İşi başından aşan Teymurun gündəliyi | hunaltay.com\nİşi başından aşan Teymurun gündəliyi\n21 Fevral 2021\tŞərhlər 0 Rafiq Hunaltay\nİstəyirəm işlərin çoxluğundan başımı itirim. Daha doğrusu başa düşməyim ki, iş çoxdu başımı itirmişəm, ya sistemsizəm ona görədir, yoxsa çox yerə bölünmüşəm ondandır?!\nBunları düşünə-düşünə bardaçokdan bir papruz çıxarım. Maşının zajiqalka yerinə min dənə şnur taxmışam deyə vurhahurda zajiqalka axtarım. Sonra yadıma düşsün ki, axırıncı dəfə Ağadan “ver yandırım” deyib birini fırlatmışdım. Allah xasiyyətimi kəssin, yandıran ki, adama havayı başa gəlir, elə bilirəm parkovkaya pul verməyib aradan çıxmışam. Papruz olmasa da yandıranım çox olanda özümü qabağa düşmüş hiss edirəm. Nəysə ki, siqretdən çəkə-çəkə öz-özümə deyinim ki, “Nə oldu sənə Teymur, sən axı vaxt var idi gündə 2-3 saat yatardın, dayanmadan işləyərdin. Hər şeyə uspet edən Tima indi niyə ayaqqabısını silməyə ərinir, maşını həftələrlə yuduzdurmur, tez-tez kartlarının pin kodunu unudur?” Fikirdən bir də ayılım ki, bayaqdan eyni yerdən 100 dəfə keçirəm.\nBu minvalla bir təhər gəlib işə çatım. Komputeri açan kimi oxunmamış maillərin xofu məni götürsün. Gözümün biri ilə onların arasından müdürün yazdığı maili görüm, tez açıb ona cavab verim. Bir-iki mailə də “bəli, edin. Ok-dur, Etiraz etmirəm, Oldu, baxarıq. Bunu görüşüb danışaq. FYİ. Sevka, help pls” tipli cavablarla yola verim. Hardansa eşitmişdim ki, məşğul adamlar, avropalılar zad mail yazanda guya salamsız-kəlamsız birbaşa temaya keçirmişlər. Abunə olduğum nə qədər sayt var ki, onlardan gələn mailləri də bu dəfə əsəbiləşib silim hamısını. Başa düşüm ki, bu gedişlə oxuyan zibil deyiləm, heç olmasa siyahıda qaralıb qanımı qaraltmasın.\nSonra rezki içəri işə təzə başlayan Xədicə girsin, başlasın suallardan yağdırmağa. Sufatımda “a qızım, məni niyə yorursan ağsaqqal vaxtımda” ədası ilə bunu dinləyim, ürəyimdə də “səndə olan həvəs çox yox 3-cə il qabaq məndə olaydı, gör qaqan nağarardı” deyim. Qız danışıb bitirən kimi “oldu, sabah səhərə qədər mən təkliflərimi yazıb göndərərəm, birlikdə müzakirə edək” deyim və kompda açıq excell faylın altına başlayım klaviaturanı şaqqıldada-şaqqıldada type etməyə. Guya ki, qeyd etdim. Sonra baxım ki, “baxmalı olduğum filmlər” faylı açıq qalıb, youtube linklərin altına yazmışam qız deyəni. Elə qız çıxıb gedən kimi, o qeydi də kino linkləri qarışıq shift+delete edim getsin. Nə kinolara baxan deyiləm, yalandan Moşu kimi ondan-bundan nəsə eşidəndə yazıram, sonra qalır, nə də bu qızın dediklərinə reaksiya verməyə həvəs yoxdu deyə hərəkətimdən çox da utanmayım. Utanım e, amma elə də çox yox da, bir az.