Czerwcowe wybory CZERWIEC 1989 – CZERWIEC 2010 – rozmowa z gen. Wojciechem Jaruzelskim | Przegląd\nGen. Wojciech Jaruzelski mówi, jak przeprowadził Polskę z PRL do III RP\n– Panie generale, jest czerwiec roku 1989. Jest po czerwcowych wyborach. Przegranych…\n– Timothy Garton Ash powiedział, że gdyby na liście kandydatów PZPR był św. Piotr, to i on by przegrał. Po pierwsze, władza sprawowana przez 45 lat, nawet gdyby była idealna – a nie była idealna – wreszcie się zużywa, czeka się na coś innego. Po drugie, po drodze było wiele naszych ciężkich grzechów, błędów. Ale co najistotniejsze, my nie mogliśmy dokonać takiej reformy gospodarczej, która by spowodowała inną sytuację społeczną. Nie mieliśmy na to społecznego przyzwolenia. Każda próba uwolnienia cen, żeby uzdrowić relacje płace-ceny-wydajność, powodowała eksplozję. Nie mogliśmy na to przecież kolejny raz pozwolić.\n– Balcerowicz nie miał takich wątpliwości.\n– Żeby przeprowadzić taką reformę, która by przyniosła efekty w jakiejś perspektywie, trzeba było dokonać bolesnej operacji, właściwie szokowej. Tego typu operacja wymaga narkozy, znieczulenia. Takiego znieczulenia nie mieliśmy. “Solidarność” po zwycięstwie, na fali euforii, zyskała duże zaufanie. Warto dodać, że gdybyśmy porównali 21 punktów z 1980 r. czy nawet program “Solidarności” zapisany przy Okrągłym Stole, był to zwrot o 180 stopni. Po prostu oni mieli siłę społeczną, żeby to przeprowadzić. I przeprowadzili.\nOkowy zimnej wojny\n– Zanim do tego doszło, trzeba było doprowadzić Polskę do wyborów.\n– Europa, a właściwie świat w ciągu ostatnich 200 lat przeżyły cztery wielkie wojny. Trzy gorące, jedną zimną. Pierwsza, “gorąca”, skończyła się w 1815 r., druga w 1918 r., trzecia w 1945 r. Końca zimnej wojny nie da się określić datą. To był pewien proces, który zachodził w drugiej połowie lat 80., przy ogromnej zasłudze Michaiła Gorbaczowa. Wcześniej mieliśmy dwa skleszczone bloki, istniała równowaga sił, a inaczej – równowaga strachu. Każdy segment tego bloku był nie do ruszenia, bo on tę równowagę zmieniał. Nie było więc mowy o pójściu odrębną drogą. Wiadomo, co się stało na Węgrzech, w Czechosłowacji, jaka była reakcja na rakiety na Kubie – bo to też była próba naruszenia równowagi, z kolei przez Związek Radziecki. Dopóki więc istniał wyścig zbrojeń, dopóki istniała zimna wojna, dwa antagonistyczne, zbrojące się bloki – ruchy wewnętrzne nie mogły być daleko idące. Bo naruszały cały system. Symboliczny moment zmiany nadszedł, gdy Gorbaczow powiedział: “wspólny europejski dom”, a nie “zachodni imperializm”. A Reagan mu odpowiedział: “już teraz Związek Radziecki to nie jest imperium zła”. To oznaczało, że inaczej się już te rzeczy widzi.\n– Czyli, mniej więcej, od kiedy?\n– W roku 1987 mieliśmy rokowania wiedeńskie, jedna i druga strona położyły karty na stół. I spirala zbrojeń poszła w dół. Wówczas można było wewnątrz każdego kraju działać bardziej zdecydowanie, bez oglądania się na innych.\n– Czyli demontaż systemu dwóch bloków, który się rozpoczął, to była droga ku poszerzeniu polskiej swobody.\n– Koniec zimnej wojny to była dopiero szansa na zasadnicze zmiany. Od tego wszystko się zaczynało. Owszem, doceniam historyczną rolę “Solidarności” jako zaczynu, impulsu, ale… Gorbaczow pojawił się nie wtedy, kiedy “Solidarność” była na szczytach, lecz wtedy, kiedy była w sytuacji schyłkowej. Inne czynniki zadecydowały o jego miejscu i roli.\nOpatrzność zesłała nam Gorbaczowa\n– Jego pozycja, zwłaszcza gdy rozpoczął reformowanie państwa, była coraz mocniej kontestowana. Mówiło się, że może podzielić los Chruszczowa. Że dziś u władzy są w Moskwie reformatorzy, a jutro – twardogłowi. Obserwował pan uważnie, co dzieje się w Rosji?\n– Bardzo uważnie temu się przyglądałem. Byłem w stałym kontakcie z Gorbaczowem. On zresztą w swoich wspomnieniach poświęca mi cały rozdział pod tytułem “Wojciech Jaruzelski – sojusznik i jednakowo myślący”. Widziałem, że on chodzi po bardzo cienkim lodzie. Doskonale znam Rosję, szanuję naród rosyjski, lubię Rosjan, w odróżnieniu od wielu, którzy dziś wybrzydzają, chociaż kiedyś wypijali toasty za drużbu, ale jednocześnie wiem, jak potężne siły aparatu były przeciwko zmianom i reformom. Gorbaczow musiał je przezwyciężać.\n– Można było mu w tym pomóc?\n– Byliśmy ważnym ogniwem. Po pierwsze, wiele naszych rozwiązań, cząstkowych, substytutów demokracji i gospodarki rynkowej, Gorbaczow przejmował. Kiedy był na X Zjeździe PZPR, polecił przedrukować mój referat w 300 tys. egzemplarzy i upowszechnić w Związku Radzieckim wśród aktywu. A przecież X Zjazd, jak uważam, mógł jeszcze zrobić krok dalej, ale zawsze chodziło o to, żeby równowaga nie była naruszona, żeby nie iść za daleko, bo to może stać się niebezpieczne. Nawet to, co my uważaliśmy, że jest mało odważne, tam już było dużym krokiem naprzód. Po drugie, bardzo dbaliśmy o to, żeby tak przeprowadzać nasze reformy, by Gorbaczow nie musiał się obawiać, że zostanie z tego powodu zaatakowany czy nawet obalony. Żeby nie było pretekstu – do czego się dopuszcza w Polsce! Dla nas było najważniejsze – po pierwsze, nie szkodzić Gorbaczowowi.\n– To było chyba powszechne na Zachodzie przeświadczenie.\n– Pamiętam rozmowę z papieżem w Watykanie, w 1987 r. I jego słowa: “Opatrzność zesłała nam Gorbaczowa”. Pamiętam, jak był u nas z wizytą, jeszcze jako wiceprezydent, George Bush, pamiętam rozmowy z Mitterrandem, z panią Thatcher. Wszyscy oni się dopytywali: czy się utrzyma Gorbaczow? Traktowano mnie trochę jak eksperta od Rosji. Rzeczywiście, ten kraj znam od tajgi po Kreml, od kosmodromu Bajkonur po Teatr Wielki. Starałem się więc mówić, tłumaczyć. Szczególnie ważne były rozmowy z papieżem. Papieżowi charakteryzowałem Gorbaczowa, a Gorbaczowowi papieża. Że to jest inny człowiek, wywodzący się z naszego kraju, który widzi również grzechy kapitalizmu, jedyny papież, który krytykował w tamtym systemie to, co było złe. Takie były realia tamtego czasu, że krok po kroku…\nPrzypomnę wizytę Gorbaczowa w Polsce, w 1988 r. Poza papieżem nikt nie był tak entuzjastycznie i spontanicznie witany. Warszawa, Kraków, Szczecin. Były sondaże – 79% Polaków deklarowało sympatię do Gorbaczowa! Witano go nie jako grabarza tamtego ustroju, ale reformatora, tego, który będzie wprowadzał partnerskie stosunki.\nGdyby pucz Janajewa był dwa lata wcześniej\n– Gen. Kiszczak mówił mi w jednym z wywiadów, że gdy jeździł do Rosji, rozmawiał z szefami KGB, MSW, zawsze czujnie wypatrywał oznak niezadowolenia. I je widział, nastroje kadry były podobne do tych z ostatnich miesięcy Chruszczowa. To był dzwonek alarmowy. Bo przecież gdyby tam się zmieniła władza, pan też znalazłby się w innej sytuacji.\n– Oczywiście. Dla nas gwarantem tego, że będzie trwało odprężenie, że zimna wojna się kończy, więc można myśleć o poważnych zmianach, był Gorbaczow. Nie był sam. W Związku Radzieckim działała grupa reformatorów. Jednak w aparacie partii, państwa, w armii, w KGB opory wobec Gorbaczowa były bardzo silne. Zilustruję to takim przykładem – rytuałem wystąpień radzieckich polityków, wojskowych na przeróżnych spotkaniach, konferencjach, rozmowach, które prowadziliśmy, było sakramentalne “Nikita Siergiejewicz skazał”, “Leonid Ilicz skazał i dumajet tak…”. Ten Leonid Ilicz może i nie wiedział, co się dzieje, ale to należało do rytuału, że oto jest najwyższy autorytet i on tak sprawę widzi. Gdy pojawił się Gorbaczow – znikł Michaił Siergiejewicz. Nikt na niego się nie powoływał. Mam na te sprawy dość dobre wyczulenie i to był jeden z tych sygnałów, że trzeba ostrożnie, że owszem, trzeba iść naprzód, trzeba dawać Gorbaczowowi przykłady działań, które on mógłby przenieść na swój grunt, ale to nie może dawać pretekstów do ataku, że oto łamiemy doktrynę, jej fundamentalne zasady.\n– Jeżeli pucz Janajewa byłby dwa lata wcześniej…\n– Oczywiście, że mógłby się udać. Wtedy wszystko byłoby zablokowane.\nJak wykorzystać sprzyjający czas?\n– Polityka to także umiejętność wykorzystania sprzyjającego czasu.\n– Spójrzmy: jest rok 1918, Polska uzyskuje niepodległość. Są państwa zwycięskie – Anglia, Francja, Stany Zjednoczone, i są państwa, które poniosły klęskę – Niemcy, Austria. A gdzie jest Rosja? Była przecież członkiem ententy. Ale przestała istnieć jako państwo zwycięskie, bo wybuchła rewolucja. Czy można sobie wyobrazić, że gdyby Rosja znalazła się w kręgu państw zwycięskich, powstałaby niepodległa Polska? W żadnym wypadku. Prof. Kubiak wspominał niedawno, jak w końcu lat 50. był na stypendium w USA. Na jedno ze spotkań przyszedł starszy pan – Kiereński (w 1917 r. premier Rządu Tymczasowego Rosji – przyp. RW). I pytany o rok 1918 powiedział: “między Rosją a Niemcami miejsca dla niepodległej Polski nie ma”.\n– Ale między zrewoltowaną Rosją a pokonanymi i zrewoltowanymi Niemcami – to miejsce się znalazło.\n– Trzeba docenić mądrość, odwagę Piłsudskiego, Dmowskiego i innych wybitnych Polaków, że wykorzystali nadarzającą się koniunkturę. Ta spadła jak z nieba, a oni weszli w nią umiejętnie. I podobnie, można powiedzieć, my wykorzystaliśmy koniunkturę, która powstała w drugiej połowie lat 80. Jest tutaj analogia. Byliśmy częścią wielkiej, międzynarodowej operacji i potrafiliśmy to dobrze wykorzystać.\n– Czy nie miał pan obaw, że 4 czerwca 1989 r. poszliście za daleko? Że odchodząca od pryncypiów socjalizmu Polska może być kłopotem dla Gorbaczowa?\n– Z Gorbaczowem odbyłem rozmowę bodajże w kwietniu 1989 r. Podobnie zresztą jak rozmowy z Husakiem i Honeckerem. Przekazywałem im efekty Okrągłego Stołu i przede wszystkim uspokajałem. Cała historia wskazuje, że nie można iść tą drogą, którą do tej pory szliśmy, trzeba ją w sposób zasadniczy skorygować – mówiłem. Więc – pluralizm w sensie udziału we władzy opozycji. Postanowienia Okrągłego Stołu to gwarantują – opozycja dostaje 35% miejsc, my stanowisko prezydenta. Rozmowy z Husakiem i Honeckerem były bardzo trudne. Kiedy trzeba było mówić: słuchajcie, to jest eksperyment, ale będziemy się starali, żeby nie doprowadzić do destabilizacji, do odejścia od pryncypiów naszego ustroju.\n– I parę miesięcy później fala zmian zmyła również ich.\n– Doceńmy rolę Polski. Dlaczego aksamitne rewolucje mogły tak przebiegać? Bo wszyscy zobaczyli, że w Polsce zmiany przebiegają bez robespierryzmu, bez bolszewizmu, są podzielone procentowo wpływy, jest prezydent, premier Tadeusz Mazowiecki to poważny polityk, umiarkowany człowiek. Gdyby było inaczej, nie wiem, jak sytuacja w regionie by się potoczyła.\n– Tadeusz Mazowiecki zdał w tej trudnej sytuacji egzamin?\n– Moim zdaniem – tak. W pełni. On rozumiał sytuację. Bardzo dobrze nam się współpracowało. Żywa była wciąż sprawa granicy zachodniej. Walka o jej uznanie trwała do końca. Do upadłego. Rozmowy z Kohlem nie były łatwe. Nam chodziło o to, ażeby jeszcze przed zjednoczeniem Niemiec mieć potwierdzenie, że RFN uznaje naszą granicę zachodnią. Kohl nie chciał, cały czas powtarzał, że jak Niemcy się zjednoczą, to dopiero wtedy zjednoczone Niemcy podejmą tę decyzję. A my nie. Wspólnie z Mazowieckim pojechaliśmy do Paryża, wiosną 1990 r., do Mitterranda, namawiając go, żeby przekonywał Kohla do konieczności uznania tej granicy. Bo w przeciwnym razie będziemy protestować przeciwko zjednoczeniu. Bo sprawa granicy to dla nas kwestia życia lub śmierci.\n– Sprawa granic Polski Ludowej…\n– Polsce Ludowej można zarzucić wiele grzechów i zarzuca się je z nawiązką, ale jedno jest niepodważalne – gdyby Polska stała się w roku 1944, 1945 w pełni suwerenna i demokratyczna, co było zresztą wówczas marzeniem księżycowym, byłaby państwem terytorialnie karłowatym, okrojonym. Nie odzyskalibyśmy Wilna i Lwowa i nie uzyskalibyśmy Wrocławia ani Szczecina. To były fundamentalne fakty. Już po zakończeniu wojny władza administracyjna w Szczecinie trzykrotnie przechodziła z rąk do rąk polskich i niemieckich. Administracja polska musiała się wycofywać do Koszalina. Trwały ciągłe pertraktacje. I wreszcie udało się polskim władzom załatwić decyzję o Szczecinie u Stalina. To nie było proste ani łatwe.\nObserwuję kampanię Napieralskiego\n– Nie miał pan obaw, że ten oddział, który pan prowadził w roku 1989, gdzieś zboczy, że będzie zagrożenie?\n– Co warto odnotować – kiedy wyniki czerwcowych wyborów stały się oczywiste, odbyło się posiedzenie Biura Politycznego. W tym biurze zasiadali różni ludzie, chociaż tych najbardziej konserwatywnych, którzy blokowali, hamowali, już nie było, starałem się ich odsiać. Podobnie jak Wałęsa, który też odsiał radykałów. Na posiedzeniu biura nie padł więc ani jeden głos, żeby unieważnić wybory, wycofać się. Nam nie zabrakło ani odwagi, ani rozwagi, żeby się pogodzić z wynikiem wyborów. Potem widzieliśmy, jak proces zmian przyspiesza, stąd później moja rezygnacja.