UNIWESYTET OPOLSKI WYDZIAŁ MATEMATYKI, FIZYKI I CHEMII INSTYTUT FIZYKI - PDF\nUNIWESYTET OPOLSKI WYDZIAŁ MATEMATYKI, FIZYKI I CHEMII INSTYTUT FIZYKI\nDownload "UNIWESYTET OPOLSKI WYDZIAŁ MATEMATYKI, FIZYKI I CHEMII INSTYTUT FIZYKI"\n1 UNIWESYTET OPOLSKI WYDZIAŁ MATEMATYKI, FIZYKI I CHEMII INSTYTUT FIZYKI PRACA LICENCJACKA Marek Piotrów Automatyzacja układu do skanowania powierzchni w scyntygrafie SCINTIMAT 2G. Praca licencjacka wykonana pod kierunkiem dr Stanisława Chabika OPOLE 2005\n2 Załączniki: Spis treści 1. Wstęp 2 2. Część teoretyczna Promieniowanie Podział promieniowania Źródła promieniowania jądrowego Rozpady promieniotwórcze Oddziaływanie promieniowania z materią Detekcja promieniowania Detektory gazowe Detektory półprzewodnikowe Liczniki scyntylacyjne Scyntygrafia Radioizotopy i radiofarmaceutyki Scyntygraf budowa i zasada pomiaru Gammakamera SPECT (Single Photon Emission Computed Tomography) Przykładowe badania Opis modernizacji scyntygrafu Plan modernizacji Elementy modernizacji Część mechaniczna Silniki krokowe Układ sterujący Program obsługi sterownika Ogólny opis programu Dane techniczne Ustawienia programu Informacje programu Skanowanie Kontrola układu 34 Podsumowanie 35 Summary 36 Bibliografia 37 - Kod źródłowy programu "ScintiSter" - Kod źródłowy mikrokontrolera AT89C51 - Schematy układów oraz schematy wyprowadzeń i połączeń 1\n3 1. Wstęp We współczesnych dziedzinach nauki większość urządzeń sterowana jest elektroniką cyfrową. W połowie lat 90-tych w medycynie nastąpiła rewolucja. Pojawiły się zautomatyzowane urządzenia do badań, które znacznie ułatwiły uzyskiwanie wyników badań i diagnozowanie pacjentów. Jednym z wielu tego typu przykładów może być urządzenie do badania krwi. Klasycznie krew po pobraniu trzeba było wirować, po czym analityk medyczny przy pomocy mikroskopu badał próbkę krwi. Dziś dzięki rewolucji krew, która została pobrana specjalną strzykawką od razu zostaje przekazana do urządzenia i już po krótkim czasie otrzymujemy wyniki. Zaletą tego rozwiązania jest to, iż dane o wynikach mamy zapisane w formie cyfrowej. Można je przesyłać miedzy komputerami, co skraca czas przekazywania wyników oraz przyspiesza odnalezienie ich w dowolnym czasie. Pozwala wyeliminować błędy związane z czynnikiem ludzkim. Wyniki są uzyskiwane w krótszym czasie, co daje możliwość szybkiego diagnozowania oraz przyspiesza możliwość leczenia pacjentów. W dzisiejszych czasach klasyczny sprzęt medyczny np. z lat 70 zostaje wycofywany a w jego miejsce wprowadza się nowy sprzęt współczesny. Tak też się stało w Zakładzie Medycyny Nuklearnej w Opolu. Stary Scyntygraf marki Siemens model Scintimat 2G został wycofany i zastąpiony nowszym urządzeniem. Scintimat przekazano do Instytutu Fizyki Uniwersytetu Opolskiego w celach szkoleniowych. Urządzenie to jest w zasadzie sprawne, natomiast nie spełnia warunków oczekiwanych przez współczesną medycynę. Dlatego też moja praca licencjacka opisuje plan modernizacji scyntygrafu w celach dostosowania, unowocześnienia go i dalszego wykorzystania. Pracę tą podzieliłem na trzy części: - część teoretyczna, w której przedstawiłem podstawowe zagadnienia niezbędne do zrozumienia zasady działania urządzenia - część dotycząca modernizacji scyntygrafu, w której przedstawiłem plan przeróbki do poprawy jakości jego pracy - część doświadczalna, to część poświęcona sprawdzeniu działania układów oraz programu Zapraszam do zapoznania się z treścią tej pracy i życzę miłej lektury. 2\n4 2. Część teoretyczna 2.1. Promieniowanie Podział promieniowania Promieniowanie to nic innego jak wysyłanie i przekazywanie energii na odległość. Energia ta może istnieć w postaci cząstek materialnych posiadających energię kinetyczną lub w postaci promieniowania elektromagnetycznego. Dlatego też, gdy w grę wchodzi promieniowanie jądrowe można wyróżnić dwa typy promieniowania: - Promieniowanie korpuskularne, do którego zalicza się promieniowanie α, β oraz neutrony. - Promieniowanie gamma. Ogólnie widmo promieniowania elektromagnetycznego rozciąga się od najkrótszego i niosącego najwięcej energii promieniowania gamma do najdłuższego promieniowania, które nazywa się promieniowaniem radiowym, ilustruje to poniższy rysunek. Rys. II.1.1. Widmo promieniowania elektromagnetycznego. Promieniowanie można również podzielić na promieniowanie jonizujące oraz niejonizujące. Do pierwszego typu zaliczamy promieniowanie wywołujące jonizację atomów absorbentu, przez który takie promieniowanie przechodzi. W promieniowaniu jonizującym 3\n5 można wyróżnić dwa typy oddziaływań. Oddziaływanie pośrednie przez siłę kulombowską, w ten sposób oddziałują cząstki obdarzone ładunkiem. Oddziaływania, w których całkowita lub częściowa energia przekazana jest wtórnej cząstce naładowanej, przykładem jest promieniowanie rentgenowskie, gamma i neutrony. Do promieniowania niejonizującego zaliczamy wszelkie pozostałe typy promieniowań niezdolne wywoływać jonizacji. W tej kategorii znajdziemy całe spectrum o długościach fali dużo mniejszych od promieniowania rentgenowskiego oraz wszelkie cząstki niosące zbyt małą energię by wywołać jonizację, ale zdolne wywołać inne efekty w materiale absorbentu np. cieplne Źródła promieniowania jądrowego Źródłem promieniowania jest radioaktywność pierwiastków, czyli zdolność emitowania przez nie promieniowania jądrowego w wyniku samorzutnej przemiany jąder atomowych w inne. Promieniowanie groźne dla zdrowia człowieka wykazują wszystkie pierwiastki ciężkie, część znajdująca się w 7 okresie, oraz promet, polon, astat, radon z 6 okresu i technet z 5 okresu. Pierwiastki groźne emitują nie tylko cząsteczki α, β, i γ ale również mogą być źródłem promieniowania protonowego i neutronowego. Promieniotwórczość można podzielić na naturalną i sztuczną: Naturalnymi źródłami promieniowania są nuklidy promieniotwórcze i produkty ich rozpadów, które znajdują się w skorupie ziemskiej, promieniowanie kosmiczne oraz wytwarzane przez nie pierwiastki radioaktywne w atmosferze ziemskiej i na powierzchni Ziemi. Do Sztucznych źródeł promieniowania zaliczamy wszystkie źródła, które powstały lub uaktywniły się w wyniku działalności człowieka. Do nich zaliczamy źródła powstałe przez wydobycie i spalanie paliw organicznych, wydobycie i przeróbkę fosforanów i powstanie przy tej okazji różnych źródeł promieniotwórczych. Ponadto do tej grupy należy zaliczyć izotopy wykorzystane w gospodarce, przemyśle, nauce oraz w energetyce jądrowej i radiomedycynie. 4\n6 Rozpady promieniotwórcze Kiedy w materiałach promieniotwórczych jeden typ jąder przemienia się w inny, to mówimy, że następuje rozpad promieniotwórczy. Warunkiem przemiany jądra jest jego wzbudzenie. Takie jądro znajdujące się w określonym stanie energetycznym charakteryzuje prawdopodobieństwo jego rozpadu promieniotwórczego λ przypadające na jednostkę czasu. Jest to wielkość stała dla danego pierwiastka. Ilość rozpadów promieniotwórczych dn zachodzących w czasie dt jest proporcjonalna do ilości jąder promieniotwórczych N(t) w chwili t: dn = - λndt Współczynnik, który jest prawdopodobieństwem rozpadu λ zwany jest stałą rozpadu. Po rozwiązaniu powyższego równania otrzymuje się prawo rozpadu promieniotwórczego, wg, którego zmienia się w czasie liczba jąder promieniotwórczych. N(t) = N 0 exp(-λt) Do scharakteryzowania szybkości rozpadu wprowadza się obok stałej rozpadu tzw. czas połowicznego zaniku (T ½). Jest to czas, po którym, w wyniku rozpadu, liczba jąder promieniotwórczych spadnie do połowy Oddziaływanie promieniowania z materią Każdy typy promieniowania w inny sposób oddziałuje z atomami absorbentu podczas przenikania przezeń. Poniżej opisałem ogólnie, w jaki sposób oddziałuje na materię promieniowanie neutronowe, szybkie elektrony i ciężkie cząstki naładowane. - Neutrony nie posiadają ładunku elektrycznego, co znaczy, że nie oddziałują kulombowsko z atomami absorbentu. Dzięki temu cechuje je duża przenikliwość, bez oddziaływania przechodzą przez grube warstwy materii. Neutrony jako takie oddziałują wyłącznie z jądrami atomowymi w reakcjach jądrowych. Procesy, które zainicjują zależą głównie od ich energii. - Im mniejsza energia, tym więcej inicjowanych reakcji jądrowych, które wyzwalają wtórne promieniowanie ciężkich cząstek naładowanych nawet o dużych energiach kinetycznych. - Im większa energia, tym prawdopodobieństwo zajścia reakcji jądrowej jest mniejsze, a większe jest prawdopodobieństwo zajścia procesu sprężystego rozproszenia. Jądro atomowe przy zderzeniu z neutronem przejmuje znaczną część energii, może nastąpić nawet wzbudzenie jądra. Takie wzbudzenie rozładowane zostaje przez emisję promieniowania 5\n7 gamma (stanowi ono składową część wtórnego promieniowania towarzyszącego przenikaniu neutronów przez absorbent). - Protony, cząstki alfa i inne cząstki posiadające ładunek oddziałują z materią absorbentu głównie kulombowsko. Takie cząstki bardzo rzadko oddziałują z jądrami atomowymi poprzez reakcje jądrowe, a związane są głównie z jonizacją atomu. Proton czy cząstka alfa, które są naładowane, na swej drodze oddziałuje z elektronami wzbudzając atomy lub powodując ich jonizację. Przy każdym oddziaływaniu z elektronem cząstka traci małą część swej energii i zmienia swój pęd. Zdarza się, że wybite elektrony uzyskują tak dużą energię, że jest ona wystarczająca do wywołania kolejnych jonizacji. Powstają wówczas tak zwane elektrony delta. Cząstki charakteryzuje określony zasięg zależny od energii cząstki i właściwości absorbentu.). Zasięg promieniowania beta to 1-2 mm na każdy MeV (zależne od gęstości absorbentu). - Promieniowanie gamma przechodzące przez materię ulega osłabieniu, a spadek natężenia promieniowania przez absorbent wyrażony jest wzorem: I=I 0 exp(-µx) gdzie, I natężenie promieniowania po przejściu przez absorbent I 0 pierwotne natężenie µ - liniowy współczynnik osłabienia x grubość absorbentu Liniowy współczynnik osłabienia jest sumą prawdopodobieństw zajścia trzech procesów zachodzących podczas przenikania promieniowania gamma przez materię, są to: a) zjawisko fotoelektryczne Kwant gamma oddziałuje z elektronem z głębszych powłok atomowych (najczęściej K) przekazując mu swą całkowitą energię. Jest to proces absorpcji promieniowania. Energia kinetyczna elektronu jest równa energii padającego kwantu gamma pomniejszonej o energię jonizacji atomu. Po takim elektronie pozostaje dziura, która jest prawie natychmiast zapełniana przez elektron z wyższych powłok (towarzyszy temu emisja promieniowania X). Zjawisko fotoelektryczne bezpośrednio zależy od liczby atomowej Z absorbentu. Dominuje ono w oddziaływaniu promieniowania gamma o stosunkowo niskiej energii. b) zjawisko Comptona Zjawisko Comptona polega na niesprężystym rozpraszaniu kwantów gamma na elektronach swobodnych. Elektrony związane na powłokach również można uznać za 6\n8 swobodne, jeżeli energia kwantów gamma przekracza znacznie energie wiązania elektronów. W rozproszeniu część energii przekazywana jest odrzuconemu elektronowi. Foton gamma można traktować jako cząstkę o energii E=hν i pędzie p=hν/c. Na rysunku II.1.4 Zobrazowano rozproszenie kwantu promieniowania gamma pod kątem θ. Rys. II.1.4 Schemat zjawiska Comptona obrazujący rozproszenie kwantu o długości fali λ 1, energii E 1 i pędzie p 1 w zderzeniu z elektronem. Energię rozproszonego fotonu pod kątem θ można przedstawić wzorem: hν =hν/(1+(hν/mc 2 )*(1-cosθ) gdzie, h - stała Plancka ν częstość fotonu m masa spoczynkowa elektronu c prędkość światła Jeżeli kąty rozproszenia są małe, to mała część energii fotonu zostanie przekazana elektronowi. W skrajnym przypadku rozproszenia wstecznego (o 180o) elektron nie uzyska całej energii kwantu i jej część zostanie uniesiona przez foton rozproszony. Prawdopodobieństwo zajścia efektu Comptona rośnie wraz ze wzrostem liczby atomowej Z materiału absorbentu. c) zjawisko tworzenia par Jeżeli energia kwantu jest równa lub większa od 1,022 MeV i taki kwant znajdzie się w polu jądra to może zajść proces kreacji par. Foton w tym zjawisku zamienia się w parę pozytonelektron. Jeżeli foton posiadał energię wyższą od 1,022 MeV to nadmiar energii jest zużywany na energie kinetyczne powstałych cząstek i odrzut cząstki, w polu której zachodzi 7\n9 kreacja pary. W układzie foton i para elektron-pozyton nie mogą być równocześnie spełnione prawa zachowania pędu i energii, dlatego zjawisko kreacji par może zachodzić tylko w obecności innej cząstki. Zazwyczaj jest to jądro atomowe, ale może być to także elektron (foton musi posiadać energię minimum 2,044 MeV). 8\n10 2.2. Detekcja promieniowania Układ, w skład, którego wchodzi materiał czuły na padające promieniowanie jak i układy elektroniczne przetwarzające wytworzony w materiale czułym sygnał, możemy nazwać detektorem promieniowania. Detektor można scharakteryzować podając jego: a) czułość - minimalna wartość energii padającej cząstki lub kwantu zdolnej wywołać wykrywalny sygnał. Każdy detektor rejestruje najlepiej dany typ promieniowania o określonej energii. b) odpowiedź detektora - określa to zależność między energią promieniowania padającego na detektor oraz ładunkiem lub wysokością sygnału wyjściowego. c) czas odpowiedzi - czas pomiędzy wniknięciem do detektora padającego kwantu lub cząstki a momentem wytworzenia sygnału wyjściowego. Przez czas trwania sygnału detektor jest nieczuły na inne padające kwanty lub cząstki. Czasową zdolnością rozdzielczą nazywamy zdolność rejestrowania przez detektor różnic w czasie wnikania doń cząstek. d) wydajność detektora - wydajność wewnętrzna detektora κ przedstawia się wzorem: A liczba cząstek zarejestrowanych B liczba cząstek padających κ=a/b e) energetyczna zdolność rozdzielcza - załóżmy, że badamy odpowiedź detektora na wiązkę monochromatycznego promieniowania. W przypadku idealnym wysokość sygnału wyjściowego byłaby taka sama. W rzeczywistości jest to impuls o pewnej szerokości. Jeżeli podamy szerokość połówkową tego impulsu (szerokość w połowie wysokości, tzw. FWHM) to określimy energetyczną zdolność rozdzielczą. f) czas martwy - czas potrzebny detektorowi na przetworzenie sygnału związanego z rejestracją cząstki. Jedne typy detektorów w ogóle nie rejestrują cząstek w czasie martwym, inne pozostają czułe ale powstający sygnał nakłada się na poprzedni powodując jego 9\n11 zniekształcenie i zafałszowanie. Dobrze jest, gdy liczba cząstek wnikających do detektora w czasie martwym jest odpowiednio mała. Przedstawię teraz trzy detektory, jednak najbardziej skoncentruję się na tym, który będę użytkował: Detektory gazowe Podstawowym elementem detektora gazowego są komory wypełnione gazem. Można go sobie wyobrazić jako cylindryczny kondensator wypełniony gazem, wzdłuż jego osi umieszczony jest drut o potencjale dodatnim względem ściany kondensatora. Ściana kondensatora jest katodą, a drut anodą. Przez duży opór do okładek kondensatora przyłożone jest napięcie ze źródła. Jeżeli cząstka spenetruje wnętrze cylindra to wytworzy pewną ilość par elektron-jon. Elektrony zaczną podążać do anody, a jony dodatnie do katody. Ruch jonów i elektronów będzie odpowiadał przepływowi prądu, ale z powodu dużego oporu ładunki ze źródła nie będą mogły szybko dopłynąć i zrekompensować utraty ładunku na okładkach, pojawi się na nich zmiana napięcia, co może być traktowane jako impuls wyjściowy. Po pewnym czasie różnica potencjałów na okładkach wyrówna się do stanu podstawowego przez prąd ze źródła. Napięcie przyłożone do kondensatora determinuje typ detektora gazowego. Ilustruje to rysunek II.2.1 Rys. II.2.1. Ilość zebranych jonów (amplituda impulsu) w funkcji przyłożonego napięcia. 10\n12 Detektory półprzewodnikowe Detektory półprzewodnikowe zasadą działania są podobne do detektorów gazowych, lecz wykorzystuje się w nich złącza p-n. Przy zetknięciu ze sobą półprzewodnika typu n z półprzewodnikiem typu p, dziury z półprzewodnika typu p znajdujące się w paśmie walencyjnym będą przechodziły do półprzewodnika typu n łącząc się z elektronami w paśmie przewodnictwa. Będzie też zachodził proces odwrotny, powstanie w ten sposób na styku dwóch półprzewodników podwójna warstwa ładunku, a wytworzona różnica potencjałów zapobiegnie dalszej wymianie nośników ładunków. Jeżeli do takiego układu podłączy się napięcie tak, że do półprzewodnika typu n przyłoży się potencjał dodatni, a do typu p potencjał ujemny, to można uzyskać pogłębienie bariery potencjału i rozszerzenie obszaru o braku swobodnych nośników. Uzyska się w ten sposób idealny izolator. Padająca cząstka jonizująca może w obszarze złącza wytwarzać pary elektron-dziura, które poruszając się dadzą impuls o wysokości proporcjonalnej do energii utraconej przez cząstkę jonizującą. Detektory półprzewodnikowe można podzielić, ze względu na materiał użyty do budowy, na: a) detektory krzemowe b) detektory germanowe Największą zaletą detektorów półprzewodnikowych jest doskonała energetyczna zdolność rozdzielcza. Jest to odzwierciedlenie niskiej wartości energii potrzebnej do wytworzenia pary dziura-elektron. Inną zaletą jest prawie 100% wewnętrzna wydajność na rejestrację cząstek naładowanych. Funkcją odpowiedzi przy detekcji monoenergetycznej wiązki cząstek naładowanych jest pik gaussowski. W przypadku promieniowania gamma funkcja odpowiedzi ma skomplikowany kształt, ponieważ promieniowanie gamma może wywołać efekt fotoelektryczny, efekt Comptona lub zjawisko kreacji par Liczniki scyntylacyjne Licznik scyntylacyjny składa się z dwóch najważniejszych elementów są to scyntylator i fotopowielacz. Padające promieniowanie gamma wywołuje w scyntylatorze scyntylacje, czyli błyski świetlne wzbudza atomy scyntylatora, a te przechodząc do stanu podstawowego emitują fotony światła. Dobry scyntylator cechuje krótki czas narastania błysku, krótki czas wyświecania, intensywna scyntylacja pod wpływem padającego promieniowania, widmo scyntylacji odpowiadające spektralnej czułości fotopowielacza. 11\n13 Materiały wykazujące zdolności scyntylacyjne można podzielić na organiczne i nieorganiczne. Scyntylatory organiczne to niektóre węglowodory aromatyczne (antracen, naftalen, stilbem). Detektory mogą być też ze sztucznego tworzywa (stałe roztwory niektórych substancji scyntylujących w tworzywie sztucznym). Ze scyntylatorów nieorganicznych najbardziej wydajne są halogenki metali alkalicznych (jodek sodu lub jodek cezu aktywowane talem). Stosuje się także niealkaliczne związki materii o nazwie BGO lub fluorek baru. Drugi element licznika scyntylacyjnego to fotopowielacz, budowa, którego pokazana jest na rysunku II.2.3. Cylinder, z jednej strony którego jest fotokatoda, a z drugiej anoda nazywamy fotopowielaczem. Wewnątrz niego zamontowane są elektrody, które zwane są dynodami. Do dynod podłącza się za pomocą oporowego dzielnika napięcie. Fotony padające na fotokatodę wybijają z niej elektrony, które są przyspieszane w polu elektrycznym. Każdy elektron padając na dynodę wybija z niej kilka elektronów, które przyśpieszone w polu elektrycznym między dynodami wybijają kolejne elektrony z kolejnej dynody. Z każdej kolejnej dynody wybijanych jest coraz więcej elektronów. Na anodzie zbierany jest powstały ładunek i spływając przez opór R powoduje spadek potencjału na nim, czyli impuls, który można zarejestrować. Rys. II.2.3 Budowa fotopowielacza. 12\n14 W ten sposób błyski światła powstałe w scyntylatorze mogą być rejestrowane. Impulsy, które pojawiają się na wyjściu fotopowielacza są zliczane. Amplituda impulsów jest proporcjonalna do natężenia błysków światła, a w konsekwencji do energii zaabsorbowanej w scyntylatorze. W spektrometrii promieniowania jądrowego stosuje się zazwyczaj liczniki scyntylacyjne. Przy detekcji promieniowania gamma w użyciu są materiały o jak największej liczbie atomowej Z (jodek sodu aktywowany talem, BGO, fluorek baru). Bardzo dobrym detektorem cząstek naładowanych jest jodek cezu aktywowany talem. Odpowiedzią detektorów scyntylacyjnych dla cząstki naładowanej jest impuls gaussowski. Promieniowanie gamma daje nieregularną odpowiedź złożoną zwykle z fotopiku i obszaru Comptonowskiego. Zaletą liczników scyntylacyjnych jest szybkość działania. Najlepsze są scyntylatory organiczne, scyntylatory nieorganiczne są już dużo wolniejsze. Energetyczna zdolność rozdzielcza liczników scyntylacyjnych jest na poziomie kilku, a nawet kilkunastu procent. Ponieważ detektory scyntylacyjne są dosyć duże cechuje je 99% wewnętrzna wydajność na cząstki naładowane, natomiast taka wydajność dla kwantów gamma jest skomplikowaną funkcją rozmiarów scyntylatora i geometrii układu źródło-detektor. Kolejną cechą, która charakteryzuje scyntylator, jest stosunek liczby zliczeń w fotopiku do liczby zliczeń w całym widmie. 13\n15 2.3. Scyntygrafia Scyntygrafia to metoda uzyskania obrazu narządów wewnętrznych organizmu człowieka. Obraz taki uzyskuje się przez podawanie pacjentowi radioznaczników (izotopów promieniotwórczych), a następnie rejestrowanie miejsc, z których wysyłane jest promieniowanie gamma. W tym celu wykorzystuje się urządzenie zwane scyntygrafem lub nowsze gammakamerą. W scyntygrafii bada się rozkład stężenia znacznika izotopowego w organizmie. Pozwala to na obrazowanie funkcji czynnościowych danych organów, na co nie pozwala np. tomografia rentgenowska. Jedną z najnowszych technik stosowanych w scyntygrafii jest SPECT (Single Photon Emisson Computed Tomography), czyli tomografia pojedynczego fotonu Radioizotopy i radiofarmaceutyki Aby uzyskać obraz scyntygraficzny należy podać pacjentowi doustnie, dożylnie lub metodami inhalacyjnymi radioizotop. Radioizotopy związane są zwykle z odpowiednimi nośnikami tworząc radiofarmaceutyki (ułatwia to gromadzenie się izotopu w ściśle określonych miejscach). Nośniki dobiera się w oparciu o znajomość funkcji pełnionych przez daną tkankę - są one przez tą tkankę wychwytywane, metabolizowane lub uczestniczą w niej w fizjologicznych procesach. Przykładowe radiofarmaceutyki wykorzystywane do obrazowania niektórych narządów, na przykład: - kości - związki fosforanowe wbudowywane do kości - stanów zapalnych - leukocyty lub immunoglobuliny to komórki i cząsteczki gromadzące się fizjologicznie w miejscu przebiegu procesu zapalnego. W niektórych przypadkach sam izotop wykazuje powinowactwo do gromadzenia się w pewnych tkankach, np. izotopy jodu gromadzone są w tarczycy a izotop talu 201-Tl w sercu. Najpowszechniej stosowana jest scyntygrafia tarczycy. Są dwa radioizotopy używane do obrazowania funkcji tarczycy są to I 131 i Tc 99m. Bardzo ważne jest, aby używany radioizotop miał krótki czas połowicznego rozpadu (krócej przebywa w organizmie pacjenta), był łatwy i szybki do uzyskania, w czasie jego rozpadu powstawało tylko promieniowanie gamma. Te cechy posiada technet. Jod był pierwszym radioizotopem używanym w scyntygrafii tarczycy. Jego okres półrozpadu wynosi 8 dni w wyniku rozpadu promieniotwórczego emitowane jest oprócz promieniowania gamma 14\n16 promieniowanie beta minus (bez znaczenia z punktu widzenia obrazowania, szkodliwe dla tkanek obrazowanego narządu). Jod jako taki może być używany tylko do obrazowania tkanki tarczowej (tarczycy), najczęściej do badania jodochwytności. Jod pozyskiwany jest z reaktorów atomowych, gdzie stanowi jeden z możliwych produktów reakcji rozszczepienia U 235. Technet jest częściej używany niż jod. Jego okres półrozpadu wynosi 6 godzin, co wiąże się z krótszym przebywaniem izotopu w ciele pacjenta i może być używany do obrazowania całego ciała, a nie tylko tkanki tarczowej. Technet uzyskuje się z molibdenu w generatorze molibdenowo-technetowym. Eluację takiego generatora i uzyskanie pożądanej dawki aktywności (można dobierać aktywność wedle potrzeb) można przeprowadzić na miejscu, gdzie przeprowadzane są badania. Technet ponadto w czasie rozpadu wytwarza jedynie promieniowanie gamma bez niepotrzebnego i szkodliwego promieniowania beta minus. To, co jest wadą jodu w obrazowaniu jest zaletą w profilaktyce i leczeniu guzów tarczycy. Jod ze względu na produkcję zabójczego dla tkanek promieniowania beta minus niszczy doskonale komórki rakowe tarczycy Scyntygraf budowa i zasada pomiaru Scyntygraf to urządzenie służące do pomiaru rozkładu radioaktywności w Organizmie człowieka. Jego wadą jest długi czas tworzenia obrazu narządu, ponieważ potrafi w jednym pomiarze rejestrować natężenie promieniowania tylko w jednym wąskim obszarze. Zasadę pomiarów scyntygraficznych ilustruje rysunek II.3.2.1: Rys. II Zasada przeprowadzania pomiaru przy użyciu scyntygrafu. 15\n17 Scyntygraf składa się ze sterowanego automatycznie licznika, który przesuwa się stopniowo meandrycznym ruchem (ukazano to na rysunku II.3.2.2) nad badanym obszarem razem z aparaturą rejestrującą i urządzeniem piszącym. Rejestruje on aktywność poszczególnych miejsc badanego obszaru i w ten sposób powstaje mapa badanego obszaru, na której widoczne są obszary zawierające izotopy. Rys. II Zasada tworzenia obrazu za pomocą scyntygrafu. Detektorem używanym w scyntygrafie jest zwykle licznik scyntylacyjny. W głowicy skanującej zebrane sygnały przekazywane są do przedwzmacniacza, a następnie do właściwego wzmacniacza. Do pomiarów wybiera się sygnały pochodzące od zjawisk fotoelektrycznych zachodzących w krysztale scyntylacyjnym. Kolimatory powodują, że sonda zbiera kwanty gamma padające prostopadle do niej lub z wąskiego obszaru Gammakamera Przewagą gammakamery nad scyntygrafem jest możliwość natychmiastowej obserwacji całego badanego obszaru. Jej schemat przedstawia rysunek II Promieniowanie gamma powstające w badanym narządzie rozchodzi się w różnych kierunkach. Jeżeli trafia na płaszczyznę gammakamery jest filtrowane przez kolimator. Po przejściu przez szczeliny kolimatora promieniowanie trafia na kryształ jodku sodu aktywowanego talem. Promieniowanie wywołuje w krysztale szereg scyntylacji, można powiedzieć, że ważna jest tu grubość kryształu. Im kryształ jest cieńszy tym mniej jest strat w promieniowaniu widzialnym padającym na fotopowielacze (występują tu pewne ograniczenia związane z wielkością 16\n18 energii promieniowania), ale powinien on być odpowiednio gruby, aby jak największa liczba kwantów gamma padających na scyntylator została w nim zarejestrowana Rys. II Uproszczona budowa gammakamery. Scyntylacje wytwarzają impulsy świetlne, które są wzmacniane przez zespół fotopowielaczy. Liczba fotopowielaczy może sięgać nawet ponad 150 (zwykle 37 lub 53). W każdym fotopowielaczu wytworzony sygnał jest przekazywany do systemu pozycjonowania, gdzie tworzone są składowe sygnału lokalizacji x +, x -, y -, y + (rysunek II.3.3.2) By wyznaczyć pozycję pionową Y, od sumy amplitud fotopowielaczy z górnej części detektora y + odejmuje się sumę amplitud fotopowielaczy z dolnej części detektora y -. W podobny sposób wyznacza się składową X. Od sumy amplitud fotopowielaczy z prawej części detektora odejmuje się sumę amplitud fotopowielaczy z lewej części detektora. Badane jest, w którą stronę od centrum jest bardziej oddalony punkt scyntylacji. Składowa Z (amplituda) impulsu jest uzyskiwana jako suma amplitud sygnałów ze wszystkich fotopowielaczy. Następnie stosuje się mechanizm progowania dla sygnału Z (jeżeli sygnał ma amplitudę mniejszą od wartości progowej to jest eliminowany), to zapewnia eliminację zliczeń fotonów z rozproszeń Comptonowskich powstałych w ciele pacjenta lub kolimatorze. 17\n19 Rys. II Schemat układu wytworzenia składowych lokalizacji x +, x -, y -, y +. Obraz rozkładu izotopu źródeł tworzony jest dzisiaj za pomocą komputera. Matryca lokalizacji punktowych źródeł promieniotwórczych mieści się w pamięci komputera i jest ona ustalona w ten sposób, że pokrywa się z miejscami, w których istnieją scyntylacje w krysztale. Elementy matrycy dostosowuje się do wielkości pola obserwacji. Ponieważ matryca może mieć ograniczone rozmiary, to dobiera się je tak, by nieograniczona liczba miejsc, w których mogą zachodzić scyntylacje została zredukowana do skończonych rozmiarów elementów matrycy. Jeżeli kwant gamma wywoła scyntylację, to impulsy położenia X i Y będą przetworzone cyfrowo i wskażą lokalizację zdarzenia na matrycy. Impuls Z wskaże energię kwantu. Kolejne zdarzenia są zapamiętywane w pamięci komputera, gdzie tworzy się z zebranych danych elektroniczny obraz. Wadą gammakamery jest to, iż punktowe źródło daje obraz rozmyty i rozciągnięty na większym obszarze ze stratą ostrości krawędzi. Wielkość rozmycia określa FWHM. Rozmycie powoduje, że dwa punktowe źródła muszą być od siebie oddalone o pewną minimalną odległość, aby były widziane jako oddzielne. Im większe FWHM tym większa musi być ta odległość. Wartość FWHM uzyskaną dla punktowego źródła umiejscowionego na powierzchni kryształu scyntylacyjnego jest nazywana rozdzielczością wewnętrzną. Jest to granica rozdzielczości przestrzennej gammakamery. 18\n20 SPECT (Single Photon Emission Computed Tomography) W jednofotonowej emisyjnej tomografii komputerowej SPECT uzyskuje się obrazy za pomocą gammakamer jedno- lub dwugłowicowych posiadających możliwość obrotu. Obrazy trójwymiarowe uzyskuje się w wyniku obrotu gammakamery i rejestracji kolejnych warstw w przekroju poprzecznym. Grubość rejestrowanych warstw wynosi od 3 do 12 mm. Jeżeli chcemy dokonać obrazowania warstw podłużnych (przekrój strzałkowy lub czołowy) to należy tworzyć je z projekcji poprzecznych dla wielu warstw. Rys. II.3.4. Gammakamera rotująca - zasada pomiaru. Aby określić umiejscowienie źródła w ciele pacjenta dokonuje się pomiaru konturu ciała. Są trzy metody osiągnięcia tego. Pierwsza to pomiar transmisji promieniowania emitowanego przez źródło Xe133 umieszczonego na jednej z głowic gammakamery o dużym polu widzenia. Druga metoda polega na nałożeniu obrazu otrzymanego tomografem SPECT na obraz tego samego fragmentu uzyskanego badaniem za pomocą tomografii rentgenowskiej. Trzecia metoda to rejestracja fotonów gamma biorących udział w zjawisku Comptona zachodzącym w ciele pacjenta, przez udział w tym zjawisku kwantów rozproszonych. Tomografia SPECT posiada wiele zalet w porównaniu z klasycznymi metodami obrazowania. Umożliwia ilościowe pomiary objętości i stężenia radiofarmaceutyku. Przy obrazowaniu zmian patologicznych istnieje większy kontrast, niż w obrazowaniu innymi metodami. Wadami tomografii SPECT jest mała przestrzenna zdolność rozdzielcza, duża absorpcja promieniowania gamma na drodze od źródła do detektora. Rozproszenia Comptonowskie, które są związane z dużym polem widzenia gammakamery, także długi czas pomiaru można uznać za znaczącą wadę. 19\n21 Obecnie rozwój SPECT-u posuwa się w kierunku skrócenia czasu badania i poprawy przestrzennej zdolności rozdzielczej. Poszukuje się nowych rodzajów radiofarmaceutyków i nowych metod kompensacji tłumienia promieniowania. Większość wad SPECT jest eliminowana w tomografii pozytonowej, która jednak jest znacznie bardziej kosztowna, dlatego też nie należy oczekiwać całkowitej eliminacji z praktyki medycznej tomografów SPECT Przykładowe badania Wielkością charakteryzującą kontrast tomografii emisyjnej w tworzonych obrazach jest stężenie znacznika izotopowego w tkance. Różnica pomiędzy tomografią rentgenowską, a tomografią emisyjną polega na tym, że obrazy tomografii emisyjnej prezentują procesy biochemiczne lub fizjologiczne zachodzące w organizmie np., położenie obszarów nowotworowych lub charakter czynnościowy serca, natomiast obrazy tomografii rentgenowskiej dostarczają informacji anatomicznych, takich jak lokalizacja wątroby lub nerek. Ważne jest, że obecność nieprawidłowości np. raka może być wykryta za pomocą tomografii emisyjnej 3-6 miesięcy przed pojawieniem się zmian anatomicznych widocznych na obrazie uzyskanym za pomocą tomografii rentgenowskiej. Scyntygrafia tarczycy mówi o stopniu gromadzenia się jodu w obszarach tego gruczołu. Chorobowo zmienione obszary tarczycy mają inną zdolność wychwytywania jodu niż zdrowe. Nieprawidłowe rozmieszczenie jodu 131 może dowodzić obecności zmian chorobowych i patologii w budowie i czynnościach tarczycy. Jednym z najczęściej wykonywanych badań jest badanie jodochwytności. Polega ono na doustnym podaniu dawki jodu 131 i wykonaniu po 6 i 24 godzinach pomiarów promieniowania z tarczycy. Przedstawiam przykładowe scyntygramy tarczycy. Rysunek II Przedstawia prawidłowy obraz tarczycy. Gdy pojawiają się nieprawidłowości (zwiększone lub zmniejszone gromadzenie radioznacznika) to może to świadczyć o obecności guzów. Rysunek II Na kolejnych rysunkach pokazano obrazy uzyskane przy pomocy gammakamery ORBITER firmy Siemens. 20\n22 Rys. II Obraz tarczycy. * Rys. II Po lewej widoczny guz gorący, po prawej zimny. * Innymi typami badań w tomografii emisyjnej są badania pokazujące czynnościowy charakter danych organów. Przykładem może tu być scyntygrafia perfuzyjna mięśnia sercowego. Bada się stopień ukrwienia mięśnia sercowego. Najczęściej dożylnie podaje się technet-99m lub tal-201. Badanie to daje informacje o miejscach niedokrwiennych serca. Pomiary wykonuje się po wysiłku fizycznym i stanie spoczynku. * obraz uzyskany w Zakładzie Medycyny Nuklearnej w Opolu i reprodukowane za zgodą kierownictwa. 21\n23 3. Opis modernizacji scyntygrafu 3.1. Plan modernizacji Pomysł unowocześnienia scyntygrafu SCIENTIMAT 2G wziął się z potrzeby utworzenia w Pracowni Jądrowej wydziału Fizyki Uniwersytetu Opolskiego stanowiska do ćwiczeń dla studentów, a co za tym idzie unowocześnienie wycofanego już z użytkowania scyntygrafu i możliwość łatwego i zautomatyzowanego wykonywania pomiarów, polegających na lokalizacji izotopu umieszczonego w kuwecie zawierającej piasek. By unowocześnić to urządzenie analogowe opracowałem następujący plan: - wymiana silników asynchronicznych na silniki krokowe wraz ze sterownikami - wykonanie układu opartego na mikroprocesorze do sterowania ruchów głowicą oraz odczytu impulsów z sondy scyntylacyjnej - wykonanie programu komputerowego do obsługi układu sterującego oraz odczytu danych z głowicy i zapamiętywanie ich Plan przedstawiłem na rys. III.1 Rys. III.1 Ideowy plan modernizacji. 22\n24 3.2. Elementy modernizacji Modernizację możemy podzielić na dwie części. Część mechaniczną oraz elektroniczną. W pierwszej jak i w drugiej części zostanie opisany powód przeróbki, jaki należałoby wykonać. Impulsy powstałe w torze detekcyjnym są doprowadzane do urządzenia sterującego (AT89C51) celem ich zliczenia i zapamiętywania w pamięci komputera Część mechaniczna Do części mechanicznej zaliczamy silniki, które są odpowiedzialne za mechaniczne ruchy głowicy po osi X oraz osi Y. W fabrycznym egzemplarzu scyntygrafu zastosowano jeden silnik krokowy do przesuwu po osi Y, lecz w schematach do scyntygrafu nie umieszczono opisu do tego silnika, dlatego proponuję użycie nowego silnika ze sterownikiem. Natomiast do przesuwu po osi X użyto silnika asynchronicznego, który nie nadaje się do użycia w planowanej przeze mnie automatyzacji, dlatego też konieczne jest zastąpienie go silnikiem krokowym wraz ze sterownikiem Silniki krokowe Silnik krokowy jest to silnik przekształcający ciąg sterujących impulsów elektrycznych na ciąg przesunięć kątowych jego wirnika, lub w przypadku silników liniowych przesunięcie liniowe biegnika. Droga kątowa lub liniowa, którą przebywa wirnik (lub biegnik), jest proporcjonalna do liczby impulsów, a prędkości części ruchomej silnika do częstotliwości tych impulsów. Silnik bezpośrednio przetwarza sygnał sterujący na ustalone położenie wału. Silniki krokowe pracują w sposób dyskretny, pozwalają zamienić ciąg impulsów sterujących na równą im liczbę skoków, o stały charakterystyczny dla każdego silnika, kąt. W przerwach pomiędzy kolejnymi impulsami sterującymi, wirnik silnika krokowego zachowuje ostatnio osiągnięte położenie równowagi. Ze względu na dużą niezawodność, możliwość zmiany kierunku, prostotę sterowania oraz to, że silnik krokowy stanowi przetwornik informacji cyfrowej na dyskretnie zmieniające się położenie kątowe lub liniowe, są one stosowane do napędzania różnego rodzaju urządzeń pozycjonujących w przetwornikach położenia, w których kąt obrotu jest proporcjonalny do liczby impulsów sterujących podawanych na wejście komutatora silnika oraz do współpracy z cyfrowymi układami zasilania. 23\n25 Impuls sterujący powoduje to, że uzwojenia silnika zostają zasilone (za pomocą komutatora), odpowiednim układem napięć, które są utrzymywane na nim najczęściej, aż do pojawienia się następnego impulsu sterującego powodującego zmianę tych napięć. Wywołuje to zmianę rozpływu prądu płynącego w uzwojeniu, co wiąże się ze zmianą kierunku strumienia magnetycznego, czego konsekwencją jest obrót silnika o pewien kąt, nazywany skokiem. Liczba układów napięć zasilających (stanów wejść), po przekroczeniu, której zaczynają się one powtarzać nazywana jest cyklem komutacji, natomiast każdy ze stanów wejść nazywany jest taktem komutacji. Do zalet silników krokowych możemy zaliczyć: łatwość sterowania prędkością, możliwość zmiany kierunku, dużą niezawodność oraz prostotę sterowania. Cechami charakterystycznymi silników krokowych są: zajmowanie przez wirnik ustalonych położeń odległych od siebie o wielokrotność skoku, rozwijanie prawie stałych momentów w szerokim zakresie prędkości obrotowej oraz występowanie momentu sprowadzającego wirnik do ustalonego położenia. W celu sprawdzenia planu modernizacji scyntygrafu zastosowałem silnik krokowy MIKOM FA oraz sterownik do niego MIKOMA ESU Silnik krokowy zasilany jest napięciem 12V ze sterownika, który również zasilany jest napięciem 12V o natężeniu max 4A Układ sterujący Układ sterujący potrzebny jest do komunikacji komputera ze sterownikiem silnika krokowego oraz do zliczania impulsów pochodzących z głowicy scyntygrafu. Mikrokontroler jest sercem całego układu sterującego, który komunikuje się przez port RS232 z komputerem, a następnie, otrzymując informacje, wykonuje określoną czynność, która jest w nim zaprogramowana. Mikrokontroler jest scalonym układem cyfrowym, który oprócz wbudowanej jednostki centralnej CPU posiada zintegrowaną pamięć oraz układy wspomagające. Mikrokontroler stanowi użyteczny i całkowicie autonomiczny system mikroprocesorowy, który z reguły nie potrzebuje współpracować z układami zewnętrznymi. Mikrokontrolery wykorzystuje się powszechnie w sprzęcie AGD, do sterowania procesami przemysłowymi itp. Wśród wbudowanych w mikrokontroler bloków funkcjonalnych można znaleźć: - jednostkę obliczeniową (ALU) - najczęściej 8-bit, ale także 16 i 32-bit - pamięć danych (RAM, EEPROM) i programu (EPROM, EEPROM, Flash) 24\n26 - liczniki, kontrolery przerwań, kontrolery transmisji szeregowej i/lub równoległej (UART, SPI, I2C, USB, CAN, 1-Wire itp.) - przetworniki analogowo-cyfrowe i/lub cyfrowo-analogowe - zegar czasu rzeczywistego RTC Do najbardziej popularnych mikrokontrolerów należą układy takich firm jak Atmel, Intel, Freescale Semiconductors (dawniej Motorola), Infineon, Analog Devices, Philips i wielu innych. Niekwestionowany standard narzuciła tutaj firma Intel, która wprowadziła na rynek mikrokontroler Obecnie wielu producentów stara się zachować zgodność z Poniżej na rysunku III.1.2.1a przedstawiam układ AT89C51. Rys. III.1.2.1a Układ mikroprocesora AT89C51 25\n27 W układzie sterującym zastosowałem mikrokontroler Atmela 8 bitowy z rodziny 8051 jest to AT89C51 z komunikacją w standardzie RS 232. Schemat wyprowadzeń na rysunku III.1.2.1b Rys. III.1.2.1b Schemat wyprowadzeń mikroprocesora AT89C51 Do tego by w pełni mógł on współpracować z komputerem jest potrzebna przetwornica napięć MAX 232, gdyż Atmel przesyła informacje w standardzie TTL, czyli od 4 do 5 V to jedynka logiczna natomiast od 1 do 0V to zero logiczne. Komputer działa w innym standardzie gdzie od 3 V do 15V jest jedynka logiczna natomiast od -3 V do -15 V to zero logiczne. Rysunek III Przedstawia układ MAX 232. Rysunek III Układ MAX\n28 Oprócz tych dwóch układów scalonych wykorzystałem takie elementy jak: kondensatory, oporniki oraz zegary taktujące pokazane na schemacie (rys. III.1.2.3) Rys. III Układ sterujący. Na rysunku III pokazano schemat układu sterującego oraz sposób połączenia mikrokontrolera AT89C51 z przetwornicą napięć Max\n29 Opis schematu VCC 5V GND 0V (podłączyć do uziemienia) Kondensatory: C1-10µF C2-1µF Oporniki: R1 2,5kΩ R2 9,85kΩ R3 3,5kΩ Diody: D1 Dioda zielona (3V) D2- Dioda czerwona (3V) Kwarc: CLK MHz Piny wejścia: TX wejście do komunikacji RS232 z PC INT1 wejście licznika z głowicy skanującej X0 wejście z ogranicznika X0 X1 wejście z ogranicznika X1 Y0 wejście z ogranicznika Y0 Y1 wejście z ogranicznika Y1 Piny wyjścia RX wyjście do komunikacji RS232 do PC L1 wyjście do sterownika X luzownik K1 wyjście do sterownika X kierunek GEN wyjście do sterownika X i Y generator L2 wyjście do sterownika Y luzownik K2 wyjście do sterownika Y kierunek Rysunek III przedstawia układ sterujący, który zaprojektowałem oraz zaprogramowałem na potrzeby planu modernizacji scyntygrafu. 28\n30 Komunikacja w standardzie RS 232 opiera się na trójżyłowym przewodzie 1 GND (uziemienie) 2 RX (odczyt informacji) 3 TX (nadanie informacji) Układ ten steruje sterownikiem silnika, a także zlicza impulsy z głowicy urządzenia oraz przekazuje je do komputera, gdzie są magazynowane. 29\n31 3.3. Program obsługi sterownika Program do obsługi sterownika, został napisany za pomocą języka programowania Delphi w wydaniu 6.0. Na rysunku III.3.1 przedstawiam widok ekranu monitora po uruchomieniu programu. Rys. III.3.1 Przedstawia wygląd programu Ogólny opis programu Program, który wykonałem nazwałem ScintiSter (obecnie jest w wersji 1.0). Program służy do wykonywania ćwiczenia w Pracowni Jądrowej Uniwersytetu Opolskiego pt. Badanie rozkładu aktywności znacznika izotopowego przy użyciu scyntygrafu SCINTIMAT 2G. ScitiSter jest dość prostym programem dla użytkownika. Posiada takie funkcje jak: - Test służy to do sprawdzenia komunikacji między układem sterującym a komputerem. - Kalibracja służy do ustawienia głowicy sterującej w pozycji X=0 oraz Y=0. - Skanuj jest to funkcja automatycznego skanowania. - Zapis wartości zapisuje wartości podane przez układ po skanowaniu. 30\n32 - Otwórz wartości wprowadza do programu wartości zapisane wcześniej przez użytkownika w celu edycji bądź zobrazowania. - Drukuj drukuje wartości plików podane przez układ. - Kreśl jest to funkcja, która odświeża nam obraz po zmianach wartości wprowadzonych przez użytkownika. - Zapis skanu zapisuje obraz skanowania. - Otwórz skan odczytuje obraz skanowania zapisany wcześniej. - Strzałki kierunkowe pozwalają na swobodne przesuwanie głowicy skanującej. ScintiSter ma kilka parametrów, które użytkownik może zmieniać: - Rozdzielczość jest to wartość podana w cm i oznacza ona o jaką odległość ma przesuwać się głowica (domyślnie jest 2cm). - Czas skanowania jednego punktu jest to czas, jaki głowica skanująca ma skanować każdy punkt (domyślnie 2s). - Powierzchnia skanu jest to ustawienie, w jakim obszarze ma skanować głowica. - Poziomy jest to ustalenie, jakie mają być wyświetlone kolory dla określonej ilości zliczonych przez układ impulsów. - Port Com ustawienie portu, za pomocą którego ma odbywać się komunikacja pomiędzy programem a układem sterującym Dane techniczne Układ sterujący jak już wcześniej opisałem komunikuje się z komputerem za pomocą portu RS232 zwanym port Com. Program obsługuje komunikację na poziomie Com1 oraz Com2. Program jak i urządzenie dają możliwość maksymalnego przesuwu 48cm na osi X oraz 36cm na osi Y. Po uruchomieniu programu możemy sprawdzić czy urządzenie podłączone jest do naszego komputera. Za pomocą przycisku Test wykonywana jest próba komunikacji. Jeżeli dobrze ustawiliśmy port Com i urządzenie jest podłączone do komputera oraz do zasilania to powinno wyświetlić się okienko, iż komunikacja została nawiązana. Jeżeli wyświetli się okienko z informacją o braku komunikacji należy sprawdzić połączenia i upewnić się czy na pewno dobrze wybraliśmy port komunikacji. Stabilność i prawidłowość działania układu została rzetelnie sprawdzona. 31\n33 Ustawienia programu Domyślnie program ustawiony do komunikacji za pomocą portu Com1. Ustawiona domyślnie rozdzielczość to 2 cm, czyli głowica przesuwa się co 2cm. Taka wartość pomoże użytkownikowi do wykonania tak zwanego preskanu, czyli skanu szybkiego, który pomoże zlokalizować źródło substancji promieniotwórczej. Po tym zabiegu możemy znacznie skrócić czas skanowania wybierając konkretny obszar skanowania. Rozdzielczości jakie można ustawić: - 0,5 cm - 1 cm - 2 cm (domyślny) - 3 cm - 6 cm - 12 cm Oprócz rozdzielczości można ustawić czas skanowania każdego punktu, domyślnie ustawiony jest na 2 sekundy po to by przeprowadzić preskan, który został wcześniej opisany. Czasy skanowania jakie można ustawić: 2 s (domyślny); 4 s; 8 s; 10 s; 16 s; 20 s; 30 s; 45 s; 60 s; 90 s; 120 s; 180 s; 240 s; 300 s; 360 s; 420 s; 480 s; 540 s; 600 s; W programie można ustawić obszar jaki ma przeskanować głowica. X0 dolna granica na osi X X1 górna granica osi X Y0 dolna granica osi Y Y1 górna granica osi Y Po uzyskaniu wyników można dobrać 7 odcieni kolorów, przy jakim poziomie zliczeń ma być tło, a przy jakim poziomie ma być widoczny materiał promieniotwórczy. Zobrazowanie to jest dość prymitywne dlatego do dokładnego zobrazowania polecam program ORIGIN. 32\n34 Informacje programu Program informuje użytkownika o tym, w jakim miejscu znajduje się głowica skanująca. X to położenie na osi X oraz Y na osi Y. Wyświetla czas jaki nam jest potrzebny do zakończenia skanowania. Prędkość przesuwu głowicy informuje jaki odcinek pokonuje głowica w ciągu jednej minuty Skanowanie Aby rozpocząć skanowanie należy: 1. sprawdzić komunikację 2. sprawdzić czy głowica skanująca znajduje się w położeniu X=0 Y=0 3. ustawić parametry skanowania 4. nacisnąć przycisk skanuj wtedy głowica zacznie skanowanie przy ustawionych przez użytkownika parametrach. Po zakończeniu skanowania zostanie wyświetlona informacja czy skanowanie przebiegło w pełni pozytywnie czy też wystąpiły błędy. Po przeprowadzonym procesie skanowania należy zapisać wyniki. Jeżeli użytkownik wybrał preskan należy przeskanować powierzchnie, w której możemy przypuszczać, że znajduje się substancja promieniotwórcza. Po dokładniejszym skanowaniu użytkownik może za pomocą ScintiSter-u zobrazować wyniki które uzyskał. Jest to dość prymitywne zobrazowanie dlatego też do dokładnego zobrazowania polecam program ORIGIN. 33\n35 Kontrola układu Sprawdzenie działania urządzeń polegało na: - Włączeniu skanowania automatycznego i kontrolowania czy silniki obracają się wtedy kiedy punkt kontrolny na monitorze oraz czy obracają się w tym samym kierunku. - Czy program dobrze pokazuje obecne położenie głowicy skanującej. - Sprawdzenie czy czas jaki ma być przeznaczony na skanowanie jest dokładnie taki jak wprowadziłem do programu. - Komunikacja na porcie Com1 oraz Com2. - Sprawdzenie stabilności programu. Kontrola układów wypadła pozytywnie. Zarówno pod względem mechanicznym, elektronicznym jak i programowym. - mechanicznie silniki mechanicznie się obracają i mogą wykonywać pracę - elektronicznie jeżeli silniki się obracają to znaczy, że jest komunikacja i że przewody są dobrze podłączone - programowo przyjąłem, że jeden cm będzie odpowiadał 1 obrotowi silnika krokowego i po naciśnięcia przycisku w lewo przy rozdzielczości 2cm silnik wykonał 2 pełne obroty, komunikacja jest prawidłowa Automatyczne skanowanie działa, program przy ustawieniach rozdzielczości 2cm i czasie 2s pokazał 47minut, a w praktyce trwało 48minut. Jest to błąd rzędu 2%. Plan przeróbki jest gotowy do realizacji. Problemy jakie napotkałem przy konstruowaniu to: - brak komunikacji okazało się, że przewód komunikacji RS232 powinien być ekranowany - nieprawidłowe działanie układu powodem było gromadzenie się ładunku, po zastosowaniu kondensatora 470µF problem został rozwiązany - nieprawidłowe działanie układu mechanicznego problemem był wadliwy sterownik silnika krokowego 34\n36 Podsumowanie Celem mojej pracy było zautomatyzowanie wycofanego z eksploatacji scyntygrafu SCINTIMAT 2G firmy Siemens i przystosowaniem go do wykonywania ćwiczeń przez studentów fizyki medycznej na pracowni jądrowej. Pracę tę podzieliłem na trzy części: - część teoretyczną, w której krótko omówiłem promieniowanie, detektory promieniowania ze skupieniem się na licznikach scyntylacyjnych oraz podstawy teoretyczne scyntygrafii. Scyntygrafia jest to metoda, która pozwala nam, przez podawanie pacjentom niewielkich dawek izotopów promieniotwórczych i obserwowaniu miejsc gdzie się akumulują, diagnozować pacjenta. Jest to możliwe poprzez rejestrację wysyłanych przez nie kwantów promieniowania gamma. Używanymi urządzeniami detekcyjnymi są scyntygrafy oraz gammakamery. - Część modernizacyjną W tej części przedstawiłem plan przeróbki scyntygrafu. Przejście do układów elektroniki cyfrowej wymagałoby zaangażowania silników krokowych i wymiany pewnej części elektroniki. Współpraca nowych elementów wymagała napisania stosownego programu, który obsługuje zaprojektowany przeze mnie układ elektroniczny, który zaś sterowałby scyntygrafem. Do automatyzacji wykorzystałem, komputer klasy PC, mikrokontroler AT89C51 firmy Atmel, sterowniki oraz silniki krokowe, program ScintiSter, przewody oraz drobne elementy elektroniczne, które zostały opisane na schemacie. Tor detekcyjny scyntygrafu, jako całkowicie sprawny nie podlega przeróbkom. - Kontrola układu W tej części przetestowałem wykonany układ automatyki do pracy w scyntygrafie. Jako załączniki zamieściłem też wskazówki potrzebne do napisania instrukcji ćwiczenia i obsługi programu i urządzenia oraz źródła programów i schematy. 35\n37 Summary Aim of my work was automating resigned from exploitation scyntygraf SCINTIMAT 2G of firm Siemens and adaptation him to executing of practices by students of medical physics on nuclear studio. I divided this on three part: - theoretical part, in which I talked myself over radiation, crystal sets of radiation with concentrating on meters scintillation as well as theoretical bases of scyntygrafii. Scyntygrafia is this method, which permits us, through passing patients of small doses of radioactive isotopes and observation of places where they accumulate themselves, to diagnose patient. It s possible across registration sent by quanta of radiation gamma. Scyntygrafy as well as gammakamery are used detections devices. - Modernization Part In this part I introduced plan of alteration scyntygrafu. Passage to arrangements of digital would demand commitments of stepping motor and exchanges of sure part of. Co-operation of new elements demanded writing of appropriate programme, which it serves designed electronic arrangement, which would steer scyntygraf. To automation I used, computer of class PC, microcontroller AT89C51 of firm Atmel, drivers as well as stepping motor, programme "ScintiSter, lines and small electronic elements, which became described on diagram. Track detection scyntygraf, as entirely efficient does not come under alterations. - Control of arrangement In this part I tested executed arrangement of automatic to work in scyntygraf. As enclosures I put necessary hand to writing of instruction practices and services of programme and devices as well as sources of programmes and diagrams also. 36


