Bez końca I - Borys Fiodorowicz - Figuratywne - Art In House\nStrona główna » Galeria online » Obrazy » Borys Fiodorowicz » Bez końca I\nBez końca I , 2018\n"Bez końca I" to obraz o wymiarach 70x50 cm z 2018 roku. Autorem pracy jest Borys Fiodorowicz.\nDzieło zostało wykonane w technikach: drewno, akryl. Jest to surowiec otrzymywany poprzez ścięcie i odpowiednią obróbkę różnych gatunków drzew. Od początku ludzkości wykorzystywany był jako materiał budowlany do tworzenia siedzib, narzędzi, mebli i sprzętów domowych, oraz do spalania go w celu uzyskania energii cieplnej. Drewno wykorzystywano do wytwórstwa środków transportu, takich jak wozy, łodzie i sanie. Obecnie jest cenionym i tanim materiałem budowlanym oraz wykończeniowym. Przez artystów wykorzystywany jest jako podłoże malarskie lub do tworzenia rzeź i reliefów. Jest to farba syntetyczna, w produkcji której wykorzystuje się cząsteczki pigmentów oraz żywice poliakrylowe. Początkowo, farby akrylowe wykorzystywano do prac przemysłowych i budowlanych, m. In. Pokrywając nimi ściany budynków w klimacie nadmorskim, jednak od lat 50-tych szybko zyskiwały popularność jako medium malarskie. Posiadają liczne zalety: szybki czas schnięcia, dostępność, stosunkowo niską cenę, bogatą gamę kolorystyczną oraz łatwość posługiwania się nią. Może być wykorzystywana do pokrywania zarówno płótna jak i drewna, szkła, metalu, papieru, kartonu. Występuje w postaci płynnej (w pojemnikach) oraz żelowej (w tubkach) Farba akrylowa jest dobrym rozwiązaniem dla początkujących artystów, chociaż spotkamy ją w twórczości kanonicznych mistrzów malarstwa, takich jak Basquiat, Andy Warhol czy Edward Dwurnik.\nAutor obrazu wykorzystał przy tworzeniu pracy kolory biały, czarny, niebieski. Dzięki białej barwie, praca będzie znakomitym dopełnieniem minimalistycznego, nowoczesnego wnętrza, jednocześnie zachowując równowagę między obiektem a przestrzenią. Na czarnej barwie swoje kompozycje artystyczne opierali zarówno dawni mistrzowie holenderscy czy twórcy nokturnów, jak i artyści konceptualni oraz przedstawiciele minimalizmu. Niebieski, który nadaje onirycznego charakteru dziełom sztuki, co tłumaczy częste jego występowanie w pracach surrealistów, np. U Salvadora Dali i Rene Magritte’a.


Oponeo Motorsport z problemami na World RX w Rydze | RALLY AND RACE\nStrona głównaAktualnościOponeo Motorsport z problemami na World RX w Rydze\nBy Małgorzata Piasecka\nfot. QNIGAN Rallycross Media\nW miniony weekend nie tylko w Polsce odbyła się impreza RX. Na Łotwie o punkty w Mistrzostwach Europy Rallycross, na torze w Rydze, walczyli reprezentanci Oponeo Motorsport czyli Marcin Gagacki i Dariusz Topolewski.\nPoczątkowo ekipa Oponeo radziła sobie bardzo dobrze. W sobotę Marcin Gagacki po Q1 zapisał się na 12 miejscu w klasyfikacji głównej ERX1. Niestety, incydent na Q2 spowodował dyskwalifikację Polaka z zawodów. Z pozoru lekki kontakt z Węgrem – Attilą MÓZER’em, przyczynił się do urwania tylnego koła w Fordzie Fiesta. Sprawa dla Marcina była nie zrozumiała, co widać po jego sarkastycznym wpisie na fanpage’u: „W Polsce za dotknięcia w każdym biegu we wszystkich klasach dyskwalifikacje powinny być.”\nTakże szczęścia nie miał nasz drugi reprezentant – Darek Topolewski. W sobotę, na Q1 po hopie, Fiesta Polaka odbiła się od bandy. Niestety, uszkodzenia były na tyle poważne, że zawodnikowi ekipy Oponeo nie udało się ukończył biegu. Pech dopadł Topolewskieto także w niedzielę – na trzecim biegu kwalifikacyjnym Ford Darka… zapalił się. Obaj Polscy zawodnicy zakończyli imprezę po Q4.\nW finale klasy RX1 na pierwszym miejscu dojechał Jānis BAUMANIS w Skodzie Fabii, drugie miejsce zajął francuz Fabien PAILLER (Peugeot 208), trzeci na pudle zameldował się Peter HEDSTRÖM (Hyundai i20).\nZa trzy tygodnie kolejna runda FIA World RX i kolejna szansa dla ekipy Oponeo Motorsport. Polacy tym razem powalczą o zwycięstwo na belgijskim torze Spa.\nPoprzedni artykułRajd Azorów – debiut rodem z marzeń\nNastępny artykuł3 runda Interia DRIVE CUP – Tor Kielce\nMarcin Gagacki drugi po pierwszym dniu na ERX w Belgii


Bramitob - działanie, dawkowanie, opis leku - Dlapacjentow.pl\nDlaPacjentow > Leki > Bramitob\nBramitob 56 poj. 4 ml, roztw. do nebulizacji\nAntybiotyk aminoglikozydowy w postaci preparatu przeznaczonego do inhalacji z nebulizatora. Tobramycyna podana wziewnie działa bakteriobójczo na Pseudomonas aeruginosa, Staphylococcus aureus, Haemophilus influenzae. Nie działa m.in. na Burkholderia cepacia, Stenotrophomonas maltophilia i Alcaligens xylosoxidans. Po podaniu z nebulizatora średnia całkowita biodostępność leku wynosi ok. 9,1% dawki, wchłanianie ogólnoustrojowe jest bardzo małe. Wiązanie z białkami osocza wynosi poniżej 10%. Wchłonięta do krwiobiegu część dawki jest wydalana z moczem, natomiast niewchłonięta tobramycyna jest prawdopodobnie wydalana z odkrztuszaną plwociną. T0,5 tobramycyny w surowicy wynosi około 2 h (po podaniu dożylnym).\nWziewnie. Leczenie powinno być rozpoczęte przez lekarza z doświadczeniem w leczeniu pacjentów z mukowiscydozą. Ze względu na ryzyko skurczu oskrzeli pierwszą dawkę leku należy podawać pod nadzorem lekarskim, a jeśli pacjent już stosuje lek rozszerzający oskrzela, powinien go przyjąć przed nebulizacją. Przed i po nebulizacji należy określić pierwszosekundową wymuszoną objętość wydechową (FEV1). Dorośli i dzieci od 6 lat: zawartość 1 pojemnika jednodawkowego (300 mg) 2 razy na dobę (rano i wieczorem) przez 28 dni. Przerwa pomiędzy kolejnymi dawkami powinna wynosić 12 h. Po 28 dniach leczenia preparatem należy go odstawić na okres następnych 28 dni. Należy przestrzegać cykli 28-dniowego aktywnego leczenia na przemian z 28-dniową przerwą w podawaniu leku. Leczenie tobramycyną należy kontynuować cyklicznie, dopóki w opinii lekarza pacjent odnosi korzyści kliniczne ze stosowania leku w ramach schematu leczenia. Jeśli nastąpi widoczne pogorszenie kliniczne stanu płuc, należy rozważyć wprowadzenie dodatkowego leczenia przeciwko bakteriom Pseudomonas. Nie określono maksymalnej tolerowanej dawki dobowej leku. Zawartość jednego pojemnika jednodawkowego (300 mg), przelaną do nebulizatora, należy podawać drogą wziewną przez około 15 minut, wykorzystując nebulizator wielokrotnego użytku PARI LC PLUS lub PARI LC SPRINT. Podczas podawania preparatu pacjent siedzi lub stoi prosto, oddychając normalnie przez ustnik nebulizatora. Klamerki na nos mogą ułatwić pacjentowi oddychanie ustami. Pacjent powinien kontynuować standardowy schemat postępowania w zakresie fizjoterapii klatki piersiowej. Jeśli zajdzie konieczność kliniczna, należy kontynuować przyjmowanie odpowiednich leków rozszerzających oskrzela. U pacjentów otrzymujących kilka różnych leków działających na układ oddechowy, zaleca się, aby przyjmować w następującej kolejności: lek rozszerzający oskrzela, zabieg fizjoterapii, inne leki przyjmowane drogą wziewną i na końcu lek Bramitob. Leku nie należy mieszać z innymi lekami podawanymi drogą wziewną.\nLeczenie przewlekłych zakażeń płuc wywołanych przez Pseudomonas aeruginosa u pacjentów z mukowiscydozą w wieku 6 lat i powyżej.\nNadwrażliwość na tobramycynę, jakikolwiek inny antybiotyk aminoglikozydowy lub jakąkolwiek substancję pomocniczą. Nie stosować u pacjentów otrzymujących silne leki moczopędne o działaniu ototoksycznym (np. furosemid, kwas etakrynowy).\nNależy zachować ostrożność, jeśli u pacjenta stwierdzono lub podejrzewa się zaburzenia czynności nerek, słuchu, zaburzenia układu przedsionkowego lub przewodnictwa nerwowo-mięśniowego lub występuje ciężkie, czynne krwioplucie. Jeśli wystąpią objawy wskazujące na zaburzenie czynności nerek, układu przedsionkowego i (lub) słuchu, należy przerwać podawanie lub zmodyfikować dawkowanie leku. Przed i po nebulizacji należy określić pierwszosekundową wymuszoną objętość wydechową (FEV1). Jeśli u pacjenta nieprzyjmującego leku rozszerzającego oskrzela wystąpią objawy świadczące o wystąpieniu skurczu oskrzeli wywołanego leczeniem tobramycyną, badanie należy powtórzyć innym razem, podając lek rozszerzający oskrzela. Wystąpienie skurczu oskrzeli pomimo stosowania leku rozszerzającego oskrzela może świadczyć o reakcji alergicznej - w takim przypadku należy przerwać podawanie leku Bramitob. Tobramycynę należy stosować z zachowaniem szczególnej ostrożności u pacjentów z zaburzeniami przewodnictwa nerwowo-mięśniowego, takimi jak choroba Parkinsona i inne stany charakteryzujące się osłabieniem mięśni, w tym miastenia, ponieważ aminoglikozydy mogą zwiększać osłabienie mięśni ze względu na możliwe działanie kuraropodobne na przewodnictwo nerwowo-mięśniowe. Jeśli u pacjenta rozpoznano lub podejrzewa się zaburzenia czynności nerek lub jeśli początkowo prawidłowa czynność nerek uległa zaburzeniu w trakcie leczenia tobramycyną, należy dokładnie kontrolować czynność nerek oraz czynność ósmego nerwu czaszkowego. Należy też kontrolować stężenie tobramycyny w surowicy, tj. należy oznaczyć stężenia leku po 2 lub 3 dawkach, aby w razie konieczności można było zmodyfikować dawkę, a także co 3-4 dni w trakcie leczenia. Jeśli u pacjenta nastąpi zmiana czynności nerek, należy częściej oznaczać stężenie leku we krwi i odpowiednio zmodyfikować jego dawkę lub przerwy między dawkami. Do badań klinicznych nie zakwalifikowano pacjentów z ciężkimi zaburzeniami czynności nerek, tj. stężeniem kreatyniny w surowicy >2 mg/dl (176,8 µmol/l). Zaleca się przeprowadzenie oceny czynności nerek w chwili rozpoczynania leczenia. Ponadto czynność nerek należy okresowo ponownie ocenić, regularnie kontrolując stężenie mocznika i kreatyniny, przynajmniej po każdych 6 pełnych cyklach leczenia (180 dni). Jeśli potwierdzi się toksyczny wpływ na nerki, leczenie tobramycyną należy przerwać aż do chwili, gdy minimalne stężenie leku w surowicy zmniejszy się poniżej 1 µg/ml. Wówczas leczenie tobramycyną można wznowić po konsultacji ze specjalistą. Systematyczne kontrolowanie czynności nerek jest szczególnie ważne u pacjentów w podeszłym wieku z czynnością nerek osłabioną w takim stopniu, że wyniki rutynowych badań przesiewowych, takie jak stężenie mocznika lub kreatyniny w surowicy krwi, nie wskazują na zaburzenia czynności nerek. Bardziej przydatne może być oznaczenie klirensu kreatyniny. Mocz należy badać, aby sprawdzić, czy występuje zwiększone wydalanie białek, komórek i wałeczków. Okresowo należy oznaczać stężenie kreatyniny w surowicy i klirens kreatyniny (preferowane zamiast oznaczania stężenia mocznika we krwi). Ze względu na ryzyko działania ototoksycznego przez cały czas leczenia należy kontrolować czynność narządu słuchu pacjenta. U pacjentów z czynnikami ryzyka związanymi z wcześniejszym długotrwałym leczeniem aminoglikozydami o działaniu ogólnoustrojowym, może być konieczność dokonanie oceny audiologicznej przed rozpoczęciem leczenia tobramycyną. Jeśli podczas leczenia aminoglikozydami pacjent informuje o szumach usznych lub utracie słuchu, lekarz powinien ocenić, czy konieczne jest przeprowadzenie badań audiologicznych. Jeśli jest to możliwe, zaleca się wykonanie następujących po sobie audiogramów u leczonych długotrwale pacjentów, którzy są narażeni na szczególnie wysokie ryzyko działania ototoksycznego. Jeśli pacjent przyjmuje jednocześnie aminoglikozydy drogą pozajelitową, należy go odpowiednio kontrolować ze względu na ryzyko kumulacji działań toksycznych. U pacjentów z czynnym, ciężkim krwiopluciem lek można stosować tylko wtedy, jeśli korzyści z leczenia przewyższają ryzyko, w tym ryzyko dalszego krwotoku. W badaniach klinicznych stwierdzono zwiększenie minimalnego stężenia aminoglikozydów hamującego wzrost szczepów P. aeruginosa wyizolowanych od niektórych pacjentów leczonych tobramycyną w postaci wziewnej. Istnieje teoretyczne ryzyko, że u pacjentów leczonych tobramycyną podawaną metodą nebulizacji mogą rozwinąć się szczepy P. aeruginosa oporne na tobramycynę podawaną dożylnie. Brak danych dotyczących pacjentów zakażonych Burkholderia cepacia. Nie wykazano skuteczności i bezpieczeństwa stosowania leku u dzieci poniżej 6 lat.\nDane z badań klinicznych. Często: kaszel, dysfonia. Niezbyt często: zakażenia grzybicze, kandydoza jamy ustnej, ból głowy, zawroty głowy, niedosłuch, głuchota neurosensoryczna, zmniejszenie wartości natężonej objętości wydechowej, duszność, rzężenia, krwioplucie, ból gardła, kaszel z odpluwaniem, nadmierne wydzielanie śliny, zapalenie języka, ból w nadbrzuszu, nudności, wysypka, osłabienie, uczucie dyskomfortu w klatce piersiowej, suchość błon śluzowych, zwiększenie aktywności aminotransferaz. Dane uzyskane po wprowadzeniu do obrotu. Niezbyt często: kaszel, zapalenie gardła, dysfonia, duszność. Rzadko: zapalenie krtani, jadłowstręt, zawroty głowy, ból głowy, bezgłos, szum uszny, utrata słuchu, skurcz oskrzeli, dyskomfort w klatce piersiowej, zaburzenia płuc, krwioplucie, krwawienie z nosa, zapalenie błony śluzowej nosa, astma, kaszel z odpluwaniem, zaburzenia smaku, owrzodzenie jamy ustnej, wymioty, nudności, wysypka, osłabienie, gorączka, ból w klatce piersiowej, ból, nudności, zmniejszenie wartości w testach czynnościowych płuc. Bardzo rzadko: zakażenie grzybicze, kandydoza jamy ustnej, limfadenopatia, reakcje nadwrażliwości, senność, zaburzenia ucha, ból ucha, hiperwentylacja, niedotlenienie, zapalenie zatok, biegunka, bóle brzucha, pokrzywka, świąd, ból pleców, złe samopoczucie. W kontrolowanych badaniach klinicznych z innymi lekami zawierającymi tobramycynę, podawanych metodą nebulizacji jedynymi działaniami niepożądanymi, jakie zgłaszano u znaczącej większości pacjentów były: dysfonia (13% pacjentów) i szumy uszne (3% pacjentów). Szumy uszne były przemijające i ustępowały po zaprzestaniu leczenia, i nie były związane z trwałą utratą słuchu w badaniu audiometrycznym. Ryzyko szumów nie zwiększało się w powtarzanych cyklach stosowania tobramycyny. Do dodatkowych działań niepożądanych, z których część jest następstwem choroby podstawowej, a dla których nie można wykluczyć związku ze stosowaniem tobramycyny, należały: przebarwienie plwociny, zakażenia dróg oddechowych, bóle mięśni, polipy nosa i zapalenie ucha środkowego. W otwartych badaniach klinicznych i obserwacjach po wprowadzeniu leku do obrotu, u niektórych pacjentów przyjmujących długotrwale w przeszłości lub jednocześnie aminoglikozydy dożylnie, stwierdzono utratę słuchu. Aminoglikozydy podawane drogą pozajelitową mogą powodować nadwrażliwość, działanie ototoksyczne i neurotoksyczne.\nAby kontrolować stężenie tobramycyny w surowicy, krew należy pobierać tylko z żyły, a nie z palca (skóra palców może być zanieczyszczona tobramycyną, co może być przyczyną zafałszowanych wyników badań). Jest mało prawdopodobne, by tobramycyna wpływała na zdolność prowadzenia pojazdów mechanicznych i obsługiwania maszyn; jeśli pacjent zamierza prowadzić pojazdy lub obsługiwać maszyny, należy go jednak ostrzec o możliwości wystąpienia zawrotów głowy i (lub) zaburzeń równowagi.


