Redemptoris Mater, 25 marca 1987 | John Paul II\nO blogoslawionej Maryi Dziewicy\nw zyciu pielgrzymujacego Kosciola\nTymi słowami apostoła Pawła, które przytacza Sobór Watykański II na początku swojego wykładu o Błogosławionej Maryi Dziewicy1, pragnąc rozpocząć moje rozważanie o znaczeniu Maryi w tajemnicy Chrystusa i o Jej czynnej i wzorczej obecności w życiu Kościoła. Są to bowiem słowa, które sławią zarazem miłość Ojca, posłannictwo Syna, dar Ducha Świętego, Niewiastę, z której narodził się Odkupiciel oraz nasze Boże synostwo w tajemnicy „pełni czasu” 2.\n2. Kościół wzmocniony obecnością Chrystusa (por. Mt 28, 20) pielgrzymuje w czasie do końca wieków, idąc na spotkanie Pana, który przychodzi; ale na tej drodze — pragnę to wyraźnie podkreślić — kroczy śladami wędrówki odbytej przez Maryję Dziewicę, która „szła naprzód w pielgrzymce wiary i utrzymała wiernie swe zjednoczenie z Synem aż do Krzyża” 4.\n4. Sobór Watykański II przygotowuje nas do tego, ukazując w swym magisterium Bogurodzicę w tajemnicy Chrystusa i Kościoła. Jeśli bowiem prawdą jest, że „tajemnica człowieka wyjaśnia się naprawdę dopiero w tajemnicy, Słowa Wcielonego” — jak głosi tenże Sobór8 — to tę samą zasadę należy odnieść w stopniu najszczególniejszym do tej wyjątkowej „córki ludzkich pokoleń”, do tej niezwykłej „niewiasty”, która stała się Matką Chrystusa. Tylko w tajemnicy Chrystusa wyjaśnia się w pełni jej własna tajemnica. Tak zresztą od początku starał się odczytywać ją Kościół: tajemnica Wcielenia pozwalała mu coraz pełniej zgłębiać i rozjaśniać tajemnicę ziemskiej Matki Słowa Wcielonego Przełomowe znaczenie miał tutaj Sobór w Efezie (r. 431), podczas którego, ku wielkiej radości chrześcijan, prawda o Boskim macierzyństwie Maryi została uroczyście potwierdzona jako prawda wiary Kościoła. Maryja jest Matką Boga (= Theotókos), ponieważ za sprawą Ducha Świętego poczęła w swym dziewiczym łonie i wydała na świat Jezusa Chrystusa — współistotnego Ojcu Syna Bożego9. „Syn Boży (...) urodzony z Maryi Dziewicy, stał się prawdziwie jednym z nas” 10, stał się człowiekiem. Tak więc poprzez tajemnicę Chrystusa jaśnieje w pełni na horyzoncie wiary Kościoła tajemnica Jego ziemskiej Matki. Dogmat Bożego macierzyństwa Maryi był z kolei dla Soboru Efeskiego i jest obecnie dla Kościoła jakby pieczęcią potwierdzającą dogmat Wcielenia, w którym Słowo prawdziwie przyjmuje w jedności swej osoby naturę ludzką nie unicestwiając jej.\n5. Sobór Watykański II, ukazując Maryję w tajemnicy Chrystusa, znajduje w ten sposób również drogę, aby pogłębić poznanie tajemnicy Kościoła. Jako Matka Chrystusa jest bowiem Maryja w sposób szczególny związana z Kościołem, „który Pan ustanowił jako swoje ciało” 11. Tekst soborowy w znamienny sposób przybliża tę prawdę o Kościele jako ciele Chrystusa (wedle nauki Listów Pawłowych) do prawdy, że Syn Boży „za sprawą Ducha Świętego narodził się z Maryi Dziewicy”. Rzeczywistość Wcielenia znajduje jakby swoje przedłużenie w tajemnicy Kościoła — Ciała Chrystusa. O samej zaś rzeczywistości Wcielenia nie sposób nie myśleć nie odwołując się do Maryi — Matki Słowa Wcielonego.\nW niniejszych rozważaniach pragnę jednak nawiązać nade wszystko do owej „pielgrzymki wiary”, w której „Błogosławiona Dziewica szła naprzód (...) utrzymując wiernie swe zjednoczenie z Chrystusem” 12. W ten sposób owa dwoista więź, jaka łączy Bogarodzicę z Chrystusem i Kościołem nabiera znaczenia historycznego. Nie tylko chodzi tutaj o dzieje samej Dziewicy-Matki, o Jej szczególną drogę miary oraz „najlepszą cząstkę” w tajemnicy zbawienia, ale równocześnie o dzieje całego Ludu Bożego, o wszystkich, którzy uczestniczą w tejże samej pielgrzymce wiary.\nSobór daje temu wyraz stwierdzając na innym miejscu, że Maryja „przodowała”, stając się „pierwowzorem Kościoła, w porządku wiary, miłości i doskonałego zjednoczenia z Chrystusem” 13. Owo wzorcze „przodowanie” odnosi się do samej wewnętrznej tajemnicy Kościoła, który widzi wypełnienie swej zbawczej misji, łącząc w sobie — podobnie jak Maryja — właściwości matki i dziewicy. „Jest dziewicą, która nieskazitelnie i w czystości dochowuje wiary danej Oblubieńcowi” i która „staje się (...) matką: rodzi bowiem do nowego i nieśmiertelnego życia synów z Ducha Świętego poczętych i z Boga zrodzonych” 14.\nSobór podkreśla, iż Bogarodzica jest już eschatologicznym wypełnieniem Kościoła: „Kościół w osobie Najświętszej Maryi Panny już osiąga doskonałość, dzięki której istnieje nieskalany i bez zmazy (por. Ef 5, 27)” — równocześnie zaś „chrześcijanie ciągle jeszcze starają się usilnie o to, aby przezwyciężając grzech, wzrastać w świętości; dlatego wznoszą oczy ku Maryi, która świeci całej wspólnocie wybranych jako wzór cnót” 15. Pielgrzymowanie przez wiarę nie jest już więcej udziałem Bogurodzicy: doznając u boku Syna uwielbienia w niebie, Maryja przekroczyła już próg pomiędzy wiarą a widzeniem „twarzą w twarz” (1 Kor 13, 12). Równocześnie jednak, w tym eschatologicznym spełnieniu, Maryja nie przestaje być „Gwiazdą przewodnią” (Maris Stella) 16 dla wszystkich, którzy jeszcze pielgrzymują przez wiarę. Jeżeli wznoszą oni ku Niej oczy na różnych miejscach ziemskiego bytowania, to dlatego, że „zrodziła Syna, którego Bóg ustanowił pierworodnym między wielu braćmi (Rz 8, 29)” 17 — a także dlatego, iż „w zrodzeniu i wychowywaniu” tychże braci i sióstr Maryja „współdziałała swą macierzyńską miłością” 18.\nBoski plan zbawienia, który został nam objawiony wraz z przyjściem Chrystusa, jest odwieczny. Jest on także — wedle nauki zawartej w Liście do Efezjan i innych Listach Pawłowych (por. Kol 1, 12-14; Rz 3, 24; Ga 3, 14; 2 Kor 5, 18-29) — odwiecznie związany z Chrystusem:. W całokształcie tego planu, który ogarnia wszystkich ludzi, szczególne miejsce zajmuje „niewiasta” jako Matka Tego, z którym Ojciec odwiecznie związał dzieło zbawienia19. Jak uczy Sobór Watykański II, „zarysowuje się Ona (...) proroczo już w obietnicy danej pierwszym rodzicom, upadłym w grzech” — według Księgi Rodzaju (por. 3, 15). „Podobnie jest to ta Dziewica, która pocznie i zrodzi Syna, którego imię będzie Emmanuel (...)” — wedle słów Izajasza (por. 7, 14) 20. W ten sposób Stary Testament przygotowuje ową „pełnię czasu”, kiedy Bóg ześle „Syna swego, zrodzonego z niewiasty, (...) abyśmy mogli otrzymać przybrane synostwo”. Przyjście Syna Bożego na świat jest wydarzeniem, opisanym w pierwszych rozdziałach Ewangelii według św. Łukasza i według św. Mateusza.\n8. Maryja zostaje definitywnie wprowadzona w tajemnicę Chrystusa przez to wydarzenie: przez zwiastowanie anielskie Dzieje się to w Nazarecie, w konkretnych okolicznościach dziejów Izraela — Judu powołanego do zachowania Bożych obietnic. Zwiastun mówi do Dziewicy: „Bądź pozdrowiona, łaski pełna, Pan z Tobą” (Łk 1, 28). Maryja „zmieszała się na te słowa i rozważała, co miałoby znaczyć to pozdrowienie” (Łk 1, 29): co znaczą te niezwykłe słowa, a w szczególności wyrażenie „łaski pełna” (Kecharitoméne) 21.\nKiedy czytamy, że zwiastun mówi do Maryi „łaski pełna”, kontekst ewangeliczny, w którym zbiegają się dawne objawienia i obietnice, pozwala nam zrozumieć, że chodzi tutaj o szczególne błogosławieństwo pośród wszelkich „błogosławieństw duchowych w Chrystusie”. W tajemnicy Chrystusa jest Ona obecna już „przed założeniem świata”, jako Ta, którą Ojciec „wybrał” na Rodzicielkę swego Syna we Wcieleniu — a wraz z Ojcem wybrał Ją Syn i odwiecznie zawierzył Duchowi świętości. Maryja jest w sposób zupełnie szczególny i wyjątkowy związana z Chrystusem i równocześnie jest umiłowana w Tym przedwiecznie umiłowanym Synu, współistotnym Ojcu, w którym skupia się cały „majestat łaski”. Równocześnie pozostaje Ona doskonale otwarta w stronę tego „daru z wysokości” (por. Jk 1, 17). Jak uczy Sobór: Maryja „zajmuje pierwsze miejsce wśród pokornych i ubogich Pana, którzy z ufnością oczekują od Niego zbawienia i dostępują go” 22.\nW ten sposób, od pierwszej chwili poczęcia, czyli zaistnienia na ziemi, należy Ona do Chrystusa, ma udział w zbawczej łasce uświęcającej oraz w tej miłości, która swój początek znajduje w „Umiłowanym”, w Synu Ojca Przedwiecznego, który poprzez Wcielenie stał się Jej rodzonym Synem. Dlatego, za sprawą Ducha Świętego, w wymiarze łaski, czyli uczestnictwa Bożej natury, Maryja otrzymuje życie od Tego, któremu w porządku ziemskiego rodzenia sama dała życie jako Matka. Liturgia nie waha się nazywać Ją „Rodzicielką swego Stworzyciela” 26 i pozdrawiać Ją słowami, które Dante Alighieri wkłada w usta św. Bernarda: „Córo Twego Syna” 27. A ponieważ to „nowe życie” Maryja otrzymuje w takiej pełni, jaka odpowiada miłości Syna do Matki, a więc godności Bożego macierzyństwa — stąd przy zwiastowaniu anioł nazywa Ją „łaski pełną”.\nWszystkie te słowa w pozdrowieniu Elżbiety mają doniosłą wymowę, jednakże znaczenie kluczowe wydaje się posiadać to, co mówi ona na końcu: „Błogosławiona jesteś, któraś uwierzyła, że spełniły się słowa powiedziane Ci od Pana” (Łk 1, 45) 28. Można postawić te słowa obok wyrażenia „łaski pełna” w pozdrowieniu anioła. Odsłania się w nich — podobnie jak w tamtych — zasadnicza treść mariologiczna, zasadnicza prawda o Maryi, która stała się rzeczywiście obecna w tajemnicy Chrystusa właśnie przez to, że „uwierzyła”. Pełna łaski, przy zwiastowaniu anielskim oznacza dar Boga samego; wiara Maryi, którą głosi Elżbieta przy nawiedzeniu, wskazuje na to, jak Dziewica nazaretańska odpowiedziała na ten dar.\nPrzy zwiastowaniu bowiem Maryja, okazując „posłuszeństwo wiary” Temu, który przemawiał do Niej słowami swego zwiastuna, poprzez „pełną uległość rozumu i woli wobec Boga objawiającego” 31 — w pełni powierzyła się Bogu. Odpowiedziała więc całym swoim ludzkim, niewieścim „ja”. Zawierało się w tej odpowiedzi wiary doskonałe współdziałanie „z łaską Bożą uprzedzającą i wspomagającą” oraz doskonała wrażliwość na działanie Ducha Świętego, który „darami swymi wiarę stale udoskonala” 32.\nSłowo Boga żywego, które zwiastował Maryi anioł, odnosiło się da Niej samej: „Oto poczniesz i porodzisz Syna” (Łk 1, 31). Maryja, przyjmując to zwiastowanie, miała stać się „Matką Pana”. Miała w Niej dokonać się Boska tajemnica Wcielenia. „Było zaś wolą Ojca miłosierdzia, aby Wcielenie poprzedziła zgoda Tej, która była przeznaczona na matkę” 33. I Maryja wyraża tę zgodę, po wysłuchaniu wszystkich słów zwiastuna. Mówi: „Oto Ja służebnica Pańska, niech mi się stanie według twego słowa!” (Łk 7, 38). Owo Maryjne fiat — „niech mi się stanie” — zadecydowało od strony ludzkiej o spełnieniu się Bożej tajemnicy. Zachodzi pełna zbieżność ze słowami Syna, który według Listu do Hebrajczyków mówi do Ojca, przychodząc na świat: „Ofiary ani daru nie chciałeś, aleś Mi utworzył ciało (...) Oto idę (...) abym spełniał wolę Twoją, Boże” (10, 5. 7). Tajemnica Wcielenia urzeczywistniła się wówczas, gdy Maryja wypowiedziała swoje fiat: „niech mi się stanie według twego słowa!”, czyniąc możliwym — na ile wedle planu Bożego od Niej to zależało — spełnienie woli Syna.\nWypowiedziała to fiat przez wiarę. Przez wiarę bezwzględnie „powierzyła siebie Bogu”, a zarazem „całkowicie poświęciła samą siebie, jako służebnicę Pańską, osobie i dziełu swego Syna” 34. Syna tego zaś — jak uczą Ojcowie pierwej poczęła duchem niż ciałem: właśnie przez wiarę! 35 Słusznie przeto sławi Maryję Elżbieta: „Błogosławiona jesteś, któraś uwierzyła, że spełnią się słowa powiedziane Ci od Pana”. Te słowa już się spełniły: Maryja z Nazaretu staje na progu domu Elżbiety i Zachariasza jako Matka Syna Bożego. I Elżbieta czyni radosne odkrycie: „Matka mojego Pana przychodzi do mnie”.\nPrzez tę wiarę Maryja jest doskonale zjednoczona z Chrystusem w Jego wyniszczeniu. Wszak „On (Jezus Chrystus), istniejąc w postaci Bożej, nie skorzystał (...), aby na równi być z Bogiem, lecz ogołocił samego siebie, przyjąwszy postać sługi, stając się podobnym do ludzi”. A oto teraz, na Golgocie, „uniżył samego siebie, stawszy się posłusznym aż do śmierci — i to śmierci krzyżowej” (Flp 2, 5-8). U stóp Krzyża, Maryja uczestniczy przez wiarę we wstrząsającej tajemnicy tego wyniszczenia. Jest to chyba najgłębsza w dziejach człowieka „kenoza” wiary. Przez wiarę Matka uczestniczy w śmierci Syna — a jest to śmierć odkupieńcza. W przeciwieństwie do uczniów, którzy uciekli, była to wiara pełna światła. Jezus z Nazaretu poprzez Krzyż na Golgocie potwierdził w sposób definitywny, że jest owym „znakiem, któremu sprzeciwiać się będą”, wedle słów Symeona. Równocześnie zaś spełniły się tam jego słowa skierowane do Maryi: „A Twoją duszę miecz przeniknie” 40.