Pora dnia na automacie fqvem\nZrobiłam ten chleb w automacie do chleba, ale można również upiec w piekarniku. Wykonanie ciasta na chleb – Drożdże wymieszać z cipłą wodą dodać cukier, łyżkę mąki i szczyptę soli. Przykryć i odstawić do wyrośnięcia. Na stolnicę wysypać mąkę, otręby, zrobić wgłębienie. Wlać jogurt, wyrośnięte drożdże.\n2021. 2. 13. · Co się dzisiaj odjebało, to ja nawet nie. Zamówiłem sobie ostatnio odkurzacz, niestety nie było dostępnego paczkomatu inpost lecz Smartbox - niedorozwinięty (jak się okazało) bliźniak Inpostowego Paczkomatu. Szło to 4 dni, ale w końcu doszło. Poranki bywają trudne, w zasadzie dla każdego. Dla mnie i wielu tysięcy ludzi z depresją poranki mogą być bitwą. Moją własną codzienną walką z chorobą, z lękiem, szarpaniem się o kolejny relatywnie dobry dzień. Czasem sam się łapie na tym, że gdy Klaudia mnie pyta — Jak spałem, czy jak mam się rano, to w zasadzie nie mam siły nawet odpowiadać. Pora dnia Śniadanie Wystarczy, że na jego dno wstawisz tackę z lodem lub bardzo zimną wodą, albo w trakcie pieczenia będziesz co kilkanaście minut lekko spryskiwać ścianki piekarnika zimną wodą. 8. Kwaśny smak chleba. Black Friday 2020 to świetna okazja do upolowania korzystnych promocji w sklepie Media Expert. Black Friday, czyli czarny piątek, to dzień, w którym można spodziewać się dużych przecen na różnorodnych produktach. Te spadki cen widać zwłaszcza na elektronice, odzieży i obuwiu. Jeśli masz zamiar kupić coś nowego to lepiej wstrzymać się z tym na Black Friday i obserwować\nPoranki bywają trudne, w zasadzie dla każdego. Dla mnie i wielu tysięcy ludzi z depresją poranki mogą być bitwą. Moją własną codzienną walką z chorobą, z lękiem, szarpaniem się o kolejny relatywnie dobry dzień. Czasem sam się łapie na tym, że gdy Klaudia mnie pyta — Jak spałem, czy jak mam się rano, to w zasadzie nie mam siły nawet odpowiadać.\nPodstawą omletów są jajka. Warto sięgnąć po takie z wolnego wybiegu, ekologiczne, co z pewnością wpłynie na smak. W przypadku najprostszej wersji, na tym kończy się lista składników niezbędnych do przygotowania tego prostego i bardzo smacznego dania. Wystarczy wtedy wlać na patelnię roztrzepane, lekko osolone jajko. Zapraszam na opiekane tortille z łososiem, ziemniakami i sałatą. Szybkie, proste, odżywcze i smaczne, zarówno na obiad czy kolację, jak i na wynos –z tym, że jeśli na wynos, to łososia i ziemniaki najpierw studzę i nie zawijam na ciepło. … Pora dnia: Może się zdziwicie, ale świątecznych światełek nie można fotografować w nocy, a już na pewno nie w dzień. Żeby osiągnąć najlepszy efekt, jak np. sfotografowanie oświetlonego pięknie domu, czy innego budynku, najlepiej jest to robić o zachodzie słońca.\nNo tak, ale na automacie to komfort i wygoda, mozna sie skupic na jezdzie niz na zmianie biegow ale nie zrozumieliscie mojego pytania, czy jak do tej pory robilem wszystko na B zwykłe, to czy teraz musze od nowa robic wszystko na automat czy tylko w wordzie zglosic ze chce na automat zdawac i to wszystko\nTylko samochód z automatem. Zdając prawo jazdy na automacie skazujemy się niejako na korzystanie tylko z tego rodzaju samochodów. W wydanym po egzaminie dokumencie znajduje się specjalna Chcę otrzymywać najnowsze informacje na temat mojego kursu oraz aktualnych przepisów drogowych i promocji w OSK Kursant na podany adres e-mail. Wyrażam zgodę na przetwarzanie danych osobowych zawartych w formularz dla potrzeb niezbędnych do realizacji zapisu na kurs (zgodnie z Ustawą z dnia 29.08.1997 roku o Ochronie Danych Osobowych Każdego dnia klienci tego kasyna otrzymają po 1 darmowym żetonie na grę na wybranym automacie. Konieczne jest jedynie wpłacenie w czasie ostatnich 3 miesięcy co najmniej jednego depozytu na swoje konto. Codziennie mamy do czynienia z inną ofertą, gdzie obok darmowego żetonu można także liczyć na bonus od depozytu z kolejnymi free\nChcę otrzymywać najnowsze informacje na temat mojego kursu oraz aktualnych przepisów drogowych i promocji w OSK Kursant na podany adres e-mail. Wyrażam zgodę na przetwarzanie danych osobowych zawartych w formularz dla potrzeb niezbędnych do realizacji zapisu na kurs (zgodnie z Ustawą z dnia 29.08.1997 roku o Ochronie Danych Osobowych\nKażda pora dnia na aktywność fizyczną jest dobra. Najważniejsze jest to, by trenować regularnie. Jednak naukowcy wykazali, że osoby, które chcą m.in. pozbyć się zbędnych kilogramów, nabrać masy czy poprawić wytrzymałość organizmu, powinny ćwiczyć w konkretnych godzinach, by trening przyniósł lepsze efekty.\nPrawdopodobieństwo wygranej w automacie na pieniądze większość z nas nawet nie wie, że nie radzisz sobie w lol’a. Nie oszukujmy się, tak aby można je było selektywnie uszkodzić lub usunąć. Nie da się chyba ukryć, autorzy tego badania nie próbują powiązać błędów bezpośrednio ze szkodami doznanymi przez pacjentów.\nKorzystny 97,05% RTP jest wisienką na tym kolorowym, świątecznym automacie! Rodzaje ofert świątecznych w kasynach online 2020 Podobnie jak kampanie, na które natrafisz o każdej porze roku, świąteczne promocje kasyn są również dostępne w wyjątkowych pakietach.


