POCZUCIE KONTROLI U SKAZANYCH UCZESTNICZĄCYCH W WIĘZIENNEJ TERAPII UZALEŻNIEŃ - PDF\nPOCZUCIE KONTROLI U SKAZANYCH UCZESTNICZĄCYCH W WIĘZIENNEJ TERAPII UZALEŻNIEŃ\nDownload "POCZUCIE KONTROLI U SKAZANYCH UCZESTNICZĄCYCH W WIĘZIENNEJ TERAPII UZALEŻNIEŃ"\n1 Studia z Psychologii w KUL, tom 16 red. O. Gorbaniuk, B. Kostrubiec-Wojtachnio, D. Musiał, M. Wiechetek Lublin, Wyd. KUL 2010, s Karolina Strzelczyk 1 Doktorantka w Instytucie Psychologii KUL POCZUCIE KONTROLI U SKAZANYCH UCZESTNICZĄCYCH W WIĘZIENNEJ TERAPII UZALEŻNIEŃ Streszczenie Tematyka uzależnienia od substancji psychoaktywnych była podejmowana w licznych publikacjach. Niejednokrotnie autorzy zastanawiali się nad jego antropologią i sposobami pomocy osobom w nałogu. Można powiedzieć, że różnego rodzaju uzależnienia są jednym z głównych problemów człowieka XX i XXI wieku (Sęk, 2005). Psychologowie starają się zrozumieć, co wpływa na skuteczność leczenia uzależnień. Autorka artykułu przebadała 119 więźniów w polskich więzieniach w celu ustalenia korelatów występujących między poczuciem kontroli a uczestnictwem w więziennej terapii uzależnień. Na bazie analiz wyodrębnione zostały następujące wymiary poczucia kontroli: poczucie przypadkowości zdarzeń, poczucie niemocy, poczucie braku sprawczości. W wyniku przeprowadzonych analiz okazało się, że nie można w sposób istotny statystycznie stwierdzić różnic w wymiarze poczucia kontroli w grupie uczestniczącej w terapii i wśród więźniów nieuczestniczących w terapii. Natomiast udało się ujawnić korelaty, które współwystępują z poczuciem kontroli, a które mogą stanowić wskazówki w oddziaływaniach terapeutycznych. W artykule poruszone zostało zagadnienie wymiaru poczucia kontroli jako czynnika leczącego, który w istotny sposób przyczynia się do powodzenia terapii. 1 Adres do korespondencji:\n2 76 Karolina Strzelczyk Słowa kluczowe: terapia uzależnień, poczucie kontroli, leczenie uzależnień, terapia więźniów, poczucie kontroli, poczucie przypadkowości, poczucie niemocy, poczucie braku sprawczości. THE LOCUS OF CONTROL IN PRISONERS PARTICIPATING IN ADDICTION THERAPY Abstract The term addiction has been discussed in several scientific publications, the authors have been looking for clarification of its anthropology. Psychologists have been trying to understand what influences the effectiveness of addiction treatment. The article shows the locus of control as a healing factor, which contributes significantly to the success of therapy. The author examined 119 inmates in Polish prisons, in order to determine the correlations between locus of control and participation in addiction therapy in prison. Based on the analyses, the following locus of control dimensions were identified: sense of randomness, sense of powerlessness, perceived lack of agency. Three groups were investigated to see if there were differences between them in terms of the locus of control. The research was intended to check whether the fact of being addicted and participating in the therapy had influence on the sense of effectiveness and whether prison sentence was sufficient to affect the formation of a specific locus of control. The results of the study showed that this difference did not occur on a statistically significant level, while other correlatives could be found in the three groups-which combine with the locus of control and its different dimensions. Identifying these correlatives may significantly help to understand the functioning of various therapeutic groups, and may also provide guidelines for therapy. Keywords: addiction therapy, locus of control, addiction treatment, sense of randomness, sense of powerlessness, perceived lack of agency.\n3 Poczucie kontroli u skazanych uczestniczących w więziennej terapii uzależnień 77 POCZUCIE KONTROLI U SKAZANYCH UCZESTNICZĄCYCH W WIĘZIENNEJ TERAPII UZALEŻNIEŃ Wprowadzenie Koncepcja wewnętrznego i zewnętrznego poczucia kontroli wywodzi się z teorii społecznego uczenia się, która została opracowana przez A. Bandurę i współpracowników. Decyzja o podjęciu jakiegoś działania jest w dużej mierze uzależniona od posiadania przekonania na temat własnych możliwości (Schwarzer, 1997). Poczucie własnej skuteczności jest przekonaniem o posiadaniu możliwości osiągnięcia celu, jeśli włoży się weń odpowiedni wysiłek i będzie się wytrwałym (Wosińska, 2004, s. 84). Oczekiwanie własnej skuteczności obejmuje zachowania jednostki, w których jest ona przekonana, że jej działanie przyniesie skutek (Sęk, 1991). W obszar tego pojęcia wchodzi świadomość własnych kompetencji, jak również przekonanie, że to właśnie własne zdolności i umiejętności są przyczyną danego zachowania a nie inne czynniki zewnętrzne (Domańska-Najder, 1984). Pojęcie to pochodzi z teorii społecznego uczenia się Juliana Rottera, według której działanie wydaje się subiektywnie korzystne, jeżeli prowadzi do pożądanych celów, które stanowią wzmocnienie dla danej osoby (Sęk, 1991). Istnieją również pewne źródła informacji, które stanowią wiedzę dla jednostki na temat jej skuteczności. Należą do nich (Bandura, 1997): 1) Wcześniejsze osiągnięcia, które jednostka uzyskała na skutek podejmowanych działań. Tego rodzaju doświadczenia są bardzo istotnym elementem, który wpływa na rodzaj podejmowanych wyzwań, gdyż wcześniejsze sukcesy przyczyniają się do wzmocnienia zachowania, natomiast niepowodzenia lub brak zamierzonego rezultatu osłabiają motywację do działania (Gliszczyńska, 1983). 2) Pewien rodzaj doświadczeń pomocnych. 3) Informacje zwrotne uzyskane z zewnątrz, od innych ludzi na temat sposobów realizacji i osiągania wartościowych celów. 4) Stany zarówno fizjologiczne, jak i emocjonalne, które pojawiają się podczas działań celowościowych. Poczucie własnej skuteczności związane jest z tym, czy osoba osiąga pożądane cele czy też nie. Odnoszenie sukcesów sprzyja wzrostowi tego poczucia, gdyż osoba upewnia się we własnej zaradczości, natomiast powtarzające się niepowodzenia prowadzą do zmniejszenia poczucia własnej skuteczności (Sędek, 1983).\n4 78 Karolina Strzelczyk Kiedy oczekiwanie własnej skuteczności jest znikome, osoba rozpoczyna apatyczny tryb życia, przyjmuje postawę rezygnacji, nieufności do otaczającego świata (Łukaszewski, 1984). Osoby zewnątrzsterowne są osobami biernymi, podporządkowanymi, niezdecydowanymi do podjęcia działalności na swój sposób, z chęcią wykonują czynności zadane przez innych ludzi, rezygnują z odpowiedzialności przypisując ją innym. Osoby te nie są w stanie samodzielnie podjąć decyzji i wykonać danej czynność. Jest to zazwyczaj człowiek bierny społecznie i mierny pod względem osiągnięć intelektualnych, ale za to posłuszny, lojalny i wierny wobec tych, którzy sterują nim z zewnątrz (Sęk, 1991, s. 85). W funkcjonowaniu takiej osoby nie znajdziemy twórczości czy oryginalności, gdyż funkcjonuje ona na bazie utartych bezpiecznych schematów, które pozwalają jej uchronić się przed odpowiedzialnością. Osoby takie z chęcią sterują osobami im podległymi, charakteryzują się dużym umiłowaniem władzy i porządku, łatwo generują uprzedzenia zasłyszane od innych osób, nie mają własnego zdania, a więc bezgranicznie wierzą w to, co mówią im inni (Aronson, 2005). Osoby te postrzegają świat jednostronnie, analizują jedynie jeden z wielu wycinków rzeczywistości, gdyż stanowi to dla nich ułatwienie poznawcze, świat spostrzegają w kategoriach białe-czarne (Kozielecki, 2000). Natomiast osoba wewnątrzsterowna jest aktywna, zdolna do podejmowania aktywności oraz ponoszenia za nią odpowiedzialności (Łukaszewski, 1984; Szymanowski, 1989). Jednak skrajna forma wewnątrzsterowności może prowadzić do zaburzeń, osoba boi się podporządkowania, zaszufladkowania w pewne utarte kanony. Lęk ten może prowadzić do zakłóceń w strukturach osobowości, jak również zakłócać funkcjonowanie społeczne osoby. Julian Rotter wyróżnił w związku z koncepcją wewnątrz- i zewnątrzsterowności pojęcie umiejscowienia kontroli, które stanowi jeden z wymiarów osobowości (Sęk, 1991). Poczucie umiejscowienia kontroli oznacza stopień, w jakim ludzie spostrzegają wyniki swoich działań jako zdeterminowane przez nich samych lub przeciwnie jako zdeterminowane przez przypadek albo okoliczności zewnętrzne (Wosińska, 2004, s. 83). Wewnętrzne poczucie kontroli należy rozumieć w kategoriach własnego działania, własnej skuteczności, możliwości sterowania rzeczywistością, która zależy od działalności podmiotu. Natomiast zewnętrzne poczucie kontroli łączy się z postrzeganiem świata, rzeczywistości jako splot szczęśliwych wydarzeń lub innych czynników zewnętrznych niebędących powiązanymi z działalnością podmiotu (Rakowska, 2005). Istnieją pewne czynniki, które predestynują ukształtowanie u osoby jednego z biegunów poczucia kontroli. Kształtuje się ono dość wcześnie w rozwoju dziecka i powiązane jest z rozwojem poznawczym, jak również ze wzrostem społecznoemocjonalnym (Szymanowski, 1989, Szmigielska, 1998). Poczuciu zewnętrznej kontroli sprzyja między innymi: wychowanie autokratyczne, rygoryzm, zmienność wymagań, sprzeczności w metodach wychowawczych stosowanych przez rodziców (Sęk, 1991, s. 86). Natomiast wewnętrzne poczucie kontroli kształtuje się na bazie wychowania demokratycznego, umożliwianiu dziecku podejmowania\n5 Poczucie kontroli u skazanych uczestniczących w więziennej terapii uzależnień 79 decyzji, dokonywania wyboru. Zewnętrzne poczucie kontroli wiąże się z konformizmem, z chęcią uniknięcia zagrożenia, często jest połączone z niską samooceną, brakiem wiary we własne możliwości. Przekonanie o własnej zewnątrzsterowności występuje u więźniów, co można wytłumaczyć tym, iż osoby te poddane są przez dłuższy czas w zakładzie karnym pewnym nakazom, a więc zmuszone do respektowania systemu kontroli (Sęk, 1991). Z kolei osoby o wewnętrznym poczuciu kontroli są zdecydowane, bardziej pewne siebie, są w stanie odroczyć wzmocnienia w imię wyższych racji. Internaliści są pilnymi uczniami, gdyż pokładają nadzieję w to, że ich edukacja przyczyni się w przyszłości do wysokiego standardu społeczno-ekonomicznego (Wosińska, 2004). Jednak osoba posiadająca skrajne poczucie wewnętrznej kontroli jest zdolna w sytuacji niepowodzenia nadmiernie się oskarżać, natomiast w sytuacji odnoszenia sukcesów może przedstawiać się w nazbyt pozytywny sposób. Osoby z wewnętrznym poczuciem kontroli nie lubią sytuacji, w których kontrola pozostaje poza ich zasięgiem, dlatego też walczą o jej przywrócenie często za pomocą zachowań agresywnych, gdyż to pozwala potwierdzić ich kontrolę (Sęk, 1991). Zgodnie z analizami empirycznymi, osoby z wewnętrznym poczuciem kontroli przejawiają większe zaangażowanie w działanie ukierunkowane na cel, reprezentują bardziej konstruktywne rozwiązania w sytuacjach trudnych, mają większe poczucie zadowolenia z siebie, jak również mniejsze poczucie lęku (Skinner, 1996). Więźniowie uczestniczący w grupach podkulturowych, których dominującą cechą jest przemoc, mają większe poczucie wewnętrznej kontroli niż ci więźniowie, którzy do podkultury nie należną (Drwal, 1980). Wśród więźniów dominuje poczucie bezradności na skutek utraty kontroli, gdyż nie mogą oni decydować o sobie. Wyuczona bezradność oznacza utratę wiary w możliwość osiągnięcia celu, co wyraża się w rezygnacji i poddaniu się, gdy po wielu próbach wpłynięcia na negatywną sytuację jednostka nie jest w stanie dokonać pożądanej zmiany (Wosińska, 2004, s. 86). Osoba trafiająca na więzienną terapię uzależnień jest kierowana głównie naciskami zewnętrznymi oraz negatywnymi opiniami społecznymi. Towarzyszy temu obawa bycia uzależnionym od alkoholu, jak również nadzieja, że uczestnictwo w terapii zapewni lepsze warunki bytowe w zakładzie karnym oraz umożliwi wcześniejsze wyjście na wolność. Osoba w pierwszym etapie jest zależna, próbuje przerzucić odpowiedzialność za rozwój terapii na terapeutę (Grab, 2000). Występuje u niej postawa roszczeniowa, osoba uważa, że wszystko jej się należy i że to ona jest osobą poszkodowaną, a więc wszyscy wokół niej powinni się starać, aby polepszyć jej sytuacje. Stopniowo, w miarę nabywania kompetencji, poprawy sytuacji psychicznej, osoba uwewnętrznia normy prezentowane w terapii. Uzależniony rozpoczyna budowę adekwatnego obrazu siebie, gdyż zdaje sobie sprawę ze swoich ograniczeń, słabych stron. W momencie, kiedy osoba przyznaje się do uzależnienia i do faktu, że jest alkoholikiem, narkomanem, przyjmuje odpowiedzialność za własne działanie i wzrasta jej poczucie autonomii (Grab, 2000). W miarę rozwoju terapii zmienia się sposób funkcjonowania osoby, od biernego zależnego do pełni odpowiedzialnego, zdecydowanego\n6 80 Karolina Strzelczyk na poprawę swojego stanu. Nabywanie zdolności do samokontroli kształtuje się wraz z rozwojem umiejętności interpersonalnych. Poczucie kontroli zaliczane jest do osobowościowych uwarunkowań skuteczności terapii; jest jednym z zasobów leczących, jest czynnikiem chroniącym zasoby motywacyjne wykorzystywane w działaniach intencjonalnych (Niewiadomska, 2007). Problem i hipotezy badawcze Analizę zagadnienia poczucia kontroli u osób odbywających więzienną terapię uzależnień rozpoczęto od próby odpowiedzenia na następujące pytanie: Jaka jest specyfika poczucia kontroli u więźniów odbywających karę w systemie terapeutycznym? W ramach tego pytania badawczego postawiono następujące hipotezy: Hipoteza 1: Więźniowie uzależnieni od substancji psychoaktywnych charakteryzują się istotnie wyższym zewnętrznym poczuciem kontroli. Hipoteza 2: Poczucie przypadkowości zdarzeń jest wyższe u osób uczestniczących w więziennej terapii uzależnień. Hipoteza 3: U skazanych uzależnionych zaznacza się większe poczucie niemocy. Hipoteza 4: Uczestników więziennej terapii uzależnień cechuje doświadczanie braku własnej sprawczości. Metoda Pomiar zmiennych Aby możliwe było zweryfikowanie postawionych hipotez i udzielenie odpowiedzi na pytanie badawcze, wykorzystano 3 metody typu papier-ołówek. Wykorzystano metody: - Kwestionariusz Przystosowania Osobistego (KPO-3), - Kwestionariusz Przystosowania Osobistego (KPO-4), - Skala I-E Juliana B. Rottera. Każda grupa badanych przebadana została dwoma metodami; zmienną, która decydowała, o tym, jaka metoda została użyta było uczestnictwo w więziennej terapii uzależnień i jej rodzaj bądź jego brak. Kwestionariusz Przystosowania Osobistego (KPO-3), którego autorami są: Iwona Niewiadomska, Mirosław Kalinowski, Andrzej Majcherczyk, koncentruje się na wielu aspektach funkcjonowania osób, które odbywają terapię uzależnień w zakładzie karnym. W kwestionariuszu tym zostało wyodrębnionych 9 części, które koncentrują się na:\n7 Poczucie kontroli u skazanych uczestniczących w więziennej terapii uzależnień 81 1) statusie społecznym, jaki osoby posiadały przed odbywaniem kary pozbawienia wolności; 2) używaniu substancji psychoaktywnych przed pobytem w zakładzie karnym. Sekcja ta zawiera pytania o częstotliwość używania takich substancji jak alkohol, narkotyki itp. Oceny tej badani dokonywali na 5-stopniowej skali: 1 nigdy, 2 rzadko (kilka razy w roku), 3 czasem (przynajmniej raz w miesiącu), 4 często (przynajmniej raz w tygodniu), 5 bardzo często (prawie codziennie). Znajdują się tu również pytania o występowanie abstynencji w czasie trwania uzależnienia, o jej przebieg i motywację, która sprawiła, że osoba zdecydowała się ją podjąć; 3) stanie zdrowia przed odbyciem kary w zakładzie karnym; 4) problemach, które pojawiły się przed odbywaniem kary pozbawienia wolności. Pytania dotyczą zarówno problemów egzystencjalnych, psychicznych, jak i bytowych; 5) sukcesach, które skazanym udało się uzyskać osobistych, rodzinnych, zawodowych itd. 6) uzyskanym wsparciu i pomocy. Osoby były proszone o określenie otrzymanej pomocy ze strony wyszczególnionych instytucji i osób; 7) formach leczenia, które zostały podjęte przez badanych przed odbyciem kary. Wyszczególnione zostały formy leczenia począwszy od przyjmowania leków typu Disulfiram, poprzez hospitalizację, aż po leczenie ambulatoryjne w placówkach odwykowych; 8) dokonaniu oceny terapii w zakładzie karnym. Sekcja ta zawiera pytanie otwarte: jak pacjent ocenia swój pobyt w oddziale, na które odpowiedzią jest jedno stwierdzenie z pięciostopniowej skali. 9) uczestnictwie we wspólnocie AA i funkcjach, jakie osoba tam pełniła. Podobnie skonstruowany został Kwestionariusz Przystosowania Osobistego (KPO-4), służący do badania osób, które nie były uczestnikami więziennej terapii uzależnień. W związku z jego przeznaczeniem, metoda ta została skrócona o części VII, VIII, IX. Zarówno osobom uczestniczącym, jak i tym, którzy nie uczestniczyli w terapii podano Skalę I-E Juliana B. Rottera, opracowaną przez Ł. Drwala. Wymiar locus of control można uznać za względnie trwały, przy czym kształtuje się on wraz ze zdobywanymi doświadczeniami życiowymi człowieka. Pracując nad teoretyczną koncepcją wymiaru, Rotter skonstruował skalę służącą jego pomiarowi. W celu poszerzenia materiału do analizy problemu badawczego za pomocą analizy statystycznej wyodrębnione zostały 3 czynniki: 1. Poczucie przypadkowości zdarzeń informujące nas o postrzeganiu przez osobę swojej sytuacji. Wskaźnik ten informuje, czy osoba czuje się odpowiedzialna za podejmowane decyzje i działania. 2. Poczucie niemocy czynnik wskazuje, czy osoba ma poczucie, że jest w stanie coś zrobić, coś osiągnąć; czy czuje się bezsilna wobec otaczającej ją\n8 82 Karolina Strzelczyk rzeczywistości i czy podejmuje jakieś konkretne działania, które miałyby pomóc jej w bezradności. 3. Brak własnej sprawczości czynnik informujący o poczuciu, czy dana osoba jest zdolna do podjęcia aktywności, która prowadzi do sukcesu bądź powodzenia. W sytuacji, gdy osoba pozbawiona jest przekonania na temat własnej sprawczości, rezygnuje ona z wielu działań, na skutek własnych doświadczeń. Okazało się, że poczucie kontroli wiąże się z innymi cechami osobowości. Na przykład osoby mające wewnętrzne poczucie kontroli są bardziej od porne na stres, sprawne i efektywne oraz dojrzal sze emocjonalnie i społecznie, a także charakteryzują się wyższą samooceną oraz wyższym stopniem samoakceptacji oraz samodzielności (Drwal, 1978). Charakterystyka osób badanych W badaniu wzięło udział 119 osadzonych; zostali oni podzieleni na trzy grupy badanych. W skład pierwszej grupy weszło 40 mężczyzn, którzy odbywają karę pozbawienia wolności w systemie terapii alkoholowej. Drugą grupę stanowiło 30 mężczyzn, którzy odbywają terapię narkotykową, natomiast w skład trzeciej grupy weszło 49 mężczyzn, którzy nie odbywają terapii i wobec których nie zostało zdiagnozowane uzależnienie od alkoholu i narkotyków. Najmniej liczną grupę stanowili mężczyźni powyżej 60. roku życia (0,84%), co wskazuje na niski odsetek osób skazanych w tym wieku w populacji. Między grupami można zaobserwować pewnego rodzaju podobieństwo najliczniejsza była grupa osób w wieku lat (55% grupa alkoholowa, 83% narkotykowa, 70% bez terapii), co może wskazywać, iż istnieje duży stopień ryzyka odbywania kary pozbawienia wolności w tym przedziale wiekowym, jak również dane te mogą wskazywać, na kryzys, który pojawia się w środku życia. Najliczniejszą grupę stanowiły osoby będące kawalerami (62%), co może świadczyć, iż osoby odbywające karę pozbawienia wolności napotykają i borykają się z trudnościami w ustabilizowaniu życia osobistego. Biorąc pod uwagę wiek badanych, można przypuszczać, że są to osoby gotowe do rozpoczęcia życia w rodzinie. Jedynie wśród osób uczestniczących w terapii alkoholowej przeważały osoby żonate (48%). Znaczący wydaje się procent rozwodów wśród osób uczestniczących w tej terapii, co może świadczyć o dużym negatywnym znaczeniu alkoholu dla powodzenia małżeństwa (16%). Duży odsetek osób badanych zamieszkiwał w dużym mieście (35%), co może wskazywać na negatywny wpływ dużych aglomeracji miejskich. W dużych miastach istnieje zwiększona dostępność do środków psychoaktywnych, jak również obserwuje się większe nasilenie grup przestępczych. Wiele osób badanych zamieszkiwało średnie miasta (28%), co może wskazywać, iż zamieszkiwanie w mieście niesie ze sobą większe ryzyko popełnienia przestępstwa. Wśród osób biorących udział w terapii alkoholowej znaczna część osób deklarowała wieś jako miejsce zamieszkania (38%), co może wskazywać, że w środowisku wiejskim spożywanie\n9 Poczucie kontroli u skazanych uczestniczących w więziennej terapii uzależnień 83 alkoholu jest dość powszechne. Biorąc pod uwagę wykształcenie osób badanych, można stwierdzić, iż dominuje wykształcenie podstawowe i zawodowe (87%). Bardzo duży procent badanych osób było bezrobotnych przed odbywaniem kary (57%); najchętniej podejmowaną formą zarobkowania było podjęcie pracy dorywczej (26%). Można to uzasadnić faktem, iż częste konflikty z prawem, problemy narkotykowe, niski poziom wykształcenia nie sprzyjają znalezieniu pracy. Analiza wyników Zgodnie z pierwszą hipotezą, więźniowie uzależnieni od substancji psychoaktywnych charakteryzują się istotnie wyższym zewnętrznym poczuciem kontroli. Okazuje się, że istnieje związek pomiędzy zewnętrznym poczuciem kontroli a uzależnieniem od substancji psychoaktywnych. Porównując jednak trzy grupy badanych z uwagi na zmienną jaką jest poczucie kontroli, różnica występująca między poszczególnymi grupami nie jest istotna statystycznie (tabela 1). Osoby należące do trzech grup charakteryzują się zewnętrznym poczuciem kontroli, dlatego też różnica między grupami w tym wymiarze nie jest istotna. Nie ma znaczenia, czy osoba jest uzależniona, czy też nie, gdyż sama sytuacja przyłapania na gorącym uczynku powoduje, że osoba większe znaczenie przypisuje czynnikom środowiskowym niż własnym umiejętnościom. Jej poczucie własnej sprawczości obniża się, gdyż osadzenie osoby w zakładzie karnym nie należało do jej zamysłu, a wręcz miało prowadzić do uniknięcia kary. Można natomiast stwierdzić pewne korelaty przystosowania osobistego, wyodrębnione w metodzie KPO-3 i KPO-4, współwystępujące z zewnętrznym poczuciem kontroli. Okazało się, że istnieje dodatnia korelacja na poziomie istotności 0,05 między poczuciem kontroli a symptomami psychicznymi towarzyszącymi osobom odbywającym karę pozbawienia wolności. Należy do nich poczucie braku własnej wartości (rho=0,20). Istnieje również dodatnia korelacja na poziomie istotności 0,01; z zewnętrznym poczuciem kontroli współwystępują: poczucie bycia Tabela 1. Porównanie trzech grup z uwagi na zmienne: poczucie kontroli, poczucie przypadkowości zdarzeń, poczucie niemocy, poczucie braku własnej sprawczości Terapia alkoholowa (max 18) Terapia narkotykowa (max 16) Bez terapii (max 16) Skala M SD M SD M SD F p Poczucie kontroli wynik 10,90 3,42 9,47 3,69 10,08 3,14 1,595 0,207 ogólny poczucie przypadkowości 1,58 1,20 0,93 1,11 1,20 1,06 2,917 0,058 zdarzeń poczucie niemocy 2,50 1,20 2,30 1,21 2,18 1,09 0,827 0,440 poczucie braku własnej 1,60 0,93 1,47 0,90 1,41 0,67 0,608 0,546 sprawczości\n10 84 Karolina Strzelczyk obserwowanym (rho=0,31), przekonanie, że ludzie o mnie mówią (rho=0,25), poczucie bycia śledzonym (rho=0,31), okresy panicznego strachu (rho=0,24). Oznacza to, że wraz z zewnętrznym poczuciem kontroli występują powyższe objawy. Występowanie tych symptomów wiąże się z tym, że osoba nie ma poczucia, że coś może zależeć od niej, gdyż to inni ludzie i czynniki zewnętrzne kształtują życie jednostek. Więźniowie zdają sobie sprawę z sytuacji bycia obserwowanym, sytuacji, w której znajdują się pod nadzorem strażników, pracowników aresztu. Wydaje się to normalnym zjawiskiem, gdyż kara pozbawienia wolności odbywa się w warunkach izolacyjnych od świata zewnętrznego, osoby pozostają w ścisłym kontakcie z pracownikami służb więziennych, jak i innych osadzonych, pod których kontrolą znajdują się przez cały czas. Wśród osób uczestniczących w terapii narkotykowej możemy zaobserwować istotne statystycznie korelacje na poziomie 0,01 pomiędzy zewnętrznym poczuciem kontroli a poczuciem bycia śledzonym (rho=0,48) oraz na poziomie 0,05 między poczuciem bycia obserwowanym (rho=0,37), a przekonaniem, że ludzie mówią na mój temat (rho=0,46). Okazuje się, iż im wyższe nasilenie powyższych objawów, tym większe nasilenie zewnętrznego poczucia kontroli u więźniów. Wśród osób, które nie czują się pewnie w zakładzie karnym, i które mają poczucie bycia ograniczonymi, kształtuje się i wzmacnia poczucie, że nie mogą zmienić swojej sytuacji. Wpływa to na ich motywacje do działania, które nie jest podejmowane w obawie przed niepowodzeniem, ocenieniem i ośmieszeniem w oczach innych więźniów. Taki styl reagowania kształtował się u tych osób z pewnością przed pobytem w zakładzie karnym, na skutek przyjmowania substancji psychoaktywnych, które dawały iluzoryczne uczucie bycia w centrum uwagi. Osoby odurzające się mają przeświadczenie, że cały świat koncentruje się na nich i wszyscy ludzie są zainteresowani ich życiem. Poczucie przypadkowości zdarzeń u osób uczestniczących w więziennej terapii uzależnień W wyniku zastosowania jednoczynnikowej analizy wariancji zostały porównane ze sobą średnie uzyskane w wymiarze przypadkowości zdarzeń w trzech grupach (tabela 1). Uzyskane wyniki wskazują, że istnieje tendencja, iż osoby z grupy alkoholowej uzyskują wyższy wynik w wymiarze poczucie przypadkowości zdarzeń niż osoby z grupy narkotykowej. Natomiast grupa bez terapii nie różni się istotnie statystycznie od grupy alkoholowej i narkotykowej. Możemy tu mówić o tendencji, która dotyczy osób uczestniczących w terapii alkoholowej i narkotykowej. Można przypuszczać, iż osoby poddane terapii alkoholowej z powodu krótszej długości pobytu w zakładzie karnym odczuwają większe poczucie przypadkowości, gdyż nie nauczyły się funkcjonować w nowym środowisku. Obserwowalna jest dodatnia korelacja między poczuciem przypadkowości zdarzeń a objawami psychicznymi na poziomie istotności 0,05 z następującymi objawami: poczucie, że jest się obserwowanym i poczucie, że jest się śledzonym. Powyższe symptomy mogą się wiązać z ograniczeniem wolności psychicznej, jak\n11 Poczucie kontroli u skazanych uczestniczących w więziennej terapii uzależnień 85 i fizycznej. Objawy te mają charakter psychotyczny, a ich antropologii możemy doszukiwać się w sytuacji uwięzienia, jednak pełnią one pewnego rodzaju funkcję kompensacyjną. Osoby, które nastawione są na aktywność, na wpływ osób trzecich na ich los, szukają spełnienia tych potrzeb. Zainteresowanie innych powoduje, że osoby czują się w pewien sposób dostrzeżone, nawet jeżeli ma to wydźwięk negatywny, mają poczucie, że ktoś interesuje się nimi, że nie są same. Im bardziej osoby nie czują się sprawcami własnych działań, im bardziej przypisują ich powodzenie innym, tym bardziej nasila się poczucie bycia śledzonym i obserwowanym. Okazuje się, że u osób przebywających w więzieniu występuje potrzeba wsparcia społecznego. Osoby deklarują uzyskanie wsparcia z następujących źródeł: księdza (rho=0,24, p<0,05), Anonimowych Alkoholików (rho=0,22 p<0,01), wspólnoty AA (rho=0,18, p<0,01), parafii (rho=0,18, p<0,01), gminy (rho=0,26, p<0,05). Sytuacja więzienna z pewnością zniekształca obraz otrzymanego wsparcia, gdyż osoby znajdujące się w areszcie pochodzą z różnych miejsc w Polsce. Im bardziej odczuwają poczucie przypadkowości zdarzeń, tym większą potrzebę wsparcia deklarują. Nasilenie poczucia przypadkowości zdarzeń oraz bezrefleksyjne przyjmowanie pomocy może wykształcić u skazanych poczucie bezradności, której osoby uczą się w takich sytuacjach, gdyż nie muszą podejmować żadnej aktywności, żeby zaspokoić swoje potrzeby. Przesłanką do terapii jest rozsądne udzielanie pomocy, aby więźniowie pozostawali zmotywowani, wytrwali w własnej aktywności. W sytuacji odwrotnej, kiedy osoby będą miały wysokie poczucie przypadkowości i będą otrzymywały pomoc, która będzie ich wyręczała z ich własnego działania, więźniowie szybko będą się poddawać, będą woleli wybrać łatwiejsze rozwiązanie, np. substancje psychoaktywne, nie będą w stanie docenić oferowanej pomocy. Ucieczka od odpowiedzialności i podejmowania decyzji może stać się jednym z predykatorów niepowodzeń w dalszym życiu, gdyż osoba nie wytworzy w sobie przekonania na temat własnej zaradczości. Poczucie niemocy u skazanych uzależnionych Hipoteza trzecia zakłada, że skazani uzależnieni charakteryzują się większym nasileniem poczucia niemocy. Teoretyczne opisy tej zależności wskazują, iż osoby odbywające terapię w zakładzie karnym są do niej zobligowane na skutek odbywania kary. Uzależnione osoby same nie zgłaszają się na terapię, nie decydują o czasie, sposobie jej prowadzenia. Uczestników więziennej terapii cechuje utrata wiary w możliwość osiągnięcia celu, na skutek, czego osoby poddają się, rezygnują z własnej aktywności. Okazuje się, że różnica istniejąca między grupami jest zbyt mała, aby w sposób istotny statystycznie stwierdzić fakt, iż osoby biorące udział w terapii różnią się od osób bez terapii pod względem poczucia niemocy (tabela 1). Wszystkie grupy cechują się tym poczuciem na takim samym poziomie. Wyjaśnić można to faktem, iż terapia nie odgrywa aż tak znaczącej roli w ograniczaniu osoby, sam fakt pozbawienia wolności kształtuje u nich zewnętrzne poczucie kontroli. Osoby zostały ukarane za swoją działalność przestępczą, dlatego też odbywają karę, którą\n12 86 Karolina Strzelczyk traktują jako swoistego rodzaju porażkę, gdyż więzienie na pewno nie znajdowało się w ich planach działania. Fakt, że zostali złapani sprawia, że osoby nie mają motywacji do podejmowania działania, gdyż nie wierzą w jego skuteczność i szansę powodzenia. Skazani napotykali również pewne trudności przed pobytem w zakładzie karnym, takie jak: poczucie zagrożenia i lęku, duże przeszkody w realizacji celów, niewiedza na temat tego, co powinno się zrobić, aby rozwiązać zaistniałą sytuację. Zgodnie z cytowaną literaturą, częste odczuwanie lęku i poczucie niepewności powodują wytworzenie przekonania, że osoba nie jest w stanie efektywnie poradzić sobie z trudnościami, co prowadzi do poczucia braku kontroli nad tym, co dzieje się w jej życiu. Osoby przebywające w więzieniu deklarują brak odpowiednich kompetencji, które umożliwiałyby i były pomocne w radzeniu sobie z podstawowymi problemami życia codziennego. Jest to dość istotna wskazówka dla terapii i resocjalizacji tych osób. Ważne jest wykształcenie, nauczenie adekwatnego reagowania na dane sytuacje, przekazanie wiedzy i praktyczna demonstracja podstawowych umiejętności interpersonalnych. Więźniowie, będąc w posiadaniu takich umiejętności, potrafiliby prawidłowo radzić sobie z sytuacjami trudnymi, kryzysowymi, co byłoby też zasobem leczącym, gdyż osoby mogłyby wykształcić w sobie nowe sposoby zaradcze, co mogłoby uchronić ich przed ponownym wkroczeniem na drogę przestępstwa czy uzależnienia od substancji psychoaktywnych. Poczucie braku sprawczości u skazanych uzależnionych Osoby, które zostały skierowane na terapię uzależnień zgodnie z przesłankami teoretycznymi powinny charakteryzować się większym nasileniem poczucia braku sprawczości niż osoby nieuczestniczące w terapii. Osoby w terapii nie mają możliwości decydować o sobie, gdyż ich harmonogram dnia jest z góry zaplanowany przez rytm i dynamikę terapii. Uzyskane wyniki wskazują, że średnie uzyskane w trzech grupach są zbliżone do siebie, a więc nie można w sposób istotny statystycznie stwierdzić różnicy między badanymi grupami (tabela 1). Okazuje się, że poczucie braku sprawczości charakteryzuje zarówno osoby uczestniczące w terapii, jak również więźniów, którzy nie biorą w niej udziału. Można to wyjaśnić faktem, że pobyt w zakładzie karnym sam w sobie powoduje zniechęcenie, jak również niechęć do podejmowania działania. Osoby zdają sobie sprawę, że decyzje, które obecnie podejmują w zakładzie karnym nie są w stanie przełożyć się na efektywne działania. Okazuje się, że w grupie narkotykowej istnieje dodatnia korelacja na poziomie istotności 0,05 między poczuciem braku własnej sprawczości a poczuciem, że jest się obserwowanym (rho=0,65), przekonaniem, że ludzie mówią na mój temat (rho=0,59), poczuciem, że jest się śledzonym (rho=0,48). Współwystępowanie tych objawów może być powiązane z tym, że osoby boją się podejmować jakąś aktywność, nie czują, że mogą coś zmienić, gdyż wiedzą, że znajdują się pod stałym nadzorem służby więziennej. Odnosząc się do teorii osoby, które mają przekonanie na temat własnej sprawczości są zdolne do dokonania wyboru, do oceny\n13 Poczucie kontroli u skazanych uczestniczących w więziennej terapii uzależnień 87 skutków własnego zachowania i ewentualnego odrzucenia działań niosących negatywne konsekwencje. Stanowi to ważną przesłankę dla powodzenia i skuteczności terapii, resocjalizacji, gdyż ważne jest wytworzenie u więźniów poczucia, że są zdolni do podejmowania właściwych decyzji, jak również ponoszą odpowiedzialność za swoje zachowanie. Natomiast w grupie osób uczestniczących w terapii alkoholowej wymiar poczucia sprawczości koreluje na poziomie istotności 0,01 z doświadczaniem braku zaspokojenia podstawowych potrzeb (rho=0,34), jak również wykonywaniem czynności, które przekraczały możliwości skazanych (rho=0,32). Można postawić hipotezę, że doświadczanie tych sytuacji przy braku wzmocnień pozytywnych mogło przyczynić się do powstawania u nich uzależnienia. Osoby mogły szukać w alkoholu ukojenia swojej bezsilności, braku nadziei na poprawę swojej egzystencji. Dyskusja Zgodnie z literaturą przedmiotu (Szymanowski, 1989), więźniowie nie doświadczają poczucia własnej sprawczości, związku między własną aktywnością a konsekwencjami, jakie ona niesie, swoje życie charakteryzują jako splot nieszczęśliwych wypadków. Również sytuacja więzienna (Sęk, 1991) prowadzi do respektowania sytuacji kontroli, podporządkowania się, co wpływa na kształtowanie zewnątrzsterowności. Opisane badania znalazły odzwierciedlenie (Wosińska, 2004) również w stwierdzeniu, że utrata kontroli prowadzi do bezradności (niemocy), dlatego też osoby zaprzestają aktywności decydowania o sobie. Wyniki badań przedstawiające więźniów jako osoby zniechęcone, nieczujące własnej sprawczości potwierdzają również teoretyczne uzasadnienia (Niewiadomska, 2007). Brak wzmocnień pozytywnych, doświadczanie sytuacji trudnych przed pobytem w zakładzie karnym, doprowadza do zamknięcia się skazanych na aktywność, a więc również na pełny udział w zajęciach terapeutycznych. Użyteczność wyników, które zostały uzyskane w badaniu, wskazuje na praktyczne wykorzystanie ich w czterech aspektach ukazanie niszczącego wpływu uzależnień, kształtowania wewnętrznego poczucia kontroli oraz ukazanie roli, jaką pełni ono w więziennej terapii jako zasób leczący oraz wskazanie na deficyty podstawowych umiejętności interpersonalnych wśród osób uzależnionych. Używanie alkoholu czy narkotyków wpływa na wszystkie sfery życia człowieka, nie można żadnej z nich oddzielić i pozostawić nienaruszonej. Spożywanie substancji w bardzo dużym stopniu predestynuje do zachowań dewiacyjnych, zachowań niezgodnych z prawem. Brak poczucia kontroli, jaki następuje, gdy osoba znajduje się pod wpływem nałogu, powoduje, że osoba utwierdza się w przekonaniu, że nie jest w stanie zmienić swojej sytuacji, swojego życia. Chociaż często osoby uzależnione twierdzą, że w każdej chwili mogłyby zaprzestać używania substancji, w gruncie rzeczy tworzą jedynie własny system zaprzeczeń i iluzji.\n14 88 Karolina Strzelczyk W wyniku zachowań przestępczych rokrocznie polskie więzienia są przeludnione, co w znaczący sposób wpływa na jakość oferowanej terapii, jak również resocjalizację. Z przeprowadzonych badań wynika, że osoby, które wytworzą w sobie wewnętrzne poczucie kontroli mają większe szanse na wyjście zarówno z uzależnienia, jak również brak powrotu do przestępczego trybu życia. Ważną przesłanką dla terapii i resocjalizacji w zakładzie karnym jest nauczenie więźniów podstawowych umiejętności interpersonalnych, które umożliwiłyby im funkcjonowanie w społeczeństwie. Osoby te posiadają niskie wykształcenie, często nie zdają sobie sprawy, że mogłyby inaczej żyć i postępować. Zmiana obrazu siebie więźniów uzależnionych stanowi klucz do sukcesu w ich terapii. Im bardziej osoby są w stanie wpływać na swoje życie i decydować o sprawach dotyczących ich i ich bliskich, tym bardziej będą zdolne do podejmowania własnej sprawczości. Niestety wyniki badań pokazały, że więźniowie alkoholowi i narkotykowi umiejętności tych nie posiadają. Przeprowadzone badania wskazują na ogromny wpływ czynników zewnętrznych, które oddziałują na funkcjonowanie osób skazanych na karę pozbawienia wolności. Z jednej strony są to doświadczenia, w których osoby odniosły porażkę, sytuacje zewnętrzne, w których osoby nie podejmują odpowiedzialności za swoje działania, z drugiej jest to obojętność aż po stygmatyzację ze strony środowiska, która wyklucza te osoby z prawa do normalnego funkcjonowania. Obraz więźniów, który wyłania się z opisanych badań jest wynikiem procesu, który zachodził w osobowości skazanych od bardzo długiego czasu.. Niestety trudno jest stwierdzić, na jakim etapie terapii byli badani w chwili przeprowadzenia doświadczenia. Osoby te z całą pewnością były na różnych etapach, dlatego też uzyskane wyniki nie mogły w sposób jednoznaczny wskazać różnicy między grupami. Pozytywnym faktem jest bardzo dobra ocena terapii przez jej uczestników, co daje nadzieje, że więźniowie widzą jej pozytywne efekty. Mniej optymistycznym akcentem może być fakt lęku, że informacje otrzymane w ankiecie trafią do funkcjonariuszy więziennych i będą mogły zostać wykorzystane przeciwko nim, dlatego więźniowie mogli tak pozytywnie ocenić terapię. Uzyskane wyniki badań znajdują swoje odzwierciedlenie w literaturze przedmiotu. Osoby skazane charakteryzują się zewnętrznym poczuciem kontroli, jednak autorce nie udało się dotrzeć do badań, które wprowadzałyby rozróżnienie w swoich założeniach na osoby skazane poddane terapii i osoby bez terapii. Z tego właśnie powodu warto było podjąć tę tematykę, aby sprawdzić, czy więźniowie poddani terapii różnią się między sobą stopniem nasilenia poczucia kontroli. W wyniku przeprowadzonych badań okazało się, że różnica ta nie jest istotna statystycznie, natomiast w trzech grupach można wskazać na inne korelaty, które łączą się z poczuciem kontroli i poszczególnymi jego wymiarami. Pokazanie tych korelatów w istotny sposób może pomóc zrozumieć specyfikę funkcjonowania poszczególnych grup terapeutycznych, jak również może przyczynić się do sformułowania wskazań do terapii. Wielokrotnie powtarzanym objawem wśród więźniow jest przeświadczenie, że są oni obserwowani, śledzeni, że różne osoby\n15 Poczucie kontroli u skazanych uczestniczących w więziennej terapii uzależnień 89 mówią na ich temat. Czynniki te w negatywny sposób wpływają na kształtowanie się wewnętrznego poczucia kontroli, które jest tak bardzo pożądane w procesie resocjalizacji. Ze względu na brak jednoznacznych odpowiedzi o naturę relacji otrzymanych w badaniu, warto byłoby przeprowadzić dalsze badania. Informacje w nich otrzymane mogłyby poszerzyć wiedzę na powyższy temat. Z pewnością warto przeprowadzić badania longidualne, które umożliwiłyby obserwacje metamorfozy, jaka zachodzi w więźniach w czasie trwania terapii pod względem poczucia kontroli. Warto byłoby również przyjrzeć się zagadnieniu poczucia kontroli wśród więźniów, którzy ukończyli więzienną terapię uzależnień i opuścili zakład karny w kontekście powrotności do przestępstwa. Literatura cytowana Aronson, E. (2005). Człowiek istota społeczna. Warszawa: PWN. Bandura, A. (1997). Self-efficacy: The exercise of Control. W: I. Niewiadomska (red.), Osobowościowe uwarunkowania skuteczności kary pozbawienia wolności (s ). Lublin: Wydawnictwo KUL. Domańska-Najder, K. (1984). Definicja pojęcia kontroli przegląd zagadnień. Przegląd Psychologiczny, 2, Drwal, R. (1980). Związek między pozycją zajmowaną w podkulturze zakładu poprawczego i poczuciem kontroli. W: H. Sęk (red.), Społeczna psychologia kliniczna (s ). Warszawa: PWN. Drwal, R. Ł.(1978). Poczucie kontroli jako wymiar osobowości-podstawy teoretyczne, techniki badawcze i wyniki badań. W: L. Wołoszynowa (red.), Materiały do nauczania psychologii (seria III, T.3, s ). Warszawa: PWN. Gliszczyńska, X. (1983). Człowiek jako podmiot życia społecznego (s ). Wrocław- Warszawa- Kraków- Gdańsk- Łódź: Ossolineum. Grab, S. (2000). Życie kontrolowane. Terapia uzależnienia i współuzależnienia, 6. Strona internetowa: Kozielecki, J. (1976). Koncepcje psychologiczne człowieka. Warszawa: Państwowy Instytut Wydawniczy. Łukaszewski, W. (1984). Szanse rozwoju osobowości. Warszawa: Książka i Wiedza. Niewiadomska, I. (2007). Osobowościowe uwarunkowania skuteczności kary pozbawienia wolności. Lublin: Wydawnictwo KUL. Rakowska, J.M. (2005). Skuteczność psychoterapii. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe Scholar. Schwarzer, R. (1997). Poczucie własnej skuteczności podejmowania i kontynuacji zachowań zdrowotnych. Dotychczasowe podejścia teoretyczne i nowy model. W: I. Heszek-Niejodek, H.Sęk, Psychologia zdrowia (s ). Warszawa: PWN. Sędek, G. (1983). Przegląd badań i modeli teoretycznych zjawiska wyuczonej bezradności. Przegląd Psychologiczny, 3, Sęk, H. (1991). Społeczna psychologia kliniczna. Warszawa: PWN. Sęk, H. (2005). Wprowadzenie do psychologii klinicznej. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe Scholar. Skinner, E. (1996). A guide to constructs of control. Journal of Personality and Social Psychology, 71, Szmigielska, B. (1998). Wybrane aspekty rozwoju poznawczego i społeczno emocjonalnego a poczucie kontroli u dzieci. W: M. Smoczyńska (red.), Studia z psychologii rozwojowe j i psycholingwistyki (s ). Kraków: Universitas. Szymanowski, T. (1989). Powrót skazanych do społeczeństwa. Warszawa: PWN. Wosińska, W. (2004). Psychologia życia społecznego. Gdańsk: GWP.\nStudia z Psychologii w KUL, tom 16 red. O. Gorbaniuk, B. Kostrubiec-Wojtachnio, D. Musiał, M. Wiechetek Lublin, Wyd. KUL 2010, s. 75-89 Karolina Strzelczyk 1 Doktorantka w Instytucie Psychologii KUL POCZUCIE\nACTA UNIVERSITATIS LODZIENSIS FOLIA PSYCHOLOGICA 18, 2014 KATARZYNA BELNIAK Katolicki Uniwersytet Lubelski im. Jana Pawła II Instytut Psychologii 20-950 Lublin, Al. Racławickie 14 e-mail: kasia.wilkolek@gmail.com