\nMin dənə task manager tipli proqramlar yükləyim, az-az istifadə edim, sonra həvəsim ölsün. Üzvü olduğum yüzlərlə votsap qruplar voobşe məni boğaza yığsın. Axırda bezib bütün bildirişləri söndürüm. Amma bir müddət sonra sinif uşaqlarının olduğu qrupda olan səy-səy videolar üçün darıxım, keçim tiktoka. Tökülüb qalan işləri isə ertələdikcə elə bilim öz-özünə necəsə həll olacaq. Amma adamın üstdə Allah var, hər gün səhər vse, artıq bugündən işlərimi sahmana salmağa özümə söz verim, söyüş qoyum, axırda da yenə edə bilməyib söyüş yiyəsi olum. Bu hal da bir neçə dəfə təkrarlandığından söyüş də təsir etməsin daha, öyrəşim. Məni fikir bürüsün ki, necə olur gəlirəm açıram baxıram ki, 5 iş var təcili, gün başlayır amma mən birini bitirməmiş ortaya ikinci girir, ikincini edəndə unutduğun görüş çıxır ortadan, obeddə yarım saat yubanırsan deyə 3-cü qalır yarımçıq. Siyahıdakı 4 və 5-ci işə də təzə girişən kimi telefon dinghading dingildəsin, açıb baxan kimi ətrafı ehmalca süzdürüb bir balaca qımışım və “çort snim, sabah edərəm” deyib çıxım o bayaqkı dingiltinin dalınca. Saat olsun 8-9, leş sifəti alıb girim evə ki, “dindirməyin məni it yorğunuyam, iş o qədər olub ki, günorta obed də eləməmişəm”.\nBeləcə 1-2 saat da evdə yola verib, çıxım çölə uşaqlarla qəlyan çəkməyə. Pandemiyanın qızğın vaxtı qadağan olunan işi görəndə aldığım məmnunluq üzümdən hiss olunsun. Qəlyandan qullablaya-qullablaya yenə məni fikir alıb aparsın. Axı kiməsə 10-da video call edək sözü vermişdim, nə kim olduğunu xatırlayıram, nə də mövzunu. Sonra baxım ki, telefondan özü dağıdır uje zəng zəng dalınca. Uşaqlar da üz ifadəmdən natarazlığı görüb qayıtsınlar ki, “qaqa 3-5 günlük dünyadır, bu qədər işləyib neyniyəssən, bir az cana qulluq elə, qarnın qulağına dəyir, idmana get, axşamlar da mütləq açıq havada gəz”. Mən də guya nəyisə yeni başa düşmüş vidi verərək qayıdım ki, “sən öl düz deyirsiz, bugündən işdən çıxdım vse qaqaş, mən off, dünyanı mən düzəldəsi deyiləm ki, bir şeyi də mənsiz bacarın” deyib zəri qoşalaşdırıb atım. Elə bu dəm üzbəüzdə dəstə ilə oturanların arasında işə yoldaşımla göz-gözə gəlim. Ha istəyim ki, gözümü qaçırım, alınmasın, əclaf uzaqdan uca səslə, “müəllim maşallah o qədər işin gücün arasında hər şeyə vaxt çatdırırsız, çox fəalsız maşallah” desin. Atdığım şeş qoşanın xodlarını düşünə-düşünə qulağıma sanki bir nəfər cingildəsin – fəalsan e, amma faydalı deyilsən.\nTags paşkateymur paşatima\nRafiq Hunaltay\t454 posts\nTəxəllüsdən istifadə etməyi sevirəm. 2011-ci ildən biznes, marketinq, və sərbəst mövzularda yazılarımı HUNALTAY təxəllüsü ilə yazıram. Yazılarımı oxuyaraq az da olsa, faydalana bildinizsə, təşəkkür əlaməti olaraq digərlərinin də faydalanması üçün paylaşmanız yetərlidir. Rəy və təkliflərinizi rafiq@hunaltay.com mail ünvanında görməkdən məmnun olaram.\nHəmçinin oxuya bilərsiniz\nSərbəst\t0 Comments\nTeymur paşama aid 44 ˝hikmətli kəlam˝\nƏziz dostlar, bu dəfə bloqumda belə bir yenilik etmək istədim. 2008-ci ildən facebooku aktiv istifadə edirəm və ogün-bugün xeyli sayda aktivliklər etmişik. Dünən təhlükəsizlik üçün bütün fb arxivini yükləyəndə bu\nHəyat mənə dedi ki…\nHər şey istədiyim kimi olsun istəyirdim. Həyat mənə dedi ki, qələtini elə otur oturduğun yerdə. Hər istədiyin kimi olsa idi bu dünya maraqlı olmazdı. Bir də öyrətdi ki, xəyallarla reallıq\nİlkin Manafov Məhərrəmin qonağıdır\nwww.ilkinmanafov.com Bu gün qonağımız var. O, hamımızın yaxşı tanıdığı ən aktiv marketoloq bloggerlərdən olan İlkin Manafovdur. İlkin, bir çox marketoloq dostların şəxsi bloqlarına qonaq olur. Bu gün də növbə Məhərrəmindir.\nŞərh yazan yoxdur