starsky - Maxbimmer - BMW Klub Wrocław\nOstatnia wygrana starsky w dniu 19 Wrzesień 2016\nUżytkownicy przyznają starsky punkty reputacji!\nstarsky odpowiedział smarowanie → na temat → Kup / Sprzedaj samochód BMW\nMam e61 ale 2005, M57N, manual, podkręcone w ecuProjekt na około 270KM. Świeże zrobione hamulce wszystko ATE, ostatnio wymieniane banany z przodu i kompletne drążki kierownicze i łączniki wszystko lemforder. Olej 5w30 millers. wymieniany co 10 -15tys km albo co roku. Samochód ma około 340tys km przebiegu. Robiłem w nim tylko eksploatacje reszta jest ok. Z ciekawszych rzeczy to -sportowe siedzenia full elektryka , pompowane lędźwie, grzany kuper. -Kiera mpakiet, -duża navigacja -logic7 -panorma -czarny środek, (wszystko, podsufitka itd). -kolor black Sapphire metallic felgi 18"na lato i 16" na zimę cena 28tyś jak byłbyś zainteresowany to dzwoń 666 818 392\nKomunikat o zbyt wysokiej temperaturze silnika\nstarsky odpowiedział mmaarrcciinn → na temat → e60, e61\nczujnik temperatury? Jak to jest zwykły rezystancyjny czujnik to np. zwarcie/rozwarcie wiązki możne powodować ze będzie kosmiczna temperatura. Jak temperatura będzie grubo ponad 100st to pomyślał bym nad sprawdzeniem czujnika/wiązki.\nstarsky odpowiedział starsky → na temat → NAJLEPSZA OFERTA - NOWE CZĘŚCI DO BMW\nok zamów proszę tylko 54107430946 240 zł 54137075903 100 zł Resztę odłożę na później. Z góry dzięki Adi\nstarsky dodał temat → w NAJLEPSZA OFERTA - NOWE CZĘŚCI DO BMW\nHej, Mógłbyś dla mnie zamówić: 1x Uszczelka obrotowa 54 10 7 430 946 1x Osłona gumowa 54 13 7 075 903 Ps. Po ile miałbyś te siłowniki 51 24 7 178 273( to tak na przyszłość raczej bo tanie nie są...) Z góry dzięki Adi\nstarsky odpowiedział Maajkii → na temat → e60, e61\nhej, i co podłączyłes, były jakies kłopoty czy p&p ?\n[k/p] wtyczke z wiązki od e39, e38, e46, e53, e70 itp.\nstarsky odpowiedział efendi → na temat → Kup/Sprzedaj Części\nja mam. Moge oddac Do 16 jestem na strzegomskiej(green towers) mam wtyczki przy sobie. Potem okolice Bajana.\nstarsky odpowiedział maniek71 → na temat → Dyskusje ogólne\nJa robiłem w ecuprojekcie. Szybko i profi.\nSterowniki świec żarowycj\nstarsky odpowiedział arczieku → na temat → Dyskusje ogólne\nU mnie był tylko błąd sterownika. Po wymianie sterownika wyskoczyły dopiero błędy uwalonych świec żarowych. Sterownik kosztuje ok ~250zł. Moim zdaniem naprawa to już niezła rzeźba. Za te cenę i dostępność części nie warto się brudzić zwłaszcza ze dostęp do niego nie jest jakiś wyborny(e61 m57n).\nstarsky odpowiedział Pipin → na temat → Dyskusje ogólne\nGdzieś przeczytałem ze w dieslach bmw automatyczne wypalanie filtra jest na tyle dobre , ze nie trzeba czyścić? No chyba ze auto zamulane po mieście a wypalanie nie jest przeprowadzone do końca bo w sumie nie ma kontrolki która o tym mówi.... Dis-em też się da wymusić wypalanie więc można sobie wypalic co jakiś czas? Tylko pytam, ktoś ma doświadczenie z tym?\nModuł LCM3 do xenonow?\nstarsky odpowiedział Majek23 → na temat → e39\nwydaje mi sie ze każdy sie nadaje do xenonów, kwestia odpowiedniego kodowania. moduły od LCMIIIB wspierają poliftowe lamy tylne. Man i Auto odnoszą się do sterowania poziomem świateł. Jak miałeś ręczne sterowanie przy kierownicy to miałeś "man" a jak miałeś "auto"- mateczny poziomowanie to 'auto'. Nie jestem pewien ale lcm3 i lcm4 na 89% nie są kompatybilne ze sobą jeżeli chodzi o wtyczki/wiązkę.\nFotel pasażera pobiera prąd i rozładowuje aku.\nstarsky odpowiedział Aras1983 → na temat → e60, e61\nNo nie wiem czy to jest jakiś standardowy problem ale ja o takowym nie słyszałem. Ja bym do tematu podszedł następująco: 1. trzeba to wszystko spiąć i sprawdzić co dokładnie ten prąd żre(poduszka, sterowanie , łotever). Czyli multimetr w łapę. Jak już wiadomo będzie co to może będzie łatwiej coś poradzić. albo: Oddać komuś kto się zna na rzeczy. albo: Wymienić na nowy.\nstarsky odpowiedział starsky → na temat → e60, e61\nOK, ten przewód jest od odmy. Najwyraźniej to czego odma nie odfiltruje idzie do przepalenia... w mooim przypadku jest tego stanowczo za dużo... Czy ktoś spotkał się z wymianą plastikowego separatora oleju na filterek oleju z e39/e46 ? Nie ma tego za wiele w internetach. Ja mam ten separator po lewej i nie jest on w mojej ocenie idealny. Myślę czy nie spróbować z filtrem jak po prawej? oczywiście wadą filierka jest wymiana co jakiś czas pewnie nawet często.\nstarsky dodał temat → w e60, e61\nHej, Do czego służy przewód numer 6 na rysunku poniżej? olej tam spływa do przepalenia? mój jest zaolejony w środku.... Wchodzi do niego rurka która idzie pod filtrem powietrza. Przy uszczelnieniu numer 7 mam takie dziwne śmigiełka nie ma ich w etk?! Potrzebne to jest do czegoś ? Z góry dzięki!\nDziura/wnęka/na narty w tylnej kanapie\naaaa nie doczytałem. Zrozumiałem, że chcesz sobie worek na narty założyć <facepalm> W e39 jest to samo. Przegroda metalowa. wiec mozesz tez rozwiązań z e39 poszukać. Nie wiem czy głośnik basowy w podłokietniku bedzie zadowalający. Jednak aby był dobry bas to musi być kawał skrzyni i rozmiar głośnika odpowiedni. A niskotonowe głosniki z LOGIC7? moze da sie je łatwo domontować?. One są gdzieś w podłodze. Ja mam LOGIC7 i polecam.\nhmm, raczej nie ma tam nic. Ja mam kombi i również nie mam worka na narty. Zastanawiałem się nad przeróbką, gdzieś nawet były fotki jak to wykonać ale duzo roboty i kosztowne aby dobrze wyglądało. Patrz sobie na diagramach(bmwstore) co potrzeba.