Rodzice apelują o światła na Handlowej – targowek.info\nTargówek 13 maja 2016 Ankh\n– Pomóżcie nam zadbać o życie i zdrowie naszych dzieci – pisze mama z Targówka i apeluje o światła na Handlowej. Przyłączamy się do prośby.\nPo wytyczeniu objazdu budowy metra przez ulicę Handlową nie ma dnia bez niebezpiecznej sytuacji na tzw. „obwodnicy Targówka”. Do najtragiczniejszego zdarzenia doszło w środę, gdy rozpędzony dostawczy samochód uderzył w dwie dziewczynki przechodzące po pasach na Handlowej przy Pratulińskiej. Jedna z nich mocno poturbowana trafiła do szpitala.\nAle to nie pierwsza taka sytuacja.\nTydzień temu na Handlowej rozbiły się na tej ulicy dwa samochody. Dwa tygodnie cudem nikt nie zginął, gdy kierowca staranował mur z powstańczym muralem.\nNic dziwnego, że o życie swoich dzieci boją się rodzice sąsiednich podstawówek: 28 i 114. Emocjonalny list napisała do naszej redakcji Anna:\nPiszecie o ważnych sprawach na Targówku. Zwróciliście uwagę na ostatni wypadek na ul. Handlowej i postanowiłam poprosić o pomoc w nakłonieniu władz dzielnicy do utworzenia świateł przy szkole 28 (skrzyżowanie Kołowej z Handlową) przy DKS Targówek. Gdzie ostatnio kierowca rozwalił mur okalający boisko szkolne, a chwilę później był kolejny wypadek.\nProsiliśmy szkołę i urząd dzielnicy o reakcję, ale najwyraźniej mamy zbyt małą siłę przebicia. Nie chcemy czekać, aż zginie tam jakieś dziecko. Uczęszcza tam 800 dzieci. Większość przechodzi tymi pasami.\nStaramy się, by choć jeden rodzic przypilnował grupy dzieci, gdy idą do szkoły lub kończą zajęcia, ale większość dzieci z 4, 5 i 6 klas chodzi samodzielnie. Mamy Pana Stopka, ale pomaga tylko na dwóch przerwach. A szkoła pracuje na dwie zmiany i jego praca nie rozwiązuje nawet części problemu.\nPomijam także fakt, że nieroztropni kierowcy przejeżdżają pasy nawet, gdy Pan Stopek zatrzymuje ruch i dzieci są już na jezdni. Sama dwukrotnie ściągałam obce dziecko z pasów, tuż przed maską samochodu. I to wszystko w ciągu jednego tygodnia. Jestem przerażona tym co się dzieje i błagam Was o pomoc. Pomóżcie nam zadbać o życie i zdrowie także naszych dzieci – pisze Anna.\nWczoraj i dzisiaj w przejściu przez jezdnię pomagali uczniom strażnicy miejscy, ale tylko rano i tylko przez chwilę. Z kolei szkoła nr 114 chce zatrudnić specjalną osobę, która będzie przeprowadzała dzieci przez Handlową. Ale to wciąż za mało.\nDlatego przyłączamy się do apelu, tym bardziej, że miejski inżynier ruchu Janusz Galas na spotkaniu z mieszkańcami przed budową metra zapewniał, że ratusz jest gotowy na zamontowanie dodatkowej sygnalizacji. Inż. Galas mówił, że służby miejskie będą monitorowały sytuację i reagowały w razie potrzeb. Propozycja świateł padła w kontekście skrzyżowania św. Wincentego z Borzymowską, ale widać gołym okiem, że potrzebne są gdzie indziej. I to nie tylko na Handlowej przy Kołowej, ale też przy Pratulińskiej.\nPrzypomnijmy, że w podobnej sytuacji w marcu na Gocławiu po potrąceniu na pasach siedmiolatka rodzice zorganizowali protest i blokowali ruch na ulicy. W sprawę wtrącił się nawet minister spraw wewnętrznych, ale cel – przynajmniej połowiczny – osiągnięto. Wprawdzie na Umińskiego nie stanęły światła, ale pojawiły się progi zwalniające.\nTags: metroSP 114wypadki\nNext Noc Muzeów na Targówku. I inne atrakcje weekendu\nPrevious Mural Żołnierzy Wyklętych przemalowany\nNa Samarytanki pod szkołą jest taki bałagan że aż dziw że jeszcze nie doszło do tragedii. Można poszerzyć chodnik ale po co. Dzieci uciekają z chodników przez autami.\nNajlepiej na każdym przejsciu postawmy światła i zakorkujmy jeszcze bardziej obwodnice tak żeby w godzinach porannych ludzi do pracy nie mogli wyjechać. Zrobią sobie taki urlop kilku letni. Żenada.\n@AdamTGK Po tym co piszesz widać że nie masz małych dzieci i nawet nie potrafisz nic konkretnego zaproponować… Żenada\nA wystarczyłoby zrobić wyniesione przejścia dla pieszych na Handlowej i kierowcy będą musieli zwalniać.\n13 maja 2016 13:42\nJak kierowcom nie pasuje to niech przesadzą swoje „cztery litery” z samochodów do autobusów – te nie są wcale takie zapchane w godzinach szczytu, a inni nie muszą tą drogą przejeżdżać. Ja też jestem za światłami !!!!!!\n13 maja 2016 14:21\nAdamTGK KIEDY BĘDZIESZ PRZECHODZIŁ..\n13 maja 2016 16:15\nI światła koniecznie powinny powstać, bo teraz zrobił się tor wyścigowy, albo trasa przelotowa. To nie tylko jest niebezpieczne dla dzieci, ale i dla dorosłych idących na przystanki.\njestem przeciwnikiem świateł na Handlowej ale z drugiej strony na naszych kierowców nie ma innego bata niż światła (i fotoradary). Powiedzmy wprost: duża część kierowców po prostu nie myśli i uważa się za panów drogi. Albo dosadnie: debile za kółkiem.\n13 maja 2016 21:16\nJak się ma dzieci, to sobie ich sami pilnujcie a kierowcom nie utrudniajcie życia.\nOdezwał się kierowca z bombowca- zmien dzielnice jak chcesz sie fura rozbijac, a od dzieci wara tez kiedys nim byles! Rodzice postawia na swoim, są w tej dzielnicy większością!\n14 maja 2016 06:13\nMatki Wariatki :) Jako dziecko przechodziłem przez bardziej ruchliwą drogę do szkoły i było w porządku. Należy wychowywać i uczyć dziecko m.in. zasad poruszania sie, a nie dać samrtphone w lapę…. noo ale tak to jest jak mama ze wsi, nie przywykła, boi się samochodu ;)\nNa poboczu skrzyżowania ul.Szczepanika i Handlowej leży wyrwanu znak drogowy oznakowanie przejścia dla dzieci „uwaga przejście dla dzieci” Nasze służby drogowe tego też nie widzą a reporter podający informację o ostatnim nieszczęśliwym wypadku też nie zauważył tego faktu.Ulica Handlowa wymaga uporządkowania w oznakowaniu ruchu pojazdów.Nowa organizacja ruchu związana z budową metra wykonana niewłaściwie wymaga natychmiastowego uporządkowania.\n14 maja 2016 14:02\nWujot nie ma co porównywać ruch kiedyś gdy byliśmy dziećmi do tego teraz bo on znacznie wzrósł, a kultura jazdy wręcz przeciwnie. Przecież teraz nawet doskonale wychowane dziecko i nauczone zasad poruszania się może wpaść pod samochód gdy taki kierowca ma za nic te zasady. W większości takie wypadki są winą kierowców i tu jakbyś nie wychowywał dziecko, nawet jak będzie wyjątkowo ostrożne może wpaść po samochód za którego kierownicą siedzi jakiś gamoń. I właśnie dlatego potrzebne są światła w takich miejscach, gdzie wszelkie respektowanie zasad przez pieszych w tym dzieci nie chroni przed wypadkami.\n15 maja 2016 15:12\nTakich wujotow nazjezdzalo się ze wsi i miastowych udaje, a tu chodzi o bezpieczeństwo wszystkich.\n15 maja 2016 18:50\nnie światła tylko porządne progi zwalniające.niech hamują do zera.i to w 3 miejscach: z kołową ,pratulińską i remiszewską.\n16 maja 2016 16:00\nW dniu 13 maja br wysłałem wniosek do Burmistrza Targówka o zmianę organizacji ruchu na Ossowskiego i Handlowej oraz o światła na skrzyżowaniu Kołowej i Handlowej. Piszcie do Burmistrza wnioski i petycje i apele.\n18 maja 2016 14:39\nO wy cwaniaki kierowcy! Boicie się progów i świateł? To wymiatać na autostradę albo pozbyć się autka. Też jestem kierowcą, rowerzystką i przechodniem i …. przechodzień to „rzecz” święta! Codziennie widać ile kierowców podczas jazdy rozmawia przez telefon albo – co gorsze – pisze sms itp. Do cholery, stać was na samochód a nie stać na radio z zestawem głośnomówiącym lub inny sprzęt?! To przesiąść się do autobusu, a nie pieprzyć głupoty, że to wina dzieci! I kto to pisze? Młody? przyjezdny? Bezdzietny?\n18 maja 2016 19:22\nPopieram pomysł świateł na Handlowej. Niektórzy kierowcy pędzą jak wariaci. Przechodzę tamtędy codziennie z dziećmi i czasami aż strach się bać.\n18 maja 2016 20:14\nKolejna matka wariatka z macicą zamiast mózgu. Co ma rozmowa przez telefon do przejścia dla pieszych i winy dzieci? Twoja wypowiedź jest podwójnie nielogiczna. Przy skrzyżowaniu z Kołową trzeba zwolnić, choćby skały s..ały, a jak ktoś się ładuje na drogę pod samochód nawet się nie oglądając w prawo i w lewo, to już inny problem.\n21 maja 2016 11:02\nKIEROWCO, czy ty byłeś przy tym wypadku lub znasz fakty? A może ty taki kierowca jak z koziej dupy trąba?\nA może z ciebie menda jakaś?\nNie może tak być, że jeden kierowca na pasach się zatrzymuje a drugi człowieka potrąca! I jeszcze raz powtórzę, to może być wina rozmów i pisania przez telefon i za to powinny być duże kary


Zastrzeżenie i prywatność – CleanFilter\ndodać VAT usunąć VAT\nFiltry wymienne do central wentylacyjnych\nEuro (€)Złoty polski (zł)Korona szwedzka (kr)Korona duńska (DKK)\nZastrzeżenie i prywatność\nJak dobrać filtr do pomieszczeń?\nNowa norma EN ISO 16890\nBezpieczeństwo danych klientów jest dla nas najważniejsze. Przekazywane przez klienta dane osobowe umożliwiające jego identyfikację są bezpiecznie przechowywane z zachowaniem poufności oraz przetwarzane zgodnie z obowiązującymi przepisami i niniejszą polityką prywatności, która określa zbierane przez nas dane osobowe o użytkowniku podczas kontaktu z nami oraz sposoby wykorzystania danych klienta.\nPodejmujemy odpowiednie środki techniczne i organizacyjne, aby chronić dane osobowe klienta przez nieuprawnionym lub bezprawnym przetwarzaniem, w tym szyfrujemy dane klienta według obowiązujących standardów branżowych.\nJeżeli klient otrzymał (lub wybrał) hasło umożliwiające dostęp do niektórych części naszej strony, klient odpowiada za zachowanie hasła w poufności. Nie prosimy o udostępnianie hasła komukolwiek.\nWystarczy spojrzeć w jedno miejsce, aby dowiedzieć się wszystkiego o tym, jak Cleanfilter zbiera i przetwarza informacje osobowe klienta.\nJakiekolwiek zmiany w niniejszej polityce zostaną ujęte na tej stronie, a klient zostanie o nich powiadomiony e-mailem (o ile dotyczy).\nJak wskazano w regulaminie strona jest prowadzona przez UAB Klimtera. Siedziba UAB Klimtera mieści się pod adresem A.Gostauto 8, 01108 Wilno, Litwa, numer ewidencyjny: 305573925. VAT: LT100013271319. UAB Klimtera jest administratorem danych w odniesieniu do informacji zbieranych od klienta podczas przeglądania Strony i zakupu produktów. W razie pytań dotyczących wykorzystania danych osobowych lub niniejszej polityki prywatności prosimy o kontakt pod adresem info@cleanfilter.eu.\nInformacje o kliencie, które możemy zbierać\nPodczas rejestracji użytkownika na naszej Stronie, zakupu produktu lub kontaktu z firmą zbieramy dane osobowe takie jak imię, nazwisko, adres, informacje dotyczące logowania i płatności.\nPodczas przeglądania Strony, niezależnie od rejestrowania się na niej, zakupu produktu, zapisywania się do otrzymywania powiadomień zbieramy informacje o użytkowniku takie jak lokalizacja, język, adres IP, termin odwiedzenia Strony, sposób dotarcia na Stronę, miejsca odwiedzone na Stronie, obejrzane strony, czas spędzony na przeglądaniu poszczególnych podstron, zakupione produkty oraz przeglądarka (jeżeli dotyczy) i urządzenie wykorzystane do odwiedzenia Strony.\nPodczas kontaktu telefonicznego połączenia mogą być nagrywane na potrzeby jakość, szkolenia i bezpieczeństwa. Połączenia mogą być również monitorowane bez zgody w następujących sytuacjach: jako dowód transakcji handlowej; do zapobiegania lub wykrywania przestępstw.