Wpadał w pułapki patowe i niedoczasy\nChcę zagrać w szachy\nTaniec nad wulkanem\nPilnik Hermann – szczera wypowiedź\nTrzy razy remis w Hastings\nO czym myślał Gligoric\nTrener w roli przeciwnika\nMarshall i szachiści korespondencyjni\nZa dawnych minionych lat...\nZ historii handicapu\nPech dr Tarrascha\nKto widzi więcej\nSzachy... i czarna kawa\nOkulary nie pomogły\nZnany w końcu ub. stulecia organista angielski Parrat, potrafił grać jednocześnie sonatę Beethovena na organach i rozgrywać dwie partie szachowe, w dodatku na ślepo !\nPod względem tak pojętej różnostronności, bił na głowę znakomitego organistę słynny arcymistrz amerykański Pillsbury, który będąc u szczytu kariery nierzadko dawał podwójny seans, grając na ślepo! 10 partii szachowych i 10 warcabowych, a równocześnie, aby nie marnować czasu w wolnych chwilach, gdy partnerzy myśleli nad posunięciami – grał jeszcze w karty.\nHarry Nelson Pillsbury, jeden z największych szachistów świata, z końca 19-wieku i początku 20-go stulecia. Do najpoważniejszych osiągnięć Pillsbury`ego należą:\n1-2.Wiedeń 1898 – w gigantycznym turnieju, dzielona z dr Tarraschem, z którym Pillsbury przegrał uzupełniający mecz.\n1-2.Monachium 1900 – po dogrywce z Maroczym i Schlechterem\n2.Monte Carlo 1902\n3.Monte Carlo 1903\nPillsbury był subtelnym strategiem, w razie potrzeby – błyskotliwym taktykiem. Doskonale czuł się w końcówkach, fenomenalnie grał na ślepo. Nie najlepszej kondycji fizycznej, nie oszczędzał niestety swych sił, bardzo się eksploatował, co fatalnie odbiło się na stanie jego zdrowia i nerwów. Wielki amerykański szachista zmarł bardzo młodo, w 34 roku życia, w szpitalu dla nerwowo chorych.\nNajwiększym chyba wśród arcymistrzów szczęściem do wpadania pułapek patowych, mógł się poszczycić Amerykanin Samuel Reshevsky. W swej długiej i bogatej praktyce turniejowej, Reshevsky zapatował swych przeciwników 3-krotnie, i co najzabawniejsze, czynił to dokładnie co 11 lat !\nPo raz pierwszy nadział się na pata w partii z Pilnikiem, w mistrzostwach USA w 1924 r., z trzema pionkami przewagi, w końcówce hetmańskiej\nPo raz drugi w partii z Gellerem w turnieju pretendentów w 1953 r., mając dwa pionki przewagi w końcówce wieżowej, którą jednak niestarannie przeanalizował, w dogrywce wpadł w niedoczas, Geller pseudo ofiarą Wieży (po zabiciu – pat!), zabrał mu najważniejszego pionka i szczęśliwie zremisował.\nPo raz trzeci Reshevsky miał przyjemność zapatować partnera, po dalszych 11 latach, w mistrzostwach USA w 1964 r., w partii z Evansem. Miał nie tylko całą figurę więcej, ale i atak, w niedoczasie jednak jeszcze połakomił się na pionka, i Evans zapatował się efektowną ofiarą Hetmana i Wieży.\nO Reshevsky`m, ekscudownym dziecku, jak o nim mówiono, to jeszcze „urodził się w niedoczasie”. Słusznie! Fantastyczne wręcz niedoczasy Reshevsky`ego były przysłowiowe. Wpadał w nie prawie w każdej partii, nawet we wczesnej młodości.\nEksmistrz świata Capablanca, znany był natomiast z bardzo szybkiej gry, chociaż pod koniec kariery, i on już jednak wiedział, co to niedoczas. Mały przykład:\nNa sławnym turnieju AVRO w Holandii w 1938 r., w 13 rundzie, w partii Capablanca-Reshevsky, wykonano dopiero 5 posunięć – 1.d4 Sf6, 2.c4 g6 3.Sc3 d5, 4.Gf4 Gg7, 5.e3 0-0, niezbyt jeszcze nawiasem mówiąc odkrywczych, dobrze znanych z teorii, a minęła już godzina!. Capablanca zużył na namysł 2 minuty, i to było normalne, jego rywal natomiast – całą resztę !!\nNasz przedwojenny olimpijczyk dr Tartakower Savielly, znany był ze swej awersji do rozwiązywania problemów szachowych.\nKiedy go zapytano o przyczynę, opowiedział następujący fakt.\nPewnego razu podszedł do niego jeden z problemistów i zagadnął dr Tartakowera:, „Czy nie byłby tak uprzejmy obejrzeć nową trzychodówkę, skomponowaną niedawno przez niego, i wydać o niej swą opinię”?.\nPo wyrażeniu zgody prze dr Tartakowera, kompozytor ów wyjął kieszonkowe szachy i począł ustawiać swoje zadanie. W pewnej chwlil ktoś odwołał problemistę, i pozostawił dr Tartakowera, sam na sam z owym zadaniem.\nDr Tartakower usiadł wygodnie w fotelu i zagłębił się w zadaniu – trzychodówce. Na szachownicy było dość dużo figur, i jak to zwykle w tego rodzaju zadaniach – obie strony miały wiele możliwości.\nPowoli jednak dr Tartakower począł tracić cierpliwość. Minęła godzina, a mata w 3-ch posunięciach nie mógł znaleźć. Ambicja oraz zacięcie sportowe nie pozwoliły mu na przywołanie autora zadania, rozmawiającego z przejęciem w innej części sali klubowej.\nW ten sposób minęła i druga godzina, ale rozwiązania dr Tartakower nie mógł znaleźć.\nWreszcie po upływie 3-ch godzin do dr Tartakowera zbliżył się nieśmiało kompozytor, i zapytał, jakie jest jego zdanie o okazanej mu trzychodówce.\nDr Tartakower w milczeniu oddał kompozytorowi jego kieszonkowe szachy, lecz zanim zdążył przyznać się do tego, iż zadania tego nie rozwiązał, autor ze skruchą w głosie zawołał: „Przepraszam Pana najmocniej, ale na polu b4 stoi jeszcze biały Goniec!”.\nJak zareagował na to oświadczenie dr Tartakower, nie wiadomo. W każdym razie arcymistrz nigdy tego nie ujawnił swoim słuchaczom. Natomiast od tego zdarzenia nie spojrzał on więcej na żadne zadanie szachowe.\nDla zrozumienia poniższej historyjki, konieczne jest pewne wyjaśnienie.\nOtóż dość często się zdarza na poważnych turniejach międzynarodowych, że sytuacja w tabeli turniejowej nakazuje zawodnikowi daną partię grać na remis. Jeśli i przeciwnik przypadkowo jest tego dnia pokojowo nastawiony, to już po\nkilkunastu posunięciach następuje tzw. zgoda na remis, albo inaczej mówiąc tzw. arcymistrzowski remis.\nTego rodzaju remisy, pozbawiające publiczności emocji, są na ogół źle widziane.\nW walce z nimi na poważniejszych zawodach, jak np. w finale mistrzostw ZSSR, przyjmuje się zakaz remisowania bez zgody sędziego przed 20 posunięciem.\nZdarza się również, że któryś z zawodników, nie licząc się w ogóle z sytuacją turniejową przeciwnika, w bezceremonialny sposób proponuje już po kilku posunięciach „zawarcie pokoju”. Jeszcze gorzej, gdy czynią to kilkakrotnie w czasie jednej i tej samej partii. Złą sławą pod tym względem cieszą się szczególnie arcymistrz amerykański Reshevsky, oraz były warszawianin, arcymistrz argentyński Najdorf.\nI oto jaki dialog rozegrał się w czasie jednej z partii, granych przez Najdorfa z arcymistrzem Bolesławskim. Rzecz działa się w Zurichu 1953 roku. W 11 rundzie turnieju kandydatów. W momencie tym Najdorf znajdował się w czołówce tabeli, podobnie zresztą jak i Bolesławski, Jednakże partię tę grał Najdorf czarnymi. Wynik remisowy byłby więc dla niego bardzo wygodny.\nJuż po ośmiu posunięciach Najdorf zapytuje swego przeciwnika:\n- Czy gra pan na wygraną?\nOdpowiedź Boleławskiego jest niewyraźna – Mhmm\n- Czy też może gra Pan na remis?\nBolesławski znacznie wyraźniej niż poprzednio – Nie!\nNajdorf z uśmiechem - A może Pan gra na przegraną?\nBolesławski zniecierpliwoinym głosem - Nie!\n- Więc o co Panu chodzi?\n- Chcę zagrać partię szachów!\nAngielski arcymistrz John Nunn, jest postacią wyjątkową w światowej czołówce. Od lat ma ranking na poziomie światowej ekstraklasy, jest jednym z kilku najwybitniejszych analityków i teoretyków gry. Pisze książki, które natychmiast stają się bestsellerami, komponuje zadania i studia, a także jest w światowej czołówce rozwiązującej problemy.\nW dodatku mógłby błyszczeć nie tylko w szachach!\nNauczył się grać jako 4-latek, ale początkowo wybrał inną drogę życiową. Mając lat 15, w 1970 roku, rozpoczął studia matematyczne w Oxfordzie, zostając tym samym najmłodszym od 400 lat studentem w Anglii. Osiem lat później uzyskał już stopień doktora. W tym samym roku ukoronował swoje dokonania szachowe tytułem arcymistrzowskim. A były niemałe, gdyż w 1975 roku zdobył mistrzostwo Europy juniorów. Ten tytuł przeważnie otwiera drogę do wielkiej kariery.\nNunn początkowo nie mógł się zdecydować na wybór przyszłego zawodu. Do 1981 roku pracował na uczelni i przy okazji grał w szachy. Dopiero kolejne sukcesy w 1980 roku – zwycięstwo w tradycyjnym turnieju w Hastings i zdobycie mistrzostwa Wielkiej Brytanii – przesądziły o karierze szachowego zawodowca.\nPotwierdzeniem wielkich możliwości były kolejne zwycięstwa w Gjovik rok później. Nic dziwnego, że został powołany do drużyny „Reszty Świata” na rewanżowy mecz z reprezentacją ZSRR w 1984 roku w Londynie. Kilka miesięcy później, podczas olimpiady w Salonikach, uzyskał najlepszy wynik na 2-ej szachownicy – 10 pkt z 11, i był głównym autorem srebrnego medalu dla druzyny Anglii. W czasie olimpiady, podczas dnia wolnego. Wygrał jeszcze konkurs olimpijski w rozwiązywaniu zadań.\nW drugiej połowie lat 80-tych wygrywa turnieje w Krefeld 1986, Genewa 1987, ale największym sukcesem było zdobycie 6-tego miejsca w łącznej klasyfikacji 1-szej edycji Pucharu Świata. Wyprzedzili go tylko Kasparow, Karpow, Sałow, Ehlvest i Ljubojevic. Jak sam stwierdził, właśnie Puchar na nowo wzbudził w nim zainteresowanie szachami.\nSwoją szachową edukację rozpoczął Nunn od świetnych książek Freda Reinfelda „1001 Ways to Checkmate” (1001 dróg do mata) i drugiej, o równie „baśniowym tytule” „1001 Winnings Chess Combination” (1001 wygrywających kombinacji). Studiował zbiory partii Capablanci, Alechina, Fischera, zachwycał się obiektywizmem analiz Keresa.\nSławę przyniosło Anglikowi pisanie książek szachowych. Zaczął od monografii debiutowych, które wyróżniała rzetelność analizy. Pod koniec 1987 roku wydał, razem z Peterm Griffithem, zbiór 24 własnych skomentowanych partii pod znamiennym tytułem „Secrets of Grandmaster Play” (Sekrety arcymistrzowskiej gry). Wzorując się na obiektywizmie Keresa, Nunn stworzył pracę nie mającą sobie równych we współczesnym piśmiennictwie szachowym. Pokazuje ona sposób myślenia gracza najwyższej klasy, podczas szachowego pojedynku.\nInną dziedziną działalności Nunna jest komponowanie i rozwiązywanie zadań i studiów. Najwyżej ceni prace radzieckich kompozytorów: Kaspariana, Korolkowa i Nadareiszwili. Uważa, że każdy praktyk powinien interesować się szachowymi studiami. Efektem tej pasji Nunna są kolejne dwa bestsellery: „Tactical Chess Endings” (Taktyczne końcówki szachowe), i „Solving in Style” (Stylowe rozwiązania).\nSzczególnie to drugie dzieło wywołało zachwyt szerokich kręgów czytelników. Pisali o nim w superlatywach teoretycy kompozycji. W piśmie „The Problemist” ukazał się list sygnowany przez Jana Pawła II, który dziękując za publikację własnych zadań prosił, aby sygnować je nazwiskiem Karol Wojtyła. W postscriptum zawarta była informacja, że przez całe lato 1987 roku książka Nunna „Solving in Style” była codzienną lekturą autora listu, który uważa, że Nunn „ucząc rozwiązywania problemów w niezwykły sposób odsłania sztukę kompozycji”. Do dziś nie udało się uzyskać potwierdzenia, czy autorem korespondencji z „The Problemist” był Papież. Znaczna część opinii publicznej jest przekonana, że ktoś fałszował listy od Papieża, aby puścić sensacyjną plotkę. Nie zmienia to trafności opinii o książce Nunna wyrażonej w liście.\nPrzed paru laty Nunn ostro skrytykował szachową politykę w Anglii twierdząc, ze marnotrawiony jest dorobek lat poprzednich, który wyniósł szachy w Anglii do poziomu potęgi. Teraz świetność jest zagrożona. Nie ma silnych turniejów, w poszukiwaniu lepszych nagród cała czołówka gra na kontynencie. W wywiadzie dal „News in Chess” Nunn jako curiosum podał fakt, że przez kilkanaście miesięcy nie zagrał z żadnym liczącym się szachiście u siebie w Anglii.\nRównocześnie Nunn chętnie grywa w turniejach weekendowych uważając, że trzeba umieć wygrać z potencjalnie słabszym rywalem, którego się nie zna. Anglik nawołuje do organizowania większej liczby turniejów o zróżnicowanym składzie – obok silnych arcymistrzów, zawodnicy spoza czołówki. Jego zdaniem elitarność zawodów źle wpływa na popularność królewskiej gry.