DZIEŃ NA GPW: Niewielkie zmiany indeksów; w górę banki - Forsal.pl – Biznes, Gospodarka, Świat\nDZIEŃ NA GPW: Niewielkie zmiany indeksów; w górę banki\n28 kwietnia 2020, 18:36 Ten tekst przeczytasz w 3 minuty\nNa zamknięciu wtorkowych notowań zmiany głównych indeksów na GPW wynosiły po ok. 0,1 proc. Po serii dziewięciu spadkowych sesji z rzędu w górę poszedł indeks sektora bankowego, dla którego pretekstem do zwyżki był mocny wzrost kursu Santander Banku.\n"Jeżeli chodzi o wtorkową sesję na GPW to zwróciłbym uwagę na obroty. Przekroczyły one 1 mld zł, dzięki czemu można już mówić o zwiększonej aktywności inwestorów. Wydawało się, że istotny wpływ na notowania będą mieć wyniki Santander Banku poniżej konsensusu i choć kurs rzeczywiście początkowo zniżkował, to notowania zakończyły dzień niemal 4 proc. na plusie. Być może komunikacja banku w trakcie konferencji wynikowej przekonała inwestorów, że większość negatywnych czynników jest już w cenach. Dzięki temu w górę poszły także notowania pozostałych banków" - powiedział PAP Biznes dyrektor departamentu doradztwa inwestycyjnego w Noble Securities, Sobiesław Kozłowski.\nAnalityk zwrócił uwagę, że indeks sektora bankowego przerwał we wtorek serię dziewięciu spadkowych sesji z rzędu i zyskał 1,4 proc. Indeks znajduje się przy tym poniżej poziomów z połowy marca.\n"W kolejnych dniach rynkom może pomagać to, że po okresie dynamicznej przeceny ropy naftowej zmienność nadal się utrzymuje, ale wydaje się, że powoli następuje stabilizacja. Negatywnie na GPW może oddziaływać brak sesji w piątek. Trzydniowa przerwa może skłaniać inwestorów do realizacji zysków w końcówce tygodnia. Ponadto po wzrostach z ostatnich tygodni część inwestorów może zdecydować się na +sell in may and go away+" - dodał.\nNa wtorkowym zamknięciu WIG20 zyskał 0,14 proc. do 1.594,25 pkt., WIG zwyżkował o 0,1 proc. do 44.754,03 pkt., mWIG40 poszedł w dół o 0,1 proc. do 3.194,11 pkt., a sWIG80 wzrósł o 0,1 proc. do 11.562,50 pkt.\nObroty na GPW wyniosły 1.177 mln zł, z czego 912 mln zł przypadło na spółki z WIG20.\n>>> Polecamy: DZIEŃ NA RYNKACH: W zachodniej Europie indeksy wahają się\nWIG20 rozpoczął notowania lekko poniżej kreski, lecz od początku sesji szedł w górę i w drugiej części dnia zyskiwał około 1 proc. W końcówce dnia oddał jednak całość wzrostów, podążając w ślad za indeksami amerykańskimi i zakończył dzień bez większych zmian.\nW momencie zamknięcia notowań na GPW, niemiecki DAX rósł o 2,6 proc., a S&P 500 tracił około 0,5 proc.\nW WIG20 najmocniej w górę poszły notowania Santander Banku - o 3,8 proc., pomimo tego, że spółka opublikowała gorsze od konsensusu wyniki za pierwszy kwartał.\nZysk netto Santander Bank Polska w pierwszym kwartale 2020 roku spadł do 170,9 mln zł z 339 mln zł rok wcześniej i okazał się 30 proc. poniżej oczekiwań analityków, którzy spodziewali się, że wyniesie on 245 mln zł. Bank zawiązał dodatkowy odpis w wysokości 119 mln zł na ryzyko wynikające z pandemii COVID-19.\nPrzedstawiciele Santandera poinformowali na konferencji, że bank obserwuje w kwietniu zwiększoną aktywność klientów, jest ona wyższa niż pod koniec marca, ale nadal niższa niż na początku roku. Bank nie ma potrzeby wsparcia płynnościowego przez NBP.\nNajmocniej w dół poszły kursy: CCC - o 7,4 proc. i Play Communications - o 5,3 proc.\nW ocenie szefa działu analiz Haitong Banku, Konrada Księżopolskiego, wtorkowy spadek kursu akcji CCC może być wynikiem arbitrażu stosowanego przez inwestorów, którzy liczą na objęcie akcji nowej emisji po cenie niższej od obecnej rynkowej.\nSpółka zapowiedziała, że rozpoczyna budowę księgi popytu w ramach emisji do 6,85 mln akcji serii I i 6,85 mln akcji serii J oraz sprzedaży do 2,06 mln akcji oferowanych przez zależną od Dariusza Miłka spółkę Ultro, po cenie nie niższej niż 30 zł. CCC przewiduje, że umowy objęcia akcji serii I zostaną zawarte przez inwestorów do 6 maja, a w przypadku akcji serii J do 14 maja.\nWśród średnich spółek w dół o 6 proc. poszedł kurs Enei. W uzasadnieniu do nowej wersji tarczy antykryzysowej napisano, że nieplanowane spadki zapotrzebowania na energię są zagrożeniem dla płynności spółek energetycznych, a duże zabezpieczenia do Izby Rozliczeniowej Giełd Towarowych ograniczają możliwość dalszego prowadzenia działalności spółek w sposób bezpieczny. Ponadto w opinii do projektu ustawy o rekompensatach MF podało, że wprowadzenie mechanizmu wypłat rekompensat za wzrost cen prądu pogorszy wynik sektora liczonego według metodyki Unii Europejskiej o 2,4 mld zł w 2021 roku.\nZdaniem dyrektora departamentu doradztwa inwestycyjnego w Noble Securities, Sobiesława Kozłowskiego ograniczenie aktywności gospodarczej obniża marże w energetyce węglowej pomimo spadku cen emisji CO2. Dodał, że niższe wolumeny stanowią wyzwanie dla branży i w krótkim terminie nie widzi przesłanek do poprawy sentymentu, pomimo tego, że wyceny są na niskich poziomach.\n"W górę poszły spółki z sektora gier, zwłaszcza Ultimate Games (+12 proc.), i szeroko pojęci +beneficjenci+ koronawirusa, np. Biomed Lublin (+18 proc.). In minus zaskoczył Komputronik (-15 proc.) i Sanwil Holding (-10 proc.)" - powiedział Kozłowski.\nOd lokalnego minimum z 12 marca kurs akcji Ultimate Games wzrósł już o ponad 200 proc. do 31,25 zł.\nBiomed poinformował, że we współpracy z Samodzielnym Publicznym Szpitalem Klinicznym nr 1 w Lublinie, wytworzy preparat zawierający immunoglobuliny, tj. przeciwciała, które posłużą do terapii w leczeniu chorych na SARS-CoV-2.\n>>> Polecamy: Miedź na LME w Londynie lekko tanieje\nbiznes banki GPW