\nKlient potwierdza, że nie zgłasza sprzeciwu wobec wykorzystywania przez firmę danych osobowych do celów wskazanych w niniejszej polityce prywatności oraz potwierdza, że nie uznaje ani nie będzie uznawał żadnego z tych celów jako naruszenie jego praw wynikających z Ustawy z 2003 r. o prywatności i komunikacji elektronicznej (dyrektywa WE).\nJak możemy wykorzystywać dane osobowe?\nDane osobowe klienta możemy wykorzystywać na następujące sposoby:\nw celu realizacji zamówienia – potrzebujemy danych klienta, danych do kontaktu i informacji o płatności, aby móc zawrzeć umowę z klientem i nie możemy tego zrobić bez tych informacji;\naby informować klienta o podobnych produktach i usługach lub o produktach i usługach, o informacje o których poprosi klient – za pośrednictwem e-maila lub innych środków cyfrowych (w zależności od wyboru klienta), w tym w mediach społecznościowych;\nw celu realizacji usług zamówionych przez klienta;\nw celu rejestracji na Stronie (jeżeli obejmuje to utworzenie konta, wykorzystujemy dane osobowe klienta do utrzymania i aktualizacji konta (np. zmiana adresu lub zmiana preferencji marketingowych);\nw celu zarządzania Stroną;\nw celu analizowania i poprawiania użycia naszej Strony, w tym sposobu, w jaki klient nawiguje po Stronie;\nw celu pomiarów i analiz naszych reklam;\nw celu przesyłania sugestii i zaleceń dla klienta, innych użytkowników naszej Strony o produktach, które mogą zainteresować klienta lub ich;\nw celu utrzymania kontaktu z klientem w odniesieniu do preferencji marketingowych;\nw celu zapewnienia bezpieczeństwa Strony;\nw celu realizacji płatności i zapobiegania oszustwom w transakcjach (możemy przekazywać dane klienta podmiotowi zewnętrznemu realizującemu te funkcje).\nPrzetwarzamy te dane po udzieleniu nam zgody na ich wykorzystywanie, jeżeli jest to konieczne do realizacji umowy, podjęcia kroków na życzenie klienta przez zawarciem umowy, kiedy wymaga tego od nas prawo lub w celu dochodzenia naszych uzasadnionych interesów, jeżeli klienty i interesy klienta tego nie uniemożliwiają, np. w celu przekazania odpowiedniego marketingu i utrzymania naszych usług.\nJak długo przechowujemy dane klienta?\nNie będziemy przechowywać danych osobowych klienta w żadnym celu przez okres dłuższy niż konieczny i zachowamy jedynie ważne informacje osobiste niezbędne w odniesieniu do celu.\nDane osobowe podane przez klienta przy rejestracji konta na naszej Stronie przechowujemy do czasu, kiedy istnieje konto.\nW przypadku kontaktu klienta z nami zachowujemy te szczegóły tak długo, jak to konieczne do rozwiązania zapytania oraz przez krótki okres po zamknięciu zapytania.\nPrzy dokonaniu zakupu przez naszą Stronę zachowamy pewne, ograniczone dane osobowe takie jak imię i nazwisko, adres e-mail i adres korespondencyjny do czasu, gdy klient poprosi nas o zaktualizowanie lub usunięcie tych danych w celu przekazywania nowych i istniejących użytkowników naszym stowarzyszonym reklamodawcom. Informacje o transakcji zachowujemy przez okres wymagany w świetle prawa. Informacje dotyczące historii przeglądania strony zachowujemy przez podobny okres.\nJeżeli mamy taki obowiązek prawny lub jest to zasadnie konieczne do spełnienia obowiązków ustawowych, rozstrzygania sporów, zapobiegania oszustwom i nadużyciom lub egzekwowania regulaminu możemy również zachować część danych osobowych przez ograniczony czas nawet po zamknięciu konta przez klienta.\nJak możemy udostępniać dane osobowe klienta?\nDane osobowe klienta możemy udostępniać:\nNaszym dostawcom i podwykonawcom;\nDostawcom usługi wyszukiwania i analityki sieciowej.\nPłatności w sklepie internetowym są przetwarzane za pomocą platformy makecommerce.lt, którą zarządza Maksekeskus AS (Niine 11, Tallinn 10414, Estonia, nr rejestracyjny: 12268475), więc Twoje dane osobowe są wymagane do realizacji i potwierdzenia płatności zostanie przeniesiony do Maksekeskus AS.\nDane osobowe klienta możemy również ujawnić, jeżeli wymaga tego od nas prawo w związku z zapobieganiem lub wykrywaniem przestępstwa, w celu ustalenia, wykonania lub obrony naszych praw lub jeżeli uznamy, że otrzymaliśmy ważne żądanie ujawnienia. Obejmuje to wymianę informacji z innymi podmiotami i organizacjami w celu ochrony przed oszustwami i ograniczenia ryzyka kredytowego.\nNasza Strona może od czasu do czasu zawierać odnośniki do i z stron podmiotów trzecich. Jeżeli klient przejdzie na odnośnik takiej strony, proszę pamiętać, że strony te dysponują własną polityką prywatności, a my nie przyjmujemy żadnej odpowiedzialności za takie polityki. Proszę zapoznać się z takimi politykami przed przekazaniem jakichkolwiek informacji na takich stronach.\nGdzie przechowujemy dane osobowe klienta?\nZbierane od klienta dane mogą być przekazywane i przechowywane poza Europejskim Obszarem Gospodarczym („EOG”). Mogą być również przetwarzane przez pracowników zatrudnionych poza EOG, którzy pracują dla nas lub jednego z naszych dostawców. W takim przypadku przepisy o ochronie danych osobowych obowiązujące w takim kraju zostały zatwierdzone jako odpowiednie przez Komisję Europejską lub wprowadzono inne zabezpieczenia.\nKlient ma prawo złożenia sprzeciwu wobec przetwarzania danych osobowych w celach marketingowych. Klient może skorzystać ze swojego prawa do uniemożliwienia takiego przetwarzania zaznaczając odpowiednie pola na formularzach służących nam do zbierania danych, kliknięcie na przycisk „wypisz” w wiadomości otrzymanej od nas lub kontaktując się pod adresem info@cleanfilter.eu.\nJeżeli klient wyraził zgodę na takie wykorzystanie danych osobowych, może ją wycofać w dowolnym momencie.\nJeżeli posiadane przez nas informacje są niedokładne lub niekompletne, klient może nas powiadomić w celu ich poprawienia lub uzupełnienia.\nKlient ma również prawo, z pewnymi wyjątkami, do uzyskania kopii dotyczących go danych osobowych znajdujących się w naszym posiadaniu. Jeżeli klient postanowi skorzystać z tego prawa, w niektórych przypadkach żądanie dostępu może podlegać opłacie na pokrycie naszych kosztów udostępnienia takich danych z posiadanymi przez nas informacjami o użytkowniku.\nOd 25 maja 2018 roku w przypadku skarg na sposób przetwarzania przez nas danych osobowych klient może wnieść o ograniczenie wykorzystania jego danych osobowych po rozwiązaniu jego skargi. W niektórych sytuacjach klient może wnieść o usunięcie danych osobowych w razie wycofania zgody, braku dalszej konieczności do wykorzystania przez nas jego danych osobowych, sprzeciwu wobec wykorzystania danych osobowych klienta oraz kiedy nie będziemy mieli podstaw do dalszego ich wykorzystywania lub jeżeli nie przetwarzaliśmy danych osobowych klienta zgodnie z naszymi obowiązkami.\nW celu skorzystania z tych praw lub w razie pytań lub uwag dotyczących sposobu wykorzystania danych osobowych prosimy o kontakt po adresem e-mail: info@cleanfilter.eu.\nZestaw filtrów F7 + F7 może zwiększyć zużycie energii przez centralę wentylacyjną nawet o 30% 9 kwietnia, 2020\nCzy filtry central wentylacyjnych do mieszkań chronią przed COVID-19? 22 marca, 2020\nFiltry FLEXIT z ramą syntetyczną 17 grudnia, 2019\nJak prawidłowo zmienić filtry centrali wentylacyjnej? 13 listopada, 2019\nFiltry do RIS 400 P EKO 3.0, Domekt CF 250 V i Domekt CF 400 V dostępne na magazynie! 2 sierpnia, 2019\nZestaw filtrów do RIRS 400 H EKO 3.0\nZestaw filtrów do Domekt R 400 H (Domekt Rego 400 HE)\nZestaw filtrów do RIS 700 P EKO 3.0\nUlica A.Gostauto 8\nFiltr stożkowy do zaworu powietrza wywiewanego\nFiltry do Blauberg\nZestaw filtrów do OXYGEN\nZestaw filtrów do SALDA\nZestawy filtrów do AERAULIQA\nZestawy filtrów do Brink\nZestawy filtrów do Electrolux\nZestawy filtrów do FLEXIT\nZestawy filtrów do KOMFOVENT\nZestawy filtrów do Paul\nZestawy filtrów do VENTS\nZestawy filtrów do VENTS/BLAUBERG\nZestawy filtrów do WOLF\nZestawy filtrów do Zehnder\nWyślij kopię na swój e-mail\nUczciwe ceny wysokiej jakości filtrów powietrza to podstawa naszej działalności. Wysokie wolumeny sprzedaży i kanały sprzedaży bezpośredniej pozwalają oferować niskie ceny. Ukryj


Zaproszenie na Poland Trophy Extra 2015 - wakacje z adrenaliną\nWakacyjna (co nie oznacza, że łatwiejsza) edycja Poland Trophy jak zwykle odbędzie się na przepięknych terenach Jury Krakowsko- Częstochowskiej – w starych kamieniołomach w Ogrodzieńcu, Wysokiej i Niegowonicach. Zapraszamy na dwudniowy ekstrem, który odbędzie się w dniach 31 lipca - 1 sierpnia.\nFormuła rajdu jest typowo przeprawowa. Organizatorzy przygotowali odcinki specjalne dla trzech klas samochodowych CHL/ADV/NOL oraz dla quadów z klascy EXTREME QUAD. Wszystkie oesy są w całości wytaśmowane; w dojeździe na start pomaga roadbook.\nW piątkowe popołudnie odbędzie się widowiskowy prolog w formie Odcinka Specjalnego dla wszystkich klas. Zmagania zawodników potrwają do późnych godzin wieczornych. Start do etapu dziennego zaplanowano na sobotni poranek. Meta rajdu będzie otwarta do późnych godzin popołudniowych. Całość rywalizacji zakończy oficjalne podsumowanie, wręczenie nagród oraz pucharów.\nZapisy na stronie www.pt-serwis.pl; famous people koszt uczestnictwa wynosi 550 PLN od załogi.\nMore in this category: « II runda Przeprawowych Mistrzostw H6 - przeprawa przez Hałdę\tDopóki walczysz, jesteś zwycięzcą – relacja Marcina Małolepszego z II rundy Poland Trophy 2015 w Sokółce »


Nasturcja - Tropaeolum - Opis Wymagania Rozmnażanie Pielęgnacja Choroby\nBOTANIKA DRZEWKA ROŚLINY KWIATY FLORYSTYKA SZKODNIKI\nRośliny: - Kwitnące - Zielone ozdobne - Zielone pnące i zwisające - Suche - Gruboszowate - Wodne - Balkonowe - Ogrodowe - O wzorzystych liściach Storczyki Tulipany: - Wymagania Tulipanów - Pielęgnacja Tulipanów - Rozmnażanie Tulipanów - Rodzaje Tulipanów - Odmiany Tulipanów - Choroby Tulipanów - Tulipany Kwitnące Zimą Warzywa i zioła Kwiaty cięte Pędzenie roślin Drzewka domowe Życie roślin Choroby i szkodniki Kwiaty kwitnące zimą Kaktusy Rady praktyczne Trendy florystyczne Mowa kwiatów Rośliny i szkodniki alfabetycznie\nw języku polskim Rośliny i szkodniki alfabetycznie\nw języku łacińskim\nOpisanych Roślin: 273\nOpisanych Szkodników: 10\nNasturcja - Tropaeolum\nOjczyzną nasturcji wielkiej jest Peru i Boliwia. Jest zadomowiona na Wyspach Juan Fernandez położonych na zachód od Chile. Do Europy Środkowej przywiózł ją Holender Bewering w roku 1684. W Polsce jest uprawiana jako roślina ozdobna.\nNasturcja ogrodowa jest rośliną jednoroczną z rodziny nasturcjowatych. Ma gładkie, silnie rozgałęzione i ulistnione, mniej lub bardziej płożące się pędy. Tarczowate, gładkie liście osadzone są na długich ogonkach. Nasturcja kwitnie od VI do jesieni. Kwiaty złożone są z pięciu płatków zwężonych w dość długie "paznokcie", a działki kielicha przedłużone w ostrogę.\nNasturcje o długich pędach stosuje się do pokrycia altan, pergoli, ogrodzeń, a także sadzi się w wiszących pojemnikach. Nasturcje karłowe są doskonałe na obwódki rabat, do skrzynek balkonowych i mis. Kwiaty nadają się do cięcia.\nNasturcja lubi gleby gliniasto-piaszczyste, żyzne, próchnicze, ale nie przenawożone oraz słoneczne lub półcieniste stanowisko. W suche lata rośliny zbyt słabo podlewane są atakowane przez mszyce.\nWysiew nasion w kwietniu-maju wprost do gruntu, w dołki po 2-3 ziarna w odstępach 20-30 cm.\nW okresie wzrostu należy regularnie podlewać, szczególnie w okresie suszy. Nawozi się minimalnie. Roślina rośnie dobrze w każdej niemal glebie, preferuje jednak ziemię ogrodową bogatą w substancje odżywcze. Nasturcja bardzo dobrze czuje się w miejscach nasłonecznionych, dobrze rośnie także w półcieniu.\nGdy Kwiaty Chorują:\nGąsienice motyli - mogą w krótkim czasie zjeść liście. W początkowym stadium zwalcza się je środkami chemicznymi.\nMszyce - mogą wyrządzić poważne szkody. Zazwyczaj występiją na pędach, ale mogą też znajdować się pod kwiatami i liśćmi. Zwalcza się je ostrożnym obmywaniem letnią wodą.\nMożna kupić albo pędzone rośliny, albo nasiona. Kupując rośliny należy sprawdzić czy nie są zaatakowane przez szkodniki.\nPrzeciętny wiek: - Roślina jednoroczna.\nStopień trudności pielęgnacji: Poza słoecznym miejscem nasturcja nie ma żadnych wymagań.\nCopyright © poral.net


