STAN BEZPIECZEŃSTWA I HIGIENY PRACY W GÓRNICTWIE w 2008 roku - PDF\nSTAN BEZPIECZEŃSTWA I HIGIENY PRACY W GÓRNICTWIE w 2008 roku\nDownload "STAN BEZPIECZEŃSTWA I HIGIENY PRACY W GÓRNICTWIE w 2008 roku"\n1 WYŻSZY URZĄD GÓRNICZY STAN BEZPIECZEŃSTWA I HIGIENY PRACY W GÓRNICTWIE w 2008 roku\n3 WYŻSZY URZĄD GÓRNICZY STAN BEZPIECZEŃSTWA I HIGIENY PRACY W GÓRNICTWIE W 2008 ROKU Katowice, marzec 2009 r.\n4 Skład, druk i oprawa: TextPartner s.c. ul. Józefowska 30/5, Katowice\n5 SPIS TREŚCI 1. ORGANY NADZORU GÓRNICZEGO Zadania organów nadzoru górniczego Zakres nadzoru i kontroli KSZTAŁTOWANIE SIĘ PODSTAWOWYCH ZAGROŻEŃ I ICH SKUTKI W ZAKŁADACH GÓRNICZYCH Zagrożenia naturalne Zagrożenia techniczne Zagrożenia przy stosowaniu środków strzałowych WYPADKOWOŚĆ W GÓRNICTWIE Wypadkowość w górnictwie kopalin podstawowych w latach Wypadkowość w górnictwie kopalin pospolitych w latach Statystyka wypadkowości w latach Wypadkowość w podmiotach wykonujących w zakresie swej działalności zawodowej powierzone im czynności w ruchu zakładu górniczego Wypadkowość w likwidowanych zakładach górniczych Wypadkowość w dni wolne od pracy oraz w poszczególnych dniach tygodnia Grupy wiekowe i stażowe poszkodowanych w wypadkach GŁÓWNE PRZYCZYNY I OKOLICZNOŚCI ZAISTNIAŁYCH WYPADKÓW Zdarzenia powodujące wypadki śmiertelne i ciężkie w 2008 r Główne przyczyny i okoliczności wypadków i zdarzeń zaistniałych w 2008 roku HIGIENA PRACY W GÓRNICTWIE Warunki pracy w górnictwie Czynniki szkodliwe w środowisku pracy Choroby zawodowe Zgony naturalne GŁÓWNE DZIAŁANIA DLA PODNIESIENIA STANU BEZPIECZEŃSTWA I HIGIENY PRACY W GÓRNICTWIE, BEZPIECZEŃSTWA POWSZECHNEGO I OCHRONY ŚRODOWISKA Główne działania dla podniesienia stanu bezpieczeństwa i higieny pracy według rodzaju górnictwa Główne działania dla podniesienia bezpieczeństwa powszechnego i ochrony środowiska PODSUMOWANIE WNIOSKI\n7 1. ORGANY NADZORU GÓRNICZEGO 1.1. Zadania organów nadzoru górniczego Wyższy Urząd Górniczy, okręgowe urzędy górnicze i Urząd Górniczy do Badań Kontrolnych Urządzeń Energomechanicznych realizują zadania organów nadzoru górniczego określone przepisami ustawy z 4 lutego 1994 r. Prawo geologiczne i górnicze (DzURP z 2005 r. Nr 228, poz z póź. zm.) oraz przepisami innych ustaw związanych z zakresem działania organów nadzoru górniczego. Sprawują nadzór i kontrolę nad ruchem zakładów górniczych wydobywających kopaliny podstawowe i pospolite, w szczególności w zakresie: bezpieczeństwa i higieny pracy oraz bezpieczeństwa pożarowego, ratownictwa górniczego, gospodarki złożami kopalin w procesie ich wydobywania, ochrony środowiska, w tym zapobiegania szkodom, budowy i likwidacji zakładu górniczego, w tym rekultywacji gruntów i zagospodarowania terenów po działalności górniczej. Ponadto organy nadzoru górniczego sprawują nadzór i kontrolę nad: podmiotami zawodowo trudniącymi się wykonywaniem czynności ratownictwa górniczego, w zakresie przestrzegania przez te podmioty przepisów wydanych na podstawie ww. ustawy, jednostkami organizacyjnymi trudniącymi się szkoleniem pracowników zakładu górniczego, w zakresie spełnienia przez te jednostki warunków określonych w ww. ustawie. Prezes Wyższego Urzędu Górniczego jest centralnym organem administracji rządowej nadzorowanym w 2008 roku przez ministra właściwego do spraw środowiska. Prezes Wyższego Urzędu Górniczego w szczególności: stwierdza kwalifikacje kierowników ruchu w podziemnych zakładach górniczych oraz kwalifikacje mierniczego górniczego i geologa górniczego, nadaje uprawnienia rzeczoznawcy do spraw ruchu zakładu górniczego, jest organem właściwym w sprawach indywidualnych, rozpatrywanych w drodze postępowania administracyjnego w zakresie wynikającym z przepisów ustawy, pełni funkcję organu wyższego stopnia, w rozumieniu Kodeksu postępowania administracyjnego, w stosunku do dyrektorów okręgowych urzędów górniczych i specjalistycznego urzędu górniczego oraz sprawuje nadzór nad ich działalnością, powołuje specjalne komisje do kompleksowego opiniowania stanu rozpoznawania i zwalczania zagrożeń naturalnych i technicznych w zakładach górniczych oraz zagrożeń bezpieczeństwa powszechnego, związanych z ruchem zakładu górniczego, gromadzi i archiwizuje dokumentację mierniczo-geologiczną zlikwidowanych zakładów górniczych oraz udostępnia tę dokumentację na zasadach i w sposób określony w odrębnych przepisach, w szczególnych przypadkach udziela zezwolenia na odstępstwo od określonych wymagań przewidzianych w obowiązujących przepisach, dopuszcza do stosowania w zakładach górniczych, w drodze decyzji, wyroby określone w odrębnych przepisach, wydanych na podstawie ww. ustawy, jest organem wyspecjalizowanym kontroli wyrobów wprowadzonych do obrotu w rozumieniu przepisów ustawy z 30 sierpnia 2002 r. o systemie oceny zgodności (DzURP z 2004 r. Nr 204, poz z późn. zm.), w zakresie wyrobów przeznaczonych do stosowania w zakładach górniczych, jest właściwym organem w sprawach nadawania numeru identyfikacyjnego oraz prowadzenia rejestru materiałów wybuchowych przeznaczonych do użytku cywilnego. Szczegółowe zadania dyrektorów okręgowych urzędów górniczych i UGBKUE określają art Prawa geologicznego i górniczego. W drodze decyzji administracyjnej dyrektorzy ci między innymi: 1) wydają zezwolenia na oddanie do ruchu w zakładzie górniczym obiektów, maszyn i urządzeń określonych w przepisach wydanych na podstawie ww. ustawy, 2) wydają pozwolenia na używanie środków strzałowych w zakładach górniczych,\n8 Stan bezpieczeństwa i higieny pracy w górnictwie w 2008 roku 3) wydają zezwolenie na przechowywanie i używanie sprzętu strzałowego w zakładach górniczych, 4) zatwierdzają plany ruchu zakładów górniczych, 5) zaliczają złoża lub ich części do poszczególnych stopni (kategorii, klas) zagrożeń naturalnych, 6) nakazują usunięcie nieprawidłowości powstałych wskutek naruszenia przepisów o ruchu zakładu górniczego albo wstrzymują w całości lub w części ruch zakładu górniczego w razie stwierdzenia bezpośredniego zagrożenia dla zakładu górniczego, jego pracowników, bezpieczeństwa powszechnego i środowiska. Ponadto stwierdzają kwalifikacje osób kierownictwa i dozoru ruchu zakładów górniczych oraz pracowników zatrudnionych na stanowiskach w ruchu zakładu górniczego, które wymagają szczególnych kwalifikacji Zakres nadzoru i kontroli Według stanu na r. nadzorem i kontrolą urzędów górniczych objętych było 226 zakładów górniczych wydobywających kopaliny podstawowe (tabela 1), w tym: 42 podziemne zakłady górnicze, obejmujące: 31 kopalń węgla kamiennego, 1 kopalnię węgla kamiennego w likwidacji, 3 kopalnie rud miedzi, 2 kopalnie rud cynku i ołowiu, 1 kopalnię soli, 2 zakłady górnicze wydobywające gliny ceramiczne, 2 zakłady górnicze wydobywające gips i anhydryt, 10 zakładów prowadzących roboty podziemne z zastosowaniem techniki górniczej, w tym Centralny Zakład Odwadniania Kopalń, w skład którego wchodzą 3 ruchy składające się z 15 rejonów. 108 odkrywkowych zakładów górniczych, w tym: 12 kopalń węgla brunatnego, 95 kopalń surowców skalnych, ilastych, piasków formierskich i szklarskich, 1 kopalnię siarki (w likwidacji), 66 otworowych zakładów górniczych, obejmujących: 5 zakładów ropy i gazu, w tym 70 kopalń, 1 kopalnia morska i 5 podziemnych magazynów gazu, 2 zakłady eksploatujące sól, w tym 1 w likwidacji, pozostały 2 kopalnie: Mogilno i Góra, 2 kopalnie siarki, w tym 1 w likwidacji, 53 zakłady wód leczniczych, termalnych i solanek, 2 zakłady eksploatujące metan z pokładów węgla, 1 podziemny magazyn gazu, 1 podziemne składowisko odpadów. Nadzorem i kontrolą objęto również 337 oddziałów zakładów wykonujących prace geologiczne oraz zakłady górnicze kopalin pospolitych zatrudniające pracowników. We wszystkich podziemnych zakładach zatrudnionych było pracowników, z czego w czynnych kopalniach węgla kamiennego i 30 w likwidowanych kopalniach węgla kamiennego. Ponadto nadzorowano oddziałów podmiotów gospodarczych wykonujących w zakresie swej działalności zawodowej powierzone im czynności w ruchu zakładów górniczych, zatrudniające pracowników (tabela 2). Łączne zatrudnienie w nadzorowanych zakładach górniczych według stanu na r. wynosiło pracowników. Statutowe zadania nadzoru górniczego w 2008 roku realizowane były przez 10 okręgowych urzędów górniczych i specjalistyczny Urząd Górniczy do Badań Kontrolnych Urządzeń Energomechanicznych. W 2008 roku pracownicy okręgowych urzędów górniczych i specjalistycznego Urzędu Górniczego do Badań Kontrolnych Urządzeń Energomechanicznych wykonali 9880 (w tym 636 UGBKUE) inspekcji i kontroli w zakładach górniczych w czasie (w tym 2286 UGBKUE) dni inspekcyjnych. W kopalniach węgla kamiennego przeprowadzono 2764 (w tym 476 w UGBKUE) inspekcje w czasie dni inspekcyjnych. W zakładach górniczych kopalin pospolitych wykonano 3824 inspekcji w czasie 7006 dni inspekcyjnych. W pozostałych zakładach górniczych wykonano 3292 (w tym 160 w UGBKUE) inspekcje w czasie 7824 dni inspekcyjnych.\n9 1. Organy nadzoru górniczego W wyniku przeprowadzonych inspekcji wstrzymano w 2409 przypadkach ruch urządzeń i prowadzenie robót górniczych w warunkach niebezpiecznych stanowiących zagrożenie dla zatrudnionych pracowników, z czego 1907 w kopalniach węgla kamiennego, 250 w zakładach górniczych kopalin pospolitych i 252 w pozostałych zakładach górniczych. Ponadto pracownicy inspekcyjno techniczni departamentów merytorycznych Wyższego Urzędu Górniczego przeznaczyli 1852 dni na inspekcje i kontrole, w tym: 297 dni na kontrole okręgowych urzędów górniczych, 72 dni na kontrole w ramach nadzoru rynku, 1593 dni na inspekcje w ramach nadzoru nad ruchem zakładów górniczych. W związku z zaistniałymi niebezpiecznymi zdarzeniami i wypadkami dyrektorzy urzędów górniczych w 2008 roku przeprowadzili 117 badań wypadków, zgonów i innych zdarzeń, w tym: 28 badań wypadków śmiertelnych, 24 badania wypadków ciężkich, 18 badań innych wypadków, 19 badań zgonów naturalnych, 28 badań niebezpiecznych zdarzeń powodujących zagrożenie dla załóg górniczych, ruchu zakładu górniczego lub bezpieczeństwa powszechnego. W 2008 roku dyrektorzy urzędów górniczych skierowali do sądów rejonowych wydziałów grodzkich 345 wniosków o ukaranie sprawców naruszających przepisy, z czego w 101 przypadkach w związku z badaniem przyczyn i okoliczności wypadków i zagrożeń w zakładach górniczych, a w 244 przypadkach w wyniku przeprowadzonych inspekcji w zakładach górniczych. Dyrektorzy okręgowych urzędów górniczych w 2008 roku wydali 24 decyzje zakazujące na czas nie przekraczający dwóch lat powierzania określonych czynności w ruchu zakładu górniczego osobom kierownictwa i dozoru ruchu, naruszającym dyscyplinę i porządek pracy, a zwłaszcza obowiązki określone ustawą Prawo geologiczne i górnicze i wydanymi na jej podstawie przepisami. Ponadto dyrektorzy okręgowych urzędów górniczych w 2008 roku wystąpili z 849 wnioskami do przedsiębiorców o zastosowanie środków oddziaływania wychowawczego przewidzianych w art. 41 Kodeksu wykroczeń. Pracownicy zatrudnieni na stanowiskach inspekcyjno technicznych w urzędach górniczych, działając na podstawie upoważnień wydanych przez dyrektorów w 2008 roku, ukarali 2575 osób mandatami karnymi na łączną kwotę zł.\n10 8 Stan bezpieczeństwa i higieny pracy w górnictwie w 2008 roku Tabela 1. Zakłady objęte nadzorem urzędów górniczych w 2008 roku Lp. Rodzaj zakładu Liczba Zatrudnienie [stan na ] Wydobycie w 2008 roku [tys. ton] Podziemne zakłady górnicze : węgla kamiennego - węgla kamiennego w likwidacji - rud miedzi - rud cynku i ołowiu - soli - glin ceramicznych - gipsu i anhydrytu ,7 44,9 222,5 2 Prowadzące roboty podziemne z zastosowaniem techniki górniczej 10* Odkrywkowe zakłady górnicze : węgla brunatnego - surowców skalnych, ilastych, piasków formierskich i szklarskich - siarki ( w likwidacji ) ~ Otworowe zakłady górnicze : ropy i gazu - soli - siarki - wód leczniczych, termalnych i solanek - metanu z pokładów węgla - podziemny magazyn gazu - podziemne składowisko odpadów 5** 2*** 2**** ,5 + 5,099 mld m ,9 781, m m *) w tym CZOK w skład którego wchodzą 3 ruchy składające się z 15 rejonów **) w tym 70 kopalń, 1 kopalnia morska i 5 podziemnych magazynów gazu ***) w tym 1 zakład w likwidacji, pozostały - 2 kopalnie : Mogilno i Góra ****) w tym 1 zakład w likwidacji Razem kopaliny podstawowe Oddziały - zakłady wykonujące prace geologiczne Zakłady górnicze kopalin pospolitych Firmy usługowe wykonujące pracę dla zakładów górniczych objętych nadzorem urzędów górniczych *) liczba oddziałów firm 1 461* OGÓŁEM ZATRUDNIENIE\n11 1. Organy nadzoru górniczego Tabela 2. Firmy usługowe, wykonujące prace dla zakładów objętych nadzorem urzędów górniczych w 2008 roku Lp. Prace wykonywane dla: Liczba oddziałów firm Zatrudnienie [stan na ] Podziemne zakłady górnicze : węgla kamiennego - węgla kamiennego w likwidacji - rud miedzi - rud cynku i ołowiu - soli - glin ceramicznych - gipsu i anhydrytu Prowadzące roboty podziemne z zastosowaniem techniki górniczej Odkrywkowe zakłady górnicze : węgla brunatnego - surowców skalnych, ilastych, piasków formierskich i szklarskich - siarki ( w likwidacji ) Otworowe zakłady górnicze : ropy i gazu - soli - siarki - wód leczniczych, termalnych i solanek - metanu z pokładów węgla - podziemny magazyn gazu Oddziały - zakłady wykonujące prace geologiczne Zakłady górnicze kopalin pospolitych RAZEM\n13 11 2. KSZTAŁTOWANIE SIĘ PODSTAWOWYCH ZAGROŻEŃ I ICH SKUTKI W ZAKŁADACH GÓRNICZYCH Polskie górnictwo podziemne charakteryzuje się trudnymi warunkami geologiczno-górniczymi oraz występowaniem praktycznie wszystkich zagrożeń naturalnych znanych w górnictwie światowym. Naturalne zagrożenia charakteryzują się z reguły dużą dynamiką rozwoju. Szczególnie dotyczy to zagrożenia tąpaniami i metanowego. Ich przebieg polega na gwałtowności, dużej intensywności rozwoju zjawiska, objęciu działaniem znacznych przestrzeni i występowaniu czynników niszczących, które powodują bardzo często utratę życia lub ciężkie obrażenia wśród pracowników a także prowadzą do zdarzeń o charakterze katastrof. Do podstawowych zagrożeń w górnictwie podziemnym należy zaliczyć zagrożenia: tąpaniami, zawałami, pożarowe, metanowe, wybuchem pyłu węglowego, wyrzutami gazów i skał, wodne. W mniejszym stopniu uwidaczniają się przejawy zagrożenia radiacyjnego. W zakresie górnictwa węgla kamiennego następuje pogarszanie się warunków środowiska pracy i stały wzrost poziomu ryzyka przy wykonywaniu robót górniczych. Aktualny poziom bezpieczeństwa w kopalniach węgla kamiennego kształtują: lokalizacja praktycznie wszystkich kopalń (poza LW Bogdanka S.A.) w obrębie jednego regionu, Górnośląskiego Zagłębia Węglowego, skutkująca koncentracją robót górniczych zarówno w skali lokalnej, jak i regionalnej, długi okres, często ponad 100 lat i więcej, prowadzenia działalności górniczej przez poszczególne kopalnie, co w wielu rejonach doprowadziło do znacznej objętości wyeksploatowanego złoża i naruszenia struktury górotworu, występowanie złoża wielopokładowego (problemy resztek, filarów, krawędzi i ich interakcji), duża i stale powiększająca się głębokość eksploatacji (średnio 5 8 m/rok), aktualnie najgłębsze kopalnie prowadzą eksploatację na głębokości m, wieloletnie niedoinwestowanie kopalń, zaniedbania w sferze doskonalenia technik i technologii górniczych oraz utrzymywania należytego poziomu wyposażenia kopalń w maszyny i urządzenia górnicze, stosowanie na coraz większą skalę podpoziomowego modelu udostępnienia złoża. Eksploatacja podpoziomowa i związana z nią koncentracja robót górniczych, przy jednoczesnym wzroście głębokości prowadzenia tych robót, przyczynia się do potęgowania występujących zagrożeń. W większości eksploatowanych podpoziomowo ścianach temperatura pierwotna skał przekracza 30ºC, powodując wzrost zagrożenia klimatycznego. Na ogólną liczbę 31 kopalń węgla kamiennego: W 30 kopalniach prowadzono roboty eksploatacyjne 123 ścianami, w tym w 25 kopalniach prowadzono eksploatację 67 ścianami poniżej poziomu udostępnienia, z których: 28 ścian prowadzono w warunkach III i IV kategorii zagrożenia metanowego, 57 ścian prowadzono w klasie B zagrożenia wybuchem pyłu węglowego, 16 ścian eksploatowano w pokładach zaliczonych do drugiego i trzeciego stopnia zagrożenia tąpaniami, 11 ścian w których roboty eksploatacyjne prowadzone były przy współwystępowaniu zagrożenia metanowego III i IV kategorii oraz III stopnia zagrożenia tąpaniami i klasy B zagrożenia wybuchem pyłu węglowego, 18 ścian prowadzono w warunkach niemetanowych. Dominującym systemem przewietrzania był tak zwany system U stosowany w 94 ścianach. Systemami wentylacji na Z przewietrzano osiem ścian, a na Y 20 ścian, jedna ściana przewietrzana była systemem na H. W ścianach prowadzących eksploatację poniżej poziomu udostępnienia: 6 ścian prowadzono na głębokości do 500 m, 37 ścian na głębokości od 500 do 800 m, a 24 ścian poniżej 800 m,\n14 12 Stan bezpieczeństwa i higieny pracy w górnictwie w 2008 roku 39 ścian prowadzonych było przy różnicy między głębokością udostępnienia a głębokością prowadzonych robót większej niż 50 m, w tym 21 ścian przy różnicy większej niż 100 m, w 15 ścianach stwierdzono przekroczenie temperatury 28 C mierzonej termometrem suchym, a w 27 ścianach temperatura ta wynosiła od 25 do 28 C. wydobycie ze ścian eksploatowanych poniżej poziomu udostępnienia stanowiło 57% całkowitego wydobycia. W czterech kopalniach 100% wydobycia pochodziło ze ścian prowadzonych poniżej poziomu udostępnienia. Do podstawowych zagrożeń naturalnych w górnictwie odkrywkowym należy zaliczyć zagrożenia: wodne, osuwiskowe i obrywaniem się skał, wstrząsami sejsmicznymi, pożarowe. Do podstawowych zagrożeń naturalnych występujących w górnictwie otworowym i wiertnictwie należy zaliczyć zagrożenie erupcyjne i siarkowodorowe, a także zapadliskami i pożarowe. Przy eksploatacji kopalin pospolitych zagrożenia naturalne występują w stopniu zdecydowanie łatwiejszym do przewidzenia i opanowania. Niezależnie od występujących zagrożeń naturalnych istotny wpływ na stan bezpieczeństwa we wszystkich rodzajach zakładów górniczych mają zagrożenia techniczne i związane ze stosowaniem środków strzałowych.\n17 2. Kształtowanie się podstawowych zagrożeń i ich skutki w zakładach górniczych ZAGROŻENIA NATURALNE Górnictwo podziemne Zagrożenie tąpaniami Zagrożenie tąpaniami to możliwość wystąpienia tąpnięcia w rezultacie niekorzystnych warunków górniczo-geologicznych w wyrobisku lub w jego otoczeniu. Przez tąpnięcie rozumie się zjawisko dynamiczne spowodowane wstrząsem górotworu, w wyniku którego wyrobisko lub jego odcinek ulega gwałtownemu zniszczeniu lub uszkodzeniu. W następstwie tąpnięcia następuje całkowita albo częściowa utrata funkcjonalności wyrobiska lub bezpieczeństwa jego użytkowania. Analizując statystykę dotyczącą tąpnięć w kopalniach węgla kamiennego, można zaobserwować trwałą tendencję utrzymywania się ich liczby na względnie niskim poziomie (kilku zdarzeń rocznie). Tendencje powyższe wiążą się głównie ze zmniejszeniem wydobycia węgla (z około 190 mln ton w latach osiemdziesiątych zeszłego wieku do 83,6 mln ton w roku 2008), poprawiającą się koordynacją eksploatacji w kopalniach i w rejonach przygranicznych między kopalniami, skuteczniejszym odprężaniem pokładów zagrożonych tąpaniami, rezygnacją z eksploatacji partii o najwyższym zagrożeniu, a także ze stałym doskonaleniem metod oceny stanu tego zagrożenia oraz sposobów jego zwalczania. Aktualnie na 31 czynnych kopalń węgla kamiennego w 22 kopalniach wydobycie prowadzone jest w pokładach zagrożonych tąpaniami, z czego w 14 kopalniach w pokładach zaliczonych do najwyższego, trzeciego stopnia zagrożenia tąpaniami. W 2008 roku w podziemnych zakładach górniczych zaistniało: a) pięć tąpnięć w kopalniach węgla kamiennego, które spowodowały 26 wypadków lekkich. Tąpnięcia te miały miejsce w: KWK Staszic w dniu r. podczas prowadzenia eksploatacji pokładu 501 ścianą I w polu wschodnim na poziomie 720 m wystąpiły wstrząsy o energiach E = J i E = J, które spowodowały tąpnięcie w pochylni odstawczej i przekopie ASEA przed frontem ściany. Z zagrożonego rejonu wycofano 30 pracowników. KWK Wujek w dniu r., w trakcie eksploatacji ściany 2Jd w pokładzie 502 partia J, warstwa I na poziomie 765 m, wystąpił wstrząs o E = J, który spowodował tąpnięcie w chodniku 1Jd w którym ze skutkami w postaci deformacji obudowy i zsuwów jej elementów oraz wypiętrzenie spągu do 1,5 m na całej szerokości wyrobiska. Z zagrożonego rejonu wycofano 21 pracowników. KWK Bielszowice w dniu r., w trakcie urabiania calizny węglowej kombajnem chodnikowym w chodniku 3z w pokładzie 510 warstwa przyspągowa na poziomie 840 m, zaistniały dwa wstrząsy o energiach E = J i E = J oraz o godz wstrząs o energii J. Wstrząsy te spowodowały tąpnięcie, którego skutkami zostało objętych siedmiu pracowników. Pracownicy ci wyszli z wyrobiska o własnych siłach z użyciem aparatów regeneracyjnych ucieczkowych wypadek zbiorowy (7 wypadków lekkich). KWK Mysłowice-Wesoła, Ruch Mysłowice w dniu r., w nieobłożonej do drążenia upadowej 9d w pokładzie 510 warstwa 3 (przystropowa) na poziomie 500 m, wystąpił wstrząs o energii E = J, który spowodował tąpnięcie ze skutkami na odcinku około 68 m od przodka. Tąpnięcie nie spowodowało wypadku. KWK Halemba -Wirek w dniu r. o godz , w trakcie robót związanych z przygotowaniem ściany 21/A do likwidacji w pokładzie 504 na poziomie 636 m, wystąpił wstrząs o energii E = J, zlokalizowany 110 m na północny wschód od skrzyżowania ściany z chodnikiem wentylacyjnym, powodując tąpnięcie w wyniku którego wypadkom lekkim uległo 19 pracowników. b) jedno odprężenie w KWK Kazimierz Juliusz w dniu r. powstałe na skutek wstrząsu górotworu o energii E = 1, J, który zlokalizowano w zrobach pokładu 510 w partii M-3, w rejonie wybranej ubierki 312 na poziomie 570 m, w odległości około 36 m od chodnika 21 badawczego. Przyczyną wstrząsu było załamanie się warstw piaskowcowo-łupkowych zalegających nad pokładem 510. W momencie wystąpienia wstrząsu w rejonie nie przebywali pracownicy, a najbliżej zatrudniona załoga przy drążeniu chodników 12A i 15A została wycofana. c) dwa tąpnięcia w kopalniach rud miedzi, które spowodowały jeden wypadek śmiertelny oraz 18 wypadków lekkich. Tąpnięcia te miały miejsce w:\n18 16 Stan bezpieczeństwa i higieny pracy w górnictwie w 2008 roku KGHM Polska Miedź S.A. ZG Rudna w dniu r. w następstwie tąpnięcia, wywołanego wstrząsem o energii E = 1, J, w czasie prowadzenia robót górniczych: wiercenia, kotwienia i ładowania przodków materiałem wybuchowym nastąpiło dynamiczne przemieszczenie się do wyrobisk odłamków skalnych oraz przemieszczenie maszyn w wyrobisku w wyniku podmuchu. Skutkiem tąpnięcia objętych zostało 6 pracowników w polu eksploatacyjnym X/1 oddziału G-5 na poziomie 950 m. W wyniku tąpnięcia zaistniał wypadek zbiorowy (1 śmiertelny, 5 wypadków lekkich). KGHM Polska Miedź S.A. ZG Polkowice-Sieroszowice w dniu r., w wyniku wstrząsu górotworu o energii E = 6, J, wystąpiło tąpnięcie powodując skutki w postaci wypiętrzenia spągów, wypchnięcia i obsypania ociosów oraz opadnięcia warstw stropowych w bloku D-1E pola D, na odcinku od komory K-11 do upadowej wentylacyjnej W22, oddziału G-54, na poziomie 1000 m. Tąpnięcie spowodowało wypadek zbiorowy (13 wypadków lekkich). d) trzy odprężenia spowodowane wysokoenergetycznymi wstrząsami, które spowodowały 7 wypadków lekkich. Odprężenia te miały miejsce w: KGHM Polska Miedź S.A. ZG Lubin w dniu r., w czasie wiercenia otworów strzałowych w rejonie komory K-35 na poziomie 740 m, wystąpił wstrząs o energii E = 1, J, zlokalizowany w polu XI/9 na poziomie 850 m gdzie prowadzono eksploatację filarowo-komorową z ugięciem stropu, powodując lekkie obrażenia ciała pięciu zatrudnionych pracowników. KGHM Polska Miedź S.A. ZG Rudna w dniu r., w bloku A pola XVII/1, wystąpił wstrząs o energii E = 4, J. W wyniku podmuchu oraz dynamicznie przemieszczającego się materiału skalnego operator ładowarki Łk-4 uległ wypadkowi lekkiemu. Ponadto wstrząs spowodował skutki w postaci urobienia i obsypania ociosów w przedmiotowym rejonie. KGHM Polska Miedź S.A. ZG Rudna w dniu r., w wyrobisku pas P-55 chodnik T-149 na poziomie 1100 m oddział G-11, wystąpił wstrząs o energii E = 2, J powodując urobienie na głębokości do 0,5 m krawędzi calizny, w części frontu zawartej między chodnikiem W-149 a komorą K-20, od czół przodków do pasa przycaliznowego oraz obsypanie ociosów w części frontu zawartej między komorami K-20 i K-28. Odprężenie spowodowało jeden wypadek lekki. W 2007 roku w podziemnych zakładach górniczych zaistniały trzy tąpnięcia w kopalniach węgla kamiennego, które spowodowały 10 wypadków lekkich oraz trzy tąpnięcia w kopalniach rud miedzi, które spowodowały cztery wypadki śmiertelne, jeden ciężki i dziewięć wypadków lekkich. W 2007 roku w podziemnych zakładach górniczych zaistniało jedno odprężenie, spowodowane wysokoenergetycznymi wstrząsami, w kopalniach węgla kamiennego, które nie spowodowało wypadku oraz trzy odprężenia w kopalniach rud miedzi, które spowodowały jeden wypadek ciężki i jeden wypadek lekki. Zagrożenie zawałami Zagrożenie zawałami występuje we wszystkich podziemnych zakładach górniczych. Zawał w wyrobisku to niezamierzone, grawitacyjne przemieszczenie się do niego mas skalnych lub kopaliny ze stropu albo ociosu w stopniu powodującym niemożność przywrócenia pierwotnej funkcji wyrobiska w czasie krótszym niż osiem godzin. Zawał w zakładach górniczych wydobywających rudy miedzi oraz cynku i ołowiu to niezamierzone, grawitacyjne przemieszczenie się do wyrobiska mas skalnych na skutek opadu skał stropowych na wysokość równą lub większą od długości kotwi obudowy podstawowej, powodujące całkowitą lub częściową utratę funkcjonalności lub bezpieczeństwa użytkowania wyrobiska. W 2008 roku zaistniały dwa zawały w podziemnych zakładach górniczych, które spowodowały jeden wypadek śmiertelny. Zawały te miały miejsce w: KWK Mysłowice Wesoła w dniu r. w trakcie prac związanych z montażem sekcji obudowy FAZOS 17/37 w dziesięciometrowej wnęce, wykonanej z chodnika ścianowego 2s bis w pokładzie 510 warstwa 2 (środkowa) na poziomie 500 m, w celu uzyskania miejsca dla zabudowy stropnicy sekcji, podczas skracania stropnicy obudowy chodnika przy pomocy piły hydraulicznej, nastąpiło załamanie się stropnic obudowy chodnikowej, opad skał stropowych wnęki i chodnika ścianowego 2s bis, które przemieściły się do wyrobiska przygniatając pracownika, który doznał śmiertelnych obrażeń. KWK Bielszowice w dniu r. w objeździe szybu PG-I na poz. 700 m, w wyniku utraty podporności obudowy ŁP7-KS/KO-21 wyrobiska, nastąpił zawał na długości 8 m. Wysokość zawału wynosiła 6 m. Utrata podporności obudowy spowodowana była nadmierną jej korozją.\n19 2. Kształtowanie się podstawowych zagrożeń i ich skutki w zakładach górniczych 17 W Kompanii Węglowej S.A. Oddział KWK Szczygłowice w Knurowie, w dniu r., nastąpiło uszkodzenie obudowy szybu wentylacyjnego oraz zniszczenie obiektów budowlanych zakładu górniczego. Zdarzenie zaistniało około godz w szybie wentylacyjnym V, gdzie doszło do uszkodzenia obudowy szybu wraz ze zniszczeniem obiektów budowlanych zakładu górniczego. W wyniku zawalenia się rury szybowej i wskutek obsunięcia terenu, wytworzyło się zapadlisko o promieniu około 30 m., co spowodowało zniszczenie lub uszkodzenie obiektów budowlanych zakładu górniczego: budynku maszyny wyciągowej, nadszybia szybu V, stacji wentylatorów głównych, rozdzielni 6kV i konstrukcji nadszybia szybu V. Na powierzchni wyznaczono strefę zagrożenia o promieniu 100 m. Przebywający w budynku pracownicy opuścili zagrożony teren przed katastrofą. W 2007 roku zaistniał zawał w KWK Staszic w Katowicach, który spowodował wypadek zbiorowy dwa wypadki śmiertelne i trzy wypadki lekkie. Zagrożenie pożarowe Zagrożenie pożarowe, ze względu na rozprzestrzeniające się w czasie pożaru gazy i dymy, może stwarzać niebezpieczeństwo dla dużej liczby pracowników. W kopalniach węgla kamiennego najczęściej występują pożary endogeniczne, będące efektem samozapalenia się węgla w zrobach bądź w okolicach wyrobisk korytarzowych, (rejony stref uskokowych, warstwa węgla pozostawiona w stropie, pokłady pozabilansowe, itp.) natomiast w kopalniach rud miedzi pożary maszyn. W 2008 roku zaistniało 16 pożarów, w tym 6 endogenicznych i 5 egzogenicznych w kopalniach węgla kamiennego, trzy pożary w kopalniach rud miedzi oraz dwa pożary w otworowych zakładach górniczych. W wyniku jednego pożaru zaistniało dziewiętnaście wypadków lekkich. W 2008 roku zaistniało: a) sześć pożarów endogenicznych w kopalniach węgla kamiennego: KWK Mysłowice Wesoła w dniu r., w wyniku samozapalenia się węgla w otamowanej części chodnika IX wsch. i przecince ściany 558 w przystropowej części pokładu 510 na poziomie 665 m, doszło do zapalenia i wybuchu metanu. Podmuch oraz płomień palącego się metanu zapoczątkowały wybuch pyłu węglowego i pożar w rejonie skrzyżowania przecinki badawczej ściany 558 z chodnikiem VIIIa wschodnim. Zdarzenie to spowodowało wypadek zbiorowy (2 wypadki śmiertelne, 1 lekki). Wypadek ten ujęty jest w zagrożeniu metanowym*. KWK Borynia w dniu r., wskutek samozapalenia się węgla w części przystropowej przecinki pomocniczej E-21 w rejonie tamy izolacyjnej TI-146 w pokładzie 405/1łg, powstał pożar endogeniczny. Ze strefy zagrożenia wycofano 53 pracowników bez użycia aparatów regeneracyjnych ucieczkowych. W dniu r. nastąpiło zakończenie akcji pożarowej. ZG Sobieski w dniu r., wskutek samozapalenia się węgla w rejonie skrzyżowania diagonali XVI z przecinką ściany nr 537 w pokładzie 207 na poziomie 500 m, powstał pożar endogeniczny. Ze strefy zagrożenia wycofano 20 pracowników bez użycia aparatów regeneracyjnych ucieczkowych. W dniu r. nastąpiło zakończenie akcji pożarowej. ZG Janina w dniu r., wskutek samozapalenia się węgla w zrobach ściany nr 217 w pokładzie 118 na poziomie 350 m, powstał pożar endogeniczny. W zagrożonym rejonie nie było załogi. W dniu r. nastąpiło zakończenie akcji pożarowej. ZG Piekary w dniu r., wskutek samozapalenia się węgla w chodniku likwidacyjnym ściany 312 w pokładzie 510 warstwa I (dolna) na poziomie 438 m, powstał pożar endogeniczny. Ze strefy zagrożenia wycofano 6 pracowników bez użycia aparatów ucieczkowych. W dniu r. nastąpiło zakończenie akcji pożarowej. KWK Borynia w dniu r., wskutek samozapalenia się węgla w otamowanym chodniku C-32a mającym kontakt ze zrobami zlikwidowanej ściany C-32 w rejonie tamy izolacyjnej TI-196 w pokładzie 409/1-2 na poziomie 838 m, powstał pożar endogeniczny. W zagrożonym rejonie nie było załogi. W dniu r. nastąpiło zakończenie akcji pożarowej. b) pięć pożarów egzogenicznych w kopalniach węgla kamiennego: KWK Mysłowice-Wesoła w dniu r., na skutek zatarcia mechanizmu śrubowego sprężarki śrubowej typ S-75 UG, w chodniku VIII badawczym w pokładzie 501 na poz. 665 m powstał pożar egzogeniczny. Ze strefy zagrożenia wycofano * pożar, wybuchu metanu i pyłu węglowego\n20 18 Stan bezpieczeństwa i higieny pracy w górnictwie w 2008 roku 55 pracowników bez użycia aparatów ucieczkowych. Pożar aktywnie ugaszono gaśnicami proszkowymi, a akcję ratowniczą zakończono. KWK Szczygłowice w dniu r., w wyniku przewinięcia się taśmyw rejonie napędu i stacji napinającej przenośnika Gwarek B-1000, w chodniku nr 30 w pokładzie 407/1 na poziomie 650 m doszło do tarcia taśmy o konstrukcję napędu przenośnika i zalegający urobek w rejonie stacji napinającej powodując wystąpienie lekkich dymów z żarzącego się węgla i podwyższoną zawartość CO-15 ppm. Po wyłączeniu napędu przenośnika i zlaniu wodą żarzącego się urobku pożar ugaszono. Ze strefy zagrożenia wycofano 15 pracowników bez użycia aparatów regeneracyjnych ucieczkowych. KWK Pniówek w dniu r., w czasie wiercenia otworu wyprzedzającego, w drążonym chodniku N-5/N w pokładzie 403/1 na poziomie 705 m nastąpiło zakleszczenie żerdzi. Po wyciągnięciu żerdzi z otworu wysypał się żarzący się węgiel oraz zaczęły wydostawać się dymy. Ze strefy zagrożenia wycofano 52 pracowników bez użycia aparatów regeneracyjnych ucieczkowych. Rozpoczęto akcję ratowniczą, polegającą na aktywnym gaszeniu pożaru poprzez skuwanie żarzącego się węgla z ociosów i stropu oraz polewanie wodą ogniska pożaru, przez zastępy ratownicze. W dniu r. zakończono prowadzenie akcji pożarowej. KWK Halemba Wirek w dniu r. zapaleniu uległa stacja transformatorowa nr kopalniany 166 zabudowana w chodniku ścianowym 4 w pokładzie 416 na poziomie 830 m. W zagrożonym rejonie przebywało 29 pracowników, z których w trakcie wycofywania pięciu użyło aparatów regeneracyjnych ucieczkowych. Wypadkom uległo 19 pracowników z czego jeden, przebywający bezpośrednio przy stacji transformatorowej, został poparzony, a 18 uległo zatruciu dymem. KWK Bolesław Śmiały w dniu r. o godz został zauważony pożar dachu budynku rozdzielni 6 kv GSZ R1 o czym powiadomiona została Terenowa Służba Ratownicza Sp. z o.o., a następnie jednostki Państwowej Straży Pożarnej. O godz wyłączono spod napięcia urządzenia ww. rozdzielni i przystąpiono do gaszenia pożaru. O godz akcja pożarowa została zakończona. Przyczyną pożaru było zaprószenie ognia powstałego w trakcie remontu pokryć dachowych budynku rozdzielni. c) trzy pożary w kopalniach miedzi: KGHM Polska Miedź S.A.O/ZG Lubin w dniu r. o godz w nieczynnym zbiorniku urobkowym, pomiędzy chodnikiem A-170 a przecinką P-31 na poz. 610 m, powstał pożar odpadów palnych spowodowany zaprószeniem ognia. Ze strefy zagrożenia wycofano 179 osób bez użycia aparatów regeneracyjnych ucieczkowych. Po ugaszeniu pożaru o godz akcja ratownicza została zakończona. KGHM Polska Miedź S.A. O/ZG Polkowice Sieroszowice w dniu r. w przecince 7 z chodnika T-250/3 miejsce parkingowe w komorze przeglądowo-naprawczej na poziomie 1000 m miał miejsce pożar spycharki gąsienicowej typu TD18NPH1, w wyniku którego wycofano 16 pracowników bez użycia aparatów regeneracyjnych ucieczkowych. W następstwie aktywnego gaszenia pożaru przez ratowników został on ugaszony, a akcja pożarowa została zakończona w tym samym dniu. KGHM Polska Miedź S.A. O/ZG Polkowice Sieroszowice w dniu r. w komorze k-2/pas p-39 blok DIE zaistniał pożar ładowarki typu LKP Z zagrożonego rejonu wycofano 25 osób bez użycia aparatów regeneracyjnych ucieczkowych. Pożar ugaszono w tym samym dniu. W 2007 roku w podziemnych zakładach górniczych zaistniało 13 pożarów (cztery endogeniczne i dziewięć egzogenicznych), które spowodowały 18 wypadków lekkich. W kopalniach węgla kamiennego zaistniało sześć pożarów. W kopalniach rud miedzi zaistniało siedem pożarów. Zagrożenie metanowe Zagrożenie metanowe związane jest przede wszystkim z obecnością metanu w górotworze i jego uwalnianiem się w wyniku prowadzonej działalności górniczej. Zagrożenie to wzrasta wraz z głębokością prowadzenia eksploatacji (metanonośnością). W polskim górnictwie węgla kamiennego w 2008 roku na ogólną liczbę 31 zakładów górniczych w 23 zakładach stwierdzono i rejestrowano wydzielanie metanu, z których aż 15 prowadziło wydobycie w IV zagrożenia metanowego. W wyniku prowadzenia wydobycia węgla w pokładach metanowych w 2008 r. z górotworu objętego wpływami eksploatacji wydzieliło się 880,9 mln m 3 metanu. Oznacza to, że średnio wydzielało się 1679,1 m 3 CH 4 /min. Metanowość kopalń w 2008 r. była większa o ok. 2 mln m 3 niż w roku W 20 zakładach górniczych, prowadzących roboty eksploatacyjne w warunkach zagrożenia metanowego, prowadziło\n21 2. Kształtowanie się podstawowych zagrożeń i ich skutki w zakładach górniczych 19 się odmetanowanie górotworu. Odmetanowanie wykonywano z wykorzystaniem czterech stacji dołowych i 16 stacji powierzchniowych. W 2008 roku odmetanowaniem ujęto 274,2 mln m 3 metanu, z czego zagospodarowano 156,5 mln m 3. Najwyższą metanowość bezwzględną w 2008 roku wykazały: KWK Brzeszcze-Silesia w Brzeszczach 137,1 mln m 3 /rok i KWK Pniówek w Pawłowicach 128,4 mln m 3 /rok. W 2008 roku w kopalniach węgla kamiennego miały miejsce trzy zdarzenia związane z zagrożeniem metanowym, które spowodowały 8 wypadków śmiertelnych, 5 wypadków ciężkich i 13 wypadków lekkich. Zdarzenia te miały miejsce w: KWK Mysłowice Wesoła w dniu r., w wyniku samozapalenia się węgla w otamowanej części chodnika IX wsch. i przecince ściany 558 w przystropowej części pokładu 510 na poziomie 665 m, doszło do zapalenia i wybuchu metanu.* Podmuch oraz płomień palącego się metanu zapoczątkowały wybuch pyłu węglowego i pożar w rejonie skrzyżowania przecinki badawczej ściany 558 z chodnikiem VIIIa wschodnim. Zdarzenie to spowodowało wypadek zbiorowy (2 wypadki śmiertelne, 1 lekki). KWK Borynia w dniu r., w rejonie ściany F-22 eksploatowanej z zawałem stropu w pokładzie 405/1łg na poziomie 838 m, nastąpiło zapalenie i wybuch metanu, w wyniku którego 23 pracowników uległo wypadkom (6 śmiertelnym, 5 ciężkim i 12 lekkim w tym pracownicy ZOK Sp. z o.o. 2 wypadki śmiertelne, 1 ciężki, 1 lekki). W momencie zdarzenia w rejonie ściany przebywało 32 pracowników. KWK Sośnica Makoszowy w dniu r., w rejonie ściany 6C8w w pokładzie 408/4 o grubości 1,9 m do 4,1 m na poziomie 840 m eksploatowanej z zawałem stropu, nastąpił nagły wypływ metanu do wyrobisk powodujący wzrost zawartości CH4 powyżej 5% w rejonie ściany. Z wyznaczonej strefy zagrożenia wycofano 71 pracowników bez użycia aparatów regeneracyjnych ucieczkowych. W 2007 roku w kopalniach węgla kamiennego miały miejsce cztery zdarzenia związane z zagrożeniem metanowym, które spowodowały cztery wypadki lekkie. Zagrożenie wybuchem pyłu węglowego Zagrożenie to występuje we wszystkich kopalniach węgla kamiennego i może powodować zdarzenia wybitnie katastrofogenne. Zagrożenie pyłowe jest wynikiem procesów urabiania i transportu węgla. Wzrost mechanizacji urabiania i ładowania urobku przy nie zawsze sprawnych urządzeniach zraszających, koncentracja wydobycia przy równocześnie intensywnym przewietrzaniu, koniecznym do zwalczania zagrożenia metanowego i utrzymania odpowiednich warunków klimatycznych, oraz niewłaściwe wykonywanie robót strzałowych powodują wzrost potencjalnego zagrożenia wybuchem pyłu węglowego. W razie nieprzestrzegania rygorów dotyczących zwalczania tego zagrożenia, z chwilą pojawienia się czynnika aerodynamicznego (wybuchowego obłoku pyłowo-powietrznego) oraz termicznego (inicjału), może nastąpić wybuch pyłu węglowego. Wybuch pyłu węglowego jest największą tragedią, jaka może zdarzyć się w kopalni. W dniu r. w KWK Mysłowice Wesoła zaistniał wybuch pyłu węglowego w wyniku samozapalenia się węgla oraz zapalenia i wybuchu metanu w otamowanej części chodnika IX wsch. w pokładzie 510 na poziomie 665 m. Podmuch oraz płomień palącego się metanu zapoczątkowały wybuch pyłu węglowego i pożar w rejonie skrzyżowania przecinki badawczej ściany 558 z chodnikiem VIIIa wschodnim.** Zdarzenie to spowodowało wypadek zbiorowy (2 wypadki śmiertelne, 1 lekki). W 2007 roku nie zaistniał wybuch pyłu węglowego. Ostatnio wybuch pyłu węglowego zaistniał w 2006 roku w KWK Halemba, który spowodował 23 ofiary śmiertelne. Zagrożenie wyrzutami gazów i skał Zagrożenie wyrzutami gazów i skał to naturalna skłonność do występowania zjawisk gazogeodynamicznych w postaci wyrzutu gazów i skał lub nagłego wypływu gazów z górotworu do wyrobiska. Zagrożenie wyrzutowe jest zagrożeniem bardzo niebezpiecznym dla ruchu zakładu górniczego. Zasięg wyrzuconych mas skalnych do wyrobisk jest ograniczony ich gabarytami, natomiast metan lub inny gaz wydzielony podczas wyrzutu może przyczynić się do powstania w wyrobiskach mieszaniny wybuchowej lub atmosfery niezdatnej do oddychania na drodze odprowadzania powietrza do szybu wydechowego. * pożar, wybuch metanu i pyłu węglowego ** zagrożenie skojarzone\n22 20 Stan bezpieczeństwa i higieny pracy w górnictwie w 2008 roku Schodzenie z eksploatacją w jastrzębskich kopalniach na coraz większe głębokości wiąże się ze wzrostem metanonośności pokładów, a w strefach nieodgazowanych w sąsiedztwie zaburzeń geologicznych (uskoków) przyczynia się do wzrostu tego zagrożenia. Zagrożeniem tym objętych jest szereg pokładów w trzech kopalniach Jastrzębskiej Spółki Węglowej S.A. tj. KWK: Pniówek, Zofiówka i Jas Mos, a także część złoża soli w Kopalni Soli Kłodawa. W 2008 roku nie zaistniał wyrzut gazów i skał. Ostatnie zdarzenie związane z wyrzutem gazów i skał miało miejsce w 2005 roku w KWK Zofiówka, gdzie nastąpił wyrzut metanu i skał w czole drążonego chodnika transportowego D-6 w pokładzie 409/ 4 na poziomie 900 m, który spowodował wypadek zbiorowy 3 wypadki śmiertelne i 5 lekkich. Zagrożenie wodne Zagrożenie wodne to możliwość wdarcia lub niekontrolowanego dopływu wody, solanki, ługów albo wody z luźnym materiałem do wyrobisk, stwarzająca niebezpieczeństwo dla ruchu zakładu górniczego lub jego pracowników. W ostatnich dziesięciu latach wdarcia wody w zakładach górniczych miały charakter incydentalny. W 2008 r. nie zaistniało niebezpieczne zdarzenie związane z zagrożeniem wodnym. W 2007 r. w KWK Pniówek nastąpił niekontrolowany dopływ wody z luźnym materiałem skalnym do szybu, co uniemożliwiło odprowadzenie powietrza z poziomu 1000 m tym szybem. W KWK Wujek Ruch Śląsk zarejestrowano zwiększony dopływ wody ze starych zrobów, który spowodowany był piętrzeniem wody w zlikwidowanej KWK Kleofas. Z tego powodu doraźnie obniżony został poziom odwadniania przez SRK CZOK na rejonie Kleofas oraz zostały podjęte prace dla opracowania aneksu do istniejącej dokumentacji hydrogeologicznej zlikwidowanego zakładu górniczego. W CZOK SRK S.A. w minionym roku miała miejsce awaria głębinowego aparatu pompowego w wyniku jego nieszczelności, która została usunięta. Zastosowane działania profilaktyczne oraz przyjęte technologie prowadzenia robót górniczych pozwoliły na ograniczenie istniejącego zagrożenia wodnego i nie stworzyły zagrożenia dla załóg górniczych. W Kopalni Soli Kłodawa w polu 2 na poziomie 619 w czole chodnika wentylacyjnego WZ-619/2 zarejestrowano wyciek cieczy o intensywności szacowanej na 100 kropli/min. Przeprowadzone badania składu chemicznego i izotopów stabilnych wykazały, że wypływająca solanka jest solanką pełno nasyconą o charakterze syngenetycznym. Dyrektor Okręgowego Urzędu Górniczego w Poznaniu zobowiązał przedsiębiorcę do określenia stanu zagrożenia zakładu górniczego ze strony tego wycieku. Wyniki wymienionego opracowania będą przedstawione organom nadzoru górniczego w pierwszym kwartale 2009 r.\n25 2. Kształtowanie się podstawowych zagrożeń i ich skutki w zakładach górniczych Górnictwo odkrywkowe Zagrożenie wodne W związku z warunkami hydrogeologicznymi występującymi w złożu oraz z intensywnymi opadami atmosferycznymi zagrożenie wodne stanowi istotny problem w kopalniach węgla brunatnego. Zagrożenie to występuje również w kopalniach surowców skalnych, najczęściej w sytuacji, gdy eksploatacja prowadzona jest w sąsiedztwie powierzchniowych zbiorników wodnych oraz na nowo udostępnianych, zawodnionych poziomach jak również w przypadkach, gdy wyrobiska górnicze położone są w niskich partiach zlewni o dużej powierzchni. W 2008 i 2007 roku nie wystąpiły zdarzenia związane z zagrożeniem wodnym. Ostatnie zdarzenie związane z zagrożeniem wodnym odnotowano w 2006 roku w KWB Konin O/Jóźwin, gdzie w wyniku intensywnych opadów deszczu zalana została główna pompownia. Zagrożenie osuwiskowe i obrywaniem się skał Zagrożenie osuwiskowe występuje głównie w kopalniach węgla brunatnego, a w mniejszym zaś stopniu dotyczy kopalń eksploatujących kruszywa naturalne i iły ceramiczne. W kopalniach surowców skalnych zagrożenia te powodują zjawiska krasowe. Obrywanie się skał ze ścian eksploatacyjnych należy do typowych zagrożeń występujących w odkrywkowych kopalniach surowców skalnych. Zagrożenie to związane jest z powstawaniem nawisów skalnych, spękań i szczelin wskutek stosowania do urabiania złoża techniki strzelniczej, a także z budową geologiczną zaleganiem złoża, tektoniką, zjawiskami krasowymi oraz przyjętymi kierunkami eksploatacji. W 2008r. wystąpiło jedno osuwisko i jedno oberwanie się skał: w KWB Adamów O/Adamów, na II piętrze nadkładowym urabianym przez koparkę KWK-1500s/II, miało miejsce osuwisko urabianej skarpy nadkładowej. W trakcie prowadzenia prac, w rejonie kontaktu utworów zwałowanych w latach 60 XX w. z gruntem rodzimym, ze skarpy zwałowej nastąpił wypływ kurzawki, który spowodował osunięcie mas ziemnych urabianej skarpy. Osunięcie nastąpiło na długości ok. 140 m, a kubaturę osuwiska obliczono na 44,3 tys. m 3. W wyniku osunięcia się mas skalnych nastąpiło częściowe przysypanie koparki, w Zakładzie Górniczym Lhoist Bukowa, podczas załadunku urobku koparką elektryczną typu Skoda E-303 na samochód technologiczny marki Biełaz, nastąpiło oberwanie się skał ze ściany eksploatacyjnej i osunięcie mas skalnych na koparkę. Nadwozie koparki zostało całkowicie zniszczone, a operator koparki uległ wypadkowi lekkiemu. W 2007 roku odnotowano dwa osuwiska: w KWB Konin O/Jóźwin II B, które nie stworzyło zagrożenia dla życia i zdrowia ludzi, maszyn podstawowych a także bezpieczeństwa powszechnego oraz w Kopalni Odkrywkowej Piaskowca Tenczyn należącej do KOSD S.A. w Rudawie, które objęło swym zasięgiem drogę gminną odcinając dojazd do pięciu gospodarstw. W 2007 roku odnotowano jedno oberwanie się skał. W Zakładzie Górniczym Klęczany, należącym do KSS Klęczany Sp z o.o. w Klęczanach, na poziomie drugim miało miejsce oberwanie się odłamków skalnych ze ściany eksploatacyjnej i obsypanie nimi samochodu technologicznego Biełaz. Zdarzenie to nie miało wpływu na prowadzenie ruchu zakładu górniczego. Zagrożenie wstrząsami sejsmicznymi Zagrożenie to występuje tylko w Kopalni Węgla Brunatnego Bełchatów. Związane jest z budową geologiczną złoża, systematycznym odwadnianiem górotworu oraz wybieraniem i zwałowaniem dużych mas skalnych. W 2008r. zarejestrowano jeden wstrząs sejsmiczny o energii 4, J. Odnotowano także 6 wstrząsów o energii poniżej J. W latach zarejestrowano ogółem 692 wstrząsy sejsmiczne o energii poniżej J, które nie spowodowały zagrożenia bezpieczeństwa ludzi, ruchu zakładu górniczego oraz jakichkolwiek uszkodzeń w budynkach, maszynach i urządzeniach zarówno w KWB Bełchatów, jak i poza nią. Prowadzona w kopalni działalność profilaktyczna polega na utrzymywaniu w ciągłej sprawności urządzeń sieci sejsmologicznej, rejestracji i dokumentowaniu wstrząsów oraz analizie stanu zagrożenia sejsmicznego.\n26 24 Stan bezpieczeństwa i higieny pracy w górnictwie w 2008 roku Zagrożenie pożarowe W górnictwie odkrywkowym zagrożenie pożarami endogenicznymi występuje głównie w kopalniach węgla brunatnego, na stałych długo odsłoniętych skarpach i zboczach zawierających wkładki węgla, rzadziej na poziomach węglowych oraz w kopalniach torfu. W 2008 r., podobnie jak w 2007 r,. w odkrywkowych zakładach górniczych nie wystąpiły zdarzenia związane z zagrożeniem pożarami endogenicznymi. Ostatni pożar endogeniczny miał miejsce w 2005 r. w centralnej części zakładu górniczego Józefowo (wystąpił pożar torfu składowanego na złożu w celu jego suszenia). Pożar objął powierzchnię ok. 2,5 ha, spaleniu uległo około 2,5 tys. m 3 torfu cegiełkowego i około 1000 m 3 torfu frezowego.\n29 2. Kształtowanie się podstawowych zagrożeń i ich skutki w zakładach górniczych Górnictwo otworowe Zagrożenie erupcyjne Stanowi podstawowe zagrożenie podczas prowadzenia wierceń poszukiwawczych za ropą naftową i gazem ziemnym na lądzie i morzu, przy przewiercaniu poziomów o anormalnych gradientach ciśnień złożowych przekraczającymi 0,13 MPa/10m. Powstaje ono podczas zachwiania równowagi ciśnień w wierconym otworze. W czasie eksploatacji zagrożenie to może wystąpić w przypadku uszkodzenia napowierzchniowego uzbrojenia odwiertu. Dzięki stosowaniu nowoczesnych urządzeń wiertniczych, aparatury kontrolno-pomiarowej, wysokociśnieniowych głowic przeciwerupcyjnych i eksploatacyjnych, a także szeroko rozumianej profilaktyce, zagrożenie to w aspekcie technicznym jest w coraz większym stopniu kontrolowane. Szczególne nasilenie zagrożenia erupcyjnego występuje podczas eksploatacji udostępniania i odkrywania nowych złóż ropy naftowej i gazu ziemnego na Niżu Polskim. Potencjalne zagrożenia stwarzają złoża w rejonie Gorzowa Wielkopolskiego (Barnówko Mostno Buszewo, Zielin, Różańsko), Międzychodu (Grotów, Lubiatów, Sieraków) i Pomorza Zachodniego (Sławoborze). W 2008r. zanotowano jeden niekontrolowany dopływ płynu złożowego do odwiertu (erupcja wstępna) w czasie wykonywania zabiegu rekonstrukcji odwiertu Swarzów 17 w podziemnym magazynie gazu Swarzów. Po wykonanej perforacji pierwszego odcinka w odwiercie, w trakcie powtórnego zapuszczania perforatora rurowego na głębokości ok. 400 m, nastąpił niekontrolowany przypływ płynu do odwiertu. W uzgodnieniu z KRZG podjęto operację wyciągania perforatora. Po jego wyciągnięciu zamknięto głowicę przeciwerupcyjną oraz przystąpiono do likwidacji niekontrolowanego przypływu płynu, przez zatłaczanie odwiertu płuczką o zwiększonym ciężarze metodą objętościową przy równoczesnym odpuszczaniu poduszki gazowej, w celu uzyskania równowagi ciśnień w odwiercie. Akcja została przeprowadzona przez załogę wiertni zgodnie z określonymi, przez Ratowniczą Stację Górnictwa Otworowego w Krakowie, procedurami opanowania erupcji wstępnej. W 2007 roku nie zanotowano wypadków ani niebezpiecznych zdarzeń związanych z tym zagrożeniem. Zagrożenie siarkowodorowe Zagrożenie siarkowodorowe jest zagrożeniem naturalnym występującym przy wierceniach poszukiwawczych za ropą naftową i gazem ziemnym szczególnie podczas przewiercania poziomów perspektywnych permu dolomitu głównego i czerwonego spągowca w rejonach zachodniej i północno-zachodniej części kraju. Występuje także przy otworowej eksploatacji ropy i gazu, zarówno w fazie właściwej eksploatacji, jak też w fazie magazynowania i transportu kopaliny. Stanowi jedno z najpoważniejszych zagrożeń w przemyśle naftowym, a przede wszystkim w wiertnictwie. Związane jest z wysoce szkodliwym oddziaływaniem toksycznym na organizmy żywe oraz korozyjnym na elementy urządzeń wiertniczych. W otworowych kopalniach siarki zagrożenie to występuje głównie w obrębie sterowni eksploatacyjnych na polu górniczym, gdzie istnieje możliwość emisji siarkowodoru z otwartych zbiorników siarki płynnej. Dla minimalizacji tego zagrożenia stosuje się na sterowniach eksploatacyjnych aparaturę do chemisorbcji siarkowodoru wydzielającego się z płynnej siarki. W 2008 i 2007 roku nie zanotowano wypadków ani niebezpiecznych zdarzeń związanych z tym zagrożeniem. Zagrożenie zapadliskami Zagrożenie to występuje głównie podczas wydobywania soli otworami wiertniczymi metodą ługowania, w szczególności przy eksploatacji złóż typu pokładowego. W 2008 i 2007 roku nie zanotowano wystąpienia zapadlisk. Ostatnie wystąpienie zapadliska odnotowano w 2001 roku w polu otworowym likwidowanej Kopalni Soli Łężkowice. Przyczyną powstania zapadliska było przerwanie ciągłości półki stropowej nad komorami w rejonie o dużej skłonności zapadliskowej. Zagrożenie pożarowe Występuje zwłaszcza w kopalniach ropy naftowej i gazu ziemnego w miejscach gromadzenia i magazynowania produktów łatwopalnych podczas wykonywania pomiarów, prac spawalniczych oraz w czasie wyładowań atmosferycznych. W 2008 roku zanotowano dwa niebezpieczne zdarzenia związane z zagrożeniem pożarowym, w czasie których nie zaistniały wypadki:\nWYŻSZY URZĄD GÓRNICZY Stan bezpieczeństwa i higieny pracy w górnictwie Bezpieczne wykonywanie robót przez firmy usługowe w zakładach górniczych Materiały na posiedzenie Rady Ochrony Pracy 25-26 kwiecień\nWYŻSZY URZĄD GÓRNICZY. STAN BEZPIECZEŃSTWA I HIGIENY PRACY W GÓRNICTWIE w 2005 roku\nWYŻSZY URZĄD GÓRNICZY STAN BEZPIECZEŃSTWA I HIGIENY PRACY W GÓRNICTWIE w 2005 roku Katowice, marzec 2006 2 SP IIS TRESCII 1. ORGANY NADZORU GÓRNICZEGO...... 4 1.1. Zadania organów nadzoru górniczego...4\nWyższy Urząd Górniczy ul. Poniatowskiego 31 40-055 Katowice. tel.: 32 736 17 00. faks: 32 251 48 84. e-mail: wug@wug.gov.pl\nWyższy Urząd Górniczy ul. Poniatowskiego 31 40-055 Katowice tel.: 32 736 17 00 faks: 32 251 48 84 e-mail: wug@wug.gov.pl www.wug.gov.pl www.wug.bip.info.pl Copyright by Wyższy Urząd Górniczy, Katowice\nZagroŜenia naturalne w odkrywkowych zakładach górniczych. Spis treści\nZAGROśENIA NATURALNE W ODKRYWKOWYCH ZAKŁADACH GÓRNICZYCH KATOWICE 2007 Spis treści Wstęp... 3 1. ZagroŜenia osuwiskowe i związane z obrywaniem się skał... 3 2. ZagroŜenie wodne... 5 3. ZagroŜenie sejsmiczne...\nSTAN BEZPIECZEŃSTWA I HIGIENY PRACY W GÓRNICTWIE w 2011 roku\nWYŻSZY URZĄD GÓRNICZY STAN BEZPIECZEŃSTWA I HIGIENY PRACY W GÓRNICTWIE w 2011 roku WYŻSZY URZĄD GÓRNICZY STAN BEZPIECZEŃSTWA I HIGIENY PRACY W GÓRNICTWIE W 2011 ROKU Katowice, kwiecień 2012 r. SKŁAD, ŁAMANIE\nWYŻSZY URZĄD GÓRNICZY. STAN BEZPIECZEŃSTWA I HIGIENY PRACY W GÓRNICTWIE w 2010 roku\nWYŻSZY URZĄD GÓRNICZY STAN BEZPIECZEŃSTWA I HIGIENY PRACY W GÓRNICTWIE w 2010 roku WYŻSZY URZĄD GÓRNICZY STAN BEZPIECZEŃSTWA I HIGIENY PRACY W GÓRNICTWIE W 2010 ROKU Katowice, marzec 2011 r. SKŁAD, ŁAMANIE\nWYŻSZY URZĄD GÓRNICZY PRZYKŁADY PREWENCJI WYPADKOWEJ PROWADZONEJ PRZEZ WYŻSZY URZĄD GÓRNICZY W RAMACH WSPÓŁPRACY Z ZAKŁADEM UBEZPIECZEŃ SPOŁECZNYCH W WARSZAWIE I NARODOWYM FUNDUSZEM OCHRONY ŚRODOWISKA\nWYŻSZY URZĄD GÓRNICZY STAN BEZPIECZEŃSTWA I HIGIENY PRACY W GÓRNICTWIE W 2012 ROKU\nWYŻSZY URZĄD GÓRNICZY STAN BEZPIECZEŃSTWA I HIGIENY PRACY W GÓRNICTWIE W 2012 ROKU WYŻSZY URZĄD GÓRNICZY STAN BEZPIECZEŃSTWA I HIGIENY PRACY W GÓRNICTWIE W 2012 ROKU Katowice, kwiecień 2013 r. RoMedia-Art\nSTAN ZAGROŻEŃ NATURALNYCH W KOPALNIACH WĘGLA BRUNATNEGO ZE SZCZEGÓLNYM UWZGLĘDNIENIEM ZAGROŻEŃ WYSTĘPUJĄCYCH W KWB BEŁCHATÓW\nGórnictwo i Geoinżynieria Rok 33 Zeszyt 2 2009 Adam Mirek*, Leszek Biały* STAN ZAGROŻEŃ NATURALNYCH W KOPALNIACH WĘGLA BRUNATNEGO ZE SZCZEGÓLNYM UWZGLĘDNIENIEM ZAGROŻEŃ WYSTĘPUJĄCYCH W KWB BEŁCHATÓW 1.\nStan bezpieczeństwa i higieny pracy w górnictwie ZWALCZANIE ZAGROŻENIA PYŁAMI SZKODLIWYMI DLA ZDROWIA W KOPALNIACH WĘGLA KAMIENNEGO\nWYŻSZY URZĄD GÓRNICZY Stan bezpieczeństwa i higieny pracy w górnictwie ZWALCZANIE ZAGROŻENIA PYŁAMI SZKODLIWYMI DLA ZDROWIA W KOPALNIACH WĘGLA KAMIENNEGO Materiały na posiedzenie Rady Ochrony Pracy 19\nW Y Ż S Z Y U R Z Ą D G Ó R N I C Z Y S P R AW O Z D A N I E Z D Z I A Ł A L N O Ś C I U R Z Ę D Ó W G Ó R N I C Z Y C H W 2 0 0 5 R O K U\nW Y Ż S Z Y U R Z Ą D G Ó R N I C Z Y S P R A W O Z D A N I E Z D Z I A Ł A L N O Ś C I U R Z Ę D Ó W G Ó R N I C Z Y C H W 2 0 0 5 R O K U Katowice, maj 2006 Skład i łamanie: PMG sp. z. o.o., ul. Mikołowska\nSTAN BEZPIECZEŃSTWA PRACY W POLSKIM GÓRNICTWIE\nGÓRNICTWO I GEOLOGIA 2010 Tom 5 Zeszyt 3 Piotr LITWA Wyższy Urząd Górniczy, Katowice STAN BEZPIECZEŃSTWA PRACY W POLSKIM GÓRNICTWIE Streszczenie. W artykule ukazano zadania i zakres prac organów nadzoru\nWYŻSZY URZĄD GÓRNICZY BEZPIECZEŃSTWO PRACY W KOPALNIACH ODKRYWKOWYCH I OTWOROWYCH Katowice, grudzień 2014 r. Spis treści 1. ORGANY NADZORU GÓRNICZEGO... 2 2. STAN BEZPIECZEŃSTWA W GOSPODARCE NARODOWEJ...\nWarszawa, dnia 4 kwietnia 2012 r. Poz. 372 ROZPORZĄDZENIE MINISTRA ŚRODOWISKA 1) z dnia 16 lutego 2012 r.\nDZIENNIK USTAW RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Warszawa, dnia 4 kwietnia 2012 r. Poz. 372 ROZPORZĄDZENIE MINISTRA ŚRODOWISKA 1) z dnia 16 lutego 2012 r. w sprawie planów ruchu zakładów górniczych 2) Na podstawie


