Azja Centralna, Syberia 2009\nAzja Centralna, Syberia (SILK ROAD' 2009)\nLitwa, Łotwa, Estonia, Rosja, Kazachstan, Uzbekistan, Tadżykistan, Kirgizja; lipiec-październik 2009\nAzja Centralna, Syberia (VII-X 2009)\npod tym adresem kilka fotek z Azji Centralnej z muzą w tle:)\na w tym miejscu kilka zdjęć z Rosji z podkładem:)\nNo i wreszcie uffffff!!!!! Udało sie zapakować Vitarę! Jest wszystko co potrzeba (tak nam sie wydaje) i wszystko co niepotrzebne – kilka części w razie gdyby auto miało odmawiać posłuszeństwa, osiem plastikowych kanistrów prosto z allegro 3 zl za sztukę, weszły nawet rozkładane krzesła turystyczne... Na felgach mamy dość zużyte AT'ki o bieżniku typowym na szutry, kamienie i tym podobne suche rejony. Żadnego dodatkowego motania w aucie, może poza zamontowaniem halogenów które i tak zresztą szybko padły.\nPierwszy nocleg przy drodze jeszcze w Polsce, następne już w trasie na Litwie. Tutaj postój na kilka dłuższych chwil w Wilnie, zwiedzanie “Ostrej Bramy”, następnie Łotwa i Estonia gdzie próbujemy odnaleźć widmo panoszącego się kryzysu – ale patrząc na drogi jak na zachodzie, tłumy rosyjskich turystów w Tallinie jakoś nie możemy go dostrzec. Trochę mieszają się nam pory dnia, stolicę zwiedzamy o drugiej w nocy przy dziennym świetle – to dzięki “białym nocom” na które mamy okazje trafić. Po kilku dniach wreszcie forsujemy „żelazną kurtynę”, 21 godzin na granicy daje nam do zrozumienia że zaraz wyjedziemy z przyjemnej i łatwej Europy a znajdziemy sie w świecie już nie tak banalnym i prostym.\n- U was niet strachowki (ubezpieczenia) a wasza zielonaja karta nie rabotajet w Rosiji! Nu szto, budut sztrafa!\n- Towariszcz oficer! My nie znali, my toże słowianie, możet pogawarim?\nWyjmuje wtedy moją tajną broń na takie okazje, zdjęcie które przygotowaliśmy specjalnie na tą wyprawę. Przed wyjazdem pożyczyłem od znajomego który ma znajomego w straży pożarnej mundur ze wszystkimi dystynkcjami i zrobiliśmy małą sesje zdjęciową. Pokazując się na fotce w takim mundurze jestem w stanie bardziej sobie zjednać innych mundurowych, zawsze to inna rozmowa;\n- kak u was rabota?\n- skolka diengów ty połuczajet?\n- nu, u nas toże płocho!\n„Oficyjer” trochę po tym zmiękł ale był dalej bardzo oficjalny, nie chciał się zgodzić na prezent w postaci długopisu z zapalniczką, ale przystał na 300 rubli (około 30 zł). Miny nam trochę zrzedły, jeśli tak będzie tu co chwilę to nie nastarczymy z gotówką i prezentami których mamy cały worek jako “zestaw korupcyjny”. Cóż, pożyjemy, przejedziemy, zobaczymy...\nJeszcze tego samego dnia docieramy do Petersburga który od razu powala nas swoim ogromem i pięknem. Szybko rewidujemy naszą hierarchię w kategorii „najwspanialsza europejska metropolia”, od razu na czoło wysuwa się “Miasto Piotrowe”. Spędzamy tu kilka dni (w tym jeden w Ermitażu), nocując u Anny i Georga z Couchsurfing w blokowisku w sypialnej dzielnicy miasta, w której wielka płyta ciągnie się kilometrami aż po horyzont.\nStare miasto jest olbrzymie i robi niesamowite „wielkomiejskie” wrażenie. Nie ma tu małych, wąziutkich uliczek, są za to szerokie ulice, prospekty po pięć pasów w jedną stronę. Cała zabudowa ze względu na to, że pochodzi głównie z jednego okresu robi wrażenie bardzo harmonijnej, nie jest też tak „wymuskana” jak w niejednym Europejskim mieście. Wrażenie jak byśmy byli na planie historycznego filmu. Cerkiew Zbawiciela na Krwi, Sobór Kazański, Pałac zimowy - są piękne i majestatyczne. Na obrzeżach miasta widać że radzieccy architekci też chyba byli pod ich wrażeniem bo pobudowali jakieś olbrzymie koszmarne molochy, betonowe kloce i łuki podobnych rozmiarów ale tylko kubaturą pasują one do reszty zabudowy miasta. Podczas krótkiego rejsu po Newie obserwujemy Petersburg czując się trochę jak w przerośniętym Amsterdamie. Wieczorami spacerujemy po Newskim Prospekcie a nocą oglądamy wraz z tłumami jedną z atrakcji miasta – podnoszenie olbrzymich zwodzonych mostów.\nPo obejrzeniu Aurory która jest naszym ostatnim obowiązkowym punktem, kierujemy sie na południe. Na razie drogi są w całkiem dobrym stanie, ale różnica w porównaniu z drogami sprzed paru dni jest już wyraźnie zauważalna. Nie sądzimy, że za parę tygodni zatęsknimy za naszymi polskimi “czarnymi”.\nAga wsiada za kółko i pruje ile wlezie, zjeżdżamy na chwilę z głównej drogi i jedziemy jakąś lokalną. Masakra, asfalt z jakimiś koszmarnymi wybrzuszeniami, co chwilę progi w dół, w górę jakby to były jakieś schody, chyba stare betonowe płyty zalali byle jak jakimś podłym asfaltem. Panel z radia wyskakuje co chwilę, nawet przyczepienie go taśmą nic nie daje, trzeba go cały czas trzymać. Walimy głowami w sufit a wnętrzności zaraz będą na wierzchu. Tak sie nie da, trzeba zwolnic i wbić na główną drogę, bo daleko nie ujedziemy. Jadąc tak sobie na południe w pewnym momencie słyszę gdzieś spod maski jakiś dziwny dodatkowy dźwięk. Szybko na pobocze, krótka lustracja – i o w mordę kopany - wyjmuję z okolic wspomagania jakąś metalową część, która wala się luzem pod maską i właśnie zaczęła ścierać nam paski. Po krótkim szoku, zbieram się w sobie i montuje z powrotem element naprężający tym razem już nie na śrubach które popękały tylko na taśmie i ściągach elektrycznych, których mam trochę w zapasie. Mam nadzieje że ta prowizorka na trochę starczy. Krótki odpoczynek w Moskwie u znajomej, obowiązkowe odwiedziny u “wiecznie żywego” Lenina oraz zwiedzanie Soboru Wasyla i w drogę na południowy wschód!! Śpimy na “autostajankach” czyli parkingach strzeżonych, głównie w samochodzie i przy samochodzie, bardzo przydaje się duża miska kupiona w ruskim markecie która służy nam za wannę. Coś rzeczywiście jest na rzeczy jeśli chodzi o włamy do samochodów bo w europejskiej części Rosji nie widzimy żadnych aut parkujących gdzieś na poboczach. Autostajanki otoczone są głównie wysokim murem, drutami kolczastymi, często wewnątrz biegają psy tak że w ogóle strach wyjść z auta. Szybko docieramy do Samary, gdzie obżeramy się w lokalnej sieci fastfoodów “Pan Kartofel”, którego specjałem jest duży ziemniak zapieczony w folii, z różnymi dodatkami w środku - pycha. Jeszcze tego samego dnia na wieczór meldujemy się na granicy z Kazachstanem.\nNa granicy mordercza biurokracja, oprócz tego wyciąganie wszystkich rzeczy z auta, robienie policyjnych zdjęć naszych fizjonomii no i oczywiście odpowiadanie na przedziwne pytania w stylu do Kazachstanu? Turystycznie? Ale po co? Pomimo że nie było prawie żadnej kolejki cztery godziny załatwiania murowane i tak już będzie prawie na wszystkich następnych granicach. W Kazachstanie odczuwamy od razu wzrost temperatury choć skwarów tu jeszcze nie ma. Mijamy Uralsk i kierujemy sie na południe w stronę Atyrau. Kazachstan chcemy przejechać jak najszybciej, żeby móc niedługo wjechać do Uzbekistanu gdyż nasze wizy do kraju “Jedwabnego Szlaku” już się właśnie rozpoczęły a wiemy, że atrakcji jest tam co niemiara. „Krainę Borata” zostawiamy sobie więc na “drogę powrotną”. Robi się coraz bardziej gorąco. Co chwilę zatrzymujemy sie na miskę zsiadłego wielbłądziego mleka, a zwierzęta te podziwiamy szwendające się jak bezpańskie psy pośród bloków w miasteczkach jakże przypominających nasze betonowe Jastrzębie Zdrój:)\nDrogi jak na razie w świetnym stanie, mnóstwo nowego asfaltu, wszędzie praca wre, wielu Gastarbeiterów z całej Azji i Kaukazu. Jakoś Kazachstan nie chce za grosz pasować do wizerunku z “Borata”. Nie mamy też żadnych problemów z milicją, są bardzo grzeczni, nie wyciągają od nas kasy, nawet jak ewidentnie przekraczamy prędkość, to pokazując moje zdjęcie w mundurze zawsze wymigujemy się a to odblaskową koszulką a to kolorowym breloczkiem. Zdarza się że milicjanci jakoś nie mogą dać wiary mojej brodzie i jej braku na zdjęciu w paszporcie, sprawdzają wtedy namacalnie czy nie mam sztucznej:)\nW mieście przejeżdżamy most na rzece Ural, na którym znajduje sie symboliczna granica Europa- Azja. Wreszcie jesteśmy więc w Azji i mamy już tylko kilkaset kilometrów przez step żeby wjechać na właściwy Jedwabny Szlak. Drogi dalej są w dobrym stanie, ale pojawiają się coraz częściej fragmenty wyciętego asfaltu na idealnie płaskich trasach. Prędkość musimy mocno redukować żeby nie wpaść do takich niepoznakowanych wyrw. Tymczasem spotykamy coraz więcej “Bruców Lee”, gdyż każdy młody chłopak nie dość, że wygląda jak legendarny mistrz kung – fu, to jeszcze się tak nosi: wielkie okulary słoneczne rodem z lat siedemdziesiątych i podkoszulek wciśnięty do dżinsów. Jadąc tak wiele godzin na całkowicie pustej drodze w pewnym momencie zauważam na środku szosy siedzącego takiego jednego starego „Bruca”. Rozebrany do połowy i kompletnie pijany. Aga kierując ledwo go zauważa, w ostatniej chwili wymijamy delikwenta. Jesteśmy trochę jakby wyrwani ze snu – co to było? Skąd się wziął na tym pustkowiu, nie ma tu żadnych zwierząt ani zbudowań. Trzeba będzie unikać jazdy w nocy bo takie spotkania mogły by sie źle skończyć. Następnego dnia docieramy do granicy z Uzbekistanem – tu następuje zderzenie prawie cywilizacyjne, tu zaczyna sie prawdziwa Azja.\nNiestety granica „rabotajet” tylko w określonych godzinach, przyjeżdżamy na 15 minut przed jej zamknięciem więc nikt nas nie chce już przepuścić. A tu jutro Agi urodziny! Miały być spędzone w jakimś urokliwym miejscu na Jedwabnym Szlaku w romantycznej scenerii „tysiąca i jednej nocy”, w przyjemnej orientalnej karawansjerze. Nic z tego! Aga ma już nadętą minę, więc od razu lecę do przydrożnych sklepików sprawdzić czy mają jakieś trunki. Spędzamy więc nockę przy szlabanie granicznym pośród piasków ale za to z lokalnym zimnym piwkiem w ręku;) Towarzyszą nam handlarze samochodów, którzy na zlecenie przywożą wypasione fury z Europy bogatym klientom a to z Tadżykistanu a to z Afganistanu. Tak więc koło nas kilka 30-letnich Ład oraz nowy VW Tuareg i nowa Toyota Hilux. Rano znowu cztery godziny na tym malutkim przejściu, mimo że za każdym razem po otwarciu paszportu Agi mnóstwo wesołości, życzenia urodzinowe i w ogóle „ocień charaszo”. Po stronie Uzbeckiej jeszcze opłata zdrowotna “one dolar” i już wjeżdżamy na „Jedwabny Szlak”. Jesteśmy w republice o dźwięcznej nazwie Karakalpakstan. Przez pierwsze trzysta kilometrów nie ma nic tylko piach i jedna nitka zrujnowanego albo zasypanego piachem asfaltu. Co chwila trzeba w niego wjeżdżać i pierwszy raz od wyjazdu doceniamy większy prześwit pod autem od normalnych “plaskaczy”i nasze założone AT'ki z bieżnikiem fajnie sprawdzającym sie na piachu.\nPonieważ pozostał mały niesmak po kiepsko spędzonych urodzinach Agi zabieram ją do całkiem wypaśnego jak na tutejsze warunki hotelu na starym mieście. Jest wszystko jak należy, klima w pokoju, i wspaniała obiado-kolacja w cenie. Wyłożyli na stoły tak dużo żarcia i tak pięknie je podali, że nie mogę sie oderwać przez długi czas. Na koniec jeszcze z kilo winogron i mnóstwo zimnych soków. Nazajutrz niewesoło. Opuszczamy hotel bo tani nie jest i idziemy oglądać miasto, ale wracamy się zaraz z betami z powrotem i prosimy o ten sam pokój, żołądek daje mi mocno w kość, Aga więc sama zwiedza. Następna nocka nie przespana, cały czas sensacje żołądkowe, do tego wysoka gorączka, dreszcze. Ale co tam, nazajutrz jedziemy na pustynie zwiedzać starożytne forty Qou Qyrylghan Qala, trzeba przecież racjonalnie wykorzystywać czas. Wymeldowujemy się znowu z hotelu, i w drogę. Jednak już po kilkunastu kilometrach mimo czterdziestu paru stopni w aucie zlewa mnie zimny pot, pojawiają się mroczki przed oczyma i zaczynam odpływać. Szybko Aga przejmuje kółko, i z powrotem do Chiwy. Obsługa hotelowa trochę dziwnie się nas patrzy, po raz trzeci bierzemy ten sam pokój. Dzień znów miałem cały wyjęty.