\n– A jeszcze później – rozwiązanie PZPR.\n– Trzeba było tego aktu dokonać z całym poczuciem odpowiedzialności. Postawić na młodych, którzy przyszli.\n– Obecne wybory są niby zwykłe, ale i niezwykłe, choćby z uwagi na sytuację – katastrofę smoleńską, powódź, kryzys ogólnoświatowy. Wyjątkowo trudny moment. Ale jednocześnie chodzi o to, żeby widzieć szerszy horyzont. Że to nie jest tylko wybór Iksa, Igreka czy Zeta, ale wybór pewnej koncepcji państwa, w którym są prawica i lewica. U nas powstała sytuacja, jakiej właściwie nie ma w żadnym państwie demokratycznym: lewica jest bardzo słaba, za to jest potężna prawica składająca się z dwóch segmentów. Nie można chodzić na jednej grubej nodze i drugiej cieniutkiej. W tej chwili więc najważniejsze jest, żeby na lewicę padło jak najwięcej głosów. Żeby była pełna mobilizacja, żeby w pierwszej turze zagłosować na kandydata lewicy. To będzie inwestycja w jej przyszłość. Na kolejne wybory. Obserwuję przedwyborcze działania Grzegorza Napieralskiego. Dostrzegam format, energię, to dojrzały polityk, niezwykle aktywny. Dzień i noc dociera do ludzi. Z jednej strony, pokazuje młodym, że rozumie ich problemy, kreśli perspektywy, a jednocześnie nie zapomina, że jego ojciec i dziadek, całe to pokolenie, też coś pożytecznego dla Polski zrobili. Że nie była to druga okupacja. Kto tak mówi, znieważa miliony ludzi, którzy wówczas uczciwie pracowali, służyli w wojsku, administracji, szkolnictwie, w różnych ogniwach państwa.\nKomunizm poruszał umysły\n– Bardzo bolą pana ataki na PRL.\n– Dzisiaj ten okres łatwo przekreślić. Ale przecież po 1944, 1945 r. powstała nowa rzeczywistość, zresztą z początku inaczej ukształtowana. To był Gomułka, polska droga do socjalizmu. Stalinizm to zdeformował. Ale pamiętajmy, komunizm w tamtym czasie poruszał umysły. Partia komunistyczna wygrała wybory we Francji, była największą siłą we Włoszech, była silna w Grecji. Te idee awansu, pełnego zatrudnienia poruszały. Wiadomo, ma to minus, bo człowiek nie boi się bezrobocia, to rzutuje na wydajność pracy. Ale od strony moralnej, etycznej, społecznej jest też wartością. A świadczenia społeczne? One były często ponad siły naszej gospodarki. Ale nie można z nich szydzić. Pamiętajmy też o demografii. W trudnym okresie lat 80. przybyło nas ok. 3 mln. Minęło teraz 20 lat – i przyrost zero. W gospodarce innej, silniejszej. Te 3 mln trzeba było żywić, kształcić, dać im mieszkanie, lepsze czy gorsze. Dzisiaj kpi się czasami z blokowisk. Ale te blokowiska to dla niektórych były pałace w stosunku do tego, co mieli wcześniej. O tym często się zapomina. A przecież to niezwykle ważna rzecz – demografia. W okresie Polski Ludowej przybyło 14 mln ludzi. Tę masę trzeba było wchłonąć, to też kosztowało.\n– A potem przeprowadzić do bardziej efektywnego systemu.\n– To też nie było proste. Mieliśmy w partii nasze doktrynalne ograniczenia. Były też szersze opory, powiedziałbym, subiektywne. To były obawy przed reformami. Zarówno wśród części kadry, która bała się zmian, jak i u zwykłych ludzi. Miałem liczne spotkania, z robotnikami, w innych środowiskach, i pamiętam te głosy: panie generale, kiedy pan ukróci tę prywatę, tych badylarzy, te firmy polonijne! To był wtedy dominujący głos mas. Bodajże w roku 1984 przeprowadzono sondę, jak powinny być regulowane ceny. 59% odpowiedzi było, że ceny powinny być regulowane przez państwo, 19% – przez państwo i rynek, a tylko 11% – przez rynek. Trzeba więc było wpierw przekształcić świadomość społeczną. Żartowałem niejednokrotnie, że gdyby w Gdańsku ktoś powiedział: bracia i siostry, do naszych 21 postulatów musimy wprowadzić 22. punkt – prywatyzacja, 23. – reprywatyzacja, 24. – nieuchronność bezrobocia… Kości by mu połamali. Widzi więc pan: wszystko musi dojrzeć. I owoc, i człowiek, i homo politicus, i społeczeństwo.


Kosiniak-Kamysz zadowolony z polityki prorodzinnej. "To praca na dekady"\nWydrukowano: 2019-05-23 19:28:28.683645+02:00\nopublikowano: 2015-02-13 08:10:20+01:00\nPolityki prorodzinnej nie robi się w jedną kadencję, czy przez jeden rok; by wskaźniki dzietności uległy zmianie, konieczne są działania rozpisane na dekady - przekonuje w rozmowie z PAP minister pracy i polityki społecznej Władysław Kosiniak-Kamysz.\nOgłoszony w 2012 r. Rok Rodziny trwa dalej; muszą być +dekady rodziny+, aby wskaźniki dzietności uległy zmianie i poprawiało się nasze bezpieczeństwo demograficzne, także w ujęciu emerytalnym\nW jego opinii „milowym krokiem” w polityce prorodzinnej było wydłużenie w 2013 r. urlopów dla rodziców. Obecnie mogą oni korzystać z 20 tygodni urlopu macierzyńskiego, 6 tygodni urlopu dodatkowego oraz 26 tygodni urlopu rodzicielkiego. Tylko pierwszych 14 tygodni zarezerwowanych jest dla matki, pozostałą częścią rodzice mogą się wymieniać.\nTeraz dokładamy do nich kolejną cegiełkę, czyli obejmujemy płatnymi urlopami wszystkich rodziców, także bezrobotnych, studentów, osoby ubezpieczone w KRUS i pracujące w oparciu o umowę o dzieło. Przez pierwsze 12 miesięcy otrzymają oni 1 tys. zł co miesiąc\n— powiedział. Projekt dotyczący zasiłków rodzicielskich dla tej grupy rodziców jest w konsultacjach społecznych.\nZa bardzo ważne Kosiniak-Kamysz uznał rozwój instytucji opieki nad dziećmi z możliwością ich wyboru. Przypomniał, że w środę uruchomiona została kolejna edycja programu „Maluch”. Na dofinansowanie żłobków, klubów dziecięcych i opiekunów dziennych MPiPS przeznaczy w tym roku 151 mln zł; to o 50 mln zł więcej niż rok wcześniej. O środki na utrzymanie placówek opieki dla najmłodszych dzieci mogą się starać gminy, przedsiębiorcy, organizacje pozarządowe i uczelnie.\nPrzez ostatnie trzy lata udało się zwiększyć liczbę żłobków - na koniec 2011 r. było ich 570, obecnie jest ponad 2,3 tys. miejsc opieki nad maluchami do trzeciego roku życia. Jest jeszcze potrzeba wzmocnienia tego działania, ale są na to zagwarantowane środki w programach unijnych na poziomie regionów i także na poziomie krajowym. To pieniądze na utworzenie i utrzymanie miejsc opieki nad dziećmi\n— wyjaśnił minister. Jak mówił, dopłaty dla samorządów spowodowały, że jest większy dostęp do przedszkoli.\nMinister wspomniał również o planowanych zmianach w świadczeniach rodzinnych czyli programie „złotówka za złotówkę” i o „uelastycznieniu progu, który nie karze za podjęcie pracy, ale daje szansę na utrzymanie świadczeń rodzinnych”. Projekt przedstawiony na początku stycznia przez premier Ewę Kopacz dotyczy rodziców pobierających zasiłki i przekraczających próg dochodowy. Jak mówiła szefowa rządu, dzięki tej zasadzie rodziny, które przekraczają próg dochodowy a korzystają z pomocy społecznej, nie stracą całości zasiłku, a będzie im odliczana od niego kwota, o którą próg zostanie przekroczony. Projekt, który ma wprowadzić te rozwiązania, jest obecnie konsultowany.\nMinister przypomniał również o wprowadzonych w tym roku ulgach podatkowych na dzieci.\nTo jakby drugi etap, bo na początku kadencji zwiększaliśmy ulgi za kolejne dzieci, a teraz nie tylko zwiększamy o 20 proc. ulgę za trzecie dziecko, czwarte i kolejne, ale też wprowadzamy możliwość ich praktycznego, pełnego wykorzystania. Były sytuacje, szczególnie w mniej zarabiających rodzinach, że ktoś mógł odliczyć sobie ok. 2 tys. zł, ale nie miał takiego podatku i korzystał tylko z 200 zł, a 1800 zł przepadało. Teraz w ciągu ok. miesiąca dostanie te pieniądze na swoje konto. I to w dobrym czasie - w maju, czerwcu, gdy dzieci wyjeżdżają na „zielone szkoły”\nNa mocy nowelizacji ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, ulga na trzecie dziecko wzrosła z 1668 zł do 2 tys. zł, a na kolejne dzieci z 2 tys. 224 zł do 2 tys. 700 zł. Podatnicy mogą rozliczyć przyznane ulgi według nowych zasad już w rozliczeniach podatkowych za 2014 r. Drugi element nowych przepisów zakłada, że podatnik, który obecnie płaci za niski podatek, by odliczyć pełną ulgę, będzie mógł otrzymać zwrot kwoty stanowiącej różnicę między przysługującym mu pełnym odliczeniem a kwotą odliczoną - w zeznaniu podatkowym. Zwrot nie będzie mógł przekroczyć łącznej kwoty zapłaconych przez podatnika składek na ubezpieczenia społeczne i zdrowotne. Zgodnie z obliczeniami rządu rodzina z jednym dzieckiem będzie mogła maksymalnie odliczyć w zeznaniu podatkowym 1 tys. 112,04 zł; z dwójką dzieci - 2 tys. 224,08 zł; z trójką - 4 tys. 224,12 zł; z czwórką - 6 tys. 924,12 zł, a z pięciorgiem - 9 tys. 624,12 zł.\nMyślę, że udało się przekroczyć granicę, którą budowaliśmy z wielu elementów i dla wielu grup rodzin - i tych mniejszych i wielodzietnych. Trzeba tę pracę kontynuować, rozwijać przez wiele lat. A pierwsze efekty już widać, bo w 2014 r., w stosunku do poprzedniego odnotowaliśmy wzrost dzietności, było o ponad 5 tys. urodzeń więcej\nZ opublikowanego w czwartek badania Domu Badawczego Maison, na zlecenie Warsaw Enterprise Institute wynika, że Polacy chcą mieć dzieci, ale by ich zachęcić do ich posiadania, potrzeba działań długofalowych. Niemal 90 proc. badanych uznało za złą politykę prorodzinną państwa.\nCZYTAJ TAKŻE: Polacy chcą mieć dzieci! Ale państwo musi im wyjść naprzeciw. Co na to rząd?\nPublikacja dostępna na stronie: http://wpolityce.pl/polityka/233591-kosiniak-kamysz-zadowolony-z-polityki-prorodzinnej-to-praca-na-dekady


1 listopad - Forum 2021 - RODZICE.PL\nidziecie jutro na cmentarz z maluszkami???\n14 odpowiedzi na pytanie: 1 listopad\nRe: 1 listopad\nSama nie wiem….. Ale chyba poproszę babcię o pomoc….i pójdziemy sami….zawsze chodzimy na cmentarz wieczorem, jak jest ciemno……..\nja nie mam wyboru, bo mam go w brzuszku 🙂\ntermin-26 listopada 2002 r.\nmy tez… Ale teraz pojdziemy a raczej pojedziemy po poludniu….. A potem wieczorem sami..\nMy pojdziemy albo z Malym albo wcale…on po prostu nie toleruje nikogo poza nami i koniec…mocno nas to ogranicza ale nic to,moze mu sie odmieni:)A swoja droga czy Wasze dzieciatka tez tak zle reaguja na nowe twarze?Moj z daleka to jeszcze znosi,nawet sie usmiechnie,ale nie daj Boze niech ktos sprobuje go dotknac-ryk jak diabli!!!\nMój jest nadzwyczaj towarzyski.\nDo wszystkich się śmieje i chętnie “idzie” na ręce 🙂\nTym bardziej, że Go NOSZĄ…. :-)))))))\nmoja jest towarzyska dopuki jest u mamy na rekach…..oststnio w hipermarkecie byla jakas promocja i chodzil facet przebrany za kota…i oczywiscie podeszedl do ewy…..ona spojrzala na mnie chwicil mnie mocno za szyje i zaczela sie do faceta smiac ale kiedy chcialam ja postawic na ziemie (ciezka jest jak cholera;-) w ryk…\nZ 7 tygodniowym się nie ruszam 🙂\nBylismy z Sarą na cmentarzu choc ma dopiero 6 tyg niecałe. Przespała całą wyprawe (byla w foteliku). Bylismy tylko 20 min po południu, ale nie załuje, pooddychała sobie swiezym powietrzem-bedzie zdrowsza!!! :-))))\nZa to moja Julia jest bardzo towarzyska i jest najbardziej zachwycona jak pochyla się nad nią 10 twarzy. Jakiś czas temu nie chciała nawet zostać z moją Mamą dłużej (a dobrze ją zna), chciała być tylko ze mną, bo był ryk, jakby ktoś jej robił krzywdę. Za to ja byłam twarda i zabierałam ją do znajomych, na zakupy, do rodziców i odmieniło jej się, bardzo lubi towarzystwo.\nA wczoraj odwiedziliśmy rodzinkę w Tczewie i Kwidzynie (miekszamy w Gdyni – 2 godz. jazdy samochodem w jedną stronę) i Julia była całkiem grzeczna, trochę tylko marudziła jak wracaliśmy, ale szybko zasnęła i spała dalej, jak przyjechaliśmy do domu. Wydaje mi się, że dziecko lepiej się rozwija mając kontakt z wieloma osobami i sytuacjami.\nMoj sie do mnie przykleja jak koala jak tylko ktos do nas przyjdzie:)My tez mamy czesto gosci i czesto staramy sie gdzies chodzic,ale to chyba taki jego urok, po prostu musi z tego wyrosnac… A co do grobow,to spedzilismy wczoraj pare godzin do poludnia i po poludniu na cmentarzu.jak sie obudzil to byl w szoku ze tylu ludzi dookola:)\nMy cala 4 bylismy na cmentarzu. Ania caly spacer przespala, a Asia juz na cmentarzu zaczela krzyczec, ze chce siusiu. Musielismy wyjsc, bo tak glupio jakos siusiac kolo grobow.\nEwci nie spodobal sie wojek spotkany na cmentarzu…..tym bardziej zewidziala go pierwszy raz w zyciu…wiec szybko poszlismy do domciu;-)\nMy też byliśmy. Patrykowi bardzo podobały się płonące świece.\nZnasz odpowiedź na pytanie: 1 listopad\nLPR – super partia !!!\nno to jeszcze jedna kreska :)\nMercurius Solubilis 9 ch -jakie dawki ?