Cały proces wypalania klinkieru ma ruszcie trwa zaledwie 20-25 minut. Dla wytworzenia w tak krótkim czasie dostatecznie wysokiej temperatury i odpowiedniej ilości ciepła należy używać koksu o dużej wartości opałowej, nie niższej . niż 6200 + 6 400 kcal/kg, oraz o granulacji nie większej niż 3 +4 mm. Zawartość części lotnych w koksie nie powinna przekraczać w żadnym razie 10%. Dla zapewnienia dobrych warun...\nWśród wysiłków związanych z odbudową po Sandy chcielibyśmy podzielić się z Wami Nowym Jorkiem: Dzień i Noc przez Philipa Stocktona. Nowojorski animator i reżyser stworzył film, aby zbadać relacje miasta z dnia na dzień z serii piętnastu z góry ustalonych miejsc. Wykorzystując ciekawą mieszankę nietradycyjnych wideo poklatkowych i animacji, Stockton połączył od czterech do ośmiu godzin materiału z...\nCzy tęskniłaś za niesamowitym Domem Palmyry autorstwa Studio Mumbai. W zeszłym tygodniu przedstawiliśmy kilka świetnych projektów, które mogliście przegapić. Więc tutaj jest nasz wybór najlepszych. Sprawdź to po przerwie! Palmyra House / Studio Mumbai Położony poza Bombajem na Morzu Arabskim, Palmyra House został zbudowany jako schronienie przed zgiełkiem ruchliwego miasta. Dom o powierzchni 3000 m....\nPrzy omawianiu zagadnień łącznego wytwarzania ciepła i energii elektrycznej wykazano, że ciepło dla celów technicznych musi być szacowane w zależności od wysokości rozporządzanego poziomu temperatury. Na przykład ciepło, którego temperatura zbliża się do temperatury otoczenia, jest technicznie bezwartościowe. Ciepło to jednak może być przesunięte do poziomu wyższej temperatury dzięki przebiegowi termo...\nNajnowsze zdjęcia w galerii podłączenie wyłącznika krzyżowego :\nwysokość biurka dla dzieci\nhttp://www.stomatologwroclaw.net.pl 751#obd2 can , #dozownik do płynu do mycia naczyń , #płytki na taras castorama , #q6600 oc , #wieszanie karniszy , #ile kosztuje wybudowanie małego domu , #parapety na balkon , #przetwornica ccd , #psp przeróbka , #płytki betonowe castorama ,\nCopyright © 2012 - All Rights Reserved - podłączenie wyłącznika krzyżowego