\nW środowisku szachowym Nunn ma przydomek „doktora”. Wynika on nie tylko z tytułu naukowego, ale jest związany także z analitycznym podejściem do gry, wszechstronnością zainteresowań arcymistrza i autorytetem, jakim cieszy się w angielskim środowisku szachowym. Zawsze uśmiechnięty, otoczony młodzieżą, chętnie służy radą i szkoli następców. Wiele spotkań towarzyskich rozegrał m.in. z Nigelem Shortem, który jest teraz w czołóce światowej i szykuje się do finałowego meczu pretendentów z Timmanem, którego stawką jest prawo do gry z Kasparowem. W sukcesie Shorta trudno nie docenić roli właśnie Johna Nunna.\n(Rok 1992 – Gazeta Wyborcza)\nKlaus Junge - Niedoszły mistrz świata\nZ najsilniejszymi szachistami świata rywalizował mając zaledwie 17 lat, a to, co wówczas pokazał, predystynowało go do walki o tytuł szachowego mistrza świata. Niestety, Klaus Junge zginął na froncie 27 kwietnia 1945 roku. Był jedną z ostatnich ofiar wojny w Europie. Wiktor Czaruszin, rosyjski publicysta szachowy, swą książkę o młodym niemieckim geniuszu opatrzył znamiennym tytułem – „Taniec na krawędzi wulkanu”.\nUrodził się w Conception w Chile. Rodzice byli Niemcami, ojciec zajmował się handlem, ale także był dobrym szachistą. Wcześnie zaczął zapoznawać synów z tajnikami królewskiej gry, jednak tylko najmłodszy zabłysnął na światowej arenie. W 1928 roku rodzina wróciła do Niemiec i osiadła w Hamburgu – wówczas jednym z najsilniejszych ośrodków szachowych w kraju. Tutaj mały Klaus miał doskonałe warunki do rozwijania swych uzdolnień. Możliwe, że razem z ojcem podziwiał zwycięstwo Polaków i zdobycie brązowego medalu przez Niemców podczas hamburskiej olimpiady w 1930 roku.\nPierwsze poważne partie rozegrał Junge w wieku 13 lat. Już wówczas zadziwiał dojrzałością gry w końcówkach. Kilka lat później ówczesny mistrz świata Aleksander Alechin, będzie go uznawał za eksperta od tej fazy partii. W Wielkanoc 1939 roku 15-letni Klaus wygrywa w Lubece turniej ziem północnych i zdobywa – obok swego ojca – miejsce w reprentacji Hamburga na drużynowe mistrzostwo Niemiec. Był to spory sukces, zważywszy że Niemcy były w tym czasie szachową potęgą – w tym samym roku ich reprezentacja wygrała w Buenos Aires olimpiadę szachową, wyprzedzając o pół punktu Polskę (część meczów – w tym Polski z Niemcami – zakończyła się bez gry remisem ze względu na wybuch wojny).\nO młodym Junge coraz częściej pojawiają się informacje, w których nierzadko pada określenie „wunderkind” – cudowne dziecko. Na pełne potwierdzenie tego „tytułu” trzeba było jednak poczekać do 1941 roku. Najpierw Klaus Junge wygrał mistrzostwo Hamburga zdobywając 9 punktów z 9 partii! Potem na Wielkanoc podzielił 1-2 miejsce w hamburskim turnieju ziem północnych. Już z mistrzowskim tytułem wystartował w mistrzostwach Niemiec w Bad Oyenhausen, gdzie wraz z Paulem Schmidtem, najsilniejszym wówczas szachistą niemieckim (z pochodzenia Estończykiem). Zwycięstwo najmłodszego i najbardziej doświadczonego uczestnika było szokiem dla rywali, a zarazem potwierdzeniem wielkich możliwości 17-latka. Dwa miesiące później Junge przegrał mecz o tytuł ze Schmidtem, ale swoją rycerskością zdobył serca opinii publicznej.\nMiał lepszą pozycję i przewagę materialną w 1-ej partii, a rywal był w kolosalnym niedoczasie. Mimo to Junge zaproponował mu remis! Nie chciał wygrać przez czas. Dwie następne partie przegrał i było po meczu. Już to zadziwiło kibiców. A potem Klaus skomentował w prasie szachowej wszystkie partie meczu. Niezwykle rzadko na taką pracę decyduje się przegrany...\nKrótka wojenna kariera\nSukces w mistrzostwach Niemiec zaowocował zaproszeniami do kilku turniejów, które rozegrano w latach 1941-1942. Wspomniany już Czaruszin zauważył, że w tych latach za Alechinem podążali jak cień Paul Keres i Klaus Junge. Pierwsze spotkanie z mistrzem świata miało miejsce podczas mistrzostw Generalnej Guberni rozegranych w Krakowie i Warszawie w 1941 roku. Junge podczas turnieju był wyraźnie stremowany, kilka wygranych pozycji tylko zremisował. Zajął 4-te miejsce za Aliechinem, Schmidtem i Bogoliubowem, ale nie przegrał żadnej partii. Rok później, gdy mistrzostwa grano w Warszawie, Lublinie i Krakowie, ustąpił już tylko Alechinowi.\nMistrza świata pokonał Klaus tylko raz – w Salzburgu w 1942 roku, a przegrał z nim 3-krotnie (drugą partię w Salzburgu w mistrzostwach Generalnej Guberni w 1942 r. i podczas turnieju w Pradze w grudniu 1942 roku). Jednak właśnie Alechin podkreślał wówczas – obok niedościgłej biegłości w rozgrywaniu końcówek – jego wielką znajomość debiutów. Widziano w nim gracza arcymistrzowskiej klasy. W jednym z wywiadów Alechin dodał, że Klusowi Junge pomaga nie tylko młodość, ale także precyzja myślenia i matematyczne wykształcenie.\nZe swastyką w tle\nPodczas turnieju praskiego miał już pobór do Wehrmachtu. Znany czeski szachista Karel Opocensky, który w czasie wojny działał w podziemiu, wspominał, że po jednej z rund spotkał się z Junge i Friedrichem Samischem w kawiarni. Podczas rozmowy Opocensky powiedział, że jeszcze niedawno płaciło się czeskimi koronami, a teraz w kieszeni trzeba nosić dużo papierowych okupacyjnych marek. Jakie było jego zaskoczenie, gdy młody Junge pochylił się ku niemu życząc mu, aby jak najszybciej znowu mógł płacić rachunki w czeskich koronach.\nByły to już ostatnie chwile szachowej kariery Klausa Junge. Po ukończeniu 19 lat został wcielony do wojska. W ciągu następnych 3 lat rozegrał tylko jedną partię podczas urlopu w 1944 roku. W 1945 roku podczas pobytu w szpitalu w Lipsku napisał jeden artykuł do niemieckiej prasy szachowej, w którym zajął się grą korespondencyjną na tle gry praktycznej. Zginął jako porucznik Wehrmachtu w bitwie pod Welle niedaleko Hamburga w walce z Amerykanami.\nPrzy zwłokach Klausa znaleziono notatki z matematycznymi pracami. Być może zginął nie tylko wielki szachista, następca Laksera i Aliechina, ale także genialny matematyk. Miał zaledwie 21 lat.\nStyl gry Klausa Junge był niepowtarzalny. Często zostawiał króla w centrum szachownicy bez obrony, aby ściągnąć na niego atak przeciwnika, a w tym czasie przeprowadzić rozstrzygający kontratak. Nazywano to tańcem nad wulkanem. Niestety wojna okazała się silniejszym przeciwnikiem niż szachowi rywale.\nZginął walcząc za sprawę, której nie popierał. Gdyby żył, miałby teraz 70 lat.\n1994 – Gazeta Wyborcza\nZnany szachista niemieckiego pochodzenia, urodzony w Stuttgarcie, od 1930 r. mieszkający w Argentynie, obywatel argentyński, 3-krotny champion tego kraju, arcymistrz od 1952 r., uczestnik 5 olimpiad\n(w latach 1950-1958) Hermann Pilnik, zakwalifikował się do Turnieju Kandydatów w 1956 r. Zajął tam niestety 10, czyli ostatnie miejsce, zgodnie z przewidywaniami. Argentyński arcymistrz sam zresztą nigdy nie przeceniał, ani swej gry, ani swych możliwości. Przyjmując gratulacje po turnieju goeteborskim w 1955 r., skromnie oświadczył, ze nawet „Ślepa kura znajdzie czasem ziarnko”. Nie możemy przypomnieć sobie, aby którykolwiek z kolegów arcymistrza (po fachu, czy po tytule), zdobył się na tak naprawdę szczerą wypowiedź, w podobnych okolicznościach.\nPrzypomnijmy jego sukcesy:\n1-2. Mar del Plata 1944, Luzern 1950-51,\n1.Beverwijk 1951, Wiedeń 1951-52, Belgrad 1952,\n2.Bled 1950, Beverwijk 1952,\n2-3. Mar del Plata 1942, Mar del Plata 1945,\n3-4. Nowy Jork 1948-49.\nW marcu 1951 r. Niemcy zorganizowali w Dortmundzie niewielki, ale silnie obsadzony turniej międzynarodowy. Wśród zaproszonych widniały nazwiska arcymistrzów Bogoliubowa, O`Kelly`ego, Stoltza, Rossolimo i kilku innych znanych mistrzów. Zaproszono również trzech Jugosłowian, a ci ostatni obok arcymistrza Pirca, wydelegowali swoim zwyczajem na turniej dwu przedstawicieli młodzieży: Milica i Fuderera.Dodajmy. że Fuderer, niewysoki, sympatyczny blondynek, o bardzo chłopięcych rysach twarzy, nie miał jeszcze wówczas 20 lat, a wyglądał grubo młodziej. Toteż właściwie trudno się dziwić, że gdy organizatorzy po raz pierwszy ujrzeli Fuderera, wpadli w zdecydowanie zły humor, dziwiąc się, że Jugosłowianie mogli tak dalece zlekceważyć szachistów niemieckich, wysyłając „dziecko” na poważny turniej, w którym grać przecież mieli arcymistrzowie. Zastanawiano się nawet, czy należy Fuderera w ogóle dopuścić do turnieju, ale nie chcąc obrazić gości, wciągnięto ostatecznie „dziecko” na listę uczestników i turniej rozpoczął się. Gdy Fuderer już na starcie w świetnej, krótkiej partii rozniósł Bogoliubowa – Niemcy początkowo nie wierzyli własnym oczom. Szereg dalszych sukcesów jugosłowiańskiego chłopaczka, m.in. zwycięstwo nad „cichym faworytem” niemieckim Pfeifferem – przyjęto już nieco spokojniej. Turniej wygrał ostatecznie, jak wiadomo O`Kelly 7,5 z 11, a Fuderer mając 7 pkt, podzielił z Milicem 2-3 nagrodę, w swoim pierwszym międzynarodowym turnieju, udowadniając jeszcze raz, że „dzieci” potrafią być bardzo groźnymi przeciwnikami, a młody wygląd i wiek bynajmniej nie przeszkadzają szachistom w uzyskiwaniu pięknych wyników.\nW czasie międzynarodowego turnieju w Hastings, miała rzadko spotykana scena. Rzecz działa się w 8 rundzie. Sytuacja w czołówce wyglądała w ten sposób, że na czele tabeli utrzymywał się arcymistrz Gligoric, mający 6 pkt. W ślad za nim szedł acymistrz radziecki Bondarewski 5 pkt, a za nim arcymistrz z Szabo z 4,5 pkt. Po 5 godzinach gry żaden z arcymistrzów nie uzyskał rozstrzygającej przewagi. Tego dnia ich angielscy przeciwnicy, bronili się bardzo zażarcie.\nNikt też z arcymistrzów nie chciał zbytnio ryzykować. Sytuacja turniejowa zmusiła jednakże do ryzyka znajdującego się na trzeciej pozycji Węgra Szabo. „Teraz, albo nigdy” – pomyślał on i zaofiarował figurę za atak. Na pozór wszystko wyglądało logicznie, tzn., że ofiara jest poprawna i że u Szabo pojawiają się realne szanse na wygraną. Przyjrzawszy się pozycji Szabo, arcymistrz Bondarewski usiadł przy swym stoliku, i zamyślił się, szukając możliwości skomplikowania gry, w przypadku bowiem remisu, Szabo doganiał go. Również i Gligoric począł nerwowo kręcić się na swym krześle. Droga do uniknięcia remisu w jego pozycji, prowadziła jedynie przez wątpliwej jakości ofiarę piona, na co trudno mu było się zdecydować. Ale jeśli wygra Szabo, to na pewno i Bondarewski rzuci się w wir walki, w której jego zwycięstwo jest całkiem możliwe. Ta perspektywa bynajmniej nie uśmiechała się Gligoricowi.\nW ostatniej rundzie czekała go trudna partia z Clarkiem, i więcej jak na remis trudno było liczyć. A zatem samodzielne zwycięstwo może się wymknąć z rąk.\nJednakże wkrótce okazało się, że ofiara Szabo była niepoprawna, i arcymistrz był wręcz zachwycony możliwością forsowania remisu przez wieczny szach. Na to tylko czekał Bondarewski, który niezwłocznie zaproponował przeciwnikowi remis. Propozycja ta została przez Greena przyjęta. A wówczas Gligoric bez dłuższego namysłu wyciągnął rękę do swego przeciwnika z zapytaniem: „Draw?”, na co Lloyd odpowiedział: „O`key” i runda zakończyła się.\nW tymże turnieju w Hastings, padł zapewne rekord ilości zużytego czasu, przy obmyślaniu jednego posunięcia. W partii z Cafferty-Gligoric, ten ostatni wpadł w zadumę, i nad swoim 10 pos. myślał „zaledwie” 1 godzinę i 40 minut ! Wytrawny znawca teorii, Gligoric dał się zaskoczyć przez młodego i raczej mało jeszcze znanego przeciwnika. Miało to miejsce po ruchach: 1.e4 e5, 2.Sf3 Sc6, 3.Gc4 Sf6, 4.d4 cd4. 5.0-0 S:e4, 6.We1 d5, 7.G:d5 H:d5, 8.Sce Ha5, 9.S:e4 Ge6, 10.Gd2.