\n19. Zaiste, „błogosławiona jest Ta, która uwierzyła”! Te słowa Elżbiety wypowiedziane po zwiastowaniu tutaj, u stóp Krzyża, osiągają swą definitywną wymowę. Przejmująca staje się moc, jaką słowa te w sobie zawierają.. Od stóp Krzyża zaś, jakby z samego wnętrza tajemnicy Odkupienia, rozprzestrzenia się zasięg i perspektywa tego błogosławieństwa wiary. Sięga ono do „początku” i jako uczestnictwo w ofierze Chrystusa, nowego Adama, staje się poniekąd przeciwwaga nieposłuszeństwa i niewiary, zawartej w grzechu pierwszych ludzi. Tak uczą Ojcowie Kościoła, a zwłaszcza św. Ireneusz, cytowany w Konstytucji Lumen gentium: „Węzeł splątany przez nieposłuszeństwo Ewy rozwiązany został przez Maryi; co związała przez niewierność dziewica Ewa, to dziewica Maryja rozwiązała przez wiarę” 41; w świetle tego porównania z Ewą, Ojcowie — jak przypomina ten sam Sobór — nazywają Maryję „matką żyjących” i niejednokrotnie stwierdzają: „śmierć przez Ewę, życie przez Maryję” 42.\nPoprzez słowa te, stała się też niejako obecna wśród tłumu bodaj na chwilę cała ewangelia dziecięctwa Jezusa. Tam właśnie Maryja jest obecna jako Matka, która poczyna Jezusa w swym łonie, która Go rodzi i jako Dziecię karmi po macierzyńsku piersią: Matka-Karmicielka, którą ma na myśli owa „kobieta z tłumu”. Poprzez to macierzyństwo, Jezus — Syn Najwyższego (por. Łk 1, 32) — jest prawdziwym Synem człowieczym. Jest „ciałem”, jak każdy człowiek: jest „Słowem, które stało się ciałem” (por. J 1, 14). Jest to ciało i krew Maryi! 43\n22. Możemy więc powiedzieć, że w powyższym zapisie Ewangelii Janowej znajdujemy jakby pierwszy zarys prawdy o macierzyńskiej trosce Maryi. Prawda ta znalazła wyraz również w magisterium ostatniego Soboru. Warto zauważyć, jak macierzyńska rola Maryi została przedstawiona przezeń w odniesieniu do pośrednictwa Chrystusa. Czytamy bowiem: „Macierzyńska rola Maryi w stosunku do ludzi żadną miarą nie przyćmiewa i nie umniejsza tego jedynego pośrednictwa Chrystusowego, lecz ukazuje jego moc”, ponieważ „Jezus Chrystus jest jedynym pośrednikiem między Bogiem a ludźmi” (por. 1 Tm 2, 5-6). Ta macierzyńska rola wypływa — dzięki upodobaniu Bożemu — „z nadmiaru zasług Chrystusowych, na Jego pośrednictwie się opiera, od tego pośrednictwa całkowicie jest zależna i z niego czerpie całą moc swoją” 44. Właśnie w takim znaczeniu wydarzenie w Kanie Galilejskiej jest jakby zapowiedzią pośrednictwa Maryi, które skierowane jest do Chrystusa, a zarazem zmierza do objawienia Jego zbawczej mocy.\nNiewątpliwie trzeba widzieć w tym wydarzeniu wyraz szczególnej troski Syna o Matkę, którą pozostawiał w tak wielkiej boleści. Jednakże o znaczeniu tej troski Chrystusowy „testament z Krzyża” mówi więcej. Jezus uwydatnia nową więź pomiędzy „Matką” a „Synem”. Ta więź zostaje uroczyście potwierdzona w całej swojej prawdzie i rzeczywistości. Można powiedzieć, że — o ile uprzednio macierzyństwo Maryi względem ludzi było już zarysowane — w tej chwili zostaje ono wyraźnie określone i ustanowione: wyłania się zaś z całej dojrzałości paschalnej Tajemnicy Odkupiciela. Matka Chrystusa, znajdując się w bezpośrednim zasięgu tej tajemnicy, która ogarnia człowieka — każdego i wszystkich — zostaje dana człowiekowi każdemu i wszystkim — jako Matka. Tym człowiekiem u stóp Krzyża jest Jan, „uczeń umiłowany” 47. Jednakże nie tylko on jeden. Zgodnie z Tradycją Sobór nie waha się nazywać Maryi Matką Chrystusa i Matką ludzi: jest Ona bowiem „złączona z wszystkimi ludźmi (...) pochodzeniem z rodu Adama, a co więcej, jest «zgoła matką członków (Chrystusowych; ...) ponieważ miłością swoją współdziałała, aby wierni rodzili się w Kościele»”48.\n24. Znajdujemy się zarazem w samym centrum urzeczywistniania obietnicy zawartej w protoewangelii: „potomstwo niewiasty zmiażdży głowę węża” (por. Rdz 3, 15). Jezus Chrystus bowiem swą odkupieńczą śmiercią zwycięża zło grzechu i śmierci u samego korzenia. Jest rzeczą znamienną, iż zwracając się do Matki z wysokości Krzyża nazywa Ją „niewiastą” i mówi do Niej: „Niewiasto, oto syn Twój”. Podobnie zresztą odezwał się i w Kanie Galilejskiej (por. J 2, 4). Jakże wątpić, że zwłaszcza teraz — na Golgocie — zwrot ten sięga głębiej w tajemnicę Maryi i dotyka Jej szczególnego „miejsca” w całej ekonomii zbawienia? Uczy Sobór: „Wraz z Nią, wzniosłą Córą Syjonu, po długim oczekiwaniu spełnienia obietnicy, przychodzi pełnia czasu i nastaje nowa ekonomia zbawienia, kiedy to Syn Boży przyjął z Niej naturę ludzką, aby przez tajemnicę ciała swego uwolnić człowieka od grzechu” 49.\nJuż sam moment narodzin Kościoła, jego pełne objawienie się wobec świata pozwala — według Soboru — dostrzec to trwanie macierzyństwa Maryi: „A kiedy podobało się Bogu uroczyście objawić tajemnice zbawienia ludzkiego nie wcześniej, aż ześle obiecanego przez Chrystusa Ducha, widzimy Apostołów przed dniem Zielonych Świąt «trwających jednomyślnie na modlitwie wraz z niewiastami i z Maryją Matką Jezusa i z braćmi Jego» (Dz 1, 14), także Maryję błagającą w modlitwach o dar Ducha, który podczas zwiastowania już Ją był zacienił” 51.\n25. „Kościół «wśród prześladowań świata i pociech Bożych zdąża naprzód w pielgrzymce»52, zwiastując krzyż i śmierć Pana, aż przybędzie (por. 1 Kor 11, 26)” 53. „Jak Izrael wedle ciała, wędrujący przez pustynię, nazwany już jest Kościołem Bożym (por. 2 Ezd 13, 1; Lb 20, 4; Pwt 23, 1 nn.), tak nowy Izrael (...) nazywa się Kościołem Chrystusowym (por. Mt 16, 18), jako że Chrystus nabył go za cenę krwi swojej (por. Dz 20, 28), Duchem swoim go napełnił i w stosowne środki widzialnego i społecznego zjednoczenia wyposażył. Bóg powołał zgromadzenie tych, co z wiarą spoglądają na Jezusa, sprawcę zbawienia i źródło pokoju oraz jedności i ustanowił Kościołem, aby ten Kościół był dla wszystkich razem i dla każdego z osobna widzialnym sakramentem owej zbawczej jedności” 54.\nSobór Watykański II mówi o Kościele pielgrzymującym, czyniąc analogię z Izraelem Starego Przymierza wędrującym przez pustynię. Ma więc owo pielgrzymowanie charakter także zewnętrzny: widzialny w czasie i przestrzeni, w której historycznie się dokonuje. Kościół bowiem ma „rozprzestrzenić się na wszystkie kraje” i dlatego „wchodzi w dzieje ludzkie, wykraczając równocześnie poza czasy i granice ludów” 55. Jednakże istotny charakter pielgrzymowania Kościoła jest wewnętrzny. Jest to pielgrzymowanie przez wiarę „mocą Pana zmartwychwstałego” 56, pielgrzymowanie w Duchu Świętym — danym Kościołowi jako niewidzialny Pocieszyciel (Parakletos) (por. J 14, 26; 15, 26; 16, 7). Tak więc, „idąc naprzód poprzez doświadczenia i uciski, krzepi się Kościół mocą obiecanej mu przez Pana łaski Bożej, aby (...) pod działaniem Ducha Świętego nieustannie odnawiał samego siebie, dopóki przez Krzyż nie dotrze do światłości, która nie zna zmierzchu” 57.\nWłaśnie na tej drodze-pielgrzymce Kościoła poprzez przestrzeń i czas, a bardziej jeszcze poprzez dzieje ludzkich dusz, Maryja jest obecna jako Ta „błogosławiona, która uwierzyła”, jako Ta, która „szła naprzód w pielgrzymce wiary”, uczestnicząc jak żadne inne stworzenie w tajemnicy Chrystusa. Uczy dalej Sobór: „Maryja, wkroczywszy głęboko w dzieje zbawienia, łączy w sobie i odzwierciedla najważniejsze treści wiary” 58. Jest Ona — pośród wszystkich wierzących — jakby „zwierciadłem”, w którym odbijają się w sposób najgłębszy i najprostszy „wielkie dzieła Boże” (Dz 2, 11).\n26. Kościół, zbudowany przez Chrystusa na Apostołach, stał się w pełni świadomy tych „wielkich Bożych dzieł” w dniu Pięćdziesiątnicy, gdy wszyscy zgromadzeni w Wieczerniku „zostali napełnieni Duchem Świętym, i zaczęli mówić obcymi językami, tak jak im Duch pozwalał mówić” (Dz 2, 4). Od tej chwili też rozpoczyna się owa wędrówka wiary: pielgrzymowanie Kościoła poprzez dzieje ludzi i ludów. Wiadomo, że u początku tej wędrówki Maryja jest obecna. Wraz z Apostołami w Wieczerniku błaga „w modlitwach o dar Ducha” 59.\nJej droga wiary jest poniekąd dłuższa. Wcześniej zstąpił na Nią Duch Święty. Stała się Jego doskonałą Oblubienicą przy zwiastowaniu, przyjmując słowo Boga żywego i „okazując «pełną uległość rozumu i woli wobec Boga objawiającego» i dobrowolnie uznając objawienie przez Niego dane”, co więcej, powierzając się w całej pełni Bogu przez „posłuszeństwo wiary” 60, które kazało Jej odpowiedzieć aniołowi: „Oto Ja, służebnica Pańska, niech mi się stanie według twego słowa!”. Droga wiary Maryi, modlącej się w Wieczerniku, jest „dłuższa” niż droga innych tam zgromadzonych. Maryja ich na tej drodze „wyprzedza”, poniekąd im „przoduje” 61; moment Pięćdziesiątnicy w Jerozolimie został przygotowany nie tylko przez Krzyż, ale także przez moment zwiastowania w Nazarecie. „Itinerarium” Maryi spotyka się w Wieczerniku z drogą wiary Kościoła. W jaki sposób?\nMaryja nie otrzymała wprost tego apostolskiego posłannictwa Nie znajdowała się wśród tych, których Jezus posłał „na cały świat, aby nauczali wszystkie narody” (por. Mt 28, 19), przekazując im to posłannictwo. Natomiast w Wieczerniku, gdzie Apostołowie przygotowywali się do podjęcia swego posłannictwa wraz z przyjściem Ducha Prawdy — Maryja była z nimi. Była, „trwała na modlitwie” jako „Matka Jezusa” (Dz 1, 13-14), czyli Chrystusa ukrzyżowanego i zmartwychwstałego. To pierwsze zgromadzenie tych, którzy w świetle wiary zobaczyli „Jezusa, sprawcę zbawienia” 62, było świadome, że był On Synem Maryi, a Ona Jego Matką. A jako taka, była od chwili poczęcia i narodzenia szczególnym świadkiem tajemnicy Jezusa: tej tajemnicy, która na ich oczach wyraziła się i potwierdziła Krzyżem i zmartwychwstaniem. Kościół więc od pierwszej chwili „patrzył” na Maryję poprzez Jezusa, tak jak „patrzył” na Jezusa przez Maryję. Była Ona dla ówczesnego Kościoła i pozostaje zawsze szczególnym świadkiem lat dziecięcych Jezusa, Jego życia ukrytego w Nazarecie, gdy „zachowywała wszystkie te sprawy i rozważała w swoim sercu” (Łk 2, 19; por. Łk 2, 51).\n28. Jak mówi Sobór, „Maryja (...), wkroczywszy głęboko w dzieje zbawienia (...), gdy jest sławiona i czczona, przywołuje wiernych do swego Syna i do Jego ofiary oraz do miłości Ojca” 64. W ten sposób wiara Maryi — u podstaw apostolskiego świadectwa Kościoła — staje się wciąż poniekąd wiarą pielgrzymującego Ludu Bożego: osób i wspólnot, środowisk i zgromadzeń, i różnych wreszcie grup istniejących w Kościele. Udziela się równocześnie drogą poznania i drogą serca. Zdobywa się ją lub odzyskuje nieustannie poprzez modlitwę. „Stąd też i w swojej apostolskiej działalności Kościół słusznie ogląda się na Tę, co zrodziła Chrystusa, który po to począł się z Ducha Świętego i narodził z Dziewicy, aby przez Kościół także w sercach wiernych rodził się i wzrastał” 65.\nDzisiaj, kiedy w tym pielgrzymowaniu przez wiarę przybliżamy się do końca drugiego tysiąclecia chrześcijaństwa, Kościół — poprzez magisterium Soboru Watykańskiego II — pragnie zwrócić uwagę na to, jak widzi siebie samego jako „jeden Lud Boży zakorzeniony wśród wszystkich narodów ziemi” i na prawdę, według której wszyscy wierni, chociaż „rozproszeni po świecie, mają ze sobą łączność w Duchu Świętym” 66. Można powiedzieć, że stale urzeczywistnia się w tej jedności tajemnica Pięćdziesiątnicy. Równocześnie też Apostołowie i uczniowie Pana pośród wszystkich narodów ziemi „trwają na modlitwie razem z Maryją, Matką Jezusa” (por. Dz 1, 14). Stanowiąc z pokolenia na pokolenie „znak królestwa”, które nie jest z tego świata, równocześnie mają oni świadomość, iż wpośród tego świata „winni zbierać wespół z tym Królem, któremu narody zostały dane w dziedzictwo (por. Ps 2, 8)” 67. Jemu bowiem Ojciec dał „tron Dawida, ojca Jego”. On też: „króluje w domu Jakubowym, a królestwu Jego nie będzie końca”.