Starożytność - opracowanie - Sciaga.pl\npoleca 84% 1502 głosów\nCelem pracy jest przybliżenie czytelnikowi wiadomości o starożytnych państwach takich jak Mezopotamia, Egipt, Indie, Grecja oraz Rzym. Sadzę, że mój referat będzie ciekawym kompendium wiedzy o starożytności.\nNajstarsze cywilizacje rozwinęły się na Bliskim Wschodzie, na terenach obejmujących Mezopotamię. Rozwinęły się one w dorzeczach dużych rzek, i rzekom tym zawdzięczały swoje istnienie. Mezopotamia położona była w dorzeczu Eufratu i Tygrysu. Wylewy tych rzek przynoszące żyzny muł przyczyniły się do tego, że powstające na tym obszarze państwa-miasta miały charakter rolniczy.\nPierwsze zorganizowane formy społeczeństwa istniały w dolnym biegu Eufratu już w VI tysiącleciu przed naszą erą. Głównym zajęciem ludności tam mieszkającej było rolnictwo. Kształtujące się społeczeństwo dbała o system irygacyjny, osuszanie bagien, organizację siły zbrojnej. Zaczęły powstawać świątynie.\nProces ten poważniejszych rozmiarów nabrać w III tysiącleciu przed naszą erą. Wówczas pojawili się na tych terenach Sumerowie - lud, który w decydujący sposób zaważył na wykształceniu się państwowości i kultury Mezopotamii. Nazwa Sumerowie pochodzi od terminu Sumer, którym Semici określali południową Mezopotamię. Wysoka kultura stworzona przez Sumerów oddziaływała na cały starożytny wschód. Z okresu tego zachowało się dużo dokumentów, dzięki którym można dość dokładnie odtworzyć stosunki gospodarcze Sumerów. Podstawą ich gospodarki było rolnictwo i hodowla bydła. Wiązała się z tym konieczność rozwoju systemu irygacyjnego. Ciężar budowy i oczyszczania kanałów spoczywał na chłopach. Kanały ulegały ciągłemu zamulaniu gliną. Inżynieryjne umiejętności Sumerów ujawniły się w budownictwie. Rozwinęła się produkcja cegły. Początkowo do budowy używano cegieł, które szybko rozpadały się. Później zaczęto cegły suszyć na słońcu i wypalać. Sumerowie rozwinęli rzemiosło, wynaleźli koło garncarskie, koło do wozu. Ich wynalazkiem był prawdopodobnie brąz - stop miedzi i cyny. Sumerowie wynaleźli także kolorowe szkło oraz doskonalili sztukę złotniczą. Prowadzili również szeroki handel, sięgający do doliny Indusu. Sumerowie nie mieli scentralizowanego obejmującego cały obszar, państwa. Podzieleni byli na miasta - państwa. Rządzili w nich kapłani z tytułem en lub ensi. Najwyższą władzę miał kapłan-król. Również w rękach kapłanów znajdowała się władza administracyjna, wojskowa i sądownicza. Był to ustrój teokratyczny. Na czele wojska stał naczelnik. Silniejsze miasta-państwa podbijały mniejsze. Łupy przypadały naczelnikom i wojownikom. Stanowili oni arystokrację.\nW połowie trzeciego tysiąclecia p.n.e. na terenie Mezopotamii pojawiła się ludność nazwana Akkadami od nazwy ich głównego ośrodka. W tym czasie rozpoczął się proces postępującej semityzacji Sumerów. Życie Sumerów pozostawało pod ogromnym wpływem religii. Sumerowie wierzyli w siły przyrody, czczone pod postacią demonów. Początkowo każde miasto czciło swoje bóstwo. Później wytworzył się cały panteon bóstw. Budowano ogromne świątynie, przy nich wznoszono ogromne wieże tzw. Zigguraty. Szczególną czcią otaczali Oni bóstwa płodności. U Sumerów rozwinęła się sztuka pisarska. Życie codzienne i rozwijająca się gospodarka zmuszały do spisywania dokumentów. Powstały epopeje o treści mitologicznej. Sumerom Mezopotamia zawdzięcza pismo klinowe.\nPowstawały nowe ośrodki polityczne, rodziły się nowe siły. Zaczęły one przenikać na teren Sumeru, zwanego teraz Sumero-Akkadem i niszczyć go. Zaczęło formować się państwo asyryjskie koło miasta Assur, do dużego znaczenia doszło państwo semickie z siedzibą w Babilonie. Zwyciężcą walk toczonych między istniejącymi społecznościami o panowanie w Sumerze został Hammurabi, król Babilonu. Kilkadziesiąt lat panowania (1728-1686) poświęcił on na walkę z Elamitami, Asyrią i państwem Mari. Prawie cała Mezopotamia została włączona do jego monarchii, zaś stolica państwa Babilon stał się centrum kulturalnym i gospodarczym wschodu. Hammurabi scentralizował państwo, likwidując ponad tysiącletnie rozbicie kraju. Wyrazem zmiany sytuacji politycznej był fakt wysunięcia się na pierwszy plan nowej stolicy, Babilonu.\nElementem jednoczącym kraj miała być modyfikacja istniejącego w różnych miastach Sumeru prawa zwyczajowego. Nowy władca wymyślił Kodeks, który potem został nazwany jego imieniem. Za popełnione zbrodnie wymierzano karę według zasady ‘oko za oko, ząb za ząb”. Powstanie scentralizowanego państwa ożywiło gospodarkę babilońską. Obok wielkiej własności ziemskiej istniała własność królewska. Mimo wielkiej potęgi, państwo Hammurabiego wykazywało pewne oznaki słabości. Przyczyną słabości państwa była być może pogarszająca się sytuacja ekonomiczna chłopów. W drugiej połowie II tysiąclecia usamodzielniła się Asyria, oraz południowa Babilonia tzw. Kraj nadmorski.\nWładcy Babilonu musieli toczyć walki z plemionami z gór Iranu szukającymi łupów w bogatych miastach babilońskich. Decydujący cios państwu babilońskiemu zadała wielka wyprawa, którą podjął król państwa Hetytów w Azji Mniejszej. Państwo Babilon zostało zdobyte i złupione, w niedługim czasie przeszło pod panowanie plemienia Kasytów. Do najważniejszych osiągnięć Babilończyków możemy zaliczyć: opracowanie kalendarza i czasu. Podzieli go oni na 12 miesięcy. Natomiast koło podzielili na 360˚, a godziny na 60 minut, minuty na 60 sekund.\nEgipt obejmował obszar ok. 1 mln km2. Granicą na zachodzie były wielkie oazy, na wschodzie - Morze Czerwone, na południu - I katarakta, na północy - rozlewisko Delty Nilu sięgające Morza Śródziemnego. Zaledwie ok. 30 tys. km2 obszaru zajęte było pod uprawy. Obszar ten znajdował się prawie wyłącznie w dolinie Nilu. Nil wyznaczał więc charakter kraju, dzieląc go na Egipt Dolny i Górny. Ślady pobytu człowieka w Egipcie sięgają ok. 3000 r. p.n.e. Już wtedy zarysowały się różnice między Deltą a Doliną Nilu. Miało to znaczenie dla dalszego rozwoju kraju. Mieszkańcy Delty zajmowali się rolnictwem i hodowlą.\nW III tysiącleciu wytworzyły się zaczątki wspólnot gminnych i wspólnej gospodarki. Na tym obszarze zrodziły się elementy kultury egipskiej, początki kalendarza opartego na obserwacjach przyrody, kult sił natury. W tym okresie prawdopodobnie wytworzyły się większe jednostki terytorialne zwane nomos.\nKlimat w jakim przyszło żyć Egipcjanom sprawiał że tylko na niewielkim obszarze mogło rozwijać się rolnictwo a tym samym życie ludzkie. Najbardziej urodzajnym terenem była Delta, ponieważ to tam Nil wylewał najczęściej i najobficiej. Nanosił on na pola żyzny muł i dostarczając wilgoci.\nPIRAMIDA ODZWIERCIEDLAJĄCA PODZIAŁ SPOŁECZEŃSTWA (patrz załącznik)\nFaraon początkowo utożsamiany był z bogiem Ra. Następnie przyjął tytuł syna boga Ra. Każde miasto miało swoją świątynie z własnym bóstwem. Religia egipska dzieliła się na oficjalną religię państwową oraz na codzienną religię zwykłych ludzi. Na religię oficjalną składały się: sprawowany w najważniejszych świątyniach kult i obchodzone święta. Kult opierał się na zasadzie wzajemności. Król, a faktycznie występujący w jego imieniu kapłani, zaspakajali potrzeby bogów i dbali o ich wizerunki. W zamian za to bogowie zamieszkiwali w swoich wizerunkach i okazywali swoją łaskę królowi, a za jego pośrednictwem całemu społeczeństwu. Religia egipska związana jest przede wszystkim z kultem płodności. Była przez to związana z ziemią.\nEgipcjanie byli pierwszymi, którzy stworzyli systemy teologiczne. Religię z tak licznymi bóstwami nazywamy politeizmem. Nadawanie bogom cech zwierzęcych nazywamy zoomorfizmem. W okresie średniego Państwa kult boga Re ustąpił miejsca kultowi Amona z Teb. Szczególne miejsce w religii egipskiej zajmował Ozyrys - bóg świata podziemnego. Wraz z kultem Ozyrysa pojawia się sprawa życia pozagrobowego. W okresie Starego Państwa religia nie zajmowała się losem zwykłego człowieka. Tylko dla królów budowano wielkie grobowce zwane piramidami. Aby każdy uzyskał zbawienie konieczne było zachowanie ciała. Wierzenia w życie pozagrobowe wiązały się z koniecznością inwestowania w grobowce.\nNajwiększe z nich wznoszone dla władców nazwano piramidami. Ich budowa świadczy o wzroście władzy panującego.\nOd III tysiąclecia Egipcjanie posługiwali się pismem. Były trzy rodzaje pisma: hieroglify - święte pismo o charakterze obrazkowym; pismo hieratyczne - kapłańskie, będące uproszczeniem hieroglifów: pismo demotyczne - ludowe, które powstało dopiero w I tysiącleciu. W III tysiącleciu powstał też kalendarz egipski.\nIndie są kolejną cywilizacją, która swoje powstanie zawdzięcza położeniu geograficznemu. Główne rzeki Indii to Ganges i Indus. Wokół nich powstały pierwsze cywilizacje. W dolinie Indusu, nad Gangesem oraz wzdłuż północnej granicy Dekanu badania wykopaliskowe doprowadziły do odkrycia kultury sięgającej co najmniej III tys. p.n.e. Najliczniejsze i najbardziej okazałe zabytki odnaleziono w miejscowości Harappa oraz Mohendżo-Daro w dorzeczu Indusu. Od tych miejscowości kulturę tą nazwano Harappa-Mohendżo-Daro.\nW centrum miasta znajdowała się potężnie obwarowana cytadela, obok niej była świątynia. Z cegły zbudowane były domy zarówno bogatych jak i uboższej ludności, z tym, że domy bogatych były duże i przestronne. Głównym zajęciem ludności było rolnictwo. Prawdopodobnie tutaj po raz pierwszy uprawiano bawełnę. Miasta rządzone były prawdopodobnie przez kapłanów.\nDzisiejsze wierzenia Indii mają swe źródła w starożytnych kultach. Najstarsza religią, która była kultywowana na terenach Indii to hinduizm. Najważniejszymi księgami hinduizmu są Wedy. Mieszkańcy tych terenów wierzyli w reinkarnację (odradzanie się ciała po śmierci). Z dawnych bogów obecnie hinduiści nadal czczą Brahma, Wisznu i Sziwa. Obrzędy religijne nie były skomplikowane. Gwarantowały one udział w nich każdemu.\nNajbardziej charakterystyczną cechą tych stosunków był system czterech kast, tj. ściśle zamkniętych grup społecznych. Obok uprzywilejowanych kapłanów i wojowników istniała kasta rolników. Położenie ich było znośne. Najbardziej upośledzoną grupą społeczną byli poddani. Jeszcze niższą pozycję zajmowali niewolnicy, rekrutujący się głównie z jeńców wojennych. Przynależność do danej grupy warunkowało urodzenie. System kast formował się przez kilka wieków. Do utwierdzenia systemu kast znacznie przyczyniła się religia głoszona przez kapłanów.\nSą drugą, obok Mezopotamii, kolebką najstarszej i do dziś przetrwałej cywilizacji światowej. Pierwsze wzmianki o Chinach, pochodzące z 1600 p.n.e., dotyczą państwa plemiennego o ustroju niewolniczym (Szang In). Do III w. p.n.e. Chiny były rozbite na wiele wzajemnie zwalczających się państewek. Jednolite państwo powstało w 221 p.n.e. z inicjatywy króla Czeng, założyciela dynastii Cin. Podczas panowania tej dynastii wybudowano Wielki Mur Chiński, który spełniał rolę systemu obronnego przeciwko najazdom Hunów.W okresie panowania dynastii Han (206 p.n.e. - 220 n.e.) Chiny wytworzyły swoją własną kulturę, która przetrwała do dnia dzisiejszego. Państwo przeżywało okres wielkiego wzrostu, znacznie rozszerzyło swoje terytoria, uruchomiło Szlak Jedwabny. W latach 618-907 za panowania dynastii Tang, Szlak Jedwabny stał się największym szlakiem handlowym na świecie, a kultura chińska i buddyjska (buddyzm) osiągnęły wysoki poziom rozwoju.W 1211 Chiny zostały podbite przez Czyngis-chana, którego wnuk Kubilaj ogłosił się cesarzem i założył dynastię Jüan. Rządy dynastii mongolskiej wywołały opór i bunty ludności, w ich wyniku władzę przejęła dynastia Ming (1368-1644). Za czasów panowania tej dynastii powstało wiele świątyń i pałaców, sztuka chińska osiągnęła szczyt swego rozwoju, nastąpiła stabilizacja gospodarcza i polityczna. W XVI w. wezwani przez Portugalczyków (założycieli kolonii w Makao) na pomoc w stłumieniu powstania Mandżurowie, przejęli władzę w państwie i założyli dynastię Cing (1644-1911). Ostatni władca tej dynastii, poprzez zbyt biurokratyczne sprawowanie rządów doprowadził do konfliktów wewnętrznych i upadku gospodarczego kraju. Pod koniec XIX w. Chiny stały się jednym z najbiedniejszych państw świata. W latach 1840-1860 Chiny stoczyły z Francją i Wielką Brytanią trzy przegrane wojny, tzw. opiumowe, które doprowadziły do wybuchu największego w dziejach kraju powstania chłopskiego (powstani Tajpingów, 1851-1864) oraz zmieniły cesarstwo chińskie w kraj półkolonialny.\nPierwsze informacje o plemionach izraelskich, które jako lud koczowniczy wędrowały po terenach dzisiejszego Bliskiego Wschodu, pochodzą z połowy drugiego tysiąclecia p.n.e. Jedna z tych grup zawędrowała zapewne, w XIV w. p.n.e. do Egiptu. Państwo palestyńskie powstało w XIII w. p.n.e. na skutek podboju terenów KAANNANU, prze 12 plemion izraelskich pod wodzą Mojżesza. Na skutek zagrożenia zewnętrznego ze strony wrogich plemion, ok.1020 r. p.n.e. doszło do powstania Królestwa Palestyńskiego. Największymi królami byli: Saul, Dawid, Salomon (rządzący Palestyną w X w.p.n.e.) Po śmierci Salomona jedno państwo izraelskie zostało podzielone na dwa królestwa: Izraelskie i Judzkie. Izraelici byli monoteistami (Jahwe), co było zjawiskiem wyjątkowym, bo wszystkie ludy okoliczne w tym czasie były politeistyczne. Jahwe miał ich wybrać spośród narodów i zawrzeć z nimi przymierze.