Jaką polisę na życie wybrać, aby nie przepłacić\nCONFRONTER > PORADY > UBEZPIECZENIA > JAKĄ POLISĘ NA ŻYCIE WYBRAĆ, ABY NIE PRZEPŁACIĆ?\nPrzy wyborze polisy na życie kierujemy się nie tylko chęcią zapewnienia sobie jak najbardziej kompleksowych i najwyższych świadczeń, ale zależy nam również na niskiej cenie składki miesięcznej. Jeżeli nie chcesz nadmierne obciążać swojego domowego budżetu i jednocześnie zapewnić sobie i bliskim zabezpieczenie związane z przypadkami losowymi, powinieneś wiedzieć na co zwrócić uwagę przy wyborze polisy na życie.\nPorównaj ze sobą różne polisy ubezpieczeniowe\nWybór polisy na życie jest bardzo istotny. Ubezpieczenie tego typu zazwyczaj opłacamy wiele lat i stanowi nasze główne zabezpieczenie podczas wypadków losowych. Właśnie dlatego nie powinieneś bagatelizować wyboru ubezpieczyciela i przygotować się na to, że może być to proces czasochłonny. Konsultacja w jednej ubezpieczalni lub rozmowa z jednym doradcą może być niewystarczająca – warto zapoznać się z jak najszerszym spektrum ofert, dzięki czemu poznasz nie tylko różnice konkurencyjne, ale zdążysz zrozumieć, czego tak naprawdę oczekujesz od polisy na życie.\nCzynniki, na które powinieneś zwrócić uwagę, oprócz wysokości miesięcznej lub rocznej składki, to zakres ochrony, okres ubezpieczenia oraz wyłączenia, w przypadku których Twoja polisa nie będzie obowiązywała.\nPolisy na życie zazwyczaj obejmują swoim zakresem trzy podstawowe filary:\nśmierć ubezpieczonego lub członka jego rodziny,\nciężką chorobę uniemożliwiającą normalne funkcjonowanie.\nCzęsto określone są również przypadki dodatkowe, które są zapisane w umowie z firmą ubezpieczeniową. Za nie uznać można ubezpieczenie za pobyt w szpitalu, wypłatę odszkodowania z powodu nieobecności w pracy lub niebezpiecznego wypadku. Oczywiście im szerszy zakres polisy, tym wyższa będzie jej składka, dlatego za każdym razem musisz dokładnie czytać OWU (ogólne warunki ubezpieczenia), aby wiedzieć co obejmuje polisa oraz jakie warunki wykluczają z jej realizacji.\nNawet jeżeli zdecydujesz się na polisę, której koszt miesięczny to 30 złotych, to w skali całego roku i 30 lat otrzymujesz sporą sumę (30 x 12 miesięcy x 30 lat = 10 800 zł). Warto rozważy,ć więc zmianę składki miesięcznej na roczną – w takim przypadku ubezpieczyciel często oferuje swoim klientom zniżki.\nWysokość składki będzie w dużej mierze zależała również od Ciebie samego. Osoby młode oraz cieszące się dobrym zdrowiem zapłacą mniej niż osoby z problemami zdrowotnymi lub bliższe górnej granicy wieku produkcyjnego – w ich wypadku „ryzyko” wypłaty polisy przez ubezpieczalnię jest bowiem zdecydowanie wyższe.