mszyca porzeczkowo czyściecowa – Hobby\nTag Archives: mszyca porzeczkowo czyściecowa\nBasset to rasa, która powstała we Francji w wyniku skrzyżowania basseta artezyjskiego i normandzkiego. Ich głównym zadaniem miał być udział w polowaniach na zwierzynę leśną. Dysfunkcja kończyn, która pojawiła się podczas rozwoju tej rasy sprawiła, że stały się one wolniejsze i już nie przeganiały zwierzyny. Ich waga waha się między 15 a 20kg, a wzrost między 30 a 36cm. Ich główne cechy to cierpliwość, niezależność, towarzyskość a także upór. Psy tej rasy doskonale sprawdzają się jako członkowie rodziny. Są serdeczne, cierpliwe i łagodne. Uwielbiają towarzystwo ludzi, w tym także dzieci, do których się bardzo przywiązują. Z drugiej strony wymagają uwagi, poczucia bezpieczeństwa i towarzystwa. Kiedy zdecydujemy się na psa tej rasy musimy go specjalnie wyszkolić i socjalizować, ponieważ cechuje je także upór i niezależność, co nie zawsze przekłada się na dobre wychowanie. W zabawach z dziećmi także należy być czujnym, ponieważ przez ich obniżony próg bólu nie zawsze wiedzą, że robią krzywdę. Ich cechą charakterystyczną jest uzębienie. Jest ono trójkolorowe: białe, płowe z czarnym czaparkiem. Bassety artezyjsko-normandzkie wymagają dużo ruchu. Za to nie wymagają dużej ilości zabiegów kosmetycznych. Wystarczy im sporadyczna kąpiel i szczotkowanie w lecie. W zimniejsze dni wymagają ciepłych wdzianek i ochraniaczy na łapy. Jest ciepłolubem, dlatego temperatura poniżej 15 stopni Celsjusza nie jest ich ulubioną.\nmiski ręcznie robione Liletink