\nJudaizm Pierwsza monoteistyczna religia, stała się prekursorem chrześcijaństwa i islamu , narodowa religia. Wyznawcą jej może być tylko ten, kto urodził się z matki Żydówki. Bardzo rzadko dopuszcza się przyjmowanie wyznawców innego pochodzenia etnicznego. Równocześnie judaizm jest zespołem wartości, norm i postaw etycznych wynikających z tradycji, obyczaju i religii Żydów. Za założyciela religii judaistycznej, uznającej za jedynego Boga Jahwe(przy czym imienia Jahwe Żydzi nie wymawiają), uchodzi Mojżesz (Mose). Od jego imienia judaizm jest także nazywany "mozaizmem". Mojżesz żył ok. 1250 p.n.e., był synem Amrama i Jakebed z plemienia Lewi, urodzonym w Egipcie. Jest uznawany za założyciela religii, twórcę przymierza między Bogiem i ludem izraelskim, odbiorcę objawień Bożych, wyzwoliciela ludu izraelskiego z niewoli egipskiej, twórcę życia narodowego. Mojżesz dał ludowi Torę, obejmującą pięć ksiąg Mojżeszowych (Pięcioksiąg) Będąc założycielem religii był równocześnie prawodawcą, kapłanem i przywódcą swojego ludu. Został uznany za nosiciela Objawienia przez chrześcijaństwo i islam . Symbolami judaizmu są: 1) Magen David - gwiazda Dawida, zwana także Tarczą Dawida. Jest to sześcioramienna gwiazda utworzona przez dwa przeplatające się trójkąty (heksametr). 2) menora - świecznik siedmioramienny wykonany z jednej bryły metalu, który już w pierwotnej chacie służył do oświetlania świętego miejsca. Współcześnie również podstawowy element herbu państwa Izrael. Miejscem kultu Żydów jest synagoga (bożnica).\nPoczątki cywilizacji greckiej datują się od przełomu II i III tysiąclecia p.n.e. Związane są z powstaniem najstarszej na tym terenie kultury - kultury minojskiej - od legendarnego Minosa. W III tys. Kreta zaludnia się przybyszami z Azji Mniejszej. Osiedlili się oni również na wyspach Morza Egejskiego oraz na terenie Grecji kontynentalnej. W drugiej połowie III tysiąclecia na Krecie uległy rozbiciu wspólnoty rodowe i plemienne, stanowiące dotychczas trzon społeczeństwa i na Krecie powstało państwo ze stolicą w Knossos. Szczyt rozwoju Krety to I połowa II tysiąclecia. Kreta utrzymywała wówczas szerokie stosunki handlowe i kulturalne z Egiptem, Palestyną, Syrią.\nNa czoło miast wysunęły się Mykeny, dlatego kultura tego okresu nosi nazwę kultury mykeńskiej. Przybysze w II tysiącleciu korzystali z osiągnięć kultury minojskiej, z języka Kreteńczyków, uczyli się rzemiosła i sztuki żeglarskiej. Później przystąpili do rywalizacji, w XV w. wygrali ją przybysze. Rozwinęło się rolnictwo, handel, rzemiosło. Zasięg handlu był duży, obejmował tereny od Sycylii po Egipt i Syrię. Na czele państwa mykeńskiego stał król. Grecy mykeńscy posługiwali się rydwanami konnymi - co dawało przewagę w czasie bitwy.\nW Grecji zaledwie 25 do 30 % ziemi stanowiły grunty rolnicze. Grecy podjęli próbę poszerzenia powierzchni pól uprawnych poprzez wykarczowanie lasów. Skutek jednak był przeciwny do oczekiwanego. Wody spłukały cienką warstwę ziemi i straciła ona umocnienie w postaci korzeni. To spowodowało trudności gospodarcze, narastały konflikty społeczne i polityczne. Wraz z przemianami zachodzącymi w gospodarce rolnej wzrastało znaczenie miast położonych we wschodniej części Grecji, zwłaszcza Aten, Megary, Sparty. W Grecji miasta początkowo miały charakter rolniczy. Greckie polis to suwerenna wspólnota obywateli, którzy sami rządzili nie tworząc struktur państwowych odrębnych od społeczeństwa i działających w imieniu tego społeczeństwa.\nW czasie wojen perskich 490-479 p.n.e. Grecy stawili opór imperium perskiemu i udaremnili jego ekspansję na teren Europy. Ateny powołały 478-477 p.n.e. Związek Morski do obrony przed Persją i stały się potęgą militarną na morzu. Zarazem nasiliły się zatargi ze Spartą - głównym mocarstwem lądowym Grecji. Wojna Aten Peryklesa ze Spartą 459-445 p.n.e. osłabiła siły obu stron i doprowadziła do zawarcia pokoju, ale już 431 p.n.e. wybuchła wojna peloponeska, która 405 p.n.e. zakończyła się klęską Aten. W kolejnych kampaniach militarnych Sparta umocniła swą przewagę i dopiero porażka w konflikcie z Tebami 371 p.n.e. położyła kres jej dominującej pozycji.\nGrecki świat wierzeń i bogów znalazł odbicie w epopejach Homera, które już w starożytności miały charakter dydaktyczny. Według mitologii greckiej z pierwotnego chaosu wyłoniło się niebo i ziemia, które spłodziły tytanów. Tych z kolei obalił ich potomek Zeus, który ze swym rodzeństwem i licznymi dziećmi zamieszkiwał Olimp. Obok bogów istniało wielu półbogów i półludzi, których Zeus spłodził za plecami swej zazdrosnej małżonki Hery. Stworzony przez Homera obraz bogów - bliskich ludzkim sprawom i nie pozbawionych ludzkich słabostek - został zrewidowany przez późniejszych autorów. Bogowie stali się bardziej "boscy". Rzymianie przejęli mitologię grecką i zaadaptowali ją na własne potrzeby. W ten sposób powstała mitologia rzymska.\nFormą organizacyjną greckiego państwa-miasta było polis. Powstało ono przez zasiedlanie starych mykeńskich grodów w VIII w. p.n.e., oznaczających wspólnotę wszystkich obywateli. Polis charakteryzowała się polityczną samodzielnością, gospodarczą niezależnością i wspólnymi kultami religijnymi. Greckie polis rozwijały się bardzo różnie. Podczas gdy w jednych prawie do końca ich istnienia zachowano rządy arystokracji, m.in. w Sparcie, to w Atenach rozwinęła się demokracja, w której warunkach państwo ateńskie osiągnęło na przełomie V-VI w. p.n.e. swój największy polityczny i kulturalny rozkwit. Jednak wojny o hegemonię w regionie prowadzone między Atenami a Spartą (wojna peloponeska), a później również z Tebami (wojna koryncka 395-387 p.n.e., późniejsze wojny aż do 362 p.n.e.), doprowadziły do upadku polis i do przejścia do formy państwa helleńskiego, wprowadzonego ostatecznie przez króla Filipa II z Macedonii.\nSparta było to greckie miasto w południowo-wschodniej części Peloponezu, między 950 a 800 p.n.e. założone przez Dorów. Od końca VI w. p.n.e., dzięki konsekwentnej militaryzacji, Sparta, obok Aten, była najpotężniejszym miastem Grecji. 555-371 p.n.e. stała na czele Związku Peloponeskiego. Legendarne były spartańskie zwyczaje najściślejszej ascezy i hartu.\nLiteratura starogrecka sięga od początków do VI w. Obejmuje poezję i prozę, a także m.in. dzieła filozoficzne, historiografię, retorykę, opisy geograficzne, traktaty medyczne. Można w niej wyróżnić cztery okresy: helleński, attycki, hellenistyczny i rzymski. W okresie helleńskim (ok. 800 p.n.e. do wojen perskich 480 p.n.e.) powstały epopeje Homera i Hezjoda, śpiewana poezja m.in. Kallinosa, Solona, Semonidesa, Anakreosa, Ibykosa, proza bajkopisarza Ezopa i opowiadania historyczne Hekateusza. W okresie attyckim (480-320 p.n.e.) powstały tragedie Ajschylosa, Sofoklesa i Eurypidesa oraz komedie Arystofanesa, Eupolisa i Kratinosa; prozą zaś pisali: Herodot i Tukidydes - autorzy dzieł historycznych, Hipokrates - autor traktatów medycznych, oraz Izokrates i Demostenes - mistrzowie retoryki. W okresie hellenizmu (330-30 p.n.e.) język grecki uzyskał największy w dziejach zasięg terytorialny, a jego literatura nabrała wymiaru światowego. Dominującym gatunkiem pozostawał epos, którego głównym twórcą był wówczas Apollonios z Rodos; rozkwit przeżywały elegia i epigram (m.in. Kallimachos i Meleager); nadal ważnym gatunkiem była historiografia, reprezentowana przez Polibiusza. W okresie rzymskim (30 p.n.e. - VI w. n.e.) wielu greckich pisarzy żyło i pracowało w Rzymie. Rozwijała się powieść takich autorów, jak Ksenopfont z Efezu, Heliodor i Longos. Ogromne znaczenie miały traktaty m.in. Dionizjusza z Halikarnasu, Plutarcha, Arrianusa, Appiana i Kasjusza Diona w historiografii; Strabona, Klaudiusza Ptolemeusza i Pauzaniasza w geografii; Diona z Prusy, Arystydesa i Lukiana w sofistyce.\nSztuka grecka była inspirowana motywami religijnymi (mitologia) i na początku stanowiła emanację religii. Dopiero w okresie hellenistycznym zaczęła służyć władzy, otaczanej niekiedy wręcz boską czcią. Sztuka protogeometryczna i geometryczna zawdzięcza swą nazwę wzorom na malarstwie wazowym w XI-VIII w. p.n.e. Najważniejszym nośnikiem artystycznym tej epoki była ceramika. Naczynia pokrywano abstrakcyjnymi formami zdobniczymi (wzór szachownicy i meander). Przedstawienia figuratywne pojawiły się dopiero w VIII w. p.n.e. W okresie archaicznym rozwinęły się takie formy, jak pomnik, relief i świątynia, co stworzyło podstawy do późniejszego rozwoju w epoce klasycznej. Rozwojowi rzeźby towarzyszyły monumentalne świątynie (Samos, Olympia, Ateny, Selinunt), które na wschodzie wznoszono głównie w stylu jońskim, a w Grecji właściwej i na zachodzie - w stylu doryckim. W rzeźbie okresu archaicznego dominowały przedstawienia nagich, kroczących młodzieńców (kuros) oraz bogato odzianych dziewcząt kore. Wyobrażenia bogów powstały w okresie klasycznym (480-325 p.n.e.), m.in. Posejdon na przylądku Artemizjon (oryginał w brązie), Atena dłuta Myrona, Apollo z zachodniego frontonu w Olimpii. Szczytowy punkt wczesnego okresu klasycznego - kiedy tworzyło wielu wybitnych mistrzów, m.in. Polignot i Kritios - wyznaczają rzeźby w świątyni Zeusa w Olimpii. Fidiasz - główny twórca Partenonu w Atenach - zyskał sławę jako rzeźbiarz postaci bogów (Atena, Zeus, Apollo). W epoce klasycznej powstał także kanon sylwetki ludzkiej, do czego przyczyniły się prace Polikleta i przedstawiające atletów rzeźby Myrona. W architekturze sakralnej osiągnięto całkowitą harmonię proporcji (Partenon 448-432 p.n.e.; świątynia Posejdona w Paestum, ok. 450 p.n.e.), jednocześnie powstał nowy styl - koryncki. W okresie hellenizmu (330-30 p.n.e.) architektura nabrała cech eklektycznych (np. zabudowa Aleksandrii, ołtarz w Pergamonie). Intensywny rozwój przeżyła także architektura świecka (m.in. teatry, łaźnie, hale targowe). W rzeźbie oprócz postaci ukazywanej w ruchu pojawił się portret artystyczny (rzeźby Nike z Samotrake i Afrodyta z Melos; grupa Laokoona). Od I w. p.n.e. greccy artyści przenieśli się do Rzymu, gdzie stworzyli styl eklektycznego historyzmu, który znamionował upadek sztuki greckiej.\nTwórcami filozofii greckiej byli presokratycy, którzy zastąpili obowiązującą dotąd mitologiczną interpretację świata wykładnią racjonalną. Greccy filozofowie Tales z Miletu, Anaksymander, Anaksymenes, Demokryt, eleaci, a także m.in. Ksenofanes, Parmenides i Heraklit byli bez wyjątku filozofami przyrody, zajmującymi się genezą i budową świata. Dopiero sofiści, którzy podjęli działalność w V w. p.n.e. (głównie Protagoras, Hippiasz z Elei), umieścili w centrum rozważań filozoficznych człowieka. W zakresie teorii poznania sofiści reprezentowali radykalny sceptycyzm; wątpili w możliwość ustalenia prawdy. Z krytyki ich stanowiska rozwinęła się klasyczna filozofia grecka. Jej twórcą był Sokrates, którego uczeń Platon stworzył pierwszy zwarty system filozoficzny. Duży wpływ na późniejszą filozofię hellenistyczną (stoicy, epikurejczycy, neoplatonizm) miała Akademia założona przez Platona w Atenach. Arystoteles, którego największym osiągnięciem było stworzenie logiki formalnej, wywarł duży wpływ na scholastykę średniowieczną. Epikurejczycy i stoicy zajmowali się problemami etycznymi; neoplatonizm (głównie Plotyn) rozwijał się w kierunku filozofii spekulatywnej. Zamknięcie Akademii 529 wyznacza kres greckiej myśli filozoficznej, która dała podstawy całej zachodniej filozofii.\nWojsko Cesarstwa Rzymskiego było doskonale wyćwiczone i uzbrojone. Podstawowe jednostki w piechocie rzymskiej stanowiły Legiony. W ich skład wchodziło po 4500 żołnierzy, z czego m.in. było do 300 konnych oraz 1200 lekkozbrojnych piechurów. Resztę stanowiła 3000 ciężkozbrojna piechota. Najczęściej ustawiane były w pierwszym szeregu, a ich zadanie było proste, albo sforsować nieprzyjacielskie czoło, albo powstrzymać atak nieprzyjaciela. Charakteryzowali się ogromną odwagą, która była im przyswajana od dzieciństwa. Byli w stanie oddać życie za swojego cesarza i cały Lud rzymski. Dla nich tylko to się liczyło i za to walczyli, oddając swoje życie za dobro całego narodu rzymskiego. Początkowo żołnierz rzymski był uzbrojony na wzór grecki w ciężką włócznię, miecz, lekki pancerz, okrągłą tarczę, hełm i nagolenice. Piechota walczyła w falandze, jazda odgrywała rolę pomocniczą. Rzymska sztuka wojenna przeżywała szczególny rozkwit za Juliusza Cezara. Właściwym twórcą wojska stałego, opartego na zaciągu, był Oktawian August. Regularną armię rozmieszczono w prowincjach nadgranicznych (głównie nad Renem i Dunajem) i pod koniec rządów Oktawiana Augusta liczyła ona 25 legionów; później liczba legionów wzrosła do 30, a ponadto istniały oddziały pomocnicze. Ogólna liczebność armii sięgała około 250 tys. żołnierzy.\nKonflikt pomiędzy Rzymem a Kartagina w 264 roku p.n.e. dał początek długotrwałym wojnom, znanym jako wojny unickie. Toczyły się one na ogromnym obszarze, rozciągającym się od Kartaginy, poprzez Półwysep Iberyjski, aż po Italię. W trakcie tych wojen Rzymianie odważyli się zapuścić nawet na obszary wschodniej części Morza Śródziemnego, co w konsekwencji doprowadziło do podboju świata greckiego.\nGaliusz Juliusz Cezar był najwybitniejszym z rzymskich wodzów pod koniec rządów Republiki. Urodził się w arystokratycznej rodzinie i od dzieciństwa brał czynny udział w życiu politycznym Rzymu.