Festiwal w Opolu: największe gwiazdy, wielkie kariery: Demarczyk, Niemen, Rodowicz, Geppert | Viva.pl\nKonrad Szczęsny • 4 września 2020 12:16\nFestiwal w Opolu w 2020 roku odbędzie się po raz 57. Choć dziś często traktowany jest jako mało znaczące wydarzenie kulturalne, co roku oglądają go miliony Polaków. Nazywany świętem polskiej piosenki, wylansował w kraju nad Wisłą wiele niezapomnianych przebojów i gwiazd, które z powodzeniem przez lata (często do dziś) koncertują, nagrywają kolejne piosenki i... na stałe wpisały się w pejzaż rodzimej sceny muzycznej.\nNajwiększy gwiazdy festiwalu w Opolu: Ewa Demarczyk, Anna German, Czesław Niemen, Beata Kozidrak\nTo na opolskiej scenie pierwsze kroki stawiali tacy artyści, jak Krystyna Prońko czy Beata Kozidrak. Część z nich, jak Ewa Demarczyk, Edyta Geppert czy Anna German miały na swoim koncie mniejsze i większe sukcesy na lokalnych rynkach jeszcze przed udziałem w wydarzeniu, jednak dopiero występ na festiwalu polskiej piosenki dał im przepustkę do ogólnokrajowej kariery.\nTo w Opolu pierwsze kroki stawiała Maryla Rodowicz, to tutaj odkryto talent m.in. Zdzisławy Sośnickiej, to wreszcie tutaj Anna Jantar dała początek znakomitej, choć trwającej zaledwie dekadę karierze, wykonując w 1973 roku przebój Najtrudniejszy pierwszy krok, zaś Czesław Niemen w 1967 roku przeszedł do historii, brawurowo śpiewając Dziwny jest ten świat, uważany dziś za jeden z polskich przebojów wszech czasów.\nKto jeszcze zawdzięcza opolskiej scenie sympatię słuchaczy i ponadczasową popularność?\nSprawdź, oglądając nasz materiał wideo\nTAGI #Maryla Rodowicz #Beata Kozidrak #Czesław Niemen #Anna German #Festiwal w Opolu #Bajm #Krystyna Prońko #Ewa Demarczyk #Kasia Sobczyk