ATXƏM - Prof.dr. Əflatun Nemətzadənin 70 illik yubileyi Ankarada qeyd edilib - Gündəlik xəbərlər - Xəbərlər\nYerləşdirilib: 07.01.15 | Baxılıb: 1141\nTədbirdə TÜRKSOY-un sədri Duseyn Kasainov, Azərbaycanın Ankaradakı səfiri Faiq Bağırov, Qazaxstanın Ankaradakı səfiri Canseyit Tüymebayev, Azərbaycan Bəstəkarlar İttifaqının sədri Firəngiz Əlizadə, "Mədəniyyət" TV kanalının sədr müavini İlham Rəhimli və Azərbaycanlıların və digər Türk Xalqlarının Əməkdaşlıq Mərkəzinin (ATXƏM) sədri İlham İsmayılov çıxış edərək, Ə. Nemətzadənin zəngin həyat və yaradıcılığı haqqında öz fikirlərini söyləmişlər. ATXƏM-in sədri İlham İsmayılov yubilyarı təbrik edərək, ona təşkilat adından xalı hədiyyə etmişdir. Tədbir Türk dünyasının tanınmış sənətçilərinin iştirakı ilə konsert proqramı ilə davam etdirilmişdir.\nQeyd edək ki, Prof.dr. Əflatun Nemətzadə 1944-cü ildə Astara rayonunun Ərçivan kəndində anadan olub. 1962-1967-ci illərdə Bakı İncəsənət Universitetində teatr bölümündə təhsil alıb və əmək fəaliyyətinə Musiqili Komediya Teatrında aktyor olaraq başlayıb.\n1970-1975-ci illərdə Leninqrad (indiki Sankt -Peterburq) Rimski-Korsakov Dövlət Konservatoriyasının opera rejisorluğu fakültəsini bitirib. 1976-cı ildə Moskvada Böyük Opera və Balet teatrında dünyada məhşur olan Boris Pokrovskinin yanında rejissor köməkçisi olub. 1980-ci ildə Yəmən Xalq Respublikasında işə göndərilən rejissor, Adendə Dövlət Milli Musiqi Teatrını qurub. 1984-1992-ci illər arasında Bakı Dövlət Opera və Balet teatrında bir çox operalara rejisorluq edib. 1988-ci ildə Gürcüstanın İncəsənət Universitetində incəsənət elmləri doktoru elmi dərəcəsi alıb.\n1991-ci ildə Ankara Dövlət Opera və Balet teatrına dəvət olunan Ə.Nemətzadə, daha sonra Mersin Dövlət Opera və Balet Teatrında rejissor kimi işə başlayıb.\nYazıçı, rejissor və elm adamı olan prof.dr. Əflatun Nemətzadənin 100-dən çox elmi araşdırması, məqalələri və şerləri Azərbaycan, Rusiya, Yəmən, Misir, Türkiyə və Polşada yayınlanmışdır. "Koroğlu" və "Alpamış" operası kimi Türk Dünyasına aid bir çox önəmli projeni həyata keçirərək, böyük uğurlar qazanmışdır. Onun səhnələşdirdiyi operalar bütün Türk dünyasında, eləcə də Avropada böyük maraqla qarşılanıb. Ulu Öndər Heydər Əliyevə həsr olunmuş "Üstün zəka" kitabı Türkiyədə nəşr olunub. Uzun illərdir Türkiyədə Qazi Unversitetinin müəllimi olmaqla yanaşı, "İl" qəzetinin köşə yazarı, Yeni Azərbaycan Yardımlaşma və Kültür Dərnəyinin başqanı, eyni zamanda Azərbaycanlıların və digər Türk Xalqlarının Əməkdaşlıq Mərkəzinin (ATXƏM) Türkiyə təmsilçisidir. Prof.dr. Əflatun Nemətzadə bütün bu geniş fəaliyyəti ilə yanaşı, həm də Türk dünyası diasporaları arasında əlaqələrin qurulmasında,bu əlaqələrin inkişaf etdirilməsində xüsusi rol oynayıb.