\nW 59 r.p.n.e został wybrany konsulem. Tego samego roku wraz z Pompejuszem Wielkim i Krassusem założył I triumwirat. Dzięki temu układowi członkowie zapewnili sobie kontrole nad całym państwem. W roku 58 p.n.e. Cezar wyruszył na podbój Galii (obecnej Francji). W ciągu trzech lat udało mu się ją zdobyć, a także ruszył na południową Brytanię. W 49 r.p.n.e, wbrew woli senatu, który obawiając się wzrastającej potęgi Juliusza rozkazał mu powrót bez wojska. On jednak przekroczył ze swoją armia rzekę Rubikon, oddzielając Galię od Italii. W ten sposób doprowadził do wojny domowej, w której zajął Rzym i pokonał Pompejusza Wielkiego. W czasie pobytu w Egipcie Galiusz nawiązał romans z królową Kleopatrą, która przybyła z nim do Rzymu. Zwycięstwo w wojnie domowej pozwoliło mu uzyskać dożywotnie stanowisko dyktatora. Jednak już 15 marca (Idy Marcowe) 44 r.p.n.e. został zamordowany przez spiskowców (z senatu), którzy sprzeciwili się władzy absolutnej w Republice. Cezar zasłyną nie tylko jako wybitny strateg i polityk, ale również jako utalentowany mówca i historyk. Do jego najwybitniejszych dzieł należy literackie sprawozdanie z podboju Galii ("De bdlo Gallio"). Przeprowadził również reformę kalendarza, zwanego od jego imienia juliańskim, w którym różnica pomiędzy długością lat nie przekraczała 11 min. Na tym kalendarzu opiera się dzisiejszy (gregoriański). Po śmierci Cezara w kraju na nowo rozpętała się wojna domowa. Zwycięzcą w konflikcie ukazał się w 31 r .p.n.e. Oktawian, adoptowany przez Juliusza wnuk siostry.\nCesarstwo rzymskie istniało od I w. p.n.e. do V w. p.n.e. W ciągu jego istnienia ustrój państwa ulegał zmianie. W dziejach Cesarstwa Rzymskiego, pod względem ustrojowym, wyróżniamy dwie formy: PRYNCYPAT, DOMINAT. Pryncypat, którego podstawy stworzył Oktawian August, była to forma monarchii przy zachowaniu pozorów istnienia ustroju republikańskiego. Władza cesarza opierała się na połączeniu w jego ręku uprawnień kilku urzędów republikańskich. Do głównych jego uprawnień należało:\nWładza nad wojskami w prowincjach przygranicznych\nPrawo zwoływania senatu, zgromadzeń\nZakładanie veta wobec uchwał senatu i wniosków zgromadzeń\nUprawnienia największego kapłana\nPrawo przedstawiania mandatów na najwyższe stanowiska państwowe\nZarząd nad dochodami i prowincjami\nReligia Rzymian była bardzo podobna do kultu greckiego. Również posiadała formę politeistyczną, a część bogów była zapożyczona od zdobytych państw np. Apollo występował i w Grecji i w Rzymie, jako bóg śpiewu, piękna i sztuki. Również, Rzymianie stworzyli odpowiedniki do bogów greckich tj. Zeus został zastąpiony przez Jowisza, Posejdon przez Neptuna, a Ares przez Marsa. W 217 roku p.n.e. ustanowiono na wzór grecki kult 12 najważniejszych bogów: Jowisz, Junon, Neptun, Minerwa, Mars, Wenus, Apollo, Diana, Wulkan, Westa, Merkury, Ceres. Gdy Rzym znalazł się pod wpływem prądów hellenistycznych zaszły duże zmiany w życiu religijnym Rzymian. Zanikała religia tradycyjna, a pojawiły się kulty bóstw wschodnich, m.in. Kybele, Izydy, Mitry, rozpowszechniła się astrologia i praktyki magiczne.\nOd wczesnych godzin rannych ulice i place wypełniał gęsty tłum. W Rzymie obowiązywał zakaz używania wozów i koni. Wyjątki od niego były bardzo rzadkie. Tylko bogatych ludzi stać było na posiadanie lektyki, dźwiganej przez specjalnie wyszkolonych niewolników. Większość musiała wędrować pieszo. Rzymianie szczególnie chętnie przebywali na placach. Wszystko tu cieszyło oczy. Place wyłożone były różnobarwnymi, kamiennymi płytami i ozdabiane posągami. Otaczały je okazałe świątynie i budowle publiczne. Przed palącym słońcem czy strugami deszczu, przechodnie chronili się pod krytymi kolumnadami. Cesarze dla ludu swej stolicy organizowali często wielkie widowiska. Gromadziły one wielotysięczny tłum, gdyż zarówno walki gladiatorów, wyścigi zaprzęgów konnych czy polowania na dzikie zwierzęta pasjonowały wszystkich.\nW dużym stopniu rzeczywiście Rzymianie nie wykształcili nowej odrębnej kultury, ale trzeba spojrzeć na tę sprawę również z innej strony. Grecka kultura była na bardzo wysokim poziomie, niespotykanym w tamtych czasach. Chyba dużo krajów chciałoby zdobyć nową technologię, unowocześniającą państwo i jego struktury. Można także dodać, że na Półwyspie Iberyjskim było bardzo dużo Greków, którzy tworzyli w Italii i w pewnym stopniu oddziaływali na zwykłych Rzymian.\n· Okres archaiczny (240-80 p.n.e.)\nPoczątek literatury łacińskiej wiąże się z wystawieniem w czasie ludi Romani tragedii i komedii greckiej (240 p.n.e.) w łacińskiej wersji Liwiusza Andronikusa, który był ponadto tłumaczem Odysei Homera, dał też początek rzymskiej liryce. Jego działalność kontynuowali Newiusz i Enniusz (przeróbki komedii greckich oraz dramaty o treści rodzimej). W tym czasie tworzył również Plaut, największy rzymski komediopisarz. Komedię uprawiał również Cecyliusz Stacjusz, a ostatnim przedstawicielem tego gatunku był Terencjusz. W II w. p.n.e. komedię opartą na wzorach greckich (fabula pallatia) wyparła fabula togata sięgająca po tematykę z niższych warstw społecznych (Titiniusz, Tytus Kwinkcjusz Atta, Lucjusz Afraniusz). Rozwijała się również tragedia o tematyce rzymskiej (Pakuwiusz, Akcjusz). Atellanę literacką uprawiali Pomponiusz i Nowiusz, a mim - Laberiusz i Publiliusz Syrus. Epika, początkowo wzorowana na Odysei, została wzbogacona przez Newiusza (Bellum Punicum). Enniusz wprowadził do epopei rzymskiej heksametr (Annales). Powstała też satyra (Lucyliusz), a na przełomie II i I w. p.n.e. pojawił się epigram (Lewiusz).\nPozycja polityczna Rzymu jako mocarstwa ujawniła się w początkach historiografii (Fabiusz Piktor, Cyncjusz Alimentus), dziełach pisanych jeszcze po grecku. W języku łacińskim tworzył Katon Starszy (Origines), a potem również inni historiografowie (Kasjusz Hemina, Kalpurniusz Pizon Frugi, następnie Licyniusz Macer, Eliusz Tubero i inni). Kontakty z kulturą grecką spowodowały zetknięcie się Rzymian z filozofią, pod której wpływem zaczęła się rozwijać nauka rzymskiego prawa (Publiusz Mucjusz Scewola, Marek Juniusz Brutus, Kwintus Mucjusz Scewola). Rozwój nastąpił również w sztuce wymowy (pierwsze podręczniki retoryki). Zainteresowanie budziła (pod wpływem pergameńskiego uczonego Kratesa z Mallos) również filologia.\nPod wpływem sztuki greckiej w II-I w. p.n.e. dokonał się przełom w sztuce rzymskiej. Zakładane miasta posiadały regularną siatkę brukowanych i skanalizowanych ulic (główne arterie: cardo i decumanus, forum na ich przecięciu), budowle użyteczności publicznej: kuria, bazylika, termy, świątynie, akwedukty, mosty. Rzymskie domy budowano najczęściej w stylu grecko-rzymskim (z atrium i perystylem) lub też jako wille (villa urbana lub suburbana oraz villa rustica). W miastach istniał typ wielokondygnacyjnej kamienicy czynszowej (insula). W architekturze monumentalnej królował porządek koryncki i kompozytowy. Stosowano na szeroką skalę arkady, różne rodzaje sklepień i łuków. Najbardziej okazała była fasada budowli, w której często stosowano porządek spiętrzony (łączenie trzech porządków architektonicznych). Rzymianie byli mistrzami w komponowaniu układów przestrzennych (sanktuarium Fortuny w Praeneste).\nChrześcijaństwo narodziło się w Palestynie I wieku n.e. Początkowo stanowiło ono odłam judaizmu, szybko jednak się uniezależniło. Powstanie chrześcijaństwa wiąże się z nauczaniem Jezusa Chrystusa, który głosił przesłanie miłości i miłosierdzia. Przez swoich uczniów uważany był za Mesjasza i proroka. Jednak wkrótce Chrystus swoją nauką i działalnością naraził się gronu arystokracji w Jerozolimie. Zaprowadzili go przed oblicze Poncjusza Piłata, ówczesnego prokuratora tej rzymskiej prowincji. Skazał Jezusa na ukrzyżowanie pod pretekstem demoralizacji społeczeństwa i kłamstw. Data ukrzyżowania nie jest znana, ale sądzi się, że mógł to być przedział czasu od 26 do 36 r. n.e. (czas sprawowania władzy przez Poncjusza). Po śmierci Chrystusa jego naukę kontynuowali apostołowie - wysłannicy Boga. Głosili jego legendę i ewangelię (wiadomość o Zmartwychwstaniu Jezusa i jego powrocie). Od tego momentu zwolenników Jezusa zaczęto nazywać chrześcijanami. Najbardziej znanym krzewicielem wiary Chrystusa był św. Paweł z Tarasu. Dzięki niemu chrześcijaństwo zerwało z judaizmem i zaczęło się rozpowszechniać na całe imperium. Pierwsze gminy chrześcijańskie zaczęły powstawać na wschodzie (Aleksandria, Antiochia i Efez). Jednak nowa religia szybko pojawiła się w Italii, a potem Kartaginie. Dla wielu Rzymian wiara chrześcijańska była prymitywna i dziwna. Dziwili się jej nauce i przesłaniu. Dodatkowo przez dłuższy czas chrześcijanie uważani byli za sektę żydowską. Żydzi zaś pragnęli jak najszybciej rozprawić się z "intruzami". W wyniku rosnącego niezadowolenia w Rzymie zaczęto prześladować chrześcijan i ich mordować. Najbardziej znanym aktem prześladowań jest moment uznania chrześcijan za winnych podpalenia Rzymu w 64 r. n.e.. Wiernych wyciągano z domów i rzucano na pożarcie zwierzętom lub skazywano na ukrzyżowanie. Prześladowania chrześcijan trwały długo, jednak z czasem zaczęły ustępować. Dopiero na początku IV wieku władcy rzymscy zauważyli zagrożenie ze strony nauk Chrystusa. Skutki szerzenia wiary mogły być dramatyczne, gdyż zasady wiary: miłuj i nie zabijaj bliźniego mogły spowodować odmówienie pełnienia służby wojskowej przez chrześcijan. Wówczas armia rzymska byłaby słaba i nieliczna, co dodatkowo pogarsza fakt złej polityki zagranicznej. Dodatkowo chrześcijanie posiadali własną strukturę Kościoła, która nie była pod wpływami państwa. A to godziło w jego porządek. Prześladowanie chrześcijan zakończone zostało przez Konstantyna Wielkiego, który 313 roku ogłosił w Mediolanie akt tolerancji, nazwany edyktem mediolańskim. Na jego mocy chrześcijaństwo uzyskało prawa równorzędne z innymi religiami. Sam Konstantyn był pierwszym, chrześcijańskim cesarzem. Roku 392 cesarz Teodozjusz Wielki zakazał wszelkich form kultu pogańskiego. Chrześcijaństwo stało się religią narodową. Jednak wpływ chrześcijaństwa na zachowanie i obyczaje Rzymian był dramatyczny. Wielu żołnierzy "poszło do cywila", przez co granice Rzymu były zagrożone najazdem. Również zachowanie obywateli uległo zmianie i na gorsze i na lepsze, likwidując dawną tradycję i historię oraz "przywary" Rzymu.\nW tamtych czasach nikt nie spodziewał się, że Cesarstwo Rzymskie może zniknąć z map świata starożytnego. Tylko niewielu utwierdzało się w przekonaniu, że tak ogromne państwo w końcu i tak zostanie zdobyte. Tylko, dlaczego byli pewni nieuchronnego? Po pierwsze trzeba zauważyć, że Imperium Romanum rozciągało się na ogromnych obszarach, którymi trudno zarządzało się jednemu władcy. Obawiano się, że jeżeli państwo zostanie podzielone między paru namiestników, to niektórzy postanowią stworzyć własne państwa z własnymi rządami i zaczną ze sobą rywalizować. Doprowadziłoby to do wojny domowej, która wybuchała nie raz: za czasów Juliusza Cezara i Oktawiana Augusta. Jednakże Cesarstwo jak na razie pozostawało pod rządami jednego władcy - to także nie było dobre rozwiązanie. Cesarz musiał kontrolować ogromne połacie terenu. Zanim dowiedział się on o jakimś buncie, lub planowanych działaniach, mijało około parunastu dni, zanim posłaniec przybywał z wiadomością (biorąc pod uwagę to, że działo się to w okolicach Renu, Bliskiego Wschodu lub Hiszpanii). Nie brakowało również częstych buntów, które wybuchały z powodu wysokich podatków lub innymi problemów dręczących obywateli. Następne, co możemy zauważyć, w Rzymie spadła produkcja żywności i innych produktów, państwo zubożało od ciągłego prowadzenia wojen, tłumienia i wynagradzania niekiedy rebeliantów, a samo wojsko, było już tak wyniszczone, że nie stanowiło takiego problemu na polu bitwy jak niegdyś. Mimo tak ogromnej ilości zagrożeń, mogących doprowadzić to upadku potężnego państwa, jego obywatele nie przejmowali się taką możliwością. Pogarszająca się z roku na rok sytuacja Rzymu zakończyła się 476 roku, kiedy to wódz germański Odoaker pozbawił władzy ostatniego cesarza Romulusa Augustulusa. Cesarstwo przestało istnieć.\n84% Starożytność - opracowanie epoki\n85% Piastowie - tabela\nopracowanie Starożytności Starożytność Mezopotamia Mezopotamia warunki naturalne nad jakimi rzekami leżała Mezopotamia rolnictwo w Mezopotamii Sumerowie kim byli Sumerowie Osiągnięcia cywilizacyjne Sumerów


Te Półbuty AMON były tanio do kupienia w www.gino-rossi.com. Rewelacyjne buty zarówno na użytek codzienny, jak i specjalne okoliczności - Gino Rossi. Półbuty AMON cechują się swoją wyjątkową wytrzymałością, a staranność ich stworzenia nie budzi jakichkolwiek zastrzeżeń. Buty w świetnie spełniają swoją rolę, z tej przyczyny zostały.. więcej » Grupa: Mężczyzna EAN: MPV461-G92-3V00-9900-0 Cena: 299,90 zł\nTe Półbuty AMON były tanio do kupienia w www.gino-rossi.com. Rewelacyjne buty zarówno na użytek codzienny, jak i specjalne okoliczności - Gino Rossi. Półbuty AMON cechują się swoją wyjątkową wytrzymałością, a staranność ich stworzenia nie budzi jakichkolwiek zastrzeżeń. Buty w świetnie spełniają swoją rolę, z tej przyczyny zostały wybrane przez mnóstwo gentlemanów. Interesujący wzór tego modelu jest odpowiedni dla mnóstwa trendów w świecie mody. Poniżej umieściliśmy pełen opis specyfikacji:\nPółbuty AMON. Elegancka linia obuwia dla mężczyzn ceniących modę. Zarówno do eleganckich garniturów na oficjalne spotkania jak i na wieczorne wyjście do klubu.Pokazywane przez nas półbuty męskie cechują się wyjątkową solidnością, co uzyskano za sprawą wykorzystaniu wysokiej klasy tworzyw do ich stworzenia. Jeżeli jeszcze nie posiadasz w swojej garderobie półbuty męskie lub obuwie Półbuty AMON nie spełnia Twoich oczekiwań - zobacz nasze inne propozycje.