III liga: Jarota Jarocin przegrała z Polonią Środa Wlkp. (ZDJĘCIA) - jarocinska.pl - wiadomości - informacje - ogłoszenia – portal - Jarocin - jarocinska.pl\nIII liga: Jarota Jarocin przegrała z Polonią Środa Wlkp. (ZDJĘCIA)\n› Sport i rekreacja 3 miesiące temu 28.08.2020\nDawid Borucki komentarzy 3 ocen 1 / 100% A A A\nArtykuł: III liga: Jarota Jarocin przegrała z Polonią Środa Wlkp. (ZDJĘCIA)\nJarota Jarocin w meczu 5. kolejki III ligi grupy II przegrała na wyjeździe z Polonią Środa Wlkp. 2:3.\nZawodnicy Piotra Garbarka zanotowali bardzo dobry początek sezonu, 3-krotnie wygrywając: z KP Starogard Gdański, Nielbą Wągrowiec oraz przed tygodniem z Flotą Świnoujście. JKS zremisował również z Kotwicą Kołobrzeg.\nW piątkowym pojedynku jako pierwszy na bramkę gości uderzał Krzysztof Bartoszak już w 2. minucie z rzutu wolnego nieznacznie obok słupka. W 9. minucie odpowiedziała Polonia Środa Wlkp. Strzał z półwoleja w ładnym stylu obronił Sebastian Kmiecik. W 14. minucie Jarota Jarocin wyszła na prowadzenie. Po dośrodkowaniu z rzutu wolnego, piłkę zebrał Krzysztof Bartoszak i uderzył lewą nogą. Futbolówka odbiła się od słupka i wpadła do siatki. W kolejnych minutach zdecydowanie więcej z gry miała Polonia. Raz po strzale zawodnika gospodarzy Jarotę uratował słupek, a chwilę później – poprzeczka. Po stronie JKS-u strzały Marcina Konopki i Marcina Łażewskiego obronił bramkarz Polonii.\nPierwszy kwadrans drugiej połowy zakończył się rzutem karnym dla Jaroty. W polu karnym faulowany był Marcin Konopka. Do piłki podszedł Krzysztof Bartoszak i po raz drugi w tym meczu trafił do bramki gospodarzy. Polonia zdecydowanie częściej była przy piłce, ale w drugiej połowie brakowało pomysłu na zagrożenie bramce Kmiecika. Dopiero w 68. minucie po błędzie obrony Jaroty piłkę dostał Michał Górzyński i w sytuacji sam na sam pokonał Kmiecika. Polonia coraz groźniej atakowała i w 74. minucie sędzia przyznał Polonii karnego. Jeszcze przed jego wykonaniem, drugą żółtą, a w konsekwencji czerwoną kartkę obejrzał Piotr Skokowski za dyskusje z arbitrem. Do rzutu karnego podszedł Adrian Szynka i uderzeniem w środek bramki doprowadził do remisu. Jednak chwilę później również Szynka musiał opuścić boisko za drugą żółtą kartkę. W końcówce swoje szanse miały obie drużyny, ale w ostatniej akcji meczu to Polonia zadała decydujący cios. Po rzucie wolnym, po przeciwległej stronie boiska kompletnie niepilnowany znalazł się Damian Buczma, który zapewnił komplet punktów ekipie ze Środy Wlkp. Już po końcowym gwizdku, czerwoną kartką ukarany został również szkoleniowiec Jaroty, Piotr Garbarek.\nW sobotę, 5 września Jarota podejmie w Jarocinie Pomorzanina Toruń. Początek spotkania o 17.00.\nJarota: Sebastian Kmiecik – Piotr Skokowski (75’ czerwona kartka), Dawid Idzikowski, Sebastian Golak, Jędrzej Ludwiczak – Marcin Maćkowiak, Szymon Piekarski – Marcin Łażewski, Marcin Konopka (76’ Patryk Rzepka), Mateusz Dunaj (82’ Miłosz Kowalski) – Krzysztof Bartoszak\n3 miesiące temu ocena: 20% 3\nsędziowie niczego nie są winni, trzeba bić się w pierś, było 2:0 sami jesteśmy sobie winni, co nie znaczy że środa zagrała dobry mecz u siebie\n3 miesiące temu ocena: 60% 2\n3 miesiące temu ocena: 83% 1\nPoziom gry lepszy niż mistrz Polski zaprezentował w meczu z Okonia Nikozja


Wołowina z grzybami po katalońsku | Experto24.pl\nArray ( [docId] => 28419 )\nTa szlachetna, grzybowa potrawa jest bardzo rozpowszechniona w całej Katalonii. Czytając przepis, z pewnością zauważymy pewne podobieństwo do węgierskiego gulaszu. Jednak hiszpańskie danie jest zupełnie inne – a to z racji dodatku oliwy z oliwek z pierwszego tłoczenia, a także czerwonego wytrawnego wina (vino tinto), z którego produkcji słyną katalońskie winnice.\n500 g wołowiny (najlepiej polędwica wołowa, ale może być też taka na gulasz)\n5 łyżek oliwy z oliwek, extra vergine – do smażenia\n500 g grzybów leśnych (najlepiej jak będą różne: borowiki, podgrzybki, rydze, kozaki, etc.)\nkieliszek (150 ml) czerwonego wytrawnego wina\n12 migdałów w płatkach lub słupkach – uprażonych na suchej patelni\nNajpierw zamarynuj wołowinę: umyj mięso, pokrój je w paseczki o długości mniej więcej 3 cm i w misce wymieszaj z odrobiną soli, pieprzu oraz przeciśniętymi przez praskę ząbkami czosnku. Na końcu dodaj mąkę, wymieszaj wszystko łyżką i wstaw na kwadrans do lodówki.\nNa wielkiej patelni albo jeszcze lepiej w woku rozgrzej 3 łyżki oliwy z oliwek. Podsmaż na niej wyjęte z lodówki, zamarynowane mięso. Mieszaj szpatułką, żeby lekko zbrązowiało, a po około 8 minutach przełóż je na talerz (sprawdź czy nie jest surowe!). Nie usuwaj oliwy z patelni czy woka – będziesz na niej smażyć jeszcze warzywa i grzyby.\nUmyj dokładnie grzyby pod bieżącą wodą, odetnij im końce trzonków i pokrój na mniejsze cząstki. Obierz cebulę i marchewkę, pierwszą pokrój w kostkę, drugą w cienkie plasterki. Pomidory umyj (jeśli masz wrażliwy żołądek, obierz je ze skórki przelewając wrzącą wodą), usuń gniazda nasienne i pokrój na cząstki.\nNa patelni albo w woku w którym smażyłeś wołowinę rozgrzej pozostałe 2 łyżki oliwy i usmaż cebulę wraz z marchewką i grzybami. Dodaj listki laurowe i łyżeczkę mielonego ziela angielskiego, po czym duś potrawę na średnim ogniu. Po około 5 minutach, gdy warzywa zmiękną, dodaj pomidory (wraz z sokiem, który zostanie na desce po ich krojeniu) oraz wino. Wymieszaj dobrze i duś na małym ogniu jakieś 10 minut. Na samym końcu przypraw do smaku solą i pieprzem.\nNa czterech talerzach rozłóż na dole grzybowo-warzywno-pomidorowy gulasz, na to zaś daj usmażone paseczki wołowiny, a na samą górę uprażone płatki lub słupki migdałów. Podawaj na ciepło ze świeżym pieczywem albo z ryżem.


Nazwy dla samolotów VIP. MON rozstrzyga konkurs: Piłsudski, Dmowski - TVN24\nPaństwo kupuje nowe samoloty dla polityków (nagranie producenta maszyny Gulfstream G550)Gulfstream\nWiceminister: zakup samolotów dla VIP-ów był pilny, przebiegł prawidłowotvn24\n"Dłużej trwa przetarg na wodę mineralną". Samoloty dla VIP-ów z naruszeniem przepisówTVN 24\nMinisterstwo Obrony Narodowej ujawniło, jak zostanie nazwanych pięć nowych samolotów do przewozu najważniejszych osób w państwie. Wszystkie będą nosiły imiona słynnych postaci z polskiej historii.\nTrzy duże samoloty Boeing B737-800 mają się nazywać kolejno "Józef Piłsudski", "Roman Dmowski" i "Ignacy Jan Paderewski". Dwa mniejsze Gulfstream G550 otrzymają nazwy: "Książę Józef Poniatowski" i "Generał Kazimierz Pułaski".\nNazwy dla samolotów VIP\nCzęść propozycji była nieparlamentarna\nKonkurs na nazwy własne pięciu samolotów dla VIP-ów MON ogłosiło w ubiegły wtorek. Wpłynęło ponad tysiąc propozycji. MON chciało, by nazwy były uniwersalne oraz zrozumiałe w Polsce i na świecie, a także honorowały wielkich Polaków. Nie chciano powielać nazw, które już występują w siłach zbrojnych, na przykład ptaków i innych zwierząt.\nMON przyznało, że część propozycji nie nadawała się nawet do wzięcia pod uwagę. Zostały wyeliminowane "w związku z użyciem nazw powszechnie uznanych za obelżywe bądź obraźliwe".\nNagrodą w konkursie jest zaproszenie na prezentację pierwszego samolotu do przewozu najważniejszych osób w państwie. Będzie to jeden z mniejszych G550, który ma przylecieć do Polski już w czerwcu.\nSprawa specjalnej wagi\nZakup pięciu samolotów do przewozu najważniejszych osób w państwie ma bardzo wysoki priorytet. Umowę na dwa mniejsze podpisano po trwającym zaledwie trzy miesiące przetargu, co jak na praktykę w polskim wojsku jest tempem błyskawicznym. Nie było do niej zarzutów i już trwa jej realizacja. Oba samoloty są właśnie wykańczane. Jesienią mają się odbyć pierwsze loty z pasażerami.\nWiększy problem jest z trzema większymi maszynami. Umowę z Boeingiem podpisano pod koniec kwietnia po równie krótkim postępowaniu, które jest jednak bardzo kontrowersyjne. Według Krajowej Izby Odwoławczej MON złamał prawo, wykluczając z niego konkurencyjne firmy i negocjując tylko z amerykańskim koncernem.\nSprawa znajdzie ciąg dalszy w sądzie i przyszłość umowy nie jest jeszcze jasna.\nUmowa z Boeingiem przewiduje dostawę używanego samolotu B737-800NG w konfiguracji pasażerskiej (z czasem zostanie przebudowany) do połowy listopada 2017 roku. Natomiast dwie nowe maszyny w konfiguracji z salonką do przewozu najważniejszych osób w państwie (oznaczonych jako BBJ2, od Boeing Business Jet) mają być w Polsce do połowy września i połowy listopada 2020 roku.\nKwota kontraktu z Gulfstreamem to 536 milionów złotych. Umowa z Boeingiem opiewa na 2,65 miliarda złotych.\nAutor: mk / Źródło: tvn24.pl, PAP\nSąd zbada zakup samolotów dla VIP-ów. "Naruszenie zasady uczciwej konkurencji"


Blog TnijUrl.com - Osobna strona z rekordowymi dniami\nOsobna strona z rekordowymi dniami\nLista rekordowych dni\nPodczas przebudowy naszego portalu powstała osobna podstrona, która prezentuje listę rekordowych dni w których internauci skrócili najwięcej długich linków. Zrobiliśmy takie zestawienie w celu prowadzenia własnych zestawień oraz obserwacji kiedy i w jakich warunkach mieliśmy największy przyrost nowych skróconych linków. Dane takie pomagają nam zrozumieć naszą niszę oraz metody pozyskiwania nowych użytkowników. Jak wiadomo nasza usługa mimo iż jest darmowa to i tak nie jest bardzo popularna a to z uwagi na fakt że ludzie coraz mniej piszą SMS-ów a to głównie w tym celu powstały skracacze długich linków. Chodziło o to aby długie adresy podstron można było przesłać za pomocą zwykłego SMS-a.\nTo kolejna podstrona prezentująca rekordy. Jest to inne zestawienie niż w przypadku statystyk skróconych linków, jednak równie dla nas ważne. Dzięki temu możemy określić jakie działania przynoszą największy efekt w postaci pozyskania nowych użytkowników. Zbieranie stałych zaangażowanych użytkowników pomaga w osiąganiu coraz to większych ilości skróconych URL-i. Jednak nie możemy poprzestać na tym co już zostało osiągnięte. Portal TnijURL.com ma ogromny potencjał i może osiągnąć znacznie więcej niż to co już udało się zdobyć.\nCo prezentuje nowa lista ?\nDane dostępne na nowo powstałej podstronie są identyczne do tych które były dostępne na starej wersji statystyk. Różnica polega na tym że widok jest tylko na jedną listę w jednym czasie i zamiast 7 pozycji dostępnych jest aż 15 czyli ponad 100 % przyrostu. Okazuje się że na dalszych pozycjach ruch jest stały. Przy zawężonym widoku nie było już od roku widać żadnych zmian. Jednak przy poszerzonej perspektywie udało się zaobserwować więcej różnych rekordowych dni również w tym roku który nas nie rozpieszczał.\nNa liście jest prezentowanych aż 15 pozycji. To aż o 8 więcej niż w poprzedniej wersji. W każdej linii umieszczona jest konkretna data oraz suma linków skrócona tego dnia. Jest to lista podobna do tej która prezentuje ostatnie dni naszego portalu. Jednak w tej wersji zestawione są same rekordowe dni. Jest to nam potrzebne głównie do obserwowania działań marketingowych z perspektywy czasu.