\nJak się okazało – Gligoric myślał nie „na darmo”. Partia po 33 ruchach zakończyła się jego wygraną. Zapytany po partii, dlaczego tak długo myślał nad odpowiedzią, skoro ruch Cafferty`ego 10.Gd2 jest ostatnio w modzie, i właśnie szczególnie w Jugosławii, został on poddany dokładnej analizie. Ciekawy był proces myślowy Gligorica. Odpowiedź arcymistrza była następująca:\nOd kilku lat nikt nie grał przeciwko mnie włoskiej partii, i nie dał mi wobec tego możliwości zastosowania obrony dwóch skoczków (tak nazywa się debiut zastosowany przez Gligorica w partii przeciwko Cafferty`emu). Przypomniałem sobie, że kilka lat temu w Somborze, w czasie mistrzostw Jugosławii, ten sam ruch zastosował przeciwko mnie Mario. Odpowiedziałem wówczas 10....Gb4, i wpadłem w trudności. Musiałem więc przypomnieć sobie najpierw przebieg mojej partii przeciwko Mario. Kiedy już partię sobie przypomniałem, zacząłem odtwarzać w pamięci wszystkie późniejsze analizy: gdzie w owej partii popełniłem błąd, i jak należało wtedy grać. Gdy i to przypomniałem, „ogarnęła mnie rozpacz”. Stwierdziłem bowiem, że w myśl owych analiz, czarne mogą wprawdzie bez trudu wyrównać partię, ale szereg wymian sprowadza się do równej i raczej remisowej pozycji. Było dla mnie oczywistym, że mój przeciwnik zna dokładnie wszystkie analizy, i że właśnie dąży do remisu. A ta pespektywa nie uśmiechała mi się. Miałem więc do wyboru: albo solidna odpowiedź z prawdopodobnym remisowym zakończeniem, albo...znalezieniem czegoś zupełnie nowego, co jednakże dawałoby mi nie tylko szansę na wygraną, lecz również nie stanowiło zbyt wielkiego ryzyka. Pozycja przecież na szachownicy była bardzo ostra! A znaleźć coś nowego przy „tykającym zegarze”, nie jest tak łatwo. W reszcie zdecydowałem się na 10....Hd5, co jest istotnie posunięciem nowym. Okazało się jednak, że moja decyzja była słuszna. Mój zdolny, ale mało doświadczony przeciwnik dał się wywieść w pole!\nOstatnie mistrzostwa ZSRR były zarazem turniejem strefowym z cyklu rozgrywek o indywidualne mistrzostwo świata. W związku z tym walka była prowadzona była ze znacznie większą zaciętością. Bywają partie, gdzie z góry wiadomo, że zakończy się ona remisem. Są to przede wszystkim takie, w których po przeciwnych stronach zasiadają stali partnerzy wspólnych analiz teoretycznych. Znane są np. takie pary jak Furman-Tajmanow, Spasski-Tołusz, Simagin-Smysłow, i inne. Jednakże w turnieju wchodzącym w cykl rozgrywek o mistrzostwo świata, obowiązują zupełnie inne zwyczaje. Z drugiej jednak strony takie „parki” znają się na wylot, znają też wzajemnie „sekrety”. I oto w 6 rundzie zasiedli przy jednej szachownicy eksmistrz świata Wasyl Smysłow i jego wieloletni trener i sekundant, mistrz międzynarodowy W. Simagin. Już debiut wywołał kolosalną sensację na sali turniejowej. Rozegrana bowiem została obrona Grunfelda, w której obaj partnerzy są wyśmienitymi, a może i najlepszymi na świecie znawcami. Obaj też mają niewątpliwie wspólne analizy w tym otwarciu. Jednakże w takim przypadku obowiązuje ścisła tajemnica analiz. Obaj partnerzy rozegrali jeden z bardziej znanych wariantów tego otwarcia, a sama partia po bardzo ostrym przebiegu zakończyła się zwycięstwem Smysłowa.\nPoważne błędy w praktyce arcymistrzów zdarzają się stosunkowo rzadko. Tym niemniej zdarzają się... W czasie turnieju kandydatów w Amsterdamie w partii Petrosjan-Bronstein, w lepszej pozycji, i w dużym niedoczasie, Petrosjan podstawił Hetmana. Bronstein nie zastanawiając się „sprzątnął” białego Hetmana z szachownicy, po czym Petrosjan oczywiście poddał partię. Rzecz działa się w 2-ej rundzie, a więc niemalże na początku turnieju. Nic też dziwnego, że Petrosjan kilkakrotnie w czasie turnieju w żartobliwy sposób domagał się od Bronsteina, by ten zwrócił mu „zarekwirowanego” Hetmana, w mniej więcej w ten sposób: - Dawidzie, Dawidzie, jak mogłeś zabrać mi Hetmana”. I oto nadarzyła się ku temu okazja. Po zakończeniu turnieju odbył się pożegnalny bankiet, w czasie którego kilka większych firm holenderskich dla celów reklamowych, obdarowało uczestników turnieju różnymi podarkami. Między innymi jedna z firm cukierniczych, przygotowała bombonierkę, zawierającą komplet figur szachowych odlanych z czekolady, z białymi i czarnymi figurami. Natychmiast po otrzymaniu bombonierki, na estradzie, arcymistrz Bronstein wyciągnął z niej białego Hetmana, podszedł do Petrosjana i wręczył go ze słowami: - Zwracam Ci Hetmana, i uważam swój rachunek za wyrównany. Ten dowcipny gest Bronsteina powitany został burzą oklasków.\nWielokrotny Mistrz USA i zarazem jeden z najsilniejszych szachistów świata na początku naszego stulecia, Frank Marshall, miał ciekawą „przygodę” z szachami korespondencyjnymi. Otóż w pewnym turnieju korespondencyjnym, los przydzielił dwóch szachistów amerykańskich, członków znakomitego Marshall Chess Club, do jednej grupy wspomnianego turnieju. Partia między tymi szachistami miała dość interesujący przebieg i po pewnym czasie wytworzyła się ciekawa pozycja. I z tą właśnie pozycją zgłosił się do Marshalla jeden z grających, z prośbą o pomoc w analizie. Na ogół wielcy szachiści ze względów zasadniczych i łatwo zrozumiałych, odmawiają jakiejkolwiek pomocy w partiach korespondencyjnych. Pomoc taka bowiem przesądzić może wynik partii i oznacza tyle samo, co „podpowiedzenie” posunięcia. Jednakże Marshall nie wiedział, że chodzi tu o partię korespondencyjną, i chętnie przeanalizował owemu szachiście pokazaną mu pozycję. Jakież było jego zdumienie, gdy po kilku dniach zgłosił się do niego inny szachista, również członek Chess Club, i pokazując mu tę samą pozycję ze zrobionym dodatkowym posunięciem, jakie Marshall uznał przy pierwszej analizie za najsilniejsze – poprosił Marshalla, podobnie jak jego poprzednik, o pomoc przy analizie. Marshall nie dał po sobie poznać, że domyśla się o co chodzi. Przeanalizował on pozycję i podsunął mu przy okazji pewne posunięcie, jako najsilniejsze. Dalszego ciągu łatwo się domyślić. Minęło kilka dni i znów do Marshalla zgłosił się pierwszy szachista z prośbą o pomoc. Nic dziwnego – otrzymane drogą korespondencyjną posunięcie było zaskakujące i przekraczające zdolności analityczne owego szachisty. Marshall przeanalizował pozycję i podsunął znów nie mniej skomplikowane posunięcie. Po kilku takich „poradach”, obaj szachiści znaleźli się w tak „zawikłanych” sytuacjach, że już bez skrupułów niepokoili Marshalla, przyznając się, że bez niego nie dadzą sobie rady. W ten sposób Marshall rozgrywał partię korespondencyjną sam ze sobą. Ale o to właśnie mu chodziło. Gdyż w ten sposób mógł z honorem, bez skrzywdzenia żadnego z kolegów, doprowadzić szybko partię do remisowego zakończenia.\nBardzo ciekawą sylwetką w historii szachów, był znakomity szachista niemiecki J. Mieses, zmarły w 1954 r. w Anglii, gdzie spędził kilkanaście ostatnich lat życia. Mieses grywał czynnie w szachy niemalże do samej śmierci (zmarł w wieku 89 lat).\nW czasie pewnej symultany w Londynie w 1948 (Mieses liczył wówczas 83 lata!), jednym z przeciwników Miesesa był 84 letni staruszek. Gdy partia zakończyła się wygraną Miesesa, dowcipny arcymistrz krzyknął triumfującym głosem: - I znów zwyciężyła młodość!...\nKiedy J. Mieses osiedlił się na stałe w Anglii, Brytyjczycy w nie dość precyzyjny sposób wypowiadali jego nazwisko, zwracając się do niego per: „Mister Myses”. W tego rodzaju przypadkach arcymistrz zwykle prostował: - Uprzejmie przepraszam, ale moje nazwisko jest nie „Mister Myses”, lecz Myster Mieses”\nJednym z najgroźniejszych rywali ówczesnego mistrza świata dr Emanuela Laskera, był jak wiadomo, w pierwszych latach naszego stulecia, słynny arcymistrz wiedeński Carl Schlechter. Jego mecz o mistrzostwo świata z Laskerem był zakontraktowany na 1910 rok, a ostatnim przed nim spotkaniem obu przeciwników okazał się wielki mistrzowski turniej w Petersburgu, zorganizowany ku uczczeniu śmierci Czigorina na początku 1909 roku. Ślepy los (losowanie) sprawił, że partia Schlechter-Lasker miała być rozegrana już w pierwszej rundzie. Punktualnie o godz. 10.00, natychmiast po uruchomieniu zegara prze sędziego, Schlechter grający białymi, wykonał ruch 1.e2-e4, i ponieważ mistrza świata jeszcze nie było, udał się do bocznej salki, oczekując tam na przybycie partnera. Z niewiadomych przyczyn Lasker mocno się spóźnił, zjawił się na sali dopiero o godzinie 10.30, nie okazując jednak najmniejszego zdenerwowania, spokojnie usiadł przy szachownicy i zagrał 1....e7-e5. Schlechter niezwłocznie oczywiście zawiadomiony o przybyciu przeciwnika, wrócił do stolika – nie chcąc jednak w tak ważnej partii wykorzystać sytuacji, względnie otrzymać od mistrza świata cennych 30 minut „for” – odczekał przy szachownicy pół godziny, i dopiero gdy oba zegary wykazywały jednakową ilość zużytego czasu, odpowiedział 2.Sg1-f3, i partia potoczyła się dalej. Po bardzo ostrej grze, w której początkowo Lasker osiągnął znaczną przewagę, później jednak popełnił niedokładność i Schlechter bardzo subtelnie broniąc się w Wieżowej końcówce, wyrównał szanse. Wspaniała walka wielkich rywali zakończyła się sprawiedliwym remisem.\nCiekawe, ilu dzisiejszych arcymistrzów poszłoby w podobnym wypadku, śladami wiedeńskiego arcymistrza?\nNikt nie lubi przegrywać, ale sposób w jaki zawodnik przyjmuje porażkę, nieraz budzi liczne kontrowersje. W szachach należy do nich moment poddawania partii. Można poddać się z twarzą zawodowego pokerzysty, bez zdradzania najmniejszych oznak niepokoju – jak Rubinstein, a nawet z okazywaniem życzliwości partnerowi, jak robi to Euwe.\nPoddanie w stylu Janowskiego oznacza zachowanie miny osoby skromnej, która jednocześnie informuje partnera, że jest największym fuszerem jakiego zna historia, i któremu należałoby dawać fory!\nPoddać się „a`la Capablanca” – to przybrać postawę milionera, rzucającego jałmużnę żebrakowi.\nTemu kto wskazuje na stolik krzycząc: „Jak mogłem przegrać z takim idiotą?” – należy przypomnieć o prekursorze tego pomysłu – Nimzowitschu.\nSłynący z elokwencji Spielmann, w chwili gdy przychodziło mu się poddać, nie mówił ani słowa, a już w żadnym wypadku nie zdobywał się na sakramentalne – poddaję.\nMetoda Gruenfelda polegała na zatrzymaniu zegara i odejściu od stolika gry, bez zwracania uwagi na przeciwnika. Była to modyfikacja metody Bardelebena, który zrejterował z sali turniejowej.\nPodczas turnieju w Kecskemet, Mueller odkrył nowy sposób poddawania partii, wprawdzie nie ratujący przed stratą punktu, ale pozwalający na zachowanie godności (??!). Otóż, gdy jego partia została odłożona, i w dniu dogrywki kierownik turnieju Maroczy otworzył kopertę, zamiast zapisanego posunięcia – widniało tam: PODDAJĘ SIĘ - MUELLER.\nOpisane historie, i im podobne zdarzają się nieraz. Nikt nie chce przegrywać, a przegrywającemu nie zawsze udaje się ukryć swego rozczarowania.\nDo początków naszego stulecia ogromną popularnością cieszyły się gry handicapowe, w których spotykali się szachiści o różnej sile gry: słabsi otrzymywali od silniejszych fory w postaci piona, figury, lub dodatkowych posunięć. W podręcznikach teorii z tamtych czasów znaleźć można rozdziały poświęcone, jak wtedy określano – „grze z przeddatkiem.\nWielu czołowych szachistów świata, rozpoczynało swą karierę od brania for. 14-letni Philidor w paryskiej kawiarni ”Regence” dostawał od Legala Wieżę, potem Skoczka, wkrótce Legal musiał uznać go za równorzędnego partnera.\nWiele lat później w Petersburskiej kawiarni „Dominika”, podobne „lekcje” brał Czigorin od Schiffera.\nCiekawe, że większość zachowanych partii Philidora to te, w których dawał fory swym przeciwnikom – Skoczka lub piona.\nByli i tacy szachiści, którzy uznawali tylko grę na fory. Należał do nich znakomity francuski szachista Deschapelles. I tak goszcząc w 1807 r. w Berlinie, dawał wszystkim członkom tamtejszego klubu szachowego po całej Wieży. Ciekawe również, że Deschapelles generał armii Napoleońskiej, który w jednej z bitew stracił prawą rękę, należał do czołowych bilardzistów Paryża, i tu również dawał wszystkim fory!\nGra z handicapem wymaga dużych umiejętności szachowych, ale opiera się często na zagrywkach psychologicznych. Nieraz trzeba odrzucać obiektywnie najsilniejsze kontynuacje – prowadzą bowiem do zbyt dużych uproszczeń – na korzyść takich, które sprowadzają grę do sytuacji niejasnych, czasem zagmatwanych, w jakich gubić się będzie niedoświadczony przeciwnik.\nPraktyka wykazała, że gra na fory, w której plany opiera się nie na silnych, ale słabych ruchach przeciwnika, przynosi silniejszemu niewielkie korzyści w procesie doskonalenia jego umiejętności. Fory mogą dawać (i otrzymywać) gracze, których dzieli różnica kilku klas gry, choć przy współczesnej technice obrony, jest to również ryzykowne: dlatego modna kiedyś gra „z przeddatkiem” w oficjalnych rozgrywkach, nie jest już stosowana.