Steve Vai z zespołem gwiazdą Ibanez Guitar Festival!\nData dodania: 2016-03-18 / http://guitarnet.pl/\nHeadlinerem zbliżającego się wielkimi krokami Ibanez Guitar Festivalu będzie Steve Vai! Mistrz gitary elektrycznej wystąpi razem z całym swoim zespołem 18 czerwca w niemieckim Gutenstetten!\nGłówną ideą jaka przyświeca IBANEZ Guitar Festival jest stworzenie wyjątkowej okazji do spotkania się w jednym miejscu oraz miłej atmosferze znakomitych muzyków i fanów gitary z całego świata. W tym roku główną gwiazną festiwalu będzie legendarny gitarzysta związany od lat z marką Ibanez, STEVE VAI z zespołem!\nNa imprezie nie braknie również polskiego akcentu - festiwal otworzy występ Tomasza Andrzejewskiego i Kosmy Kalamarza w towarzystwie Peta Lukácsa. Wśród pozostałych gwiazd są Paul Waggoner z zespołu Between The Buried And Me, gitarzystka grupy Evanescence - Jen Majura, Tobias Rauscher, Martin Miller, Andrew "The Bullet" Lauer, Nico Schliemann, Bernhard Lackner oraz Felix Lehrmann (perkusja).\nBilety będą dostępne w sprzedaży od 1 kwietnia. Ostatnia grupa artystów, którzy w tym roku zagrają na IGF zostanie ogłoszona w przyszłym tygodniu! Wszystkie informacje znajdziecie również na stronie: www.ibanezguitarfestival.eu\nWięcej informacji również na: www.facebook.com/IbanezGuitarsPolska