Najkorzystniejszy cenowo lot z Warszawy do Krabi realizowany jest 04 grudzień 2020 r. Najtańszy powrót z Krabi jest 14 grudzień 2020 r. Jeżeli chcesz zarezerwować najtańsze połączenie lotnicze postaraj dostosować się do jednej z tych dat.\nWybierz daty i rezerwuj za 2275 PLN\nNajniższa cena biletu za połączenie lotnicze tam i z powrotem (loty z WAW do KBV) wynosi: 2275 PLN. Ceny połączeń lotniczych z Warszawy (WAW) do Krabi (KBV) możesz sprawdzić w umieszczonej powyżej tabeli cen lotów.\nWarszawa - Krabi od 2275 PLN


KOLORY: orange-pomarańczowy, blau-niebieski, rosa-różowy, rot-czerwony, violett-fioletowy, gelb-żółty, grau-szary, schwarz-czarny, grün-zielony, braun-brązowy, pink-różowy(ciemny), weiß-biały, beige-beżowy.\nstosuje trzy kolory dla odróżnienia poszczególnychdziałów koncernu: samochody osobowe - żółty, samochody ciężarowe - czerwony,pojazdy rolnicze - zielony. niebieskii żółty czy czerwony i biały, które cechuje wysoki stopień zauważalności.\nKolor żółty to wyraz energii, radości, pogody, ciepła i słońca. Jest to także kolor ostrzegawczy, gromadzący napięcia i zaciekawienie.\nBudowa ludzkiego oka - JAK ROZRÓŻNIAMY KOLORY\n700nm (co odpowiada światłu o barwie czerwonej).\nDo każdego koloru (np. Bezdyskusyjna jest przydatność w trakcie myślenia kolorem białym. Może on także wspomóc proces myślenia twórczego, czyli myślenia w kolorze zielonym.


Nieruchomość komercyjna - przychód 69000 netto miesięcznie - Biznes Oferty.pl\nJesteś w: Biznes Oferty.pl / Nieruchomości komercyjne / Powierzchnie biurowe / Nieruchomość komercyjna - przychód 69000 netto miesięcznie\nNieruchomość komercyjna - przychód 69000 netto miesięcznie\nId oferty: 91725\nPosiadamy do sprzedania nieruchomość komercyjną w zakresie wynajmu biurowego z bardzo atrakcyjnymi najemcami i stabilnymi umowami na wiele lat. Przychód z nieruchomości to około 69 000 zł netto miesięcznie.\nNieruchomość położona jest w centrum śląskiego miasta.\nPosiadamy też galerię do sprzedania handlową z dobrymi najemcami.\nWięcej informacji podczas rozmowy telefonicznej.\nsprzedam lokal z najemcą, sprzedam obiekt z najemcą, sprzedam nieruchomość, nieruchomości inwestycyjne, lokale biurowe, pomieszczenia biurowe, nieruchomości biurowe


Wspólnotowe życie KIK – wystawa fotograficzna | eKAI\nKultura Wspólnotowe życie KIK – wystawa fotograficzna\nWspólnotowe życie KIK – wystawa fotograficzna\n04 kwietnia 2003 | 14:00 | pmac, im //per Ⓒ Ⓟ\nWspólnotowe życie Klubu Inteligencji Katolickiej w Warszawie – dni skupienia, rekolekcje, zebrania i wycieczki – są tematem wystawy fotograficznej otwartej w siedzibie klubu. Zdjęcia można oglądać do końca kwietnia.\n%img_r(0)- Klub Inteligencji Katolickiej kojarzy się szerszym odbiorcom przede wszystkim z działalnością publiczną, natomiast dużo mniej znany jest jego charakter wspólnotowy – podkreśla Piotr Cywiński, prezes warszawskiego KIK.\nFotograf Jan Brykczyński przez rok towarzyszył wielu wydarzeniom klubowym: rekolekcjom, wycieczkom, zebraniom i dniom skupienia. Powstał w ten sposób reportaż ukazujący wewnętrzne życie KIK-u. Zdjęcia ukazują spotkania modlitewne i dyskusyjne w kościele św. Marcina w Warszawie, zebrania w siedzibie klubu przy ul. Kopernika, wycieczki zabawowe grup dziecięcych, spotkania młodzieżowe w domach prywatnych i Mszę plenerową w Zielone Świątki.\n%img_l(2)Zdjęcia można oglądać w siedzibie KIK-u do końca kwietnia 2003 roku. 6 kwietnia fotografie zostaną też umieszczone na witrynie internetowej klubu. Niektóre z nich można zobaczyć już teraz w naszym serwisie (po kliknięciu na fragment fotografii można zobaczyć jej resztę).\nKlub Inteligencji Katolickiej jest stowarzyszeniem wpisanym w obraz warszawskiego i polskiego Kościoła od prawie 50 lat. Skupia inteligencję pragnącą w sposób świadomy przeżywać swe powołanie ludzi świeckich. W czasach komunistycznych KIK pełnił rolę przestrzeni wymiany wolnej myśli. Ze szczególnym zapałem członkowie klubu działali wówczas w kierunku zarówno propagowania nauczania Soboru Watykańskiego II, rozwijania kontaktów ekumenicznych, jak i podtrzymywania postaw obywatelskich.\n%img_r(4)Po zmianach z 1989 roku KIK w dużej mierze skoncentrował się na formacji swoich członków, a w szczególności ich dzieci i młodzieży. W chwili obecnej klub obejmuje swą opieką około 500 dzieci i 200 osób młodych zorganizowanych w grupach wiekowych i sekcjach tematycznych.\nWarszawski KIK jest jedynym spośród ok. 70 Klubów Inteligencji Katolickiej w Polsce, który prowadzi taką działalność na tę skalę. Organizowane są regularne spotkania, wyjazdy wakacyjne, rekolekcje, dni skupienia. Program wychowania realizowany jest na płaszczyznach: religijnej, intelektualnej i społecznej.\nMłodzi ludzie, wychowani w grupach klubowych zasilają kadry uniwersyteckie, warszawskie organizacje pozarządowe, ruchy i stowarzyszenia katolickie oraz liczne instytucje państwowe. Dla zdolnej młodzieży z całej Polski warszawski KIK stworzył dwa lata temu fundusz stypendialny, zasilany dochodami z imprez charytatywnych oraz zbiórek organizowanych przez młodzież KIK-owską.\n%img_l(6)Klub liczy formalnie około 2000 członków, choć w praktyce przynależność jest dużo bardziej fenomenem rodzinnym niż indywidualnym.\nWśród kierownictwa klubu znajdowali się, bądź znajdują m.in. Jerzy Zawieyski, Andrzej Stelmachowski, Stanisława Grabska, Tadeusz Mazowiecki, Andrzej Wielowieyski, Hanna Przeciszewska, Stanisław Stomma, Jerzy Turowicz. Od trzech lat prezesem warszawskiego KIK-u jest Piotr M. A. Cywiński.


Kolorem po oczach - Sztuka architektury\nStrona główna News Świat Kolorem po oczach\nW Los Angeles właśnie zakończyła się budowa nowego gmachu na terenie Pacific Design Center, kompleksu instytucji związanych z projektowaniem i wzornictwem. Widać go z daleka.\nWściekle czerwony gmach o dynamicznej sylwetce jest najnowszym dziełem Cesara Pelli, amerykańskiego architekta, pochodzącego z Argentyny. Red Building – bo taką ma oficjalną nazwę, dołączył do dwóch innych gmachów, należących do kompleksu Pacific Design Center. Wszystkie są dziełem tego samego architekta, ale powstawały na przestrzeni aż 40 lat.\nNiebieski budynek (zwany przez Amerykanów Wielorybem) powstał bowiem w 1975 roku; Zielony – mieszczący Muzeum Sztuki Współczesnej – zbudowano w 1988 roku. Teraz wreszcie udało się skompletować zabudowę kompleksu – uzupełniając go o budowlę w kolorze czerwonym. Wszystkie trzy budynki ustawione są wokół publicznego placu, zagospodarowanej także według wizji architekta, przyjaznej przestrzeni publicznej. Cały kompleks Pacific Design Center jest dość nietypowy – rzadko widuje się budowle w tak żywych kolorach, szczególnie zestawione razem. Jednak na Hollywoodzkim bulwarze, wśród wielu równie oryginalnych lub dziwnych budowli, taka kompozycja brył wygląda zupełnie inaczej (czyli o wiele lepiej) niż gdyby została „wstawiona” w środek europejskiego miasta. Nowy Red Building ma najbardziej dynamiczną sylwetkę – Zielony i Niebieski mają dość proste, geometryczne kształty, Czerwony wygina się w łuk, a z jednej strony kończy się zaostrzoną, jakby „wystrzelającą do nieba” krawędzią. Wszystkie trzy budynki są zaś do siebie podobne pod względem konstrukcji i użytych materiałów, dzięki temu kompleks tworzy spójną całość. Foto: Pelli Architects, pcparch.com


Zwrot towaru Allegro | InPost - Paczkomaty, Kurier, Przesyłki Kurierskie\nJak zwrócić produkty dostarczone usługami Allegro InPost\nZwroty Allegro Kurier InPost\nPrzygotuj przesyłkę. Adres zwrotu nie będzie Ci potrzebny. Wystarczy, że użyjesz kodu zwrotu, który otrzymasz w wiadomości SMS.\nJeśli zwracasz paczkę Allegro Kurier InPost, to w zależności od jej wielkości możesz ją zwrócić w Paczkomacie lub w jednym z punktów obsługi zwrotów, których listę znajdziesz na stronie Znajdź Punkt InPost. W Paczkomacie można zwracać przesyłki, których wymiary pozwalają na ich umieszczenie w jednej z trzech skrytek: A: 8 x 38 x 64 cm, B: 19 x 38 x 64 cm, C: 41 x 38 x 64 cm. Waga zwracanej paczki w Paczkomacie nie może być większa niż 25 kg. Umieść kod zwrotu na paczce i udaj się do dowolnego Paczkomatu. Na ekranie Paczkomatu wybierz Nadam paczkę, a następnie Mam specjalny kod. Paczkomat automatycznie otworzy skrytkę. Umieść w niej paczkę i zamknij skrytkę. Jeśli masz paczkę, której rozmiar nie pozwala na zwrot w Paczkomacie, to udaj się z nią do punktu znajdującego się na liście punktów, w których nadasz zwrot Allegro Polecony InPost.\nJeżeli zwracasz przesyłkę Allegro MiniPaczka InPost, udaj się z nią i z kodem zwrotu do punktu obsługi zwrotów Allegro MiniPaczka Inpost, których listę znajdziesz na stronie Znajdź Punkt InPost.\nOd 25 grudnia 2014 zaczęły obowiązywać nowe przepisy, istotnie zwiększające prawa konsumentów w e-commerce. Nowe regulacje dotykają również kwestii dostaw produktów i korzystania z prawa do odstąpienia od umowy. Co się zatem zmieni?\nDo 14 dni zostaje wydłużony czas, w którym konsument ma prawo do odstąpienia od umowy bez podania przyczyny.\nW sposób jednoznaczny określono, że w przypadku odstąpienia od umowy zobowiązany jesteś zwrócić ceną produktu wraz z kosztami dostawy. UWAGA! Z zastrzeżeniem, że zwrotowi podlegają koszty najtańszej dostawy oferowanej w Twoim e-Sklepie!\nW usłudze Allegro InPost koszt odesłania przedmiotu wliczony jest w cenę tej opcji dostawy.\nZwroty Allegro Paczkomaty InPost\nW serwisie Allegro, w panelu Moje Allegro > Przesyłki użytkownik znajdzie opcję “Chcę zwrócić”.\nOtrzyma kod zwrotu (prześlemy go Twojemu Klientowi SMS-em).\nZ kodem będzie musiał udać się do dowolnego Paczkomatu. Na ekranie Paczkomatu wybiera „Nadam paczkę”, a następnie „Mam specjalny kod”. Paczkomat automatycznie otworzy skrytkę, w której umieści zwracaną paczkę. Następnie zamknie skrytkę - to wszystko!\nZ kodem zwrotu może też udać się do punktu obsługi zwrotów Allegro MiniPaczka InPost, których lista znajduje się na stronie Znajdź Punkt InPost.\nZwroty Allegro MiniPaczka InPost\nZ kodem zwrotu udaje się do punktu obsługi zwrotów Allegro Inpost, których lista znajduje się na stronie Znajdź Punkt InPost.\nOperator deklaruje zwrot przesyłki w dni robocze w terminie deklarowanym D+3 (trzeci dzień roboczy po nadaniu). Termin ten obowiązuje pod warunkiem, że nadania Zwrotu dokonano w danym dniu roboczym przed godziną 12:00.\nPamiętaj! Niedotrzymanie tych warunków wydłuża czas doręczenia o jeden dzień roboczy.\nTerminy doręczeń liczą się tylko w dni robocze i nie biegną w święta oraz w dni ustawowo wolne od pracy.


Wernisaż wystawy ceramiki "Bliżej Natury" / 25 listopada 2009 / Zaproszenia / Biały Dunajec / WATRA - Podhalański Serwis Informacyjny\nListopad 2009 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 24 25 26 27 28 29 30 »\nWernisaż wystawy ceramiki "Bliżej Natury"\nŚroda, 25 listopada 2009 r.\nGminny Ośrodek Kultury im. gen. bryg. Andrzeja Galicy w Białym Dunajcu zaprasza na wernisaż wystawy ceramiki "Bliżej Natury", który odbędzie się w środę 25 listopada o godz. 16.00.\nWszystkie eksponowane prace zostały wykonane przez dzieci i młodzież z koła plastycznego Gminnego Ośrodka Kultury w Białym Dunajcu pod kierunkiem p. Katarzyny Ponieckiej.\n"BLIŻEJ NATURY" CERAMIKA DZIECI Z BIAŁEGO DUNAJCA\nProces powstawania obiektów artystycznych z ceramiki obejmuje kilka etapów. Na tej wystawie.możecie Państwo zobaczyć jak krok po kroku wygląda praca z gliną i szkliwem, której ostatecznym efektem są prezentowane gotowe prace.\nGlina jest tworzywem bardzo elastycznym, a jej właściwości dzieci poznają już na piewszym etapie pracy. Materiał wyrabiany jest rękami, co nie zawsze należy do prostych czynności, bowiem każda masa charakteryzuje się różną plastycznością. Ukształtowane i wymodelowane naczynia czy rzeźby ceramiczne osuszamy w odpowiednich warunkach, co w zalezności od wielkości i grubości ścianek trwa nawet do trzech tygodni. Następnym krokiem jest wypalanie prac w piecu ceramicznym przy bardzo wysokiej temperaturze przez kilkanaście godzin. Wypalone po raz piewszy tworzywo – zwane biskwitem – gotowe jest do zdobienia szkliwami i wypełnienia szkłem. Tak wykończone prace wypalamy ponownie w znacznie wyższej temperaturze. Ostateczny rezultat stanowi zawsze niespodziankę dla małego artysty, ponieważ nie sposób dokładnie przewidzieć, jaki efekt przyniesie zastosowanie konkretnego szkliwa i jak zareaguje z danym gatnkiem gliny.\nPodczas zajęć dzieci zapoznają się z podstawowymi zasadami tworzenia i zdobienia ceramiki. Dowiadują się jak kształtować glinę, aby podczas wysychania i wypalania nie była narażona na pęknięcia. Poznają również możliwości kształtowania swych prac za pomocą specjalistycznych narzędzi i różnorodnych materiałów codziennego użytku. Zabawa z fakturami, liśćmi i formami uwrażliwia dzieci na\nsamodzielne eksperymentowanie. Efektem tak twórczej pracy są niejednokrotnie zaskakujące pomysły, których rezultatom przyjrzeć możecie się Państwo na tej wystawie.\nSzczególne zainteresowanie wzbudza u dzieci praca na kole garncarskim. ‘Toczenie’ jest bardzo trudnym rzemiosłem, ale efekty bywają bardzo zadowalające dla dzieci jak i dla dorosłych.\nZajęcia skierowane są do dzieci w różnym wieku, bowiem na każym etapie rozwoju można w inny sposób kształtować wyobrażnię i wrażliwość artystyczną. Uważam, że celem spotkań jest nie tylko rozwój zdolności manualnych i wytwarzanie przedmiotów artystycznych. Istotna jest wymiana doświadczeń i wspólne spędzanie czasu w twórczej atmosferze.\nKatarzyna Poniecka – opiekun grupy\nSpinka góralska IX Metalowa spinka góralska w kolorze srebrnym. Ręcznie wykonana. Szerokość 7,5 cm, długość (z przekolacem) 19,5 cm.\nNaszyjnik "Cukierkowy" Naszyjnik z kulek agaru oraz koralików szkła Weneckiego - vintage. Obwód 50 cm.