\nW tym oczekiwaniu przez tę samą wiarę, która uczyniła Ją błogosławioną, zwłaszcza od chwili zwiastowania, Maryja pozostaje wciąż obecna w dziele Kościoła, który wprowadza w świat królestwo Jej Syna68. Ta obecność Maryi znajduje zarówno w naszych czasach, jak w całych dziejach Kościoła, wielorakie środki wyrazu. Posiada ona też wieloraki zasięg działania: poprzez osobistą wiarę i pobożność wiernych, poprzez tradycje rodzin chrześcijańskich, czyli „kościołów domowych”, wspólnot parafialnych czy misyjnych, instytutów zakonnych, diecezji, poprzez przyciągającą i promieniującą moc wielkich sanktuariów, w których nie tylko jednostki czy środowiska miejscowe, ale niekiedy całe narody i kontynenty szukają spotkania z Matką Pana, z Tą, która jest błogosławiona, ponieważ uwierzyła, jest pierwszą wśród wierzących — i dlatego stała się Matką Emmanuela. Taka jest wymowa Ziemi Świętej, duchowej ojczyzny wszystkich chrześcijan jako ziemi rodzinnej Zbawiciela świata i Jego Matki. Taka też jest wymowa tylu świątyń, które wiara chrześcijańska zbudowała poprzez wieki w Rzymie i na całym świecie; i takich miejsc, jak Gwadelupa, Lourdes czy Fatima i innych w różnych krajach, wśród których jakże nie wspomnieć Jasnej Góry na mojej ziemi ojczystej? Można by mówić o swoistej „geografii” wiary i pobożności maryjnej, która obejmuje wszystkie miejsca szczególnego pielgrzymowania Ludu Bożego, który szuka spotkania z Bogarodzicą, aby w zasięgu matczynej obecności Tej, „która uwierzyła” znaleźć umocnienie swojej własnej wiary. Istotnie, w wierze Maryi, już przy zwiastowaniu, a ostatecznie u stóp Krzyża na Golgocie, otwarła się na nowo po stronie człowieka owa wewnętrzna przestrzeń, w której Przedwieczny Ojciec może „napełniać nas wszelkim błogosławieństwem duchowym”: przestrzeń „Nowego i Wiecznego Przymierza” 69. Przestrzeń ta trwa nadal w Kościele, który jest w Chrystusie „sakramentem (...) wewnętrznego zjednoczenia z Bogiem i jedności całego rodzaju ludzkiego” 70.\nW tej też wierze, którą Maryja wyznała przy zwiastowaniu jako „służebnica Pańska”, i w której stale „przoduje” pielgrzymującemu Ludowi Bożemu na całej ziemi, Kościół „ustawicznie dąży do zespolenia z powrotem całej ludzkości (...) z Chrystusem — Głową w jedności Ducha Jego” 71.\n29. „We wszystkich uczniach Chrystusowych Duch wzbudza tęsknotę i działanie, aby wszyscy w sposób ustanowiony przez Chrystusa, w jednej owczarni i pod jednym Pasterzem zjednoczyli się w pokoju” 72. Pielgrzymowanie Kościoła, w naszej zwłaszcza epoce, naznaczone jest znamieniem ekumenizmu: chrześcijanie szukają dróg do odbudowania tej jedności, o jaką Chrystus modlił się dla swych uczniów i wyznawców w przeddzień męki — modlił się do Ojca: „proszę (...) aby wszyscy stanowili jedno, jak Ty, Ojcze, we Mnie, a Ja w Tobie, aby i oni stanowili w Nas jedno, aby świat uwierzył, żeś Ty Mnie posłał” (J 17, 21). Jedność uczniów Chrystusa jest więc wielkim znakiem danym dla ożywienia wiary w świecie, podczas gdy ich podział stanowi zgorszenie73.\nTen ekumeniczny ruch w oparciu o wyraźniejszą i powszechną świadomość naglącej potrzeby zjednoczenia wszystkich chrześcijan, znalazł ze strony Kościoła katolickiego swój przełomowy wyraz w dziele Soboru Watykańskiego II: trzeba, aby pogłębili oni w sobie samych i w każdej wspólnocie owo „posłuszeństwo wiary”, którego Maryja jest pierwszym i najbardziej świetlanym wzorem. Ponieważ zaś Ona „przyświeca Ludowi Bożemu w jego pielgrzymowaniu jako znak pewnej nadziei i pociechy” — dlatego „Soborowi (...) wielką radość i pociechę sprawia to, że także wśród braci odłączonych nie brak takich, co Matce Pana i Zbawiciela okazują cześć należną, szczególnie wśród chrześcijan wschodnich” 74.\n31. Pragnę ponadto podkreślić, jak bardzo Kościół katolicki, Kościół prawosławny i starożytne Kościoły Wschodnie czują się głęboko złączone przez miłość i cześć dla Theotókos. Nie tylko „podstawowe dogmaty chrześcijańskiej wiary o Trójcy Świętej i Słowie Bożym, które przyjęło ciało z Maryi Dziewicy, określono na Soborach powszechnych, które odbyły się na Wschodzie” 77, ale również pod względem kultu liturgicznego „chrześcijanie wschodni wysławiają przepięknymi hymnami Maryję zawsze Dziewicę (...) Najświętszą Boga Rodzicielkę” 78.\nBracia z tych Kościołów przechodzili złożone koleje losu, ale ich dzieje zawsze były przeniknięte żywym pragnieniem działania w duchu chrześcijańskim i apostolskiego promieniowania, chociaż często znaczonego krwawymi nawet prześladowaniami. Są to dzieje wierności wobec Pana, prawdziwa „pielgrzymka wiary” poprzez miejsca i czasy, gdy chrześcijanie wschodni z bezgraniczną ufnością zwracali oczy ku Matce Bożej, oddawali Jej cześć i wzywali Ją w nieustannej modlitwie W trudnych chwilach swego ciężkiego życia chrześcijańskiego „uciekali się pod Jej obronę” 79, świadomi, że znajdą w Niej potężną pomoc. Kościoły, które wyznają naukę Soboru Efeskiego, ogłaszają Dziewicę „prawdziwą Matką Boga”, ponieważ „Pan nasz, Jezus Chrystus (...) przed wiekami z Ojca zrodzony jako Bóg, w ostatnich (...) czasach dla nas i dla naszego zbawienia narodził się jako człowiek z Maryi Dziewicy, Bożej Rodzicielki” 80. Ojcowie greccy i tradycja bizantyjska, kontemplując Dziewicę w świetle Słowa, które stało się ciałem, próbowali przeniknąć głęboką więź łączącą Maryję jako Matkę Bożą z Chrystusem i Kościołem: Dziewica jest stałą obecnością w całym zasięgu zbawczej tajemnicy.\n33. W tym roku przypada 1200-lecie II Soboru powszechnego w Nicei (787 r.), który w zakończeniu znanego sporu co do kultu obrazów świętych orzekł, że według nauczania Ojców i powszechnej Tradycji Kościoła, wierni mogą czcić razem z Krzyżem także wizerunki Matki Bożej, Aniołów i Świętych w kościołach, w domach i przy drogach84. Ten zwyczaj zachował się na całym Wschodzie, a także na Zachodzie: wizerunki Maryi Dziewicy mają zaszczytne miejsce w świątyniach i domach. Maryja bywa na nich przedstawiana jako tron Boży, niosący Pana i podający Go ludziom (Theotókos) lub jako droga, która wiedzie do Chrystusa i ukazuje Go (Odigitria), lub jako modląca się Orędowniczka i znak obecności Bożej na drodze wiernych aż do dnia Pańskiego (Deisis), lub jako Opiekunka okrywająca Judy swym płaszczem (Pokrov) czy to jako miłosierna i najczulsza Dziewica (Eleousa). Zwykle bywa przedstawiana wraz z Synem, Dzieciątkiem Jezus w ramionach: właśnie to odniesienie do Syna wsławia Matkę. Czasem obejmuje Go z czułością (Glykofilousa), kiedy indziej hieratyczna zdaje się być pogrążona w kontemplacji Tego, który jest Panem dziejów (por. Ap 5, 9-14) 85.\n35. Na współczesnym etapie swej wędrówki Kościół stara się odnaleźć utraconą w ciągu dziejów jedność wyznawców Chrystusa, aby okazać posłuszeństwo swemu Panu, który o tę jedność modlił się w przeddzień swojej męki. „Kościół «wśród prześladowań świata i pociech Bożych zdąża naprzód w pielgrzymce», zwiastując krzyż i śmierć Pana, aż przybędzie” 87. „Idąc zaś naprzód poprzez doświadczenia i uciski krzepi się Kościół mocą obiecanej mu przez Pana łaski Bożej, aby w słabości cielesnej nie odstąpił od doskonałej wierności, lecz pozostał godną oblubienicą swego Pana i pod działaniem Ducha Świętego nieustannie odnawiał samego siebie, póki przez krzyż nie dotrze do światłości, która nie zna zmierzchu” 88.\nMaryja jest pierwszą, której udziałem staje się to nowe objawienie Boga, a w Nim nowe „samodarowanie się” Boga. I dlatego mówi: „Wielkie rzeczy uczynił mi (...). Święte jest Jego imię” — a słowa Jej wyrażają radość ducha, trudną poniekąd do wypowiedzenia: „rozradował się duch mój w Bogu, Zbawcy moim”, ponieważ — „najgłębsza prawda o Bogu i o zbawieniu człowieka jaśnieje w osobie Chrystusa, który jest zarazem pośrednikiem i pełnią całego objawienia” 90. Maryja w uniesieniu wyznaje, że znalazła się jakby w samym sercu tej pełni Chrystusa. Jest świadoma, że w Niej wypełnia się obietnica, dana ojcom, a przede wszystkim „Abrahamowi (...) i jego potomstwu na wieki”: a więc w Niej jako Matce Chrystusa skupia się cała zbawcza ekonomia, w której objawiał się „z pokolenia na pokolenie” Ten, który jako Bóg Przymierza „zachowuje swoje miłosierdzie”.\n37. Kościół, który od początku swoje ziemskie pielgrzymowanie upodabnia do pielgrzymowania Bogarodzicy, stale powtarza za Nią słowa Magnificat. Z głębi wiary Dziewicy przy zwiastowaniu, przy nawiedzeniu, czerpie prawdę o Bogu Przymierza: o tym Bogu, który jest wszechmocny, a czyni „wielkie rzeczy” człowiekowi. „Święte jest Jego imię”. Słowa Magnificat wyrażają zwycięstwo u samego korzenia nad grzechem, który legł u początku ziemskich dziejów człowieka: mężczyzny i kobiety, był to zaś grzech niewiary, niedowierzania Bogu. Wbrew „podejrzeniu”, jakie wówczas ze strony „ojca kłamstwa” wtargnęło do serca Ewy, pierwszej niewiasty — Maryja, którą tradycja zwykła nazywać „nową Ewą” 91 i prawdziwą „Matką żyjących” 92, głosi z mocą niezmąconą prawdę o Bogu: o Bogu świętym i wszechmocnym, który — od początku — jest źródłem wszelkiego obdarowania. Jest Tym, który „uczynił wielkie rzeczy”. Stwarzając, obdarowuje On istnieniem wszystko, co istnieje. Stwarzając człowieka, obdarowuje go szczególną wśród stworzeń godnością Bożego obrazu i podobieństwa. Nie zatrzymując się zaś, pomimo grzechu człowieka, w swej zbawczej woli obdarowywania, daje siebie: w Synu: „tak (...) umiłował świat, że Syna swojego Jednorodzonego dał” (J 3, 16). Maryja jest pierwszym świadkiem tej zdumiewającej prawdy, która w pełni rozwinie się poprzez „czyny i słowa” (por. Dz 1, 1) Jej Syna, ostatecznie zaś przez Jego Krzyż i zmartwychwstanie.\nKościół więc jest świadom — a w naszej epoce świadomość ta szczególnie się wzmaga — że nie tylko nie może rozłączyć tych dwóch elementów orędzia, zawartego już w Magnificat, ale także musi bardzo pieczołowicie strzec tego znaczenia, jakie „ubodzy” oraz „opcja na rzecz ubogich” posiadają w słowie Boga żywego. Sprawa ta łączy się organicznie z chrześcijańskim znaczeniem wolności i wyzwolenia. „Maryja, całkowicie poddana Bogu i zupełnie zwrócona ku Niemu, u boku swego Syna, jest najdoskonalszą ikoną wolności i wyzwolenia ludzkości i wszechświata. To ku Niej Kościół, którego jest Matką i wzorem, winien zwracać swój wzrok, by zrozumieć w pełni sens swej misji” 93.\n38. Kościół jest świadom i naucza wraz ze św. Pawłem, że jednego mamy pośrednika: „Jeden jest Bóg, jeden też pośrednik między Bogiem i ludźmi, człowiek, Chrystus Jezus, który wydał samego siebie na okup za wszystkich” (1 Tm 2, 5-6). „Macierzyńska zaś rola Maryi w stosunku do ludzi żadną miarą nie przyćmiewa i nie umniejsza tego jedynego pośrednictwa Chrystusowego, lecz ukazuje jego moc” 94: jest to pośrednictwo w Chrystusie.\nKościół jest świadom i naucza, że „cały (...) wpływ zbawienny Błogosławionej Dziewicy na ludzi wywodzi się (...) z upodobania Bożego i wypływa z nadmiaru zasług Chrystusowych, na Jego pośrednictwie się opiera, od tego pośrednictwa całkowicie jest zależny i z niego czerpie całą moc swoją; nie przeszkadza zaś w żaden sposób bezpośredniej łączności wiernych z Chrystusem, przeciwnie, umacnia ją” 95. Ten zbawczy wpływ jest podtrzymywany przez Ducha Świętego, który jak zacienił Dziewicę Maryję, dając początek Jej Boskiemu macierzyństwu, tak nadal Jej towarzyszy w trosce o braci Jej Boskiego Syna.\nIstotnie pośrednictwo Maryi wiąże się ściśle z Jej macierzyństwem, posiada specyficznie macierzyński charakter, który je wyróżnia od pośrednictwa innych istot stworzonych, które na różny sposób, ale zawsze podporządkowany, uczestniczą w jedynym pośrednictwie Chrystusa. Pośrednictwo Maryi jest także pośrednictwem przez uczestnictwo96. Jeśli bowiem żadne „stworzenie nie może być nigdy stawiane na równi ze Słowem Wcielonym i Odkupicielem”, to równocześnie „jedyne pośrednictwo Odkupiciela nie wyklucza, lecz wzbudza u stworzeń rozmaite współdziałanie, pochodzące z uczestnictwa w jednym źródle”. I tak „jedna dobroć Boża w rozmaity sposób rozlewa się realnie w stworzeniach” 97.\nNauczanie Soboru Watykańskiego II ukazuje prawdę o pośrednictwie Maryi jako uczestnictwo w tym jedynym źródle, którym jest pośrednictwo samego Chrystusa. Czytamy bowiem: „Kościół nie waha się jawnie wyznawać taka podporządkowaną rolę Maryi; ciągle jej doświadcza i zaleca ją sercu wiernych, aby inni wsparci tą macierzyńską opieką, jeszcze silniej przylgnęli do Pośrednika i Zbawiciela” 98. Taka rola Maryi jest równocześnie szczególnym i wyjątkowym. Wynika z Jej Boskiego Macierzyństwa i tylko na gruncie pełnej prawdy o tym macierzyństwie może być rozumiana i przeżywana w wierze. Będąc na mocy Bożego wybrania Matką Syna współistotnego Ojcu i „szlachetną towarzyszką” w dziele Odkupienia, Maryja „stała się nam matką w porządku łaski” 99. Jej pośrednictwo stanowi realny wymiar tej obecności w zbawczej tajemnicy Chrystusa i Kościoła.