\nKotow wydał książkę, w której opisuje zachowanie się podczas gry, kilku znanych arcymistrzów. Nie wszyscy zawodnicy potrafią wysiedzieć przy szachownicy przez pełne 5 godzin. Nie wszyscy też potrafią zachować przez tak długi czas całkowite milczenie. Normalny rytm walki przy szachownicy, wygląda w ten sposób, że zawodnik wykonuje swój ruch, naciska zegar, zapisuje posunięcie na specjalnym blankiecie, po czym najczęściej wstaje od swego stolika, by nieco się odprężyć, by spojrzeć na inne partie, by ewentualnie zamienić parę słów z kolegami na jakiś obojętny temat. „Ocena innych partii, ale w żadnym wypadku nie własnej. Jest to zabronione przez regulamin turniejowy”.\nZabronione! Ale spróbujcie okiełznać temperament Miguela Najdorfa! Po każdym ruchu podbiega on do zawodników i pyta:\n- No, jak stoję? Dobrze czy źle? Dobry ruch zrobiłem?\nZ tego rodzaju pytaniami zwraca się on również do arcymistrzów na widowni. Argentyńczyk przejawia przy tym dużą nerwowość, bez względu na to, czy ma złą, czy też wygraną pozycję.\nRazu pewnego Keres postanowił zażartować sobie z niespokojnego Argentyńczyka.\n- Co sądzisz o mojej pozycji? – zapytał Najdorf po wykonaniu ruchu, po którym uzyskiwał zwycięski atak.\n- Bardzo zła! Po prostu przegrywasz partię. – odpowiedział zdecydowanym tonem Keres.\nNajdorf wybuchnął śmiechem i... pogłaskał Keresa po twarzy.\nJak trudno walczyć i tworzyć na oczach setek podnieconych kibiców. Szczególnie na turniejach radzieckich, tu dosłownie wszyscy widzowie dobrze znają się na szachach, i toczą gorące spory na temat każdego ruchu, proponują swe własne kontynuacje.\nCo robić? Jak okiełznać widownię? Proponowano stosować środki administracyjne,.karać zbyt hałaśliwie zachowujących się. Potem jednak zdecydowano, że nie wypada. Często zdenerwowany widz wykrzykuje, nie zdając sobie z tego sprawy. Czy można go ukarać? Gdzieś w operze takiego widza uspokoją sąsiedzi - nie przeszkadzać! – ale na turnieju sąsiedzi sami pragnęliby porozmawiać, podyskutować na temat ciekawej partii.\nByły propozycje izolowania grających, umieszczenia ich w oddzielnych pokoju, w pobliżu sceny. W wyjątkowych okolicznościach tak się robi, ale protestują przeciwko temu liczni szachiści. Pragną oni grać właśnie w obecności kibiców, bo obecność ta działa na nich dopingująco. Dlatego też do dnia dzisiejszego gra toczy się w dużych salach. A zbyt krewkich kibiców uspokajają porządkowi.\nSzczególnie dotkliwie odczuwają gwar na sali mistrzowie starszego pokolenia. Nerwy! Ja sam próbowałem zatykać uszy wygładzonymi główkami pionków szachowych. Ale nie odnosiło to zamierzonego skutku, a wywoływało jedynie uśmieszki obecnych na sali kpiarzy.\nBardziej radykalne środki zastosował Botwinnik. Zdecydowawszy się na usunięcie raz na zawsze wpływu hałasu na proces myślowy, rozegrał on z Ragozinem specjalny mecz treningowy. Obok szachownicy ustawili oni aparat radiowy rozbrzmiewający fortissime. Przy okazji „załatwiono się również z problemem dymu od papierosów. Ragozin palił w czasie tego meczu najohydniejsze gatunki papierosów.\nZa to teraz Botwinnik siedzi przy szachownicy przez 5 godzin jak sfinks. Ale gdy weteran ten jest niezadowolony ze swej pozycji – doświadczony kibic pozna to po drobnych na pozór oznakach.\nJak to często bywa w czasie meczu o mistrzostwo świata, wbiegał do biura prasowego znawca szachów Jakub Rochlin i wykrzykiwał:\n- Misza coś „podwalił!”\nNiezorientowany w sytuacji pytał:\n- Dlaczego? Przecież ma on wyśmienitą pozycję!\n- O mnie nie oszukacie! – mawiał Rochlin – Popatrzcie na jego czerwone uszy. To najlepszy dowód, że coś „podwalił”.\nWiadomo również, że Botwinnik w krytycznych momentach zaczyna poprawiać nerwowo krawat. Natomiast, gdy go nic niepokoi, siedzi on spokojnie, poprawiając jedynie od czasu do czasu okulary.\nNajsilniejsi szachiści świata potrafią panować nad nerwami, nie działa również na nich hałas na sali turniejowej. Przyjrzyjcie się blankietom do zapisu partii Botwinnika, Smysłowa, Keresa. Wszystkie posunięcia zapisane są kaligraficznie.\nSmysłow nie zmienia wyrazu twarzy nawet wówczas, gdy coś „podwali”, a Keres rumieni się po dziewczęcemu, gdy zostanie zaskoczony jakimś niespodziewanym posunięciem.\nWybuchowy Tal koncentruje swą uwagę w czasie gry nie tylko na szachownicy. Chciałby on znać również nastrój swego przeciwnika, wiedzieć o czym on myśli. A jest to przecież bardzo ważne – wiedzieć czy twój ruch speszył w jakimś stopniu przeciwnika, czy też go do pewnego stopnia uradował.\nW czasie mistrzostw ZSRR w 1958 r., zmierzyłem się po raz pierwszy z Talem przy szachownicy. Słyszałem już przedtem, jak trudno jest grać z Talem, że Ryżanin jak gdyby hipnotyzuje przeciwników. „Nie szkodzi – uspokajałem sam siebie – Bywali i gorsi!”. Zasiedliśmy z Miszą do gry. Mnie przypadły białe i pierwszy ruch wykonałem hetmańskim pionkiem. Misza błyskawicznie wyprowadził swego królewskiego Skoczka i... przenikliwie spojrzał na mnie swymi czarnymi oczyma. Tak wpatrywał się we mnie przez 10-20 sekund.\nZ początku znosiłem dość spokojnie to jego natarczywe spojrzenie, ale potem zrobiło mi się jakoś nieswojo. Wykonałem szybko drugi ruch – tym razem hetmańskiego Skoczka. Tal wysunął o jedno pole naprzód pionka g7. „Gra Obronę Staroindyjską – dość ryzykowne otwarcie”. Misza najwidoczniej również się denerwował „Co zagrają białe?” Pochylił się on nieco do przodu i znów obrzucił mnie badawczym spojrzeniem. Najwidoczniej bardzo mu zależało na wyczytaniu czegoś z mojej twarzy. Nasrożyłem się. Oczywiście nie wierzyłem w hipnozę, ale wytrzymywać siłę tego spojrzenia było bardzo trudno. I nagle olśniła mnie zbawienna myśl. Przydała się wypracowywana przez wiele lat umiejętność obrony. Wykonawszy ruch Skoczkiem, spojrzałem groźnie wprost w oczy memu młodemu przeciwnikowi. Skutek był natychmiastowy. Grzeczny i dobrze ułożony Misza po prostu w zapale walki nie zdawał sobie sprawy z tego, że prowadził on ją nie tylko na szachownicy. Po zaakcentowaniu przeze mnie spojrzeniem protestu przeciwko tego rodzaju „manewrom ”ocznym, mój przeciwnik uśmiechnął się przepraszająco i już do końca partii nie spojrzał w moja stronę ani razu.\nW czasie turnieju międzynarodowego w Zurichu w 1934 r., prezydent FIDE dr Rueb, zaproponował żonie mistrza świata Alechina, towarzyską partię szachów. Gdy poczęto ustawiać figury, do stolika zbliżył się Alechin, którego dr Rueb żartobliwie poprosił, by nie pomagał swej małżonce. Alechin obiecał solennie, że nie odezwie się ani słowem, po czym przystąpił do partyjki brydża. Po kilku minutach Alechin – będąc „wychodzącym” – podszedł na chwilę by zobaczyć, jak przebiega partia żony. Rzuciwszy okiem na szachownicę, zorientował się, że Rueb stoi znacznie lepiej. Zobowiązany do milczenia mistrz świata, wykorzystawszy odpowiedni moment, „sprzątnął” z szachownicy Wieżę, należącą do Rueba i spokojnie powrócił do brydża. Po kliku minutach jednak znów podszedł do stolika, przy którym toczyła się wspomniana partia szachów. I o dziwo – partia toczyła się tak, jak gdyby nic się nie stało, z tym jednakże, że sytuacja Pani Alechin ponownie wymagała „cudownego ratunku”. Alechin długo się nie namyślał, i zręcznym ruchem zdjął z szachownicy drugą Wieżę Rueba. Dopiero po dłuższej chwili rozległ się zrozpaczony okrzyk dr Rueba:\n- Gdzie są moje Wieże?\nOczywiście sprawa wyjaśniła się ku uciesze wszytkich obecnych w sali klubowej. Całe zajście Alechin skwitował krótkim wyjaśnieniem:\n- No, skoro nie pozwolono mi nic powiedzieć...\nRównież na tym samym turnieju grał arcymistrz Aaron Nimzowitsch, który znany był ze swej przeczulonej wrażliwości. Szczególnie łatwo wytrącały go z równowagi głośne rozmowy na sali turniejowej, oraz dym z papierosów. Zdarzyło się w czasie turnieju, że Nimzowitsch dogrywał wieczorem końcówkę z Laskerem. Nimzowitsch stał lepiej, i zależało mu bardzo na zwycięstwie. W sąsiednim pokoju grupa arcymistrzów zebrała się przy stoliku i prowadziła dość głośną rozmowę, przerywaną od czasu do czasu wybuchami śmiechu. W pewnym momencie do sali klubowej wpadł Nimzowitsch, i podniesionym głosem, zwrócił się do obecnych tam uczestników turnieju, niej więcej tymi słowami:\n- W imieniu sędziego turnieju, którego tu niestety nie ma, proszę bardzo o przyjęcie do wiadomości, że jeśli panowie nie mogą ciszej się zachowywać, to lepiej byśmy wszyscy udali się do domu, albowiem w takich warunkach grać nie można! Ten hałas przeszkadza mi, bez przerwy mi przeszkadza, w sposób niedopuszczalny mi przeszkadza! W tych warunkach ja dalej grać nie będę!\nW sali klubowej zapanowała śmiertelna cisza. Wystąpienie Nimzowitscha podziałało na obecnych, jak kubeł zimnej wody.Nimzowitsch zaś, po wygłoszeniu swej tyrady wrócił do partii, którą po dalszych kilkunastu minutach, zakończyła się zasłużonym w pełni jego zwycięstwem.\nNastępnego dnia, jak codziennie, Nimzowitsch udał się na spacer nad pobliskie jezioro. W pewnym momencie podszedł do niego jeden z kibiców i powiedział, że jego wczorajsza interwencja w sali klubowej obraziła wszystkich uczestników turnieju, którzy udali się do swych pokojów hotelowych, i nie wiadomo, czy zjawią się na kolejną rundę. Zrozpaczony Nimzowitsch gotów był niezwłocznie udać się do hotelu i przepraszać po kolei wszystkich uczestników turnieju. Zanim jednak ruszył w drogę powrotną, począł pokazywać owemu kibicowi swą wczorajszą końcówkę z Laskerem.\nW czasie demonstrowania tej końcówki, Nimzowitsch zapomniał oczywiście o całym świecie, o wczorajszym incydencie, o kolegach, o przeprosinach. W ten sposób niewinny żart dowcipnego kibica, nie miał żadnych poważniejszych skutków.\nJest w Zurichu niewielka ulica, która nazywa się Raemistrasse. Oczywiście w czasie trwania turnieju w 1934 r., uczestnicy nazwali ją „Remisstrasse”. Znajdowała się ona zresztą na trasie pomiędzy hotelem dla uczestników, a salą gry. Tędy więc normalnie udawali się uczestnicy turniejów na rundę. Arcymistrz Salo Flohr, który był w tym czasie zaprzyjaźniony z Bogoliubowem, udawał się na salę turniejową w towarzystwie Rosjanina, wyruszając codziennie o określonej godzinie z nim razem z hotelu. Przebieg turnieju w początkowej jego fazie, był dla Flohra bardzo korzystny. Na skutek porażki Alechina z Euwem, Flohr objął po 5 rundzie samodzielne prowadzenie w tabeli, i utrzymywał się na czele przez szereg rund, ścigany nieustannie przez mistrza świata Alechina, który zajmował drugą pozycję. W 12 rundzie (na 3 rundy przed zakończeniem turnieju), Alechinowi udało się wreszcie dognać swego najgroźniejszego konkurenta. W następnej 13 rundzie, Flohr miał grać z Bogoliubowem. Postanowił on tego dnia udać się na salę turniejową sam. Istotnie też – nie zjawił się on jak zwykle o określonej godzinie w hallu hotelowym, wobec czego Bogoliubow udał się szybkim krokiem na salę turniejową, i – rzecz jasna – normalną trasą, tj. przez Raemisstrasse. Jednakże nigdzie po drodze Flohra nie spotkał. Partia między tymi dwoma arcymistrzami po dość ciekawym i ostrym pojedynku, zakończyła się remisem.\nGdy po zakończeniu partii Bogoliubow zapytał Flohra, dlaczego nie zjawił się jak zwykle w hallu hotelowym, Flohr odpowiedział:\n- Wiedziałem, że zechce Pan pójść normalną trasą przez Raemisstrasse, a ja byłem dziś bojowo nastawiony, i remis mnie urządzał. Poszedłem więc sam, inną trasą.\nFlohr miał dokładne przeczucie. Tego dnia istotnie remis z Bogoliubowem kosztował go utratę prowadzenia, albowiem Alechin swą partię wygrał, wyszedł na czoło tabeli, i prowadzenia już do końca nie oddał.\nMoskiewski arcymitrz Dawid Bronstein, jest naprawdę człowiekiem o wyjątkowym poczuciu humoru. Do Moskwy zaproszony został na czas turnieju strefowego ZSRR, znany dziennikarz holenderski B. Withuis – sam również niezły szachista, specjalizujący się w seansach gry jednoczesnej. Oczywiście moskiewscy działacze zorganizowali w foyer teatru, w którym odbywał się turniej, seans gry jednoczesnej sympatycznego Holendra.