Narodowe Czytanie - Lowiczanin.info\nAutor: Mirosława Wolska-Kobierecka 8 września 2019 Kultura, Łowicz Skomentuj\nFragmenty ośmiu nowel polskich przeczytali goście zaproszeni przez Powiatową Bibliotekę Publiczną w Łowiczu na tegoroczną, 8 edycję Narodowego Czytania, która zorganizowana została dzisiaj, 8 września w sali barokowej łowickiego muzeum.\nAutor: Marcin Kucharski 17 listopada 2018 Skomentuj\nBędą czytać Przedwiośnie w Alejach Sienkiewicza\nAutor: TB 13 września 2018 Łowicz Komentowanie jest wyłączone\nJeśli pogoda nie zawiedzie, w piątek 14 września o godz. 12. na schodach prowadzących do budynku, w którym mieściło się dawniej Gimnazjum nr 1, czytane będą fragmenty „Przedwiośnia” Stefana Żeromskiego w ramach ogólnopolskiej akcji Narodowego Czytania.\nMiejska Biblioteka im. Cebrowskiego w Łowiczu: Zapraszamy Społeczność Łowicza na “Wesele” Stanisława Wyspiańskiego, które odbędzie się w piątek 8 września 2017 r. o godzinie 12:00. Miejsce spotkania : Al. Sienkiewicza 62 Obowiązują stroje z elementami polskiego folkloru. Spotkanie organizowane jest w ramach Narodowego Czytania pod honorowym patronatem Pary Prezydenckiej. Uczestnicy […]\nBiblioteka w Kiernozi: Narodowe czytanie – “Wesele” St. Wyspiańskiego\nAutor: Marcin Kucharski 2 września 2017 Skomentuj\nGminna Biblioteka Publiczna w Kiernozi zaprasza na kolejną edycję akcji “Narodowe czytanie”. Tym razem czytane będą fragmenty “Wesela” Stanisława Wyspiańskiego. Szczegóły na plakacie.


23-02-2010, kategoria Aktualności\nW szkołach z rejonu siedleckiego rozpoczęto cykl zajęć pod hasłem „Ratujemy i uczymy ratować.” Pomysłodawcą akcji są: Komenda Wojewódzka Policji w Radomiu i Fundacja Jerzego Owsiaka. W Siedlcach za realizację odpowiedzialny jest mł. asp. Janusz Cabaj, który do współpracy zaprosił nauczycieli i studentów Policealnego Studium Medycznego w Siedlcach oraz pracowników Regionalnego Centrum Edukacji BRD WORD w Siedlcach.\nCelem zaplanowanych działań profilaktycznych jest wpływanie na świadomość młodych ludzi oraz wskazanie, jak mogą pomóc innym w sytuacji zagrożenia życia. 20 lutego br. w Zespole Szkół w Zbuczynie odbyło się pierwsze spotkanie z młodzieżą gimnazjum. Janusz Cabaj w swoim wystąpieniu podkreślił, że bardzo często jesteśmy świadkami zdarzeń, w których potrzebna jest pomoc ratująca życie, dlatego powinniśmy umieć reagować, a nie powiększać grono „gapiów”. Przypomniał ważne numery telefonów, które powinien znać każdy - 999, 997, 998, 112 oraz numer kanału radiowego – 9, na którym można podawać informacje o zdarzeniu. Zaprezentował defibrylator, „inteligentne”, a jednocześnie proste w obsłudze urządzenie służące do ratowania życia. Urządzenia takie pojawiają się coraz częściej w supermarketach, stacjach paliw.\nDefibrylator oraz fantom do ćwiczeń siedlecka policja otrzymała z Fundacji Jerzego Owsiaka.\nW kolejnej części spotkania kierownik praktycznej nauki zawodu Studium Medycznego w Siedlcach, Urszula Łukasiewicz, omówiła kolejne kroki postępowania od momentu zauważenia osoby potrzebującej pomocy, do chwili przybycia służb medycznych. W trakcie instruktażu studenci prezentowali czynności ratownicze, jakie może podjąć każdy świadek lub uczestnik zdarzenia. Po obejrzeniu czynności ratowniczych wykonanych przez fachowców, uczniowie mieli możliwość przejścia błyskawicznego kursu ratownictwa medycznego. Ćwiczyli układanie leżącego w pozycji bocznej bezpiecznej, a na fantomach - sztuczne oddychanie. Zainteresowanie gimnazjalistów przerosło nasze oczekiwania, zajęcia znacznie się przedłużyły.\nMamy nadzieję, że po tej lekcji uczniowie ze Zbuczyna nie przejdą obojętnie obok człowieka leżącego na ulicy, nie dołączą do grona „gapiów”, gdy staną się świadkami wypadku. Oni podejmą czynności ratowania życia.\nPokaz kolejnych czynności ratowniczych.\nUczniowie podczas ćwiczeń - układanie poszkodowanego w pozycji bocznej bezpiecznej.\nGimnazjaliści dobrze radzili sobie z resuscytacją.


Fototapeta czy tapeta? Radzimy, która z nich lepiej nadaje się do salonu | Skawina.eu\nWiele osób zastanawia się nad różnicą między klasyczną tapetą a fototapetą nowej generacji. Czy są to dekoracje ścienne, których nazwy można stosować zamiennie, a może mowa o zupełnie innych wyrobach, zapewniających odmienny efekt? Jeżeli interesuje Cię kreatywny wystrój wnętrz i chcesz zastosować w swoim domu nowoczesne tapety, zapoznaj się z naszym poradnikiem! Wyjaśniamy, co najlepiej zaprezentuje się na ścianie w dużym i małym salonie.\nTradycyjna tapeta a nowoczesna fototapeta. To musisz wiedzieć przed zakupem!\nTo, jak wygląda klasyczna tapeta, wie chyba każdy. Może być pokryta dowolnym wzorem i ozdabiać wszystkie ściany albo tylko fragment jednej z nich. Charakterystyczna dla tapety tradycyjnej jest powtarzalność wzoru, przy czym kupujący ma pełną dowolność co do jego wyglądu. Kwiaty, grochy, figury geometryczne, pasy – wybór jest szeroki, a więc bez problemu da się znaleźć tapetę do salonu, zaaranżowanego w każdym stylu.\nNieco inaczej prezentują się fototapety. Podobnie, jak ich starsze siostry tapety, te również są przeznaczone na ściany. Różnica polega na tym, że oklejenie fragmentu nie wystarczy – dla uzyskania pełnego efektu, trzeba zużyć co najmniej kilka rolek. Wszystko dlatego, że fototapeta przedstawia konkretny wzór, przypominający fotografię. Mamy tu zatem pewną historię, opowiadaną obrazem. Przyglądanie się fototapecie to ogromna przyjemność: nie sposób przejść obok tej dekoracji obojętnie. Podczas, gdy na tradycyjną tapetę wystarczy zerknąć, fototapecie aż chce się dłużej przyglądać.\nW pięknie udekorowanym salonie miło spędza się czas z rodziną\nPokój dzienny jest szczególną strefą w domu. Warto dołożyć wszelkich starań, aby urządzić go ze smakiem. Wybór tapety bądź fototapety do salonu nie może więc być przypadkowy: dekoracja musi być gustowna i spójna z klimatem, panującym w pozostałych pomieszczeniach. Na zakupy najlepiej udać się do producenta Pintado, oferującego bogaty wybór wzorów. Są to między innymi fototapety, przedstawiające malownicze krajobrazy: ogrody, lasy, pustynie. Każdy wzór jest jedyny w swoim rodzaju. Co więcej, wyroby Pintado cechują się doskonałą jakością: w ofercie nie brakuje dekoracji winylowych, lateksowych, jak też z włókna szklanego. Są one proste w montażu i trwałe – raz naklejone na ścianę, będą się na niej rewelacyjnie prezentować przez wiele lat. Jeśli w Twoim salonie brakuje wyrazistego akcentu w postaci dekoracji ściennej, zdecyduj się na fototapetę. Gdy zaś wolisz delikatnie ozdobić wybrane miejsce, wykorzystaj tapetę. Na rynku jest dostępnych tak dużo wzorów, że na pewno znajdziesz odpowiednie do swojego domu. A gdy już pokryjesz ściany nowymi dekoracjami, nie pozostanie Ci nic innego, jak korzystać z uroków miejsca i cieszyć się nim w towarzystwie najbliższych osób.\n← Previous Kosmetyki ajurwedyjskie: przyjemność dla zmysłów i dużo więcej\nRęcznie robione pierścionki mają w sobie duszę. Ty też możesz je tworzyć! Next →


Szkolenie bibliotekarzy | Miejska Biblioteka Publiczna\n10 kwietnia 2019 r. odbyło się szkolenie dla bibliotekarzy powiatu łukowskiego. Spotkanie dotyczyło m.in. podsumowania działalności bibliotek publicznych w województwie i powiecie w 2018 roku.\nPan Marcin Furman – instruktor WBP w Lublinie omówił wyniki działalności bibliotek publicznych województwa lubelskiego zaś dyrektor MBP w Łukowie – Ewa Wiśnicka podsumowała pracę bibliotek powiatu łukowskiego. Następnie Pani Beata Szczeszek – dyrektor PBP w Radzyniu Podlaskim, trener Bezpiecznego Internetu zapoznała uczestników z zagadnieniami Bezpiecznego Internetu i cyberzagrożeniami na jakie w sieci narażone są dzieci i młodzież.\nW szkoleniu uczestniczyło 25 bibliotekarzy.


KOMPLEKSOWE USŁUGI REMONTOWE - Forum Gdańsk - www.MojeOsiedle.pl\nwww.MojeOsiedle.pl » Inwestycje » Forum » KOMPLEKSOWE USŁUGI REMONTOWE\nDołączył: Śro Lut 06, 2013 20:14\nWysłany: Śro Lut 06, 2013 20:54 Temat postu: KOMPLEKSOWE USŁUGI REMONTOWE\nPrzedmiotem działalności firmy „GROMYKO” Usługi Remontowo-Budowlane i Leśne jest kompleksowe wykonawstwo robót budowlanych i wykończeniowych tj. remonty, modernizacja, renowacja wnętrz, aranżacja i przebudowa pomieszczeń, adaptacja poddaszy w budynkach mieszkalnych, jak również wnętrz użytkowych przeznaczonych pod biura, restauracje, sklepy, miejsca wypoczynku czy magazyny.\nGłównym celem firmy jest dostarczanie usług najwyższej jakości zgodnych z oczekiwaniami klienta. Posiadane doświadczenie i znajomość branży budowlanej pozwala służyć Państwu fachową poradą. Solidną realizację powierzonych prac gwarantuje nie tylko dokładne ich wykonanie ale i odpowiednio dobrane materiały.\nSerdecznie zachęcam Państwa do korzystania z usług firmy, dla której wizytówką jest zadowolony inwestor.