Prezidentə sui-qəsd cəhdində günahlandırılanların məhkəməsi başlayıb\n2022, 20 May, Cümə, Bakı vaxtı 02:42\nOnları Erdoganı öldürməyə cəhddə suçlayırlar\nOnları Erdoğan-ı öldürməyə cəhddə suçlayırlar.\nQərb televiziya kanalları, eləcə də qəzetlər Türkiyədə prezidenti qətlə yetirmək cəhdində günahlandırılan hərbçilərin məhkəməsindən yazır.\nİndiyə qədər Türkiyədə yüzlərlə hərbçi çevriliş cəhdinə görə ittiham olunub. Amma prezident Recep Tayyip Erdoğan-a sui-qəsdlə bağlı ilk məhkəmə dünən – fevralın 20-də başlayıb. «The New York Times» qəzeti də bu haqda yazır.\nEDAM CƏZASINI TƏLƏB EDİRLƏR\nTürkiyədə çevriliş cəhdi keçən il, iyulun 15-də olub. Rəsmilərin dediyinə görə, 47 hərbçi həmin gün Aralıq dənizi sahillərində istirahətdə olan prezidenti öldürməyə hazırlaşırmış. Deyilənə görə, prezident və ailəsi oteli hərbçilər gələnə qədər tərk edib, sonrakı atışmada prezidentin təhlükəsizlik xidmətinin iki əməkdaşı həlak olub. Bütünlükdə qiyam cəhdi zamanı Türkiyədə 240 nəfərin öldüyü bildirilir.\nSui-qəsddə, ölkə konstitusiyasını pozmaqda və terrorçularla əlaqədə ittiham olunan hərbçilərin məhkəməsi ölkənin cənub-qərbində, Muğla şəhərində, amma ticarət palatasının binasında keçirilir, çünki şəhərin məhkəmə zalı o qədər müttəhimi tutmur.\nMüttəhimləri zala səliqəli geyim-kecimdə gətiriblər. Onları əllərində bayraq yelləyən 200-ə qədər prezident tərəfdarı qarşılayıb. Onlar hərbçilərə edam cəzası verilməsini tələb ediblər.\nTürkiyədə ölüm cəzası 2002-ci ildə, ölkənin Avropa Birliyinə qoşulmaq siyasətinin bir hissəsi kimi ləğv edilib. Amma çevriliş təşəbbüsündən sonra bəziləri bu cəzanın bərpasını təklif edir.\nTürkiyədə dövlət çevrilişinə cəhd\nRəsmi ittihamçılar isə sui-qəsddə suçlanan hərbçilərə ömürlük cəza verilməsini istəyirlər. R.T.Erdoğan-ın şəxsi vəkili Hüseyin Aydın deyib ki, müttəhimlərin niyyətinə şübhə yeri yoxdur, onların otel ətrafındakı əməliyyat zamanı davranışları belə deməyə əsas verir. «Onlar hadisə yerinə prezidenti öldürmək məqsədiylə gəliblər. Türkiyə tarixində ilk dəfədir ki, ordu üzvləri ali baş komandanı – ölkə prezidentini öldürməyə cəhd edirlər», – H.Aydın belə deyib. «Reuters» agentliyinə müsahibəsində vəkil hərbçilərə ən ağır cəza verilməsini istədiyini söyləyib.\nMüttəhimlər ittihamı rədd edirlər. Onlardan biri – otelə hücum təşəbbüsünün rəhbəri olduğu güman edilən keçmiş briqada generalı Gökhan Sönmezateş əməliyyatda iştirakını danmayıb, amma prezidenti öldürmək yox, qiyamçıların nəzarətində olan hava bazasına aparmaq niyyətində olduqlarını, həmçinin Gülen-lə bağlılıqları olmadıqlarını söyləyib: «Bu, ölkəmin, xalqımın naminə idi, ölkənin zəifləməsinin qarşısını almaq, rüşvətxorluğa son qoymaq, ölkəmi PKK-dan qorumaq xatirinə idi».