\nW miasteczku, jak na taką ilość atrakcji nie ma prawie wcale turystów, jak się już jakiegoś spotka to ciągle sie potem widzimy w kolejnych miastach Uzbekistanu. Niesamowite wrażenie robi największy niedokończony minaret na świecie Kalta Minor cały pokryty fantastyczną mozaiką, mauzoleum Pahlavona Mohammeda wielkiego myśliciela poety a zarazem zapaśnika i patrona tegoż miasta, wspaniały pałac chana Toshovli udekorowany genialnie ceramiką oraz wiele innych meczetów i medres. Całe miasteczko otoczone jest historycznymi murami z czterema bramami na wszystkie strony świata. To co jest wewnątrz murów sprawia wrażenie czegoś nierealnego, poza nami zostaje szarzyzna dnia codziennego kraju, wieczny brud, wszędobylskie śmieci, odrapane sklepy, zdewastowane przystanki, ulice w stanie rozkładu. Wewnątrz starej Chiwy przenosimy się o całe tysiąclecie wstecz, nie ma tutaj przypadkowych socrealistycznych budynków, wszystko jest z czasów średniowiecznej świetności miasta, tworzy jeden spójny klimat łącznie z drobnymi szczegółami i detalami. Drzwi i wrota do meczetów, medres ale i także do zwykłych budynków są istnymi dziełami sztuki, tak jak i pozostałe drewniane ornamenty różnych budowli. Wiele domów jest zbudowanych z popularnej tu do dnia dzisiejszego cegły błotnej tak więc całe miasto jest w kolorach pustyni a zachody słońca są niesamowitym przeżyciem. Brakuje tylko nawoływań Muezzina, które są zakazane przez prezydenta (czytaj ex- sekretarza byłej partii) Karimowa – chyba ma meczet koło swojej rezydencji i nie mógł rano się wyspać.\nPo kilku dniach opuszczamy Chiwę i jadąc Jedwabnym Szlakiem skrajem Pustyni Kyzył Kum na wschód docieramy do Buchary. Drogi są coraz gorsze, momentami brakuje asfaltu i pomimo że jedziemy główną “krajówką” E 40 to czasami jest tylko szutr no i oczywiście klasyczna tarka. Po drodze zatrzymuje nas kilkakrotnie milicja, zawsze są jednak nastawieni bardzo przyjaźnie, nie wyłudzają pieniędzy, czasami damy im jakiś suvenir z naszego zestawu np. kolorowy breloczek który w Uzbekistanie ma duże wzięcie;) i to wszystko. Wygląda na to, że bardziej chcą sobie pogadać i pochwalić się swoimi kolorowymi pałkami milicyjnymi którymi machają we wszystkie strony co powoduje że w nocy takie zatrzymanie przez czwórkę milicjantów wygląda bardziej na wygłupy trupy cyrkowej:)\nW Bucharze melinujemy się w jednym z najtańszych z hosteli bo tu już turystów sporo. Ceny więc momentami kosmiczne a w naszym hostelu ukrytym w labiryncie wąskich uliczek po 6 dolców od łebka jesteśmy sami. Miejsce jest bardzo urokliwe z zabudową kilkuset letnią, z pięknym dziedzińcem i matami na podłodze. Ciągle narzekający właściciel usiłuje być bardzo miły twierdząc że lubi Polaków, podobno jego mama ukrywała w tym domu polska rodzinę andersowców podczas wojny. Temperatury dochodzą tu już do apogeum podczas naszej całej podróży, w dzień jest 43-45 stopni i ciężko cokolwiek oglądać nie polewając się co chwilę wodą z hydrantów. Po jednej z takich akcji lokalny sprzedawca badziewia zaczepia mnie pytając:\n- Szto z taboj?\n- Nu kak ocień żarko u was w Uzbekistanie!\n- Aaaaa normalna!\nZwiedzamy wielki meczet Kalon, medresę Mir-i-Arab oraz kryte bazary Taqi-Sarrafon gdzie można się skryć w cieniu choćby na krótka chwilę. Szczególnie ciekawymi są osiemnastowieczny meczet Bolo-Hauz z podtrzymującymi główną nawę drewnianymi bogato rzeźbionymi kolumnami oraz malutki – jakby dla krasnoludów zbudowany meczet Char Minar - chowający sie w plątaninie ulic miasta. Wobec „wspaniałych okoliczności przyrody” a konkretnie wysokich temperatur postanawiamy trochę się schłodzić w jeziorze Aydarkul. W tym celu wjeżdżamy na pustynie Kyzył Kum i wśród piachów i skał po paru godzinach dojeżdżamy do tego olbrzymiego sztucznego zbiornika wodnego. Tutaj zaczynają się juz prawdziwe bezdroża, włączamy napęd na cztery koła, a po chwili także reduktor. Po spenetrowaniu kawałka wybrzeża wieczorem odnajdujemy „Bazę Oddycha”, w której jednak okazuję się że nie możemy zamieszkać bo spełnia teraz rolę sanatorium czy czegoś takiego. Mamy jednak szczęście, głównodowodzący toże bardzo lubi Polskę, służył w czerwonej Armii na terenie NRD, a jego ojciec walczył ramię w ramię z Polakami na froncie Białoruskim. Tak wiec po krótkiej konwersacji dostajemy do dyspozycji blaszany barak w pełni wyposażony z klimą, kuchnią z lodówką oraz salonikiem. To wszystko za darmo więc chcemy sie jakoś odwdzięczyć wręczając dwie kamizelki odblaskowe z naszego zestawu korupcyjnego:)\nNastępnego dnia wyjeżdżamy z urokliwego socjalistycznego kurortu, mimo że w tych temperaturach chciało by sie siedzieć non stop w wodzie i jedziemy do Samarkandy – ostatniego ale i najważniejszego punktu na naszym „Jedwabnym Szlaku” w Uzbekistanie. Miasto swą potęgę budowało od VI do XIII wieku by w XIV stać się stolicą państwa Timura – potężnym centrum ekonomiczno kulturalnym, najznakomitszym w całej środkowej Azji. Trzeba przyznać, jest wielkie i majestatyczne, nie ma już klimatu Chiwy, za to jego główne atrakcje są rzeczywiście jak dotychczas „największe” w dosłownym tego słowa znaczeniu. Kompleks Registanu czyli olbrzymie medresy Szerdor, przeciwległa Uługbek oraz spajająca je w geometryczny kształt Tilla-Kari są jedyne w swoim rodzaju. Potężne majolikowe kopuły lśnią w słońcu, podziwiamy mozaikowe przedstawienia olbrzymich lwów na medresie Szerdor (w tłumaczeniu „Lwia Medresa”) bardzo rzadko spotykane w świecie islamu który zabrania ukazywania wizerunków zwierząt. Jeszcze parę razy podczas kilkudniowego pobytu w Samarkandzie wracamy pod to najbardziej rozpoznawalne i chyba najpiękniejsze miejsce w całej Azji Środkowej. Zwiedzamy również dorównujące rozmachem Registanowi mauzoleum żony Timura Bibi Chanum z niesamowicie misternymi mozaikami oraz kompleks mauzoleów „Żywego Króla” Szach-I-Zinda.\nW pierwszym miasteczku Pandżikient przy lokalnej knajpce usiłuję dokonać naprawy lekko padniętego mechanizmu podnoszenia szyby ale po paru chwilach okazuje się, że mechanizm całkiem „załatwiłem” i już nie działa. Z pomocą kilku panów oraz szefa knajpki na zasadzie pomożecie? - kanieszno, pomożemy! podnosimy zablokowaną szybę i mocujemy ją tak, że teraz już będzie cały czas zamknięta. Nie zrażamy się tym wcale bo klimę mamy cały czas sprawną i naprawdę pomaga nam przetrwać najgorętsze chwile na trasie. No cóż, pierwsze kilkadziesiąt kilometrów wygląda bardzo obiecująco, ale już po dwóch godzinach zaczyna się to co tygryski lubią najbardziej – brak asfaltu i dróg. I tak już będzie prawie cały czas w tym kraju. Poruszając sie główną „międzynarodową” drogą szybko weryfikujemy nasze plany, do stolicy dziś nie zajedziemy, jutro też nie, w sumie to przestajemy planować. Z każdym kilometrem nabieramy wysokości i coraz to większych obaw czy zdążymy przejechać i zobaczyć to co najciekawsze w Tadżykistanie. Chyba odpuścimy sobie najwyższą na świecie zaporę Rogun o wysokości 335m, do której dojazd też pewnie zajął by sporo czasu.\nNazajutrz spotykamy kilku plecakowiczów – młodych francuzów i postanawiamy wspólnie, że pojedziemy nad górskie Jezioro Iskander Kul położone na 2195 m.n.p.m. Do naszej szczelnie upchanej Vitarki nawet mysz by sie wcisnęła, więc Francuzi prują ostro w górę wynajętym, zamęczonym Tico. Nad jeziorem widoki są cudowne - góry odbijające się w tafli jeziora, wzburzony wodospad. Nad jeziorem zajeżdżamy do „Tur Bazy” i jesteśmy przez administrację witani „chlebem i solą” tyle że zamiast chleba jest tadżycka wódka zamiast soli baranina i owoce. Najpierw podchodzimy do tego z pewną rezerwą – oho, zaraz nas tu ładnie podliczą, tylko wpierw trochę napoją. Francuzi mają podobne obawy, ale w mig wszystkie zostają rozwiane, po tym jak szef oferuje nam bezpłatne rozbicie się gdzie chcemy na teranie jego „ośrodka”. Później jeszcze nie raz będziemy sie spotykać z serdeczną gościnnością Tadżyków, bezinteresownym dzieleniem się wszystkim.\nWracamy w dół w stronę głównej „drogi” i kierujemy się w stronę stolicy.\nPrzed wysoką przełęczą Anzab okazuję sie że Chińczycy całe dnie pracują przy budowie tunelu i jest on przejezdny tylko od późna wieczór do świtu. Nie udaje nam sie wstrzelić w te godziny. Jedziemy więc poprowadzonym objazdem czyli wspinamy się w pyle i kamieniach na 3370 m.n.p.m., gdzie po kilku godzinach jazdy oddychamy już zimnym powietrzem i myjemy się w górskim strumieniu w lodowatej wodzie. Ta kąpiel jest powodem lekkiego uszczerbku na naszym zdrowiu – ale co tam, jakoś trzeba sie zaaklimatyzować:)\nW końcu dojeżdżamy do stolicy Duszanbe – co w lokalnym języku oznacza poniedziałek i znowu przeżywamy lekki szok. Na 20 km przed miastem zaczął sie nowy asfalt, na nim poruszają się głównie wypasione Lexusy, Audi Q6 i tym podobne wozy. Wydaje sie być pięknie. Droga wije się pośród gór i setek eleganckich restauracji, przez moment myślimy że to Szwajcaria- cóż, kontrastów w Azji Centralnej nie brakuje. Sama stolica to raczej ohydny zlepek molochów, śpimy więc w namiocie na przedmieściach a w centrum załatwiamy biurokratyczne sprawy. Nasycenie Duszanbe w milicje sięga chyba 10 funkcjonariuszy na 100 m2. Co chwilę zatrzymują nas patrole, a przejechanie głównego prospektu Rudaki może trwać nawet całe godziny. Trochę tym już znudzeni robimy sobie pamiątkowe zdjęcia w większości z miło nastawionymi milicjantami. Jeden jednak jest bardzo upierdliwy. Czepia się że auto jest brudne. Oni mają tu takie zboczenie narodowe żeby wszystkie auta myć przed wjazdem do miasta, jest mnóstwo myjni a milicja potem łapie niedomytych i wlepia im mandaty. Po zatrzymaniu nas oficer osobiście przejeżdża palcem po naszej karoserii;\n- nu szto? brudny!!\n- ależ Panie Ofycjer, my myli awtomaszine ale u was takije drogi i on znowu brudny!\n- Nie charaszo, budut sztrafa! Pasmatrii – wot i Kamaz – czysty!, a eto Ził toże czysty!\nPo takiej argumentacji nie mam już nic do powiedzenia sięgam więc po „jokera” – moje zdjęcie, Aga wyjmuje dwie odblaskowe kamizelki i po paru chwilach milicjanci poubierani w kamizelki z napisem „grupa szybkiego reagowania” machają nam na dowidzenia.\nW stolicy obieramy kierunek południowy – Afganistan. Mamy wizy, plan podróży po północy tego kraju z główną atrakcją kolorowym Mazar E-Sharif. Żadnych złych newsów odnośnie sytuacji w Afganistanie nie słyszeliśmy aczkolwiek dochodzą nas głosy że z racji zbliżających sie wyborów może robić sie „gorąco” w całym kraju. Na granice docieramy po całodziennej podróży. Jeszcze przed granicą wysoki rangą milicjant registrujący nas jowialnie upomina się o jakiś „podarok”. Szybki przegląd naszego zestawu do rozdawnictwa uświadamia nam, że bardzo niepotrzebna jest niewygodna poduszka samochodowa pod plecy, której nie stosujemy gdyż przynosi tylko odwrotny efekt. Gdy milicjant zobaczył co niosę w rekach dla niego, ucieszył sie z daleka jak dziecko – kakij balszoj podarok! Spasiba bolszoje, sciastliwa!\nNiestety na samej granicy nie było już zbytnio sciastliwa. Niczego nie podejrzewając odprawiamy się po stronie tadżyckiej. Zaniepokoiło nas tylko oficjalne pismo z poprzedniego dnia żeby odradzać wjazd do Afganistanu obywatelom z poza WNP z powodu wzmożonej aktywności talibów w tym rejonie. Wjechaliśmy już na stronę Afgańską, po czym spotykamy dwójkę Polaków, plecakowiczów Michała i Ewelinę, którzy po jednym dniu pobytu wyjeżdżają z tego kraju. Na świeżo opowiadają nam że w pierwszej przygranicznej wiosce w nocy była strzelanina, Talibowie zaatakowali posterunki policji i nie wolno żadnemu przyjezdnemu samemu poruszać się po wiosce i drogach. Pogranicznik Afgański dodaje do tego że droga do pierwszego miasta Kunduz jest od obiadu zamknięta. Wojsko i policja nie puszcza nikogo gdyż nie ma wystarczających sił na ochronę drogi - a do obiadu jazda odbywa się również na własne ryzyko. Po takich informacjach wystarcza nam tylko rzut oka na nasza Vitarę, która jakoś nie chce przypominać lokalnych wehikułów i wtapiać sie w afgański motoryzacyjny pejzaż. Decyzja jest jedna- zawracamy. Zajęło nam to prawie cały dzień bo akurat będąc pomiędzy posterunkami granicznymi zaczęła sie dłuuuuuga przerwa obiadowa ale jest nam wszystko jedno, wiemy że decyzji nie zmienimy. Tak więc zmiana planów, z powrotem wracamy się do Duszanbe skąd będziemy kontynuowali podróż dalej na wschód w stronę wytyczonych jeszcze przed wyjazdem celów – Doliny Wakhan i Pamir Highway.