\nWłaśnie mija 5 godzina seansu. Przy szachownicach zostało już niewielu przeciwnikow Withuisa, a również na scenie teatru dobiegała końca kolejna runda. Tego dnia arcymistrz Bronstein zakończył swą partię pokojowo. Wychodząc z teatru, zatrzymał się na chwilę w foyer, i począł przyglądać się partiom symultany. W pewnej chwili podszedł do wolnej szachownicy i ustawił na niej szybko pozycję, w której białe dawały łatwo dostrzegalny mat w jednym ruchu, po czym zasiadł przy tejże szachownicy tak, jak gdyby uczestniczył od samego początku w symultanie. Po chwili do stolika podszedł zamyślony Withuis, spojrzał na szachownicę i niemalże błyskawicznie dał swemu „przeciwnikowi” mata. Bronstein, jak przystało na kulturalnego amatora symultany, wstał wyciągnął do symultanisty rękę. Withuis uścisnął rękę swego „przeciwnika” i wówczas dopiero spojrzał na niego. Ujrzawszy jednak arcymistrza Bronsteina, zorientował się natychmiast w spłatanym mu figlu i...wybuchnął szczerym śmiechem. Śmiali się zresztą wszyscy świadkowie tej niecodziennej sceny.\nPrzed 16 olimpiadą szachową, Federacja Szachowa Stanów Zjednoczonych miała poważny problem. Jak wiadomo w ostatnich dwóch olimpiadach nie startował jeden z ajwybitniejszych szachistów amerykańskich Samuel Reshevsky, który jako warunek stawiał wystawienie go na pierwszej szachownicy – przed Fischerem. W tym roku Reshevsky zmienił żądania. Oświadczył, że jest mu obojętne, na której szachownicy będzie grał, byleby otrzymał odpowiednie honorarium.\nI tak za start na pierwszej szachownicy zażądał on od Federacji USA 1.000, na drugiej 2.000, na trzeciej 3.000 dolarów itd.\nW tym stanie rzeczy Fischer również oświadczył, że i jemu jest obojętne, na której zostanie wystawiony szachownicy. Zażądał on „jedynie” specjalnego\nhonorarium..., dwukrotnie wyższego niż Reshevsky. A więc 2.000 za pierwszą, 4.000 za drugą, 6.000 dolarów za trzecią szachownicę.\nEksmistrz świata Michał Tal znany jest w środowisku szachowym jako arcymistrz o niezwykłej wprost pamięci. Nie chodzi już o pamięć ściśle szachową, polegającą na zapamiętywaniu niezliczonej wręcz ilości wariantów teoretycznych. Tal pamięta dokładnie kto, gdzie, kiedy, i z jakim wynikiem zastosował wariant debiutowy.\nRazu pewnego znany mistrz łotewski Gipslis, postanowił „sprawdzić” pamięć Tala i zadał mu „podchwytliwe” pytanie:\n- Misza, czy pamiętasz przypadkiem jaki wariant zastosował Keres białymi W Gambicie Hetmańskim przeciwko Bolesławskiemu w 3-ej rundzie 20 mistrzostw ZSRR?\nOdpowiedź Tala brzmiała:\n- Nie naciągaj mnie! Bolesławski z Keresem grali nie w 3-ej, lecz w 19 rundzie. Białymi grał nie Keres, lecz Bolesławski, przy czym rozegrano wówczas nie Gambit Hetmański, lecz Partię Hiszpańską!\nNa turniej międzynarodowy do San Sebastian w 1911 r., zaproszony został m.in. młody szachista kubański, przyszły mistrz świata Jose Raoul Capablanca. Przeciwko jego udziałowi w arcymistrzowskim turnieju protestowali niektórzy najstarsi uczestnicy, uważając go za niezupełnie dojrzałego do gry ze starymi „repami”, uczestnikami wielu turniejów arcymistrzowskich. Do najzagorzalszych przeciwników udziału Capablanki w turnieju, należeli Nimzowitsch i Bernstein. Mimo to jednak Capablanca został do turnieju dopuszczony.\nW przeddzień rozpoczęcia turnieju, obaj wymienieni tj. Nimzowitsch i Bernstein grali w hallu hotelowym lekkie partie. Przypatrujący się ich grze Capablanca pozwolił sobie na poczynienie jakiejś uwagi, na co Nimzowitsch odpowiedział niezupełnie grzecznie. Genialny kubańczyk zaproponował wówczas Nimzowitschowi kilka lekkich partii, o dość wysoką stawkę. Nimzowitsch oczywiście wyzwanie przyjął. Ku wielkiemu zadowoleniu kibiców, Capablanca wszystkie partie wygrał. W ten sposób ukarany został Nimzowitsch.\nNatomiast Bernstein ukarany został następnego dnia, albowiem w wyniku losowania Capablanca zmierzył się z nim już w pierwszej rundzie. Bernstein został po prostu rozgromiony przez 23-letniego kubańczyka, przy czym partia ta nagrodzona została nagrodą za piękność.\nMistrz świata E. Lasker pochwalił pewnego razu swego młodego przeciwnika, wyrażając się pochlebnie o jego grze w końcówce. Zadowolony z tej pochwały młody szachista zapytał doświadczonego mistrza:\n- Właśnie zauważyłem, że znacznie lepiej gram w końcowym stadium gry, niż w początkowym, względnie w grze środkowej. Dlaczego tak się dzieje? Czy są to całkiem różne rzeczy? Czy istnieje sposób, by w równie dobry sposób rozgrywać wszystkie stadia partii szachowej?\n- Oczywiście – odpowiedział Lasker – niech Pan sobie tylko wyobrazi już na samym początku partii, że gra Pan końcówkę, tylko z większą ilością figur...\nW otwartych kobiecych mistrzostwach Anglii w sierpniu 1966 r. w Sunderland, wydarzył się niecodzienny przypadek.\nW partii DC Ellison-CR Gurnhill, czarne wykonały roszadę w 8 posunięciu, jednakże rozbita pozycja czarnego Króla została rozbita, i nieszczęsny władca salwował się ucieczką. Gdy znalazł się on na wyjściowym polu e8 – Gurnhill wykonała powtórnie roszadę, tym razem w drugą stronę. Przeciwniczka nie zareagowała i gra toczyła się dalej. Dopiero ktoś z publiczności zwrócił uwagę sędziego na fakt, że druga roszada nie była prawidłowa. Sędzia sprawdził zapis zawodniczek, stwierdził wykonanie ruchu nieprawidłowego, i zgodnie z przepisami gry nakazał cofnięcie wszystkich posunięć, wykonanych po drugiej roszadzie czarnych, po czym zalecił kontynuowanie gry. Partia wkrótce zakończyła się wygraną białych.\nOpisując ten wypadek, znany mistrz angielski H. Golombek pisze:\n- Jaka szkoda, że publiczność wmieszała się do partii. Kto wie, gdyby partia była kontynuowana, czarne mogłyby zrobić roszadę po raz trzeci i następnie zareklamować remis przez trzykrotne powtórzenie ruchów!!\nBył nie tylko wspaniałym szachistą, ale i genialnym wręcz dziennikarzem. Oto kilka jego aforyzmów, zaczerpniętych z książki „Die hypermoderne Schachpartie”.\nW każdym błędzie tkwi zawsze coś prawdziwego.\nBłąd może zrobić tylko silny szachista.\nUczymy się gry w szachy, przede wszystkim na błędach.\nBłędy istnieją po to, by je robić.\nPartia szachowa – to baśń z 1001... błędu.\nSkoro robię błędy – więc żyję.\nW szachach istnieje tylko jeden błąd – zbytni szacunek dla przeciwnika. Wszystko pozostałe, to albo nieszczęście, albo słabość.\nW czasie olimpiady w Lipsku 1960 r., gwiazdą nr. 1 był oczywiście świeżo upieczony mistrz świata Michał Tal. Większość szachistów, którzy mieli zmierzyć się z Talem, wykazywała zrozumiałe zdenerwowanie. Nie chodziło o obawę przed przegraną. Ostatecznie przegrana z mistrzem świata nie jest hańbą. Chodziło o to, że w tym czasie Tal wygrywał swe partie w sposób miażdżący wręcz swych przeciwników, ofiarowując im „po drodze” dużo materiału. Słynne partie „Talowskie” przypominały grę na jedną bramkę.\nW czasie pewnego przyjęcia udało mi się usłyszeć następującą rozmowę pomiędzy mistrzem świata, a naszym rodakiem Najdorfem:\n- Nie boję się Ciebie Misza! Grałem już z kilkoma mistrzami świata i to z niezłym rezultatem. Nie radzę Ci w partii ze mną ofiarowywać czegokolwiek. Przyjmę każdą Twą ofiarę!\n- A ja ze swej strony obiecuję Ci, że bez ofiary w naszej partii się nie obejdzie.\nZarówno Tal, jak i Najdorf słowa dotrzymali. Tal poświęcił jakość, Najdorf ofiarę przyjął. Wynik partii? Tal wygrał w 24 ruchach.\nDr Siegbert Tarrasch był jednym z najsilniejszych szachistów na świecie pod koniec XIX w. i na początku XX stulecia. Dwukrotnie zresztą dostąpił zaszczytu zmierzenia się z ówczesnym mistrzem świata dr E. Laskerem, w meczach o tytuł mistrzowski.\nTarrasch był wybitnym teoretykiem, szereg jego koncepcji teoretycznych przetrwało do dzisiejszego dnia. Wiele jego założeń strategicznych, również nie straciło swej aktualności, chociaż Tarrasch wierzył w nie wręcz dogmatycznie, nie dopuszczał jakiejkolwiek na ich temat dyskusji. Właśnie apodyktyczność, bezkompromisowość, nieustępliwość, połączona z arogancją i zarozumialstwem spowodowała, że Tarrasch na ogół nie był lubiany przez swych kolegów-arcymistrzów.\nAle arogancja i zarozumialstwo, na ogół nie pozostają bezkarne. Oto kilka przykładów.\nJuż w 1885 r., kiedy Tarrasch liczył zaledwie 23 lata, na turnieju w Hamburgu (był to międzynarodowy debiut Tarrascha) - przyjaciele uprzedzili go przed partią z MacKenzie, wybitnym szachistą amerykańskim, o wyjątkowej sile jego gry. Tarrasch wzruszył jedynie ramionami i odparł: „Biedny MacKenzie”.\nI cóż się potem okazało? Partię wygrał MacKenzie.\nW 1910 r. Tarrasch gorąco protestował przeciwko dopuszczeniu do turnieju międzynarodowego anglika Yatesa, motywując to tym, że jego gra odbiega od poziomu uczestników. Tak było w istocie, albowiem Yates był ostatni, zdobywając 2,5 punktu, remisując 3 partie, wygrywając tylko jedną, z Tarraschem!\nPrzed rozpoczęciem turnieju międzynarodowego w Berlinie w 1920 r., Tarrasch znów gorąco protestował przeciwko udziałowi w nim czeskiego Arcymistrza Retiego. Tym razem Tarrasch absolutnie nie miał racji, Reti bowiem miał za sobą już szereg sukcesów. Oczywiście Reti wygrał partię z Tarraschem, i w ogóle uplasował się w tabeli przed nim.\nPrzed rozpoczęciem meczu o mistrzostwo świata z Laskerem (Berlin 1908 r.), Tarrasch ku zdumieniu wszystkich obecnych, podszedł do mistrza świata i powiedział dosłownie: „Mam Panu do zakomunikowania tylko 3 słowa – szach i mat”. Oznaczało to oczywiście zapowiedź bezpardonowej walki i wiarę z zwycięstwo nad Laskerem. Rzeczywistość jednak i tym razem ukarała zarozumialca i arogancję. Mecz zakończył się zwycięstwem Laskera 8:3.\nZnany rosyjski szachista Ałapin, fanatycznie wręcz uwielbiał analizowanie rozegranych przez siebie partii. Oczywiście czynił to najchętniej ze swym partnerem. Zdarzało się, że Ałapin zapraszał do siebie jakiegoś silnego szachistę, zamykał się z nim w swym gabinecie i... analiza trwała przez 2-3 doby, przerywana jedynie posiłkami, przynoszonymi przez gosposię pana domu.\nPodobnym typem był znany szachista angielski Burn. Na międzynarodowym turnieju w Karlsbadzie (Karlovy Vary) w 1911 r., obaj ci szachiści spotkali się ze sobą. Ich partia zakończyła się zwyciestwem Burna, który zaprosił Ałapina do siebie na kilkudniowy pobyt, celem wspólnego przeanalizowania kilku partii. Ku wielkiemu zdumieniu tych wszystkich, którzy znali zamiłowanie Ałapina do analizy – Rosjanin odmówił. Na pytanie, dlaczego nie przyjął on zaproszenia Burna, odpowiadał:\n- Podobno Burn posiada w Szkocji stary zamek ze zwodzonym mostem. Kto wie ile partii zechce on ze mną przeanalizować. A jak się od niego wydostanę?\nBożyszcze kibiców szachowych – Paul Keres nie zdołał – mimo olbrzymich sukcesów na szachownicy – zdobyć tytułu mistrza świata. Ale za to w życiu codziennym – jak twierdzą jego przyjaciele – Estończykowi sprzyja niesamowite wprost szczęście. Oto dwa drobne przykłady:\nW czasie jednego z dłuższych przelotów samolotem, stewardessy starały się w najprzeróżniejszy sposób zabawić i rozweselić pasażerów. Min. zadano pasażerom zagadkę, polegającą na odgadnięciu ilości zapałek, znajdujących się w niewielkin kieliszku. Zwycięzca otrzymywał w nagrodę butelkę szampana. Keres odgadł ilość zapałek z dokładnością do jednej sztuki. Gdy potem zapytano, dlaczego podał taką, a nie inną liczbę, Keres odpowiedział:\n- Podałem po prostu ilość swych lat.\nW czasie obozu szkoleniowo-kondycyjnego, zorganizowanego przed olimpiadą szachową w Moskwie w 1956 r., Keres wraz z kilkoma innymi szachistami radzieckimi wybrał się na przejażdżkę łódką. W pewnym momencie całe towarzystwo natknęło się na łowiącego ryby spinningiem Ałatorcewa, znanego mistrza i działacza szachowego. Ałatorcew był w dość kiepskim humorze. Przyczyna prosta – tego dnia „ryba nie brała”. Na pytanie Keresa: „Jak idzie?” Ałatorcew odpowiedział : „Źle! Tutaj najwidoczniej nie ma w ogóle ryb. Muszę zmienić miejsce”. A na to Keres:\n„Ależ ty się mylisz! Tu jest wprost zatrzęsienie ryb! Trzeba tylko umieć łowić!”