Arka Gdynia S.A. Oficjalny Serwis Internetowy - Regionalny PP: Arka II gra na wyjeździe z Orlętami Reda\nW 4. rundzie regionalnego Pucharu Polski nasz drugi zespół czeka wyjazd do Redy. W środę (3 października) o godz. 17.00 Arka II zmierzy się z miejscowymi Orlętami.\nOrlęta Reda - Arka II Gdynia, środa 3.10, godz. 17.00\nW 3. rundzie regionalnego Pucharu Polski Arka II grała z innym 4-ligowcem Gedanią i w świetnym stylu wywalczyła awans. Na Narodowym Stadionie Rugby żółto-niebiescy rozgromili zespół z Gdańska aż 5:0. Teraz w wyniku losowania na drodze podopiecznych trenera Roberta Wilczyńskiego staje rywal z 5 ligi.\nOrlęta rywalizują w klasie okręgowej (5 liga, grupa Gdańsk I). Od początku tego sezonu prezentują dobrą formę i po ośmiu kolejkach prowadzą w tabeli z dorobkiem 19 pkt. Dotychczasowy bilans naszych rywali to 6 zwycięstw, 1 remis i 1 porażka.\nZespół z Redy, podobnie jak Arka II, rozpoczął rywalizację w regionalnym Pucharze Polski od 3. rundy. Orlęta nie miały problemu z przejściem tego etapu rozgrywek i wysoko wygrały na wyjeździe 6:1 z Klifem Chłapowo.\n1/4 Pucharu Polski: Puszcza potencjalnym rywalem Arki\nLosowanie 1/4 finału Fortuna Pucharu Polski w piątek o 12:00


Spyphone24.pl - Katalog stron Jarmi\nOferujemy oprogramowanie klasy Spyphone. Umożliwia ono pełny monitoring telefonu, na którym zostanie zainstalowane. Oznacza to śledzenie rozmów, wiadomości i lokalizacji telefonu. Wszystko odbywa się niezauważalnie, użytkownik nie jest świadomy obecności programu Spyphone. W naszym sklepie mają Państwo możliwość zakupu również gotowego telefonu, na którym odpowiednie oprogramowanie zostało już zaimplementowane. Zapraszamy do odwiedzenia naszego sklepu. Każdy z pewnością znajdzie coś, co przykuje jego uwagę.\nSłowa kluczowe: podsłuch podsłuchy spyphone podsłuchy GSM akcesoria detektywistyczne


Parada Parowozów w Wolsztynie 2018 »\nEchaRegionu.plAktualności parowozy WolsztynParada Parowozów w Wolsztynie 2018\nXXV Parada Parowozów w Wolsztynie odbyła się 28 kwietnia 2018 roku.\nParowozownia Wolsztyn – ostatnie miejsce na świecie, gdzie w codziennym ruchu planowym spotkać można pracujący parowóz. Powstały w 1907 roku zabytkowy obiekt do dziś spełnia rolę zaplecza technicznego dla funkcjonujących lokomotyw parowych, jest też miejscem, gdzie na co dzień zobaczyć można wszystkie czynności związane z przygotowaniem parowozu do jazdy, a które odbywają się tu niezmiennie od ponad stu lat, m.in. obrządzanie parowozu ze szlakowaniem, wodowaniem i węglowaniem, a także przeglądy i naprawy.\nW tym „żywym skansenie”, którego rolą jest przede wszystkim zachowanie ginącego dziedzictwa kolejowego, co roku na przełomie kwietnia i maja odbywa się słynna w świecie Parada Parowozów. Historia wolsztyńskich Parad zaczyna się ponad ćwierć wieku temu, kiedy w 1991 roku wśród niemieckich pasjonatów kolei rodzi się idea organizacji za wschodnią granicą swoistego festiwalu, na którym prezentowałyby się wszystkie czynne ówcześnie parowozy Parowozowni Wolsztyn. Pomysł ów był o tyle wyjątkowym, iż wolsztyńska „szopa” była już w tym czasie jednym z nielicznych miejsc na świecie, a ostatnim w Europie, gdzie można było podziwiać te wspaniałe maszyny w ich naturalnym środowisku, podczas wykonywanej przez nie codziennej, trudnej pracy. Pierwsze Parowozowe Show okazało się na tyle niezwykłe, że postanowiono kontynuować je w latach kolejnych, z biegiem czasu przyjmując rozpoznawalną do dziś nazwę Parady Parowozów.\nTegoroczna Parada Parowozów jest jubileuszową, dwudziestą piątą liczoną po kilu imprezach o nazwie Parowozowe Show Paradą w historii wolsztyńskiej Parowozowni. Wydarzenie to ściąga do Wolsztyna ponad dwadzieścia tysięcy turystów oraz miłośników kolejnictwa ze wszystkich zakątków świata, a samo miasteczko zamienia się w światową stolicę pary. 28 kwietnia swe wdzięki zaprezentowało dziesięć zabytkowych lokomotyw parowych. Były wśród nich wolsztyńskie parowozy Ol49-59, Ol49-69 oraz Pt47-65, występujące gościnnie lokomotywy ze Skansenu Taboru Kolejowego w Chabówce, z Muzeum Przemysłu i Kolejnictwa na Śląsku w Jaworzynie Śląskiej oraz Klubu Sympatyków Kolei we Wrocławiu, a także maszyny zagraniczne przybyłe z Niemiec, a nawet z Luksemburga. Ostatnia z nich w Polsce pojawił się po raz pierwszy – był to niezwykły, bo mierzący niecałe 5 m parowóz Cockerill 503 wyprodukowany w Belgii w 1920 roku.\nWolsztyńskiej Paradzie towarzyszy wiele ciekawych wydarzeń. Przez cały weekend odbywały się przejazdy zabytkowymi składami z parowozem, w industrialnej przestrzeni hali napraw podziwiać można było wystawę fotografii pochodzących z międzynarodowego konkursu Parowozowe Impresje, natomiast w sobotni wieczór miało miejsce multimedialne widowisko Światło, para i dźwięk, w którym główną rolę grały uczestniczące w Paradzie parowozy.


Kino 9D w Andrychowie. Jutro czas na Kęty - mamNewsa.pl\n, Kultura - Rozrywka, Wiadomości, 25.05.2021 14:31,\nWe wtorek (25.05) odwiedziliśmy mobline kino 9D na placu przy Intermarche w Andrychowie.\nCo to jest kino 9D? To rozrywka dla osób praktycznie w każdym wieku, która zapewnia niezwykłą zabawę, w trakcie której wszystkie wasze zmysły będą „atakowane”. Zabawa jest przednia!\nKino 9D zapewnia niezwykłą immersywność:\n- ruchoma platforma,\n- magiczne okulary\n- ”smyrające” żyłki\n- wibracje i świetny system audio\nZapraszamy dzisiaj (25.05) do godziny 20.00 na placu obok Intermarche w Andrychowie. W środę i w czwartek (26-27.05) w godz. 12;00 - 20:00 mobilne kino 9D będzie w Kętach na parkingu przy Domu Kultury.