\nTürk polisi türk əsgərini həbs edir - 16 iyul 2016\n«UŞAQ KİMİ AĞLAMAQ NİYYƏTİNDƏ DEYİLƏM»\nBaşqa bir müttəhim, keçmiş mayor Şükrü Seymen də əməlindən peşman olmadığını bildirib: «Bəli, mən çevrilişə cəhd etmişəm. Mənə verilən əmri yerinə yetirmişəm və buna görə oturub uşaq kimi ağlamaq niyyətində deyiləm», – deyən Ş.Seymen də F.Gülen-lə əlaqəsi olmadığını vurğulayıb.\nTürkiyə rəsmiləri çevriliş cəhdinin arxasında ilahiyyatçı Fethullah Gülen-in dayandığını bildirirlər. İyuldan bəri Türkiyədə F.Gülen-lə əlaqədə şübhəli bilinən 130 min adam işdən atılıb, 45 min nəfər həbs edilib. Gülen isə ittihamları rədd edir.\nTənqidçilər hökumətin iyul hadisələrindən sui-istifadə etdiyini, prezidentin rəqiblərini aradan götürərək öz hakimiyyətini möhkəmləndirməyə çalışdığını söyləyirlər. Bəziləri hətta bu cəhdin prezident və ətrafındakılar tərəfindən düşünülmüş oyun olduğunu ehtimal edir.\nİndi Türkiyə apreldə keçiriləcək referenduma hazırlaşır. Hakim partiyanın təkliflərinə səs verilsə, R.T.Erdoğan-ın həm səlahiyyətləri, həm də prezidentlik müddəti artırılacaq.


Navalnının Putini necə üzə çıxardığının daxili hekayəsi; s Sarayı | Zaman\nRusiyanın Korrupsiyaya Qarşı Mübarizə Vəqfinin (FBK) rəhbəri Aleksey Navalnı Berlindən Moskvaya qayıdarkən həbs edildikdən bir neçə gün sonra rusları və bütün dünyanı şoka salan bir video yayımladı. Videoda “Putinin sarayı. Dünyanın ən böyük rüşvətinin tarixi ”Navalnı, Rusiyanın cənubundakı Krasnodar bölgəsindəki Gelencik qəsəbəsi yaxınlığındakı zəngin bir mülkün Rusiya Prezidenti Vladimir Putin üçün yaxın ətrafının üzvləri tərəfindən verilən 1.35 milyard dollarlıq qeyri -qanuni vəsaitlə tikildiyini iddia etdi. Putin sarayın əsl sahibidir.\nGöründüyü kimi, sarayın xüsusiyyətlərinə bir liman, üzüm bağı, kilsə, kazino, yeraltı xokkey meydançası və bir parça qiyməti 850 dollar olan tualet fırçaları daxildir. "Bu, Rusiya daxilində ayrı bir dövlətdir ... Və bu dövlətdə vahid, əvəzedilməz bir çar var. Putin ”deyə Navalnı videoda bildirib. İddialara görə, 17, 691 kvadrat metr ərazini əhatə edən bu, Rusiyanın ən böyük fərdi yaşayış binasıdır. Putin bu iddiaları rədd etdi. "Orada sadalanan heç bir şey mənə və ya yaxın qohumlarıma aid deyildi" dedi.