\nPomimo że poruszamy sie cały czas drogą międzynarodową M-41, dalej jest to szutr i kamienie, czasami bardzo spore, świeżo osunięte ze zboczy. Nie gnamy naszej Vitki w szaleńczym tempie, gdyż wiemy że dla niej off road dopiero sie zacznie i na razie ma się spokojnie przyzwyczajać. Niektóre przepaście i bliskie spotkania z Ziłami i Kamazami też studzą nasze zapały. Filtr powietrza to wymieniamy to wytrzepujemy – non stop jest zapylony. Z braku wymiennych filtrów paliwa benzynę wlewamy filtrując ją najpierw przez sitka malarskie – zbiera sie tam co chwile niezły syf.\nMiasto okazuje się małą dziurą z obowiązkowym pomnikiem Lenina w centralnym miejscu i jeszcze jedną, ostatnią stacją paliw z prawdziwego zdarzenia – bo dalej juz tylko paliwo z butelek. Tankujemy więc wszystkie kanistry, gazu tu już „nieto” a i paliwo droższe, im dalej w odludzia tym bardziej jest towarem deficytowym. Z tego miejsca zaczyna się słynna Pamir Highway, na której jest stary asfalt i jedzie sie nią dosyć komfortowo. My wybieramy jednak podrzędną drogę przez dolinę Wakhan czyli podobno najciekawszy i najbardziej malowniczy kilkuset kilometrowy odcinek w Tadżykistanie.\nZjeżdżamy z drogi w dolinie i wbijamy na ścieżkę by dostać się do ruin fortecy Abraszim Qala. Po zapięciu napędów oraz reduktora dajemy w górę i męczymy Vitarkę bez pardonu, ale po kilku kilometrach i tak nasza dróżka kończy się więc musimy, zostawiwszy wóz, dalej iść piechotą. Po paru dłuższych chwilach ukazuje się nam forteca Abraszim czyli „Jedwabna Forteca” wybudowana by bronić Jedwabnego Szlaku przed łupieżcami zarówno chińskimi jak i afgańskimi. Z fortecy roztacza sie wspaniała panorama na dolinę – stąd można godzinami oglądać cudne widoki. Zjeżdżamy w dół już w ciemnościach, nie pamiętamy w ogóle drogi którą tu wjechaliśmy! Z duszą na ramieniu ześlizgujemy sie po kamieniach, bruzdach przez jakieś pola, niekoniecznie uprawne, i wpadamy w koryto małej rzeki, której nie dostrzegliśmy. Auto zawisło niewesoło. Po kilku próbach rozkołysania wyślizgujemy sie jakoś ale oczywiście jeszcze zdążam przywalić przodem w skarpę efektem czego jest zerwany dolny halogen który od razu gdzieś odpłynął z nurtem. Ale co tam, mamy przecież drugi.\nW dolinie ponownie doświadczamy gościny miejscowych. Zawsze jesteśmy witani czym „chata bogata” czyli głównie kartoflami. W wyniku zainteresowania pasterzy naszą Vitarką zachodzimy do wiejskiego pamirskiego domu, gdzie okazuje się, że gospodarz jak większość spotkanych tu mężczyzn w „dojrzałym” wieku służył na obrzeżach ZSRR lub w satelickim państwie Układu Warszawskiego, tym razem na północy ojczyzny przy granicy z Norwegią. Siadamy na matach koło zaszczytnego miejsca tzn. podestu na którym stoi telewizor, który jednak nie jest wykorzystywany bo trzeci stopień zasilania nie pozwala żeby funkcjonował. Dowiadujemy się że w zimie najczęściej prądu w ogóle nie ma. Konwersacje obyczajowo- polityczne trwają w najlepsze a gospodyni wnosi na stół kartofle z makaronem. Po tak miłej gościnie chcemy się jakoś zrewanżować. Pytamy o to gospodarza ale on drapiąc sie w głowę mówi żebyśmy spytali gospodyni. I to był nasz błąd. Kobieta czując że może sie teraz wykazać, wstydu nie mając, rzuca kwotę która ścina nas z nóg. Proponujemy połowę mniejszą która jednak i tak jest bardzo duża, ale cóż – mamy teraz nauczkę żeby takie kwestie omawiać zawsze wcześniej i to z mężczyznami. Tego dnia jesteśmy jeszcze w dwóch domostwach, tym razem bez żadnych zaskoczeń;)\nJadąc dalej na wschód mijamy jeszcze kilka wiosek, oglądamy ruiny fortów oraz wiele miejscu kultu Ismailitów, niewielkiego odłamu Islamu, którego wyznawcy żyją w Indiach, USA i Tadżykistanie. Stawiają oni przy drogach i w górach pięknie udekorowane olbrzymimi rogami górskich kozłów ołtarze. Za punktem kontrolnym w Kargusz droga zaczyna się piąć mocno w górę, kamienie i dziury na szutrowej drodze stają się coraz większe, jedziemy przełęczą na wysokości 4340 m.n.p.m.. Nasza prędkość spada czasami do kilkunastu kilometrów na godzinę, zamiera praktycznie ruch kołowy, w ciągu całego dnia mijamy się tylko kilkakrotnie z jedną starą Ładą Nivą. Kierowca jej masakruję maszynę prując z zawrotną prędkością nad przepaściami ale co chwile zatrzymują się, cała rodzina wysiada z auta i robią mały „remontik”. Po czwartej takiej mijance raz oni nas, raz my ich wydaje się nam że jedziemy z nimi tak od Polski i że zaraz ktoś kogoś będzie pchał albo holował.\nPo Kilkudniowej trasie doliną Wakhanu dojeżdżamy do Pamir Highway ale od razu ją opuszczamy i jedziemy jeszcze na parodniowy off road nad słone jeziora JasziKul oraz BulunKul. Niestety brak jest jakiejkolwiek drogi, kluczymy po na wpół wyschniętych słonych jeziorach, momentami Vitarka wydaje się być na skraju możliwości mimo pozapinanych napędów i reduktora. I już już wydawało się że przejechaliśmy bezpiecznie usiane głazami białe solne nabrzeża, aż tu nagle zza skał wyłania się ktoś na osiołku szczelnie opatulony od stóp do głów, ma piękną chustę obszytą cekinami połyskującymi w słońcu, z daleka wygląda jak dyskotekowa kula, widać tylko oczy. Chwila zagapienia i najeżdżam na wielki głaz na którym Virtarka zawiesza się rozpaczliwie. Zrywamy szpilkę kolektora, uszczelka wysuwa się spod dwururki oprócz tego słychać że coś świszczy - przewód z klimy. Cholera jasna! Gaz uciekł z instalacji, wiec klimy już nie mamy. Mam za to nadzieję, że nic więcej nie poszło. Odludzie kompletne, słone jeziora i góry, podczas całego dnia spotkaliśmy tylko matkę z dziećmi w jakieś zrujnowanej osadzie, gdzieś pośrodku księżycowego krajobrazu oraz to dziewczę teraz na osiołku, przez które chyba tu zostaniemy. Stoimy tak z rozdziawionymi gębami, a to ono oddala się niczym zjawa na osiołku gdzieś donikąd. Cóż, podrapawszy sie po głowie przypominamy sobie że mamy jeszcze całe Russkoje – Igristoje z Petersburga, które nie poszło podczas urodzin Agi:) Dobywamy go z plecaka i rozlewamy do blaszanych kubków. Po takim rozładowaniu atmosfery zabieram sie za przykręceniu obwisłego wydechu, teraz przynajmniej będzie słychać nas z daleka w razie bliskich spotkań z pasterzami i osiołkami gwałtownie wyłaniającymi i się zza zakrętu.\nJak tylko sie da, korzystamy w osadach z gar kuchni oraz wiejskich gospód, żeby poznać jak najwięcej lokalnych specjałów. Czasami mamy jednak dość. Nad jednym z jezior w strasznych podmuchach wiatru gotujemy sobie spagetti wygrzebane z zapasów z polski mając już troszkę dość baraniny pod wszelakimi postaciami. Tak nam zasmakowało że teraz nasze krajowe zapasy szybką będą topnieć – czasami stanowią fajną odskocznie od baranich wyrobów. Śniadań zaś, składających sie z lepioszki, mlecznej czakki oraz max słodkiej herbaty nie zastąpią nigdy.\nKorzystając z kolejnych gorących źródeł tym razem w ogóle nie zagospodarowanych, spotykamy parę Izraelczyków którzy bardzo utyskują na trudne warunki poruszania sie po Tadżykistanie z powodu braku publicznego transportu w kraju. Rzeczywiście własne terenowe auto w tym rejonie Azji bardzo sprawdza się,. Jesteśmy niezależni, jedziemy gdzie chcemy;)\nNa noc docieramy do osady nad pięknym jeziorem Karakol jednym z najwyżej położonych słodkich jezior w Pamirze ( 3915 m.n.p.m.) O kąpieli nie może być jednak mowy, temperatury są niezbyt sprzyjające. Postanawiamy że jednak tym razem umyjemy się porządnie w bani – a co tam musi gdzieś być!\nNoc spędzamy w domu Kirgizów gdzie gospodarz dumnie trzyma na honorowym miejscu swoje zdjęcie z wojska z 1974 ze służby na terenie dzisiejszej Ukrainy i z rozrzewnieniem wspomina stare dobre czasy. Pełny sukces - jest bania! Co prawda czekamy sporo aż się woda zagrzeje, ale w końcu idziemy do szopy w której zlokalizowana jest cała”aparatura” tzn beczka z gorącą woda, beczka z zimna wodą oraz naczynia do polewania. Aga nie może juz wytrzymać i idzie pierwsza, ale w bani napotyka gospodarza. Wszystko na szczęście kończy sie tylko na całusach w policzki od napalonego gospodarza, po chwili więcej już nam nie przeszkadza w myciu się.\nW osadzie zatrzymuje się też wielu rowerzystów, których często spotykamy w Pamirze; Ze Szwajcarii, z Francji, z Niemiec. Jadą na dwóch kółkach z Europy przez Azję Centralną i nie raz dalej do Chin czy Mongolii. Szacun!\nNastępnego dnia po paru godzinach meldujemy sie na granicy z Kirgizją na pięknie położonej przełęczy Torugart (4280m.n.p.m.) Samo przejście to kilka baraków, ale za to w przepięknej scenerii. Celnicy Tadżyccy to wyluzowane młode chłopaki w ciemnych okularach i zajefajnych lotniczych kożuchach, sprawiają miłe wrażenie. Okazuje się jednak że to tylko wrażenie. Po wyjściu z jednego z baraków z paszportami i stertą innych papierków oczom moim ukazuje się taki widok: trzech chłopa grzebie w aucie, Aga stoi na zewnątrz i nie potrafi zbytnio nad tym zapanować. Grzebią we wszystkich torbach i w każdym zakamarku auta, są jednak bardzo mili, trochę stępia nam to czujność. Dostajemy od jednego na pamiątkę piękny wielki róg kozła, którego nie ośmielibyśmy się samemu wziąć, wiedząc że lokalni wykorzystują je tu do budowy swoich górskich ołtarzy i kapliczek. Celnik twierdzi jednak że mamy go brać, nie będzie z tym żadnego problemu. Weseli odjeżdżamy w dół przez strefę ziemi niczyjej do Kirgizji, ale po pewnym czasie coś nam sie nie zgadza. Cholera, okradli nas! Podwędzili nasz wyprawowy scyzoryk oraz plastikowy pierścionek który Aga dostała w Uzbekistanie od jednej miejscowej młodej piękności z gar- kuchni. A niech ich!Już mieliśmy o nich takie dobre zdanie. Cieszymy sie jednak że nie zrobili akcji z porzuceniem czegoś i potem niefortunnym „odnalezieniem” - mogło by sie to dużo gorzej dla nas skończyć. Mamy teraz za to nauczkę żeby nigdzie nie zostawiać „bez opieki” samotnie dokonujących swoich czynności celników.\nW pierwszym Kirgiskim mieście Sary-Tasz uzupełniamy zapasy paliwa, już tańszego niż w Tadżykistanie i podziwiamy piękną panoramę Piku Lenina najwyższego szczytu Pamiru. Znów spotykamy Michała i Ewelinę poznanych na granicy afgańskiej, od teraz nasza podróż często będzie się przecinać z ich szlakami. Podobnie jak w Tadżykistanie cały kraj to góry ale jednak inne; krajobrazy alpejskie, mnóstwo zieleni no i Kirgizi mieszkający w swych jurtach, poruszający sie głównie konno. Pogoda również się zmienia, dopadają nas pierwsze ulewy które rozmywają dopiero co utwardzane przez Chińczyków drogi. Obozy rozbijamy na pastwiskach, dzisiejszy przed miastem Osz nad krystalicznie czystą rzeczką. Pomimo niezbyt wysokich temperatur rano nabrawszy do miski wody z górskiej rzeki po godzinie na słońcu jest ona prawie gorąca, możemy się więc dokładnie wraz autem umyć ze skalnego tadżyckiego pyłu, który jest wszędzie.\nRano Vitarka nie chce odpalić a próby przepchnięcia jej przez pastwisko spełzają na niczym. Dopiero z pomocą gromady dzieci wychodzi odpalenie na pych, co bardzo raduje zarówno młodych pastuszków jak i nas. Akumulator jednak rozładowuje się coraz bardziej i co chwilę mamy problemy z odpalaniem. Dojechawszy do miast Osz postanawiamy poszukać jakiegoś elektryka żeby sprawdził o co chodzi. Zostawiamy samochód na głównej ulicy i udajemy się w poszukiwania warsztatów. Szybko okazuje się że „niet problema” – jest duży warsztat, który będzie mógł nam pomóc. Wypychamy więc Vitarę na ulice z pomocą kilku przechodniów i próbujemy ją odpalić. Nic z tego – ciągle mi gaśnie, po chwili widzę w lusterku że Aga sama pcha auto, tamci panowie już sobie odpuścili. Pchamy go tak na zmianę główna ulicą powodując małe zamieszanie, w końcu za kółko wskakuje jakieś dziecko i kieruje auto w odpowiednią bramę na warsztaty samochodowe. Zziajani i wymęczeni docieramy w końcu do elektryka, który od razu bierze sie do roboty. Korzystając z „taniej siły roboczej” naprawiamy też kolektor wydechowy którego nie zdążyliśmy na dobra sprawę naprawić przed wyjazdem w Polsce. Płacimy kilkakrotnie mniej niż u nas. W Osz spędzamy miłe chwile z Eweliną i Michałem, którzy podróżują podobnym tempem i razem z nimi śpimy u naszego mechanika który widząc że nie bardzo mamy gdzie się podziać, po jego fajrancie zaprosił nas do swojego domu. Nazajutrz poznaję jeszcze rodzinę drugiego mechanika z warsztatu a Aga jak to Aga zna już wszystkich pracujących na placu.