▷ Jajowary Philips OPINIE 2022 - Ranking TOP 10 Zaslodko-Zaslono.pl\nJajowary Jajowary Philips opinie\nSprawdź ranking i opinie o jajowarach Philips na 2022 rok\nZbierając opinie o jajowarach Philips na 2022 sprawdziliśmy każde forum, porównując opinie odnośnie ceny, funkcjonalności i niezawodności. Chcąc wybrać dobry jajowar Philips sprawdź poniższy ranking jajowarów Philips. Znajdziesz tam najlepsze jajowary Philips polecane przez użytkowników w najlepszych cenach, posiadające najlepsze opinie.TOP 10 jajowarów Philips zawiera najchętniej wybierane, kupowane i polecane jajowary Philips. Układając ranking jajowarów Philips uwzględniliśmy opinie o jajowarach Philips zamieszczane przez użytkowników na forum oraz na naszej stronie. Wybierz dobry jajowar Philips na lata.\nClatronic Urządzenie do gotowania jajek ek 3321 (4006160631180) >> SPRAWDŹ W SKLEPIE <<od 92,29 zł\n✅ Jajowar Philips opinie, gdzie je znaleźć?\nSprawdziliśmy opinie o jajowarach Philips dodane przez użytkowników. Dzięki temu wiemy, jaki jajowar Philips jest dobry, a który jajowar Philips najlepszy. Przeczytaj opinie o jajowarach Philips i wybierz mądrze.\n⭐ Jaki jajowar Philips kupić?\nPrzygotowaliśmy poradnik, jaki jajowar Philips warto kupić i dlaczego. Zobacz, które jajowary Philips najchętniej wybierają użytkownicy, dlaczego i ile kosztuje każdy z nich. Sprawdź, jaki jajowar Philips wybrać.\n🥇 Jaki jajowar Philips polecacie?\nPolecane jajowary Philips przez naszych użytkowników dodaliśmy do naszego rankingu jajowarów Philips. Sprawdź TOP 10, opinie o jajowarach Philips, test, recenzje i gdzie kupić najtaniej i jaki sklep wybrać.


CBOS: 30 proc. Polaków miało trudności z wykupieniem leków na receptę - Polityka zdrowotna\nCBOS: 30 proc. Polaków miało trudności z wykupieniem leków na receptę\nAutor: PAP/Rynek Zdrowia • • 22 lutego 2012 15:17\nPrawie jedna trzecia (30 proc.) badanych, którzy tuż po wejściu w życie ustawy refundacyjnej próbowali wykupić leki na receptę, deklaruje, że miała z tym trudności - wynika z najnowszego sondażu Centrum Badania Opinii Społecznej CBOS. Dotyczącego protestu pieczątkowego lekarzy.\nNiemal połowa Polaków (46 proc.) deklaruje, że w styczniu - czyli według CBOS w okresie największego zamieszania wynikłego ze zmiany zasad refundacji leków - wykupiła lub próbowała wykupić leki na receptę. Prawie jedna trzecia badanych (30 proc.), deklaruje, że miała z tym trudności.\nCo piąty respondent z tej grupy (21 proc. wykupujących leki w styczniu, czyli 10 proc. ogółu badanych) twierdzi, że przynajmniej jedna z realizowanych przez niego recept była opatrzona pieczątką "Refundacja do decyzji NFZ". Dla jednej piątej ankietowanych, którzy realizowali w styczniu jakąś receptę (19 proc.) utrudnieniem była konieczność pokrycia całkowitego kosztu leku, mimo że zwykle pacjentowi przysługiwało prawo do jego refundacji.\nCo ósmy realizujący receptę (12 proc.) został poproszony o przedstawienie dowodu ubezpieczenia, natomiast co dwunasty (8 proc.) uskarżał się na konieczność ponownej wizyty u lekarza. Tylko nieliczni spotkali się z odmową zrealizowania recepty (6 proc.) bądź zniechęceni trudnościami sami zrezygnowali z wykupienia leków (4 proc.).\nO trudnościach z wykupem leków mówiło 59 proc. badanych realizujących w styczniu co najmniej jedną receptę z adnotacją o refundacji do decyzji NFZ i 23 proc. realizujących recepty bez takiego dopisku.\nOsoby wykupujące leki na recepty opatrzone taką pieczątką niemal siedmiokrotnie częściej były proszone o okazanie dokumentu potwierdzającego włączenie pacjenta do powszechnego ubezpieczenia zdrowotnego - o zaistnieniu takiej konieczności mówi co trzeci badany z tej grupy (34 proc.) i tylko 5 proc. respondentów realizujących "normalne" recepty.\nJedna trzecia ankietowanych wykupujących leki na receptę z adnotacją "Refundacja do decyzji NFZ", mimo świadomości że powinno im przysługiwać prawo do refundacji, zdecydowała się na zakup leku za najwyższą odpłatnością (35 proc. wobec 15 proc. realizujących recepty bez adnotacji), co szósty w przynajmniej jednej aptece spotkał się z odmową zrealizowania recepty (16 proc. wobec 4 proc.), co siódmy musiał ponownie udać się do lekarza (14 proc. wobec 6 proc.), a co czternasty nie wykupił przepisanych lekarstw (7 proc. wobec 3 proc.).\nCBOS pytał ankietowanych także o opinie na temat dopuszczalności zachowania protestujących lekarzy. Blisko połowa badanych (48 proc.) uważa, że lekarze mieli prawo wszcząć "protest pieczątkowy", jednak niewiele mniejsza grupa (39 proc.) jest zdania, że powinni oni załatwiać swoje sprawy w inny sposób. Co ósmy respondent (13 proc.) nie potrafi zająć jednoznacznego stanowiska w tej kwestii.


Oddłużanie – co to właściwie jest? Portal Dłużnika wyjaśnia\nOddłużanie – co to właściwie jest?\nInAktualności, Warto wiedzieć - wskazówki\n29 May 2017ByPortal Dłużnika\nOddłużanie polega na redukcji wysokości zadłużenia oraz poszukiwaniu szeregu rozwiązań, dzięki którym spłata zobowiązań będzie łatwiejsza. Jeśli wpadliście w spiralę zadłużeń, macie kłopoty ze spłatą kredytu lub wplątaliście się w pożyczki-chwilówki, pomożemy Wam!\nOddłużanie to przywracanie stabilności finansowej\nOddłużanie to przemyślane i dobrze zaplanowane działanie, którego celem jest doprowadzenie do redukcji długu, wynegocjowanie korzystnych warunków spłaty zobowiązań lub obrony procesowej przed nakazem zapłaty. Nasza kancelaria oddłużeniowa zajmuje się tym tematem już od ponad dekady. Prawnicy, którzy z nami współpracują mają na swoim koncie setki wygranych spraw tego rodzaju. Oddłużanie, a właściwie cel działań, które kryją się pod tym pojęciem, to dążenie do przywrócenia naszym Klientom spokoju i stabilizacji finansowej. Pomagamy ludziom, którzy wplątali się w spiralę zadłużeń różnego rodzaju lub padli ofiarą zawyżonych kosztów naliczanych przez firmy oferujące tzw. chwilówki.\nTrzy etapy oddłużania: analiza umów kredytowych, negocjacje i obrona procesowa\nOddłużanie wymaga solidnego przygotowania. Pierwszym etapem pracy jest dokładna analiza stanu finansowego naszego Klienta. Informacje, jakie uzyskujemy nie wychodzą poza grono osób zaangażowanych w sprawę. Jeszcze nigdy nie zawiedliśmy zaufania naszych Klientów. Nie podajemy ich danych personalnych, nie udzielamy też żadnych innych informacji dotyczących ich prywatnego życia. Dokładnie zapoznajemy się z dokumentami, aby przygotować skuteczną strategię działania.\nKolejnym etapem są negocjacje czyli rozmowa z bankiem, pożyczkodawcą lub firmą windykacyjną. Do każdej sprawy przygotowujemy się indywidualnie, a dzięki doświadczeniu wiemy, na co zwracać największą uwagę oraz w jaki sposób przeprowadzać rozmowy. Dzięki temu jesteśmy w stanie wypracować optymalne warunki dla obu stron.\nOstatnim elementem jest obrona procesowa. Warto zaznaczyć, że nie zawsze takie postępowanie jest konieczne, ponieważ w wielu przypadkach negocjacje okazują się wystarczające. Jeśli jednak sprawa trafia do sądu, reprezentujemy naszych Klientów walcząc o wyrok, który będzie dla nich korzystny. 70 – 80% przypadków kończy się naszym zwycięstwem. Właśnie dlatego warto nam zaufać.\nOddłużanie na zasadach fair play\nNasza kancelaria oddłużeniowa nie pobiera opłat za analizę sytuacji finansowej swoich Klientów. Nasi zleceniodawcy co najwyżej z góry pokrywają koszty dojazdu oraz kwotę zaliczki za koszty pełnomocnictwa i korespondencji. Nie otrzymujemy natomiast wynagrodzenia za przegrane sprawy. Nie chcemy przecież wplątywać naszych Klientów w dodatkowe zobowiązania! Uważamy, że taki układ jest sprawiedliwy i korzystny.\nco to oddłużanieczym jest oddłużaniejak uporać się z chwilówkamijak wyjść z długówKancelaria Oddłużeniowakonsolidacja kredytukredytna czym polega oddłużanienakaz zapłatyOddłużanieoddłużanie łódźoddłużanie w łodzipożyczki chwilówkirosnące zobowiązaniaspirala zadłużeńsprawa sądowa chwilówkisprawa sądowa długisprawa sądowa pożyczkiszybkie pożyczkiweksel\nKolejny raz walczymy z Profi Credit. Wygrana jest coraz bliżej\nUpadłość konsumencka w przypadku uzależnienia od hazardu - to jest możliwe\nSprawy z Provident Polska trafiły do sądu\nBronimy przed roszczeniem Credit Agricole Bank Polska\nCesja na rzecz Ultimo i oddalone powództwo w całości


Napisz wzór funkcji, której wykres jest prostą prz... - Zadane.pl\nNapisz wzór funkcji, której wykres jest prostą przechodzącą przez punkt(2⅔, 3) i równoległą do wykresu funkcji y=3x-7 plis o pomoc z góry dzięki:* potrzebne na dziś... pliss wiem że wzór ma być taki y=3x-7 ale jak to obliczyć???\nprzez kesia 11.04.2010\nNapisz wzór funkcji, której wykres jest prostą przechodzącą przez punkt(2⅔, 3) i równoległą do wykresu funkcji y=3x-7 x=2⅔\ndana funkcja l\nszukana funkcja k\nl równolegle do k\ny=3x-5 - wzór szukanej funkcji\nJeżeli obie proste są równoległe, więc mają ten sam współczynnik a. Czyli równanie szukanej prostej będzie: y=3x+b\nTeraz do tego równania podstawiamy punkty x=2⅔,y=3.\nTrójki po prawej str się skrócą.\nCzyli równanie prostej to: y=3x-5.


Jakub Wawrzyniak bliski I ligi. To byłaby niespodzianka - Sport WP SportoweFakty\nTomasz Skrzypczyński 19 Lipca 2018, 15:28\nJak poinformował dziennikarz sport.pl Sebastian Staszewski, Jakub Wawrzyniak ma zostać nowym piłkarzem I-ligowego GKS-u Katowice. Sprawy nie chce potwierdzać jeszcze prezes klubu, Tadeusz Bartnik.\nJakub Wawrzyniak nie był w ostatnim sezonie podstawowym piłkarzem Lechii Gdańsk i po jego zakończeniu rozstano się z 35-latkiem.\nByły reprezentant Polski może w najbliższych dniach związać się z klubem, który walczy o awans do Lotto Ekstraklasy. Otóż jak dowiedział się serwis sport.pl, lewy obrońca jest bliski podpisania umowy z GKS-em Katowice.\nDziennikarz serwisu Sebastian Staszewski poinformował, że w najbliższych dniach zawodnik ma przejść testy medyczne i związać się umową z klubem z Bukowej.\nSzykuje się hit @_1liga_. Nowym piłkarzem @GKSKatowice_eu ma zostać Jakub Wawrzyniak. Z GKS-em podpisze roczny kontrakt z opcją przedłużenia o kolejny rok. Warunki umowy ustalone, trwa dogadywanie ostatnich szczegółów @sportpl\nO komentarz do sprawy poproszono dyrektora sportowego GKS-u, Tadeusza Bartnika. Nie zdementował on doniesień, jednak nie chciał też potwierdzić, że dojdzie do zatrudnienia Wawrzyniaka.\nDyrektor @GKSKatowice_eu Bartnik: Byłoby nam miło, ale nic nie jest przesądzone. Rozmowy trwają, z wieloma piłkarzami zresztąhttps://t.co/kY4bWpQzXW\n— Rafał Musioł (@rafal_musiol) 19 lipca 2018\nW ostatnim sezonie GKS walczył o awans do wyższej klasy rozgrywkowej, jednak ostatecznie zakończył rywalizację na piątej pozycji.\nCzy Jakub Wawrzyniak podpisze kontrakt z GKS-em Katowice?\nanalda2 19-07 20:26 Zgłoś\nKuźwa same hity xD . Gieksa chce do drugiej ligi.\nFilip Krogulec 19-07 15:56 Zgłoś\nSzybkość, drybling, lewa noga, piłka ma jednego boga.......\nMattx7 19-07 15:52 Zgłoś