Żużel. Leon Madsen wrzucił zdjęcie, które mrozi krew w żyłach. Noga żużlowca nie jest w dobrym stanie - Sport WP SportoweFakty\n5. runda Grand Prix - Pra Bieg 13 Przejdź do relacji\nŻużel. Leon Madsen wrzucił zdjęcie, które mrozi krew w żyłach. Noga żużlowca nie jest w dobrym stanie\nLeon Madsen ostatnio przeszedł dwa zabiegi. Najskuteczniejszy żużlowiec PGE Ekstraligi i prezes Michał Świącik szybko jednak uspokoili kibiców. Ze zdrowiem Duńczyka miało być wszystko w porządku, ale najnowsze wrzucone zdjęcie mrozi krew w żyłach.\nSebastian Zwiewka 16 Grudnia 2019, 16:15\nWP SportoweFakty / Jarosław Pabijan / Na zdjęciu: Leon Madsen (kask żółty) w walce z Emilem Sajfutdinowem\nNie tylko kibiców spod Jasnej Góry martwi stan zdrowia Leona Madsena. Michał Świącik kilka dni temu powiedział nam, że wicemistrz świata wyciągnął druty z kolana i przyjechał do niego ze swoją narzeczoną Magdą Bradtke. Prezes forBET Włókniarza zapewnił, że z liderem częstochowian jest wszystko w porządku i będzie gotowy do jazdy na początek nowego sezonu.\nCelem zabiegów nie było ratowanie zdrowia żużlowca, tylko miały usunąć dyskomfort, jaki czuł w trakcie jazdy. Duńczyk przejechał długą drogę z Gdańska do Poznania i na nic się nie skarżył. To dobra wróżba dla kibiców z Częstochowy.\nZobacz także: Żużel. Gorące krzesła trenerów. Brak jakiejkolwiek strategii, tylko Robert Kempiński wyróżnia się na tym polu\nPowodem paniki były zdjęcia z klinik wrzucone przez Madsena w mediach społecznościowych. Pojawiły się nawet plotki, że zabraknie go na torze w sezonie 2020. Dyskusja wróci po opublikowaniu najnowszego zdjęcia, które mrozi krew w żyłach. Noga 31-latka nie jest w dobrym stanie. W klubie spod Jasnej Góry na razie nie mówi się o tym, że żużlowiec straci przygotowania do następnych rozgrywek. Panuje tam spokój i wszyscy oczekują, że zawodnik niebawem rozpocznie pierwsze treningi.\nZobacz także: Żużel. Jak nie zaliczysz tego testu, nie pojedziesz w lidze. Na razie zrobiła to tylko Sparta\nNajnowsze zdjęcie Leona Madsena na Instagramie:\n5 days after the operation #gettingbackstronger\nPost udostępniony przez Leon Madsen 30 (@leonmadsenracing) Gru 16, 2019 o 1:38 PST\nCzy kibice mają powody do obaw?\nmari 17-12 13:40 Zgłoś komentarz\nZdrowia Leon i do zobaczenia na torze\nCKM_ 17-12 10:50 Zgłoś komentarz\nJa prdl, usuwasz knocie normalne komentarze bo treść ci się nie podoba? Co to za portal?! Jest wolność wypowiedzi, może gdzieś pora zgłosić tutejszą nieistniejącą?\nUnia L. 17-12 07:12 Zgłoś komentarz\ntak wygląda tutuł artykułu gdy niekumaty dziennikarz bierze się za pisanie o czymś z pogranicza medycyny... kabaret\n-nutka- 17-12 00:37 Zgłoś komentarz\nChyba komuś tu głowę zmroziło...\nToruń Nice PLŻ 17-12 00:05 Zgłoś komentarz\n*Drugi najskuteczniejszy żużlowiec ;)\n19 STAL 47 16-12 22:02 Zgłoś komentarz\nAle sensacja.... prawidłowa reakcja po zabiegu, krew krąży prawidłowo i siniaki to tego efekt.Wielkie mi halllooo\nMarS_80 16-12 20:32 Zgłoś komentarz\nTeż mi sensacja. Wg mnie noga po zabiegu wyciągnięcia drutów wygląda prawidłowo. Gorzej jakby była całkiem blada bez żadnych śladów, a w tym przypadku mamy pewność że czucie i\nukład krwionośny w tej kończynie działa prawidłowo. Więc po co stresować i denerwować kibiców Czewy siejąc niepotrzebną panikę? Wszak tu chodzi o Leona ich lidera, a o zdrowiu albo się życzy dobrze albo nic nie mówi. Zdrowia Madsen! p.s. Można im podnieść ciśnienie czym innym np. fotokomórką :D . Swoją drogą pozdrawiam kibiców z Czewy!\nTylko Włókniarz 16-12 20:12 Zgłoś komentarz\nNie chcę islamskich imigrantów w Polsce 16-12 19:41 Zgłoś komentarz\nBędzie trzeba chyba amputować tę nogę\nyes 16-12 19:14 Zgłoś komentarz\nA propos informacji w tekście o narzeczonej - w maju tego roku napisały SF: "Na początku marca na świat przyszła ich córka Marika".\nzupa 16-12 18:45 Zgłoś komentarz\nLeon coś ty z tą nogą zrobił? naprostowałeś?\nMister 16-12 18:32 Zgłoś komentarz\nKolejna ściema Madsena.Posmarował sobie nogę jodyną.Normalne przebarwienia pooperacyjne.Mirek Kowalik miał rację że to ściemniacz.\nstrzemykGKM 16-12 17:12 Zgłoś komentarz\nA gdzie jest teraz Miras Kowalik?\nGrand Prix. Zmarzlik przegrał, ale i tak jest na czele


W niewoli uczuć - miłość contra przemoc domowa\nZajmując się problemem przemocy domowej dochodzę do nieodpartego przekonania, że problem ten wciąż jest tematem tabu. W dramacie Gabrieli Zapolskiej „Moralność Pani Dulskiej” czytamy „Moja pani! Na to mamy cztery ściany i sufit, aby brudy swoje prać w domu i aby nikt o nich nie wiedział. Rozwłóczyć je po świecie to ani moralne, ani uczciwe”. Dramat G. Zapolskiej ukazujący obłudę i zakłamanie drobnomieszczańskiego środowiska zarówno w sferze moralnej, jak i obyczajowej został wydany w 1907 r. Minęło 111 lat – czy coś uległo zmianie.\nDlaczego przemoc domowa w większości przypadków pozostaje w czterech ścianach, dlaczego kobiety o niej głośno nie mówią, dlaczego my jesteśmy na nią ślepi i głusi ?\nCzy dlatego, że nas to nie dotyczy, czy dlatego, że żyjemy w przeświadczeniu, że nie jesteśmy w stanie pomóc, że nie wiemy jak, że to nie nasz problem, że przecież co Bóg złączył, człowiek niech nie rozłącza, że tak w zasadzie to nie nasz problem, nie nasza sprawa. Bywa i tak, że przemoc domową czy to fizyczna czy psychiczną tłumaczymy chwilowymi problemami, było dobrze – teraz jest kryzys, ale wszystko minie, przecież się opamięta, zrozumie, wrócą dobre chwile i najczęstsze tłumaczenie: przecież nie dasz sobie rady, przecież jest dziecko, przecież dziecko musi mieć ojca.\nPrzemoc domowa jest złem w najczystszej postaci ponieważ pochodzi od osób, które są dla nas najbliższe, najbardziej kochane i dotyka nas w miejscu, które powinno stanowić oazę spokoju i bezpieczeństwa - tym miejscem jest Rodzina.\nCzy model Rodziny powinien tak wyglądać, że mąż to Pan i władca, dzieci nie mają głosu, a agresywne zachowanie męża wypływa zawsze z zachowania nieposłusznej żony i czy wystarczającym usprawiedliwieniem jest stwierdzenie, że skoro Cię uderzyłem, znieważyłem to jest to Twoja wina, zasłużyłaś sobie na to, gdybyś zachowywała się tak, jak ja sobie tego życzę nie spotkałaby cię kara ?\nCzy idealna żona to ta, która dla zachowania autonomii wskazanego powyżej modelu rodziny popłakuje w poduszkę, siedzi cicho, schlebia mężowi i przytakuje z uśmiechem na każde zachowanie męża dla świętego spokoju, która z pokorą w głosie przeprasza za swoje zachowanie – tylko po to, aby był spokój, nie było krzyków, awantury, wyzwisk ?\nCzy tak idealny model rodziny zasługuje na aprobatę, na podziw, szacunek, czy przeciwnie.....\nCzy dotykając problemu żony i matki, która jest poniżana przez męża i ojca jej dziecka, który ślubował szacunek, lojalność, miłość – możemy przejść obojętnie, zostawić, przemilczeć, zmienić temat ……\nW mojej ocenie tylko nieliczne kobiety są w stanie samodzielnie przeciwstawić się mężowi. Dlaczego tak się dzieje ? Powodów, dla których Kobieta zostaje w Rodzinie, zatraca siebie jest wiele i jako ostatni wymieniłabym miłość, bardziej to obawa przed nieznanym, izolacja, niskie poczucie własnej wartości, uzależnienie ekonomiczne, wiara w małżeństwo i Rodzinę, strach, wiara kobiety w mężczyznę, dzieciństwo. Te wszystkie doświadczenia, które doznała kobieta z całą pewnością utwierdziły ją w przekonaniu, że jej próby uwolnienia się z krzywdzącego związku nie mają szans na powodzenie.\nOtóż dlatego, że pozostaje w niewoli uczuć, uwierzyła mężczyźnie, który przekonał ją do tego, że jest nieudacznikiem życiowym, do niczego się nie nadaje i niczego bez niego nie osiągnie, a wystąpienie w obronie swoich praw i swojej godności z całą pewnością zakończy się niepowodzeniem, bo przecież mąż ma racje.\nAle czy aby na pewno ?\n„Zabijać się... I dla kogo? Dla mężczyzny. A żaden mężczyzna, moja pani, nie jest wart, aby przez niego iść na potępienie wieczne” - Gabriela Zapolska „Moralność Pani Dulskiej”.