\nSłowa Keresa powitane zostały przez wszystkich gromkim śmiechem, wiadomo bowiem, że Keres nigdy nie zajmował się rybołówstwem, natomiast Ałatorcew znany jest ze swego rybackiego „hobby”. Na takie dictum Ałatorcew bez słowa wręczył spinning Keresowi. Paul zarzucił... i natychmiast wytaszczył jakąś płotkę, Ale tego było jeszcze szczęściarzowi za mało. Zabrał on złowioną rybę ze sobą i poprosił kucharza o przyrządzenie mu jej na kolację. Najwidoczniej w kuchni było niemało kibiców Keresa, albowiem ku wielkiemu zdumieniu wszystkich biesiadników – Keresowi przyniesiono na talerzu wspaniałego, smażonego sandacza.\nGeorg Salwe był jednym z najsilniejszych szachistów łódzkich pod koniec ubiegłego, i na początku obecnego stulecia. Pod jego kierunkiem doskonalili swą klasę gry tacy mistrzowie jak Rubinstein, Rotlewi, Daniuszewski i inni.\nSalwe dość późno wstąpił na drogę międzynarodowych sukcesów, bo dopiero w wieku 45 lat. Jego pierwszym wielkim sukcesem było zajęcie 4-ego miejsca w ogólnorosyjskim turnieju w Kijowie w 1903 r.\nW roku 1906 Salwe wraz z Rubinsteinem uczestniczył w wielkim międzynarodowym turnieju w Ostendzie. Był to jego pierwszy start poza granicami kraju. Turniej zorganizowała dyrekcja uzdrowiska w Ostendzie, a gra toczyła się w luksusowym hotelu do którego prowadziły oryginalne kamienne schody.\nOtóż na pierwszym schodku wyrzeźbione było słowo: Salve! (Witaj). Najwidoczniej Salwe nie posiadał zbyt wysokiego wykształcenia, a w każdym razie nie znał zupełnie łaciny. Tym tylko chyba można wytłumaczyć sobie fakt, iż kilku uczestników turnieju zdołało przekonać Salwego, że napis na schodach wykonany został przez kierownictwo turnieju dla uczczenia jego przyjazdu do Ostendy.\nZnakomity arcymistrz radziecki G. Lewenfisz wymienia w swych wspomnieniach profesora wyższej matematyki Technologicznego Instytutu w Petersburgu BM Kojałowicza, którego życiowym „hobby” były szachy. Kojałowicz grał dość dobrze i nawet raz w 1905 r. wygrał w turnieju klubowym z samym Czigorinem.\nW 1910 r. Petersburski Klub Szachowy zorganizował mistrzostwa klubowe. W jednej z grup półfinałowych grał Kojałowicz i Lewenfisz, podówczas student tegoż Instytutu. Partia między nimi zakończyła się bardzo szybko zwycięstwem Lewenfisza. Tak szybka przegrana w widoczny sposób podrażniła ambicję profesora. Nic tedy dziwnego, że Lewenfisz szedł na egzamin z wyższej matematyki, jak na ścięcie.\nAle profesor Kojałowicz okazał się nie tylko prawdziwym sportowcem, ale też i pedagogiem .Nie czyniąc najmniejszej różnicy pomiędzy Lewenfiszem, a innymi studentami, postawił on przyszłemu arcymistrzowi dobrą notę, a zwracając mi indeks, oświadczył:\n- Jest mi miło podkreślić, że orientuje się Pan również dobrze w zagadnieniach wyższej matematyki, jak też i w skomplikowanych kombinacjach szachowych.\nKiedy na widowni szachowej pojawił się Capablanca, ogólna opinia od razu nimalże widziała w nim najbardziej godnego przeciwnika E. Laskera, w meczu o mistrzostwo świata. Capablanca zyskał też sobie bardzo wieku sympatyków, którzy wierzyli święcie w geniusz swego ulubionego mistrza.\nNiewątpliwie Capablanca był swego rodzaju fenomenem. Jego główna siła polegała na bardzo szybkim obliczaniu wariantów, oraz na błyskawicznym refleksie. Panowało powszechne przekonanie o tym, że Capablanca widzi więcej od swych przeciwników.\nKiedy zawarte zostało porozumienie w sprawie meczu o mistrzostwo świata pomiędzy Laskerem i Capablancą (mecz rozegrany został w 1921 r.), cały świat szachowy podzielił się na dwa obozy.\nSympatycy Laskera twierdzili, że mistrz świata widzi na szachownicy absolutnie wszystko. Sympatycy Capablanci odpowiadali, że kubańczyk widzi resztę. Okazało się, że ta „reszta” miała większe znaczenie. Wygrał Capablanca.\nW tradycyjnym turnieju międzynarodowym w Mar del Plata (Argentyna) w 1957 r., wzięli udział dwaj arcymistrzowie radzieccy Keres i Kotow. Keres zajął w nim 1-sze miejsce, Kotow zaś podzielił 3-4 miejsca. Turniej rozgrywany był w przepięknej sali tamtejszego kasyna gry, i ściągał liczne rzesze kibiców.\nPewnego dnia do Kotowa podszedł jeden z widzów i zapytał, czym tłumaczyć należy wspaniałą grę Keresa. Odpowiedź Kotowa była nie tylko trafna, ale oryginalna i dowcipna.\n- Niech Pan spojrzy, jak Keres pije kawę, a Pan wszystko zrozumie.\nWłaśnie przed chwilą Keresowi podano filiżankę „małej czarnej”. „Wielki Paul” powolutku rozpakował cukier, delikatnie wrzucił go do filiżanki, po czym „bezszmerowym systemem” przez dłuższą chwilę mieszał łyżeczką tak długo, aż cukier całkowicie się rozpuścił. Następnie skosztował łyżeczką napitek, chwilę pomyślał, po czym doszedłszy do wniosku, że kawa jest jeszcze niedostatecznie słodka – uskutecznił tę samą operację po raz drugi. Skosztowawszy ponownie – zdecydował się wreszcie na wypicie kawy.\nWszystko to działo się w momencie, gdy przeciwnik Keresa zastanawiał się nad swym kolejnym posunięciem.\nArgentyńczyk w milczeniu obserwował Keresa, ale wreszcie zwrócił się do Kotowa z zapytaniem:\n- Nie bardzo rozumiem Pańską odpowiedź. Co to ma wspólnego z moim pytaniem. Wszak pytałem Pana, czym wytłumaczyć tak wspaniałą i tak długo utrzymującą się wysoką formę sportową Keresa?\n- Jeszcze Pan nie rozumie? Więc pokażę Panu, jak ja bym tę kawę wypił.\nW tym miejscu Kotow na migi zadokumentował „swój” sposób picia kawy: gorączkowe rozerwanie papieru, w który opakowany jest cukier, wrzucenie go z dużej wysokości do filiżanki i... picie kawy szybkimi głośnymi łykami, bez rozmieszania cukru.\n- Ktoś kto tak pije kawę, jak Keres – nie robi błędów w czasie gry – zakończył swój wywód Kotow.\nNa turnieju pretendentów w Jugosławii, grano ze sobą każdy z każdym, po 4 partie. Reprezentant USA Paul Benko (Węgier z pochodzenia), przegrał w dwóch pierwszych kołach obie partie, z późniejszym zwycięzcą turnieju Michałem Talem. Po drugiej partii Benko oświadczył dziennikarzom:\n- Nie mogę grać z Talem, on po prostu hipnotyzuje mnie.\nWypowiedzi tej nie należy brać dosłownie, aczkolwiek wiadomo, że w czasie gry Tal często przygląda się przeciwnikowi, bardzo badawczym spojrzeniem. Do trzeciej partii z Talem, Benko zjawił się na sali turniejowej w ciemnych okularach. Po kilku pierwszych posunięciach, Tal wstał od stolika, wyszedł na chwilę i powrócił również w ciemnych okularach. Partia ta zakończyła się ponownym zwycięstwem Tala. Po tej partii Benko przyznał, że pomysł z ciemnymi okularami nie był najszczęśliwszy.\n- W ciemnych okularach ja dosłownie niczego nie widziałem.\nźródło - http://www.sternik.yoyo.pl/index.htm


Ulubione jezioro Polaków może zniknąć?! Wszystkiemu winna GDDKiA | Społeczeństwo Pikio\nPikio Społeczeństwo Ulubione jezioro Polaków może zniknąć?! Wszystkiemu winna GDDKiA\nUlubione jezioro Polaków może zniknąć?! Wszystkiemu winna GDDKiA\nUwielbiane jezioro już niebawem zupełnie przestanie istnieć? W mediach pojawiły się zaskakujące doniesienia, które mogą okazać się bulwersujące dla większości Polaków. Okazuje się, że ze wszystkim stoi GDDKiA.\nPolskie jezioro jest poważnie zagrożone. Okazuje się, że niektórzy mają wobec niego dość znaczące plany, które niekorzystnie mogą wpłynąć na tamtejszy region. Choć wielu osobom się ten pomysł nie podoba i proponują opcję alternatywną, wciąż spotykają się z odmową ze strony zdecydowanych zwolenników absurdalnych planów.\nJezioro na Mazurach zniknie?\nPojawiły się informacje, że najprawdopodobniej już niedługo droga z Ełku przez Mrągowo do Olsztyna zostanie usprawniona dzięki wybudowaniu międzynarodowej drogi ekspresowej. Choć powstały aż trzy warianty w kwestii planowanej trasy, to dwa z nich są niemalże takie same. Jak się okazuje, oba miałyby planowo przebiegać przez południową część jeziora Tałty w pobliżu Mikołajek. Dopiero ostatni z wariantów budzi największe poruszenie i spotyka się z brakiem akceptacji ze strony okolicznych mieszkańców.\n- Tu są bagna i tereny podmokłe wymagające albo utwardzenia punktowego, albo całkowitej wymiany gruntu... Nie wiem, dlaczego nikt o tym nie mówi, ale jeżeli zlikwiduje się torfy, przez które płynie woda z jeziora Tałtowisko do Łuknajna, Śniardw i dalej, to odetnie się dopływ tej wody. Łuknajno zniknie pierwsze, a razem z nim rezerwat - mówi burmistrz Piotr Jakubowski.\nWszystko wskazuje na to, że jezioro Śniardwy jest poważnie zagrożone i jeżeli plany GDDKiA zostaną zrealizowane, może zupełnie zniknąć.\nPomysł wybudowania drug kosztem rezerwatu nie spodobał się mieszkańcom, którzy jak sami przyznali, nie byli w ogóle pytani o zgodę. W trosce między innymi o jezioro, zawiązali oni inicjatywę "Ratujmy Mazury". Do całej akcji dołączyły między innymi samorządy Mrągowa, Mikołajek, Rynu i Orzysza. Na chwilę obecną ciężko jest przewidzieć, czy GDDKiA ustosunkuje się do wyraźnych protestów mieszkańców Mazur i zmieni swoje plany. Sytuacja jednak jest naprawdę bardzo poważna, bowiem nie tylko jezioro Śniardwy może zniknąć, ale może zostać również zaburzony okoliczny krajobraz.\njezioro o2 mazury


Kozaki Betty London CAVAK kolor brązowy - Buty360\nButy360 › Buty damskie › Kozaki › Kozaki Betty London CAVAK\nKozaki Betty London CAVAK kolor brązowy\nProponowane Kozaki Betty London CAVAK kupisz tanio w sklepie www.spartoo.pl. Nie da się ukryć, że kozaki damskie są obuwiem spotykanym w każdej kobiecej szafie. Kiedy temperatura na na zewnątrz ulegają coraz to większym spadkom, a aura zmienia się na zimniejszą, płeć piękna sięga po kozaki damskie. Kozaki Betty London CAVAK cieszą się przychylnym.. więcej »\nProponowane Kozaki Betty London CAVAK kupisz tanio w sklepie www.spartoo.pl. Nie da się ukryć, że kozaki damskie są obuwiem spotykanym w każdej kobiecej szafie. Kiedy temperatura na na zewnątrz ulegają coraz to większym spadkom, a aura zmienia się na zimniejszą, płeć piękna sięga po kozaki damskie. Kozaki Betty London CAVAK cieszą się przychylnym spojrzeniem wśród kobiet, które kochają wygodę i jakość wykonania. Sprawdź dokładnie Kozaki Betty London CAVAK.\nKozaki Betty London CAVAK brązowy. Dostępne w rozmiarach dla kobiet: 36, 37, 38, 39, 40, 41, 42, 35.\nKozaki Betty London CAVAK nie są dla Ciebie? Pragniesz kompletnie innego modelu butów? W takim wypadku koniecznie zerknij na naszą propozycję widoczną na dole. Na początku odkryjesz w tym miejscu kozaki damskie Betty London, a jeśli to będzie niewystarczające to możesz zerknąć na wszystkie kozaki damskie i na pewno wtedy znajdziesz coś dla siebie.\nSerdecznie zapraszamy do wyrażenia własnej opinii o butach Kozaki Betty London CAVAK kolor brązowy


jak najszybciej odłączyć od prądu, i wyciągnąć baterię. Można podjąć się oczyszczenia samemu, lepiej jednak poprosić o to fachowców, szczególnie jeśli sprzęt jest na gwarancji.\nNajlepiej od razu wyłączyć sprzęt z gniazdka , wyciągnąć baterię , odwrócić do góry nogami i czekać jak wyschnie .Oczywiście nie zaszkodzi uklęknąć i się gorliwie modlić :).Mój przeżył już kawę i piwo :).\nNależy niezwłocznie odłączyć komputer od wszelkich źródeł prądu (bateria,zasilacz),najlepiej wyjąć dysk twardy i jeżeli jest mokry to go wytrzeć i próbować zrobić kopię zapasową danych zapisanych na dysku.Laptop należy oddać do serwisu.\nJak najszybciej wyłączyć laptop,odłączyć źródła zasilania(kabel+bateria),wytrzeć jeżeli jest to możliwe do sucha,skorzystać z odkurzacza,dokładnie wydmuchać resztki płynu.Odczekać jeden dzień i spróbować uruchomić.\nOdłączyć od prądu i wysuszyć np.suszarką do włosów.\nWtedy należy szybko wyłączyć komputer, odłączyć od niego źródła prądu, to znaczy ładowarkę i baterię. Później należy wytrzeć klawiaturę, wyciągnąć ją i sprawdzić jak się ma reszta podzespołów. Jeżeli będą mokre, to należy wytrzeć i odczekać nawet całą dobę do wyschnięcia.\nKlawiaturę można wtedy potraktować płynem Cleanser Druk, zanurzamy ją, później każdy przycisk wciskamy, a następnie suszymy ją suszarką do włosów.\nOdłączyć od zasilania, przetrzeć wilgotną ściereczką, osuszyć.\nOdlączyć od źródła energii (zasilacz, bateria), wyczyścić nie mając nic można nawet spirytusem, odczekać 2-3dni jak nie będzie działać - serwis.\nOdłączyć z prądu, wyjąć baterię.