\nOsz to bardzo miłe miasteczko ale nie ma w nim za dużo do zwiedzania oprócz kolorowego targu w typowo azjatyckim stylu. Gdy auto jest już ponaprawiane wyjeżdżamy w stronę stolicy. Po drodze pokonujemy kilka przełęczy już nie tak wysokich jak w Tadżykistanie, gdzieś na wysokościach 3000-3300 m.n.p.m. z pięknymi widokami na zielone połoniny i ośnieżone szczyty. Krajobrazy jak z bajki do tego jest asfalt na drodze!! Znów przez chwilę czujemy się jak w Austrii czy Szwajcarii. No może nie tak do końca, bo w Europie nie dostaniemy przy drodze kumysu i innych „smacznych inaczej” specjałów z mleka zarówno kobylego jaki owczego. Przyglądamy sie procesowi powstawania kumysu czyli jego pierwszej części: dojenie kobyły, później po dodaniu zjełczałego masła fermentuje to na słońcu w owczej skórze przez parę tygodni. Aga po pierwszym łyku kumysu chce go zwracać, dla mnie w ostateczności „możiet byt” dziwne uczucie tych paru procent alkoholu w lekko śmierdzącym „koktajlu”. Pani która się wygramoliła z jurty z butelkami tego świeżego lokalnego przysmaku mówimy że jest wspaniały.\nZa to ajran – czyli nasze zwykłe zsiadłe mleko bez żadnych dziwnych zjełczałych dodatków jest bardzo dobre. Do tego kosztujemy wyśmienitego miodu górskiego i dżemów od wioskowych gospodyń. Po drodze oglądamy jedenastowieczną wieżę Burana, ale jest mocno przereklamowana. Z braku wielu historycznych obiektów na terenie Kirgistanu każdy obiekt niekoniecznie z wielka historią urasta tu do atrakcji. Na naszej trasie znajdują sie również termalne źródła w Dżalalabad gdzie oczywiście zdążamy ale na miejscu okazuje się że nie doczytaliśmy zbytnio, owszem źródła są ale woda jest tylko do picia nie do kąpieli.\nZ Biszkeku obieramy kierunek dalej na wschód nad jedną z głównych atrakcji Kirgizji – nad olbrzymie jezioro Issyk Kul. Słyszeliśmy, że jest ono bardzo malownicze zarówno od północy jak i od południa. Zapuszczamy się więc na obydwa przeciwległe brzegi. Północny okazuje się być okupowany przez nielicznych turystów z Rosji i Kazachstanu za to z ładnymi plażami, południowy zaś bez jakiejkolwiek infrastruktury turystycznej bardzo przyjemny i spokojny. Widoki nad jeziorem jak z pocztówek wzięte – z nad tafli jeziora w oddali wyrastają całe masywy ośnieżonych szczytów. Znak ze zbliżamy sie do kolejnego azjatyckiego pasma Tien Szan.\nJeżdżąc tak sobie po Kirgizji co jakiś czas jesteśmy zatrzymywani do kontroli, do rejestracji na czek-pointach oraz przez zwykła drogówkę. Jeden z patroli drogówki przyczepia się że nie mamy włączonych świateł, i milicjant zabiera sie do wypisywania mandatu. Na to Aga już nie wytrzymuje, wyskakuje z samochodu i pokazując inne auta wrzeszczy na oficyjera - Kak to ? Ten toże bez świateł! O i ten też ! O i tamten toże!! Milicjant jakiś zrobił się wystraszony, że mu tu kobita wymachuje przed oczami, oddaje dokumenty i pokazuje żebyśmy jechali. Teraz już wiemy że tu w miastach jeździ się bez świateł a poza nimi na włączonych.\nJako bazę na wypad w Tien Szan przyjmujemy miasteczko Karakol, gdzie liczymy na liczne atrakcje z racji zbliżającego się głównego święta państwowego - Dnia Niepodległości. W międzyczasie z Karakol udajemy sie na kolejną przygodę off roadową do położonej wysoko w górach osady Altyn Araszan. Zapytani lokalni jak duże widzą szanse że wjedziemy tam naszym autem odpowiadają – kakaja to maszyna – japońsjkaja? Pojedziesz, niet problema. Spotkany Austriak na quadzie ze swoja żona Kirgizką patrzy jednak krytycznie na nasze auto, nasze AT'ki i mały prześwit, twierdzi że będą problemy szczególnie jak spadnie deszcz. Nie martwimy sie tym zbytnio patrząc na bezchmurne niebo, nie myślimy jednak że gość będzie miał racje – przecież to góry i pogoda może zmienić sie w ciągu paru minut. Na razie jednak pełni „wiary w Vitary” pół dnia pokonujemy piętnastokilometrowy odcinek po głazach naszą ciągle grzejącą sie maszyną. Na górze uzupełniamy płyny chłodzące (tak w aucie jak i w nas samych:) i oddychamy z ulgą, uffff wjechać to się udało...\nJest już po sezonie więc o żadnych „tłumach” nie ma mowy. Kilku plecakowiczów szykujących się do wyjścia w góry, to wszystko. Zostajemy tu na parę dni, postanawiamy że Aga odpocznie w namiocie a ja udam się na treking do górskiego jeziora Ala-Kol. Pogoda jest piękna, widoki fantastyczne.\nNic nie wskazuje na to, że wyjście zapamiętam na długo. Wychodząc z namiotu o piątej rano okazuje się że aura zaczyna się psuć, jest zero stopni i zaczyna padać. Nie wiem dokładnie gdzie leży to jezioro, mam tylko kilka orientacyjnych informacji od miejscowych. Idę doliną wzdłuż rzeki przed siebie, wszystko jest podmokłe, wpadam co chwilę po pół łydki w błotne grzęzawiska. Idę tak i idę kilka godzin aż wreszcie dolina rozdwaja się i trzeba wybrać drogę. Wybieram drogę na zachód, gdzieś tam w górze miało być jezioro. W tym celu musze przekroczyć górską rzekę Araszan, nie ma na niej żadnych kładek a jest cholernie rwąca i zimna. Jest tak wzburzona że głębokości nawet nie da się ocenić. Chodząc wzdłuż brzegu przyciągam kawał starego drzewa i z wielkim trudem jedną jego cześć wywracam na drugi brzeg, szczęśliwie konar blokuje sie miedzy głazami. Wchodzę do rzeki ale okazuje sie że jest tak rwąca że od razu mnie wywraca pomimo trzymania się konaru. Wychodzę i rozbieram się wiec, wszystko po kolei przerzucam na drugi brzeg nie dając już sobie w ten sposób możliwości zrezygnowania z przeprawy. Na sobie mam tylko mały plecaczek z prowiantem. Próbuje ponownie, woda jest lodowata, wrzeszczę z zimna czując że zaraz mi wszystko odmrozi. Już myślałem, że będzie w porządku, jak tu nagle okazuje się że na środku rzeczka jest dużo głębsza i narowista. Tracę grunt pod nogami a prąd wywraca mnie momentalnie na plecy. Dodatkowo widzę jak na przeciwległym brzegu nurt wyrywa z kamieni konar którego sie trzymam. Perspektywa nie wesoła, już w ogóle nie czuje zimna, rzucam się ostatkiem sił na kamienie i przywieram do nich. Nurt wyrywa konar, którego się kurczowo trzymałem i porywa go momentalnie. Gramolę sie na brzeg cały mokry ale zadowolony, że nie odpłynąłem z tym kawałem drewna w dół rzeki.\nO podeschnięciu jednak nie ma mowy bo co chwilę pada. Idę w górę, nie ma kompletnie nikogo, żadnych pasterzy i ich zwierząt, nie bardzo wiem w którą trzeba iść stronę. Przede mną wysoka góra, zaczynam więc na nią wchodzić . Jest bardzo ślisko i stromo, muszę iść na czworakach chwytając sie traw i później kosodrzewiny. Po kilku godzinach mam lekko dość, a szczytu nie widać. Na szczęście rozpogodziło się i miło grzeje słońce. Po południu stwierdzam wg GPS, że zrobiłem już z tysiąc siedemset metrów przewyższenia, a tu jeziora jak nie ma tak nie ma. Wokół mnie śnieg i skały. Na zdjęciach u ludzi widziałem jednak, że jezioro jest w podobnej scenerii, postanawiam przejść jeszcze kilka progów skalnych, mam nadzieje że za nimi ukaże sie tafla jeziora.. Tymczasem widoki na Pik Pałatkę i lodowce pod nią są genialne, jak z jakiegoś landszaftu, nitki rzeki Araszan wypływające wysoko spod lodowca i wpadające w dolinę. Wszystko mam jak na dłoni przed sobą. W dolę widzę polujące świstaki, w powietrzu krążą orły i myszołowy, które co chwilę pikują ostro w dół do doliny. Nie potrafię się wspinać, żeby przejść kolejne skały muszę w śliskich butach co chwilę ujeżdżając wdrapywać sie na kolejne kamienne formacje.\nPo jakiś dwu godzinach odpuszczam. Jestem już na szczycie, jeziora jak nie ma tak niema. Mam jednak problem, w dół jest pionowa ściana, a nie potrafię stwierdzić przez którą skałę się tu dostałem bo wszystkie wyglądają identycznie. Do tego zaczyna padać deszcz ze śniegiem i grzmi. Wszystko momentalnie zasłania się czarnymi chmurami. Przerażony nie patrząc w dół, próbuję wspiąć się na cokolwiek żeby móc tą sama trasą wycofać się z wierzchołka. Plecak spada mi gdzieś w przepaść, nie da się postawić nigdzie nogi bo co chwile ześlizguję się, wczepiam sie w skałę ale palce mam zbyt zgrabiałe i nic z tego nie wychodzi. W panice po godzinie mocowania się ze skałami odnajduje te którymi tu się dostałem, i powoli cały poobdzierany wycofujęsię.\nTymczasem burza rozpoczęła się już w najlepsze, koło mnie walą co chwile pioruny, hałas że ogłuchnąć można. Po przejściu skał stwierdzam, że będę schodził w dół na czworaka chyba całą noc a tu jeszcze te grzmoty. Ale wystarczyło, że piorun walnął w skałę powyżej mnie gdzie jeszcze przed chwila się czołgałem, nie zastanawiając sie siadam na tyłku i zaczynam zjeżdżać w dół. Masakra, po chwili mam już całą dupę pociętą, spodnie jeden strzęp, co chwilę zahaczam o coś, i muszę wyhamowywać. Jeden piorun walnie w góry, ja od razu dostaję przyśpieszenia i coraz szybciej zsuwam sie w dół. Odcinek, który wchodziłem pięć godzin, w dół zajmuje mi czterdzieści minut. Na dole cały przemoczony i podrapany wynajduje sobie gałęzie i przeklinając że nie mam kijków, z tyłkiem na który nie mogę teraz nawet usiąść pędzę w dół doliny. Uffff, w końcu dochodzę do osady, mam już nie źle dość, dobrze że Aga zrobiła mi herbaty do termosu, ściągam wszystkie ciuchy i padam spać jak zabity, ale oczywiście na brzuch;)\nW dzień temperatura zbliżyła się po raz kolejny do zera wiec znów raczymy się kąpielami w gorących źródłach które ostatni raz podczas tej podróży dane nam jest spotkać. W nocy przetaczają się burze, całą noc wiatr smaga niemiłosiernie namiot w strugach deszczu, parę razy myśleliśmy że odfruniemy wraz z nim. Nazajutrz cała droga tonie w błotnistych kałużach a wszystkie kamienie i głazy zrobiły sie wstrętnie śliskie. Z ledwością udaje sie nam pokonać drogę w dół, z napędami i reduktorem, Aga cały czas musi mnie pilotować przed wozem oraz sprawdzać kijem głębokość rozlewisk. Nie obyło się oczywiście bez gięcia blachy, tym razem drzwi nie będą sie już domykały:) Cóż, na te błotko przydałoby się inne ogumienie.\nPo wielogodzinnej przeprawie w dół jedziemy znów do Karakol na obchody Dnia Niepodległości.. Miejscowi bawią sie tłumnie w parku w centrum miasta, tzn. większość mężczyzn jest już mocno wstawiona a pozostała część gawiedzi oddaje się masowej konsumpcji wśród licznie rozstawionych gar- kuchni co również i my czynimy. Młodzież niemrawo podryguje pod scena dyskoteki na powietrzu, mamy okazję przyjrzeć się kirgiskim zalotom.\nPo opuszczeniu Karakol kierujemy się na granice z Kazachstanem gdyż nasza wiza kirgiska ważna jest tylko jeszcze jeden dzień. Tym razem przekroczenie idzie jak z płatka, nikomu nie chce się kopać w naszym aucie w deszcz i ziąb.\nCóż, jak dwa miesiące temu wjeżdżaliśmy do krainy Borata pogoda była nieco odmienna.\nNieopodal granicy znajduje się największa atrakcja kraju, słynny Kanion Czeryn. Po zjechaniu z głównej drogi i dziesięciu kilometrach tarki oczom naszym ukazuje się drugi co do wielkości na świecie kanion. Z góry robi niesamowite wrażenie, olbrzymiej wyrwy w płaskim kamienistym krajobrazie, z niezliczoną ilością fantastycznych formacji skalnych w najdziwniejszych kształtach. Robimy sobie piesze wycieczki w dół kanionu, z powodu porywistego wiatru gotujemy Spaghetti w aucie i troszkę przypalamy jeden z foteli:)\nPo całodziennym delektowaniu sie widokami oraz „menażki zawartościami”, obieramy kierunek na Alamaty, byłą stolice, malowniczo położoną pod pasmem Ałtaj. Miasto trochę nas przytłacza jest wielkie i nowoczesne – pozbawione jednak uroku, łatwe za to komunikacyjnie, szerokie ulice i prospekty tworzą dość symetryczną siatkę, po licznych odwiedzinach w urzędach i konsulatach łatwo poruszamy sie po tym socjalistycznym gigancie. Musimy tu niestety spędzić kilka dni gdyż kazachskiej biurokracji nie ma końca.\nCały dzień schodzi nam na dokonanie obowiązkowej rejestracji w urzędzie policji emigracyjnej, nie obywa się bez dawno nam zapomnianych kolejek oraz awantur pod okienkami. Najpierw trzeba odstać swoje z tłumem pod budynkiem, następnie drzwi się otwierają i wszyscy jak jeden rzucają się pod okienka, które oczywiście jeszcze są zamknięte. Po jakiejś godzinie zostają otwarte (czas pracy urzędu to dwie godziny przed południem na przyjmowanie wniosków i dwie po południu na wydawanie). Na początku była kolejka, teraz wszyscy pchają się bez pardonu, pani która przed chwilą wesoło plotkowała sobie z koleżanka teraz jak na zawołanie płacze pod okienkiem próbując wziąć na litość urzędnika. Druga babka za nami niepostrzeżenie przesuwa duża torbę po ladzie i w pewnym momencie wypycha nas tą torbą z kolejki. Patenty mają tu niezłe, do tego wrzask i przekleństwa. Nie dajemy się jednak tak łatwo wypchnąć, w końcu z odpowiednim formularzem biegniemy do innego okienka żeby zapłacić za registrację. Jest to nasz ostatni dzień w którym możemy jej dokonać wedle obowiązującego prawa – po tym terminie bylibyśmy już tu intruzami, co wiąże się z wielkimi karami pieniężnymi łącznie z aresztowaniem. Pod okienkiem znów nieprzebrany tłum ludzi. Dowiadujemy sie że komputer „nie rabotajet”.