Zapytania o oferty na Usługi stolarskie z rejonu Rzeszów - budnet.pl\nUsługi stolarskie Rzeszów\n25 Zleceń - Usługi Stolarskie Rzeszów\nPotrzebuję stolarza, 1szt., Rzeszów\nRodzaj prac stolarskich: Drzwi zewnętrzne Rodzaj elementów do wykonania: Drzwi zewnętrzne Ilość: 1szt. Dostawca materiałów: wykonawca Zlecenie od: osoby prywatnej Informacje dodatkowe: Witam podobają mi się konkretne drzwi ze...\nDam zlecenie stolarzowi, 1szt., Rzeszów\nRodzaj prac stolarskich: Drzwi drewniane na wymiar Rodzaj elementów do wykonania: drzwi Ilość: 1szt. Dostawca materiałów: wykonawca Zlecenie od: osoby prywatnej Informacje dodatkowe: Witam podobają mi się konkretne drzwi mam ...\nDam zlecenie stolarzowi, 100m², Rzeszów\nRodzaj prac stolarskich: budowa Rodzaj elementów do wykonania: Dom Ilość: 100m² Dostawca materiałów: materiał po stronie zleceniodawcy Zlecenie od: osoby prywatnej Termin zakupu: do uzgodnienia z Wykonawcą...\nPotrzebuję stolarza, 10szt., Rzeszów\nRodzaj prac stolarskich: Blaty Rodzaj elementów do wykonania: półki / blaty Ilość: 10szt. Dostawca materiałów: do uzgodnienia Zlecenie od: firmy Informacje dodatkowe: Buk, sosna Termin zakupu: w ciągu miesiąca...\nZlecę usługi stolarskie, 1m², Rzeszów\nRodzaj prac stolarskich: ciecie, heblowane Rodzaj elementów do wykonania: fronty szuflad Ilość: 1m² Dostawca materiałów: materiał po stronie zleceniodawcy Zlecenie od: osoby prywatnej Informacje dodatkowe: Klocki bukowe o gru...\nPotrzebny stolarz, zlecę naprawę półki, blatu, Rzeszów\nRodzaj prac stolarskich: naprawa Rodzaj elementów do wykonania: półki / blaty Ilość: naprawa, wymiana okleiny drzwiczek szafki umywalkowej Dostawca materiałów: do uzgodnienia Zlecenie od: osoby prywatnej Termin zakupu: do uzg...\nZlecenie dla stolarza, Rzeszów\nRodzaj prac stolarskich: młotek Rodzaj elementów do wykonania: młotek Ilość: młotek Dostawca materiałów: materiał po stronie zleceniodawcy Zlecenie od: osoby prywatnej Termin zakupu: do uzgodnienia z Wykonawcą...\nRodzaj prac stolarskich: zabudowa balkonu w bloku Rodzaj elementów do wykonania: zabudowa balkonu w bloku Ilość: 1szt. Dostawca materiałów: do uzgodnienia Zlecenie od: osoby prywatnej Informacje dodatkowe: Zabudowa balkonu w ...\nSzukam ofert na renowację stolarki dębowej, drzwi i ramy witryn, Rzeszów\nDo wykonania renowacja stolarki dębowej, drzwi i ramy witryn okiennych, oczyszczenie i malowanie. Prace do wykonania w Rzeszowie. Czas realizacji w ciągu miesiąca. Proszę o oferty....\nZlecę wymianę półki, blatu, 4m², Rzeszów\nRodzaj prac stolarskich: wymiana Rodzaj elementów do wykonania: półki / blaty Ilość: 4m² Dostawca materiałów: materiał po stronie zleceniodawcy Zlecenie od: osoby prywatnej Informacje dodatkowe: blaty z płyty laminowanej Ter...\nRodzaj prac stolarskich: stopnie dębowe na schody Rodzaj elementów do wykonania: schody Ilość: 16szt. Dostawca materiałów: wykonawca Zlecenie od: firmy Informacje dodatkowe: Szukam stopni dębowych na schody o konstrukcji stal...\nRodzaj prac stolarskich: blat dębowy lity Rodzaj elementów do wykonania: blaty klejone lite Ilość: 3m² Dostawca materiałów: wykonawca Zlecenie od: firmy Informacje dodatkowe: Bezsęczne lite blaty dębowe - dłuższa współpraca ...\nZlecenie na wykonanie antresoli w mieszkaniu, Rzeszów\nZakres zlecenia: wykonanie antresoli w mieszkaniu Termin skorzystania z oferty: jak najszybciej...\nZlecenie dla stolarza, 4szt., Rzeszów\nRodzaj prac stolarskich: Ogrodowe Rodzaj elementów do wykonania: Krata na róże, skrzynie ogrodowe Ilość: 4szt. Dostawca materiałów: wykonawca Zlecenie od: osoby prywatnej Informacje dodatkowe: Odporne na warunki atmosferyczne...\nDam zlecenie na wymianę drzwi, 1szt., Rzeszów\nRodzaj prac stolarskich: wymiana Rodzaj elementów do wykonania: drzwi Ilość: 1szt. Dostawca materiałów: wykonawca Zlecenie od: osoby prywatnej Informacje dodatkowe: Rodzaj okleiny drzwi wytrwałość ,grubosc Termin zakupu: do ...\nDam zlecenie na budowę schodów, 10szt., Rzeszów\nRodzaj prac stolarskich: budowa Rodzaj elementów do wykonania: schody Ilość: 10szt. Dostawca materiałów: do uzgodnienia Zlecenie od: osoby prywatnej Informacje dodatkowe: 10 słupków kwadratowych o wymiarach 110 cm, 6x6 cm wyk...\nSzukam stolarza, 2szt., Rzeszów\nRodzaj prac stolarskich: Montaż Rodzaj elementów do wykonania: półki / blaty Ilość: 2szt. Dostawca materiałów: materiał po stronie zleceniodawcy Zlecenie od: osoby prywatnej Informacje dodatkowe: Blat dębowy w kształcie L , g...\nSzukam stolarza, 2szt., Zaczernie\nRodzaj prac stolarskich: Drzwi wewnętrzne Rodzaj elementów do wykonania: drzwi Ilość: 2szt. Dostawca materiałów: wykonawca Zlecenie od: osoby prywatnej Termin zakupu: do uzgodnienia z Wykonawcą...\nDam zlecenie stolarzowi, 2szt., Świlcza\nRodzaj prac stolarskich: Szlifowanie i klejenie starych desek Rodzaj elementów do wykonania: półki / blaty Ilość: 2szt. Dostawca materiałów: materiał po stronie zleceniodawcy Zlecenie od: osoby prywatnej Informacje dodatkowe:...\nZlecenie dla stolarza, 200szt., Głogów Małopolski\nRodzaj prac stolarskich: Produkcja Rodzaj elementów do wykonania: Deski do krojenia Ilość: 200szt. Dostawca materiałów: do uzgodnienia Zlecenie od: firmy Informacje dodatkowe: Witam Jestem właścicielem firmy MB Sharpener, pro...\nSzukam stolarza, Bratkowice\nRodzaj prac stolarskich: Stopnice, podstopnice Rodzaj elementów do wykonania: schody Ilość: 30szt. Dostawca materiałów: wykonawca Zlecenie od: osoby prywatnej Informacje dodatkowe: Ewentualny pomiar do 2 tygodni w Bratkowicac...\nZlecę usługi stolarskie, 7szt., Wola Rafałowska\nRodzaj prac stolarskich: drzwi wewnętrzne Rodzaj elementów do wykonania: drzwi Ilość: 7szt. Dostawca materiałów: wykonawca Zlecenie od: osoby prywatnej Termin zakupu: w ciągu 3 miesięcy...\nSzukam ofert na przetarcie brusy, kloc dębowy, ok. 2 kubiki, Łańcut\nZakres zlecenia: przetarcie brusy, kloc dębowy, ok. 2 kubiki Termin skorzystania z oferty: jak najszybciej...\nZlecę usługi stolarskie, 1szt., Łańcut\nRodzaj prac stolarskich: barierki łóżka Rodzaj elementów do wykonania: schody, łóżka Ilość: 1szt. Dostawca materiałów: do uzgodnienia Zlecenie od: osoby prywatnej Termin zakupu: do uzgodnienia z Wykonawcą...\nZlecę wymianę drzwi, 4szt., Łańcut\nRodzaj prac stolarskich: wymiana Rodzaj elementów do wykonania: drzwi Ilość: 4szt. Dostawca materiałów: wykonawca Zlecenie od: osoby prywatnej Termin zakupu: w ciągu miesiąca...


Meksyk/ Uliczne Walki na koniec szczytu - Portal Spraw Zagranicznych psz.pl\nBack Jesteś tutaj: Home Świat Ameryka Południowa Meksyk/ Uliczne Walki na koniec szczytu\nMeksyk/ Uliczne Walki na koniec szczytu\nOkoło 20 rannych i ponad 90 aresztowanych to bilans zamieszek, jakie wybuchły w Guadalaharze, drugim co do wielkości mieście Meksyku, w ostatnim dniu szczytu szefów państw i rządów krajów Unii Europejskiej i Ameryki Łacińskiej.\nOkoło 20 rannych i ponad 90 aresztowanych to bilans zamieszek, jakie wybuchły w Guadalaharze, drugim co do wielkości mieście Meksyku, w ostatnim dniu szczytu szefów państw i rządów krajów Unii Europejskiej i Ameryki Łacińskiej. Władze oskarżają o sprowokowanie ulicznych walk radykalne ugrupowania studenckie, których członkowie mieli zaatakować podczas pokojowej demonstracji w obronie wolnego handlu i walki z ubóstwem. Policja odpowiedziała gazem łzawiącym i armatkami wodnymi, jednak dopiero po kilkugodzinnej walce udało im się przełamać protestujący tłum.\nTakie koniec szczytu jest prestiżową porażką władz Meksyku, którym pomimo przedsięwzięcia nadzwyczajnych środków bezpieczeństwa nie udało się uchronić gości przed skutkami ewentualnych zamieszek. Prezydent Francji Jacques Chirac był zmuszony odwołać konferencję prasową.\nZgromadzonym przywódcom 58 krajów udało się osiągnąć nieznaczne porozumienie w kwestiach gospodarczych. Opowiedzieli się natomiast za potrzebą zintensyfikowania nacisku na USA, aby zwiększona została rola ONZ w Iraku.


Mykonos – pogoda. Kiedy jechać na Mykonos? ☀ - Turystyczny Ninja\nPogoda Mykonos. Kiedy jechać na Mykonos. Photo by Dimitris Kiriakakis on Unsplash\nPogoda na Mykonos zachęca do plażowania, kąpieli w morzu, aktywnego zwiedzania i podziwiania wszystkich atrakcji tej wyjątkowej wyspy. Na Mykonos warto wybrać się nie tylko w sezonie letnim – także wiosną i jesienią warunki będą idealne do słonecznego wypoczynku. Kiedy jechać na Mykonos, aby pogoda na pewno odpowiadała naszym oczekiwaniom? Warto sprawdzić, jak prezentują się warunki pogodowe w poszczególnych miesiącach.\nCyklady. Photo by Woody Van der Straeten on Unsplash\nNa pytanie Mykonos kiedy jechać, nie zawsze odpowiedzią będzie lato. W tym czasie bywa tutaj bardzo gorąco, co nie odpowiada każdemu. Na wyspę warto wybrać się nie tylko w celu plażowania czy kąpieli w morzu. Owszem, wyspa Mykonos zachwyca piaszczystymi plażami, urokliwymi zatokami, lazurową wodą – nie jest to jednak jedyna atrakcja wyspy.\nDo zobaczenia jest sporo miejsc o wartości historycznej i kulturowej, pozostałości po dawnych kulturach. Na wyspie wiele jest urokliwych, niewielkich miasteczek, zachwycających wspaniałą architekturą, pięknymi widokami i doskonałą kuchnią w niewielkich knajpkach i nadmorskich tawernach. Mykonos ma też wyjątkowe warunki naturalne, wspaniałą roślinność, która zachwycająca jest szczególnie w sezonie wiosennym i letnim.\nWakacje na Mykonos!\nSprawdź najlepsze oferty wakacyjne na Mykonos\nJeśli zastanawiasz się, kiedy lecieć na Mykonos, warto bliżej przyjrzeć się informacjom na temat wyspy. Szczególnie tym, które dotyczą klimatu oraz pogody w poszczególnych miesiącach.\n1 Pogoda Mykonos – kiedy jechać?\n2 Mykonos pogoda styczeń\n3 Mykonos pogoda luty\n4 Mykonos pogoda marzec\n5 Mykonos pogoda kwiecień\n6 Mykonos pogoda maj\n7 Mykonos pogoda czerwiec\n8 Mykonos pogoda lipiec\n9 Mykonos pogoda sierpień\n10 Mykonos pogoda wrzesień\n11 Mykonos pogoda październik\n12 Mykonos pogoda listopad\n13 Mykonos pogoda grudzień\nPogoda Mykonos – kiedy jechać?\nOsobom, które wybierają się na Mykonos, pogoda z pewnością będzie sprzyjać. Nic w tym dziwnego – wyspa, podobnie jak wszystkie inne najpiękniejsze wyspy greckie, znajduje się w strefie klimatu śródziemnomorskiego. Jest położona w południowej części Morza Egejskiego i jest nawet cieplejsza niż wiele innych, leżących bardziej na północy wysp.\nMykonos już od 2 459 zł za osobę!\n26 – 28 ° C 1% 24 ° C 14 g.\n26 – 28 ° C 1% 25 ° C 14 g.\nSprawdź również najlepsze oferty last minute Mykonos lub last minute Grecja\nTemperatura na Mykonos jest dodatnia nawet w środku zimy. W klimacie śródziemnomorskim zima jest krótka, dosyć ciepła ze średnimi temperaturami na poziomie kilkunastu stopni. Lato natomiast trwa zdecydowanie dłużej niż w naszej strefie klimatycznej, jest bardzo słoneczne i ciepłe. Jeśli chodzi o opady deszczu, pogoda na Mykonos jest dosyć ustabilizowana. W sezonie wiosenno-letnim zdarzają się sporadycznie. Nie trzeba więc się obawiać, że nasz urlop popsują ulewne deszcze.\nMykonos pogoda styczeń\nJeśli marzy się Tobie doskonała pogoda, Mykonos w styczniu może nieco rozczarować. W tym czasie wyspa nie wygląda jak na pocztówkach czy na zdjęciach w katalogach biur podróży. W styczniu na Mykonos mamy śródziemnomorską zimę z temperaturami na poziomie około 14 stopni. Jest więc zdecydowanie cieplej niż w zimie w naszym klimacie, ale na pewno nie są to warunki do plażowania czy korzystania z wodnych atrakcji.\nHotel na Greckiej wyspie. Photo by Dimitris Kiriakakis on Unsplash\nOkazuje się jednak, że w tym czasie wiele osób decyduje się na aktywne zwiedzanie wyspy i poznawanie innych niż plaże atrakcji. Nie brakuje też turystów, którzy wybierają początek roku ze względu na niski sezon i co za tym idzie, także na niższe ceny. Mykonos pogoda styczeń jest więc dla niektórych osób dobrym rozwiązaniem na spokojne wakacje. Oczywiście, pod warunkiem, że nie zależy im na plażowaniu i przywiezieniu pięknej opalenizny.\nSprawdź również jaka jest pogoda w Egipcie w styczniu\nMykonos pogoda luty\nMykonos pogoda luty pod względem warunków nie różni się za bardzo od stycznia. Na słupkach rtęci mamy 14 stopni Celsjusza w ciągu dnia. Godzin słonecznych jest niewiele, bo zaledwie cztery – jeśli ktoś planuje intensywne zwiedzanie, najlepiej decydować się na nie w środku dnia.\nKiedy najcieplej na Mykonos. Photo by Adi Cohen on Unsplash\nW lutym nie ma co prawda upałów, ale jest dosyć ciepło i słonecznie. Można w tym czasie spędzać czas aktywnie, postawić na zwiedzanie zabytków, atrakcji turystycznych, poznawanie lokalnej kuchni. Jeśli interesuje Cię wakacyjna pogoda, Mykonos w lutym raczej nie zachwyci. Nie brakuje jednak turystów, którzy właśnie w tym czasie decydują się na pobyt na wyspie.