Manuskrypt Wojnicza - najbardziej tajemnicza księga świata\nStrona główna » Manuskrypt Wojnicza – najbardziej tajemnicza księga świata\nNa pierwszy rzut oka przypomina zielnik lub podręcznik medycyny. Sprawę komplikuje fakt, że jego zawartość nie jest tak do końca jasna. Od ponad 100 lat najlepsi kryptolodzy świata nie są w stanie odpowiedzieć na pytanie: co zawiera Manuskrypt Wojnicza? Nieznany także pozostaje autor manuskryptu.\nManuskrypt Wojnicza, fot. D.C.Atty, flickr.com, CC BY 2.0\n240 stron formatu 15 na 22,5 centymetrów na pergaminie z cienkiej, cielęcej skóry (pierwotnie było ich 272), pokryte niezrozumiałym pismem i okraszone rysunkami roślin, znaków zodiaku i kąpiących się kobiet. Nazwę swoją zawdzięcza on Michałowi Wojniczowi, polskiemu antykwariuszowi, chemikowi i farmaceucie. W 1912 roku nabył on rękopis wraz z kilkunastoma innymi, od jezuitów z willi Mondragone we Frascati. Z uwagi na swą zagadkową zawartość, manuskrypt stał się przedmiotem badań najpierw samego Wojnicza, a później wielu badaczy i kryptologów z całego świata.\nPierwsza wzmianka o manuskrypcie pochodzi z XVII wieku. Mało znany praski alchemik Georg Baresch wysłał dwa fragmenty kopii manuskryptu do Anthanasiusa Kirchera, jezuity mieszkającego w Rzymie, który specjalizował się w języku koptyjskim. Nie wiadomo, jak przebiegała dalsza korespondencja. Wiemy jednak, że po śmierci Barescha, manuskrypt znalazł się w rękach jego przyjaciela, Jana Marka Marciego, rektora Uniwersytetu Karola w Pradze. Marci, który również utrzymywał kontakty z Kircherem, wysłał w 1666 roku księgę do Rzymu, wraz z listem towarzyszącym, który do dziś dołączony jest do księgi.\nWojnicz pokazał swoje zbiory w Chicago w 1915 roku. Wówczas to tajemniczy manuskrypt został uznany za jeden z najważniejszych w całej kolekcji. On sam przez wiele lat próbował rozszyfrować zawartość księgi lub chociażby ustalić autora. Gdy zmarł w 1930 roku, księga przeszła na własność jego żony, Ethel Lilian Voynich. Zaś po jej śmierci w 1960 r., manuskrypt przejęła jej przyjaciółka Anne Nill, która rok później sprzedała go antykwariuszowi Hansowi P. Krausowi. Ten, nie znalazłszy kupca, przekazał księgę Uniwersytetowi Yale, gdzie znajduje się do dziś, w Bibliotece Rzadkich Ksiąg i Rękopisów im. Beinecke’ów.\nPróby tłumaczenia manuskryptu podejmowało się wielu badaczy. W latach 50-tych ubiegłego wieku, manuskrypt został przebadany przez zespół kryptografów z NSA, pod kierownictwem Williama F. Friedmana. I choć nie udało im się rozszyfrować tekstu, postawili wstępną hipotezę. Według niej treść manuskryptu zawiera sensowny tekst w którymś z języków europejskich, jednak celowo ukryty za pomocą szyfru, szczególnie szyfru polialfabetycznego, którego rozkodowanie jest znacznie bardziej skomplikowane, niż w przypadku prostego szyfru.\nIdealnie odwzorowane faksymile Manuskryptu Wojnicza dostępne jest w sklepie Goldenmark.com.


Pogromca trzech niszczycieli - Gospodarka morska.\nWiadomości Pogromca trzech niszczycieli\nPancernik Rheinland był najpotężniejszym okrętem zwodowanym w Vulcanie przed pierwszą wojną światową i wziął udział w największym starciu tej wojny - bitwie jutlandzkiej.\nDoświadczenia wojny rosyjsko-japońskiej z lat 1904 i 905 pokazały, że decydująca n bitwach morskich jest ciężka średnia artyleria okrętowa. W tym czasie wzrósł zasięg artylerii głównej, starcia na najbliższe odległości, na przykład pod Lissą, odchodziły w przeszłość. W Anglii odpowiedzią na nowe doświadczenia była budowa nowej klasy okrętów liniowych - o dużych wymiarach, dużej prędkości, ciężkim pancerzu, a przede wszystkim 5 większym kalibrem większej liczby ciężkich dział. W dziejach morskich zbrojeń przysiadem nowego trendu stało się zwodowanie okrętu Dreadaought. Odpowiedź niemiecka była szybka. Poprawki do ustawy o marynarce cesarskiej z 1906 i 1908 roku zatwierdzały plan rozbudowy sił. W programie znalazła się bu-iowa czterech okrętów klasy Nassau.\n- To były pierwsze niemieckie drednoty, czyli generacja nowych okrętów liniowych nawiązujących do brytyjskiego odpowiednika - mówi Arkadiusz Tomaszewski, pasjonat dziejów morskich. - Nad konstrukcją tych okrętów czuwał Hans Bürkner, szef projektantów Cesarskiej Marynarki Wojennej. Projektanci zdecydowali się na umieszczenie na jednostkach aż dwunastu dział ciężkiej artylerii w sześciu wieżach, chociaż mniejszego kalibru niż na brytyjskim odpowiedniku. Za to niemieckie jednostki były lepiej opancerzone.\nStępkę pod przyszły okręt Nadrenia położono w szczecińskim Vulcanie 1 czerwca 1907 roku. Budowa przebiegała w warunkach absolutnej tajemnicy, oddział żołnierzy strzegł zarówno stoczni, jak również wykonawców. Kadłub spłynął z pochylni 26 września 1908 r. - W ceremonii chrztu uczestniczyli księżna Elżbieta Wied jako matka chrzestna i Clemens Freiherr von Schorlemer-Lieser, który wygłosił przemówienie - dodaje pan Arkadiusz. Prace wykończeniowe trwały do końca lutego 1910 r. 30 kwietnia jednostkę wcielono do Hochseeflotte.\nCiekawostką konstrukcyjną było to, że Rheinland był uzbrojony w sześć wyrzutni torpedowych 45 cm znajdujących się pod linią wodną. Jedna wyrzutnia była zamontowana na dziobie, druga na rufie i po dwie na każdą burtę. Zastosowano także heksagonalny układ w rozmieszczeniu wież artylerii głównej, co powodowało, że okręt nie mógł oddać pełnej salwy burtowej, ale w przypadku uszkodzenia wież z jednej burty, Nadrenia mogła dokonać zwrotu i prowadzić walkę przy użyciu dotychczas zakrytych wież.\nJednostkę przydzielono do I eskadry Hochseeflotte. Okręt uczestniczył w rejsach zimowych, brał też udział w letnich rejsach do Norwegii w sierpniu w 1911,1913 i 1914 roku.\nNadrenia podczas działań wojennych była bardzo aktywna. W grudniu 1914 roku okręt uczestniczył w operacji bombardowania artyleryjskiego Scarborough, Hartlepoolu i Whitby - miejscowości na wybrzeżu Albionu.\nPrawdziwym sprawdzianem dla jednostki była jednak bitwa jutlandzka, zwana przez Niemców bitwą w cieśninie Skagerrak. - Rheinland wdał się w nocny bój z mniejszym od niego krążownikiem pancernym Black Prince (wypierał 13.965 t, maszyny o mocy 23.000 KM umożliwiały rozwinięcie prędkości rzędu 23 węzłów, burty i barbety chronił 152-milimetrowy pancerz, wieże 190-milimetrowy, a pokład 37-milimetrowy; okręty te, zbudowane w latach 1903-1906, uzbrojone były w sześć dział 234 mm, 10x152 mm, 22x47 mm i miały trzy wyrzutnie torped 457 mm; załogę okrętu stanowiło 790 ludzi - przyp. aut.) - opowiada pasjonat morskich dziejów. - Niemiec otrzymał dwa trafienia z dział 152 mm. Jeden z pocisków uszkodził cztery reflektory okrętowe. Drugi okazał się groźniejszy, uderzył w burtę i eksplodował na przedniej grodzi.\nZginęło 10 marynarzy, a 20 zostało rannych. Uszkodzenie okazało się jednak niegroźne, bo w kilka godzin po dotarciu do bazy w Wilhelmshaven, okręt był już gotowy do boju. Czarnego Księcia unicestwił ogień z liniowca Ostfriesland. Nadrenia w czasie tej bitwy zapisała na swoim koncie zniszczenie wraz z innymi okrętami niszczycieli Tipperary, Ardent i Fortune. W sumie wystrzeliła 35 razy z dział 28 cm.\nW 1917 roku okręt stacjonował w Bight, nie uczestniczył w większych operacjach, wówczas też doszło do niesłychanego wydarzenia. Załoga okrętu podniosła bunt z powodu kiepskiej żywności.\nWkrótce okręt skierowano na Bałtyk. Rheinland wziął udział w wyprawie do Finalndii w celu wsparcia niemieckiego desantu w tym kraju. Okręt przybył do Wysp Alandzkich 6 marca 1918 roku. 10 kwietnia miał popłynąć do Gdańska w celu uzupełnienia paliwa. W gęstej mgle jednostka weszła na mieliznę w rejonie wyspy Lagskor. Dwóch marynarzy zginęło podczas uderzenia, a okręt został poważnie uszkodzony. Wysiłki zmierzające do ściągnięcia go z mielizny spełzły na niczym. Załogę przeniesiono na stary pancernik Schlesien.\n-Jak się okazało, Nadrenia miała, już nigdy nie powrócić do służby w linii - dodaje pan Arkadiusz. - Sprowadzono dźwig pływający, który zdjął większość amunicji, węgiel, a nawet niektóre wieże artylerii głównej. Tak "odchudzony" okręt stracił 6.400 ton i został ściągnięty z mielizny, a następnie odholowany do Mariehamn, gdzie dokonano prowizorycznych napraw. 24 lipca okręt udał się do Kilonii, wspierany przez dwa holowniki.\nPo przybyciu na miejsce okazało się, że naprawa byłaby nieopłacalna. Nadrenię zamieniono w pływające koszary.\nPo zawieszeniu broni jednostkę skreślono z listy okrętów niemieckich 5 listopada 1919 r. i przekazano aliantom. Wkrótce Rheinland został sprzedany do stoczni w Dordrecht w Holandii. 29 lipca 1920 r. trafił do stoczni złomowej. Do dziś ocalał dzwon okrętowy, który jest przechowywany w Muzeum Historii Wojskowej Bundeswehry w Dreźnie.\nDANE PANCERNIKA NADRENIA\nOkręt liniowy Masy Nassau.\n- Wyporność całkowita 21.0001.\n- Długość całkowita 146,1 m.\n-Szerokość 26,9 m.\n- Zanurzenie 8,9 m.\n- Napęd - trzystopniowy parowy silnikiem ekspansyjny o mocy maksymalnej 27.498 KM.\n- Prędkość maksymalna 20 w.\n- Zasięg przy prędkości 10 w - 8.300 Mm.\n- Uzbrojenie: 12 szybkostrzelnych dział kalibru 28 cm, 12 szybkostrzelnych dział 15 cm, 16 szybkostrzelnych dział kalibru 8 cm; w latach 1916-1917 zrezygnowano z tych dział, montując dwa działa przeciwlotnicze 8 cm.\n- Pancerz: burty 300 mm, wieże 280mm, pokład 64 mm, wieża dowodzenia 300 mm.\n- Załoga: 40 oficerów i 968 marynarzy; gdy był jednostką flagową, liczba oficerów wzrastała do 53, a marynarzy do 1.034.\n- Koszt budowy wyniósł 36.916.000 marek.


Musimy dokładnie patrzeć skąd pochodzi zdrowa żywność, którą nabywamy i w jaki sposób jest ona szykowana, zanim trafi do sklepów. Przez to warto również powiedzieć, że świetnej jakości może być nam zaproponowana zdrowa żywność Kraków wie, skąd ją pozyskać, tak by wspierać zdrowie swoich mieszkańców. Co więcej, gdy niezbędna nam zdrowa żywność Kraków zaproponuje kilka miejsc, w których możemy się zaopatrzyć, tak żeby mieć pewność, że faktycznie dostajemy to co odpowiednie - super stronka herba-medica.com.pl.\nPowinno się wiedzieć, jak się odżywiać, aby jak najdłużej zachować zdrowe ciało. Dlatego właśnie sklep ze zdrową żywnością Kraków nam proponuje, ponieważ to tutaj mamy szansę dostać wszystko co potrzebne - tu o krakowskiej zdrowej żywności z Krakowa.