\nCzas upływa, za chwilę koniec przyjmowania opłaconych wniosków, a tu tłum narasta i nikt nie wie jak naprawić komputer. Wpłaty oczywiście nie można dokonać nigdzie indziej tylko w tym okienku. Aga nie wytrzymuje i leci awanturować się do wyższych instancji;\n- Nie ma dyrektora!\n- Nie będzie, u nas jest naczelnik nie dyrektor!\nPo tych słowach uprzejma pani zatrzaskuje drzwi tuż przed nosem Agi i kompletnie ją ignoruje oddając się miłej pogawędce z drugą urzędniczką. Na nic zdają się wymachiwanie rękami przed szybą oraz groźby i złorzeczenia. W końcu w ostatniej chwili komputer odpala i można zapłacić. Z kwitkiem lecimy z powrotem do pierwszego okienka, trochę walki na łokcie z upierdliwym Rosjaninem, który twierdził że myśmy tu nie stali, po chwili już przeklinamy po polsku na cały głos , reszta petentów po kazachsku a część po rosyjsku, po chwili wszyscy już na siebie wrzeszczą. Po dwóch godzinach cali wymiętoszeni wypadamy z budynku, ze świadomością że musimy teraz nabrać sił bo za parę godzin trzeba przyjść tu z powrotem walczyć o wydanie paszportu z registarcją...\nMamy za to farta jeśli chodzi o noclegi. Jako jedyny z CF odpisał nam bardzo sympatyczny Sergiej, który udostępnia nam swoje mieszkanie w centrum miasta na cztery dni, sam się ewakuując do pobliskiej rodziny. Zagląda tylko do nas czasami na pogawędki i dopełnianie nam lodówki. Po tych kilku dniach rozleniwiamy się maksymalnie, codziennie ciepła woda, jedzonko europejskie, kablówka, internet... Już prawie zapomnieliśmy jakiego koloru jest nasz namiot.\nW ostatni dzień okazuje się jednak że trzeba się zebrać w sobie i otrząsnąć z letargu. W urzędzie emigracyjnym nie przedłużają nam wiz i szybko w trybie expresowym musimy załatwić powrotną rosyjską wizę gdyż na opuszczenie Kazachstanu zostało na tylko dwa dni – tyle jest jeszcze ważna nasza kazachska wiza. Musimy odpuścić sobie zachodnie rubieże kraju, może innym razem, teraz mamy 48 godzin żeby najkrótszą drogą czyli tysiąc kilometrów na północ wydostać sie z kraju. Na początku wydaje się to dość łatwe, ale trochę kluczymy na stepie szukając rysunków na skalnych z VIII wieku - bardzo rzadkich przedstawień Buddy i Sziwy w tym rejonie Azji. Znajdują się one niedaleko olbrzymiego jeziora Balkash, które obumiera podobnie jak jezioro Aralskie - jego sąsiad z zachodu kraju. Ostatni stukilometrowy odcinek do Semipałatyńska niedaleko rosyjskiej granicy jest makabryczny. Zostało nam jeszcze tylko parę godzin a tu międzynarodowa droga głównej kategorii wygląda jakby testy nuklearne miały miejsce na drodze a nie na poligonie pod Semipałatyńskiem. W mieście wpadamy jeszcze na chwile do muzeum by poznać radioaktywną historię tego miejsca, jest to jednak dość przygnębiające więc czym prędzej podążamy w stronę granicy.\nNa rogatkach państwa jesteśmy pod wieczór, tempo przekraczania daje nam do myślenia czy wyrobimy się w naszym terminie do północy. Tu znów papierologia, każdy dokument celny auta trzeba ręcznie wypisać w trzech egzemplarzach, kamery do filmowania wjeżdżających są, ale ksera żeby usprawniło cokolwiek to już nie ma. Rosyjscy celnicy wybebeszają nam wszystko z auta i dokopując się do naszego rogu kozła (który dostaliśmy na pamiątkę dwie granice wcześniej) wpadają w lekką konsternacje. Nie wiedząc co z tym fantem począć idą zasięgnąć opinii u jakiegoś wyższej rangi oficera. Po chwili dyskusji oddają nam „podarok” i juz za chwilę jesteśmy w „Imperium”.\nPo krótkim przeglądzie naszej sytuacji pobytowo – wizowej dochodzimy do wniosku, że skoro wielki brat tyle zażądał od nas za wizę i dał nam całomiesięczną, spróbujemy ją w całości wykorzystać i pojedziemy jeszcze na miesiąc na Syberię. Pogoda nie jest najgorsza (o tym że zaraz drastycznie sie zmieni nie mieliśmy jeszcze pojęcia). Auto dalej się toczy, przetykamy instalacje gazową, która od pewnego czasu czymś się zapchała i znów możemy tankować rosyjski gaz w cenie złotówki za litr. Obieramy śmiały kierunek który jeszcze w Polsce jakiś czas temu chodził mi po głowie – autonomiczna Republika Tuwy we wschodniej Syberii. Dzieli nas od niej jednak szmat drogi, jeśli nie będziemy się już zapuszczać na większe off roady i auto się nam nie rozsypie to damy radę.\nNa początek musimy dotrzeć do odległego o kilkaset kilometrów Nowo Sybirska, potem kierować się na północny wschód w stronę rzeki Jenisej, żeby później zmienić kierunek na południowy w stronę Tuwy. Nie ma z granicy kazachskiej drogi bezpośrednio na wschód i żeby tam dojechać musimy zrobić olbrzymi objazd rzędu dwu -trzech tysięcy kilometrów. Wiemy że nie będzie łatwo, a może nawet będzie bardzo ciężko. Temperatura coraz bardziej spada, i mimo że w dzień jest znośnie po kilkanaście stopni to nad ranem budzimy się w oszronionym namiocie. Najpierw jedziemy w góry Ałtaju w stronę granicy mongolskiej, przez Gornyj Ałtajsk w stone najwyższego pięciotysięcznego szczytu Biełuchy. Szybko jednak wracamy na obrany szlak czyli na północ na Nowosybirsk.\nPodczas którejś nocy rozbijamy namiot w lesie na polance mimo że staramy się unikać wjeżdżania głębiej w tajgę. Wszystko fajnie, nawet wieczorem nie ma mrozu, robimy na gazie jedną z ostatnich zupek chińskich i popijamy wyjątkowo dobrą kazachską herbatą. W nocy Aga wychodzi za potrzebą i wraca cała rozhisteryzowana. Zobaczyła jakieś błyszczące się w kniei oczy. Cholera, dużo nasłuchaliśmy się tu o niedźwiedziach blisko podchodzących do chałup, jednego widzieliśmy też – co prawda jako atrakcja przy wioskowej knajpce, ale widok jego ciągle rozdziawionej paszczy mamy cały czas przed oczami. Nie możemy zasnąć, co chwilę wystawiamy głowę z namiotu nasłuchując i sprawdzając czy ślepia dalej są- są i przemieszczają sie w różne miejsca. Podepta namiot z nami czy zajmie się Vitarka? Po dłuższej chwili cały rozdygotany –wygadam na zewnątrz i widzę już kilka par ślepi! Tego juz za wiele, zaplam latarkę i ufffffff, słyszę tętent spłoszonych koni. Rano okazuje się że rozbiliśmy namiot niedaleko rzeki do której schodzą się napoić niepilnowane przez nikogo konie.\nPo którejś nocy gdy rano było -4 stopnie i woda pozamarzała w kubkach, trochę nam miny zrzedły zwłaszcza że mamy tylko jeden pożyczony profesjonalny śpiwór (Dzięki Natalia i Arek) a reszta to straszne badziewia – i śpiąc nawet w trzech zwykłych śpiworach i pełnym ubraniu też jest kiepsko. Postanawiamy wiec wypróbować w tej części Azji jak się sprawdza CF i logujemy sie na nim w każdym mieście przez które przejeżdżamy załatwiając noclegi na dwa trzy dni naprzód. Okazuje się, że tu w Rosji to świetna sprawa, odzew mamy bardzo duży, ludzie są chłonni przybyszów zza „żelaznej” więc na początek w Krasnojarsku nad Jenisejem śpimy u Leny, ciągle sie budząc z nieprzyzwyczajenia do pokojowych temperatur:) Z miasta ruszamy na ostatni tysiąc kilometrowy odcinek przez Republikę Chakasji z całkiem ładną stolica Abakanem do Republiki Tuwy. Tu już prawdziwa Syberia, jak okiem sięgnąć tylko Tajga. Olbrzymie limby syberyjskie i pustka wokół. W Tuwie przy drogach jest mnóstwo kurhanów, dziwnych kamiennych kręgów; większych, mniejszych, szamanizm miesza się tu z buddyzmem. Przed samą stolica Tuwy Kyzyłem trzeba przejechać przez niewysokie przełęcze na około 2000 m.n.p.m. I tu już dopada nas prawdziwa zima. Najpierw wali deszcz ze śniegiem potem juz sam śnieg i wszystko jest w moment zasypane. Osobówki nie potrafią wjechać na małe wzniesienia a i tiry blokują oba pasy ślizgając sie w śniegu. Wnioskujemy po tym że to chyba pierwsze wrześniowe opady śniegu bo ludzie jeżdżą na letnich oponach ale z drugiej strony nie wiem czy tu ktoś specjalnie na zimę coś innego zakłada. Zapinamy napędy, sprzęgiełka i jakoś wjeżdżamy w górę, w dół jeszcze wrzucamy reduktor. I tak po dwóch tygodniach od wjazdu na Syberie docieramy do miejsca przeznaczenia – stolicy Autonomicznej Republiki Tuwy – symbolicznego centrum Azji – Kyzyłu.\nW Kyzyle z powodu mroźnych temperatur i tylko jednej osoby w CF od której nie dostaliśmy odzewu, lokujemy sie w lekko obskurnym komunistycznym hotelu za ciężkie pieniądze ale za to bez ogrzewania i z ciepłą wodą tylko w określonych porach. Jak większość hoteli tak i ten posiada na każdym piętrze dyżurną, która kontroluje ład i porządek, wydaje klucz do prysznica itp. Nie można tak łatwo opuścić hotelu, dyżurna sprawdza stan pokoju czy zgadza sie ilość mebli i przedmiotów w komnacie ze spisem z natury itp. Było strasznie zimno, nie grzali więc dostając pokój trzyosobowy poprzykrywamy się kocami z trzeciego wolnego łóżka.\nAaaaaa to nie charaszo! Wam nada płatit za trzeciego czieławieka!\nLedwo dochodzimy do porozumienia z wszechwładna dyżurną, której wydaję się, że na piętrze jest panem życia i śmierci.\nPod miastem bardzo malowniczo wyglądają buddyjskie stupy na tle olbrzymich blokowisk z wielkiej płyty. W centrum miasta nad rzeką jest obelisk potwierdzający, że znajdujesz sie w samym centrum Azji – ale podobno w innych miasteczkach rejonu te są takie same:) Jeździmy jeszcze po okolicznych wioskach przyglądając się życiu Tuwińców które wydaje się być nieco lepsze od życia ludzi w krajach niepodległych byłego ZSRR które podczas podróży zobaczyliśmy. Położenie wewnątrz Federacji Rosyjskiej powoduje chyba ciut mniejsze bezrobocie, lepsze szkolnictwo i od czasu do czasu zdarza się że ktoś połata dziurawą drogę, a to naprawi zerwane druty elektryczne. W porównaniu z całkowitą nieraz degrengoladą w państwach byłego sojuza w których nic nie buduje się i nie naprawia od upadku ZSRR w Tuwie a przynajmniej w Kyzyle jest chyba ciut lepiej. Może oprócz Kazachstanu który na tle innych wydaje sie rozwijać.\nDobra, czas wracać! Z naszej miesięcznej wizy rosyjskiej zostało jeszcze jakieś dziesięć dni a przed nami około 8000 km do Katowic. W drodze powrotnej śpimy już co chwilę u ludzi z CF, jest już cały czas bardzo zimno, staramy się nie patrzeć nawet w kierunku naszego zwiniętego namiotu. Korzystając z gościnności Leny spędzamy drugą noc u niej w domu w Krasnojarsku, gdzie chcąc niechcąc muszę z jej ojcem wypić połówkę rozgoworywając o życiu na wschodzie i na zachodzie. Żeby podróż nie była męcząca i monotonna, jedziemy na zachód wybierając co ciekawsze miejsca w Syberii wschodniej później w zachodniej no i w końcu w Rosji centralnej.\nZatrzymujemy się u znajomych Olgi z CS w Tomsku, mieście słynącym ze wspaniałej drewnianej architektury syberyjskiej. Olga musi gościć nas w mieszkaniu swoich znajomych, gdyż sama nie może nikogo przyjmować w domu – mieszka w zamkniętym mieście Sewiersk. Jej przepustka każdorazowo jest kontrolowana na rogatkach miasta, nikt niebędący zameldowanym w „gorodie” nie może do niego wjechać, tylko najbliższa rodzina może starać się o wydanie czasowej przepustki. Miasto jest otoczone drutami kolczastymi i murami, oficjalnie podaje sie że od przyszłego roku ma tam zostać uruchomiona elektrownia atomowa, nieoficjalnie są tam wojskowe zakłady jądrowe wzbogacające uran. Znajomi Olgi to rodzeństwo które przyjechało do „cywilizacji” na studia z odległej daleko na północy Dudinki gdzie można dostać sie tylko helikopterem lub Jenisejem w porze letniej gdy nie jest zamarznięty – zima trwa tam przez osiem miesięcy w roku. Znowu robi nam się trochę chłodno oglądając zdjęcia z codziennego życia ludzi w Dudince typu zaspy śnieżne na metr w środku autobusu albo olbrzymie bloki całe jak ze szkła od pokrytej lodem wielkiej płyty.