\nZobacz również jaka jest pogoda na Sri Lance w lutym\nMykonos pogoda marzec\nNa Mykonos temperatury w marcu robią się już nieco bardziej przyjazne niż w poprzednich miesiącach. Utrzymują się na poziomie około 16-17 stopni. Wydłuża się też nieco dzień – do 6 godzin słonecznych. Nadal nie jest to niewiele, ale zdecydowanie więcej niż na początku roku. W marcu na Mykonos można zaobserwować, jak bujna przyroda zaczyna powoli budzić się do życia, wszystko wokół rozkwita, a piaszczyste plaże i lazurowa woda zaczynają być otoczone zielenią.\nJeśli w tym czasie wybierzemy się na Mykonos, temperatura raczej nie pozwoli na plażowanie czy wodne kąpiele, ale i tak można przywieźć z urlopu wspaniałe wspomnienia i pełen aparat zdjęć. Mykonos pogoda marzec to nadal dobra okazja do spędzenia wakacji w niższych cenach – jest sporo przed sezonem, a więc taniej w kurortach, hotelach i restauracjach.\nPrzeczytaj także jaka jest pogoda na Zanzibarze w marcu\nMykonos pogoda kwiecień\nMykonos pogoda kwiecień to już prawdziwa wiosna z przyjaznymi temperaturami, sporą ilością słońca i coraz dłuższym dniem. Średnie miesięczne temperatury w kwietniu utrzymują się na poziomie 18 stopni. Jest ciepło i słonecznie, można korzystać pełnymi garściami ze wszystkich atrakcji dostępnych na wyspie. To dobry czas, aby wybrać się na rejs łodzią lub statkiem wycieczkowym i zwiedzić nie tylko Mykonos, ale również okoliczne wyspy od strony wody.\nGrecka uliczka na Mykonos. Photo by Alexandra Tran on Unsplash\nMożna też wybrać się na aktywne wędrowanie po wyspie, stawiając na poznawanie jej niezwykłego, naturalnego oblicza. Jeśli w kwietniu wybierzesz się na Mykonos, pogoda będzie już na tyle ustabilizowana, że nie trzeba będzie obawiać się niskich temperatur czy opadów deszczu.\nSprawdź także jaka jest pogoda w Kenii w kwietniu\nMykonos pogoda maj\nJeśli w maju wybierasz się na Mykonos, pogoda będzie na pewno prawdziwie wiosenna. W tym miesiącu na słupkach rtęci mamy 22-23 stopni. Nadal wydłuża się dzień i ma już ponad 10 słonecznych godzin. W maju można więc spędzać sporo czasu poza hotelem, korzystać ze słońca w każdej postaci – wybrać się na plażę, na rejs łodzią, nurkowanie, a także na aktywne zwiedzanie lokalnych atrakcji.\nKiedy najlepiej jechać na Mykonos. Photo by Feel Greece on Unsplash\nBez względu na to, w którym kurorcie się zatrzymamy na urlop, na pewno w jego pobliżu będzie całkiem sporo do zobaczenia. Mykonos pogoda maj to idealny czas dla osób, które lubią podróżować poza sezonem, a jednocześnie chcą pełnymi garściami czerpać z uroków pięknej pogody.\nZobacz też jaka jest pogoda na Malediwach w maju\nMykonos pogoda czerwiec\nMykonos pogoda czerwiec to już początek prawdziwego lata w najlepszym wydaniu. Średnie temperatury powietrza w tym miesiącu to 28 stopni, ale bywają dni, że jest nawet cieplej. Temperatura wody w morzu utrzymuje się na poziomie 26 stopni, a więc warunki do kąpieli są idealne.\nKlimat na Mykonos. Photo by Febiyan on Unsplash\nW czerwcu na Mykonos wybierają się przede wszystkim turyści spragnieni słońca, plażowania i wodnych atrakcji. A jest z czego wybierać – na wyspie jest całe mnóstwo pięknych, piaszczystych plaż, urokliwych zatoczek i miejsc, gdzie bez reszty można się oddać słonecznemu wypoczynkowi. Jeśli marzy się Tobie gorący Mykonos, pogoda w czerwcu na pewno Cię nie zawiedzie.\nCzytaj również jaka jest pogoda na Seszelach w czerwcu\nMykonos pogoda lipiec\nOsobom, które w lipcu wybiorą się na wakacje na Mykonos, pogoda nie sprawi nieprzyjemnych niespodzianek. Będzie słonecznie i ciepło, temperatury utrzymują się na poziomie 27 stopni, tylko o kilka stopni chłodniejsza jest woda w morzu.\nWakacje w tym czasie upłyną w gorącej atmosferze bez ani kropli deszczu. Mykonos pogoda lipiec to gwarancja udanego urlopu, pięknej opalenizny i całego mnóstwa wrażeń.\nSprawdź też jaka jest pogoda na Wyspach Zielonego Przylądka w lipcu\nMykonos pogoda sierpień\nW sierpniu również są idealne warunki na wakacje na Mykonos. Pogoda jest wyjątkowo przyjazna plażowaniu i wodnym szaleństwom. Nie ma ryzyka deszczu, w ciągu dnia jest kilkanaście godzin słonecznych, można więc spędzać czas na plażowaniu i zwiedzaniu praktycznie od rana do wieczora.\nMykonos – pogoda na cały rok. Photo by Harrison Fitts on Unsplash\nMykonos pogoda sierpień to doskonała propozycja dla turystów, którzy szukają słonecznego i gorącego kierunku. Trzeba jednak liczyć się z tym, że jest to szczyt sezonu turystycznego – większość kurortów i popularnych plaż jest wyjątkowo oblegana. Ceny są też dosyć wysokie w porównaniu do miesięcy przed czy po sezonie.\nZobacz także jaka jest pogoda w Tajlandii w sierpniu\nMykonos pogoda wrzesień\nMykonos pogoda wrzesień to nadal wakacyjne klimaty w gorącym, greckim wydaniu. Na słupkach rtęci mamy 24 stopnie, a więc zdecydowanie jesieni jeszcze nie ma. Woda w morzu sprzyja kąpielom i uprawianiu sportów wodnych. We wrześniu na Mykonos warto połączyć plażowanie i leniwy wypoczynek ze zwiedzaniem najciekawszych miejsc na wyspie.\nPogoda całoroczna – Mykonos. Photo by Adi Cohen on Unsplash\nJeśli we wrześniu wybierzesz się na Mykonos, pogoda na pewno będzie idealna. Nie ma ryzyka deszczu – jeśli pojawią się opady, będą krótkie i mało intensywne. Nie przeszkadzają w wakacjach, sprawiają natomiast, że cała przyroda jest bujna i wyjątkowo zielona.\nSprawdź również jaka jest pogoda w Wietnamie we wrześniu\nMykonos pogoda październik\nW październiku na Mykonos można wypocząć tak samo przyjemnie jak w sezonie wakacyjnym. Co prawda temperatury są nieco niższe – utrzymują się na poziomie 21 stopni – jest jednaj bardzo ciepło, słonecznie i przyjemnie. Pamiętajmy jednak, że w tym miesiącu dni są już nieco krótsze. W ciągu dnia mamy 8 godzin słonecznych – najwięcej aktywności warto więc sobie zaplanować na środek dnia.\nTemperatura Mykonos. Photo by Harrison Fitts on Unsplash\nMykonos pogoda październik to dobre rozwiązanie dla turystów, którym nie zależy na wakacjach w szczycie sezonu. W tym miesiącu na wyspie jest już nieco spokojniej, gdyż turystów jest sporo mniej niż w miesiącach wakacyjnych.\nZobacz też jaka jest pogoda w Meksyku w październiku\nMykonos pogoda listopad\nMykonos pogoda listopad to 18 stopni na plusie, a więc jesień w bardzo ciepłym i słonecznym wydaniu. Jeśli chcesz oderwać się od listopadowej słoty i chłodu, z jakimi mamy do czynienia w umiarkowanym klimacie, wakacje na Mykonos w tym czasie będą sprawdzonym pomysłem.\nMykonos pogoda listopad to gwarancja nie tylko całkiem dobrych warunków klimatycznych, ale również dużo niższych cen. Po sezonie jest sporo taniej. Jeśli interesuje Cię niedrogie podróżowanie, warto rozejrzeć się w ofercie wyjazdów na Mykonos właśnie w listopadzie.\nSprawdź też jaka jest pogoda w Jordanii w listopadzie\nMykonos pogoda grudzień\nMykonos pogoda grudzień to wcale nie zima, choć temperatury na pewno są dużo niższe niż w lecie. Na słupkach rtęci przez cały miesiąc mamy około 15-16 stopni.\nWidok na Małą Wenecję na Mykonos. Photo by Johnny Chen on Unsplash\nJeśli więc marzy się Tobie Boże Narodzenie z dala od chłodnej zimy lub chcesz powitać nowy rok w wyjątkowym miejscu, Mykonos może być całkiem dobrą propozycją.\nPrzeczytaj również jaka jest pogoda w Portugalii w grudniu\nturcja – pogoda\nMykonos – kiedy najlepiej jechać?\nNa Mykonos najlepiej wybrać się wiosną i latem w miesiącach od maja do października. W tym czasie można mieć gwarancję ciepła, słońca i braku deszczu.\nMykonos – kiedy najcieplej?\nNajcieplej na Mykonos jest w miesiącach letnich. Od czerwca do sierpnia na słupkach rtęci mamy około 26-27 stopni.\nMykonos – kiedy sezon turystyczny?\nSezon turystyczny na Mykonos trwa od maja do września. W tym czasie większość kurortów i hoteli jest dosłownie oblegana, a na plażach i w atrakcjach turystycznych trzeba liczyć się ze sporymi tłumami.\nMykonos – jaki klimat?\nMykonos leży w strefie klimatu śródziemnomorskiego. Są tu długie, ciepłe i słoneczne lata, a także krótkie zimy, które z prawdziwą zimą nie mają wiele wspólnego.\nMykonos – kiedy najtaniej?\nNajtaniej na Mykonos jest zdecydowanie poza sezonem. W poszukiwaniu niskich cen warto wybrać wyjazdy na Mykonos w okresie od listopada do lutego.


Kronika podróży do Vercelli i Turynu - L'Osservatore Romano - Portal OPOKA\nWizyta Ojca Świętego w Vercelli i Turynie 23-24 maja 1998 r.\nDwudniowa wizyta Ojca Świętego w Turynie i Piemoncie była 123. pielgrzymką papieską na terenie Włoch. Jan Paweł II odwiedził Turyn już dwukrotnie - w 1980 i 1988 r. - a wcześniej, jeszcze jako kardynał, w 1978 r. z okazji wystawienia Całunu. Wizyta rozpoczęła się 23 maja, kiedy to Papież przybył ok. godz. 11 do Vercelli, stolicy najstarszej diecezji Piemontu, utworzonej w III w., której pierwszym biskupem był św. Euzebiusz. Na lotnisku Biskupa Rzymu powitał arcybiskup Vercelli Enrico Masseroni, przedstawiciele władz miejskich i państwowych. Ojcu Świętemu towarzyszył m.in. Sekretarz Stanu kard. Angelo Sodano oraz inni dostojnicy kościelni pochodzący z Piemontu. Orszak papieski przejechał ulicami Vercelli i po krótkim postoju przed szpitalem św. Andrzeja, gdzie Ojciec Święty udzielił chorym błogosławieństwa, dotarł do bazyliki św. Andrzeja. Zgromadzili się tam przedstawiciele 117 parafii archidiecezji, a także 160 kapłanów, seminarzyści, zakonnicy, członkowie ruchów i stowarzyszeń kościelnych. Papież wygłosił do nich przemówienie nawiązujące do historycznego dziedzictwa miasta, ale poświęcone głównie jego teraźniejszości i przyszłości: «Wartości wiary, których wyrazem są wspaniałe zabytki waszego miasta - powiedział - nie są oderwane od trudów i trosk codziennego życia. Wskazują właściwy kierunek i nadają pełny sens historii oraz zamierzeniom wspólnotowym i indywidualnym». Po spotkaniu w katedrze Jan Paweł II udał się do pobliskiej siedziby arcybiskupiej i tam spożył obiad wraz z biskupami regionu. O godz. 16.30 na placu katedralnym rozpoczęła się uroczysta Eucharystia, którą koncelebrowało z Papieżem 25 biskupów i 200 kapłanów. W obecności 30 tys. wiernych Ojciec Święty beatyfikował ks. Secondo Pollo (1908-1941) - wychowawcę młodzieży i kapelana strzelców alpejskich, poległego podczas ostatniej wojny. Na noc Jan Paweł II zatrzymał się w Vercelli, w siedzibie arcybiskupiej.\nW niedzielę 24 maja Ojciec Święty nawiedził katedrę w Vercelli, zatrzymując się na chwilę modlitwy przed urną z prochami św. Euzebiusza, w kaplicy Najświętszego Sakramentu i przy grobie nowego błogosławionego. Następnie udał się helikopterem do Turynu. Powitany przez kard. Giovanniego Saldariniego i przedstawicieli władz, odprawił na placu Vittorio Veneto Mszę św. beatyfikacyjną, wynosząc do chwały ołtarzy troje sług Bożych z Piemontu. Byli to: ks. Jan Maria Boccardo (1848-1913), s. Teresa Grillo Michel (1855-1944) i Teresa Bracco (1924-1944). W Eucharystii, koncelebrowanej przez 40 biskupów i 1000 kapłanów, uczestniczyło 100 tys. wiernych, głównie z diecezji Alessandria i Acqui, skąd pochodzili nowi błogosławieni. W homilii oraz w rozważaniu przed modlitwą «Regina caeli» Jan Paweł II nawiązał m.in. do Całunu Turyńskiego.\nPo południu Papież spotkał się w siedzibie arcybiskupa Turynu z premierem Włoch Romano Prodim. Ostatnim doniosłym wydarzeniem wizyty w Piemoncie było nawiedzenie katedry, gdzie od 18 kwietnia wystawiony był Całun Turyński. Jan Paweł II zatrzymał się na chwilę adoracji przed Najświętszym Sakramentem w kaplicy Narodzenia Pańskiego, a potem modlił się długo przed Całunem. Przewodniczył następnie Liturgii Słowa, podczas której wygłosił homilię poświęconą tej bezcennej ikonie, która «każdego człowieka myślącego pobudza do głębokiej refleksji i może nawet wpłynąć na zmianę jego życia».\nNa zakończenie swej podróży apostolskiej do Piemontu Jan Paweł II, żegnając się z mieszkańcami Turynu przed katedrą, powiedział m.in.: «Niech kontemplacja Całunu sprawi, że w wierzących zrodzi się pragnienie, by nieustannie szukali oblicza Pana: Jego oblicza tajemniczego, które widzą oczy wiary; Jego oblicza ludzkiego, które możemy rozpoznać w naszych bliźnich, zwłaszcza tych najuboższych i najbardziej potrzebujących. Oblicze, które kontemplujemy w Całunie przemawia do nas poprzez swoje milczenie i spokój: niech stanie się ono dla każdego z nas źródłem duchowego pokoju i nadziei!»\nO godz. 19.15 Ojciec Święty opuścił Turyn i samolotem odleciał do Rzymu.\nData publikacji: 1999-04-27Inne materiały tego autoraInne materiały z tego źródła\nKliknij aby zobaczyć dokumenty zawierające wybrany tag: podróż wizyta Turyn Vercella Romano Prodi bazylika św. Andrzeja całun Turyński