Kurpianka w wielkim świecie: HERALDYKA ZAKONNA\nPoniżej ostatnia część serii heraldyczne, choć może jeszcze kiedyś do tej tematyki wrócę :)\nHeraldyka zakonna jest gałęzią heraldyki kościelnej1. Jednak ani heraldyka kościelna w ogóle, ani heraldyka zakonna w szczególności długo nie wzbudzały zainteresowania badaczy2. Dość powiedzieć, że dwie szacowne, wielotomowe encyklopedie kościelne, jedna z 2. połowy XIX w., druga zaś z początków XX stulecia, nie notują żadnego z tych pojęć3. W przypadku pierwszego z nich wynikało to z faktu, iż heraldykę kościelną traktowano jako integralną część heraldyki w ogóle – stąd chętniej posługiwano się określeniem „herby używane przez duchowieństwo" czy „herby w Kościele". Trudno wyznaczyć wyraźną granicę między kościelną a zwykłą heraldyką. Natomiast heraldyka zakonna tylko w pewnym stopniu ma cechy wspólne z klasyczną nauką o herbach. Herb to przecież „znak rozpoznawczo-bojowy skonstruowany i funkcjonujący według określonych zasad". Znaki używane przez zakony często nie odpowiadają takiej definicji: wiele nie ma podstawowych elementów cechujących herb, jak choćby tarcza, inne są tworzone bardzo dowolnie i wreszcie niemal wszystkie nie wykazują charakterystycznej dla herbów trwałości, ulegając w ciągu wieków licznym, głębokim modyfikacjom. Przyglądając się „heraldyce" zakonnej, należy pamiętać, że indywidualnych znaków, często nieprzypominających godła ogólnozakonnego, używały poszczególne konwenty, wreszcie – i tu najbardziej zbliżamy się do właściwej heraldyki – odpowiednie insygnia, właściwe tylko zakonnikom, a informujące o miejscu zajmowanym w hierarchii zakonnej, zdobiły herby opatów, przeorów czy mnichów.\nHeraldyka kościelna rozwijała się nieco inaczej niż herby osób świeckich. Wynikało to z faktu, że Kościół przeciwstawiał się przelewaniu krwi chrześcijańskiej, a przecież geneza herbów leży przede wszystkim w rzemiośle rycerskim. To herby znajdowały się na elementach rycerskiego uzbrojenia, to one znajdowały się na proporcach, pod którymi wyruszano na wyprawy wojenne. Recepcja herbów przez duchowieństwo dokonała się dopiero w XIII stuleciu, kiedy to ich funkcje uległy rozszerzeniu. Znaki te przestały wówczas mieć znaczenie jedynie bojowe, stając się również symbolem terytorium czy – i to z naszego punktu widzenia najważniejsze – instytucji.\nWpływ na przyjmowanie herbów przez zgromadzenia zakonne miało pojawienie się specyficznej formy zakonów, jaką były wspólnoty rycerskie. Funkcjonowały one na pograniczu świata duchownego i świeckiego, czerpiąc zarówno z kultury rycerskiej, jak i dziedzictwa Kościoła. Nie może więc dziwić, że ich godła wcześnie przyjęły heraldyczną formę.\nZ czasem także pozostałe zgromadzenia otworzyły się na tę nowinkę. Stąd też znaki najstarszych zakonów monastycznych (benedyktyni czy cystersi), a także wspólnot kanonickich (norbertanie, kanonicy regularni) utworzone zostały właściwie według prawideł heraldycznych. Jednak wkrótce wyłamały się one ze sztywnych zasad, ulegając bardziej czynnikom dogmatycznym, liturgicznym i kanonicznym niż prawom kompozycji heraldycznej. Tworzeniem znaków zakonnych, i tak jest po dziś dzień, kierują przede wszystkim przepisy teologiczne i ustawy zakonne, godła zgromadzeń na ogół mają bowiem charakteryzować duchowość danego zgromadzenia oraz informować o jego przynależności do określonej rodziny zakonnej.\nW efekcie powstała specyficzna forma herbów: tak jak w heraldyce świeckiej czy kościelnej godło jest jednym z elementów herbu, tak w przypadku znaków używanych przez zakony jest ono często elementem wyłącznym.\n„Herby" zakonów na przestrzeni wieków ulegały ewolucji. Była ona czasem dość skomplikowana, szczególnie jeśli pokusimy się o rekonstrukcję motywów, które miały wpływ na ich ostateczny kształt. Niech za przykład posłuży zakon paulinów, w Polsce kojarzony głównie z sanktuarium jasnogórskim. Powstał on w początkach XIV w. na Węgrzech, z połączenia w konwent działających tam od dawna mnichów pustelników. Przez niemal sto lat zgromadzenie stroniło od używania znaków identyfikacyjnych. Jak się wydaje, najstarszym godłem pustelniczej wspólnoty był kruk z połową bochenka chleba w dziobie, jako symbol zakonu spotykany w XV w. Na dalszy rozwój herbu wpłynęła prawdopodobnie ikonografia malowideł związanych z miejscem kultu patrona zakonu, eremity św. Pawła Pustelnika, w Górnym Egipcie. Jedno z nich przedstawia Pawła frontalnie, w postawie modlitewnej. Jego stopy liżą dwa lwy, a u góry kruk niesie bochen chleba. Na innym św. Paweł ze świętym Antonim adorują Maryję. Obok nich malarz umieścił zarys palmy i kruka. Wzory heraldyczne godła, opartego na zbliżonej ikonografii, powstały w początkach XVI w. Na pochodzących z tego czasu pieczęciach widać w górnej części wizerunek Matki Boskiej z Dzieciątkiem, w centrum pola postacie św. Pawła Pustelnika, na tle palmy i kruka, św. Augustyna, trzymającego księgę reguł, u dołu zaś św. Antoniego. Wprowadzenie do godła postaci św. Augustyna wiązało się z przyjęciem przez zgromadzenie opracowanej przez niego reguły. Jednak mniej więcej w tym samym czasie pojawił się inny wzorzec ikonograficzny herbu. Odrzucał on wyobrażenia świętych, w ich miejsce wprowadzając rozłożystą palmę, nad którą wznosi się kruk, u dołu zaś dwa wspięte lwy. Być może także on nawiązywał do jednego ze wspomnianych górnoegipskich malowideł, choć podobne motywy ikonograficzne spotykane są częściej. Z Kartaginy pochodzi tablica wyobrażająca dwa lwy zbliżające się do palmy i to w niej niekiedy upatruje się wzorca paulińskiego godła. Wkrótce pojawiła się próba połączenia obu jego wersji. Rzeźba z Kamenska w Chorwacji wyobraża świętego Pawła z palmą, nad którą unosi się kruk, u dołu zaś znajdują się dwa wspięte lwy. W końcu XVIII w. wzór herbu, wyobrażający palmę, ze wspiętymi lwami i unoszącym się nad nią krukiem, przeszedł mutację, ulegając heraldyzacji. Umieszczony został w kartuszu, podzielonym na pięć pól. W tarczy sercowej wyobrażony został kruk z chlebem w dziobie, w pozostałych na przemian wspięty lew i palma. Ich układ pozostaje dowolny. Do dziś jednak obie wersje godła: z wspiętymi lwami i rozbudowana heraldycznie uchodzą za pełnoprawne4.\nDwie wersje godła paulinów\nPrzyjrzyjmy się innym godłom używanym przez zakony. Augustianie wywodzą się ze wspólnot eremickich rządzących się regułą św. Augustyna. Jako godła używają serca przebitego strzałą, spoczywającego na księdze opasanej czarnym, rzemiennym pasem. Serce oznacza gorliwą wiarę patrona zakonu, a księga ma przypominać zawarte w niej nakazy reguły, przez niego ustanowione. Pasek natomiast ma wskazywać na wstrzemięźliwość, będąc przy tym nawiązaniem do eremickich tradycji zakonu.\nGodło augustianów w klasycznej i nowoczesnej wersji\nWyobrażeniu temu towarzyszą niekiedy kapelusz z sześcioma chwostami lub krzyż, pastorał i infuła, będące z kolei nawiązaniem do biskupiej godności Augustyna. Jedna z najstarszych wspólnot monastycznych, benedyktyni, nie posiada jednolitego godła. Jednak we wszystkich istniejących wersjach znaków używanych przez ten zakon pojawia się słowo PAX [pokój]. Przed rozbiorami polscy benedyktyni używali znaku trójwzgórza, na którym zatknięty został podwójny krzyż, z napisem PAX na niższej belce, nawiązując w ten sposób do macierzystego opactwa na Monte Cassino.\nPieczęć z godłem polskiej kongregacji benedyktynów\nCelem założonego w końcu XV w. zakonu bonifratrów było prowadzenie aptek i niesienie ulgi chorym oraz ubogim. Godło zgromadzenia przedstawia pęknięty owoc granatu, z którego wyrasta krzyż, niekiedy opleciony cierniem lub z wyobrażeniem pasji. Nad krzyżem umieszcza się koronę lub gwiazdę sześciopromienną.\nHeraldyczna wersja godła bonifratrów\nSymbolika tego wizerunku jest bardzo złożona. Granat to atrybut św. Jana Bożego, założyciela zgromadzenia. Ale pęknięty granat to też symbol miłości, która otwiera się i oddaje bliźniemu. Granat wreszcie to również odniesienie do miasta Granady, w której św. Jan Boży, twórca zgromadzenia, miał „spotkać krzyż". Stąd krzyż wyrastający z granatu. Umieszczana niekiedy nad krzyżem gwiazda oznacza natchnienie, ale też drogę przez trudy i cierpienia. Bracia mniejsi (franciszkanie, bernardyni, reformaci, kapucyni i inni) to cała rodzina, grupująca zakony żebrzące, nawiązujące do tradycji św. Franciszka. Jako godła używa dwóch skrzyżowanych ramion, jednego nagiego (Chrystusa), drugiego w habicie (św. Franciszka), oznaczonych stygmatami, pomiędzy którymi znajduje się krzyż bez pasji. W niektórych wersjach krzyż otoczony jest chmurami lub płomienistą glorią.\nGodło franciszkanów i jego uwspółcześniona wersja\nWyobrażenie to symbolizuje upodobnienie się, dzięki stygmatom, św. Franciszka do Chrystusa, będąc jednocześnie znakiem pokuty, którą propagowali franciszkanie. Krzyż jest znakiem męki Chrystusa. Towarzyszące mu niekiedy chmury mają oznaczać jedność nieba z ziemią, gloria zaś – chwałę. Wyobrażenia herbów zakonów mogły występować w kilku wersjach, niekiedy znacznie się różniących. Niech za przykład posłużą cystersi, których herb przedstawiał w czarnym polu pas szachowany, biało-czerwony, w narożnikach tarczy litery MORS5,\nDwie wersje cysterskiego herbu...\nale też w błękitnym polu, usianym srebrnymi liliami, tarczę z czerwoną bordiurą, w której w błękitnym polu znajdują się złote skosy6. Podobnie dominikanie, których godłem od XVI w. był leżący na księdze łaciaty, czarno-biały pies z płonącą pochodnią w pysku. Ale posiadali też herb w pełnym znaczeniu tego słowa, przedstawiający w tarczy podzielonej gwiaździście na osiem pól, na przemian czarnych i białych, krzyż, którego ramiona również są czarno-białe, zakończone heraldycznymi liliami.\n...i dwie wersje godła dominikanów\nTarczę otacza szachowana, czarno-biała bordiura, w której polach umieszczono na przemian czarne i białe gwiazdy sześcioramienne, a na miejscach styku koła, do połowy białe (na polu czarnym) i czarne na polu białym. Tego właśnie znaku używają wspólnoty nawiązujące do dominikańskiej tradycji. Filipini w Polsce działali od wieku XVII, zajmując się głównie duszpasterstwem młodzieży oraz pomocą klerowi parafialnemu. Używane przez zakon godło przedstawia w kartuszu gorejące serce i odkształcone żebra, nad którymi umieszczono trzy gwiazdy. Symbolizuje to „żar miłości bożej", jakiej doznał św. Filip Neri, założyciel zakonu, w czasie modlitwy. Gwiazdy nawiązują natomiast do jego herbu rodowego. Zadaniem powołanego do życia w XVI w. Towarzystwa Jezusowego (jezuitów) była obrona i szerzenie katolicyzmu oraz przeciwstawianie się reformacji.\nGodło – monogram Chrystusa IHS – wskazał już założyciel zakonu święty Ignacy Loyola. Niekiedy inicjały są odczytywane również jako skrót od dewizy Iesu Humilis sotietas, tzn. „Jezus dla pokornego towarzyszem". Z czasem ustaliła się bogatsza forma tego znaku, którą spotykamy na licznych pieczęciach zakonnych: inicjał otacza płomienista gloria, pod nim znajdują się zaś trzy gwoździe – symbol męki Chrystusa. Niekiedy nad inicjałem umieszczony jest także krzyżyk kawalerski. Kameduli, których początki datuje się na XI w., to zakon eremitów powstały z inicjatywy św. Romualda. Za cel mnisi ci stawiają sobie połączenie z Bogiem poprzez prowadzenie ściśle kontemplacyjnego trybu życia. Jako herb przyjęli trójwzgórze, na którego środkowym, najwyższym szczycie znajduje się krzyż z podstawą otoczoną koroną. Niekiedy pod tarczą znajduje się na wstędze dewiza z nazwą kongregacji, albo też na tarczy bądź pod nią umieszczone są inicjały MC – Monte Corona. Według tradycji najwyższy szczyt, zwany właśnie górą koronną (Monte Corona) miał być miejscem założenia pierwszej zakonnej pustelni.\nGodło kanoników regularnych laterańskich przedstawia w tarczy umieszczonej na piersi Orła, oblicze Chrystusa. Za orłem znajduje się pastorał w skos oraz mitra, a nad całością kapelusz (ombrellino) z sześcioma chwostami.