\nMaryja przeto nie tylko stała się „Matką-Karmicielką” Syna Człowieczego, ale także w sposób wyjątkowy „szlachetną towarzyszką” 101 Mesjasza i Odkupiciela. „Szła naprzód w pielgrzymce wiary” — jak to zostało już ukazane poprzednio — a w tym pielgrzymowaniu aż do stóp krzyża dokonało się równocześnie Jej macierzyńskie współdziałanie z całym posłannictwem Zbawiciela, z Jego dziełem i z Jego cierpieniem. Na drodze takiej współpracy z dziełem Syna-Odkupiciela samo macierzyństwo Maryi ulegało jakby swoistemu przeobrażeniu, wypełniając się coraz bardziej „żarliwą miłością” do wszystkich, do których posłannictwo Chrystusa było zwrócone. Przez taką „żarliwą miłość”, skierowaną w jedności z Chrystusem do „nadprzyrodzonego odnowienia życia dusz ludzkich” 102, Maryja wchodziła w sobie tylko właściwy sposób w to jedyne pośrednictwo „między Bogiem, i ludźmi”, którym jest pośrednictwo Człowieka-Jezusa Chrystusa. Jeśli Ona sama pierwsza doznała na sobie nadprzyrodzonych skutków tego jedynego pośrednictwa — już przy zwiastowaniu została pozdrowiona jako „łaski. pełna” — to z kolei trzeba powiedzieć, że właśnie dzięki tej pełni łaski i nadprzyrodzonego życia była szczególnie dysponowana do „współdziałania” z Chrystusem, jedynym pośrednikiem ludzkiego zbawienia. A współdziałanie takie — to właśnie owo pośrednictwo podporządkowane pośrednictwu Chrystusa.\n40. Tak więc Maryja, po wydarzeniach zmartwychwstania i wniebowstąpienia, wszedłszy wraz z Apostołami do Wieczernika w oczekiwaniu Pięćdziesiątnicy, pozostawała tam jako Matka uwielbionego Pana. Nie tylko była Tą, „która szła w pielgrzymce wiary i utrzymała wiernie swe zjednoczenie z Synem aż do Krzyża”, ale była równocześnie tą „służebnicą Pańską”, którą Syn pozostawił jako Matkę wśród rodzącego się Kościoła: „Oto Matka twoja”. Zaczęła się więc kształtować szczególna łączność pomiędzy tą Matką a Kościołem. Wszak ten rodzący się Kościół był owocem Krzyża i zmartwychwstania Jej Syna. Maryja, która od początku oddała się bez reszty osobie i dziełu Syna, nie mogła tego macierzyńskiego oddania nie przenieść od początku na Kościół. Macierzyństwo Jej — po odejściu Syna — pozostaje w Kościele jako pośrednictwo macierzyńskie: wstawiając się za wszystkimi swoimi dziećmi, Matka współdziała w zbawczym dziele Syna, Odkupiciela świata. Uczy bowiem Sobór: „Macierzyństwo Maryi w ekonomii łaski trzeba nieustannie (...) aż do wiekuistego dopełnienia się zbawienia wszystkich wybranych” 103. Taki uniwersalny wymiar zyskało macierzyńskie pośrednictwo Służebnicy Pańskiej wraz z odkupieńczą śmiercią Jej Syna, ponieważ dzieło Odkupienia ogarnia wszystkich ludzi. Tak więc w ten szczególny sposób objawiła się skuteczność owego jedynego i uniwersalnego pośrednictwa Chrystusa „pomiędzy Bogiem a ludźmi”. Współdziałanie Maryi w swoim „podporządkowanym” charakterze uczestniczy w powszechności pośrednictwa Odkupiciela — jedynego pośrednika. Powyższe słowa Soboru Watykańskiego II wyraźnie na to wskazują.\n„Albowiem — czytamy w dalszym ciągu — wzięta do nieba, nie zaprzestaje tego zbawczego zadania, lecz poprzez wielorakie swoje wstawiennictwo zjednuje nam dary zbawienia wiecznego” 104. W tym charakterze „wstawiennictwa”, które po raz pierwszy zaznaczyło się w Kanie Galilejskiej, pośrednictwo Maryi trwa nadal w dziejach Kościoła i świata. Czytamy, że Maryja „dzięki swej macierzyńskiej miłości opiekuje się braćmi Syna swego, pielgrzymującymi jeszcze i narażonymi na trudy i niebezpieczeństwa, dopóki nie zostaną doprowadzeni do szczęśliwej ojczyzny” 105. W ten sposób macierzyństwo Maryi trwa stale w Kościele jako wstawiennicze pośrednictwo. Kościół wyraża swą wiarę w tę prawdę, nazywając Maryję „Orędowniczką, Wspomożycielką, Pomocnicą, Pośredniczką” 106.\n41. Poprzez swoje pośrednictwo „podporządkowane” pośrednictwu samego Odkupiciela, Maryja przyczynia się w sposób szczególny do łączności Kościoła pielgrzymującego na ziemi z eschatologiczną rzeczywistością Świętych obcowania, Ona sama bowiem jest już „wzięta do nieba” 107. Prawda o wniebowzięciu, zdefiniowana przez Piusa XII, została potwierdzona przez Sobór Watykański II, który wyraża wiarę Kościoła w słowach następujących: „Na koniec, Niepokalana Dziewica, zachowana wolną od wszelkiej skazy winy pierworodnej, dopełniwszy biegu życia ziemskiego, z ciałem i duszą wzięta została do chwały niebieskiej i wywyższona przez Pana jako Królowa wszystkiego, aby bardziej upodobniła się do Syna swego, Pana panujących (por. Ap 19, 16) oraz zwycięzcy grzechu i śmierci” 108. W tym nauczaniu Pius XII nawiązał do Tradycji, która znalazła wieloraki wyraz w dziejach Kościoła zarówno na Wschodzie, jak na Zachodzie.\nPrzez tajemnicę wniebowzięcia Maryja sama doznała w sposób definitywny skutków tego jedynego pośrednictwa, którym jest pośrednictwo Chrystusa-Odkupiciela świata i zmartwychwstałego Pana: „W Chrystusie wszyscy będą ożywieni, lecz każdy według własnej kolejności. Chrystus jako pierwszy, potem ci, co należą do Chrystusa, w czasie Jego przyjścia” (1 Kor 15, 22-23). W tajemnicy wniebowzięcia wyraża się ta wiara Kościoła, że Maryja jest zjednoczona z Chrystusem „węzłem ścisłym i nierozerwalnym”, ponieważ jeśli jako dziewicza Matka była szczególnie z Nim zjednoczona w Jego pierwszym przyjściu, to poprzez stałą z Nim współpracę będzie tak samo zjednoczona w oczekiwaniu drugiego przyjścia; „odkupiona zaś w sposób wznioślejszy ze względu na zasługi Syna swego” 109, ma też to zadanie, właśnie Matki, pośredniczki łaski, w tym ostatecznym przyjściu, kiedy będą ożywieni wszyscy, którzy należą do Chrystusa, kiedy „jako ostatni wróg zostanie pokonana śmierć” (1 Kor 15, 26) 110.\nZ takim zaś szczególnym i wyjątkowym wywyższeniem „wzniosłej Córy Syjonu” 111 przez wniebowzięcie, łączy się tajemnica Jej chwały wiekuistej. Matka Chrystusa doznaje uwielbienia „jako Królowa wszystkiego” 112. Ta, która przy zwiastowaniu nazwała siebie „służebnicą Pańską.”, pozostała do końca wierną temu, co ta nazwa wyraża. Przez to zaś potwierdziła, że jest prawdziwą „uczennicą” Chrystusa, który tak bardzo podkreślał służebny charakter swego posłannictwa: Syn człowieczy „nie przyszedł, aby Mu służono, lecz aby służyć i dać swoje życie na okup za wielu” (Mt 20, 28). W ten sposób też Maryja stała się pierwszą wśród tych, którzy „służąc Chrystusowi w bliźnich, przywodzą braci swoich pokorą i cierpliwością do Króla, któremu służyć znaczy królować” 113, i osiągnęła w pełni ów „stan królewskiej wolności”, właściwy dla uczniów Chrystusa: służyć — znaczy królować!\n„Chrystus, posłuszny aż do śmierci, został wywyższony przez Ojca (por. Flp 2, 8-9) i wszedł do chwały swego królestwa. Jemu wszystko jest poddane, póki sam siebie i wszystkiego nie podda Ojcu, aby Bóg był wszystkim we wszystkich (por. 1 Kor 15, 27-28)” 114. Maryja — służebnica Pańska uczestniczy w tym królowaniu Syna115. Jej wyniesieniem królewskim nie przestaje być chwała służenia: wzięta do nieba nie zaprzestaje owej zbawczej „służby”, w której wyraża się macierzyńskie pośrednictwo „aż do wiekuistego dopełnienia się zbawienia wszystkich wybranych” 116. W taki sposób Ta, która tu na ziemi „utrzymała wiernie swe zjednoczenie z Synem aż do Krzyża”, pozostaje nadal z Nim zjednoczona, gdy już „wszystko Mu jest poddane, póki On sarn siebie i wszystkiego nie podda Ojcu”. Tak więc, Maryja pozostaje w swoim wniebowzięciu objęta całą rzeczywistością Świętych obcowania, a Jej zjednoczenie z Synem w chwale jest stale zwrócone ku tej ostatecznej pełni królestwa, kiedy „Bóg będzie wszystkim we wszystkich”.\n42. Sobór Watykański II, nawiązując do Tradycji, ukazał w nowym świetle miejsce Bogarodzicy w życiu Kościoła. „Błogosławiona zaś Dziewica z racji (...) Boskiego macierzyństwa, dzięki czemu jednoczy się z Synem Odkupicielem, i z racji swoich szczególnych łask i darów związana jest głęboko także z Kościołem: Boża Rodzicielka jest pierwowzorem Kościoła, w porządku (...) wiary, miłości i doskonałego zjednoczenia z Chrystusem” 117. Już poprzednio ukazano, jak Maryja od początku pozostaje z Apostołami w oczekiwaniu Pięćdziesiątnicy i jako Ta, „błogosławiona, która uwierzyła”, z pokolenia na pokolenie jest obecna pośród Kościoła pielgrzymującego przez wiarę jako wzór nadziei, która zawieść nie może (por. Rz 5, 5).\nMaryja uwierzyła, że stanie się to, co Jej było powiedziane od Pana. Jako Dziewica uwierzyła, że pocznie i porodzi Syna: „Święte”, któremu odpowiada imię. „Syn Boży”, imię „Jezus” (= Bóg, który zbawia). Jako „służebnica Pańska” pozostała doskonale wierna osobie i posłannictwu tego Syna. Jako Matka „wierząc (...) i będąc posłuszną, zrodziła na ziemi samego Syna Boga Ojca, i to nie znając męża, Duchem Świętym zacieniona” 118.\nZ tego względu Maryja „doznaje od Kościoła czci szczególnej (...); czczona jest pod zaszczytnym imieniem Bożej Rodzicielki, pod której obronę uciekają się w modlitwach wierni we wszystkich swoich przeciwnościach i potrzebach” 119 — jest to zaś kult zupełnie wyjątkowy. Zawiera w sobie i wyraża tę głęboką więź, jaka zachodzi pomiędzy Matką Chrystusa a Kościołem120. Dla Kościoła Maryja pozostaje „nieustającym wzorem” jako dziewica i matka zarazem. Można więc powiedzieć, że na tej przede wszystkim zasadzie — jako wzór, a raczej „pierwowzór” — Maryja, obecna w tajemnicy Chrystusa, pozostaje stale obecna również w tajemnicy Kościoła, Kościół bowiem sam także „nazywany jest matką i dziewicą”, a nazwa ta posiada swoje głębokie uzasadnienie biblijne i teologiczne121.\n43. Kościół „staje się matką (...) przyjmując z wiarą słowo Boże” 122, podobnie jak Maryja, która pierwsza „uwierzyła”, przyjmując słowo Boże objawione Jej przy zwiastowaniu i zachowując wierność temu słowu, poprzez wszystkie doświadczenia aż do Krzyża. Kościół zaś „staje się matką”, gdy przyjmując słowo Boże z wiarą „przez przepowiadanie i chrzest rodzi do nowego i nieśmiertelnego życia synów z Ducha Świętego poczętych i z Boga zrodzonych” 123. Ów „macierzyński” rys Kościoła wyraził się w sposób szczególny w nauczaniu Apostoła narodów, gdy pisał: „Dzieci moje, oto ponownie w bólach was rodzę, aż Chrystus w was się ukształtuje” (Ga 4, 19). Zawiera się w tych słowach Pawłowych bardzo znamienny ślad macierzyńskiej świadomości Kościoła, związanej z jego apostolskim posługiwaniem wśród ludzi. Świadomość ta pozwalała i stale pozwala Kościołowi widzieć tajemnicę swego życia i posłannictwa na wzór samej Rodzicielki Syna Bożego, który jest „pierworodnym między wielu braćmi” (Rz 8, 29).\nMożna powiedzieć, że Kościół też uczy się od Maryi swego własnego macierzyństwa. „Rozważając Jej tajemniczą świętość i naśladując Jej miłość oraz spełniając wiernie wolę Ojca” 124, Kościół rozpoznaje ów macierzyński wymiar swojego powołania, który związany jest istotowo z jego sakramentalną naturą. Jeśli Kościół jest „znakiem i narzędziem zjednoczenia z Bogiem”, to właśnie na zasadzie swego macierzyństwa: dlatego, że ożywiony Duchem „rodzi” synów i córki rodzaju ludzkiego do nowego życia w Chrystusie; dlatego, że — jak Maryja na służbie tajemnicę Wcielenia — tak Kościół pozostaje na służbie tajemnicy „usynowienia” przez łaskę.\nRównocześnie zaś Kościół — na wzór Maryi — pozostaje też dziewicą wierną swemu Oblubieńcowi: „I on także jest dziewicą, która nieskazitelnie i w czystości dochowuje wiary danej Oblubieńcowi” 125. Kościół jest bowiem Oblubienicą Chrystusa, czego wyraz znajdujemy w Listach Pawłowych (por. np. Ef 5, 21-33 oraz 2 Kor 11, 2), a także w Janowym wyrażeniu o „Oblubienicy Baranka” (por. Ap 21, 9). Gdy Kościół jako Oblubienica „dochowuje wiary danej Chrystusowi”, wówczas wierność ta — chociaż w nauczaniu Apostoła stała się obrazem małżeństwa (por. Ef 5, 23-33) — posiada równocześnie znaczenie wzoru całkowitego oddania się w bezżenności „dla królestwa niebieskiego”, czyli poświęconego Bogu dziewictwa (por. Mt 19, 11-12; 2 Kor 11, 2). Takie właśnie dziewictwo — na wzór Dziewicy z Nazaretu — jest źródłem szczególnej duchowej płodności: źródłem macierzyństwa w Duchu Świętym. Kościół jednakże strzeże również wiary otrzymanej od Chrystusa: za wzorem Maryi, która zachowywała i rozważała w swym sercu (por. Łk 2, 19. 