Autor Wątek: poszukiwany poszukiwana (Przeczytany 9456 razy)\n« dnia: Styczeń 29, 2013, 16:24:13 »\nPoszukiwana osoba niepełnosprawna z pierwszą grupą lub znacznym stopniem niepełnosprawności, do pracy administracyjno-biurowej oraz callcenter. Oferujemy możliwość wykonywania pracy zdalnie lub w siedzibie firmy w Warszawie /gm. Międzylesie - naprzeciwko CZD/.\numiejętności obsługi komputera na poziomie średnio zaawansowanym (standardowe oprogramowanie pakietu Windows oraz programy graficzne w stopniu podstawowym)\numiejętności sprawnego pisania na komputerze\nkreatywności i radzenia sobie w trudnych kontaktach biznesowych\ndoskonałej organizacji pracy, umiejętności analityczne\numiejętność pisania tekstów - copywriting\nciekawą pracę o różnorodnym charakterze obowiązków\npracę w młodym zespole z innowacyjnymi produktami\nProsimy o wysyłanie CV na adres biuro@inter-med.pl\nOdpowiemy tylko na wybrane zgłoszenia. Prosimy zawrzeć klauzulę o poufności.\nOdp: poszukiwany poszukiwana\n« Odpowiedź #1 dnia: Grudzień 06, 2016, 14:40:38 »


Troje dzieci. Wiecej pracy niż pożytku. - Bubulinka\nAutor: Magda Zaniewicz 7 października 2018 Kategoria: Bez kategorii [post-views]\nTroje dzieci. Wiecej pracy niż pożytku.\nZa każdym szczęśliwym dzieckiem kryje się jego matka. Każde czyste dziecko wymaga wyczyszczenia, każde radosne dziecko trzeba najpierw naładować radością, każde spełnione marzenie trzeba najpierw chcieć spełnić. Piękne obrazki dzieciństwa nie powstają jednego dnia, pielęgnowanie dzieci nie jest czymś łatwym i szybkim. Tylko rodzice wiedzą ile siły trzeba żeby przygotować na świat małego człowieka. Tylko codzienność jest w stanie udźwignąć trud wychowania a czas spędzony razem jest naszym sprzymierzeńcem. Czas, który oddajemy dzieciom w większości, skrawek naszego życia, który świadomie i z rozmysłem oddajemy tylko im. Czasem mam wrażenie, że nie podołam. Czasem wydaje się, że troje dzieci to więcej pracy niż pożytku.\nPrzy trójce dzieci jest o wiele więcej pracy niż myślałam. Trójka dzieci nie jest dla każdego. Z życia matki trójki dzieci niewiele ogarniam. Wciąż wydaje mi się, że muszę coś zrobić, odkładam na jutro a kiedy wstaje rano okazuje się, że właśnie mija kolejny miesiąc. Żyję trochę w niedoczasie, jakby na innej planecie w odległej galaktyce a to tylko mój dom i moje własne dzieci. I można by było pomyśleć, że żal trochę tego, że brak mi czasu dla siebie. Można by było żałować, że jestem urobiona po łokcie i średnio czerpię z tego radość a jednak każdego dnia kładę się styrana ale spełniona. Wszystko wygląda inaczej, kiedy narzekanie zamienia się we wdzięczność.\nCzęsto zapominam jaki jest dzień i jak ja się w ogóle nazywam i nie tylko dlatego, że ze zmęczenia i zamieszania ledwo patrzę na oczy ale z powodu zaangażowania i 300% uwagi dla nich. Są dni lub tylko ich części, że nie jestem w stanie odejść od dzieci na krok, bo każdy kolejny oznacza tylko zmianę aktualnie obsługiwanego dziecka. Kiedy zaczynamy się gdzieś razem szykować przypominamy pewnie bardziej przygotowania wyprawy na wojnę niż całkiem miłą zgraną paczkę. Kiedy trzeba ich kapać, ubierać czy karmić wszystko staje na głowie a ja gdzieś głęboko w sercu mam wciąż zamieniać trud w radość i narzekanie we wdzięczność. I choć mój mąż zarzuca mi wciąż, że sama siebie próbuję oszukać ja serio lubię to robić!\nMyję, smaruję, nacieram. Czyszczę, głaszczę, ubieram. Wycieram, ocieplam, przutylam. Koję, zakrywam, otulam. Mój typowy dzień kręci się wokół pielęgnacji 3 małych istotek. Sprzątam po nich, szykuję dla nich i swój dzień ustawiam typowo pod nich. Musicie mi wierzyć, jest co robić. Nakarmić 3 gadające gębulki, umyć 6 nóżek i 6 rączek, wycałować przy tym 60 paluszków! 3 roześmiane buźki, pełne białych ząbków. Być fryzjerem dla całej rodziny, czesać burze włosów na trzech głowach i manikiurzystką na etacie aby obcinać 60 pazurków co kilka dni!! Gilgotać 3 brzuszki i oplatać się 6cioma ramionkami. Wycierać 3 zasmarkane nosy, podawać witaminki do 3 skwaszonych buziek i czyścić 3 pary uszu, żeby dobrze słyszały! 3 małe serduszka a kochające najmocniej, 6 zapatrzonych oczek najpiękniejszych na świecie, 3 małe dupcie biegające radośnie na golasa. Wyliczanki, podskoki i harmider. Dom żyje non stop a kiedy powoli zasypia ja musze dokończyć jeszcze swoją wartę. Muszę być gotowa na ciąg dalszy, na kolejny dzień.\nTo czego używam do codziennej pielęgnacji dzieci nie jest bez znaczenia. Lubię mieć pewność, że rosną zdrowo i bezpiecznie. Tomik alergik, Natka superdziewczyna i mały Antoś. Każde ma swoje potrzeby, niby inne ale jeden przyświeca mi cel. Zadbać o wszystkich jednocześnie i po równo. Tomik jak twierdzi od urodzenia ma katar. Prawda jest taka, że serio jego nosek wymaga większej uwagi niż reszta nosków w domu. Zalecano nam higienę nosa w wersji hard – płukanie. Nie podeszło, zostaliśmy więc przy standardowej wodzie morskiej. Mamy swoje ulubione aplikatory i sposób dawkowania. Tomkowy nosek poddawany jest więc wyjątkowej opiece. Antoś znów musi mieć dopilnowane na czas pazurki, inaczej podrapie wszystkich jak mały kot a najbardziej drapie mnie podczas karmienia! Sam też się jeszcze drapie, widać niemowlęce zapędy jeszcze mu nie przeszły dlatego musze go mocno pilnować. Natka natomiast odkąd pamiętam nadmiernie produkuje i kolekcjonuje woskowinę w uszach, nie wiadomo po co. Cwaniara trochę już nawet potrafi wykorzystać ten fakt i często serio zmyślnie udaje, że nie słyszy! Moja w tym głowa żeby każdemu pomóc na tyle, aby ich przypadłości nie przeszkadzały w codzienności. Tomikowi więc podsuwam specyfiki do płukania noska, Antosia atakuję non stop z cążkami (nie umiem obcinać nożyczkami) a Natce czyszczę namiętnie uszka. Zalepione ucho to dość nieprzyjemna rzecz. Swędzi, przeszkadza i nie daje dobrze słyszeć. Młoda do tego stopnia się przyzwyczaiła, że to niby-niesłyszenie jest jej tajną bronią. Jedno jest pewne, uszu nie czyścimy patyczkami! Używam do tego preparatu w sprayu Vaxol. To jedyny polecany przez ekspertów sprawy do uszu dla dzieci i dorosłych zawierający w 100% oliwę z oliwek, który wspomaga naturalny proces samooczyszczania uszu z woskowiny, chroni przed infekcjami i pielęgnuje uszy w wygodny, bezpieczny i skuteczny sposób. Sprawę pielęgnacji przejęłam w domu w całości. Ustawiam ich sobie w kolejce i czyszczę, obcinam i smarkam. Doglądam i bacznie się przyglądam. Czeszę i układam fryzury, smaruję rany i naklejam plasterki. Dupcie jeszcze podcieram! Sprawdzam ząbki, uszy i dłonie. Lubię to bardzo choć wiem, że oni obsługują się już doskonale. Mimo, że więcej z nimi pracy niż pożytku uwielbiam to, że czuję się potrzebna.\nLiczyć, kochać, nie narzekać! Słuchać 3 głosów na raz, bo wszystko jest takie ważne. Kąpać wszystkich na raz bo to taka fajna zabawa. Sadzać do kolacji przy jednym stole żeby mogli się wychichotać. Kłaść razem na łóżku na długie przytulasy. Mieć wszystkich na uwadze w jednym czasie i w jednej chwili reagować. Nie czekać, nie myśleć, działać! Lubię ich tak liczyć, ganiać, wołać. Lubię stawiać w szeregu i sadzać obok siebie. Lubię prowadzić za rączki czy nosić w ramionach. Lubię doglądać, dbać i mieć ich na głowie. Lubię się czasem pomartwić, zatrwożyć czy bać o przyszłość. Lubię myśleć, pisać ale też działać! I cieszę się, że jestem człowiekiem, który zawsze znajdzie sobie coś do roboty bo aż strach pomyśleć, że nie wiedziałabym co ze sobą zrobić, kiedy nie będę musiała już im tak nadskakiwać?!\nWpis powstał we współpracy z marką VAXOL #zadbaneuszka


Najnowszy teledysk zespołu NN, nakręcony w murach byłego łęczyckiego więzienia – Reporter NTR\nHomeAktualności z regionuPowiat łęczyckiNajnowszy teledysk zespołu NN, nakręcony w murach byłego łęczyckiego więzienia\nStare mury, surowe brzmienie gitary, historia wykolejeńców – oto klimat najnowszego teledysku bluesowego duetu N/N. Muzycy wzięli na warsztat piosenkę „Breaking the law” zespołu Judas Priest i zagrali ją po swojemu: bluesowo i z polskim tekstem. Trudno o lepsze miejsce na historię o typach spod ciemnej gwiazdy niż Dawny Zakład Karny w Łęczycy. Dzięki pomocy Starostwa Powiatowego w Łęczycy muzycy mogli bezpiecznie zwiedzić obiekt i wraz z ekipą nagrać zdjęcia. Historia tego miejsca sama w sobie jest niesamowita. Archeolodzy odnaleźli tam pozostałości pogańskich osad, w średniowieczu działał tu klasztor, który następnie władze pruskie rozbudowały i zamieniły na więzienie. W starych murach do dziś kryje się wiele tajemnic. Data premiery także nie jest przypadkowa. To urodziny królowej kryminału – Agathy Christie. Dla grającego kryminalny blues duetu to bardzo ważne nazwisko.\nTeledysk obejrzeć można pod linkiem: https://www.youtube.com/watch?v=640Z5aZ4PJ8\nKolejny wypadek w Oz\nCudem przeżyła wyp


Home » Zaburzenia zachowania icd 10 » zaburzenia zachowania u dzieci\nwtorek, 8 września, 2015 by: admin in: Zaburzenia zachowania icd 10 Comments Off\nDyscypliną, jaką rekomendują dotychczasowe reklamy do zębów, jest stomatologia. Dużo osób zachęca do tego, by testować własne uzębienie, a co znacznie więcej robić to w sposób harmonijny oraz pełny gracji. Uzębienie, szczególnie to pełne, jest niezwykle ważne, ponieważ zezwala nam na konsumowanie każdego posiłku, a tym samym na bycie osobą jak najbardziej niezależną od protez i tym podobnych rzeczy. W wypadku, kiedy niszczą nam się zęby, powinniśmy bez jakichkolwiek oporów udać się do dentysty. Stomatolodzy doradzają perfekcyjne metody leczenia dla nas, a też wszystkie możliwe oraz połączone z nimi ściśle szczegóły leczenia. Gdyby stomatolodzy nie mieli możliwości znieczulania ludzi, pewno większa część z nich z obaw o ich ból, nie otwierałoby gabinetów. Ludzie nie ubóstwiają uczucia bólu, a też odrętwienia. Jednak z dwojga złego znacznie lepiej jest wybrać znieczulenie, aniżeli komfort w poruszaniu twarzą, jaka kończy się cierpieniem. Dzieci obawiają się dentystów, niemniej jednak to one mają najogromniejsze szanse, na bycie w pełni zdrowymi pod względem zębów, gdyż zezwala na to dobrze wcześnie rozpoczęte leczenie.\nśroda, 14 czerwca, 2017Kiedy powinienem zobaczyć się z dermatologiem estetycznym?\nwtorek, 1 grudnia, 2015psycholog szamotuły\npiątek, 5 października, 2018Człowiek w futerale tekst\npiątek, 5 października, 2018Literackie rozmowy z bogiem bibliografia\nbadanie słuchu poznań dolna wilda\nNajpowszechniejszą znaną chorobą układu krążenia jest nadciśnienie tętnicze. W Polsce odnotowuje się coraz więcej przypadków tej choroby, a ich liczba cały czas rośnie. Nadciśnienie tętnicze jest chorobą cywilizacyjną, która osłabia zdrowie. Objawy wtórne nadciśnienia to te będące następstwem zmian chorobowych. Głównymi czynnikami tej dolegliwości są otyłość, nieprawidłowy sposób odżywiania się, napięcia emocjonalne oraz palenie papierosów. […]\nsobota, 22 kwietnia, 2017 Comments Off


Gdańsk Boleslawa Chrobrego, mieszkania na sprzedaż » nportal.pl\nJesteś tutaj nportal.pl mieszkania pomorskie Gdańsk Gdańsk Boleslawa Chrobrego\nMieszkania na sprzedaż: Gdańsk, Boleslawa Chrobrego\n16 044,78 zł/m²\nRata kredytu: 3959 PLN ►\n**Prawdziwa gratka** Bardzo słoneczny i komfortowy apartament. Gotowy do wprowadzenia bez żadnych dodatkowych nakładów. /// Krótko 3-pokojowy apartamentowiec usytuowany na trzecim piętrze 4 kondygnacyjnego budynku na osiedlu "Mila Baltica. Świetnie rozplanowane 67 m2 z wydzieloną strefą wypoczynku, duży taras o pow. 16 m2. /// Dla kogo? To doskonała propozycja, która zadowoli zarówno aktywne, przedsiębiorcze osoby, jak i rodziny z dziećmi. Dla szukających mieszkania w świetnej lokalizacji z dobrą komunikacją z centrum miasta oraz ceniących bliskość\nZnaleziono 22 ogłoszenia, średnia cena 968 136 zł (14 083 zł/m²)\n17 619,99 zł/m²\n**Prawdziwa gratka** Bardzo słoneczny i komfortowy apartament. Gotowy do wprowadzenia bez żadnych dodatkowych nakładów. /// Krótko 3-pokojowy apartamentowiec usytuowany na czwartym piętrze 4 kondygnacyjnego budynku na osiedlu "Mila Baltica. Świetnie rozplanowane 76,05 m2 z wydzieloną strefą wypoczynku, duży taras o powierzchni 16 m2. /// Dla kogo? To doskonała propozycja, która zadowoli zarówno aktywne, przedsiębiorcze osoby, jak i rodziny z dziećmi. Dla szukających mieszkania w świetnej lokalizacji z dobrą komunikacją z centrum miasta oraz ceniących\n13 266,51 zł/m²\nOFFER IN TWO LANGUAGES Apartament położony w nadmorskiej dzielnicy Gdańska. Idealna lokalizacja - szybko można stąd dojść lub dojechać rowerem na plażę. W pobliżu park Regana, który sprawdzi się na poranny jogging lub spacer; las, plaża. Apartament składa się z przestronnego pokoju dziennego z aneksem kuchennym, sypialni, garderoby, łazienki i korytarza. Z salonu wyjście na wyjściem na 20 metrowy taras. Apartament wykończony został w nowoczesnym stylu. Milla Baltica to kameralne osiedle o niskiej zabudowie i hiszpańskiej architekturze z jasną elewacją.