Na co zwrócić uwagę przy kupnie samochodu używanego? - Tataluka.pl\nW celu uniknięcia nieproporcjonalnie wysokich cen nowych aut, większość z nas chętnie przegląda oferty rozmaitych skupów samochodów, licząc, że znajdziemy coś dla siebie. Ogłoszeń związanych ze sprzedażą pojazdu jest mnóstwo – można się na nie napotkać nawet przeglądając auta stojące na parkingach. Praktyka wywieszania kartek z ofertą sprzedaży samochodu jest dość popularna, lecz osobę taką należy naciskać, aby zgodziła się podpisać faktyczną umowę. Wszelakie transakcje robione „w ciemno” są bardzo niebezpieczne, gdyż brakuje im odpowiedniej dokumentacji. Jeśli podczas kupna takiego dwuśladowca zostaniemy oszukani, to nie możemy liczyć na jakąkolwiek ochronę prawną. Posiadanie papierków to podstawowa obrona konsumenta, ponieważ właśnie na ich podstawie możemy przygotować swoją argumentację, jeśli kwestia będzie musiała zostać rozstrzygnięta za pośrednictwem sądu.\nKtóre samochody spisują się najlepiej\nJeśli chodzi o auta zmieniające właściciela, to niektóre wypadają znacznie lepiej od innych. Dla przykładu, samochody używane Mercedes należą do jednego z najpopularniejszych wyborów, w zakresie pojazdów używanych. Dwuśladowce tej marki są znane z niezawodności, przez co duży przebieg nie jest tak odczuwalny, jak w przypadku konkurencyjnych producentów. Poza tym, są to doskonałej klasy samochody, które dobrze spisują się w każdych warunkach, są szybkie, nie psują się często, a jazda nimi jest niezwykle komfortowa.\nKtórych aut należy unikać?\nNiestety, nie wszystkie dostępne na rynku samochody są tak dobre, jak używane samochody Mercedes Benz. W zależności od sprzedawcy, na którego ofertę się zdecydujemy, możemy natrafić na pojazdy o dość wątpliwej jakości. Chociaż wiele z nich kusi niską ceną, to często ich faktyczny stan techniczny jest na tyle słaby, że, aby prawidłowo działały, będą one wymagały dużego wkładu pieniędzy. Sercem samochodu jest silnik, dlatego właśnie do niego powinniśmy przyłożyć największą uwagę. Jeśli jakikolwiek jego podzespół wymaga napraw lub wymiany, to naszym prawem jest bycie poinformowanym o tym fakcie.\nArtykuł powstał we współpracy z portalem uzywany-mercedes.pl\nZakup kasku motocyklowego jest nie lada wyzwaniem zwłaszcza w przypadku osób, które nie posiadają w tym temacie zbyt dużego doświadczenia.…\nOkna są przestrzenią, która pozwala na zarówno funkcjonalne, jak i stylowe dopełnienie aranżacji domu lub mieszkania. Pozostawienie…\nŚlub to nie tylko fantastyczna impreza dla całej rodziny i przyjaciół państwa młodych: to także początek zupełnie…


Koszulka męska - Gra o Tron minimal - IdeaShirt\nWzory › Filmy i seriale Memy Gry\nGra o Tron minimal koszulka męska\nKoszulka męska Gra o Tron minimal - cztery herby najważniejszych rodów Westeros rozpozna każdy, kto oglądał serial Gra o Tron i jest fanem książek George'a Martina. Komu kibicowałeś - Baratheonom, Lannisterom, Targaryenom czy Starkom? Ci ostatni w zasadzie nie walczyli o objęcie tronu, ale cóż - jaki był koniec, na pewno wiesz. Na dobre wsiąkłeś w świat walk, intryg, spisków i podstępnych morderstw? Wyraź swoją fascynację tym tytułem dzięki produktom dostępnym w naszym sklepie internetowym. Koszulka z nadrukiem i bluza to świetny strój na co dzień. Mimo zakończenia serialu niesławnym ósmym sezonem, Ty nie chcesz się rozstawać z bohaterami? Teraz możesz mieć ich zawsze przy sobie. Robisz sobie czasem powtórki i niecierpliwie czekasz, aż Martin w końcu wyda kolejne książki? Osłodź ten czas oczekiwania, zaopatrując się w odzież z Gry o Tron lub inny artykuł z nią związany. W sklepie czeka na Ciebie także fartuch, który bez wątpienia przyda Ci się w kuchni oraz torba z nadrukiem, doskonała na zakupy i nie tylko. Zabierzesz ją ze sobą wszędzie. Wystarczy, że wrzucisz ją do plecaka czy torebki, a będziesz mieć ją zawsze pod ręką. Kolorowy wzór przyciąga wzrok i stanowi świetny pomysł na prezent dla fana Gry o Tron. Wśród bliskich Ci osób jest ktoś, kto uwielbia fantastykę, zwłaszcza jeśli w akcji udział biorą smoki, a przedstawiony rozległy świat pełen jest wyrazistych bohaterów? Koszulka męska lub damska wykonana z wysokiej jakości bawełny idealnie sprawdzi się w roli niespodzianki urodzinowej albo pod choinkę. Niełatwo znaleźć inny tytuł, który byłby tak dopracowany w szczegółach i miał bogatą historię, choć oczywiście od razu nasuwa się myśl o J.R.R. Tolkienie. Jeśli więc interesujesz się dobrą literaturą i serialami oraz filmami powstałymi na jej podstawie, na pewno doceniasz również Grę o Tron. Bluza z kapturem jednoznacznie pokaże, co Cię najbardziej pociąga w świecie książek, a jeśli dołączysz do niej torbę, nikt nie będzie miał wątpliwości, że jesteś prawdziwym miłośnikiem fantastyki i doskonale orientujesz się w historii Westeros nawet jeśli chodzi o wydarzenia mające miejsce przed tymi opisanymi przez Martina.\n#got #gra o tron #smok #lew #jeleń #wilk #miecz


Tanzania, Park Tarangire i Masajowie - Podróż za uśmiech\nTanzania to dla Polaków mało znany kierunek. Turystów ściągają głównie Parki Narodowe i safari. My wybraliśmy się tam, żeby zdobyć Dach Afryki – Kilimandżaro. Szczyt zdobyliśmy. Zobaczyliśmy też realia środkowowschodniej Afryki. Bez wątpienia jest to ciekawy kierunek dla turysty poszukującego piękna dzikiej przyrody.\nZanim jednak wybierzecie się do Tanzanii kilka uwag. Jest to kraj, po którym bardzo trudno podróżuje się samodzielnie. Fatalna infrastruktura komunikacyjna, duża przestępczość, wszechobecna korupcja i skłonność Tanzańczyków do targowania się są dużym utrudnieniem. Nic więc dziwnego, że większość turystów odwiedza ten kraj w zorganizowanych przez biura podróży grupach. My również.\nTanzania powstała wyniku połączenia dwóch wyzwolonych koloni Tanganiki i Zanzibaru – stąd jej nazwa. Większość powierzchni zajmuje Wyżyna Wschodnioafrykańska porośnięta sawannami. Krajobraz jest jednak bardzo urozmaicony nie tylko dzięki największej na świecie wolno stojącej górze Kilimandżaro, ale także wielkiemu Rowowi Afrykańskiemu, pasmom górskim na południu i licznym jeziorom.\nCo oferuje Tanzania?\nBardzo przyjazny klimat. Jeśli tylko nie wybierzecie się tam w porze deszczowej obejmującej marzec-kwiecień-maj i listopad-grudzień będzie słonecznie i miło. A na ciepło możecie liczyć przez cały rok.\nPiękne krajobrazy rodem z widokówki.\nEgzotykę w każdym wymiarze 🙂\nCo utrudnia życie turystom?\nWiza – na dzień dobry macie stanie w kolejce i 50 USD mniej w portfelu.\nhakuna matata – czyli w wolnym tłumaczeniu z suahili „ nie pali się”. Jak będziecie czekać w słońcu na transport nie będzie śmiesznie.\nFatalna infrastruktura – praktycznie brak komunikacji miejskiej, będziecie skazani na transport touroperatora lub trójkołowe tuk-tuki.\nFatalny stan dróg i przestarzałe środki transportu.\nWszechobecni naciągacze – nie tylko na targowiskach, także w sklepie, restauracji i przy bramie hotelu.\nSkorumpowana policja na, którą nie będziecie mogli liczyć w razie kłopotów.\nDuże prawdopodobieństwo kradzieży czy nawet napadu – odradzam poruszanie się pojedynczo.\nKonieczność zaszczepienia się przeciwko żółtej febrze przed podróżą i ryzyko malarii.\nW Tanzanii podstawową walutą jest szyling tanzański. W powszechnym użytku są też dolary szczególnie w branży usług turystycznych. Warto mieć trochę szylingów na zakupy, ale przede wszystkim musicie zabrać dolary w gotówce. Bankomaty są tylko w dużych miastach. Pieniądze można wymienić na lotnisku i w bankach. Pamiętajcie, żeby zabrać niezniszczone banknoty i najlepiej w wysokich nominałach. 1 dolar to około 23.000 szylingów. Za 400 dolarów dostaliśmy ponad 900 tysięcy w postaci potężnego pęku banknotów dziesięciotysięcznych 🙂\nTanzanię zamieszkują głównie ludy koczownicze. Do najbardziej charakterystycznych, choć nie najliczniejszych należą Masajowie. Sylwetki smukłych, wysokich mężczyzn skaczących w czasie tańca to jeden z najbardziej rozpoznawalnych znaków środkowo-wschodniej Afryki. Masajowie spośród innych grup wyróżniają się również bardzo tradycyjnym sposobem życia. Nadal płacą za żony krowami, chodzą w sandałach z opon i piją świeżą krew okaleczonych zwierząt. Nie przeszkadzało im to jednak bardzo długo targować się z nami o cenę wejścia na teren wioski. Negocjacje rozpoczęły się od 50 USD za 4-osobową grupę a zakończyły na 50.000 szylingów tanzańskich (1/3 ceny wywoławczej)\nPolski akcent w Tanzanii.\nPod koniec drugiej wojny światowej do Tanzanii trafiło około pięciu tysięcy polaków. Ci, którzy wraz z armią Andersa opuścili ZSRR, założyli obozy przejściowe, z których największy mieścił się w Tangeru. Na terenie osady był kościół, szpital i szkoły. W 1947 Brytyjczycy zadecydowali o likwidacji obozu, a uchodźcy rozjechali się po całym świecie. Niedaleko Tangeru w Aruszy pozostał polski cmentarz ze 150 grobami.\nTanzania to kraj, w którym jest stosunkowo dużo albinosów. Łączy się to ze swoistą tragedią tych ludzi. Pozbawiona barwnika skóra jest bardzo narażona na oparzenia słoneczne. Albinizmowi towarzyszą też liczne choroby jak na przykład uszkodzenie wzroku. Albinosi są w Tanzanii szykanowani jako osoby przynoszące nieszczęście. Mroczna strona problemu jest jeszcze bardziej tragiczna. Wiara, że ich ciała są magiczne i można z nich wytwarzać amulety powoduje, że ich groby są bezczeszczone, a w doniesieniach medialnych nie brakuje opisów brutalnych morderstw, których celem jest pozyskanie fragmentów ciała lub krwi.\nDo Tarangire wybraliśmy się z Moshi – ponad 4 godziny jazdy samochodem. Po drodze mijaliśmy bardzo liczne posterunki i ku swojemu zaskoczeniu byliśmy świadkami wręczania drobnych podarunków i pieniędzy policjantom. Drogi były średniej lub złej jakości. Największą atrakcją był zmieniający się krajobraz. Górzysty region Kilimandżaro wyparła wszechobejmująca sawanna. W trakcie zbliżania się do Tarangire Masajowie wypasający swoje bydło byli coraz częstszym widokiem. W drodze powrotnej zdecydowaliśmy się na wizytę w ich wiosce. Przygotowane dla turystów przedstawienie z nieco dziwnym gardłowym śpiewem i charakterystycznym tańcem z wyskokami było ciekawym widowiskiem.\nTarangire to park utworzony w 1970r o powierzchni 2600km2 czyli ok 1/3 województwa opolskiego. Jego największą atrakcja są słonie afrykańskie, lwy, zebry, impale, żyrafy i baobaby. Nam udało się zobaczyć wszystkie te zwierzęta, ale lwy i zebry z dużej odległości. Tarangire słynie ze słoni, których wjeżdżając do parku nie sposób nie spotkać. Choć w Azji spotykaliśmy je wielokrotnie to słonie afrykańskie budziły zdecydowanie większy podziw swoją wielkością i dostojeństwem.\nPark zwiedzaliśmy dużym i wygodnym samochodem terenowym z podnoszonym dachem. Tak na wszelki wypadek przypomnę, że wysiadanie z samochodu poza wyznaczonym parkingiem to naprawdę igranie ze śmiercią. Przekonaliśmy się o tym nie tylko obserwując lwy, ale także majestatycznego potężnego samca słonia, który praktyczne otarł się o nasz samochód. To co widzieliśmy, zdecydowanie lepiej oddadzą zdjęcia niż mój opis. Zapraszamy więc do galerii. Podsumuje to tylko stwierdzeniem, że wrażenia pozostaną w mojej pamięci do końca życia.\npodróż i przejażdżka po parku może trwać bardzo długo. Nasz kierowca i przewodnik w jednej osobie zadbał o lunch i wodę. Upewnijcie się, że wasza wyprawa to obejmuje\nobowiązkowo trzeba się zaopatrzyć w teleobiektyw lub/i lornetkę\nwygodne buty i ubranie dostosowane do pogody pomogą skupić się na obserwowaniu zwierząt\nnasza całodniowa wycieczka Moszi – Park Tarangire kosztowała 130 USD od osoby\nsafari pomimo swojego komercyjnego charakteru naprawdę robi niesamowite wrażenie\nMasajów spotkacie zarówno w mieście jak i na sawannie. Żeby zobaczyć wioskę i niewielkie przedstawienie, będziecie musieli zapłacić\nTermitiera w „centrum” miasta\n1 thought on “Tanzania, Park Tarangire i Masajowie”\nTrochę śmiesznie z tymi Masajami. Wyglądają tak jakby się urwali ze skansenu. Egzotyka pełna.Tylko czy to takie pasjonujące oglądać to z bliska? Pozdrawiam podróżników.


Kosmetyczny Raj: BingoSpa, Maska do włosów z proteinami kaszmiru i kolagenem\n1 Heksadecanol, 1 Octadecanol - emolient. Ma działanie nawilżające.\nCeteareth- 20 (and) Cetearyl Alcohol - emulgator\nHydrolyzed Keratin (Cashmere) - keratyna hydrolizowana. Proteina. Główny budulec włosa.\nSoluble Collagen - rozpuszczalny kolagen\nMoja opinia: Jedna z lepszych masek od BingoSpa. Działa jeszcze lepiej niż jej siostry bez mojej ingerencji w jej zawartość, a nie spodziewałam się tego, patrząc na jej skład. Bardzo nawilża włoski, są zabezpieczone przed puszeniem i zdyscyplinowane. Na szczęście nie obciąża - ma idealnie wyważoną ilość składników jak na moje włosy :)\nZapach taki jakby...męski? Mi się podoba, ale to rzecz gustu. Jest w miarę gęsta i przez to wydajna.\nMichasia S. 15 marca 2014 14:02\nMiałam już arganową oraz ze spiruliną.\nCzas również i na tą :)\nAmanda Michalak 15 marca 2014 14:08\nMiałam ;) moje kręcone włosy również ją lubią :)\nzapraszam :) blog-amandy.blogspot.com\nNatasza Miszczuk 15 marca 2014 15:03\nTej wersji nie miałam. Może kiedyś ;)\nvelvetbambi 15 marca 2014 15:55\nJa używam maski kerastase i jestem zadowolona:)\nCatherines diary 15 marca 2014 18:23\nakurat tej nie miałam ale jeśli chodzi o najlepszą proteinowa maskę to moje włosy uwielbiają Kallos Late ;)\nBijum 16 marca 2014 15:22\nPóki co jestem szczęśliwą posiadaczką wersji ze spiruliną, ale jak tylko zredukuję zapasy, to skuszę się chyba na tą. :) P.S Wkradła Ci się literówka przy opisie keratyny ;)\nKosmetyczny Raj 17 marca 2014 17:42\nOla B. 19 marca 2014 08:42\nMyślisz, że ta maska powinna postawić na nogi mocno przenawilżone włosy, czy raczej postawić na coś bardziej proteinowego? Jeśli tak, to poproszę o jakąś propozycję, bo moja ukochana Artiste jest nie do dostania :(\nKosmetyczny Raj 19 marca 2014 20:18\nCiężko mi powiedzieć, bo ja różnicę czuję tylko po dodaniu dodatkowo keratyny do jakiejkolwiek maski :)\nMożesz spróbować. Wiele osób chwali maskę Kallos Crema al latte pod względem protein :)