\nPo zwiedzeniu Tomska jedziemy do Omska gdzie znowu po jednej zimnej nocy w namiocie korzystamy z zaproszenia ludzi z CS tym razem od Maxa i jego żony. Niestety jak to tu często bywa – ciepłej wody niet – właśnie odkluczyli. Cóż umyjemy się u następnych gospodarzy. Nie jest to jednak takie oczywiste bo już po opuszczeniu Syberii W Jaketynburgu, następnym mieście gdzie bukujemy sie u Olessi i Cedrica też ciepłej wody niet.\nOlessia jest Rosjanką która na licznych wyjazdach służbowych do Francji poznała Cedrica- teraz swojego męża i ściągnęła go do Rosji. Chłopak trochę sie tu męczy i nie bardzo może sobie znaleźć miejsca, ma nawet kota z Francji. W Jaketynburgu odwiedzamy wspaniałe cerkwie wybudowane na miejscu egzekucji rodziny Romanowów. Przybywają tu tłumy wiernych, pielgrzymów i turystów zaś w pięknych podziemiach cerkwi można poznać całą historie ostatniego rodu cesarskiego i jego upadku.\nZ Jeketynburga jedziemy dalej na Zachód do Iżewska miasta w którym żyje bohater zarówno Związku Radzieckiego jak i obecnej Rosji - Kałasznikow. W centrum stoi olbrzymi kompleks muzealno-wystawienniczy im. Kałasznikowa, gość ma tam swój odlew z brązu ale jego słynne muzeum jest akurat zamknięte bo to poniedziałek. Trudno, nie odpuszczę, śpimy znów w namiocie pod miastem żeby rano stawić się punktualnie o godzinie otwarcia muzeum poświęconemu temu najbardziej rozpoznawalnemu radzieckiemu przedmiotowi „powszechnego użytku” Spędzamy tu całe godziny, Aga juz nie może i wyciąga mnie stamtąd siłą. Wewnątrz jest mnóstwo atrakcji typu: jak to towariszcz Kałasznikow miał trudne dzieciństwo, jak niezawodnym w każdych warunkach atmosferycznych jest jego „wynalazek” i jak różni się wersja bułgarska AK od Chińskiej. Za 10 rubli czyli za złotówkę można pod okiem wojskowego nauczyć się rozkładać i składać AK 47.\nZ Iżewska jadąc w stronę ojczyzny wjeżdżamy do Tatarstanu, republiki gdzie muzułmanizm jest powszechnym wyznaniem co wydaję sie rzeczą dość dziwną jak na Rosję centralną. W stolicy Tatarstanu Kazaniu w centrum jest piękny Kreml, podobno drugi po Moskwie, ze wspaniałym meczetem z białego marmuru wybudowanym parę lat temu. Naprzeciwko meczetu jest stadion miejski na którym właśnie trwa mecz w rozgrywkach Ligi Mistrzów, Rubin Kazań podejmuje Inter Mediolan. Pierwszą połowę słyszymy zwiedzając Kreml na drugą jedziemy do naszych hostów z CF Mansura i jego żony Faridy i z nimi kibicujemy lokalnej drużynie podczas drugiej połowy.\nMamy jeszcze do Polski jakieś dwa może trzy tysiące kilometrów, aut na drogach coraz więcej, nie jedzie się już tak przyjemnie jak w Syberii, gdzie mijaliśmy ich czasami po kilka dziennie. Przed i za każdym większym miastem zlokalizowane są wielkie punkty kontroli milicyjnej, trzeba zwalniać prawie do zera i ładnie się uśmiechać do licznie zgromadzonych tam milicjantów. Na co niektórych sprawdzają nam dokumenty, wypytują się o trasę podróży i oglądając nasze wizy przypominają wyraźnie że zostało nam jeszcze tylko kilka dni do opuszczenia Rosji. Na jednym z takich czek-pointów zatrzymują nas milicjanci z kałasznikowami i proszą o udanie się do budynku punktu kontrolnego w celu rejestracji. W środku jakiś wielki funkcjonariusz z kałachem na brzuchu bierze ode mnie papiery i podaje mi białą kartkę żebym w nią dmuchnął. Zdziwiony dmucham, on to wącha i mówi że piłem. Podaje mi alkomat i po dmuchnięciu pokazuje mi wynik 0.8. Jestem w szoku bo ostatniego browara piłem jakieś dwa tygodnie wcześniej. Milicjant na to że zabiera mi prawo jazdy i niedwuznacznie daje znaki że „możemy się dogadać”. Strasznie mnie to wkurzyło, mówię mu że jak chcą to niech mi pobiorą krew do zbadania, bo jestem trzeźwy a on gada bzdury. Po chwili namysłu oddaje mi bez słowa wszystkie dokumenty i grzecznie się żegna. Wyszedłszy z budynku jestem cały czas w szoku. Niezłe tu stosują przegięcia żeby tylko wyciągnąć pieniądze. Najwyraźniej jest to dla milicjantów spory dodatkowy zarobek gdyż nie raz widzieliśmy w „kafe” albo „stołwaja”przy drodze jak kierowcy tirów zamawiają wódkę na szklanki po czym jadą dalej. Służbom jednak nie zależy zbytnio żeby z tym walczyć ale żeby mieć z tego dodatkowy dochód.\nNastępnego dnia przekraczamy całkiem sprawnie granicę i obieramy kierunek na Kijów. Potem jeszcze tylko ostatnia noc w namiocie pod Lwowem – trochę nerwowa gdyż auto zaczyna wydawać dziwne dźwięki a tu już zostało tak niewiele do domu. Odpukać nic sie nie rozsypuje i jeszcze tego samego dnia zatankowawszy do pełna tańszym ukraińskim paliwem przekraczamy granicę nie mogąc sie nadziwić uprzejmości polskich celników, cóż widać że tu już szengen, bo standardy obsługi podróżnych jakby z innej planety w porównaniu z Azja Centralną. Jeszcze tylko parę godzin i już pełną piersią oddychamy, Katowice! Aż głupio sie przyznać, wkładam plecak żeby zanieść go do mieszkania – mam go pierwszy raz na plecach od... trzech miesięcy, ostatnio go miałem na sobie w tym samym miejscu jak schodziłem na dół żeby wepchać go do auta. Trochę samochód nas rozleniwił, ale jesteśmy szczęśliwi, że po trzech miesiącach, po przejechaniu 25147 kilometrów nasza Vitarka bezpiecznie wróciła z nami do domu.\ntrochę statystyki oraz o kosztach wyprawy


Malowanie ścian w ciąży - czy jest bezpieczne? - Malprof.pl\nCiąża to nie tylko magiczny czas oczekiwania na narodziny dziecka, ale również okres wytężonych przygotowań. Dotyczy to nie tylko kompletowania wyprawki noworodka, ale przede wszystkim tworzenia miejsca, w którym pociecha będzie mogła dorastać. To właśnie dlatego, wielu rodziców decyduje się na remont mieszkania jeszcze przed narodzinami dziecka. Czy jednak malowanie ścian w ciąży jest bezpieczne?\nCzy w ciąży można malować mieszkania?\nZdecydowanie nie. Farby pełne są szkodliwych substancji, które mogą mieć negatywny wpływ nie tylko na samopoczucie samej matki, ale przede wszystkim na zdrowie dziecka. Obecne są w nich między innymi rozpuszczalniki, które stanowią ważny element składu farb. Zbyt długie wdychanie ich oparów może powodować bóle głowy, nudności, a także problemy z oddychaniem – wszystkie te dolegliwości są niebezpieczne w okresie ciąży.\nRównie groźne są obecne w farbach plastyfikatory, których unikać powinny przede wszystkim kobiety w ciąży oraz małe dzieci. Ich zbyt wysokie stężenie w powietrzu ma negatywny wpływ na gospodarkę hormonalną oraz układ odpornościowy. W skrajnych przypadkach, ich szkodliwość może doprowadzić do powikłań podczas porodu.\nKobiety w ciąży powinny unikać również kontaktu z ołowiem. Mimo że obecnie jego stosowanie w farbach jest całkowicie zabronione, to jeszcze kilkanaście lat temu stanowił on podstawowy składnik farb. Wciąż jest więc realnym zagrożeniem, szczególnie przy zdejmowaniu ze ścian starych warstw. Jest on wyjątkowo niebezpieczny dla mózgu dziecka – zbyt długi kontakt z ołowiem może spowodować zaburzenia jego pracy.\nMalowanie ścian w ciąży – jak to zrobić bezpiecznie?\nMimo że na rynku pojawia się coraz więcej farb o zredukowanej ilości szkodliwych substancji, to nawet one nie są w pełni bezpieczne dla kobiet w ciąży. To właśnie dlatego, malowaniem ścian powinna zająć się profesjonalna ekipa.\nBardzo ważne jest przy tym odpowiednie zaplanowanie samego remontu, który nie powinien trwać zbyt długo – unoszące się w powietrzu substancje nie będą wówczas osiadać na meblach, zabawkach i ubraniach. Jeśli więc jest taka możliwość, należy ograniczyć listę zadań do wykonania niezbędnych prac malarskich, tak by cały remont zakończyć w maksymalnie 2-3 dni.\nCo ważne, zaleca się, żeby w czasie malowania, kobieta w ciąży nie przebywała w pomieszczeniach, w których odbywa się remont. Brak fizycznego kontaktu z farbą nie oznacza, że do organizmu nie trafiają szkodliwe substancje. W czasie malowania wiele niebezpiecznych związków (np. LZO) paruje i przedostaje się do wdychanego przez nas powietrza. Najlepiej więc dla zdrowia ciężarnej, jeśli wyjedzie ona aż do czasu zakończenia remontu.\nPo powrocie kobieta w ciąży powinna unikać przebywania lub co gorsza spania w pomieszczeniu, które było malowane. Bardzo ważne jest również zapewnienie odpowiedniego wietrzenia mieszkania – należy robić to przynajmniej kilka godzin po zakończonym malowaniu. O właściwą wentylację warto dbać jeszcze przez kilka kolejnych dni, tak by mieć pewność, że powietrze jest całkowicie oczyszczone ze szkodliwych substancji.\nMalowanie pokoju dla noworodka\nPrzy malowaniu pokoju dziecięcego bardzo ważne jest nie tylko zachowanie odpowiednich standardów bezpieczeństwa, ale również wybór właściwej farby. Istotne jest żeby była wodorozcieńczalna, co wyklucza obecność rozpuszczalników. Kluczowy jest również wybór farb o niskiej ilości szkodliwych LZO. Warto również pomyśleć o parametrach użytkowych – tak by farba była odporna na ścieranie i czyszczenie.\nPlanujesz malowanie pokoju dziecka? Skorzystaj z pomocy Malprof!


Użytkownik Dafne w dniu 22.09.2016 15:19 opublikował przepis:\nPlacek drożdżowy z jagodami, takimi zebranymi dzień wcześniej w lesie to smak dzieciństwa. Chyba nie tylko mojego, a przyjemniej mam taką nadzieję, bowiem nie ma nic lepszego niż śniadanie w takiej postaci. Kawałek drożdżowego ciasta, najlepiej z kruszonką i do tego szklanka ciepłego mleka. Pychotka\nUżytkownik Dafne w dniu 22.09.2016 15:16 opublikował przepis:\nCzekoladowe tartaletki z kawowym nadzieniem\nMięciutkie, mocno czekoladowe ciasto na tartaletki nie wymaga użycia miksera. Krem cappuccino – idealny dla łasuchów, jest to delikatna masa, którą można przekładać torty, super spisujący się podczas dekoracji ciast, babeczek i tak jak w naszym przypadku babeczkowych tartaletek. Krem nie wymaga użyc\nUżytkownik Dafne w dniu 22.09.2016 15:09 opublikował przepis:\nTiramisu z konfiturą malinową i białą czekoladą\nDeser jest naprawdę obłędny, a przy okazji banalnie prosty. Łączy tradycyjne włoskie tiramissu z polskim akcentem. ;) Przepis pochodzi z mojego bloga www.bezglutenowi.blog.pl\nUżytkownik Dafne w dniu 22.09.2016 15:02 opublikował przepis:\nJesienna Tarta z pieczonym jabłkiem - bezglutenowa\nBezglutenowa tarta na kruchym, czekoladowym cieście z dwoma składnikami – waniliowym, domowym budyniem i kwaśnym jabłkiem oprószonym cynamonem i wanilią. Przepis pochodzi z mojego bloga: www.bezglutenowi.blog.pl\nUżytkownik Dafne w dniu 22.09.2016 14:59 opublikował przepis:\nNaleśniki czekoladowe bezglutenowe i wegańskie\nWegańskie naleśniki bez jajek, bez mleka, oczywiście bez mąki pszennej – bezglutenowe i wegańskie zarazem. Przepis pochodzi z mojego bloga www.bezglutenowi.blog.pl\nUżytkownik Dafne w dniu 13.09.2016 12:22 opublikował przepis:\nCzekoladowo – migdałowe ciasto z konfiturą malinową\nJeśli lubicie czekoladę, w połączeniu z owocami sezonowymi ten przepis jest właśnie dla Was. Ciasto bezglutenowe z mąki migdałowej i kakao z konfiturą malinową. Przepis na to ciasto jest niezwykły z innego powodu. Wszystko wsypujesz do miski, mieszasz, a ono i tak wyrasta i jest delikatne w smaku.\nUżytkownik Dafne w dniu 13.09.2016 12:19 opublikował przepis:\nCzekoladowa Tarta z pieczonym jabłkiem - bezglutenowa\nPyszna, czekoladowa i oczywiście bezglutenowa tarta z dwoma składnikami – waniliowym, domowym budyniem i kwaśnym jabłkiem oprószonym cynamonem i wanilią.\nUżytkownik Dafne w dniu 15.11.2015 18:00 opublikował przepis:\nBezglutenowe babeczki karmelowe\nBiszkoptowe, delikatne babeczki, a na nich warstwa najlepszego karmelowego sosu jaki jadłam. Sos smakuje jak mleczne cukierki z dzieciństwa.\nUżytkownik Dafne w dniu 07.11.2015 11:20 opublikował przepis:\nOwsiane racuszki z gruszką karmelizowaną\nBanalne śniadanie w niebanalnej odsłonie z gruszką i nutą pomarańczy. Zwykle racuchy serwujecie pewnie z jabłkiem i cynamone, a może zrobić by krok dalej i spróbować dodać inny owoc? Gdyby jeszcze go skarmelizować powstanie śniadanie efektowne :)\nUżytkownik Dafne w dniu 05.11.2015 21:06 opublikował przepis:\nKukurydziane mini drożdżówki ze śliwką\nDrożdżówki bezgranicznie uwielbiam. Te z owocami szczególnie. Najsmaczniejsze są oczywiście te z owocami sezonowymi. Pachnące latem oraz jesienią kojarzą mi się ze smakami dzieciństwa. Ciasto drożdżowe z poniższego przepisu można wykorzystać do przygotowywania dowolnych, ulubionych drożdżówek.