\n15 402,30 zł/m²\nMieszkanie: 4 pokojowe mieszkanie znajdujące się na III piętrze z wystawą południowo zachodnią. Mieszkanie jest dwustronne co jest dziś już rzadkością. Lokal został bardzo dobrze rozplanowany względem układu pomieszczeń. Na 87 m2 otrzymujemy 4 niezależne pokoje oraz otwartą Kuchnię z jadalnią. Stan techniczny mieszkania: Idealny, do wprowadzenia się. Pomieszczenia przynależne: komóra 3 m2 Budynek: Niski blok z 2017 roku, ocieplony, w idealnym stanie technicznym. W klatce schodowej winda. Osiedle zamknięte, wjazd na teren wspólnoty zabezpieczony\nAtuty nieruchomości: - wysoki standard wykończenia - lokalizacja w nowym, prestiżowym oraz kameralnym osiedlu - bezpieczeństwo - monitoring i ochrona - budynek wyposażony w windę - funkcjonalny układ pomieszczeń - trzy niezależne pokoje - dostęp do strefy fitness i sauny - jasna ekspozycja Lokalizacja: Nieruchomość znajduje się w bliskiej odległości do plaży i atrakcji turystycznych Brzeźna. W kilka minut dotrzemy do plaży czy do parku Regana. Liczne ścieżki rowerowe i spacerowe zachęcają do aktywnego wypoczynku na świeżym powietrzu. Mieszkanie jest\n3 pokoje 31 m² parter\n11 506,41 zł/m²\nLokalizacja: Mieszkanie zlokalizowane w dzielnicy Dolny Wrzeszcz, ul. Bolesława Chrobrego. - 7 minut do przystanku tramwajowego, skąd dojedziemy w 7 minut do Politechniki (autobus nr 5 odjeżdża średnio co ok. 10 min) - Z tego samego przystanku tramwajowego dojedziemy do Uniwersytety Medycznego w 9 min. ( odjazd również co 9 min ) - Wydział Farmacji Uniwersytety Medycznego. 1 min tramwajem, pieszo 17 min. - 20 min pieszo do Galerii Bałtyckiej / Wrzeszcz PKP / Galeria Metropolia. - 4 minuty pieszo na przystanek autobusowy Chrobrego, skąd w 5 min\n> Apartament Lokal posiada wysoki standard wykończenia o czym świadczy m.in. drewniana podłoga ( FINISHPARKIET ), włoskie kafle (60 cm x 60 cm), armatura wysokiej klasy, kamienne blaty w kuchni czy łazience oraz rewersyjne drewniane drzwi firmy DEWRO, których główną zaletą jest efekt wyciszenia. Dodatkowo każdy pokój i hall posiada stałą zabudowę stolarską. Lokal został urządzony z dbałością o szczegóły, jest słoneczny i przestronny co zawdzięczamy niezwykle dużym drewnianym oknom, niestandardowej wysokości 3, 00 m oraz pracy architekta wnętrz, który\n18 262,66 zł/m²\nLOKALIZACJA : Nieruchomość zlokalizowana w gdańskiej dzielnicy Zaspa. W najbliższy sąsiedztwie pełne zaplecze handlowo-usługowe, sklepy t.j. Biedronka, dwa Lidle, szpital, apteki, poczta, kościół, banki i wiele innych. Sąsiednie zabudowania to inne apartamentowce, jak również niskie i wysokie bloki mieszkalne. W niedalekiej odległości także Park Millenium Gdańska oraz Park im. Jana Pawła II, umożliwiające aktywne spędzanie czasu pośród zieleni. Miejsce bardzo dobrze skomunikowane z całym Trójmiastem. Doskonały dojazd do wszystkich uczelni w Gdańsku. W\nMila Baltica to nowoczesne, ekskluzywne osiedle o nadmorskim charakterze. Cechuje je szereg udogodnień takich jak: wewnętrzna strefa fitness, pokój relaksu, sauna, eleganckie lobby z portierem, bawialnia dla dzieci oraz inteligentny system zarządzania mieszkaniem. Niska, kameralna zabudowa, szlachetne materiały wykończeniowe oraz futurystyczny design budują prestiż osiedla i spełniają oczekiwania nawet najbardziej wymagających mieszkańców. Inwestycja to najwyższa jakość na trójmiejskim rynku mieszkaniowym. > Lokalizacja Apartament usytuowany jest na\n20 534,25 zł/m²\nNa sprzedaż trzy pokojowy w pełni wyposażony apartament o powierzchni 73 m2 zlokalizowany na pierwszym piętrze prestiżowego osiedla "Mila Baltica". Mila Baltica to nowoczesne i ekskluzywne osiedle z inteligentnym systemem zarządzania mieszkaniem ROBYG SMART HOUSE. Dla mieszkańców została stworzona strefa fitness, sala zabaw dla dzieci oraz sauna. Niska, kameralna zabudowa, szlachetne materiały wykończeniowe oraz futurystyczny design budują prestiż osiedla i spełniają oczekiwania nawet najbardziej wymagających mieszkańców. Teren osiedla jest ogrodzony i\nNa sprzedaż apartament trzypokojowy w nowej inwestycji MILA BALTICA w Gdańsku przy ul. Chrobrego ! Mila Baltica ze względu na prestiżową lokalizację stanowi unikalną propozycję. Inwestycję wyróżnia dobrze rozwinięta sieć komunikacyjna i drogowa, które gwarantują mieszkańcom codzienną oszczędność czasu. Bliskość centrum Gdańska i Sopotu zapewnia mieszkańcom łatwy dostęp do wydarzeń kulturalnych i rozrywkowych, natomiast sąsiedztwo morza oraz licznych terenów zielonych sprzyja wypoczynkowi na łonie natury. Nieruchomość znajduje się na 3 piętrze z 4 w\n16 377,21 zł/m²\nDoskonała propozycja skierowana dla osób ceniących sobie wygodę, przestrzeń, komfort i atrakcyjną lokalizację. LOKALIZACJA: Nieruchomość zlokalizowana na kameralnym (tylko 5 budynków) zamkniętym nadmorskim osiedlu Mila Baltica w Gdańskiej dzielnicy Zaspa. Osiedle to niska zabudowa, a wysokiej jakości materiały wykończeniowe spełniają oczekiwania najbardziej wymagających klientów. Bliskość lasu i parków, to okazja do uprawiania porannego joggingu i popołudniowych spacerów z dziećmi. Znajdujące się nieopodal morze to możliwości świetnego relaksu po pracy.\nMieszkanie w atrakcyjnej dzielnicy Wrzeszcz i dzięki tej lokalizacji nadaje się także pod inwestycję. Dzielnica posiada niezwykle atrakcyjne położenie z jednej strony bliskość morza, z drugiej uczelni wyższych. Przy samym budynku przystanek tramwajowy. Mieszkanie mieści się na 1 piętrze w przedwojennej, dobrze utrzymanej kamienicy. Do mieszkania przynależy duża 15m piwnica. Mieszkanie dzięki dużym oknom i ekspozycji (południe, zachód) bardzo słoneczne, w jego skład wchodzą 3 pokoje, niezależna kuchnia z oknem, łazienka i korytarz. Obecnie w\n16 356,99 zł/m²\nRata kredytu: 3956 PLN ►\nPiękne mieszkanie dla wymagających i chcących mieszkać blisko morza. Lokalizacja Jest to niewątpliwie ogromny atut tego mieszkania. Mila Baltica ze względu na prestiżową lokalizację stanowi unikalną propozycję na rynku nieruchomości. Inwestycję wyróżnia dobrze rozwinięta sieć komunikacyjna i drogowa, które gwarantują mieszkańcom codzienną oszczędność czasu. Bliskość centrum Gdańska i Sopotu zapewnia mieszkańcom łatwy dostęp do wydarzeń kulturalnych i rozrywkowych, natomiast sąsiedztwo morza oraz licznych terenów zielonych sprzyja wypoczynkowi na łonie\nMieszkanie gotowe na biuro!!! LOKALIZACJA Plac Komorowskiego to jeden z węzłów komunikacyjnych Trójmiasta. Stąd tramwajem można się dostać w kilku kierunkach, dodatkowo obok autobusy miejskie. Niedaleko do SKM. Wokół sklepy duże i małe, centra usługowe, szkoły. Prosty dojazd nad morze. Bezpośredni dojazd na uczelnie, blisko akademiki uczelniane. BUDYNEK Niska dwupiętrowa kamienica z dachem z czerwonej dachówki ceramicznej. Czysta klatka schodowa, Nowe drzwi wejściowe. Chodnik - kostka brukowa. MIESZKANIE Położenie na najlepszym, pierwszym piętrze.\npomorskie, Gdańsk, Bolesława Chrobrego\nW sprzedaży mieszkanie w samym sercu Wrzeszcza o powierzchni 60 m2 . MIESZKANIE Mieszkanie w bardzo dobrym stanie, okna plastikowe , zachowane bardzo ładne stylowe drewniane drzwi w pokojach. Aktualnie nieruchomość stanowi siedzibę kancelarii, gdyż jest to bardzo dobra lokalizacja, aczkolwiek mieszkanie nadaje się do mieszkania w miejscu z dostępem do wszelakiej komunikacji i pełnej infrastruktury handlowo-usługowej . Nieruchomość może stanowić bardzo dobre miejsce do mieszkania, gdyż jest to klimatyczna kamienica, ale także może służyć do prowadzenia\nMarzysz o tym, aby mieszkać w spokojnym, cichym miejscu ale wciąż blisko centrum? Lubisz spacerować i świadomość morza w zasięgu twojego kroku sprawiłoby Ci niesamowitą radość? Osiedle Mila Baltica to właśnie spełnienie twoich oczekiwań i potrzeb. Prezentuje Państwu luksusowy apartament wykończony w wysublimowanym guście oraz użyciu najlepszej klasy materiałów. Niewątpliwe atuty: - Lokalizacja - zaciszne, nowe osiedle zamknięte umiejscowione 1800 m od morza!, - Bezpieczeństwo, całodobowa ochrona, monitoring oraz wysoka kultura mieszkańców dzielących\nPrzestronne, słoneczne, 3-pokojowe, mieszkanie o pow. 60m2, na I piętrze, III-piętrowej kamienicy z lat 30-tych, w super lokalizacji, we Wrzeszczu, na początku ul. Chrobrego, przy Placu Komorowskiego. Mieszkanie składa się z 3 przejściowych pokoi, oddzielnej kuchni z oknem, łazienka z wanną, i przedpokoju. Do mieszkania przynależy piwnica ( ok. 15 m2. ) Mieszkanie w dobrym stanie, bardzo jasne, duże okna, od strony południowo zachodniej, do własnej aranżacji. Ogrzewanie elektryczne i woda ciepła ( bojler ) W mieszkaniu jest instalacja gazowa i jest\nOferujemy na sprzedaż komfortowo wyposażony apartament w nowo oddanej inwestycji MILA BALTICA, zapewniającą doskonałą komunikację miejską. Jest to kameralna inwestycja położona milę od plaży dla osób ceniących wysoki standard. Osiedle jest ogrodzone i monitorowane. W budynku znajduje się recepcja. Dla mieszkańców do korzystania: sauna, siłownia oraz dla milusińskich pokój zabaw. Do mieszkania przynależy miejsce postojowe w podziemnej hali garażowej oraz komórka lokatorska. Mieszkanie na parterze, składa się: z salonu z aneksem kuchennym (z ogródkiem),\n4 pokoje 68 m² piętro 3/3\nCzteropokojowe mieszkanie z dwoma balkonami we Wrzeszczu. Wokół pełna infrastruktura handlowo-usługowa oraz doskonała komunikacja z całym Trójmiastem: tramwaj, autobus, SKM, PKM, dworzec kolejowy, 15 minut spacerkiem do plaży w Brzeźnie. Mieszkanie dwupoziomowe (88m2 po podłodze), na pierwszym poziomie znajduje się kuchnia z balkonem, duża łazienka z wanną i oknem , dwie sypialnie i obszerny salon, na drugim poziomie sypialnia z garderobą i tarasem. Mieszkanie po kapitalnym remoncie w 2007 roku, wszystkie instalacje nowe, okna PCV, drzwi\nStarowiejska 291 ofert\nLawendowe Wzgórza 171 ofert\nSienna Grobla 75 ofert\nGrudziądzka 68 ofert\nNadmorski Dwór 64 oferty\nSzafarnia 62 oferty\nBursztynowa 47 ofert\nStężycka 44 oferty\nToruńska 42 oferty\nHallera 39 ofert\nMalczewskiego 35 ofert\nPrezydenta Lecha Kaczyńskiego 31 ofert\nKartuska 30 ofert\nMickiewicza 30 ofert\nAdama Mickiewicza 27 ofert\nKotwiczników 26 ofert\nDługie Ogrody 26 ofert\nśw. Barbary 25 ofert\nStarowiejska 23 oferty\nmieszkania w bloku 928 ofert\nkawalerki 415 ofert


Craft Grid Halfzip damska ocieplana bluza ciemnoszara - Hike.pl\nHike.pl > Bieg > Bluzy / kurtki > damskie bluzy > Craft Grid Halfzip damska ocieplana bluza ciemnoszara\nCraft Grid Halfzip damska ocieplana bluza ciemnoszara\nCiepła damska bluza. Ocieplany, elastyczny materiał zapewnia maksymalny komfort i swobodę ruchów. Sprawdzi się przy bardzo niskich temperaturach jako warstwa dociepleniowa podczas biegania, nordic walking, jazdy na rowerze, na nartach zjazdowych i biegówkach, jak również na co dzień. Sprawdzi się też w casualowej stylistyce. Kolor: ciemnoszary melanż.\n179.90zł 249.90zł Oszczędzasz 28%\nXS, ciemnoszary S, ciemnoszary L, ciemnoszary\nDamska bluza Craft Grid Halfzip.\ndobrze docieplona, miękka bluza\nwewnętrzne docieplenie nie jest jednolite, tzw. plaster miodu\nz boku mała kieszonka na zamek\ndla zmarzluchów idealna do biegania, na narty biegowe jako druga warstwa\nCraft Grid Halfzip damska ocieplana bluza ciemnoszara - Specyfikacja i gwarancja


10 listopada 2014 MIASTO, SPORT\nMiejski Ośrodek Sportu i Rekreacji we Włodawie zaprasza dzieci i młodzież do udziału w Szkolnej Lidze Pływackiej. To cykl zawodów, które będą się odbywać raz w miesiącu, od listopada do kwietnia przyszłego roku. Do rywalizacji mogą przystąpić dziewczęta i chłopcy, którzy będą startować w kilku kategoriach wiekowych. W pierwszej wystąpią uczniowie klas I – II szkół podstawowych i młodsi, w drugiej ich koledzy z klas III – IV, zaś w trzeciej uczniowie klas V – VI. Zawodniczki i zawodnicy z tych grup będą rywalizować na dystansie 25 metrów. Dwa razy więcej do przepłynięcia będą mieć gimnazjaliści z klas I – II oraz trzecioklasiści z gimnazjum i uczniowie I klas liceum. Wszyscy będą rywalizować na wymienionych dystansach stylem dowolnym.\nCały cykl będzie się składać z 6 turniejów, w którym za pierwsze miejsce będzie można zdobyć 12 punktów, zaś za kolejne odpowiednio mniej. Lokaty od 10-ej będą nagradzane jednym punktem. Zwycięzców ligi poznamy po ostatnich zawodach, które odbędą się w kwietniu.\nUczniowie, którzy chcą w nich wystartować powinni do 18 listopada złożyć w recepcji włodawskiego MOSiR-u formularz zgłoszeniowy. Jest on jednocześnie zaświadczeniem o braku przeciwwskazań do udziału w zawodach pływacki. Dokumenty niepełnoletnich zawodników muszą być podpisane przez opiekuna prawnego.\nSzczegółowe informacje w tej sprawie można uzyskać telefonicznie pod numerami: 82 5721 259 lub 5722 584, albo za pośrednictwem poczty elektronicznej, pisząc na adres: mosir.wlodawa@gmail.com.\nMOSiR, pływalnia, Szkolna Liga Pływacka