\nGodło kanoników regularnych laterańskich\nOrzeł w świecie symboliki chrześcijańskiej oznacza wzlot duszy ku Bogu, a wizerunek Chrystusa nawiązuje do łacińskiej nazwy zakonu. Początki zakonu karmelitów sięgają XII w. i są związane z grupą pustelników, zamieszkujących na górze Karmel w Ziemi Świętej. Z czasem, w wyniku ewolucji reguły, zostali zaliczeni do zakonów żebraczych, zajmujących się pracą duszpasterską w miastach. Herb zakonu wyobraża kartusz, podzielony w roztrój, pola górne białe, dolne brązowe, przy czym pole dolne stylizowane jest na wzgórze, niekiedy zwieńczone gwiazdą. W każdym z nich umieszczono sześcioramienną gwiazdę, w polach białych brązową, w brązowym białą. Nad kartuszem znajduje się korona z ręką zbrojną w ognisty miecz oraz dwanaście gwiazd tworzących półokrąg. Konstrukcja ta przypomina nieco herb rycerski z klejnotem. Wokół rozpięta jest wstęga z dewizą. Pole brązowe symbolizuje górę Karmel, brązowe gwiazdy natomiast oznaczają proroków Eliasza i Elizeusza, czczonych jako patroni życia eremickiego. Biała gwiazda oznacza Maryję.\nHerby karmelitów trzewiczkowych i bosych oraz na pieczęci przeora klasztoru Karmelitów w Bydgoszczy\nWystępująca niekiedy gwiazda wieńcząca wzgórze jest interpretowana jako Dziewica Apokaliptyczna, „z dwunastoma gwiazdami na głowie". Chodzi tu oczywiście o gwiazdy znad tarczy. W takiej formie herb ustalił się w końcu XV w. Karmelici bosi używają odmiany herbu, w której wierzchołek dolnego pola wieńczy krzyż. Ma to symbolizować górę Karmel jako górę doskonałości. Kartuzi, podobnie jak kameduli, to zakon eremicki. Jako godło przyjęli sferę, na której szczycie umieszczono krzyż. Wokół krzyża znajduje się siedem gwiazd. Wizerunek wyjaśnia towarzysząca mu dewiza: Stat Crux dum volvitur orbis (świat przemija, a krzyż trwa).\nGodło kartuzów i monogram zakonu w „heraldycznej" wersji\nKula zatem oznacza przemijający świat, a znajdujący się ponad nią krzyż wskazuje na wartości nieprzemijające. Natomiast siedem gwiazd otaczających od góry krzyż ma symbolizować pierwszych siedmiu braci, tworzących kartuską wspólnotę. Herb zakonu premonstratensów (norbertanów) przedstawia, w tarczy, na błękitnym polu usianym liliami, dwa skrzyżowane w skos złote pastorały. Znajdujące się w tle lilie oznaczają z jednej strony czystość, z drugiej zaś wskazują na pokrewieństwo św. Norberta, założyciela zakonu, z dynastią panującą we Francji. Pastorały to natomiast oznaki władzy biskupiej i opackiej Norberta. Zakon rochitów, założony w XVIII w., zajmował się pielęgnowaniem ofiar epidemii oraz grzebaniem zwłok. Stąd też jego godło to trupia biała głowa, ze skrzyżowanymi piszczelami, na czarnym tle.\nGodło trynitarzy przedstawia krzyż, którego pionowa belka jest czerwona, pozioma zaś niebieska, na białym tle. W tym układzie wymowę mają barwy godła, z których biała symbolizować ma Ojca, czerwona Syna, niebieska zaś Ducha św. Niektóre wersje godła zawierają także rozpięty wokół godła łańcuch niewolniczy, będący z jednej strony nawiązaniem do celów zakonu (miał się on zajmować wykupem chrześcijan z niewoli u muzułmanów), z drugiej zaś atrybutem jego patrona, św. Jana z Mathy.\nHerb zakonu trynitarzy\nOsobną kategorię w ramach heraldyki zakonnej tworzą godła zakonów krzyżowych7. Ograniczmy się tu do prezentacji oznak tych, które działały na terenie Polski. Jedyny zakon, który powstał na naszych ziemiach, powołany do obrony ziemi dobrzyńskiej, bracia dobrzyńscy (rycerze chrystusowi) jako herbu używali w tarczy w białym polu sześcioramiennej gwiazdy, poniżej zaś znajdował się miecz sztychem do góry. Godło było w kolorze czerwonym. W 1237 r. doszło do fuzji części zakonu, którego członkowie rekrutowali się głównie z Meklemburgii, z Krzyżakami. Pozostali przenieśli się do Drohiczyna, gdzie po kilku latach zanikli. Wraz z nimi zapomnieniu uległo godło wspólnoty. W herbie tym miecz oznaczał gotowość do walki za Chrystusa, gwiazda zaś, poprzez nawiązanie do gwiazdy betlejemskiej, objawienie Chrystusa poganom. Podobnie z Meklemburgii pochodzili rycerze zakonu kalatrawensów, osiedli w XIII wieku w Tymawie pod Gniewem, na Pomorzu, gdzie szybko zanikli. Ponowną próbę osadzenia tego hiszpańskiego zakonu w Polsce podjęto w połowie XIII w., jednak nie zakończyła się ona powodzeniem. Herbem hiszpańskich rycerzy, był umieszczony w białym polu purpurowy krzyż, o ramionach zwieńczonych połową lilii heraldycznej, o kształcie litery M. W ten sposób połączono krucjatową symbolikę krzyża ze szczególnym kultem Maryi, charakterystycznym dla cystersów, których regułę przyjęli kalatrawensi. Z kolei bodaj najbardziej znany z zakonów krzyżowych, templariusze, jako godła używali równoramiennego czerwonego krzyża w białym polu. Na pieczęciach ogólnozakonnych umieszczali jednak inne znaki: dwóch rycerzy na jednym koniu czy widok Świątyni Salomona, od której wzięli zwyczajową nazwę.\nHerb i pieczęcie templariuszy: ogólnozakonna (z dwoma rycerzami) i wielkiego mistrza ze świątynią Salomona\nBożogrobcy, w Polsce zwani miechowitami, to zakon rycerski zorganizowany w Jerozolimie jeszcze w XI w. Jako godła ogólnozakonnego używali krzyża jerozolimskiego z czterema krzyżykami po bokach; miały one symbolizować rany Chrystusa.\nHerb zakonu bożogrobców\nW Polsce jednak oznaką zakonu był podwójny czerwony krzyż w białym polu. Krzyżowcy z czerwoną gwiazdą byli, podobnie jak Krzyżacy, rycerskim zakonem szpitalników.\nHerb krzyżowców z czerwoną gwiazdą i kartusz z herbem zakonu i insygniami\nZajmowali się głównie opieką nad chorymi i starcami w prowadzonych przez siebie szpitalach. Herb ich wyobrażał w czarnym polu pod czerwonym krzyżem sześcioramienną czerwoną gwiazdę. W najbardziej znanej wersji krzyż umieszczony w godle miał rozdarte ramiona. Spotyka się także godło przedstawiające gwiazdę wplecioną w krzyż. Krzyżacy, czyli Zakon Najświętszej Maryi Panny Domu Niemieckiego w Jerozolimie, to zakon rycerski powołany pierwotnie do prowadzenia niemieckiego szpitala (domu szpitalnego) właśnie w Jerozolimie oraz walki z niewiernymi. Ich herb przedstawiał w białym polu czarny krzyż.\nRycerz krzyżacki z godłem zakonnym na płaszczu. Powyżej herb rodowy\nPowstały w XIII w. w Inflantach niemiecki zakon krzyżowy, kawalerów mieczowych, miał być zbrojnym ramieniem arcybiskupa ryskiego i wspomagać go w pracy misyjnej. Pierwotnie zakon przyjął regułę templariuszy, co znalazło odzwierciedlenie w jego herbie, przedstawiającym krzyż „macierzystego" zakonu, pod którym znajdował się miecz sztychem w dół, w kolorze krzyża. Po wchłonięciu kawalerów mieczowych przez Krzyżaków, co stało się w 1237 r., kawalerowie mieczowi przejęli ich symbolikę. Markami lub cyriakami nazywano zakon Kanoników Regularnych od Pokuty pod wezwaniem Świętych Męczenników, który miał nieść pociechę duchową rycerzom na krucjatach oraz grzebać poległych. Jego godło przedstawia czerwone serce, na którym zaćwieczono krzyżyk takiego koloru.\nObecnie znaku nie istniejącego już zakonu używają siostry Jadwiżanki Nadwiślańskie. Duchacy to zakon szpitalniczy powstały w XII w. we Włoszech. Jego godłem jest biały krzyż podwójny z rozdartymi ramionami, kładziony na czarnym tle. Trzy belki krzyża symbolizowały Trójcę św., a dwanaście wierzchołków ramion – dwanaście owoców ducha świętego. Francuski zakon krzyżowy, zwany antonianami, został sprowadzony w XIV w. na Śląsk, gdzie prowadził szpital w Brzegu Śląskim. Jako herbu używał w złotym polu krzyża św. Antoniego (tau). Zakonnicy nosili laskę, której górna część miała właśnie kształt litery tau, oraz habit, na którym widniał ten sam znak8.\nWspółczesna pieczęć z godłem zakonu antonianów\nJoannici jako herbu używają tarczy, w której na czerwonym polu znajduje się biały krzyż kawalerski. Nad tarczą umieszczono mitrę książęcą, pod nią zaś niekiedy dodaje się dewizę Pro FIDE (za wiarę).\nHerb joannitów położony na tle orderu św. Jana Jerozolimskiego\nNa awersie bulli, metalowej pieczęci najwyższych władz zakonu wyobrażono jego godło – krzyż, a z obu stron jego belki umieszczono litery Α i Ω – symbol początku i końca. Poniżej natomiast znajdują się postacie adorujących to wyobrażenie zakonników9. Krzyż zatem stanowił z jednej strony symbol krucjatowy, z drugiej zaś pamiątkę męczeńskiej śmierci Jezusa. Wreszcie Zakon świętego ?azarza, którego początki w Ziemi Świętej sięgają XI w., a członkowie mieli opiekować się trędowatymi rycerzami. Już w XIII w. znalazł się on na terenie Wielkopolski. Dotarł też na Śląsk i Pomorze Zachodnie. Warto wspomnieć, że w 1265 r. papież nakazał przejście wszystkich samodzielnych leprozoriów pod władzę rycerzy tego zakonu. Jako herbu używał on w białym polu zielonego krzyża.\nHerb zakonu świętego Łazarza\nNa tym poprzestańmy, by tekst nie przerodził się w wyliczankę godeł zakonnych, zainteresowanych odsyłając do szczegółowej literatury10.\nJak widać, godła i herby używane przez zakony są bardzo zróżnicowane11. Wyraźnie wyróżnia się tu jednolita heraldyka zakonów krzyżowych, odwołująca się do znaku krzyża jako symbolu uczestników krucjat. Towarzyszące mu elementy wskazują na związek zakonu z rzemiosłem rycerskim (miecz), działalność misyjną (gwiazda) bądź posiadaną władzę świecką (mitra nad tarczą kawalerów maltańskich czy miecz jako insygnium w herbie zakonu krzyżackiego). Inspiracją dla godeł pozostałych zakonów był przebogaty świat symboliki chrześcijańskiej (krzyże, symbole maryjne bądź chrystusowe), dzieje danego zgromadzenia (atrybuty pochodzących z niego świętych lub znaki nawiązujące do najważniejszych wydarzeń z życia zakonu), zadania, które zakon przed sobą stawiał, czy też proste symbole przyrodnicze bądź przedmiotowe. Często godła zakonne zawierają także monogramy albo całe dewizy, wpisane w wyobrażenie. Tak jest np. w przypadku pijarów, których godło stanowi otoczony płomienistą glorią ukoronowany inicjał maryjny, a podobnie skonstruowane zostało opisane wyżej godło jezuitów. Wykorzystywanie dewizy (jak w przypadku kartuzów, ale i innych zakonów) do objaśniania znaczenia godła przywołuje skojarzenia z konstrukcją emblematów, modnych w epoce nowożytnej, które także wywarły wpływ na ówczesną świecką heraldykę12. Właściwa interpretacja godła wymaga nie tylko znajomości symboliki chrześcijańskiej czy historii zakonu, ale także jego tradycji, często bowiem znaczenia przypisywane poszczególnym elementom godła mają korzenie w legendach związanych z powstaniem zgromadzenia.\nKonsekwencją częstego sięgania do powszechnie czytelnej symboliki jest fakt, że niekiedy dwa, lub więcej, godła odnoszą się do tego samego znaku13. Tak jest na przykład w przypadku rodziny zakonów braci mniejszych, które – z niewielkimi odmianami – używają tego samego znaku. Podobnie jest w przypadku karmelitów bosych i trzewiczkowych, wywodzących się z jednego pnia, których herby różnią się jedynie zwieńczeniem dolnego pola. Bywa jednak odwrotnie: jeden zakon używa jednocześnie kilku godeł, na przykład cystersi czy dominikanie. Zdarzało się wreszcie, że oprócz głównego herbu zakonu istniały także herby poszczególnych krajów (np. bożogrobcy) lub też wobec braku ogólnozakonnego herbu własne znaki przyjmowały poszczególne prowincje (benedyktyni). Należy też podkreślić, że nie wszystkie z zakonów, nawet tych powstałych w średniowieczu, w ogóle posiadają własne godło. Znaki te tworzone były w miarę potrzeb identyfikacji.\nOznaki wspólnot nie odgrywały jednak większej roli w życiu lokalnym. Tu na pierwsze miejsce wysuwały się herby, czy też godła, konwentów, opactw, klasztorów.\nHerb mało użyteczny, czyli znaki polskich klasztorów\nGeneza herbów klasztornych na zachodzie Europy zbliżona jest do genezy herbów miejskich czy uniwersyteckich. I tu, i tam mamy do czynienia ze wspólnotami rządzącymi się innym niż lokalne prawem, będącymi najczęściej właścicielami ziemskimi. Co więcej, we wcześniejszym średniowieczu niektóre opactwa traktowane były jako lenna i uposażenie możnych. Wspólnoty, posiadając osobowość prawną, miały prawo do herbu. Jednak i w tym przypadku znak używany przez klasztor czy to na pieczęci, czy też służący graficznemu oznaczeniu wspólnoty w ikonosferze samego klasztoru lub na zewnątrz nie zawsze odpowiadał herbowi w pełnym tego słowa znaczeniu.