Recenzja gry karcianej Hero Realms - ustatkowanygracz.pl\nPiotr Sikorski 4 czerwca 2018 Brak komentarzy\tGRY BEZ PRĄDU, RECENZJE\nKilka miesięcy temu, w trakcie jednego z lokalnych spotkań pasjonatów szeroko pojętej rozrywki elektronicznej oraz gier planszowych, uczestniczyłem w prezentacji jeszcze wówczas zupełnie mi nieznanej karcianki Star Realms. Z perspektywy czasu mogę powiedzieć, iż była to miłość od pierwszego rozdania. Urzekła mnie prostota zasad, płynność i szybkość rozgrywki, sensowny balans pomiędzy losowością a taktyką oraz kosmiczne uniwersum. Mimowolnie więc, ta niepozorna gra wzbogaciła wieczorne interakcje rodzinne. I ole ile coraz częściej słyszałem pozytywne opinie dot. rzeczonego tytułu, tak najbardziej cieszyłem się z faktu, że entuzjazm związany ze Star Realms podzielać zaczęła moja córka.\nCoraz częściej w naszych rozmowach pojawiały się wspólne rozważania o tym czy lepiej budować talię składającą się z samych „blobów”, czy skupiać się na zbieraniu krążowników gwiezdnej floty, a może jednak tworzyć zróżnicowaną armię okrętów i baz. Co więcej, Star Realms stała się kolejną okazją do mozolnej nauki pokazującej jak należy radzić sobie z porażkami, czym jest taktyka oraz jak ważna w podobnych grach jest cierpliwość i opanowanie. Nie muszę chyba opisywać jak wielką radość czuło moje ustatkowane, ojcowskie serce. Mimo jednak ogromnej regrywalności deckbuildera od Games Factory, w pewnym momencie moja 9-letnia latorośl zaczęła odczuwać znużenie galaktycznymi potyczkami.\nHero Realms = Star Realms… w świecie fantasy?\nO tym, że Games Factory zamierza wydać kolejną, bazującą na mechanice Star Realms karciankę, dowiedziałem się zupełnie niedawno. Kiedy poinformowałem o tym córkę, nie omieszkałem zwrócić uwagi na odmienny styl nowego tytułu. Mając z tyłu głowy fakt delikatnego przesytu kosmicznymi atrakcjami, przedstawiłem Hero Realms jako fantastyczną przygodę w świecie pełnym bohaterów, magów i smoków. Widząc jak pozytywnie odebrała mechanikę polegającą na budowaniu własnej talii, bardzo chciałem nadal wzmacniać u niej ten trend. Hero Realms okazała się pod tym kątem strzałem w dziesiątkę (no dobra, może w dziewiątkę, ale o tym za chwilę).\nNowe wydawnictwo urzekło nas w pierwszej kolejności oprawą graficzną. Niezwykle barwne prezentacje poszczególnych kart wyróżniały się jeżeli chodzi o szczegółowość wykonania. Na niemalże każdym rysunku widać było jak dużą wagę przyłożono do najmniejszych detali. W efekcie otrzymaliśmy karty cieszące oko, mimo w niektórych przypadkach dosyć mrocznego charakteru, niekoniecznie odpowiedniego dla 9-letniego gracza. Pod tym względem Star Realms wydało mi się tytułem łagodniejszym w odbiorze.\nSama rozgrywka natomiast oraz fakt na ile twórcom udało się przygotować coś innego, świeżego, budziła w głównej mierze tylko moje zainteresowanie. Zastanawiałem się, czy przypadkiem Hero Realms nie jest typową zagrywką marketingową, której celem byłoby wykorzystanie rozpoznawalności poprzednika i wypuszczenie na rynek gry nie oferującej w nowej odsłonie nic więcej poza odmiennym uniwersum. Ku mojemu pozytywnemu zaskoczeniu, pomimo dużej ilości rzeczywiście podobnych rozwiązań pod względem zastosowanej mechaniki, Hero Realms potrafiła skutecznie zaskarbić uwagę.\nPonownie celem rozgrywki stało się „wyzerowanie” punktów życia przeciwnika poprzez odpowiednie rozbudowanie startowej puli kart. Tym razem również do dyspozycji grających oddane zostały cztery frakcje, charakteryzujące się różnymi właściwościami i znowu, tak jak to zostało zaimplementowane w Star Realms, końcowy sukces zależał od tego, kto popełni jak najmniej błędów w procesie kupowania / odrzucania / zagrywania. Twórcy postarali się dodać jednak kilka nowych interakcji, odmiennych akcji zagrywanych przez poszczególne karty i popracowali nad większą, niż miało to miejsce w wersji kosmicznej, dynamiką rozgrywki wieloosobowej. Mimo wszystko, różnice między obiema grami należy rozpatrywać raczej w kategorii tych subtelnych.\nPatrząc na Hero Realms z perspektywy kilkudziesięciu już partii mogę zdecydowanie stwierdzić, że największy wpływ na jej odbiór (mniej lub bardziej pozytywny) będzie miał indywidualny gust graczy. O ile sięgnąć po nią powinien każdy fan rozwiązań deckbuildingowych gdyż z pewnością doświadczy dużej ilości emocji związanych z rozgrywką, o tyle jestem przekonany, że na dłużej zagości ona głównie u osób z zacięciem w kierunku fantasy.\nNie jest to jednak regułą, ponieważ wypracowana mechanika jest niezwykle angażująca. W dłuższej perspektywie czasu powodować może brak zwracania uwagi na to czy tworzymy flotę kosmicznych okrętów, czy też kompletujemy zastęp mitycznych herosów. Na końcu i tak najważniejsze staje się jak najszybsze pozbawienie przeciwnika wszystkich posiadanych przez niego punktów.\nNie zmienia to jednak faktu, że zdecydowanie lepiej odbiera się gry korespondujące z naszym wewnętrznym „ja”. Z mojej perspektywy, Hero Realms oprócz innego settingu oferuje delikatnie odmienną od poprzednika rozgrywkę, której największa różnica widoczna jest przy partiach wieloosobowych. Przy wersji „1 na 1” wchodzimy na grunt rozmowy o gustach, a tu jak wiadomo, najlepiej słuchać samego siebie. Niemniej jednak, zarówno ja jak i moja córa szczerze najnowszą produkcję od Games Factory polecamy.\nGrę otrzymaliśmy dzięki uprzejmości sklepu internetowego Grapla\nJeżeli oczami wyobraźni widzisz siebie jako mitycznego bohatera, herosa fantastycznych światów, toczącego mordercze boje, a do tego w prawdziwym świecie pasjami zagrywasz się w przeróżne tytuły deckbuildingowe, Hero Realms powinno jak najszybciej znaleźć się w Twojej kolekcji. Jest to gra dynamiczna, piękna graficznie, oferująca rozgrywkę przepełnioną emocjami z mocną stroną w postaci regrywalności i dopracowanych wariantach wieloosobowych.\nJednocześnie tytuł ten obciążony jest pewnego rodzaju losowością mogącą czasami zniechęcać, a różnorodność i wielość możliwych zagrań potrafi stworzyć wrażenie bycia skomplikowanym, szczególnie dla młodszych graczy.\nGRY PLANSZOWE HERO REALMS\nAktywność bliska graczom\nMistrzostwa Warszawy w Star Realms & Hero Realms


Czarna Wizja Jeziora Białego | TV Włodawa | Skuteczna Forma Informacji\nHome / Aktualności / Czarna wizja Jeziora Białego\nPosted by: TV Włodawa in Aktualności 20 września 2019\t0 974 Views\nJezioro Białe, perła Pojezierza Łęczyńsko-Włodawskiego może niedługo zyskać sławę nie tylko miejsca niebezpiecznego – ostrzegają przedsiębiorcy z Okuninki, zrzeszeni w stowarzyszeniu SPLOT. Uciążliwy hałas w nocy czy letnicy pijący alkohol w miejscach niedozwolonych to nie jedyne problemy, które – ich zdaniem – trzeba zwalczyć. Woda w jeziorze jest coraz gorszej jakości a okolica coraz bardziej brudna.\nWłaściciele ośrodków wypoczynkowych nad Jeziorem Białym, przedsiębiorcy i mieszkańcy Okuninki zwrócili się do władz gminy Włodawa z petycją. Proszą o niezwłoczne „uchwalenie stosownych aktów prawa miejscowego”, które wyeliminują to, na co od lat narzekają wczasowicze z Okuninki. Hotelarze chcą ograniczenia trwania dyskotek na otwartym powietrzu do godziny 23.00. Ich zdaniem po tej godzinie imprezy powinny zostać przeniesione do zamkniętych pomieszczeń.\nChcą zakazania spożywania alkoholu, w tym także piwa, w miejscach publicznych (tj. na plaży, pomostach, bulwarze spacerowym itp.) i chcą całodobowych, pieszych patroli policji. Domagają się usprawnienia sprzątania otoczenia jeziora i codziennego zmywania bulwaru spacerowego oraz ustawienia koszy na śmieci, które będą spełniać swoją rolę.\nChcą także, by władze gminy podjęły się próby zdiagnozowania przyczyn pogarszającej się jakości wody w jeziorze i by zorganizowały właściwą ilość bezpłatnych „cywilizowanych” toalet publicznych. W swojej petycji piszą, że tegoroczne doświadczenia wskazują na pogarszające się standardy wypoczynku nad Jeziorem Białym. – W dobrze pojętym interesie władz i podatników (przedsiębiorców) należy niezwłocznie wyeliminować nie tylko wymienione problemy i niedociągnięcia. Jezioro Białe zaczyna mieć sławę miejsca nie tylko niebezpiecznego. Czas najwyższy położyć temu trendowi tamę – piszą członkowie stowarzyszenia SPLOT.\n– Problemy rzeczywiście znane są nam nie od dzisiaj i próbujemy z nimi walczyć – mówi Dariusz Semeniuk, wójt gminy Włodawa. – Będąc jeszcze w zarządzie powiatu, zabroniliśmy korzystania z motorówek. Przed sezonem przedsiębiorcy obiecywali, że będą ciszej, ale w trakcie sezonu okazywało się, że niewiele sobie z tych ustaleń robią. Postaramy się wprowadzić takie uchwały, by skutecznie można było je egzekwować.\nZdaniem wójta stan wody w jeziorze, wbrew pozorom, nie jest wcale taki zły. Na jej mętniejszy kolor ma wpływ m.in. temperatura otoczenia. A i zapewne kosmetyki i olejki do opalania, których używają dziesiątki tysięcy turystów odwiedzających Okuninkę i kapiących się w jeziorze. – Podejrzewam, że to śmieci, które trafiają do wody, mają największy wpływ na jej stan – mówi Semeniuk. Wójt nie zgadza się, że przy jeziorze brakuje toalet. – Polemizowałbym z tym i zapytał właścicieli restauracji i pubów czy oni pozwalają korzystać wszystkim ze swoich toalet – mówi.\nPismo przedsiębiorców trafi do komisji petycji, skarg i wniosków w radzie gminy. – Moim zdaniem są tam ciekawe i zasadne wnioski – przyznaje Janusz Korneluk, przewodniczący Rady Gminy Włodawa. – Co do spożywania alkoholu w miejscach publicznych to nie trzeba wprowdzania tutaj żadnych uchwał, bo przecież jest to ustawowo zakazane. Wymaga to tylko egzekwowania przez odpowiednie służby. Sprawa petycji stanie na najbliższym posiedzeniu rady gminy.\nźródło: Nowy Tydzień (bf)\nPrevious: Włodawscy seniorzy na paradzie w stolicy\nNext: DWA ROZBITE SAMOCHODY PO NAGŁYM WTARGNIĘCIU ŁOSIA


Tabu i Dubska na scenie Rock Reggae Festival - Fakty Oświęcim\nTabu i Dubska na scenie Rock Reggae Festival\nJola Wodniak | Kultura i rozrywka | 17 lutego 2020 15:07\nZnamy kolejnych wykonawców, którzy wystąpią podczas Rock Reggae Festival w Brzeszczach. Tabu i Dubska dołączyli do ogłoszonej wcześniej Pidżamy Porno.\nTabu na rodzimą scenę reggae wkroczyło w 2003 roku. Dwa lata później zdobyli pierwszą nagrodę w konkursie młodych zespołów na Ostróda Reggae Festival.\n„Dzisiaj Tabu to absolutny top krajowych wykonawców muzyki rodem z Jamajki. W Brzeszczach wystąpili w 2006 i 2011 roku. Są tam lubiani i oczekiwani” – twierdzą organizatorzy.\nTrudno uwierzyć w to, że Dubska powstało w 1999 roku\nPo tylu latach grania nie można im bowiem odmówić młodzieńczego zapału i werwy. Takie od lat jest reggae w ich wykonaniu – radosne i pełne energii. Płyta „Avokado” z 2006 roku to już kanon tego gatunku muzycznego w kraju nad Wisłą.\n„Dubska to bez wątpienia jeden z najważniejszych współczesnych wykonawców polskiego reggae. Na brzeszczańskim festiwalu zagrają po raz pierwszy” – informują organizatorzy.\nPrzypomnijmy, że Rock Reggae Festival odbędzie się 5 września na terenie KS Górnik w Brzeszczach. Bilety na imprezę trafią do sprzedaży w marcu. Fakty Oświęcim sprawują patronat medialny nad tym wydarzeniem.\nBrzeszcze Dubska patronat eFO Rock Reggae Festival TABU


Motorola Z8 dostępna we wszystkich punktach Play | Blog PLAY\nMotorola Z8 dostępna we wszystkich punktach Play\n11.22.2007 15:15:52 · Opublikowano w PLAY news\nPewien czas temu do oferty Play weszła Motorola Z8, była ona tylko dostępna w sieci EMPIK. Pisaliśmy o tym tutaj. Prawdopodobnie od jutra pojawi się ona w pozostałych punktach sprzedaży Play. Czyżby EMPIK nie radził sobie ze sprzedażą tego modelu telefonu? :)\n2 komentarze dla wpisu “Motorola Z8 dostępna we wszystkich punktach Play”\n22 listopad 2007 o godz. 16:15:26\nEMPiK radzi sobie świetnie – wszystkie telefony jakie dostaliśmy rozeszły się w przeciągu 3 dni… Szkoda tylko, że dostaliśmy 2 aparaty…\n22 listopad 2007 o godz. 17:06:19\nTo możliwe, że taka była umowa. EMPIK dostaje wyłączność na miesiąc…