\nYouTube -da yayımlandıqdan sonra 24 saat ərzində video 20 milyon, bir həftə ərzində 93 milyon baxışa çatdı və bu fəalın ən populyar araşdırması oldu. Navalnının həbsi, şənbə günü Rusiyanın hər yerində 100 -dən çox şəhərdə minlərlə insanı etiraz aksiyasına sürüklədikdən sonra, nümayişçilər tualet fırçalarını havaya qaldırdılar. Moskvada yerləşən OVD-Info QHT-nin verdiyi məlumata görə, polis həftə sonu 3711 nəfəri saxladı və beynəlxalq qınağa səbəb oldu. TIME araşdırmanın necə getdiyini araşdırdı:\nİstintaq necə başladı?\nGelendzhik əmlakına baxmaq fikri, Navalnıya sentyabrın əvvəlində Berlində komadan oyandıqdan bir neçə gün sonra gəldi. Pevçix və FBK -nın müstəntiqi Georgi Alburov araşdırmalarına bir neçə həftə sonra başladılar, Navalnı isə reanimasiyada sağalarkən aparıcı qazdı və videonun ssenarisini yazdı. "Sıfırdan başladığımızı deyə bilmərəm" deyir Pevçix. O və Alburov on ildən çoxdur ki, FBK ilə onlarla korrupsiya qalmaqalının üstünü açır. Hara baxacaqlarını bilirdilər. "Putinin korrupsiyasını necə idarə etməsi baxımından bir çox hekayələr bir -birinə bənzəyir" deyir.\nPutin-in içərisinə girən məlumat verən Sergey Kolesnikov da istintaqın bəzi təməllərini qoydu. Kolesnikov, əmlakı 2005 -ci ildən tikməyə cavabdeh olduğunu söylədi. Əvvəlcə "kiçik bir ev" olaraq düşünülmüş, "böyük bir saray" halına gəlməyə başladı. Kolesnikov, 2010-cu ildə o vaxtkı prezident Dmitri Medvedyevi Putinin korrupsiyasına son qoymağa çağıran açıq məktub dərc etdikdən sonra Rusiyadan qaçdı və burada sarayın necə olduğunu açıqladı. "Zəifləyən korrupsiya və tamah milyonlarla Rusiyanı əzablandırır" deyə yazdı. On ildən bəri iqamətgahla bağlı irimiqyaslı sızıntı olmayıb.\nAncaq son bir neçə ildə FBK, saray haqqında fotoşəkillər və döşəmə planı kimi sızan məlumatların parçalarını aldı. Pevçix, sənədlərin telefonlarının yerində qadağan edilməsinə baxmayaraq, saraya uzantıların tikintisində iştirak edən minlərlə işçidən bir neçəsinin gəldiyini söyləyir. "Düşünürəm ki, sarayı tikənlər məlumatı saxlaya bilmə həddini keçdilər" deyir.\nNavalnının komandası sarayı necə çəkdi?\nPevçix deyir ki, bu, ən çətin işlərdən biri idi. Komanda, pilotsuz uçan aparat vasitəsi ilə ciddi şəkildə qorunan iqamətgahın videosunu çəkmək üçün Gelencik şəhərinə getməyə qərar verdi. FBK -nın üç əməkdaşı Alburov, Vyaçeslav Gimadi və Vladlen Los gecə paytaxtdan qatarla getdilər. Alburov və Gimadi Gelencik yaxınlığında enməzdən əvvəl, Los telefonlarını brülörlərlə əvəz etdi və cihazları Qara dənizdəki Soçi şəhərinə apardı. Bu yolla, polis və ya FSB, Rusiya təhlükəsizlik xidməti, komandanın geolokasiyasını izləsəydi, mülkdən təxminən 240 km aralıda yönləndiriləcəkdi. "Daimi nəzarət altında olduğumuzu bilirik" deyir Pevçikh.