\nW Polsce geneza tych godeł wiąże się z koniecznością posiadania przez konwent pieczęci. To na pieczęciach godło czy herb klasztorny pojawiły się najwcześniej i to właśnie za pośrednictwem pieczęci weszły do zwyczajów kościelnych14. Według M. Gumowskiego najstarsza znana polska pieczęć klasztorna pochodzić ma z końca XI w., a była własnością klasztoru w Sieciechowie15. Wyobrażała stojącą figurę św. Benedykta. Początkowo pieczęcie konwentów przedstawiały bądź to właśnie patrona, bądź świętego będącego w klasztorze obiektem szczególnego kultu. Zdarzało się też, że znak umieszczony na pieczęci odwoływał się wprost do nazwy zgromadzenia, „omijając" tak patrona, jak i herb ogólnozakonny. Miechowscy bożogrobcy, mimo iż w herbie zgromadzenia mieli krzyż jerozolimski, a w herbie polskiej gałęzi zakonu był krzyż podwójny, to na pieczęci położyli scenę zmartwychwstania Chrystusa, nawiązując w ten sposób do nazwy swego zgromadzenia (rycerze grobu Chrystusa). Pojawienie się herbów zakonnych pod koniec XIII stulecia niewiele tu zmieniło. Stosunkowo rzadko trafiały one na pieczęcie konwentów, a i to w czasach późniejszych.\nNajczęściej wyobrażone na pieczęci godło klasztorne komponowano według jednego z dwóch wzorów: wyobrażenie świętego było dominujące lub jedyne, albo też zajmowało górną część pola pieczęci, adorowane przez wyobrażone u dołu postacie zakonników lub zakonnic. Wizerunki napieczętne rzadko jednak określają związki patrona z klasztorem16. Niekiedy utrwalone w średniowieczu godło klasztoru było powielane, w niemal niezmienionej formie, na następnych tłokach pieczętnych. Wynikało to z faktu, że aby godło mogło funkcjonować jako znak rozpoznawczy, konieczne było konsekwentne używanie przez wspólnotę tego samego wyobrażenia.\nTe pierwotnie antropomorficzne godła ulegały z czasem uproszczeniu poprzez redukcję przedstawienia świętego do jego atrybutów. Tak było na przykład w Tyńcu, gdzie na pieczęci z XIII w. ukazana została postać św. Piotra, na sigillum czternastowiecznym postacie Piotra i Pawła, później zaś tylko ich symbole: miecz i dwa klucze. Co ciekawe, ustalenie się tej wersji herbu przypada na połowę XIV w., a więc na okres, kiedy w Polsce kształtowały się herby osób prawnych17. One to stały się herbem opactwa. W inną stronę poszła ewolucja godła klasztoru w również benedyktyńskim Mogilnie.\nPieczęcie klasztoru w Mogilnie: średniowieczna i nowożytna po odmianie godła\nNa najstarszej znanej pieczęci konwentu pojawia się orzeł św. Jana Ewangelisty. Pieczęć ta funkcjonowała przez cały okres średniowiecza. Dopiero w epoce nowożytnej doszło do odmiany godła. Osiemnastowieczne klasztorne pieczęcie wyobrażają trzy krzyże łacińskie, przekrzyżowane ze sobą podstawami. Być może było to nawiązanie do godła kongregacji kluniackiej, które w podobnym układzie prezentuje przekrzyżowane klucze piórami do góry na zewnątrz i miecz sztychem w dół. Bywało i odwrotnie. Klasztor Norbertanek w Strzelnie początkowo używał jako znaku na pieczęciach podwójnego krzyża, wplecionego w dwa pierścienie.\nPieczęcie klasztoru strzeleńskiego z początków XIII i z XV w. używana aż do rozbiorów\nJeszcze w średniowieczu zmienił to wyobrażenie, umieszczając tam scenę z adoracją Chrystusa Króla. Niektóre klasztory przejmowały godło, służące wcześniej do identyfikacji jego patrona. Patronem klasztoru w Trzemesznie był św. Wojciech. Według legendy heraldycznej miał on należeć do rodu Różyców–Porajów. Stąd, na pieczęciach z wyobrażeniem świętego u jego stóp pojawiał się kartusz z tym właśnie herbem. Jednak na mniejszej pieczęci, używanej przez przeora, godło zdominowało wyobrażenie, stając się niemal substytutem postaci świętego. Niekiedy wreszcie kształt klasztornych herbów określały uchwały kapituł.\nEwolucja wyobrażenia na nowożytnych pieczęciach klasztoru w Trzemesznie: pieczęć średniowieczna, pierwsza i druga pieczęć klasztorna oraz pieczęć przeora\nTak było w przypadku kanoników regularnych, których kapituła, odbyta w Kazimierzu w 1631 r., określiła, że na pieczęciach z jednej strony ma być wyobrażony kielich, z drugiej zaś herb fundatora18. Zdarzało się, że klasztory w swym herbie wykorzystywały elementy godła ogólnozakonnego. Klasztor Augustianów w Żaganiu w swej długiej historii odwoływał się, w różnych układach, do serca przebitego strzałą – a więc dominującego elementu godła zgromadzenia. Ostatecznie ukształtowana pod koniec XVIII w. wersja herbu klasztornego odwoływała się do dawniejszych znaków (serce z krzyżem i gwiazdami, baranek Boży, kwiat róży) oraz herbu opata. Zatem w tej wersji każda zmiana na tym urzędzie pociągałaby za sobą odmianę herbu opactwa19.\nPieczęć klasztoru Franciszkanów inowrocławskich ze sceną stygmatyzacji św. Franciszka\nWreszcie na pieczęciach klasztornych pojawiać się mogły herby sensu stricto. Tak było w przypadku wspomnianych już kanoników regularnych, choć – trzeba zaznaczyć – nie wszystkie konwenty podporządkowały się zarządzeniu kapituł20. Zjawisko to zostało najlepiej rozpoznane dla klasztorów cysterskich na Śląsku, gdzie kultura heraldyczna była nieco bliższa Europie Zachodniej. Tam właśnie w początkach XIV w. na pieczęciach biskupich pojawiły się herby, najpierw rodowe, później zaś wyparte przez oznaki diecezji. To właśnie z dworu biskupiego zwyczaj umieszczania na pieczęci herbu przeniknął do klasztorów, prawdopodobnie jako naśladownictwo pieczęci biskupich (imitatio episcopi). Charakterystyczne dla poszczególnych opactw motywy heraldyczne nie powstały od razu, stopniowo przybierając formę zheraldyzowaną. Początkowo na pieczęciach opackich na podnóżku czy obok podnóżka, na którym stała postać opata, kładziono wyobrażenia kwiatów lilii lub róży, bardzo nośne symbole chrześcijańskie. Niekiedy znaki te przybierały bardziej zindywidualizowaną formę, jak na pieczęciach klasztorów w Henrykowie, gdzie piesze wyobrażenie opata zostało wzbogacone o gotycką majuskulną literę H (jak Henryków). Jednak ani róże czy lilie, ani inicjały nie uległy heraldyzacji, stanowiąc jednak do niej wprowadzenie. Dopiero w XVI w. w środowisku śląskich cystersów pojawiają się na pieczęciach wyobrażenia heraldyczne, odwołujące się symboliki ogólnocysterskiej (w zależności od klasztoru: w polu krzyż, między ramionami mający litery MORS – tzw. krzyż morimondzki – herb macierzystego opactwa; lub w polu belka poszachowana – tzw. belka św. Bernarda z Clairvaux – przekrzyżowana pastorałem). Z czasem klasztory zaczęły dążyć do indywidualizacji znaku poprzez rozwijanie wyobrażenia napieczętnego. Osiągnęły to, dodając do godła znaki o charakterze lokalnym – bądź to związane z miejscowym kultem (głowa św. Jana w Lubiążu), bądź też władzą państwową (lew czeskich Przemyślidów, orły śląskich Piastów)21. Podkreślić jednak należy, że tak pełna heraldyzacja godła klasztornego jest raczej ewenementem niż regułą. Nie wyczerpuje to wszystkich kierunków ewolucji godła klasztornego.\nNiekiedy klasztory przyjmowały jako własny herb fundatora. Na pieczęciach klasztoru łekneńskiego widać herb Pałuka – należący do Sławnika, założyciela konwentu\nZnany badacz pieczęci, Marian Gumowski, próbował ustalić prawidłowości w przyjmowaniu godeł przez konwenty. Zauważył on, że klasztory benedyktyńskie często przyjmowały herby fundatorów, opatów lub nawiązujące do patronów kościoła opackiego. Klasztory cystersów pieczęcie maryjne – przynajmniej w średniowieczu, na pieczęciach mniejszych wizerunek redukowały do samego monogramu22. Z badań M. Gumowskiego wynika, że gros zakonów o młodszej metryce w znakach konwentów odwoływało się do godła ogólnozakonnego. I tak bernardyni używali dwóch ramion pod krzyżem, paulini dwóch lwów pod palmą, jezuici monogramu IHS, pijarzy monogramu MA. Mimo to znaczna część z nich nadal posługiwała się pieczęciami odwołującymi się do wizerunku patrona.\nPieczęcie cysterskiego klasztoru w Byszewie-Koronowie konsekwentnie nawiązywały do tematyki maryjnej bądź to w przedstawieniach figuralnych, bądź przez monogram\nRodzi się pytanie, dlaczego większość klasztorów nie skorzystała z możliwości skonstruowania i używania własnych herbów, mimo iż najprawdopodobniej była świadoma jej istnienia? Odpowiedź jest złożona. Być może w jakimś stopniu był to skutek potrzeby manifestacji własnej duchowości, czego herb, jako prosty znak rozpoznawczy, nie zapewniał. Nie bez znaczenia był też walor ciągłości używanego wizerunku. Z jednej strony przyzwyczajał on odbiorcę do konkretnego wyobrażenia, z drugiej stanowił dla mnichów lub mniszek wartość samą w sobie; stałość jest wszak jedną z podstawowych cech zakonów kontemplacyjnych. Być może pewne znaczenie miało również przywiązanie do okresu świetności klasztorów, który z reguły przypadał na okres przedheraldyczny. Wreszcie brak herbu mógł stanowić próbę podkreślenia odrębności claustrum od otaczającego go świata. Herb był zatem „mało użyteczny" i stanowił najczęściej element dodatkowy znaku identyfikującego konwent, nawet tam, gdzie klasztory posiadały zheraldyzowaną wersję godła. Używano go jedynie wtedy, gdy zaistniała konieczność przekazania krótkiej, precyzyjnej informacji – np. jaki klasztor reprezentuje dany urzędnik23.\nJak wyglądało to w zakonach krzyżowych? Ich spuścizna heraldyczna z terenu Polski zachowana jest fragmentarycznie. Dla templariuszy posiadamy jedną tylko pieczęć, dla joannitów i krzyżowców z czerwoną gwiazdą po kilkadziesiąt, po pozostałych zakonach (z wyjątkiem oczywiście Krzyżaków, których pieczęci mamy najwięcej) zachowało się po kilka odcisków pieczęci. Pieczęcie przyjęły się wśród krzyżowców z pewnym opóźnieniem w stosunku do innych zakonów, najstarsze odciski znamy bowiem dopiero z przełomu XIII i XIV w., a i tak jeszcze w XIV w., mimo dowodnego posiadania własnej pieczęci przez konwenty, do ich dokumentów przywieszane były pieczęcie prowincji. Konwent – podstawowe ogniwo organizacji zakonnej – mógł być reprezentowany na trzy sposoby: pieczęcią własną, pieczęcią przełożonego lub obiema naraz. Na większości pieczęci komturii znajdował się krzyż, odpowiadającym kształtem godłu zakonu, nawet wtedy, kiedy towarzyszył jedynie innemu wyobrażeniu (np. w Skarszewach krzyż joannicki w tarczy jest jednocześnie dywizorem legendy, w polu pieczęci umieszczono zaś wyobrażenie św. Jana). Czasem w obrazie napieczętnym dominuje jednak wyobrażenie wotywne, przedstawiające bądź to patrona zakonu, bądź też scenę modlitewną.\nPieczęcie komandorii joannickich w Chwarszczanach, Rurce i Skarszewach\nW tym zakresie wyobrażenia pieczęci krzyżowych nie odbiegają od znaków innych zakonów.\nHerby opackie, zakonników i urzędników zakonnych\nZnaki używane indywidualnie przez poszczególnych przedstawicieli zakonów kształtowały się już w oparciu na zasadach heraldyki. Inaczej jednak niż w heraldyce świeckiej, towarzyszyły im insygnia zaczerpnięte z tradycji kościelnej. Opaci, należący do wyższego stopnia hierarchii kościelnej, mieli prawo do mitry i pastorału. Stąd ich najwcześniejsze, przedherbowe pieczęcie przypominają pieczęcie biskupie. W Polsce tego typu wyobrażenia zachowały się z XIII w., ale funkcjonowały zapewne już w XII stuleciu. Z reguły przedstawiały one opata stojącego w szatach pontyfikalnych, z pastorałem w ręce, w drugiej zaś trzymającego księgę, lub błogosławiącego.\nPieczęcie opackie, XIII i XIV w.\nNiekiedy opata wyobrażano siedzącego na tronie lub modlącego się do patrona klasztoru bądź własnego. Początkowo były to pieczęcie anonimowe, niezawierające imienia właściciela. Pozwalało to na dłuższe wykorzystywanie tłoka. Zdarzało się, że sporządzona w XIV czy XV w. pieczęć pozostawała w użyciu jeszcze w XVII stuleciu. Na takich pieczęciach nie było miejsca na rodowe herby.\nInaczej było w zgromadzeniach, gdzie funkcjonowały imienne pieczęcie zakonne. Tam osobisty herb opata stanowił najpierw jeden z elementów pieczęci portretowej i był umieszczany bądź to u nóg, bądź też z obu stron postaci, stanowiąc niejako wyjaśnienie wizerunku. Później, podobnie jak na pieczęciach biskupich, zdominował wyobrażenie, stając się wraz z insygniami wyłącznymi jego elementami. Na zachodzie Europy przyjął się zwyczaj, że na herb opacki składały się herb zgromadzenia i herb własny dostojnika, przy czym herb zgromadzenia kładziony był po prawej stronie tarczy. Inaczej w Polsce, gdzie opaci używali wyłącznie herbu rodowego.