Mapa glebowo-rolnicza Dolnego Śląska\nGrudzień 2016 2 153\nGeoportal Dolnego Śląska prezentuje wiele ciekawych i niestandardowych opracowań mapowych oraz informacji statystycznych o środowisku przyrodniczym Dolnego Śląska, które zostały zebrane w moduły mapowe. Dwa z nich prezentują zmiany zachodzące w przestrzeni rolniczej województwa w związku ze zmianami zachodzącymi w siedlisku glebowym oraz w użytkowaniu gruntów.\nModuł „Mapa glebowo-rolnicza” prezentuje syntetyczną informację o właściwościach fizycznych i przydatności rolniczej gleb. Do jego budowy wykorzystano bazy tematyczne: mapa glebowo-rolnicza w skali 1:25 000 (wizualizowana w przedziałach skalowych 1:2 000 000–1:25 000) oraz mapa glebowo-rolnicza w skali 1:5000 (wizualizowana w przedziałach skalowych 1:10 000–1:1000).\nModuł „Mapa glebowo-rolnicza” geoportal.dolnyslask.pl.\nOmawiana mapa zawiera warstwę prezentującą kompleksy rolniczej przydatności gleb oraz typ genetyczny gleby (podtyp), a dodatkowo, od skali 1:10 000 istnieje możliwość wyboru wyświetlania warstw: mapa glebowo-rolnicza stan na rok 2010 , mapa glebowo-rolnicza stan na lata 1960–1970 oraz mapa zmian użytkowania gruntów w latach 1960–2010 Podkładem do prezentacji treści tematycznej są wybrane warstwy z Bazy Danych Obiektów Topograficznych z następującymi klasami obiektów: drogi, koleje, budynki, hydrografia, tereny zabudowane, dane z Państwowego Rejestru Granic oraz cieniowana rzeźba terenu opracowana na podstawie Numerycznego Modelu Terenu. Dodatkowymi elementami podkładowymi są: ortofotomapa z 2004 roku (czarno-biała) lub 2010 roku (kolorowa).\nFragment mapy glebowo-rolniczej, stan na lata 1960-1970 (okolice Bielan Wrocławskich).\nDrugi z modułów – „Bilans zmian użytkowania gruntów w latach 1960–2010” prezentuje zmiany użytkowania gruntów w tytułowym przedziale czasowym. Powstał on na podstawie danych pochodzących z mapy glebowo-rolniczej w skali 1:5000. Zmiany użytkowania gruntów zostały zaprezentowane diagramami słupkowymi przeciwstawnymi. Nad osią ,,x” diagramu pokazane zostały te użytki, których powierzchnia wzrosła, natomiast pod osią ,,x” znajdują się użytki, których powierzchnia uległa zmniejszeniu na danym obszarze.\nModuł „Bilans zmian użytkowania gruntów w latach 1960-2010” geoportal.dolnyslask.pl.\nDiagramy słupkowe zostały przygotowane (w zależności od wybranej przez użytkownika skali mapy) dla jednostek administracyjnych, tj. dla całego województwa, poszczególnych powiatów, gmin oraz miast i miejscowości.\nBilans zmian użytkowania gruntów dla powiatów (fragment wizualizacji).\nOpiekun projektu: Iwona Nakonieczna , Urząd Marszałkowski Województwa Dolnośląskiego\nAutorzy: Monika Roszczewska, Tomasz Bieroński, Urząd Marszałkowski Województwa Dolnośląskiego