51) wszystko to, co dotyczyło Syna Bożego, Kościół zobowiązuje się strzec Słowa Bożego, zgłębiać jego bogactwo z mądrością i rozwagą, aby w każdej epoce dawać wierne świadectwo wszystkim ludziom126.\n44. W tym wzorze Kościół spotyka się z Maryją i stara się do Niej upodobnić: „naśladując Matkę swego Pana, mocą Ducha Świętego, zachowuje dziewiczo nienaruszoną wiarę, mocną nadzieję i szczerą miłość” 127. W taki sposób więc Maryja obecna jest w tajemnicy Kościoła jako wzór. Tajemnicą Kościoła jest bowiem „rodzenie do nowego nieśmiertelnego życia”, czyli macierzyństwo w Duchu Świętym. Maryja nie tylko jest tutaj wzorem — pierwowzorem — dla Kościoła, ale czymś o wiele wyższym. Równocześnie bowiem „współdziała Ona swą macierzyńską miłością w rodzeniu i wychowywaniu” synów i córek Kościoła-Matki. Macierzyństwo Kościoła urzeczywistnia się nie tylko wedle wzoru i prawzoru Bogarodzicy — urzeczywistnia się równocześnie przy Jej „współdziałaniu”. Kościół obficie czerpie z tego „współdziałania” Maryi, czyli z Jej macierzyńskiego pośrednictwa, które jest właściwe Maryi, jako że już na ziemi współdziałała w zrodzeniu i wychowaniu synów i córek Kościoła, zawsze jako Matka tego Syna, „którego Bóg ustanowił pierworodnym między wielu braćmi” 128.\nWspółdziałała zaś — jak uczy Sobór Watykański II — „swą macierzyńską miłością” 129. W tym miejscu nabierają pełnej wymowy słowa wypowiedziane przez Chrystusa do Matki w godzinie Krzyża: „Niewiasto, oto syn Twój”, i do ucznia: „Oto Matka twoja” (J 19, 26-27). Słowa te ustanawiają niejako miejsce Maryi w życiu uczniów Chrystusowych Mówią one, jak już wskazano uprzednio, o nowym macierzyństwie Matki Odkupiciela. Jest to właśnie macierzyństwo duchowe, które zrodziło się w głębi tajemnicy paschalnej Odkupiciela świata. Jest macierzyństwem w porządku łaski, ponieważ wyjednywa dar Ducha Świętego, który wzbudza nowych synów Bożych odkupionych Chrystusową ofiarą: tego Ducha, którego Maryja również otrzymała wraz z Kościołem w dniu Pięćdziesiątnicy.\nMaryjny wymiar życia ucznia Chrystusowego wypowiada się w sposób szczególny poprzez takie właśnie synowskie zawierzenie względem Bogarodzicy, które ma swój początek w testamencie Odkupiciela na Golgocie. Zawierzając się po synowsku Maryi, chrześcijanin — podobnie jak apostoł Jan — „przyjmuje” 130 Matkę Chrystusa i wprowadza Ją w to wszystko, co stanowi jego własne życie wewnętrzne, poniekąd jego Ludzkie i chrześcijańskie „ja”: „wziął Ją do siebie”. Stara się on w ten sposób wejść w zbawczy zasięg tej „macierzyńskiej miłości”, poprzez którą Matka Odkupiciela „opiekuje się braćmi swego Syna” 131 i „współdziała w ich rodzeniu i wychowywaniu” 132 wedle tej miary daru, jaka każdemu jest właściwa z mocy Ducha Chrystusowego. Tak też realizuje się owo macierzyństwo wedle Ducha, jakie stało się udziałem Maryi pod Krzyżem i w Wieczerniku.\n46. Ów stosunek synowski — to zawierzenie się syna matce — nie tylko ma swój początek w Chrystusie, ale także — można powiedzieć — do Niego ostatecznie jest skierowane. Można powiedzieć, że Maryja stale powtarza wszystkim te same słowa, jakie wypowiedziała w Kanie Galilejskiej: „Zróbcie wszystko, cokolwiek wam powie”. On bowiem — Chrystus — jest jedynym pośrednikiem między Bogiem a ludźmi; On jest „drogą, prawdą i życiem” (J 14, 6), Jego — Przedwiecznego Syna — Ojciec dał światu, aby człowiek „nie zginął, ale miał życie wieczne” (J 3, 16). Dziewica z Nazaretu stała się pierwszym „świadkiem” tej zbawczej miłości Ojca i pragnie też zawsze i wszędzie pozostawać jej pokorną służebnicą. W stosunku do każdego chrześcijanina, do każdego człowieka, Maryja jest Tą która pierwsza „uwierzyła” — i tą właśnie wiarą Oblubienicy i Matki pragnie oddziaływać na wszystkich, którzy Jej po synowsku się zawierzają. Im bardziej zaś trwają w tym zawierzeniu i postępują w nim, tym bardziej Maryja przybliża ich do niewypowiedzianych „bogactw Chrystusowych” (por. Ef 3, 8). Tym bardziej też rozpoznają w całej pełni godność człowieka i ostateczny sens jego powołania: „Chrystus bowiem w pełni objawia człowieka samemu człowiekowi” 133.\n47. W czasie Soboru papież Paweł VI uroczyście ogłosił, iż Maryja jest Matką Kościoła, „czyli Matką wszystkich chrześcijan, tak wierzącego ludu, jak i Pasterzy” 134. Z kolei w Wyznaniu wiary, znanym pod nazwą Credo populi Dei, w 1968 roku, dał temu jeszcze bardziej zobowiązujący wyraz w słowach: „Wierzymy, że Najświętsza Boża Rodzicielka, nowa Ewa, Matka Kościoła, spieszy spełnić z nieba macierzyńskie zadanie wobec członków Chrystusa, aby dopomóc do zrodzenia i pomnożenia życia Bożego w duszach ludzi odkupionych” 135.\nMagisterium Soboru podkreśliło, że prawda o Najświętszej Dziewicy, Matce Chrystusa, stanowi swoisty klucz do zgłębienia prawdy o Kościele. Tenże Paweł VI, przemawiając w kontekście świeżo uchwalonej przez Sobór Konstytucji Lumen gentium, powiedział: „Poznanie prawdziwej nauki katolickiej o Błogosławionej Maryi Dziewicy będzie zawsze kluczem do należytego zrozumienia tajemnicy Chrystusa i Kościoła” 136. Maryja jest w Kościele jako Matka Chrystusa, równocześnie zaś jako ta Matka, którą Chrystus w tajemnicy Odkupienia dał człowiekowi w osobie Jana apostoła. Dlatego Maryja swym nowym macierzyństwem w Duchu obejmuje każdego i wszystkich w Kościele, obejmuje również każdego i wszystkich przez Kościół. W tym znaczeniu Maryja — Matka Kościoła jest także jego wzorem. Kościół bowiem — jak wskazywał Paweł VI — „winien brać z Bogarodzicy Dziewicy najprawdziwszy wzór doskonałego naśladowania Chrystusa” 137.\nDzięki tej szczególnej więzi, jaka łączy Bogarodzicę z Kościołem, rozjaśnia się zarazem tajemnica owej „niewiasty”, która od pierwszych rozdziałów Księgi Rodzaju aż do Apokalipsy towarzyszy objawieniu zbawczych zamiarów Boga w stosunku do ludzkości. Maryja bowiem, obecna w Kościele jako Matka Odkupiciela, po macierzyńsku uczestniczy w owej „ciężkiej walce przeciw mocom ciemności” 138, jaka toczy się w ciągu całej historii ludzkiej. Równocześnie poprzez Jej eklezjalne utożsamienie z ową „niewiastą obleczoną w słońce” (por. Ap 12, 1) 139, można powiedzieć, że „Kościół w Jej osobie osiąga już tę doskonałość, dzięki której istnieje nieskalany i bez zmazy”; stąd też chrześcijanie z ufnością wznosząc oczy ku Maryi w całym swoim ziemskim pielgrzymowaniu, „starają się usilnie o to, aby wzrastać w świętości” 140. Maryja, wzniosła Córa Syjonu, pomaga wszystkim swoim synom, gdziekolwiek i w jakichkolwiek warunkach żyjącym, aby w Chrystusie znajdowali drogę do domu Ojca.\nW szczególności pragnę przypomnieć jeszcze, że w okresie Roku Maryjnego wypadnie Milenium Chrztu św. Włodzimierza, Wielkiego Księcia kijowskiego (r. 988), który dał początek chrześcijaństwu na obszarach ówczesnej Rusi, a z kolei także na innych obszarach Europy wschodniej; tą drogą poprzez dzieło ewangelizacji chrześcijaństwo rozprzestrzeniło się także poza Europę, aż do północnych obszarów kontynentu azjatyckiego. Pragniemy więc szczególnie w ciągu Roku Maryjnego jednoczyć się w modlitwie z wszystkimi, którzy obchodzą to Tysiąclecie Chrztu, prawosławnymi i katolikami, odnawiając i potwierdzając wraz z Soborem uczucia radości i pociechy, że: „chrześcijanie wschodni z gorącym zapałem i pobożnie uczestniczą w kulcie Bogarodzicy zawsze Dziewicy” 144. Chociaż zaś doznajemy jeszcze skutków tego rozłączenia, które nastąpiło w kilkadziesiąt lat później (r. 1054), to przecież możemy powiedzieć, że wobec Matki Chrystusa czujemy się prawdziwymi braćmi i siostrami w obrębie tego Ludu mesjańskiego, który jest powołany, aby być jedną Bożą Rodziną na ziemi, jak mówiłem już na początku nowego roku: „pragniemy potwierdzić to uniwersalne dziedzictwo wszystkich synów i córek tej ziemi” 145.\nOgłaszając Rok Maryjny podałem również, że jego zakończenie będzie miało miejsce w roku przyszłym, w uroczystość Wniebowzięcia Najświętszej Dziewicy, aby uwydatnić ów „wielki znak na niebie”, o jakim mówi Apokalipsa. W taki sposób pragniemy także uczynić zadość wezwaniu Soboru, który patrzy na Maryję jako na „znak niezawodny nadziei i pociechy dla pielgrzymującego Ludu Bożego”. Wezwanie zaś swoje wyraża Sobór w następujących słowach: „Niechaj wszyscy chrześcijanie błagają wytrwale Matkę Boga i Matkę ludzi, aby Ona, która modlitwami swymi wspierała początki Kościoła, także i teraz w niebie, wywyższona ponad wszystkich świętych i aniołów we Wspólnocie wszystkich Świętych wstawiała się u Syna swego, dopóki wszystkie rodziny ludów, zarówno tych, które noszą zaszczytne imię chrześcijańskie, jak i tych, co nie znają jeszcze swego Zbawiciela, nie zespolą się szczęśliwie w pokoju i zgodzie w jeden Lud Boży na chwałę Przenajświętszej i nierozdzielnej Trójcy” 146.\n„Ku zdumieniu całej natury”! Te słowa antyfony wyrażają zdziwienie wiary, jakie towarzyszy tajemnicy Bożego rodzicielstwa Maryi. Towarzyszy poniekąd w sercu całego stworzenia, a bezpośrednio — w sercu całego Bożego Ludu, w sercu Kościoła. Jakże niesłychanie daleko poszedł Bóg, Stwórca i Pan wszystkiego, w objawieniu siebie samego człowiekowi! 147 Jakże wyraźnie przekroczył wszelkie granice tego nieskończonego „dystansu”, jaki dzieli Stwórcę od stworzenia! Jeśli pozostaje On sam w sobie niepojęty i niezgłębiony, to tym bardziej niepojęty i niezgłębiony jest w rzeczywistości Wcielenia Słowa, które stało się człowiekiem za sprawą Dziewicy z Nazaretu.\n9. Conciliorum Oecumenicorum Decreta, Bolonia 19733; 41-44; 59-62 ( Denz. 250-264); por. Sobór Chalcedoński: dz. cyt., 84-87 ( Denz. 300-303).\n43. „Chrystus jest prawdą, Chrystus jest ciałem: Chrystus prawdą w umyśle Maryi, Chrystus ciałem w łonie Maryi”: Św. Augustyn, Sermo 25 ( Sermos inediti), 7: PL, 46, 938.\n58. Tamże, 65. 59. Tamże, 59.\n80. SOBÓR CHALCEDOŃSKI, Definitio fidei: Conciliorum Oecumenicorum Decreta, Bolonia 1973, 86 ( Denz. 301).\n84. Por. Sobór Nicejski II: Conciliorum Oecumenicorum Decreta, Bolonia 19733 135-138 ( Denz. 600-609).\n96. Por. słowa o pośredniczce „ad Mediatorem” Św. Bernarda, In Dominica infra oct. Assumptionis Sermo, 2: S. Bernardi Opera, V, 1968, 263. Maryja jako czyste zwierciadło przekazuje Synowi całą chwałę i cześć, jakiej doznaje: I D., In Nativitate B. Mariae Sermo -- De aquaeductu, 12: Wyd. cyt., 283.\n110. Odnośnie do tego szczególnego aspektu pośrednictwa Maryi jako Tej, która wyprasza łaskawość u „Syna-Sędziego”, por. Św. Bernard, In Dominica infra oct. Assumptions Sermo, 1-2: S. Bernardi Opera, V, 1968, 262 n.; LEON XIII, Enc. Octobri mense (22 września 1891 r.): Acta Leonis, XI, 299-315. 111. SOBÓR WAT. II, Konst. dogm. o Kościele Lumen gentium, 55,