\nAnonimowe pieczęcie opatów klasztoru św. Wincentego pod Wrocławiem: średniowieczna i nowożytna\nOpackie pieczęcie ze sceną kultową oraz z wyobrażeniem opata jako św. Bernarda. U dołu, w kartuszach, herby rodowe\nSame herby zakonników nie będą nas tu interesowały, przyjrzymy się natomiast towarzyszącym im insygniom, które wyróżniały je spośród innych herbów kościelnych dostojników. Oznaką opacką jest czarny kapelusz z sześcioma chwostami, umieszczany nad tarczą, oraz pastorał, jako symbol jurysdykcyjnej władzy opackiej używany od V w.24 Dawniej była to mitra. Nie jest jednak przyjęte, by równocześnie używać i mitry, i kapelusza25, choć polska heraldyka nie zwraca na to uwagi. Stąd często na pieczęciach opackich pod kapeluszem z sześcioma chwostami umieszczano tarczę ozdobioną mitrą i pastorałem.\nOsiemnastowieczna pieczęć opata trzemeszeńskiego stanowi połączenie elementów charakterystycznych dla heraldyki kościelnej i szlacheckiej. Widoczny nad tarczą kapelusz rangowy, mitra i pastorał są zaczerpnięte z tradycji kościelnej, dziewięciopałkowa korona rangowa, klejnot w postaci pióropusza ze strusich piór oraz zawieszony na wstędze order to dziedzictwo heraldyki szlacheckiej\nHerb opata witowskiego Eustachego Sucheckiego. Za kartuszem widoczne insygnia\nW przedstawieniach heraldycznych przyjęło się, że pastorał w herbie biskupim umieszczany jest krzywaśnią na zewnątrz (w heraldycznie prawą stronę), na opackich zaś do wewnątrz (w heraldycznie lewą stronę). Ma to symbolicznie oznaczać ograniczoną (do konwentu) jurysdykcję opata i nieograniczoną biskupa. Dziś zaleca się, żeby pastorał opacki umieszczony był w środku za tarczą26. Jeżeli opatowi przysługiwała władza świecka, to pastorał przekrzyżowany był z mieczem. Taki układ insygniów widzimy jeszcze dziś w herbie zakonu krzyżackiego. Przy pastorałach opackich występować powinno sudarium (velum) –welon, który nie ma znaczenia symboliczngo, choć jego nazwa sugeruje związek z chustą św. Weroniki27. Opaci niezależni używają identycznych insygniów jak opaci zwykli, tzn. pastorału i mitry, ale ich kapelusz jest zielony, generałowie zakonów zaś zwykłego, czarnego kapelusza z sześcioma chwostami. Opatki nie mają prawa do używania ani mitry, ani kapelusza, ich herbowi powinien zaś towarzyszyć pastorał przewiązany białym welonem, w środku za tarczą. Często ich herby, w owalnej tarczy, otacza różaniec. Oznaką przełożonych klasztorów była umieszczana za tarczą laska pielgrzymia (bourdon).\nPieczęć notariusza publicznego z zakonu cystersów (XVIII w.). W kartuszu z prawej strony herb zakonu, z lewej herb rodowy\nPoczątkowo był to zwykły kij pielgrzymi, który z czasem przyjął bardziej wyszukane formy. Ksienie natomiast otaczały swoją tarczę koroną cierniową bądź też kładły ten symbol za tarczą. Przełożonym domów zakonnych przysługuje kapelusz z dwoma chwostami, wreszcie sami zakonnicy i zakonnice oraz bracia laicy mogli otaczać tarczę ze swoim herbem specjalnym różańcem. Różnił się od zwykłego tym, że miał tylko cztery dziesiątki, oddzielone większymi gałkami. U dołu, pośrodku zawieszony był krzyżyk, poprzedzony trzema gałkami.\nŚw. Bernard jako opat. Widoczny pastorał z sudarium\nObecnie prawo heraldyczne Kościoła zabrania łączenia znaków świeckich z herbami i insygniami kościelnymi. Wyjątkiem są tu zakony joannitów (maltański) oraz bożogrobców. Pierwszy z nich ma prawo do używania krzyża rycerskiego orderu św. Jana Jerozolimskiego, drugi zaś orderu Grobu Świętego, które umieszcza się poza tarczą28.\nInaczej nieco wyglądała sytuacja w zakonach krzyżowych, o rozbudowanej strukturze terytorialnej. Tu osobno funkcjonowały pieczęcie komturii i komturów, a także niższych urzędników zakonnych.\nRóżne sposoby prezentacji pertynencji zakonnej na pieczęciach urzędowych joannitów: od krzyża jako dominującego motywu wyobrażenia, po dyskretne zasygnalizowanie przynależności do zgromadzenia przez umieszczenie nad tarczą krzyżyka\nJak już wspomniano, pieczęcie urzędników zakonnych mogły być albo imienne, albo też anonimowe, wymieniające tylko nazwę piastowanej godności. Można zauważyć zrozumiałą prawidłowość, że pieczęcie imienne są najczęściej herbowe, przy czym dominuje na nich herb osobisty urzędnika, któremu towarzyszą, nie zawsze wyeksponowane, niekiedy z dodatkiem zakonnego godła, lub też wyobrażają mniej standardowe motywy. Niech za przykład posłuży pieczęć Jana de Rochow, komtura joannitów w Lubiszewie, który umieścił na niej głowę św. Jana na tacy, co niewątpliwie stanowiło nawiązanie do nazwy zakonu, oraz krzyż maltański, niejako precyzujący symbolikę wyobrażenia kultowego.\nPieczęć Jana z Rochowa, komtura w Lubiszewie. Oryginał i odrys\nInaczej pieczęcie anonimowe, które siłą rzeczy nie mogły odwoływać się do osobistego godła dysponenta, skoro miały reprezentować przede wszystkim piastowany przezeń urząd. Pieczęci urzędowych na wielką skalę używał zakon krzyżacki. Wielki Mistrz używał dwóch rodzajów pieczęci; na jednej ukazana została tarcza z godłem zakonu, na drugiej natomiast wyobrażenie Madonny, odwołujące się do patronki zakonu29. Ikonografia pozostałych pieczęci wyższych urzędników zakonu jest zróżnicowana. Na przykład pieczęć wielkiego marszałka z 1423 r. wyobraża konnego rycerza, wielkiego szpitalnika, scenę szpitalną, wielkiego skarbnika rękę z kluczem itd. Wśród pieczęci urzędników terytorialnych spotykamy także pieczęcie z godłem zakonu: krzyżem łacińskim w tarczy. Na pieczęciach komturii pojawiają się także herby tych właśnie okręgów, z herbem zakonu mające niewiele wspólnego. Czasem przedstawiają też rycerza zakonnego. Pozostałe pieczęcie noszą wyobrażenia religijne, związane z kultem tak Chrystusa, jak i Maryi.\nPieczęć maryjna wielkiego mistrza Karola z Trewiru i urzędników krzyżackich: mistrza pruskiego, komtura ziemi chełmińskiej oraz komtura tucholskiego\nHeraldyka zakonna jest zjawiskiem bardzo złożonym, na którym swe piętno odcisnęły zarówno heraldyka świecka, jak tradycja i nauka Kościoła, a także liczne czynniki trudno uchwytne, jak choćby moda, panująca w danej epoce. Zjawiskiem, którego nie sposób zaprezentować w tak krótkim szkicu, tym bardziej że badania nad nim są dopiero w powijakach. Dlatego też wiele problemów związanych z genezą i funkcjonowaniem znaków zakonnych zostało powyżej tylko zasygnalizowanych, by nie komplikować jeszcze bardziej i tak już złożonego obrazu, jaki tworzy heraldyczny świat mnichów i zakonów.\n1 O heraldyce kościelnej zob. A. Weiss, Heraldyka kościelna, [w:] Encyklopedia katolicka, t. VI, pod red. J. Walkusza, Lublin 1993, kol. 736–737; ostatnio: Polska heraldyka kościelna, pod red. K. Skupieńskiego i A. Weissa, Warszawa 2004, passim. Tam zestawienie wcześniejszej literatury.\n2 A. Weiss, Stan badań nad heraldyką kościelną, [w:] Polska heraldyka kościelna..., s. 9–15.\n3 Zob. Encyklopedia kościelna podług teologicznej encyklopedii Wetera i Weltego, t. VII, Warszawa 1875 oraz Podręczna encyklopedia kościelna, t. XV–XVI, Warszawa 1908.\n4 J. Zbudniewek, O herbie zakonu paulinów w świetle źródeł sfragistycznych, [w:] Pieczęć w Polsce średniowiecznej i nowożytnej, pod red. P. Dymmela, Lublin 1998, s. 55–63.\n5 A. Weiss, Heraldyka kościelna..., kol. 735.\n6 W. Kolak, J. Marecki, Leksykon godeł zakonnych, ?ódź 1994, s. 58.\n7 Pojęcie za: M. Starnawska, Pieczęcie zakonów krzyżowych na ziemiach polskich w średniowieczu jako źródło do ich dziejów. Perspektywy badawcze, [w:] Pieczęć w Polsce…, s. 90. Oznacza zakony powstałe do obsługi krucjat, zarówno rycerskie, jak i szpitalnicze, bądź też łączące obie funkcje.\n8 http://misterium.alleluja.pl/tekst.php?numer=26887 (15 VII 2006 ).\n9 http://database.aipberoun.cz/pecete/ (17.07 2006), záznam ?. 3.\n10 W. Kolak, J. Marecki, op. cit., passim.\n11 Ibidem, s. 15 nn, gdzie zestawienie motywów wykorzystywanych w heraldyce zakonnej.\n12 J. Pelc, Słowo i obraz. Na pograniczu literatury i sztuk plastycznych, Kraków 2002, s. 9 nn; szczególnie s. 309 nn.\n13 The Catholic Encyclopedia, vol. VII, New York 1913, Heraldry, s. 243.\n14 M. Wójcik, Heraldyka klasztorów cysterskich na Śląsku, [w:] Polska heraldyka kościelna…, s. 44.\n15 M. Gumowski, M. Haisig, S. Mikucki, Sfragistyka, Warszawa 1960, s. 217.\n16 P. Wiszewski, Średniowieczna śląska pieczęć klasztorna jako środek przekazu informacji (XIII–1 połowa XVI w.), [w:] Pieczęć w Polsce…, s. 11nn.\n17 H. Seroka, Wpływ heraldyki kościelnej na herby miast w Małopolsce do końca XVIII w., [w:] Polska heraldyka kościelna…, s. 84.\n18 E. Zielińska, Siedemnastowieczna pieczęć klasztoru kanoników regularnych luterańskich w Kraśniku, [w:] Pieczęć w Polsce..., s. 67.\n19 W. Strzyżewski, Herby osobiste biskupów i opatów a herby diecezji i opactw na Śląsku i w Ziemi Lubuskiej, [w:] Polska heraldyka kościelna..., s. 63–95.\n20 E. Zielińska, op. cit., s. 68 nn.\n21 M. Wójcik, Heraldyka klasztorów cysterskich na Śląsku, [w:] Polska heraldyka kościelna…, s. 44.\n22 M. Gumowski, M. Haisig, S. Mikucki, op. cit., s. 217–219.\n23 P. Wiszewski, Herb mało użyteczny. O słabości tradycji heraldycznej wybranych klasztorów żeńskich na Śląsku (XIII–1 poł. XIX w.), [w:] Polska heraldyka kościelna..., s. 59–77.\n24 The Catholic Encyclopedia…, s. 246.\n25 B. Heim, Heraldik, kirchliche, [w:] Lexicon für Theologie und Kirche, Bd. 5, Freiburg 1986, s. 238–240.\n26 B. Heim, op. cit.\n27 http://de.wikipedia.org/wiki/Sudarium (18.07.2006).\n28 Szerzej na temat heraldycznych regulacji w Kościele zob. E. Gigilewicz, Ustawodawstwo heraldyki kościelnej, Wiadomości Archidiecezji Lubelskiej 2002, R. XXVI, z. 4, s. 951–962 oraz P. Dudziński, Zasady heraldyki kościelnej, Biuletyn Polskiego Towarzystwa Heraldycznego 1990, nr 3, s. 10–19, 44–50.\n29 M. Gumowski, M. Haisig. S. Mikucki, op. cit., s. 221.\nAnonimowy 14 czerwca 2020 03:37


Halogeny – czy tylko oświetlenie dekoracyjne? | Blog o oświetleniu domu\nHome >> Porady >> Halogeny – czy tylko oświetlenie dekoracyjne?\nHalogeny to źródła światła, które zaliczane są do tych żarowych. Są one o wiele bardziej sprawne niż tradycyjne żarówki, ponieważ przy tej samej mocy, dają one o wiele więcej światła. Istotną różnicą jest również fakt, że mają one o wiele mniejszy żarnik, przez to wyposażone w reflektory. Ich światło jest o wiele bielsze niż światło z żarówki. Poza tym, halogeny są o wiele trwalsze.\nWidzimy więc już, że oświetlenie halogenowe ma o wiele więcej zalet, stąd też tak wiele osób decyduje się podczas instalacji oświetlenia w swoim domu, na takie właśnie halogenowe rozwiązania. Wyższa sprawność i żywotność żarówek, bark przyciemniania się bańki, bielsze światło, mniejsze rozmiary, duży wybór oprawek, modele na napięcie niskie i sieciowe, duża rozpiętość, jeżeli chodzi o moc (od 5W do 2000W) – to wszystko należy do plusów oświetlenie halogenowego.\nAby jednak nie okłamywać czytelników, wspomnieć należy tu również o wadach, a jak w każdego rodzaju rozwiązaniach, tak i tu, również takie są. Podstawową wadą, o której mówi się najczęściej, to fakt, że żarówki halogenowe potrafią nagrzać się do bardzo wysokich temperatur. Zatem oprawa, która była wystarczająco trwała przy zastosowaniu żarówki tradycyjnej, może po prostu stopić się, w kontakcie z bańką halogenu. Halogeny przegrywają również w zestawieniu ze świetlówkami pod względem sprawności.


Leicester zaproponowało Wasilewskiemu nowy kontrakt - Leicester-City.pl\nStrona główna / Aktualności / Klub / Leicester zaproponowało Wasilewskiemu nowy kontrakt\nLeicester zaproponowało Wasilewskiemu nowy kontrakt\n10.06.2016 21:48 28 sierpnia 2020 Dead Hammond,Marcin Wasilewski,Mark Schwarzer,Paul Konchesky\tBrak komentarzy\nMarcin Wasilewski otrzymał propozycję przedłużenia kontraktu o rok. Obecny kończy się 30 czerwca.\nNiedawno mówiło się o zainteresowaniu 36-letnim Wasilewskim przez polski klub – Lech Poznań. Jednak klub z Poznania nie był w stanie spełnić oczekiwań finansowych piłkarza.\nLeicester rezygnuje za to z innych doświadczonych piłkarzy. Z klubem pożegna się 43-letni Mark Schwarzer, który w minionym sezonie był zmiennikiem Kaspera Schmeichela. Ponadto odejdą też wypożyczeni w poprzednim sezonie – Paul Konchesky (33 lata) i Dean Hammond (35 lat). W przypadku Hammonda – Sheffield United (League One) skorzystało z opcji pierwokupu.