KOMPETENCJE SPOŁECZNE - Pracownia Testów BLOG\nKoncepcja stylów zachowań w sytuacji konfliktu oparta jest na pracach badawczych Blake’a i Muntona (1964), którzy wyodrębnili pięć różnych stylów zachowania w sytuacjach konfliktowych. Zachowania te odnoszą się do dwóch niezależnych wymiarów leżących u podłoża zachowania podczas konfliktu (Thomas, 1992; Kłusek, 2009):\nmaksymalizacji interesu własnego,\nmaksymalizacji interesu partnera.\nStyl zachowania w konflikcie jest wypadkową powyższych wymiarów. Każdy z nich w określonych sytuacjach ma swoje atuty, ale też i te mniej pożądane konsekwencje. Efekt tego jest taki, iż nie można mówić o jednym uniwersalnym stylu pasującym do każdej sytuacji.\n>>KLIKNIJ PO WIĘCEJ<< >>PRZEJDŹ DO TESTU<<\nTest ten mierzy poziom asertywności w poszczególnych obszarach życiowych. Sama asertywność jest koncepcją, która narodziła się z pragnienia znalezienia takiego wzorca zachowań, które pozwala realizować siebie przy jednoczesnym uszanowaniu praw drugiej osoby. Asertywność nie jest wrodzona. Jest wynikiem uczenia się.\n>>PRZEJDŹ DO TESTU<<\nKwestionariusz Zachowań Społecznych został oparty na badaniach zainicjowanych przez Robeta Balesa nad metodami pozwalającymi na pomiar interakcji pomiędzy członkami grupy (Bales & Cohen 1979, Hare & Hare 1996, Polley, Hare & Stone 1988). Typy zachowań, jakie mierzy kwestionariusz, zostały oparte na dwóch elementach: roli jaką pełni jednostka względem innych ludzi oraz jej stosunku do realizowanych przez siebie zadań.\n>>KLIKNIJ PO WIĘCEJ<< >>PRZEJDŹ TO TESTU<<\nkonflikt, asertywność, kompetencje społeczne, konflikt test, style reakcji na konflikt, kompetencje społeczne przykłady, asertywność ćwiczenia, kurs asertywności, kompetencje społeczne dzieci, kompetencje personalne i społeczne, trening asertywności, jak być asertywnym, umiejętności i kompetencje społeczne, szkolenie z asertywności, kompetencje społeczne definicja, asertywność szkolenie, kompetencje społeczne nauczyciela, umiejetnosci spoleczne, inteligencja społeczna, kompetencje interpersonalne, asertywność scenki, trening asertywności ćwiczenia, ćwiczenia na asertywność, szkolenie asertywność, kompetencje społeczne chomikuj, kompetencje społeczne rodzaje, jak być asertywnym w pracy, społeczna szkoła, asertywność w pracy, szkolenia z asertywności, kurs asertywności warszawa, techniki asertywności, warsztaty asertywności, kursy asertywności, nauka asertywności, szkolenia asertywność, asertywności, trening asertywności warszawa, rozwój kompetencji społecznych, ćwiczenia z asertywności, inteligencji emocjonalnej, kompetencje organizacyjne, kurs asertywności poznań, asertywność warsztaty, ćwiczenia asertywności, co znaczy słowo asertywny, psychologia emocjonalna, asertywność trening, kurs asertywności wrocław, umiejętność interpersonalna, ćwiczenie asertywności, umiejętności pedagogiczne