Miliony na promocję kolejnego niedziałającego portalu - blog momot.rafal\n03.02.2016 1804 0\nNiedziałająca strona rządowego portalu promocji polskiego eksportu - Rafał Momot\nJesienią ubiegłego roku w telewizji TVN24, prowadzona była kampania promocyjna rządowego portalu mającego wspierać polski eksport. Portal ma łatwą do zapamiętania nazwę domeny - trade.gov.pl - także bez trudu można tam trafić, szczególnie po obejrzeniu prawie setnego spotu w TVN24. Po wizycie na stronie, okazało się jednak, że jest to kolejne przedsięwzięcie znudzonego biurokraty, który przed końcem roku musiał wydać cały budżet przeznaczony na projekt. Jak powszechnie wiadomo, nie ma takiego budżetu jakiego nie można by przed końcem roku „przepalić” w telewizji, także wybór był dziecinnie prosty. Z informacji przekazanej przez obecne władze Ministerstwa Rozwoju, wynika iż na promocję spotu w TVN24 wydano 436 tysięcy złotych – czyli mniej więcej koszt zakupu 1000 karabinów zwiększających nasze bezpieczeństwo narodowe.\nStrona w ubiegłym roku – czyli w okresie intensywnej kampanii była kompletnie nie gotowa do startu. Nawet nazwa jaka się jeszcze teraz pojawia - „beta” – nie sugeruje finalnego produktu. W chwili obecnej nie można jeszcze zauważyć dużych zmian. Poza sprawami technicznymi – ponad połowa podstron nie działała (pojawiał się komunikat jak z powyższej ilustracji do tego postu), uderza niska merytorycznie zawartość. Większość informacji jest niekompletna oraz niepraktyczna dla przedsiębiorców. Widoczny jest duży nakład pracy w wykonanie tego projektu, jednak efekt wydaje się mizerny. Za taki niegotowy produkt wydano 1,456 mln złotych – w całości przekazując to firmom zewnętrznym a na ten rok zaplanowano wydanie dodatkowych 110 tysięcy złotych. Miejmy tylko nadzieję, iż nowe władze skierują sprawę do zbadania przez prokuraturę, gdyż niewiarygodne jest iż może to być tylko wyraz skrajnej niekompetencji urzędnika lub jego politycznego szefa.\nPorównując zawartość portalu do lidera tej kategorii jakim można uznać amerykańską podobną instytucję mającą stronę internetową pod domeną - trade.gov – wynik jest jeszcze gorszy. Na amerykańskim portalu większość informacji jest posegregowana w sposób umożliwiający intuicyjne wręcz wyszukiwanie. Znajduje się tam wiele praktycznych informacji, a strumień aktualności pokazuje rzeczywiście cenne wydarzenia. Ciekawym rozwiązaniem jest też pomoc merytoryczna specjalistów rozlokowanych po całych Stanach Zjednoczonych oraz w placówkach zagranicznych. Podobne rozwiązanie – pomoc merytoryczną w zakresie danych sektorów lub grup problemów – zastosowano również na niemieckim portalu wspierającym eksport.\nKosztem 2 milionów wydanych z naszych podatków otrzymaliśmy promocję w mediach kompletnie niegotowego produktu i do tego kilkakrotnie droższego niż dostępne ceny rynkowe. Oczywiście pozostaje również zasadne pytanie dlaczego promowano ten portal tylko w jednym medium bez wsparcia w innych kanałach. W prywatnej firmie na tak rażące błędy nie odważyłby się chyba nawet stażysta – poza faktem, że nie miałby możliwości akceptacji takich kwot w budżecie. W polskim Ministerstwie Gospodarki pod rządami PO i PSL takie rzeczy były możliwe. Jeśli podobne patologie i kilkakrotnie niższa efektywność wydawania naszych podatków miała miejsce również na innych polach działalności państwa, to znaczyłoby że gdyby nie jesienna zmiana rządu to czekałby nas nieunikniony upadek Państwa Polskiego.\nSama promocja portalu, w tym wypadku niegotowego nawet, nie wspomoże ani jednego polskiego przedsiębiorcy w podboju rynków zagranicznych. Można mieć tylko nadzieję, że podejście bardziej praktyczne i uczciwe zostanie niebawem wdrożone a przygotowywana przez obecny rząd reforma polegająca na połączeniu kilku instytucji w jedną agendę wspierania eksportu przełoży się na praktyczne rozwiązania i biznesowe efekty.\nOpublikowano: 3 lutego 2016, 19:07


– Jak wynika z przeprowadzonych w Polsce badań epidemiologicznych już co drugi Polak ma nadwagę, a co piąty jest otyły. Problem ten z roku na rok staje się coraz bardziej poważny, z tego powodu tak istotne jest wczesne diagnozowanie tych schorzeń, nawet jeśli pacjent zgłosił się do lekarza po poradę w związku z inną dolegliwością – mówi dr Wioleta Respondek z Instytutu Żywności i Żywienia.\nW ramach akcji, która potrwa do końca 2015 r., odbędą się 32 edycje bezpłatnych 12-tygodniowych programów redukcji masy ciała. Dzięki nim, kompleksową opieką dietetyków, rehabilitantów, psychologów i lekarzy zostanie objętych łącznie około 1600 osób zmagających się z otyłością lub nadwagą. Do udziału w programie mogą zgłaszać się placówki medyczne mające podpisane umowy z NFZ i posiadające niezbędne zaplecze do przeprowadzenia próby wysiłkowej z oceną kardiologa, zajęć z psychologiem i zajęć sportowych. Pierwsze programy redukcji masy ciała zostały już z powodzeniem przeprowadzone w pięciu miastach Polski: Warszawie, Lublinie, Łańcucie, Rzeszowie i Bydgoszczy. W trzecim kwartale tego roku program będzie realizowany w Nowym Sączu i Krakowie, a później sukcesywnie w kolejnych miastach i województwach.\nNabór szpitali i przychodni zainteresowanych realizacją programu redukcji masy ciała trwa. Prowadzony jest m.in. za pośrednictwem strony internetowej:\nPonadto, niezależnie od 12-tygodniowych programów redukcji masy ciała, w wybranych placówkach służby zdrowia w całej Polsce IŻŻ organizuje dietetyczne punkty konsultacyjne, w których pacjenci mogą korzystać z bezpłatnych porad żywieniowych. Są one udzielane przez wykwalifikowanych dietetyków wyłonionych w drodze konkursu przez Polskie Towarzystwo Dietetyki. Dla pacjentów korzystających z takich porad zostały przygotowane ciekawe materiały edukacyjne, które mają im pomóc we wprowadzaniu w życie zasad zdrowego żywienia i aktywności fizycznej. Docelowo, w ramach projektu, w całej Polsce ma powstać ponad 100 takich punktów.\nPrzychodnie i szpitale zainteresowane utworzeniem dietetycznych punktów konsultacyjnych mogą przesyłać zgłoszenia na adres e-mail:\nA informacje na temat zdrowego odżywiania i zdrowego stylu życia znaleźć można na stronie internetowej Instytutu Żywności i Żywienia:\nBiuro prasowe projektu „Zachowaj równowagę”:\ntel. 604 993 428


przetarg - obsługa - Aleksander Blumski Kancelaria Radcy Prawnego\nJesteś tutaj: Strona główna » przetarg - obsługa\nPrawo zamówień publicznych – nowe procedury od stycznia 2021 r.\nbiznes opiniowanie umów Prawnik Twojego biznesu proces budowlany przetarg - obsługa zamówienie publiczne\nOd dłuższego czasu dotychczasowa ustawa prawo zamówień publicznych była poddawana krytyce. W naszej ocenie raczej niezasłużonej, ale głosy niezadowolonych były mocno słyszalne i w efekcie, pod hasłem m.in. polepszenia sytuacji małych i średnich przedsiębiorców, uchwalono nowy akt prawny. Wyfiltrowaliśmy następujące zmiany w porównaniu z poprzednią ustawą: Zniesione zostało ograniczenie w postaci maksymalnego, 4-letniego okresu, na jaki możliwe było zawarcie umowy z zakresu zamówienia publicznego. Nowa ustawa przewiduje co prawda zawarcie takiej umowy […]\nbiznes Prawnik Twojego biznesu przetarg - obsługa zamówienie publiczne\nOferuję usługi prawne w zakresie ZAMÓWIEŃ PUBLICZNYCH.\nNegocjacje w sprawie waloryzacji wynagrodzenia wykonawcy już od chwili publikacji nowych przepisów w Dzienniku Ustaw.\nWALORYZACJA WYNAGRODZENIA WYKONAWCY W ZWIĄZKU ZE ZMIANĄ PRAWA.\nZgodnie z nowelizacją ustawy Prawo zamówień publicznych, która weszła w życie w połowie w sierpniu 2015 roku strony umowy o zamówienie publiczne zawartej na dłużej niż 12 miesięcy przed 19 października 2014 roku mogą wnosić o przeprowadzenie negocjacji w sprawie waloryzacji wynagrodzenia wykonawcy w związku ze zmianami prawa, już od dnia publikacji tych zmian w Dzienniku Ustaw, a nie jak dotychczas – od wejścia nowych przepisów w życie.\nPodwyższenie progów w zamówieniach publicznych.\nOd 1 stycznia 2016 roku obowiązują nowe podwyższone progi unijne, czyli kwoty, od których uzależniony jest obowiązek stosowania bardziej rygorystycznej procedury i przekazywania ogłoszeń do Dziennika Urzędowego Unii Europejskiej. Obowiązuje również nowy kurs złotego w stosunku do euro stanowiący podstawę przeliczania wartości zamówień wynoszący 4,1749 zł.\nbiznes international contracts opiniowanie umów pracodawca Prawnik Twojego biznesu prawo internetu proces budowlany przetarg - obsługa rejestracja spółek rejestracja znaku reprezentacja w sądzie RODO udziały w spółce venture capital windykacja zarząd spółki


Zimowanie motocykla pod chmurką. Jak zabezpieczyć motocykl przed zimą i kradzieżą? | Świat Motocykli\nOd kilku lat zima staje się dla motocyklistów coraz łaskawsza. Z roku na rok obserwujemy mniejsze opady śniegu i wyższą temperaturę, dzięki czemu przez coraz większą część roku możemy cieszyć się z jazdy na motocyklu. Co jednak zrobić, gdy w końcu nadejdzie prawdziwa zima? Jak przygotować motocykl do zimowania pod chmurką? W jaki sposób skutecznie chronić go przed złodziejami? Poniżej znajdziecie odpowiedzi na wszystkie te pytania!\nZimowanie motocykla to problematyczna kwestia dla wielu motocyklistów. W idealnym scenariuszu mielibyśmy do dyspozycji ogrzewany garaż z pewnymi zabezpieczeniami, który zapewniłby naszemu motocyklowi optymalne i bezpieczne warunki do przeczekania zimy. Niestety w wielu przypadkach sprawa nie wygląda tak kolorowo. W końcu nie każdy z nas może pozwolić sobie na takie luksusy. Czynników jest cała masa. Motocykliści mieszkający w bloku nie zawsze mają do dyspozycji garaż podziemny, a nastoletni właściciele jednośladów mogą nie posiadać odpowiedniego budżetu na zimowanie pojazdu w wynajmowanej hali. Całe szczęście istnieją sposoby, aby zagwarantować motocyklowi godne przeczekanie zimy. I dzisiaj zajmiemy się właśnie tym tematem!\nPrzygotowaliśmy dla was listę 6 kroków, dzięki którym wasz motocykl bez uszczerbku na stanie technicznym i wizualnym przetrwa każdą zimę.\nKrok 1. – Dokładne czyszczenie motocykla\nPrzygotowania do zimowania rozpocznij od dokładnego wyczyszczenia motocykla, nie zapominając o żadnej szczelinie. Dobrze sprawdzi się specjalistyczna chemia motocyklowa, na przykład uniwersalny płyn Bling Cleaner od firmy Blink Blink Cosmetics, lub domowe środki odtłuszczające (np. płyn do mycia naczyń). Do czyszczenia hamulców możesz użyć dedykowanego preparatu Oxford Mint Brake Cleaner. Aby dokładnie usunąć zabrudzenia z instalacji i połączeń elektrycznych wykorzystaj specjalny środek Silkolene Contact Cleaner, który dodatkowo pokryje je filmem zabezpieczającym przed brudem i korozją. Nie zapomnij także o wyczyszczeniu napędu – do tego przyda się specjalna szczotka.\nKrok 2. – Zabezpieczenie przed korozją i oksydacją metali\nPo dokładnym usunięciu pozostałości smaru i oleju, a także innych zabrudzeń, zabezpiecz wszystkie możliwe elementy przed niszczycielskim działaniem wilgoci. Na elementy lakierowane i chromowane dokładnie nałóż warstwę wosku (np. Motul Wash&Wax), a owiewki i inne plastikowe elementy potraktuj np. środkiem zabezpieczającym Oxford Mint General Protectant. Następnie porządnie nasmaruj wcześniej wyczyszczony łańcuch napędowy. W Inter Motors znajdziesz szeroki przekrój smarów od uznanych producentów, m.in. Motul, Silkolene i Castrol. Nie zapomnij również o dźwigniach i innych elementach ruchomych – do ich nasmarowania zastosuj smar silikonowy.\nKrok 3. – Uzupełnianie i wymiana płynów eksploatacyjnych\nJeśli chcesz optymalnie zadbać o wnętrze wszystkich układów motocykla powinieneś zwrócić dużą uwagę na płyny eksploatacyjne. Oto, co rekomendujemy zrobić z cieczami w twoim jednośladzie:\nPłyn chłodniczy. Na czas zimowania motocykla w układzie chłodzenia powinien znajdować się specjalny płyn bezwodny. Jeśli nie wiesz, co pływa w chłodnicy motocykla, najlepiej wymień go dla pewności.\nPłyn hamulcowy. Nie rekomendujemy wymiany płynu hamulcowego przed zimowaniem, ponieważ jest on higroskopijny (wchłania wodę z otoczenia). Dlatego nawet jeśli przyszedł najwyższy czas na wymianę, to poczekaj z tym do wiosny, kiedy nastanie mniej wilgotny okres.\nOlej silnikowy. W przypadku oleju silnikowego sprawa tak samo, jak przy płynie hamulcowym. Jeśli zamierzasz zimować motocykl pod chmurką lub w nieogrzewanym pomieszczeniu, wstrzymaj się z jego wymianą do końca zimy. W oleju silnikowym również może zbierać się woda, pochodząca z wilgotnego wnętrza bloku silnika.\nBenzyna. Benzyna oprócz niepowtarzalnego zapachu ma to do siebie, że lubi się utleniać i pozostawiać osad wewnątrz gaźników. Dlatego jeśli chcesz zadbać o układy, w których występuje przepływ paliwa (czyli zasilania i paliwowy), to koniecznie zakręć kranik i opróżnij komory pływakowe. Jeśli chcesz to zrobić szybciej, po prostu uruchom silnik po zakręceniu kranika i poczekaj aż wypali się całe paliwo. Aby uchronić wewnętrzną powierzchnię zbiornika paliwa przed korozją uzupełnij benzynę pod sam korek.\nKrok 4. – Zabezpieczenie przed wilgocią\nParadoksalnie największym wrogiem motocykla podczas zimowania pod chmurką nie jest śnieg, a właśnie wilgoć. Dlatego warto zaślepić odpowietrzniki, wloty powietrza i wydech (możesz kupić specjalną zatyczkę/korek tłumika), aby nie dostała się ona do środka układów.