Auto Szrot Jarosławice używane części ze szrotu\nAuto Szrot Jarosławice\nPoszukujesz dobrej jakości części samochodowych? Znalazłeś idealne miejsce – Auto szrot Jarosławice. Na naszym szrocie namierzysz przede wszystkim części do samochodów – zarówno blacharskie, jak i mechaniczne. Zapraszamy do skorzystania z naszej oferty wszystkich zainteresowanych doskonałą jakością i wyjątkowo niską ceną. Tak wyglądają wymagania, które spełnia nasz auto szrot Jarosławice.\nStrona główna >> dolnośląskie >> Jarosławice\nNAJSZYBSZA KASACJA POJAZDÓW Jarosławice\nAuto kasacja w Jarosławice. Najlepsze ceny na części używane. Największy kasacja samochodowy w okolicy. Wszystkie części dostępne od ręki. Zapytaj o część bez dodatkowych kosztów.\nSKUP AUT Jarosławice\nKupuj części używane z kasacja pojazdów w miejscowości Jarosławice. Najlepsze części używane w atrakcyjnych cenach. Wejdź na stronę giełdy części używanych i zapytaj o części do Twojego auta. Gwarancja jakości.\nAUTA ZŁOM Jarosławice\nJak każdy szrot z samochodami, oprócz złomowania samochodów paramy się również sprzedażą podzespołów. Każdy produkt jest przez nas sprawdzany pod względem kondycji technicznej, więc nie ma szans, że zakupiony artykuł będzie niepełnowartościowy. Co więcej, czasami możemy zaoferować gratisową gwarancję rozruchową.\nProwadzisz szrot z częściami samochodowymi w miejscowości Jarosławice? Dołącz tutaj i zwiększ sprzedaż.\nKasacja pojazdów Jarosławice\nzdjęcie jednego ze szrotów w miejscowości Jarosławice\nJeżeli pojazd na części to coś, czego szukasz, to w naszym asortymencie znajdziesz dokładnie to – i to w wielu sztukach, gdyż auta w naszym magazynie można liczyć w dziesiątkach tysięcy. Co więcej, na każdy z produktów z naszego szrotu może być przyznana gwarancja – nie tylko rozruchowa. Wspomniana wcześniej gwarancja na pewno zagwarantuje ochronę – nawet w przypadku części samochodowych, które się często psują. Zaznajom się z jakością naszych produktów i skorzystaj z naszego asortymentu natychmiast. Dzięki dużej liczbie samochodów w naszej firmie możemy zaproponować Wam niezwykle wielką ilość części w niskich cenach.\nOferujemy ponad 4 tysiące części do każdego pojazdu w miejscowości Jarosławice.\nNa szrot Jarosławice znajdziesz części do układu chłodzenia, układu hamulcowego, układu silnikowego, karoserii i wielu innych elementów samochodowych.\nSamochody z Anglii na części, samochody z Francji części samochodowe i motoryzacyjne w miejscowości Jarosławice. Skup akumulatorów i katalizatorów wiązki elektrycznej Jarosławice.


Tylko Polak stanął w obronie Szwedki. Możemy być dumni z zachowania naszego rodaka - Polak Patriota\npolakpatriota.pl 11 marca 2019 11 marca 2019 Brak komentarzy do Tylko Polak stanął w obronie Szwedki. Możemy być dumni z zachowania naszego rodaka\nPóźne popołudnie na stacji metra w Sztokholmie. Dziewczyna niechcący popycha na schodach przechodzącego chłopaka. Ten się irytuje, idzie za nią i tuż przy wyjściu zaczyna ją szarpać, popychać i obrzucać wyzwiskami. Niektórzy przechodnie zwalniają kroku, przypatrują się scenie, uprzejmie upominają agresora, ale nikt nie staje w obronie dziewczyny. Aż nagle pojawia się młody Polak. Rzuca się na pomoc napastowanej. Łapie za gardło agresora. „Co jest, ku?!” – w mocnych słowach każe „przeprosić kobietę”.*\nDaniel, Sara i Vlad w szwedzkim portalu „Nyheter24” opublikowali efekty społecznego doświadczenia, w którym odegrali scenkę ataku na dziewczynę. Ta pomimo, że była popychana i obrażana, nie mogła za bardzo liczyć na zdecydowaną pomoc przechodniów. Większość przypatrywała się lub podejmowała nieśmiałe próby rozdzielenia pary. Tylko jeden przechodzień zareagował ostro – zatrzymał napastnika i kazał mu przeprosić Sarę. Okazało się, że przechodzień ten jest Polakiem.\nTerroryści napadli na autobus szkolny w małej wsi pod Krakowem [WIDEO]\nZwolenniczka PiS dusi sympatyka PO stojącego z plakatem obrażającym J. Kaczyńskiego


Czym jest formowanie wtryskowe i za pomocą jakich urządzeń się je wykonuje? | Wiem To Teraz\nCzym jest formowanie wtryskowe i za pomocą jakich urządzeń się je wykonuje?\n18 marca 2022 24 marca 2022 - Zostaw komentarz\nFormowanie wtryskowe to proces cieszący się coraz większą popularnością. Umożliwia efektywne i niezwykle szybkie przetwarzanie tworzyw sztucznych. Wyjaśniamy, czym jest formowanie wtryskowe i co jest potrzebne do jego wykonania.\nNowoczesna technologia przetwarzania granulatu\nNajprościej rzecz ujmując formowanie wtryskowe jest to proces polegający na przetwarzaniu tworzyw sztucznych w postaci granulatu. Podczas jego wykonywania materiał ulega stopieniu i jako ciecz zostaje wtryskany do wcześniej przygotowanej formy. Omawiany proces nie może się odbyć bez wykorzystania specjalistycznej maszyny zwanej wtryskarką, do której należy podpiąć odpowiednią formę wtryskową. Ta innowacyjna technologia niesie ze sobą wiele zalet. Pozwala na tworzenie skomplikowanych kształtów podczas jednego zautomatyzowanego procesu. Ponadto tego typu działania daje możliwość tworzenia dokładnie takich samych kształtów w bardzo dużych ilościach. Wytwarzane w ten sposób wyroby cechują się wysoką estetycznością i wielu przypadkach nie wymagają dodatkowej obróbki. W celu profesjonalnego zaprojektowania form wtryskowych, warto skorzystać z pomocy najwyższej klasy specjalistów, jak choćby tych świadczących z przytoczonej witryny https://kamyk-cnc.pl/formy-wtryskowe/.\nCzym powinny charakteryzować się narzędzia weterynaryjne?\n9 kwietnia 2022 31 marca 2022\nKosiarka – jakie elementy mogą wymagać wymiany na nowe?\n9 marca 2022 7 marca 2022\nPraca w warsztacie samochodowym – co jest niezbędne?\n9 marca 2022 17 marca 2022


Lekcja z segregacji odpadów\nDo jakiego pojemnika na odpady wrzucić np. papier, plastik, metal, bombkę choinkową, pluszową zabawkę czy czekoladę bez opakowania? Na te i inne pytania w dniu dzisiejszym odpowiadali pracownicy referatu Gospodarki Odpadami Komunalnymi Urzędu Miejskiego w Nowogardzie, podczas zajęć z przedszkolakami. Pani Małgorzata Białczak oraz Marta Kamasz przeprowadziły lekcje z segregacji we wszystkich grupach przedszkolnych w naszym przedszkolu.\nCelem zajęć było zachęcenie dzieci do prawidłowej segregacji śmieci oraz dbania o otaczający ich świat. Dzieci rozpoznawały materiały, z których wykonane były odpady, a następnie segregowały je do odpowiednich pojemników (makulatura, szkło, plastik). Przedszkolaki świetnie współpracowały i z wielkim zaangażowaniem oraz radością uczestniczyły w zabawach ekologicznych. Zapraszamy do obejrzenia fotorelacji z tego wydarzenia.\nTeatrzyk pt. "Magia Słów"\nW naszym przedszkolu ciągle coś się dzieje.... i tak w dniu 4 listopada br. odbyło się przedstawienie agencji artystycznej HORYZONT, która zaprezentowała naszym dzieciom spektakl pt. "Magia słów". Spektakl w atrakcyjny sposób ukazuje czarodziejską moc słów: „proszę, dziękuję, przepraszam”. Bardzo ważnym wątkiem wychowawczym jest przestroga, aby dzieci nie nawiązywały kontaktu z nieznajomymi, aby nic od nich nie brały i nie oddalały się od opiekunów. Scenariusz bajki jest napisany w sposób, że umożliwił dzieciom aktywny udział w spektaklu.\nW spektaklu brało udział dwóch aktorów, którzy kreowali cztery bajkowe postacie:\nKróla (mądrego, statecznego)\nKrólewicza (grzecznego, odpowiedzialnego, wrażliwego)\nZająca (psotnego, wesołego, chytrego)\nRumburaka (podstępnego, kłamliwego, złośliwego)\nAkcja toczyła się w pięknej scenerii na leśnej polanie pod zamkiem królewskim.\nDzieci z zaciekawieniem obejrzały spektakl, co zostało uwiecznione na zdjęciach. Zapraszamy do obejrzenia fotorelacji z tego wydarzenia.\n"Pasowanie na przedszkolaka" w grupie "Żabki"\nW czwartek 28 października w przedszkolu odbyła się szczególna uroczystość. Właśnie tego dnia dzieci z najmłodszej grupy stały się prawowitymi przedszkolakami. Dzień ten był okazją dla dzieci do wystąpienia w nowej roli, po raz pierwszy na "scenie przedszkolnej". Przedszkolaki pod okiem pani Joli recytowały wierszyki, śpiewały piosenki i prezentowały się w tańcach. Wszystko odbyło się w obecności pani dyrektor Aleksandry Lewińskiej i pani wicedyrektor Katarzyny Lewandowskiej. Niestety w uroczystości nie mogli uczestniczyć rodzice, ze względu na panującą pandemię. Po prezentacji artystycznej, każde dziecko zostało oficjalnie włączone do grona przedszkolaków poprzez uroczyste pasowanie go wielkim, kolorowym ołówkiem przez panią dyrektor. Następnie wszystkie dzieci otrzymały dyplomy i kuferki ze słodkim upominkiem. Wszystkim przedszkolakom serdecznie gratulujemy i życzymy samych sukcesów!\nDnia 28.10.2021r. grupa Minionki uczestniczyła w zajęciach kreatywnych "Kolorowa ciastolina" w bawialni Fiku-Miku w Nowogardzie. Warsztaty, w których uczestniczyliśmy pozytywnie wpływają na usprawnienie zdolności manualnych, precyzję, pracę rąk oraz wyobraźnię. Korzystając z okazji chcielibyśmy serdecznie podziękować właścicielce bawialni- Pani Joli za zorganizowanie ciekawych zajęć, wspaniałą zabawę i fantastyczny klimat, który dla nas stworzyła!!!. Zapraszamy do galerii zdjęć.\nW dniu 25 października 2021 r. nasze przedszkole odwiedziła rzecznik Komendy Powiatowej Policji w Goleniowie mł. asp. Anna Dygas. Przeprowadzono zajęcia na temat bezpieczeństwa, których celem było kształtowanie prawidłowych zachowań oraz postaw wśród przedszkolaków. W pogadance wzięły udział dzieci z grup "Papużki", "Pszczółki" i "Motylki".


Z optymizmem | Rynek | Ciężarowe | Trucks&Machines\nVolvo obchodziło 25 -lecie w Polsce na Autodromie Jastrząb koło Szydłowca, w woj. mazowieckim. Impreza Volvo Experience Day została zorganizowana w piątek, 30 sierpnia.\nGłówną część Volvo Experience Day stanowiły II Targi Rozwiązań Transportowych 4Poland, czyli przede wszystkim pokaz tego, co można zabudować na podwoziach szwedzkiej marki. A można dużo, dlatego poniżej piszemy o wybranych konstrukcjach. Z kolei partnerami kampanii sprzedażowej Volvo z okazji 25-lecia byli Continental i Ena Truck. Continental na stoisku w swoich pomarańczowo-czarnych barwach wystawił dwie opony, jedną do ruchu dalekobieżnego, jedną do ruchu mieszanego, hybrydowego. Takie same są dostarczane do nowych ciężarówek Volvo. W ofercie Ena Truck nowością są panele fotowoltaiczne wspomagające akumulatory w podtrzymaniu działania różnego rodzaju sprzętu.\nFirma MHS II pokazała na trzyosiowym podwoziu zabudowę do załadunku i transportu stosów drewna, z żurawiem Penz, ławami MHS 2600 mm, o udźwigu 21 ton. Cała produkcja zabudowy odbywa się w Polsce.\nSkoro o żurawiach, nie mogło zabraknąć firmy Graco z produktami Palfingera. Imponował model PK 65002 SH o momencie podnoszenia 62,0 mt. Graco oferuje także hakowce, bramowce, zabudowy mieszane (np. hakowiec i żuraw), zabudowy nietypowe, osprzęt roboczy.\nEkocel wystawił zabudowę Medium XL na podwoziu trzyosiowym. To wielofunkcyjna śmieciarka, jej charakterystyczny, bardzo krótki odwłok pozwala na uzyskanie wysokich parametrów manewrowości pojazdu. Firma Elbo promowała trójstronną wywrotkę o ładowności 13,5 ton, na podwoziu trzyosiowym. Firma EWT Trucks & Trailer Polska pokazała dwie zabudowy chłodnicze Schmitza na Volvo FM.\nIntensywnym, czerwonym kolorem przyciągały wozy strażackie wykonane przez przedsiębiorstwo Bocar. Metalowo-kompozytowa zabudowa GBA 2,7/16 na Volvo FL 4x2 kryje m.in. sześciomiejscową kabinę w układzie 1 + 1 + 4, zbiornik wody 2700 l, zbiornik środka gaśniczego 270 l. Wydajność dwuzakresowej autopompy wynosi 2800 l/min przy ciśnieniu 8 barów oraz 400 l/min przy 40 barach.\nTarco, autoryzowany przedstawiciel marki Cifa, zaprezentował gruszkopompę Magnum MK32L na czteroosiowym podwoziu. Nominalna pojemność wynosi 9 m sześc., maksymalny zasięg pionowy 31,2 m, maksymalny poziomy 27,2 m, długość końcowego węża 4 m.\n– Ciężka zabudowa ratownicza na podwoziu czteroosiowym – informuje Paweł Nowocień, specjalista ds. sprzedaży z firmy Tevor. – Auto wyposażone w dwie wciągarki 12,5-tonowe, pojedyncze ramię wysuwu górnego, dolny widelec z nośnością od 10 do 5 ton. Górny „wysuw” 20 ton przy sobie, do 9 ton na końcu. Pojazd jest używany w ratownictwie drogowym, do obsługi ciężkich samochodów, do ponoszenia cystern, do holowania zestawów. Sprzęt poważny, konstrukcyjnie zaawansowany. Możemy poszczycić się pozycjonowaniem, jako producent, w pierwszej trójce na rynku europejskim.\nNa stoisku Meillera jednym z pojazdów była naczepa – wywrotka tylnozsypowa half pipe, z klapą wahadłową, ze stali Hardox 450, na podłodze 5 mm, na bokach 4 mm. Z taką grubością nadaje się przede wszystkim do typowego transportu kruszyw. Dla przykładu, „pod wyburzenia” daje się 8 mm, czasem 10 mm na podłodze. Osie BPW, choć na życzenie klienta mogą być inne. Objętość 26 m sześc. była średnia, Meiller wykonuje rynny od 21 do 30 kubików.\nVolvo to również autobusy, przyjechały dwa turystyczne modele, 9700 i luksusowy 9900 oraz maszyny budowlane. Koparki kołowej EW60E używano do próby zręcznościowej z tenisowymi piłeczkami, podobnej jak podczas konkursu Klubu Operatorów Volvo. W innym miejscu rozległych okolic toru można było zapoznać się np. z ofertą kontraktów serwisowych dla samochodów ciężarowych Volvo. A na torze podziwiać kontrolowane poślizgi i palenie gumy, czyli tylnych opon, przez Mateusza Fijała z STW Center.\nEfektowny pokaz dała 10-letnia Wiktoria Lang, mistrzyni świata 2018 i mistrzyni Polski 2019 w akrobatyce powietrznej. Dziewczynka trenuje w Acro Studio w Katowicach. Jej tata Adrian prowadzi firmę Lang Transport zajmująca się przewozem paliw do stacji koncernowych i prywatnych, za pomocą ciągników Volvo i naczep Stokota (ta firma też była na Autodromie Jastrząb).\nWieczorem, na tarasie pod dachem budynku autodromu akustycznie koncertowała Urszula, gwiazda dobrze dobrana, bo łącząca pokolenia. Zaprezentowała 13 kawałków z różnych etapów kariery. Zaczęła „Niebem dla ciebie” ze znakomitego longplaya „Biała droga”, skończyła na bis balladą „Dmuchawce, latawce, wiatr” z debiutanckiej płyty „Urszula”, czyli z okresu współpracy z Budką Suflera. Po występie piosenkarki rozpoczęły się freestylowe pokazy na motocyklach, m.in. salta nad ciągnikiem siodłowym Volvo. Ciarki przechodziły.\n– Jestem z marką już blisko 22 lata – mówi Małgorzata Kulis, dyrektor generalny Volvo Group Trucks Poland. – Z perspektywy tych lat widzę, jak zmieniała się nasza firma, jak zmieniały się produkty i wiem, że zmienialiśmy się dla naszych klientów. W roku 1994 sprzedaliśmy niespełna 600 samochodów. Dzisiaj tyle wynosi sprzedaż w niektórych miesiącach. Doszliśmy do sprzedaży rocznej blisko 4500. Zaczynaliśmy z siecią prywatną, z 11 prywatnymi serwisami. Obecnie mamy 32 serwisy, z czego dziewięć własnych.