Alkoholizm niesie ze sobą poważne konsekwencje zdrowotne, społeczne i psychologiczne. Choroba alkoholowa przeprowadza do niewydolności wielu układów w organizmie, np. układu krążenia i układu odpornościowego. Nadużywanie wysokoprocentowych napojów odciska piętno społeczne. Sprzyja zaburzeniu prawidłowego funkcjonowania rodziny, rozwojowi przemocy w rodzinie, również przestępczości,utracie badań i zniszczeniu więzi z bliskimi.\nAlkoholizm a przypadłości układu krążenia\nWprawdzie istnieją dowody na to, że umiarkowane spożywanie wysokoprocentowych napojówzmniejsza ryzyko zgonu ze względu przypadłości wieńcowej, jednak znacznie więcej badań wykazuje, że przewlekłe intensywne picie wysokoprocentowych napojów wywołuje inne schorzenia układu sercowo-naczyniowego.\nRozpowszechnienie nadciśnienia tętniczego wśród facetów nadużywających wysokoprocentowych napojów waha się w granicach 10-30%. Nadciśnienie okazuje się głównym czynnikiem ryzyka wystąpienia udaru mózgu i zawału serca. stwierdzono, że różnorodne powikłania nadciśnienia tętniczego, w tym również związane z nimi zgony, zwiększają się wraz ze wzrostem spożycia wysokoprocentowych napojów. eksperymenty wykazują jednocześnie, że wraz z zaprzestaniem picia nadciśnienie tętnicze może być częściowo odwracalne.\nU ludzi długotrwale pijących alkohol rozwija się, spowodowana osłabieniem kurczliwości mięśnia sercowego, kardiomiopatia alkoholowa (zmiany zwyrodnieniowe włókien mięśnia sercowego, stłuszczenie i powiększenie serca, znaczne osłabienie siły skurczów mięśnia sercowego), która przeprowadza do zaburzeń badań serca i do niewydolności krążenia.\nZarówno zdecydowane w smaku zatrucie alkoholem, oraz jego przewlekłe spożywanie mogą powodować niemiarowość albo zaburzenia rytmu badań serca. bywa to efektem oddziaływania wysokoprocentowych napojów i jego metabolitów na układ przewodzący w sercu. Do najczęstszych zaburzeń przynależą migotanie i trzepotanie przedsionków. Nagłe zgony w populacji alkoholików tłumaczone są częściowo występowaniem arytmii.\nU ludzi uzależnionych od wysokoprocentowych napojów obecne są zazwyczaj zmiany morfologiczne w szpiku kostnym, które uniemożliwiają prawidłowe funkcjonowanie układu krwiotwórczego. Alkohol oddziałuje w sposób bezpośredni na wszystkie elementy morfotyczne krwi i ich rozwijanie się.