\nKrok 5. – Zabezpieczenie akumulatora na czas zimy\nZimując motocykl pod dachem sprawa jest banalnie prosta: podłączasz akumulator do specjalnej ładowarki, a ta utrzymuje optymalny poziom naładowania. Jednak gdy jednoślad jest skazany na kilka miesięcy postoju na mrozie powinieneś zdemontować akumulator i postawić go w ciepłym miejscu lub skorzystać ze wspomnianej ładowarki. Jeśli bateria w twoim motocyklu kwalifikuje się do wymiany poczekaj z zakupem nowej do wiosny, aby nie narażać jej na kontakt z niskimi temperaturami.\nKrok 6. – Zabezpieczenie opon na czas zimowania\nPodczas kilku miesięcy postoju opony narażone są zdeformowanie na skutek jednopunktowego nacisku i obniżenia ciśnienia w oponach/dętkach – w końcu im niższa temperatura powietrza, tym mniejsza jego objętość, co więcej dochodzą do tego wszelkiego rodzaju nieszczelności. Jeśli chcesz, aby twoje opony nie straciły swoich właściwości, masz trzy opcje. Możesz postawić motocykl na podnóżce centralnej lub zainwestować w specjalne stojaki pod przednie i tylne koło. Jeśli obie opcje są poza twoim zasięgiem, pozostaje ci jedynie postawić motocykl na stopce bocznej i co jakiś czas przepychać go o kilkanaście centymetrów.\nZimowanie pod chmurką. Jak ochronić motocykl przed śniegiem i deszczem?\nTak jak ustaliliśmy, to wilgoć, a nie śnieg czy deszcz, jest największym wrogiem motocykla podczas zimowego postoju pod gołym niebem. Nie oznacza to jednak, że może on być zasypany białym puchem przez 2-3 miesiące i nie będzie to miało nieprzyjemnych konsekwencji. Dlatego warto zainwestować w wysokiej jakości pokrowiec, który skutecznie zabezpieczy pojazd przed wszelkiego rodzaju opadami. W Inter Motors znajdziesz szeroki wachlarz pokrowców popularnej marki Oxford.\nOxford od lat zabezpiecza motocykle na całym świecie, dzięki czemu zna potrzeby użytkowników i jest świadom wyzwań, jakie stawiają przed pokrowcami zmienne warunki pogodowe. Nie bez znaczenia jest również wielkość pojazdu i akcesoria, w jakie jest wyposażony. W Inter Motors znajdziesz pokrowiec zarówno na skuter z wysoką szybą ochronną, jaki na dużego quada lub motocykl turystyczny z kufrem centralnym. Podstawowy pokrowiec Oxford na motocykl o przeciętnych rozmiarach to koszt około 100 zł.\nNajgorsze zagrożenie dla motocykla zimującego pod chmurką\nNajbardziej niepokojącym zagrożeniem czyhającym na jednoślad przez cały rok jest kradzież. W trakcie zimowania nasz motocykl jest obiektem zainteresowania złodziei, a fakt, że w tym okresie nieco o nim zapominamy i zostawiamy go często w niestrzeżonym miejscu, wzmaga ryzyko kradzieży. Dlatego warto zabezpieczyć się na każdą ewentualność, w czym pomaga coraz większa oferta zabezpieczeń antykradzieżowych.\nJakie opcje zabezpieczeń zastosować, aby uchronić się przed kradzieżą?\nU-lock to solidne zabezpieczenie w kształcie litery “U”, dzięki któremu możecie przypiąć motocykl do elementów otoczenia lub zablokować koło, uniemożliwiając tym samym przepychanie pojazdu.\nŁańcuch z zapięciem jest podstawową formą zabezpieczenia motocykla. Możecie go użyć w taki sam sposób jak U-lock’a. Łańcuch daje jeszcze większe pole do popisu, ponieważ jest dłuższy i można go zapleść wokół elementów o większej średnicy.\nBlokada tarczy hamulcowej z linką “przypominaczem” to niepozorne zabezpieczenie o niewielkich rozmiarach, które uniemożliwi złodziejom przepychanie waszego motocykla. Do zabezpieczenia warto kupić linkę przypominającą o założonej blokadzie, aby w pośpiechu nie uszkodzić elementów układu hamulcowego.\nKotwa to optymalne zabezpieczenie dla osób, które mogą w miejscu zimowania motocykla wywiercić w podłożu kilka otworów. Zapewnia solidne mocowanie koła jednośladu, jednak nie wszędzie można ją zastosować.\nUdane zimowanie motocykla z Inter Motors\nWszystko, czego potrzebuje twój motocykl do optymalnego zimowania znajdziesz w sklepie Inter Motors. Specjalistyczne środki do czyszczenia i konserwacji pojazdu, szeroki wybór pokrowców marki Oxford oraz zabezpieczenia, które nie ugną się przed złodziejami – wszystko w jednym miejscu!\nakcesoria antykradzieżoweakcesoria na zimęzabezpieczenia motocyklowezimowanie motocykla\nPoprzedni wpisObowiązkowa rejestracja wszystkich quadów i crossów. Czy taki przepis wejdzie w życie?\nNastępny wpis“Dowodziki do kontroli!” Nowe rozporządzenie KE utrudni zakup akumulatorów


Zdrowie i opieka - Gratka\nDarmowe · Manager Recepcji/Higienistka Lub Asystentka Stomatologiczna Zdrowie i opieka\n⭕ Tomaszewska Stomatologia (http://stomatologiatomaszewska.com/) to prężnie rozwijający się gabinet stomatologiczny zlokalizowany w centrum Krakowa, świadczący szeroki zakres usług stomatologicznych, zgodnych ze światowymi wytycznymi. W związku z dynamicznym rozwojem poszukujemy osoby na stanowisko:...\nDarmowe · Opiekun/ka Do Pani Z Demencją Zdrowie i opieka\n⭕ Firma ATERIMA MED zatrudni całodobowo opiekunkę do 70-letniej Pani z demencją. Pani jest chodząca, spokojna, wymaga pomocy w prostych czynnościach domowych. Szukamy osoby doświadczonej, cierpliwej, empatycznej, która wesprze podopiecznego w codziennych pracach, tj. przygotowanie posiłków, ubierani...\nDarmowe · Przemyśl Technik Farmacji Zdrowie i opieka\n⭕ Apteka w PRZEMYŚLU zatrudni technika farmacji Wymagania: - posiadanie wykształcenia kierunkowego - odbyty staż zawodowy - zaangażowanie w pracę - dokładność i rzetelność - profesjonalne podejście do Pacjentów apteki - wysoka kultura osobista Oferujemy: - atrakcyjne warunki zatrudnienia - możliwość...\nDarmowe · Opieka Nad Osobą W Podeszłym Wieku Zdrowie i opieka\n⭕ Poszukuję opiekunki dla mojej mamy (79 lat) z demencją. Preferowana osoba: wiek powyżej 45, DYSPOZYCYJNA, samotna, poważnie podchodząca do opieki nad osobą starszą. Zakres obowiązków: podawanie lekarstw posiłków, drobne prace domowe. Biorę pod uwagę możliwość zakwaterowania na czas opieki lub na p...\nDarmowe · Praca Dietetyk Zdrowie i opieka\nCountry: Poland · Region: slaskie · City: Tychy\n⭕ Poradnia Dietetyczna poszukuje pracownika na stanowisko Dietetyczka Miejsce pacy : Bieruń, Tychy lub Lędziny Wymagania: -wykształcenie kierunkowe - wyższe (preferowane kierunki: żywienie i dietetyka lub pokrewne z możliwością uzupełnienia kwalifikacji w zakresie dietetyki -łatwość w nawiązywaniu k...\nDarmowe · Masażysta Z El. Kosmetyki Połączony Z Certyfikoawnym Kursem - Pilnie! Zdrowie i opieka\n⭕ Poszukujemy 2 osób na staż w w/wzakresie (do 30 r.ż, nie pracujących, nie uczących się dziennie). Staż płatny jest 1450 zł / miesiąc netto, dodatkowo oferujemy stypendium szkoleniowe w trakcie kursu certyfikowanego, a także zwroty kosztów dojazdu na kurs, staż. Staż rozpoczyna się w połowie sierpn...\nDarmowe · Opiekunka Osoby Starszej Zdrowie i opieka\n⭕ potrzebna opiekunka do osoby starszej chodzącej po domu 24 godz godziny na dobę z zamieszkaniem i wyżywieniem Numer telefonu: 724915089\nDarmowe · Poszukuje Dietetyka Zdrowie i opieka\nCountry: Poland · Region: dolnoslaskie · City: Lwówek Śląski\n⭕ Poszukuje dietetyka do punktu dietetycznego Naturhouse. Numer telefonu: 665120619\nDarmowe · Pilnie Poszukuję Do Opieki Nad Starszą Osobą Zdrowie i opieka\n⭕ PILNE! Poszukuję dyspozycyjnej, miłej i uczciwej osoby do opieki nad starszą niepełnosprawną panią w Grudziądzu z okolic dworca.Warunki pracy i płacy do uzgodnienia Numer telefonu: 503433423\nDarmowe · Praca W NIemczech. Opiekunka Osób Starszych Zdrowie i opieka\n⭕ poszukujemy chętnych pań do opieki nad osobami starszymi w Niemczech. Wymagamy podstawowoej znajomości języka niemieckiego umożliwiającej porozumiewanie się w codziennym życiu. Mile widziene doświadczenie w opiece osób starszych. Oferujemy legalne zatrudnienie, wynagrodzenie od 45 EUR dziennie, w ...\nDarmowe · Dam Pracę Dla Magistra I Technika Farmacji W Aptece Zdrowie i opieka\n⭕ Zatrudnię magistra farmacji i technika farmacji do apteki w okolicy STAROGARD GDANSKI - województwo pomorskie . Oferuję zatrudnienie na podstawie umowy o pracę w pełnym wymiarze czasu pracy . Bardzo Atrakcyjne warunki pracy i płacy- konkurencyjne na rynku . Od kandydatów oczekuję odpowiednich kwal...\nDarmowe · Pielęgniarka/pielęgniarz Gdynia Zdrowie i opieka\n⭕ Diaverum to jeden z największych na świecie niezależnych usługodawców w dziedzinie leczenia chorób nerek. Dbamy o ponad 25400 Pacjentów, w ponad 307 ośrodkach dializ, w 20 krajach na całym świecie: Argentyna, Australia, Arabia Saudyjska, Chile, Francja, Hiszpania, Kazachstan, Litwa, Niemcy, Nowa Z...\nDarmowe · Fizjoterapeuta - Praca Nad Morzem. Zdrowie i opieka\nCountry: Poland · Region: zachodniopomorskie · City: Dziwnówek\n⭕ Zatrudnię Fizjoterapeutę do Ośrodka Rehabilitacyno-Wypoczynkowego w Dziwnówku. Praca od zaraz do września 2016r. Oferuję zakwaterowanie i wyżywienie. Osoby zainteresowane proszę kontakt telefoniczny oraz o przesłanie swojego CV. Numer telefonu: 504991650\nDarmowe · Zatrudnię Asystentkę Stomatologiczną Zdrowie i opieka\n⭕ Witam, klinika stomatologiczna w Lublinie zatrudni asystentkę stomatologiczną. Poszukujemy młodą, pracowitą i energiczną dziewczynę. Praca w młodym i zgranym zespole. Pozdrawiam. Numer telefonu: 781216074\nDarmowe · Magister Farmacji - Ostróda Zdrowie i opieka\nCountry: Poland · Region: warminsko-mazurskie · City: Ostróda\n⭕ Apteka w Ostrodzie zatrudni magistra farmacji. Oferujemy stabilne warunki zatrudnienia, pracę w zgranym, przyjaznym zespole. Istnieje możliwość zatrudnienia godzinowego. Zainteresowane osoby proszę o kontakt mailowy lub tel.502 - - Numer telefonu: 509625133\nDarmowe · Pielegniarka/Opiekun Do Osob Starszych Zdrowie i opieka\nCountry: Poland · Region: opolskie · City: Chmielowice\n⭕ Szukam opiekunki dla moich rodzicow,codziennie:urzymywanie higeny osobistej, prowadzenie domu,sprzatanie,kontakt z lekarzami.Najchetniej pielegniarka.Mozliwosc mieszkania i wyzywnienia,pod Opolem.Prosze o podanie wynagrodzenia. Numer telefonu: 532989244\nDarmowe · Magister Farmacji Technik Farmacji Apteka Niesieciowa Pruszków Zdrowie i opieka\n⭕ Zapraszamy do pracy w aptekach prywatnych zlokalizowanych w Pruszkowie ( ok 20km od centrum Warszawy) Magistrów i Techników Farmacji. Jedna z Aptek pracuje 24 godz na dobę. Czekamy na osoby chętne do pracy, ambitne, nastawione na chęć doskonalenia własnych umiejętności zawodowych. Oferujemy atrakc...\nDarmowe · Opiekunka Do Domu Opieki Zdrowie i opieka\nCountry: Poland · Region: mazowieckie · City: Konstancin-Jeziorna\n⭕ zatrudnie opiekunke do domu opieki mozliwosc zamieszkania mile widziane doswiadczenie Numer telefonu: 519893997\n7.00 zł. · Opiekunka Dla Starszej Osoby Zdrowie i opieka\n⭕ Opieka nad starszą osdobą,od poniedziałku do piątku w godzinach 14-19. w zakres obowiązków wchodzą:dbanie o czystość i higienę,podawanie leków ,przygotowanie posiłków. Numer telefonu: 511269528\n⭕ Poszukuje dietetyka do pracy w Punkcie Dietetycznym Numer telefonu: 725126197\nDarmowe · Opieka Nad Starszą Osobą Z Zamieszkaniem. OD ZARAZ Zdrowie i opieka\n⭕ warszawa, praga poludnie, opieka nad starsza osoba z zamieszkaniem. OD ZARAZ tylko poważne oferty. Proszę o kontakt telefoniczny 663 - - Numer telefonu: 576234388\nDarmowe · Opiekun Osoby Starszej Na Terenie Gorzowa Zdrowie i opieka\n⭕ Firma „Gwarant" - Tomczyk sp.j. zatrudni osoby do pracy w charakterze opiekuna osoby starszej - praca na terenie Gorzowa Wlkp. Wykonywane czynności: -usługi gospodarcze, m. in. pomoc w zakupach, utrzymaniu czystości, przygotowaniu posiłków - pomoc w załatwianiu spraw urzędowych - pomoc w utrz...\nDarmowe · Opiekunka Osoby Starszej - Praca Z Zamieszkaniem Zdrowie i opieka\n⭕ Servitum sp. z o.o. poszukuje kandydatek do pracy w charakterze opiekunki osoby starszej - praca z zamieszkaniem w domu podopiecznego na terenie województwa małopolskiego, śląskiego i podkarpackiego. Idealna kandydatka to osoba : - posiadająca doświadczenie w opiece nad osobami zależnymi, - dojrza...\nDarmowe · Opieka Nocna Nad Chorym Zdrowie i opieka\nCountry: Poland · Region: wielkopolskie · City: Zacharzew\n⭕ Poszukuję osoby do opieki nad niepełnosprawnym chorym w domu - praca w godzinach nocnych (co czwartą noc) w Ostrowie Wielkopolskim. Przeszkolenie medyczne udzielone zostanie na miejscu. Mile widziane osoby z Ostrowa Wlkp. Numer telefonu: 729621448\nDarmowe · Opiekunka Do Osoby Starszej Zdrowie i opieka\n⭕ Od 1września br.na podmianę (zastępstwo) z zamieszkaniem zatrudnię opiekunkę również z Ukrainy sumienną, solidną, uczciwą bez nałogów w wieku od 45 do 55 lat do starszej Pani ograniczenej ruchowo od pasa w dół sprawnej intelektualnie i ruchowo w górnej części ciała. Mile widziane osoby z doświadcz...