Master Pharm Budowlani SA Łódź – Budowlani Lublin 49:7 - Dziennik Wschodni\nMaster Pharm Budowlani SA Łódź – Budowlani Lublin 49:7\nMecz z obrońcami tytułu okrzyknięty został najciekawszym spotkaniem szóstej kolejki. Na hybrydowym boisku Łodzianki spotkały się bowiem druga ekipa gospodarzy i zajmująca trzecią lokatę drużyna z Lublina. Był to także pojedynek dwóch czołowych kopaczy ligi. W drużynie gospodarzy określenie to przypisane zostało Paulowi Walterowi, który w obecnym sezonie zdobył już 59 punktów i przed meczem zajmował trzecie miejsce w klasyfikacji strzelców Ekstraligi. Na czele rankingu stał z 66 punktami przedstawiciel gości Levani Barkava. Po końcowym gwizdku w lepszym nastroju był reprezentant Republiki Południowej Afryki, zaś „lubelski” Gruzin musiał przełknąć gorycz porażki, drugiej w tym sezonie.\nLepiej w mecz weszli łodzianie, którzy wygrywali już 18:0. W połowie pierwszej odsłony przyłożenie dla lubelskich Budowlanych zaliczył Oskar Rudziński, a podwyższył Levani Barkava. – Mieliśmy doskonałą okazję na doprowadzenie do 18:12. W decydującej akcji, już pod polem punktowym przeciwnika, zabrakło nam ostatniego podania – mówi szkoleniowiec Budowlanych Lublin Stanisław Więciorek. Pierwsza połowa zakończyła się wygraną miejscowych 18:7.\nW drugiej części gospodarze dołożyli kolejne punkty. – Na obecnym etapie rozgrywek zawodowa drużyna Budowlanych jest od nas lepsza, w młynach dyktowanych wygrywała z każdym przeciwnikiem. W meczu z nami takich elementów gry w rugby było niewiele. To my podaliśmy łodzianom pomocną dłoń. Popełniliśmy cztery proste błędy, po których gospodarze wykonali cztery przyłożenia i trzy z nich podwyższyli. Tak zdobyli aż 26 punktów. W końcowych minutach straciliśmy 14 punktów. Przegraliśmy za wysoko. 20-30 punktów dla Łodzi to byłby optymalny wynik, my powinniśmy mieć na koncie około 20 „oczek” – uważa opiekun lubelskiej piętnastki.\nMaster Pharm Budowlani SA Łódź – Budowlani Lublin 49:7 (18:7)\nPunkty dla Łodzi: Paul Walters 19, Berho Botha 15, Vitalii Kramarenko 5, Wilhelmus Staphorst 5, Maciej Orłowski 5.\nPunkty dla Lublina: Oskar Rudziński 5, Levani Barkava 2.\nBudowlani Lublin: Rudziński (72 Białota), Skałecki (63 Majcher), Kelberashvili (50 Mazur), Janeczko (60 Shuhayeu), B. Jasiński, Chikovani, Wiecaszek, Musur, Bobruk (65 Lubisz), Barkava, Kasprzak (71 Więckowski), Psuj, Ćwieka, Khilko, Grabowski.


Jakie profesje są jak najbardziej godne naszego zainteresowania? | Gospodarka\nUważam, że wybór wyuczonego zawodu jest niezmiernie ważny. Z jakich powodów? Cóż, w żadnym razie nie można sądzić, iż czymś w porządku jest to by przez całe życie wykonywać takie obowiązki zawodowe, które najzupełniej nam nie odpowiadają. Znam sporo osób, które są praktycznie wypalone zawodowo. Orientuję się, iż nie we wszystkich przypadkach możemy mieć luksus uprawiania takiej profesji, która nam odpowiada, ale przynajmniej się postarajmy. W szczególności, że przecież w wielu przypadkach wypalenie zawodowe zwiastuje ogromne problemy – staraj się ich uniknąć.\nNależy również wiedzieć, że tak naprawdę to fakty są takie, iż bardzo często człowiek może wykonywać niesamowicie ciekawy zawód, a jeszcze do tego zarabiać duże pieniądze. Na przykład aktuariusz jest fachem, który jest w stanie zagwarantować niemałe profity. W Polsce jest ich bardzo niewielu, chociaż dzisiaj gdzieś przeczytałem, iż młodzi Polacy chętniej starają się o miano aktuariusza. Więcej odnośnie aktuariuszy można odnaleźć pod adresem www.zeto.bydgoszcz.pl. Zapewne będziesz niesamowicie zadowolony, jeśli będziesz mógł wykonywać zawód aktuariusza. Chociaż bycie nim nie jest takie proste.\nfrazy: Hobby i Podróże, Podróże, Turystyka i Noclegi, Noclegi i Hobby.\n16 maja 2016Turystka to niezwykle popularna dziedzina\n23 maja 2016Jeśli chcesz bardzo umiejętnie\n23 maja 2016Szukasz interesującej


Muzyka zespołu METALICA symfonicznie • Racibórz • 14.11.2020 | topkultura.pl\ntopkultura.pl / Nowości / Racibórz – wydarzenia kulturalne / Racibórz – koncerty muzyczne / Muzyka zespołu METALICA symfonicznie • Racibórz • 14.11.2020\n14.11.2020, sobota, 19:30\nMuzyka zespołu Metallica symfonicznie – Scream Inc. z orkiestrą w Polsce! Wyjątkowy projekt pod szyldem Muzyka zespołu Metallica symfonicznie z jednym z najlepszych coverbandów Metallica na świecie – Scream Inc., w towarzystwie orkiestry symfonicznej Orion. Na koncertach usłyszymy największe przeboje zespołu Metallica w symfonicznych aranżacjach wykonanych tak jak na kultowej płycie S&M. Metallica Symfonicznie bilety na koncerty już w sprzedaży!\nNie przegapcie okazji, aby zobaczyć na żywo najlepszy tribute band Metalliki – Scream INC koncerty Metallica symfonicznie!\nKabaret Paranienormalni • Racibórz • 07.02.2021\nGrupa MoCarta wśród gwiazd • Racibórz • 17.10.2020


Asia Pawlak - zbiórka charytatywna | Siepomaga.pl\n25 073,00 zł ( 103,37% )\nCel szczegółowy 1% 0088351 Asia\npomoc społeczna - roczny pobyt w mieszkaniu wspomaganym z wyżywieniem\nAsia Pawlak, 26 lat\nmózgowe porażenie dziecięce, niedowład spastyczny czterokończynowy, dysplazja stawów biodrowych\n22 grudnia 2020, 10:25\nOd kilku godzin zbieram się w sobie, żeby napisać do was kilka słów. Nadal jednak nie potrafię odnaleźć tych najwłaściwszych. Powiem, więc najprościej jak się da. DZIĘKUJĘ za to co dla mnie zrobiliście. Za ten pasek, który jest już cały zielony, co oznacza sto procent zebranej kwoty. Jestem wam dozgonnie wdzięczna za każdy nawet najmniejszy grosik, który przeznaczyliście dla mnie abym mogła spełnić moje największe, a zarazem najskrytsze marzenie - niezależność.\nChciałabym z tego miejsca szczególnie podziękować dwóm niezwykłym kobietom, które tak dzielnie mi pomagał - Ani i Angelice. Gdyby nie wy, nie byłoby grupy LICYTACJE DLA ASI Z KRASNEGOSTAWU, a co za tym idzie sukces nie nastąpiłby tak szybko, za co niezmiernie wam dziękuję.\nDziękuję wszystkim, którzy przez ten czas wspierali mnie uśmiechem, dobrym słowem, modlitwą. Ta pomoc była i jest nadal bardzo ważna. To dzięki wam nie zwątpiłam w powodzenie i sens całej tej szalonej akcji.\nPragnę również z całego serca podziękować wszystkim usługodawcom, którzy pomimo niełatwych czasów nie wahali się okazać mi serce, przekazując na licytację vouchery na konkretne usługi. Za wszystkie polubienia, udostępnienia i komentarze, dzięki którym zwiększał się zasięg zbiórki i postów, dziękuję.\nDobro okazane drugiemu, wraca ze zdwojoną siłą\nDziękuję <3<3 Dziękuję <3<3 Dziękuję!\nMam na imię Joanna i od dwudziestu pięciu lat, czyli od momentu, kiedy przyszłam na świat, choruję na Mózgowe Porażenie Dziecięce. To przez nie poruszam się wyłącznie za pomocą wózka. Nigdy jednak nie przeszkadzało mi to, aby marzyć o samodzielnym życiu. Potrzebuję jednak pomocy, aby spełnić to marzenie...\nOd zawsze wspierali mnie rodzice, zwłaszcza moja ukochana Mama. Dziś jednak oboje są już w takim wieku, że muszą zadbać o siebie, tak jak całe życie dbali o mnie. Mama jest po operacji tętniaka, tata ma problemy z sercem... Sami muszą walczyć o swoje zdrowie, które już niestety niedomaga.\nDroga do niezależności nie jest łatwa, o czym wie chyba każdy młody człowiek. Dla osoby niepełnosprawnej jest ona szczególnie trudna... Nieustannie jestem pod opieką lekarzy i fizjoterapeutów, którzy pomagają mi uzyskać coraz większą sprawność.\nW pewnym momencie musiałam stoczyć nierówną walkę z depresją, która pojawiła się znienacka i w sposób bardzo podstępny. Po wielu miesiącach walki o to, by złapać oddech i wstać z łóżka, dzięki pomocy terapeuty i leków udało mi się odzyskać spokój i równowagę. Kilka tygodni temu podjęłam najważniejszą decyzję w całym moim dotychczasowym życiu. Postanowiłam wyprowadzić się od rodziców i opuścić rodzinny dom. Zaczęłam szukać miejsca, gdzie mogłabym zamieszkać, nie czując się przy tym jego więźniem. Po kilku dniach intensywnego szukania znalazłam odpowiednie miejsce dla siebie, gdzie mogłabym być coraz bardziej niezależna, a co za tym idzie – szczęśliwa.\nŻyrzyn to miejscowość położona kilkanaście kilometrów od Puław i to właśnie tam znajduje się niedawno oddany do użytku dom pomocy społecznej, a wraz z nim mieszkania chronione. Ze względu na moją niepełnosprawność kwalifikuję się do mieszkania wspomaganego, gdzie miałabym zapewnioną opiekę i pomoc dwadzieścia cztery godziny, siedem dni w tygodniu. Problemem jest jednak dla mnie koszt pobytu, który musiałbym pokryć w całości z własnej kieszeni.\nMiesięczny koszt utrzymania w takim mieszkaniu wynosi 1400 złotych, co jest dla mnie kwotą wręcz nieosiągalną. Ludzie myślą, że boję się odległości czy tego, że tęsknota za bliskimi mnie przerośnie i mają rację. Boję się tego tak samo bardzo jak wielu innych rzeczy w życiu. Najbardziej jednak boję się, że przez rzecz tak przyziemną, jaką są pieniądze, nie zdołam spełnić swojego największego marzenia o niezależności i samodzielności. Boję się, że za kilka lat ktoś zupełnie do tego niepowołany zadecyduje o moim życiu w sposób całkowicie niezgodny z moją wolą.\nDopóki mogę - walczę o siebie, dlatego proszę o pomoc... Obiecuję, że nie zmarnuję tej szansy.\nLicytacje dla Asi z Krasnegostawu - licytuj, kupuj i sprzedawaj i wspomóż Asię w jej walce!


Leoncino 250 - Motocyklowa Fabryka Adrenaliny\nLeoncino 250 to kompaktowy, autentyczny motocykl, w którym klasyka łączy się ze współczesnością. Wyposażony został w jednocylindrowy, 4-suwowy, chłodzony cieczą silnik , który sprawia, że Leoncino 250 jest jeszcze bardziej zadziorny. Benelli w tym motocyklu dzieli się swoją reinterpretacją połączenia dziedzictwa, wzornictwa i innowacji będących typowymi dla historycznej marki z Pesaro. Tradycja i innowacja znajdują tutaj swój najwyższy wyraz, w klasycznym motocyklu zaprojektowanym w nowoczesnym stylu.\nJednocylindrowy, czterosuwowy silnik, chłodzony cieczą z podwójnym wałkiem rozrządu i elektronicznym wtrysiemk paliwa. Jego maksymalna moc to 24,5 KM (18 kW) przy 9000 obr / min, a moment obrotowy 21 Nm (2,14 kgm) przy 7500 obr / min.\n41-mm odwrócony widelec z przodu oraz wahacz Monoshock z tyłu zapewniają wygodę i doskonałą kontrolę nad pojazdem. Układ hamulcowy składa się z pojedynczej pływającej tarczy o średnicy 280 mm z czterotłoczkowymi zaciskami z przodu i tarczy o średnicy 240 mm z jednotłoczkowym pływającym zaciskiem z tyłu. 17-calowe obręcze ze stopu aluminium są wyposażone w opony 110/70-R17 i 150/60-R17, zapewniając maksymalne bezpieczeństwo na drodze.\nW pełni cyfrowa i dobrze widoczna w każdych warunkach.\nZupełnie odświeżony, w porównaniu do Leoncino 500, reflektor Full-LED o eleganckim i nowoczesnym wzornictwie.