PODTOPIENIA - Mszczyczyn znów zalany - zobacz zdjęcia | Śrem Nasze Miasto\nPODTOPIENIA - Mszczyczyn znów zalany - zobacz zdjęcia\nMichał Czubak 20.05.2010\nKilka jednostek straży pożarnej wypompowywało wodę CZUM\nPotrzebne były dwa podtopienia, żeby dolscy urzędnicy zauważyli i zareagowali na problem z jakim walczą mieszkańcy Mszczyczyna\nW środę od godziny 6.00 rano trwała akcja wypompowywania wody z zalanego domostwa przy stawie we wsi Mszczyczyn.\n- Kiedy wieczorem kładłem się spać wszystko było w porządku - mówi mieszkaniec domostwa, do którego wdarła się woda. - Rano już do pracy nie dało się wyjechać, woda sięgała na podwórze i zalała piwnicę - dodaje wskazując na wodę znajdującą się w piwnicy.\nTo nie pierwszy taki przypadek w ostatnim czasie. W minioną środę również potrzebna była interwencja straży pożarnej, która od potopienia ratowała trzodę chlewną.\n- Interweniowałam w tej sprawie - mówi Maria Pawlicka, sołtys Mszczyczyna. - Interweniowałam u przewodniczącego rady, by oczyścili ten stawek i zrobili przepust, który byłby zdolny do odprowadzania wody - dodaje. Jedna z dróg dojazdowych do posesji była nieprzejezdna, ponieważ woda naniosła na nią wysepki z trzciny, które niegdyś pływały na stawie.\nNa miejscu zdarzenia pojawiły się trzy jednostki straży pożarnej, w tym również jednostka OSP z Mszczyczyna. - Godzinę temu byłem w gminie i została podjęta decyzja, o wyciąganiu zastawia i staw zostanie udrożniony - mówi Stanisław Porzucek, radny z Dolska oraz prezes Ochotniczej Straży Pożarnej w Mszczyczynie.\nMieszkańcy zalanego gospodarstwa na własną rękę zorganizowali sobie pompę i zajęli się usuwaniem wody z piwnicy.\n- Już się do tego przyzwyczailiśmy - mówi jeden z nich. - W ubiegłym tygodniu też nas zalało i kilka lat temu również.\nGmina nie pozostawi podtopionych bez wsparcia. - Jeżeli zajdzie taka potrzeba to z pewnością gmina, czy Ośrodek Pomocy Społecznej wesprą osoby, które ucierpiały na tym zdarzeniu - mówi dolski radny.\nPo wypompowaniu sporej ilości wody ze stawu na miejsce wkroczył ciężki sprzęt. Koparka rozryła fragment ulicy i przepust tak, by woda mogła swobodnie przepływać ze stawu.\nSą już wstępne porozumienia pomiędzy Zarządem Dróg Powiatowych, a gminą Dolsk, które zakładają wymianę całego odpływu wody ze stawu, tak, by w przyszłości nie dochodziło więcej do takich sytuacji.\n- Bardzo cieszy mnie a decyzja władz, ale dlaczego dopiero teraz? - pyta się sołtys Mszczyczyna.\nRadny Porzucek zapewnił, że po rozmowach z Powiatowym Zarządem Dróg w Śremie ten zobowiązał się do jak najszybszego zrobienia nowego przepływu.\nakcja osp dolsk\nbeata nowicka dolsk\nakcje specjalne dols...\nzbiórka w dolsku\nMieszkańcy gminy Dolsk również zbierają dary\nW sobotę, 21 marca informowaliśmy o pierwszych efektach zbiórki darów, która została przeprowadzona w gminie Książ Wielkopolski. Dziś zaglądamy do gminy Dolsk. Tu również mieszkańcy bardzo aktywnie włączyli się do akcji "Mieszkańcy Powiatu Śremskiego dla szpitali w czasie koronaw...


„Mój syn podliczył koperty z komunii i WPADŁ W SZAŁ. Chciałam zapaść się pod ziemię! Gdzie popełniłam błąd?!” [LIST DO REDAKCJI] | Mamotoja.pl\nNapisała do nas Agnieszka, mama Michała, która jest zawiedziona zachowaniem swojego syna. W dniu Pierwszej Komunii Świętej dla chłopca najważniejsze były prezenty. Nie docenił on podarunków, które dostał, ponieważ nie były „tak super”, jak tego oczekiwał. Mama chłopca zastanawia się, co zrobiła nie tak, skoro jej dziecko prezentuje takie wartości.\nJeśli chcecie podzielić się z nami swoimi spostrzeżeniami, piszcie do nas na adres: redakcja@mamotoja.pl.\n„Dla mojego dziecka liczyły się tylko prezenty”\n„Mój syn, Michał, kilka dni temu miał Pierwszą Komunię Świętą. Jak większość dzieci bardzo czekał na to wydarzenie. Pandemia koronawirusa i wszystkie obostrzenia z tym związane sprawiły, że prawie do końca nie byliśmy pewni, czy komunia rzeczywiście się odbędzie (w niektórych parafiach były one przekładane). Mój syn bardzo cieszył się na ten dzień, wyczekiwał przyjęcia i, powiedzmy wprost, prezentów. Mimo że otwarcie o tym mówił, ja jakoś machnęłam na to ręką. Sama pamiętam, jak oglądałam po kilka razy swoje komunijne skarby: pierścionek, medalik, zegarek. Pomyślałam, że to tylko dziecko: to zrozumiałe. Byłam jednak przekonana, że najważniejszy będzie dla niego wymiar duchowy tego wydarzenia. Bardzo się myliłam...\nGdy nadszedł ten wyjątkowy dzień – wszystko przebiegło zgodnie z planem. Uroczysta msza w kościele, później skromne przyjęcie na świeżym powietrzu. Dobra atmosfera popsuła się, gdy mój Michał zaczął przyjmować prezenty od gości. Pierwsze rozczarowanie na jego twarzy zauważyłam, gdy zorientował się, że nie dostał od swojego chrzestnego wymarzonego quada, a od chrzestnej najnowszego laptopa, którego sobie zażyczył (za jakieś 8 tys. zł). Cóż, to było do przewidzenia. Na Boga! To dopiero komunia, a nie wesele!\nW zamian dostał elektryczną hulajnogę, co według mnie, jest naprawdę fajnym (i kosztownym!) prezentem. Pozostali goście wręczyli mu między innymi słuchawki bezprzewodowe, telefon. Dostał też smartwatcha. Może jestem staroświecka, ale ja naprawdę byłam zaskoczona i... rozczarowana jego reakcją. Mój ukochany synek, mądry, rezolutny, poukładany, najzwyczajniej w świecie rzucił focha na gości.\nGdy zobaczył, że w kopertach nie ma ogromnych sum (w każdej było po 200, 300 zł), krzyknął, że tak czekał na super prezenty, a dostał TYLKO TO. Wyraźnie było widać, że moje dziecko jest po prostu wściekłe. W konsekwencji Michał ze łzami w oczach wybiegł z ogrodu. Zdębiałam. Było mi wstyd za niego przed gośćmi, a jak z oddali krzyknął jeszcze "możecie sobie wszyscy już iść", myślałam, że zapadnę się pod ziemię.\nCzytaj także: Ile się daje na komunię w 2021: ile do koperty od gościa, dziadków, chrzestnej i chrzestnego\nMoje dziecko właśnie przeżywało swoją "największą życiową tragedię", a ja najzwyczajniej w świecie nie potrafiłam zrozumieć, jak mógł w ten sposób podejść do swojej komunii. Przecież to jest święto duchowe i wiele razy rozmawiałam z nim na ten temat. Tłumaczyłam mu, że nie liczą się prezenty, ale to, że przyjmie Pana Jezusa do swojego serca. Czuję się rozczarowana swoim dzieckiem, ale też sobą. Myślałam, że jestem dobrą matką... Zastanawiam się, gdzie popełniłam błąd w wychowaniu syna. Czy wszystkie dzieci mają teraz tak ogromne wymagania? Nie potrafię tego zrozumieć. Boję się, że z mojego Michała wyrośnie egoistyczny materialista, a przecież nie takie wartości starałam się mu przekazać”.\nJak sytuacja z prezentami komunijnymi wyglądała u Was? Czy Wasze dzieci również miały tak wysokie wymagania?\nPieniądze z komunii: na co wydają je rodzice i czy mają do tego prawo?


Forum Mleczarskie: Egipt: Agrana rozpoczyna produkcję w nowym zakładzie\nEgipt: Agrana rozpoczyna produkcję w nowym zakładzie\nŹródło: Food Ingredients First Dodano: 2011-06-09 11:10:00\nAgrana przewiduje, że roczne możliwości produkcyjne nowego zakładu zamkną się na poziomie 5 tys. ton preparatów owocowych. Pozwoli to zaspokoić popyt ze strony mleczarni w Egipcie, Algierii, Arabii Saudyjskiej, Tunezji i Maroku.\nZakład osiągnął gotowość operacyjną w maju 2011 i funkcjonuje pod nazwą Agrana Nile Fruits. Jest to joint-venture Agrany z miejscową firmą Nile Fruits. W nowym przedsięwzięciu Agrana jest większościowym udziałowcem.\nAgrana należy do czołowych dostawców wsadów owocowych dla mleczarstwa w Centralnej i Wschodniej Europie. Cała grupa Agrana osiąga obroty roczne w wysokości 2 mld euro. Zatrudnia 8 tys. pracowników w 52 zakładach w 25 krajach na świecie.