\nDarmowe · Zatrudnię Na Stanowisko TECHNIK DENTYSTYCZNY Akryl - Wrocław Krzyki Zdrowie i opieka\n⭕ Zatrudnimy na stanowisko technik dentystyczny do pracy w akrylu. Praca w 6 osobowym zespole. Wszelkie warunki do omówienia osobiście . Zapraszam do pracowni na Powstańców Śląskich lub kontaktu telefonicznego nr 509 - - Numer telefonu: 691286493\nDarmowe · Opiekunka Osoby Starszej Warszawa Śródmieście Zdrowie i opieka\n⭕ Szukam pomocy w gospodarstwie dla starszej osoby - kobiety. Niekłopotliwa, miła i rozmowna, z problemamy z poruszaniem. Pn-pt w godzinach do ustalenia, 2 godziny dziennie,10 zł za godzinę, Osoba z okolic Ogrodu Saskiego: Senatorska, pl.Teatralny. Niecała, Corazziego, Bielańska, Canaletta. Zakupy, ...\nDarmowe · Technika Farmacji Zdrowie i opieka\nCountry: Poland · Region: slaskie · City: Międzybrodzie Bialskie\n⭕ Apteka niesieciowa w Międzybrodziu Bialskim przyjmie na pełny etat technika farmacji po stażu. Zainteresowanych prosimy o kontakt tel.600 - - Numer telefonu: 799101200\nDarmowe · Optometrysta (Mińsk Mazowiecki) Zdrowie i opieka\n⭕ Rozpocznij współpracę z Doktor Marchewka już dziś - w zamian zapewniamy ciekawą pracę w profesjonalnej, stale rozwijającej się firmie, możliwość rozwoju poprzez realizację ciekawych zadań, podnoszenie kwalifikacji zawodowych i zdobywanie nowych doświadczeń Poszukujemy kandydata na stanowisko : Opt...\nDarmowe · Praca Dla Fizjoterapeuty Zdrowie i opieka\n⭕ Gabinet rehabilitacji w Radomsku poszukuje fizjoterapeuty do pracy dodatkowej. Możliwość rozwoju i wydłużenia czasu pracy w przyszłości. Prosimy o przesłanie Cv ze zdjęciem. Numer telefonu: 781863467\nDarmowe · Pomoc Nad Osoba Starsza ,chora Zdrowie i opieka\n⭕ oferuje pomoc przy chorym niepelnosporawnym starszym Numer telefonu: 792147026\nDarmowe · Pielęgniarkę Na Stacji Dializ W Warszawiezatrudnimy Zdrowie i opieka\n⭕ Centrum Dializa Sp. z o.o. zatrudni kandydatki/kandydatów do pracy na stacji dializ w Warszawie na stanowisku : PIELĘGNIARKA DIALIZACYJNA. Miejsce pracy Warszawa ul. Kasprzaka 17. Wymagania: - wykształcenie pielęgniarskie - doświadczenie w pracy na stacji dializ Oferujemy: - zatrudnienie w wymiarz...\nDarmowe · Masażystka Na Statki Pasażerskie Zdrowie i opieka\n⭕ Dla naszego Klienta, międzynarodowej firmy będącej operatorem SPA na luksusowych statkach pasażerskich poszukujemy pracowników na stanowisko: MASAŻYSTKA Miejsce pracy: statki pasażerskie na wodach całego świata OFERUJEMY: Świetne zarobki; Szkolenie w Londynie, gdzie zdobędziesz wspaniałe doświadcz...\nDarmowe · Opiekunka Dla Starszej Pani Dorywczo Zdrowie i opieka\n⭕ Potrzebna opieka dla starszej Pani chorej na Alzheimera na kilka dni (np. 5 dni, pon-piątek) między 1 i 12 sierpnia w godzinach 9-18.00, osoba sprawna ruchowo. Bez gotowania, tylko podanie gotowych posiłków. Ilość dni i termin do ustalenia. Preferuję osoby mieszkające w bliskiej odległości (Chomic...\nDarmowe · Szukam Pielegniarka, Pielęgniarz, Opiekunka ,Opiekun Zdrowie i opieka\nCountry: Poland · Region: malopolskie · City: Wrząsowice\n⭕ Zatrudnimy pielęgniarki, pielęgniarzy, opiekunki i opiekunów do pracy w Domu Seniora koło Krakowa. Praca w wymiarze pełnego etatu (umowa o pracę), bądź dyżurów dodatkowych w ramach umowy-zlecenia. kontakt Elżbieta 609 - - Numer telefonu: 798868397\nDarmowe · Praca - Opiekun Osób Starszych Zdrowie i opieka\n⭕ Poszukuję opiekunek do pomocy chorym i starszym osobom . Oferuję legalne zatrudnienie , wysokie zarobki , transport , noclegi i wyżywienie , odprowadzane składki ZUS i podatek . Jeśli masz doświadczenie i chęci do pracy ze starszymi ludźmi , jesteś osobą otwartą , gotową do wyjazdu - to praca dla ...\nDarmowe · PRACA Dla Fizjoterapeuty W Gabinecie Prywatnym - Częstochowa Zdrowie i opieka\n⭕ Praca w prywatnym gabinecie fizjoterapii na zastępstwo (min. 6 miesięcy). Do przejęcia baza pacjentów o profilu neurologicznym. Wymagane doświadczenie w pracy z pacjentem neurologicznym, umiejętność samodzielnego programowania terapii, mile widziane kursy kierunkowe. CV ze zdjęciem proszę nadsyłać...\nDarmowe · Ratownik Medyczny Zdrowie i opieka\nCountry: Poland · Region: podlaskie · City: Michałowo\n⭕ Praca w domu opieki prowadzonym przez Fundację Pomocne Dłonie. Praca zmianowa 12h, dystrybucja leków, zmiany opatrunków, detale na telefon. Dojazd i wyżywienie zapewnia pracodawca. W grę wchodzi również 1/2 etatu bądź umowa zlecenie. Numer telefonu: 724405773\nDarmowe · Opieka Nad Kobietą Leżącą Po 3 Udarach Zdrowie i opieka\nCountry: Poland · Region: malopolskie · City: Wieliczka\n⭕ Witam,mama jest osobą drobną ale bezwładną wiec opieka wymaga siły i energii... Do obowiązków należy zmiana pozycji ,codzienna higiena osobista tj mycie i w razie potrzeby wymiana pampersa,karminie strzykawką przez sondę nosowo/żołądkową,podawanie leków,gimnastyka ruchowa rąk i nóg,utrzymanie czys...\nDarmowe · Praca Na Stanowisko Masażysta/masażystka Od Zaraz !!! Zdrowie i opieka\nCountry: Poland · Region: pomorskie · City: Łeba\n⭕ Hotel Wodnik *** w Łebie poszukuje pracownika na stanowisko masażysta/masażystka. Wymagania - wysoka kultura osobista - dyspozycyjność - systematyczność - dokładność - komunikatywność - mile widziane doświadczenie Kierownik Centrum Urody i Zdrowia Numer telefonu: 607945975\nDarmowe · Pilnie Potrzebny Lekarz Dentysta Zdrowie i opieka\nCountry: Poland · Region: swietokrzyskie · City: Końskie\n⭕ 3-stanowiskowe centrum stomatologiczne pilnie podejmie współpracę z lekarzem dentystą. usługi na Nfz i prywatne.bardzo dobre warunki pracy i płacy.miła atmosfera, rtg na miejscu,asystenci lekarza,możliwość nocowania.praca 2 dni w tygodniu.reszta warunków do uzgodnienia. proszę dzwonić po godz. 18-...\nDarmowe · PILNE - Skoczów - Opiekun Osoby Niepełnosprawnej Zdrowie i opieka\n⭕ Pilnie poszukuję osoby do opieki nad kobietą niepełnosprawną ruchowo (stwardnienie rozsiane) w okresie od 22.08 do 26.08 (5 dni). W ramach opieki czynności pielęgnacyjne (zaprowadzenie do toalety, podmywanie), przygotowanie prostych posiłków (śniadanie, kolacja) oraz podstawowe czynności domowe (o...\nDarmowe · Zatrudnie Lekarza RODZINNEGO Zdrowie i opieka\nCountry: Poland · Region: opolskie · City: Nysa\n⭕ Zatrudnię lekarza rodzinnego w okolicach NYSY. Numer telefonu: 577509867\nDarmowe · Poszukujemy Pracownika Na Stanowisko Technik Masażysta/fizjoterapeuta Zdrowie i opieka\n⭕ O nas Oferujemy prywatne leczenie w Gabinecie Leczenia Bólu i Rehabilitacji "Fizjoclinic Wnuczko" s.c. Specjalizujemy się głównie w leczeniu fizjoterapeutycznym pacjentów ortopedycznych, reumatologicznych, neurologicznych, pulmonologicznych, po przebytym leczeniu chirurgicznym i onkologi...\nDarmowe · Firma Z Branży Usług Opiekuńczych Zatrudni Opiekunów Medycznych Zdrowie i opieka\n⭕ Firma z branży usług opiekuńczych Szubert Medical zatrudni z Łodzi i okolic opiekunów medycznych do pracy przy opiece nad osobami leżącymi i/lub z zespołami otępiennymi w systemie godzinowym. Oferujemy godziwe wynagrodzenie, elastyczny czas pracy, przyjazną atmosferę oraz wsparcie pielęgniarki i l...\nDarmowe · Szkolenie - Staż - Praca Zdrowie i opieka\n⭕ Zapraszamy osoby w wieku 15-29 - o niskich kwalifikacjach, - nie uczestniczące w kształceniu lub szkoleniu, - bezrobotne i nie aktywne zawodowe, - także osoby niepełnosprawne, - max. z wykształceniem średnim. Oferujemy szkolenia+stypendium: - barman - masażysta I- stopnia, - masażysta II- stopnia,...\nDarmowe · Lekarz Do Wykonywania Testów Centrum Warszawy Zdrowie i opieka\n⭕ Centrum Diagnostyki Organizmu Revitum poszukuje Lekarza do wykonywania Testu Obciążeń Organizmu metodą dr Volla, Testów na Niedobory Komórkowe oraz program 4xO. Oferujemy: - Pełne Bezpłatne Szkolenie przygotowujące do wykonywania pracy - Atrakcyjne Wynagrodzenie - Możliwość Rozwoju w firmie o ugru...\nDarmowe · Technik Dentystyczny - Stanowisko CERAMIKA, CAD CAM Zdrowie i opieka\n⭕ Poszukuję do pracy techników dentystycznych na stanowisko CERAMIKA oraz do obsługi CAD CAM w Laboratorium Protetycznym. Oczekuje: • Wykształcenie wyższe – Technik dentystyczny • Sumienność, dokładność i odpowiedzialność • Dyspozycyjność – cały etat • Doświadczenie w pracy na podobnym stanowisku, b...\nDarmowe · Opiekun Medyczny Zdrowie i opieka\nCountry: Poland · Region: mazowieckie · City: Babice Nowe\n⭕ Budujemy zespół opiekunów do nowego ośrodka opiekuńczego dla seniorów. Poszukujemy osób z doświadczeniem z predyspozycjami do pracy z osobami dysfunkcyjnymi. Praca w 12 godzinnym systemie zmianowym. Formy zatrudnienia do uzgodnienia. Praca od lipca 2016. Numer telefonu: 732236843\nDarmowe · Zatrudnię Pracownika Na Stanowisko Technik Dentystyczny Akryl Wrocław Zdrowie i opieka\n⭕ Dynamicznie rozwijająca się pracownia protetyczna i dentystyczna poszukuje technika dentystycznego na stanowisku - akryl. Oferujemy: - atrakcyjna stawka za punkt (+ ustalone minimalne wynagrodzenie miesięczne), - umowa o pracę na pełen etat, - nowoczesne narzędzia pracy, - wynagrodzenie miesięczne...


Będzie nowa aplikacja na iPada: mszał - GazetaPrawna.pl - biznes, podatki, prawo, finanse, wiadomości, praca -\ngazetaprawna.plWiadomościBędzie nowa aplikacja na iPada: mszał\nBędzie nowa aplikacja na iPada: mszał\n19.06.2010, 04:56; Aktualizacja: 19.06.2010, 07:34\n"Papierowe księgi nigdy nie znikną"\n"Papierowe księgi nigdy nie znikną, ale jednocześnie nie powinniśmy się oburzać tym, że na ołtarze trafią nowe narzędzia służące do wspierania modlitwy" - powiedział Padrini podczas rozmowy telefonicznej ze swojej parafii w Tortonie w Piemoncie, na północy Włoch.\n36-letni Padrini spodziewa się, że elektroniczny mszał okaże się bardzo użyteczny dla księży, którzy muszą sporo podróżować. Ostatnio sam odprawiał mszę w małej parafii, gdzie mszał był "małą przybrudzoną książeczką".\nUważany za konserwatystę papież Benedykt XVI, próbuje docierać do młodych ludzi poprzez nowe media. Watykan regularnie uaktualnia swoją obecność na stronach wymiany plików wideo YouTube i portalu społecznościowym Facebook. Przedstawiciele Stolicy Apostolskiej chwalili "iBrewiarz" jako nowe narzędzie ewangelizacji i postanowili zaangażować Padriniego.\nWłoski ksiądz podkreśla jednak, że aplikacja na iPada, podobnie jak wcześniejszy "iBrewiarz" na iPhone'a, jest jego własnym przedsięwzięciem.\nCo raz większa konkurencja dla iPada\nONZ uruchamia specjalny fundusz pomocowy dla Kirgistanu\nkaki(2010-06-19 09:48) Zgłoś naruszenie 00\nszatan(2010-06-19 12:05) Zgłoś naruszenie 00\ni karta płacic za msze ok


Gokartowe intro, Radom - Prezent • Katalogmarzen.pl\nGokartowe intro Radom\nGOKARTOWE INTRO RADOM – DLA KOGO?\nDla wszystkich miłośników szybkiej jazdy i adrenaliny nietypowym prezentem będzie szaleństwo na torze gokartowym. To doskonały prezent dla chłopaka czy przyjaciela, który lubi zaszaleć. Doceni go każdy fan motoryzacji, szybkich aut i nietypowych rozrywek. Zabierze go do świata prędkości, którą mogą poczuć miłośnicy Formuły 1. To na torze Gokartowym zaczynał między innymi Robert Kubica.\nPrzy zakupie jednej jazdy obdarowana prezentem osoba otrzyma:\n8 minut szaleństwa na krytym torze gokartowym w Radomiu\nWypożyczony kask, kombinezon, kartę członkowską i oczywiście gokart do jazdy\nDo tego wszystkiego nie trzeba posiadać prawa jazdy a minimalny wymagany wiek to tylko 16 lat!\nVoucher zawiera jedną jazdę, ale mogą Państwo wykupić ich więcej. Więcej jazd to jeszcze dłuższa przygoda i więcej minut prawdziwego szaleństwa.\nVoucher na gokarty to prezent, który pozostawi niezatarte wspomnienia szalonej jazdy dla prawdziwych twardzieli. Uczestnik tej przygody poczuje się jak rasowy rajdowiec lub kierowca Formuły 1, sprawdzi swoją zręczność i szybkość reakcji. Walka o każdą sekundę i próba ustanowienia rekordu to zdrowa rywalizacja, która podniesie tylko poziom adrenaliny. Jazda na gokartach to nie jest zwykły prezent jak krawat czy koszula, to podarunek o którym długo się nie zapomni.\nUsługa obejmuje: wypożyczenie gokarta, kasku i kombinezonu oraz kartę członkowską.\nRadom 29 zł 28 zł