Prezydent Miasta Wałbrzycha informuje, że w siedzibie Urzędu Miejskiego w Wałbrzychu przy ul. Kopernika 2 został wywieszony wykaz dot. nieruchomości lokalowej, stanowiącej własność Gminy Wałbrzych położonej w Wałbrzychu przy ul. Kościuszki 7/1 przeznaczonej do sprzedaży w drodze przetargu ustnego nieograniczonego, zgodnie z załącznikiem do Zarządzenia nr 1388/13 Prezydenta Miasta Wałbrzycha z dnia 19.11.2013 r. - listopad - Biuletyn Informacji Publicznej\tUrzędu Miejskiego w Wałbrzychu\ninformuje, że w siedzibie Urzędu Miejskiego w Wałbrzychu przy ul. Kopernika 2 został wywieszony wykaz dot. nieruchomości lokalowej, stanowiącej własność Gminy Wałbrzych położonej w Wałbrzychu przy ul. Kościuszki 7/1 przeznaczonej do sprzedaży w drodze przetargu ustnego nieograniczonego, zgodnie z załącznikiem do Zarządzenia nr 1388/13 Prezydenta Miasta Wałbrzycha z dnia 19.11.2013 r.\nData opublikowania 20.11.2013 10:49


Polska o 1/3 zwiększyła eksport jabłek w okresie lipiec '14 - kwiecień '15 - Owoce warzywa\nPolska o 1/3 zwiększyła eksport jabłek w okresie lipiec '14 - kwiecień '15\nPolska o 33 proc. zwiększyła eksport jabłek w okresie lipiec 2014 - kwiecień 2015 - wynika z danych Eurostatu. Liderami importu polskich owoców była Białoruś, Niemcy oraz Ukraina.\nData: 10-08-2015, 12:56\nLiderami importu polskich owoców była Białoruś, Niemcy oraz Ukraina; fot. shutterstock.com\nPomimo pesymistycznych oczekiwań, polscy eksporterzy wysłali za granicę około 1,2 mln zł, co stanowi wzrost o 33 proc. rok-do-roku. Dla porównania, eksport osiągnął zaledwie 883 tys. ton w tym samym okresie poprzedniego sezonu.\nPolscy dostawcy musieli diametralnie zmienić geografię eksportu po wprowadzeniu embarga.\nW rezultacie, dzięki zwiększeniu o 80 proc., Białoruś stała się liderem w imporcie polskich jabłek z udziałem 26 proc. w eksporcie ogółem w Polsce. Na drugim miejscu w imporcie polskich jabłek uplasowały się Niemcy osiągając ilość 193 tys. ton - dwa i pół raza więcej niż rok wcześniej. Ukraina była trzecim największym importerem z udziałem 9 proc. w eksporcie polskich jabłek (112 tys. ton, 6,7 razy więcej niż w tym samym okresie poprzedniego sezonu).\nEksporter: jest popyt na polskie jabłka. To nie koniec sezonu


jakie witaminy trzeba brac zeby zajsc w ciaze | barmar.pl\nPowtórz tę czynność co piętnaście minut, aż poczujesz się spokojniejsza.\nEnergia koloru, które pomogą Ci najbardziej jest koralowych; koralowa jest mieszaniną różowym i żółtym. W psychologii koloru, różowy to kolor miłości bezwarunkowej i żółty jest radość. Uzyskany kolor koral jest wyjątkowy w kolorze uzdrowienia. Zawarte w koralu mamy poczucie miłości, poczucie akceptacji i szacunku dla samego siebie. Ten kolor sprawia, że ??czujemy się dobrze o sobie. To honoruje naszą wrażliwość. To żywi nas, a to pozwala nam zakwitnąć. Kiedykolwiek czujesz wrażliwe, zdewastowany, przygnębiony lub odrzucone, energia korala jest jak podano wielki uścisk. Używaj jak najwięcej tego koloru jak to możliwe, jak to będzie niezwykle podtrzymujące do was w tym czasie: Odzież koralowe ubrania i biżuterię, znaleźć jakiś koral w kolorze kąpieli z bąbelkami, zawinąć się w koc rafy, jeśli nie podoba kolor, można nosić bieliznę koralową!\nTo ćwiczenie gojenia jest również bardzo przychylny. Usiąść lub położyć się spokojnie, i wyobraź sobie, że jesteś całkowicie otoczone miękkim świetle koralowej barwie. Wizualizacja wygrzewanie kolorów przez skórę, pogrąża się w mięśniach, kościach i krwi. Wyobraź sobie, że jesteś w oddychaniu energię koralowców głąb płuc. Niech energia moczyć w swoim sercu. Wyobraź sobie, że coraz silniejsze z każdym wdechu. Poczuj swoje serce pompuje kolor wokół ciała. Kiedy czujesz, że energia korala wypełnił każdą komórkę ciała, wyobraź sobie energię oczyszczający ból serca i ból od ciebie, dzięki czemu twoje komórki czyste i odnowione.\nZa pomocą tych prostych technik uzdrawiania będzie stępić udręki tych pierwszych dniach i tygodniach. Będzie on również usunąć sygnaturę energetyczną szoku i traumy z pamięci komórkowej. Jest to szczególnie ważne, jeśli chce się uniknąć traumy sabotowanie swoje życie i relacje w przyszłości.\nJak szok słabnie, można przejść do następnego etapu przetwarzania straty, a zacznie się odzyskać dobre samopoczucie. Pamiętaj, że bez względu na powód swojej relacji rozpadzie, jesteś wart opiekę i zasługują na bycie kochanym za to, kim jesteś.\nDr Anne Whitehouse jest Kolor Psycholog, Flower Remedies lekarz i autor "You Are The Alchemist - Transform Your Life". Kiedy doświadczamy bolesnych wydarzeń życiowych jest bardzo ważne, aby usunąć energię traumy. Jeśli stłumić ból i traumę, to osłabić swoją długoterminową zdrowie, dobre samopoczucie i przyszłe relacje. Istnieją proste, bardzo skuteczne techniki lecznicze, które można użyć, aby pomóc sobie i swojej rodzinie. Kolor w szczególności jest delikatny, ale niezwykle potężny. Aby dowiedzieć się więcej kosztowo darmo technik uzdrawiania można użyć, przejdź do www.TheAlchemyDr.com


§ Niepełnoletni w towarzystwie niepełnoletnich palących. – Forum Prawne\nNiepełnoletni w towarzystwie niepełnoletnich palących. - Forum Prawne\nNiepełnoletni w towarzystwie niepełnoletnich palących.\nWitam! Pytanie z rodziny tych bardziej głupich niż się przewiduje, ale jednak mnie nurtujące. Co może się stać osobie A, jeżeli grupę ludzi (poniżej osiemnastego roku życia) przyłapie się (Policja przyłapie) na paleniu tytoniu, ale ...\nPytanie z rodziny tych bardziej głupich niż się przewiduje, ale jednak mnie nurtujące. Co może się stać osobie A, jeżeli grupę ludzi (poniżej osiemnastego roku życia) przyłapie się (Policja przyłapie) na paleniu tytoniu, ale osoba A nie paliła?\nRE: Niepełnoletni w towarzystwie niepełnoletnich palących.\nNowotwór, choroby układu krążeniowo-oddechowego, przedwczesna śmierć, impotencja itp. Pamiętaj, ze bierne palenie również jest bardzo szkodliwe!\nMój światopogląd zakłada niepalenie. Ale światopogląd większości ludzi poniżej osiemnastki - nie.\nPytam o konsekwencje prawne - te medyczne znam\nNie występują takowe.\nW takim razie kompletnie bez znaczenia ile masz lat, o ile Ty nie palisz - nic Ci nie grozi? Co z tzw. "demoralizacją"?\nJeżeli ich nie częstujesz, nie zachęcasz, nie ułatwiasz to nie demoralizujesz\nA jeśli osoba A tez jest poniżej osiemnastki, nadal nie pali, ale niepełnoletni (teraz może już nieletni?) palą w jej towarzystwie? Innymi słowy: masz 16lat i siedzisz z kumplami, którzy pala szisze. Co Ci grozi? Obraz sytuacyjny ułatwia jednak sprawę.\nco to są "szisze" ?\nJeśli jej nie palisz, nie jest Twoja, nie Twoje węgle, nie Twój tytoń to nic\nOt, taka sobie spolszczona nazwa\nMiejsce ma znaczenie? Jest różnica miedzy paleniem w domu a na zewnątrz? Poza oczywiście ryzykiem.\n§ Dokumenty dla niepełnoletnich (odpowiedzi: 2) Ostatnio dużo się zmienia więc powiedzcie jak to teraz jest: Jeśli osoba niepełnoletnia robi sobie dowód osobisty to jest on ważny tyle samo ile...\n§ wakacje niepełnoletnich (odpowiedzi: 6) Mam parę pytań i proszę o jak najszybszą odpowiedź. Ile lat musi mieć osoba aby mogła podróżować samodzielnie (wynająć pokój w pensjonacie podróż...\n§ Nocleg niepełnoletnich (odpowiedzi: 1) Za dwa tygodnie z kuzynką jedziemy do Krakowa i chciałybyśmy załatwić sobie nocleg na jeden dzień. Problem w tym, że nie mamy jeszcze 18-stu lat, ja...\n§ Praca dla niepełnoletnich (odpowiedzi: 2) Witam wszystkich. Mam skończone 16 lat i chciałam dowiedzieć się czy osoba w moim wieku może pracować w roku szkolnym. Obecnie uczęszczam do LO i...\n§ Praca dla niepełnoletnich (odpowiedzi: 1) Witam wszystkich. Mam skończone 16 lat i chciałam dowiedzieć się czy osoba w moim wieku może pracować w roku szkolnym. Obecnie uczęszczam do LO i...\n§ Kradzież niepełnoletnich (odpowiedzi: 3) Witam , Spotkał mnie pewien przypadek u znajomych . Otóż 2 dzieci w wieku 11 i 13 lat wpadły na genialny pomysł KRADZIEŻY w jednym ze sklepów...


Co warto wiedzieć o niektórych zabezpieczeniach w hotelach? Jakie najlepiej poznać? - Poradnik\n/Co warto wiedzieć o niektórych zabezpieczeniach w hotelach? Jakie najlepiej poznać?\nWiele hoteli zastanawia się nad wprowadzeniem systemu kontroli dostępu, dzięki jakiemu maksymalizuje się bezpieczeństwo gości przebywających w hotelu. To bardzo dobre rozwiązanie, lecz co warto o nim wiedzieć? Jak to rozumieć?\nSystem kontroli dostępu w hotelu to sprzęt, jak hotelowe zamki, do szafek czy czytniki kart plus oprogramowanie, jakie takim czymś zarządza. Jest to szczególny typ system kontroli, a najistotniejsze w nim to zapewnienie czasowego dostępu wielu osobom, jakie nie są pracownikami obiektu, do pokoi oraz wybranych pomieszczeń. Tego rodzaju system kontroli umożliwia na zdefiniowanie kilku grup, a więc przypisanie im podobnych lub prawie identycznych uprawnień dostępu.\nW pewnych sytuacjach, systemy kontroli dostępu w takim miejscu połączone są nowoczesnym oprogramowaniem aby zarządzać hotelem, pozwala to np. na przydzielenie dostępności do określonych pomieszczeń, w zależności od wykupionych usług przez hotelowego gościa. Ciekawym rozwiązaniem jest też elektroniczny hotelowy zamek, jaki określany jest też hotelową klamką. Zamek mechaniczny i czytnik kart, silniczek sterujący ryglem a także elektronika – to wszystko obsługuje najważniejsze elementy zamka.\nPozwalają one na to, aby goście hotelowi mieli komfortowy dostęp do pokojów, a przeznaczone są do tego profesjonalne karty, jakie są zaprogramowane przez pracowników recepcji.\nCzy intryguje Cię taka tematyka? Jeśli tak, to kliknij ten odnośnik oraz zdobądź cenne informacje również na pokrewnej stronie!\nTakiego typu zamki wyposażone są w pamięć, gdzie zapisują godziny otwarcia, ale także identyfikatory otwierających kart.\nMogą być zasilane bateriami albo stałym zasilaniem. To najbardziej istotne, najbardziej niezawodne systemy w hotelach, jakie wykorzystywane są naprawdę często.\nJeśli interesuje Cię niniejszy tekst, bez wahania zobacz jeszcze inne warte zerknięcia materiały – na pewno też Cię zaintrygują.\nSą również inne, lecz nie tak powszechne.\nbezpieczeństwo, interes, program, zakup


To właśnie ta cecha była głównym bodźcem do zmiany kodu kolorystycznego na jasny zielony, przywołujący naturalność i ekologiczny style życia. W warstwie emocjonalnej opakowanie jest więc bardzo optymistyczne, na poziomie racjonalnym zaś doskonale komunikuje cechy produktu: śnieżną biel i hipoalergiczność.\nStyl opakowania – delikatna, śnieżnobiała etykieta z elementami świeżej, wiosennej zieleni i optymistyczny, naturalny kolor dekla, podkreśla tak modny obecnie trend „eko”. Elementy nowoczesnego wnętrza pojawiające się na drugim planie, nadają opakowaniu lekkości oraz przestrzenności zgodnej z dzisiejszymi trendami w projektowaniu. Komunikację ekologiczną dodatkowo wspiera, umieszczony na opakowaniu motyw jabłka. Śnieżka EKO w nowym stylu!


Policjanci zatrzymali złodziejkę z autobusu\nRedakcja 11 lipca 2017, 15:39 900 odsłon 2\nPolicjanci z Lublina zatrzymali Violettę K., która ukradła jednej z pasażerek autobusu miejskiego złoty łańcuszek. Internauci pomogli ustalić tożsamość kobiety.\nKryminalni z Lublina we wtorek zatrzymali 28-letnią Violettę K, mieszkankę pow. lubelskiego. Kobieta została zatrzymana we wtorek w Bychawie. Teraz odpowie za kradzież rozbójniczą łańcuszka wartego ok. 2 tys. złotych.\nNadal poszukiwany jest pomagający jej 32-latek. Mężczyzna w przeszłości był już karany za rozboje. – Zatrzymanie mężczyzny jest tylko kwestią czasu – mówi Andrzej Fijołek z zespołu prasowego lubelskiej policji.\nPrzypomnijmy, że do zdarzenia doszło 26 czerwca po godz. 20 w jednym z miejskich autobusów na ul. Orkana w Lublinie. Violetta K. nie przejmując się obecnością wielu świadków odwróciła się w kierunku pasażerki, która siedziała za nią i zerwała jej z szyi złoty łańcuszek z zawieszką.\nGdy autobus zatrzymał się na przystanku sprawcy wybiegli z pojazdu i udali się w nieznanym kierunku.\nbardzo dobrze, czas isc posiedziec w innym miejscu niz autobus\n11 lipca 2017 o 19:33


Jak zadbać o skórę po zimie? – Kjwa.pl\nHome »Zdrowie i Uroda»Jak zadbać o skórę po zimie?\nZmiany temperatury nie służą naszej skórze. Mimo że potrzebuje ona ochrony i odpowiedniej pielęgnacji przez cały rok, to szczególnie narażona na ataki jest w trakcie zimy, która cerę pozostawia suchą i skłonną do podrażnień.\nDlaczego tak się dzieje? Błędnie uważamy, że podczas miesięcy zimowych nie trzeba jej specjalnie chronić przed promieniami UV. Winna staje się także nasza dieta, uboga w witaminy przez brak wystarczającej ilości owoców i warzyw.\nJak w takim razie powinna wyglądać pielęgnacja ciała przed nadejściem wiosny?\nPrzede wszystkim… zrelaksuj się. Stres nasila proces starzenia się skóry. To, jak się czujesz ma wpływ na to jak wyglądasz. Zadbaj o chwilę odpoczynku tylko dla siebie. Gorąca kąpiel z aromatycznymi solami, filiżanka ulubionej herbaty z miodem, owoc na deser. Cisza i spokój. Wystarczy paręnaście minut.\nPod wpływem ciepłej wody otwierają się pory w skórze. Właśnie teraz nadszedł czas na zabiegi kosmetyczne na twarz.\n1. PEELING – usunięcie zrogowaciałego naskórka to pierwszy i niezbędny etap pielęgnacji. Oczyszczanie działa zbawiennie. Pamiętaj jednak, by peeling dobrać do rodzaju skóry. Enzymatyczny delikatnie rozluźnia komórki naskórka, polecany jest więc cerze wrażliwej lub suchej. Przy mieszanej i tłustej można używać peelingu z drobnymi substancjami ścierającymi. Stosuje się go co kilka dni.\n2. TONIK – domowy bohater naszej skóry. Nie tylko normalizuje wydzielanie sebum, ale także przywraca skórze fizjologiczne pH i działa antybakteryjnie. Dobierz odpowiedni do swojej cery, stosuj go codziennie rano i wieczorem, a w niedługim czasie zobaczysz efekty.\n3. KREM – ma na celu odżywienie i nawilżenie skóry, co jest tak szczególnie istotne w okresie po zimie. Dzięki tonikowi, krem dużo łatwiej się wchłonie. Tak więc stosuj go od razu po przemyciu cery tonikiem.\nPoza tym idealnie sprawdzą się różnorakie maski do twarzy. Wykonuj je między godziną 18 a 22 – wtedy Twoja skóra jest najbardziej aktywna i najlepiej wchłonie wszystkie dobre substancje, które na nią nałożysz.


▷ Darmowe Spiny (Free Spiny) bez Depozytu za Rejestrację 2022\nOnline Kasyno Free Spiny\nTopCasinoExpert > Kasyno Bonusy > Free Spiny\nRejestracja Bonus Bez Depozytu 10 FS „A Christmas Carol” – Vegas Crest\nRejestracja Bonus Bez Depozytu 25 FS – Planet 7\nPromo kod: NAUGHTY25\nBonus Bez Depozytu 77 FS za Rejestracje – VIP Casino\nWymagania dotyczące zakładów : 77x\nLimit wypłat: 333 UAH\nZarejestruj się na stronie, potwierdź numer telefonu kodem z SMS-a, aktywuj bonus w sekcji „Prezenty”\nBonus Bez Depozytu 50 FS – SlotoKing\nLimit wypłat: 1 000 UAH / 3 000 RUB / 40 USD\n4,5 UAH / 13,5 RUB / 0,09 USD\nZarejestruj się, wypełnij profil, zapisz zmiany, potwierdź dane kontaktowe (numer telefonu i adres e-mail), aktywuj bonus na swoim profilu\nRejestracja Bonus Bez Depozytu 35 FS „Cubee” – Cherry Gold\nPromo kod: GUILTYCUBE\nLimit wypłat: x2\nPowinieneś zarejestrować się za pomocą naszego linku partnerskiego (kod promocyjny GUILTYCUBE)\nRejestracja Bonus Bez Depozytu 30 FS – Wink Slots\nLimit wypłat: 100 GBP\nRejestracja Bonus Bez Depozytu 25 FS – Slots of Vegas\nPromo kod: LIBRE25\nRejestracja Bonus Bez Depozytu 20 FS „Secret Jungle” – Slots Empire\nPromo kod: 20JUNGLE\nLimit wypłat: x3\nRejestracja Bonus Bez Depozytu 40 FS „Frog Fortunes” – Red Dog\nPromo kod: FREEFROG\nLimit wypłat: 105 USD\nRejestracja Bonus Bez Depozytu 45 FS „Cash Bandits 3” – Las Atlantis\nPromo kod: CASHWIN\nLimit wypłat: 135 USD\nFree spins–informacja podstawowa\nDzisiaj na rynku działa ogromna liczba online kasyn, co powoduje bardzo dużą konkurencję, a szczególnie zaostrza się walka o graczy. Dlatego każde kasyno realizuje różne działania promocyjne, aby zainteresować gracza i zachęcić do rejestracji, a następnie do gry na automatach na prawdziwe pieniądze. Różne bonusy stanowią idealne narzędzie zachęcające do gry, które, nawiasem mówiąc, są bardzo popularne wśród samych graczy. Gracz może otrzymać różne bonusy, na przykład, premię pieniężną lub free spiny za rejestrację bez depozytu. Bardziej szczegółowo omówimy to w tym artykule.\nDlaczego gracz potrzebuje darmowe spiny?\nFree spins są darmowym bonusem z możliwością wypłaty wygranej, a bonusy zawsze cieszą graczy. Dzięki bonusom można, jeśli nie zbić fortunę, to przynajmniej zrozumieć zasady gry bez utraty własnych środków. Free spins to są darmowe obroty bębna bez konieczności dokonywania wpłaty, chociaż niektóre kasyna wymagają wpłaty depozytu. Tę kwestię należy wyjaśnić z operatorami kasyn przed przyjęciem tak hojnego prezentu. Innymi słowy, gracz może otrzymać darmowe spiny za zarejestrowanie się w kasynie i otrzymać wygraną w postaci prawdziwych pieniędzy, bez konieczności zdeponowania złotówki z własnego portfela. Ważne jest jednak być świadomym polityki kasyna, ponieważ każde online kasyno prowadzi własną politykę bonusową.\nKorzyści związane z free spins\nJakiś czas temu popularne były bonusy depozytowe, na które polowali prawie wszyscy doświadczeni gracze. Sytuacja się zmieniła, i teraz takie bonusy nie posiadają tak dużej wartości. W oczach graczy to właśnie free spins stały się wisienką na torcie. Jest ku temu kilka powodów. Po pierwsze, w przeciwieństwie do bonusów depozytowych, darmowe spiny nie mają tak surowych wymagań w zakresie obrotów, a czasami takie wymagania w ogóle nie istnieją. Po drugie, free spiny najczęściej nie mają okresu ważności, a bonusy depozytowe muszą być wykorzystane w slocie w ciągu kilku dni po ich otrzymaniu. Po trzecie, online kasyna znacznie częściej oferują darmowe spiny niż bonusy depozytowe. Może się wydawać, że takie prezenty nie są opłacalne dla samego kasyna, ale rzeczywistość jest inna. Żadne kasyno nie będzie działać ze stratą. Bonusy, w tym darmowe spiny, są korzystne nie tylko dla gracza, ale także dla kasyna, ponieważ wielu nowych graczy, którzy grali o bonusy, z pewnością zostaną stałymi klientami.\nCzy można zbić fortunę na darmowych spinach?\nWygrana w kasynie nie jest wydarzeniem codziennym. Jeśli gracz wygra, to również dlatego, że uśmiechnęła się fortuna. Po otrzymaniu dodatkowych zakręceń w postaci darmowych spinów, szanse na wygraną, choć znikome, ale nadal są. Dzięki darmowym spinom gracz może zapoznać się z automatem i poznać zasady gry, ale jest mało prawdopodobne, że zbije fortunę. Charakterystyczną cechą free spins jest to, że zakręcenia posiadają postać dodatkowych obrotów i nie są w postaci pieniądza. Ponadto, liczbę pozostałych spinów można zawsze sprawdzić na koncie w danym kasynie. Szanse na wygraną są również ograniczone, ponieważ w wielu kasynach darmowe spiny są oferowane tylko raz, chociaż niektóre kasyna często organizują promocje i oferują free spins kilka razy. Co więcej, nie każdy gracz jest w stanie odegrać bonus – spiny w kasynie, co oznacza, że szanse na dużą wygraną są minimalne.\nPodobnie jak w przypadku każdego innego bonusu, darmowe spiny muszą być używane zgodnie z zasadami online kasyna. Poza akceptowaniu darmowych spinów, zwróć uwagę na warunki bonusowe, aw szczególności na to, w jakich grach możesz z nich skorzystać. Darmowe spiny są ważne tylko w niektórych grach, dlateg oważne jest, aby wyjaśnić ten punkt. Najczęściej darmowe spiny są naliczane na konto gracza automatycznie po aktywacji za pomocą kodu promocyjnego, kuponu, za rejestrację, za wskazanie adresu e-mail lub numeru telefonu. Aby uzyskać darmowe spiny, czasami musisz poprosić o nie na czacie w kasynie online. W naszym rankingu znajdziesz wszystkie nowe darmowe spiny bez depozytu. Większość graczy boryka się z problemem obstawiania, ponieważ nie wszyscy rozumieją, jak prawidłowo obstawiać free spins w przypadku wygranej, aby wypłacić środki. Tak więc, aby otrzymać wygraną, musisz postawić zakład na określoną kwotę i zagrać w określonym czasie oraz dokonać wpłaty. Ponadto będziesz mógł wypłacić tylko część kwoty.\nCzy warto grać z darmowymi spinami\nDecyzja należy do gracza. Z jednej strony nie ma nic złego w darmowych spinach, ponieważ jest to dobry sposób na poznanie zasad gry i zrozumienie, czy warto zagrać na tym automacie na prawdziwe pieniądze. Z drugiej strony, bonusy są zawsze pułapkami w postaci ukrytych warunków. Zanim zdecydujesz otrzymać prezent nawet od najlepszych kasyn, lepiej dokładnie zapoznaj się z warunkami promocji.\n? Co to są free spiny w online kasynie?\nDarmowe spiny w kasynie to darmowe obroty na automatach wideo, za które płaci kasyno. W takim przypadku wygrana jest zapisywana na koncie gracza. Jednak wykorzystać darmowe spiny możesz tylko w niektórych kasynach. Z reguły nie ma ich tak wielu. Darmowe spiny mają te same warunki, co inne darmowe bonusy, jednak każde kasyno online może mieć własne warunki promocji, które należy wyjaśnić.\n? Jak mogę otrzymać free spins?\nMożesz zdobyć darmowe spiny na kilka sposobów, w tym za prostą rejestrację. Z kolei darmowe spiny mogą być różnej formy i każdy będzie posiadać własne warunki. Wszystkich jednak łączy fakt, że przyjmując darmowe bonusy, gracz nie inwestuje ani grosza z własnej kieszeni i zaczyna grę na koszt online kasyna.\nWygrana w kasynie online to zawsze czysty przypadek. To również dotyczy gry z darmowymi bonusami. Można wygrać wykorzystując bonusy, ale szanse nie są tak duże. Możesz grać, wykorzystując bonusy, jeżeli jesteś ciekawy takiej formy rozrywki lub chcesz zapoznać się z określonym automatem. Niemniej jednak zdarzają się przypadki wygranej z wykorzystaniem free spinów.\n? Jak wypłacić wygraną?\nAby wypłacić wygraną tytułem gry z bezpłatnym bonusem, musisz spełnić pewne wymagania online kasyna. Darmowy bonus to w pewnym sensie rodzaj pożyczki, którą należy spłacić, w tym momencie mówimy o tym, że należy odegrać. Przed wysłaniem prośby o wypłatę wygranej, upewnij się, że spełniłeś wszystkie wymagania kasyna, jeśli chcesz mieć prawo do wypłaty.\n⛱ Co to jest obrót?\nObrót (wager) jest dokładnie tym, co uniemożliwia graczom po prostu wypłacenie wygranej otrzymanej podczas gry z darmowymi spinami. Gracz musi odegrać wszystkie bonusy. Istotą obrotu jest to, że gracz nie może wysłać prośby o wypłatę środków ze swojego konta, dopóki nie dokona określonej liczby zakładów. Minimalna liczba nazywana jest obrotem.\n❇ Ile razy można otrzymać free spiny?


Rady pracowników - obowiązek utworzenia przy zatrudnieniu 50. pracownika - Infor.pl\nStrona główna » Kadry » Zbiorowe prawo pracy » Rady pracowników » Rady pracowników - obowiązek utworzenia przy zatrudnieniu 50. pracownika\n19 kwietnia 2013, 05:00\nZatrudniamy 49 pracowników. Wkrótce dojdzie 50. pracownik. Czy od tego momentu będziemy mieli obowiązek powołania rady pracowników? Czy zatrudnienie 50. pracownika to jedyny warunek utworzenia rady pracowników? Kiedy pracodawca powinien przeprowadzić wybory do rady?\nNie muszą Państwo jeszcze tworzyć rady pracowników. Będą Państwo zobowiązani przystąpić do procedury tworzenia rady pracowników niezwłocznie, gdy przeciętna liczba zatrudnionych z okresu 6 miesięcy osiągnie co najmniej 50 pracowników. Ponadto warunkiem przystąpienia do tworzenia rady jest wpłynięcie pisemnego wniosku od co najmniej 10% pracowników w sprawie utworzenia rady pracowników. Wybory do rady pracowników nie mogą się odbyć wcześniej niż po upływie 30 dni po dniu powiadomienia przez pracodawcę pracowników o terminie wyborów. W praktyce przyjmuje się jednak, że pracodawca powinien przeprowadzić je nie później niż w terminie 2 do 3 miesięcy od dnia zgłoszenia wniosku przez pracowników.\nZobacz: Rada pracowników - skład i zadania\nPrzy ustalaniu, czy pracodawca powinien utworzyć radę pracowników, liczbę zatrudnionych u pracodawcy pracowników ustala się na podstawie przeciętnej liczby zatrudnionych w ramach stosunku pracy w okresie ostatnich 6 miesięcy przed dniem powiadomienia o wyborach członków rady pracowników (art. 7 ust. 1 ustawy o informowaniu pracowników...). Taka regulacja powoduje, że pracodawcy mają problem z ustaleniem, z jakiego okresu liczyć średnie zatrudnienie w firmie. Nie są bowiem w stanie obliczyć średniej liczby pracowników i nie mogą wyznaczyć 6-miesięcznego okresu poprzedzającego zdarzenie (wybory rady pracowników), którego daty nie znają i które nie wiadomo, czy nastąpi.\nW praktyce przyjmuje się zatem, że pracodawca, który nie jest pewien, czy przekroczył pułap zatrudnienia zobowiązujący do powiadomienia pracowników o możliwości utworzenia rady pracowników, powinien regularnie dokonywać obliczenia poziomu średniego zatrudnienia przypadającego 6 miesięcy wstecz od dnia, w którym dokonuje obliczenia. Ten dzień nie musi przypadać na koniec czy początek miesiąca. Będzie to bowiem dzień spełnienia tego warunku. W razie osiągnięcia stanu zatrudnienia w wysokości co najmniej 50 pracowników pracodawca powinien niezwłocznie poinformować o tym pracowników w sposób przyjęty w danym zakładzie pracy (art. 7 ust. 5 ustawy o informowaniu pracowników...).\nUstalanie liczby pracowników\nPracodawca o terminie wyborów do rady pracowników powinien poinformować załogę w sposób przyjęty w zakładzie pracy.\nPrzepisy określają dwa terminy, które powinny być przestrzegane przez pracodawcę oraz przez komisję wyborczą. Pierwszy z nich to nieprzekraczalny 21-dniowy termin, w jakim grupa 10 lub 20 pracowników (w zależności od wielkości pracodawcy) może zgłaszać kandydatów na członków rady pracowników. Natomiast drugi termin jest elastyczny. Ustawodawca zastrzegł jedynie, że wybory do rady pracowników nie mogą się odbyć wcześniej niż 30 dni po dniu powiadomienia przez pracodawcę pracowników o terminie wyborów.\nOznacza to, że teoretycznie pracodawca może ustalić dosyć odległy termin przeprowadzenia wyborów. Jednak, mimo że nie wynika to wprost z przepisów ustawy o radach pracowników, od dnia zgłoszenia pracodawcy wniosku przez 10% pracowników do dnia przeprowadzenia wyborów nie powinno minąć więcej niż 2–3 miesiące.\nOdsuwanie daty wyborów w czasie może być traktowane jako wykroczenie polegające na uniemożliwianiu utworzenie rady pracowników lub niezorganizowaniu wyborów rady pracowników lub ich utrudnianiu (art. 19 ust. 1 pkt 1 i pkt 3 ustawy o informowaniu pracowników...). W konsekwencji na pracodawcę może być nałożona kara ograniczenia wolności (1 miesiąc) albo grzywny (od 20 zł do 5000 zł).\nPrzesuwanie bez uzasadnienia daty wyborów do rady pracowników przez pracodawcę może skutkować ukaraniem go grzywną (od 20 zł do 5000 zł) albo karą ograniczenia wolności w wymiarze 1 miesiąca.\n● art. 1, art. 4, art. 7–9, art. 19 ustawy z 7 kwietnia 2006 r. o informowaniu pracowników i przeprowadzaniu z nimi konsultacji (Dz.U. Nr 79, poz. 550 ze zm.),\n● art. 112 Kodeksu cywilnego,\n● art. 20 § 1, art. 24 § 1 Kodeksu wykroczeń