\nXüsusilə Krasnodar bölgəsindəki FBK -ya qarşı yüksək düşmənçilik örtüyü daha da aktuallaşdırdı. "Oraya getdiyimiz zaman bir növ problemlə üzləşirik" deyir Pevçix. Navalnı və FBK -nın bir neçə üzvü 2016 -cı ildə Krasnodarda Anapa hava limanının qarşısında sakinlər tərəfindən hücuma məruz qalıb.\nYüksək təhlükəsizlik səbəbiylə quruda saraya yaxınlaşa bilməyən FBK, qayıqla Qara dəniz sahilinə getdi. Gəzintilərindən əvvəl müstəntiqlər bölgədə üzmək üçün icazə almaq üçün FSB ilə əlaqə saxladılar-Navalnının dediyinə görə, bu sahə üçün xüsusi bir tələbdir və mülkün ətrafındakı sahildən 1 millik bir radius qorumaq istəndi.\nFBK müfəttişləri və bir operator günəşli bir gündə açıq narıncı rəngli xilasetmə gödəkçələri geyinərək motorlu bir qayıqda gəzdilər. Alburov və Gimadi, şort, balıq və çiçəkli çaplı qısa qollu köynəklər geyinmək üçün dənizkənarı qaçış üçün uyğun geyindilər. Alburov, gəminin yuvarlandığı videoda "Bizim üçün bir az qeyri -adi bir vəziyyətdəyik" dedi. Dronu uçmağa çalışdıqları yerdən iki mil aralıda dayandılar. Dörd cəhddən sonra izlədikləri detallı görüntüləri əldə etdilər.\nSarayın interyerinə gəldikdə, FBK iqamətgahdakı işçilərin təsvirləri və fotoşəkilləri əsasında vizuallar hazırladı. İtalyan mebel markalarını sadalayan memarlıq planlarından istifadə edərək məhsulların görünüşü və qiyməti ilə əlaqədar istehsalçıdan soruşdular. "Hər bir taxt Moskvanın kənarındakı kiçik bir mənzilin qiyməti idi və bütün mebelləri oxu zalından götürsəniz, Londonda yaxşı bir mənzil ala bilərsiniz" deyir Pevçix.\nPutinin iqamətgaha nə qədər tez -tez getdiyi bəlli deyil. FBK -ya görə, ziyarət edərkən əsas işçilərdən başqa hamısı işdən çıxarılır. Bir neçə mənbənin FBK -ya verdiyi məlumata görə, müstəqil araşdırma xəbər saytı Proektin təsdiqlədiyi Putinin Soçidəki rəsmi iqamətgahında keçirdikləri görüşlərdən sonra Putinin dünya liderləri də daxil olmaqla "seçilmiş" qonaqları "əsl əyləncə" üçün saraya aparacağını söylədi.\nSarayı kim maliyyələşdirdi?\n100 mindən çox bank əməliyyatını təhlil edərək, Pevçix və Alburov, sarayı və üzüm bağlarını saxlamaq üçün lazım olan pul axınını asanlaşdıran köçürmələr və qabıq şirkətlərinin kompleks bir şəbəkəsini aşkar etdiklərini söyləyirlər. Bunlara dövlət boru kəməri inhisarçısı olan Transneft, neft nəhəngi Rosneft və baş icraçı direktoru İqor Seçin və Putinin 1990-cı illərdəki iş ortağı Gennadi Timçenko daxildir. FBK iddia edir ki, bu pulların çoxu dövlət şirkətləri ilə müvafiq olaraq saraya və üzüm bağına sahib olan iki şirkət arasındakı kirayə müqavilələrindən gəlir.\nNavalny, Transneft'in aylıq 120 milyon rubl (1,6 milyon dollar) ödəməsini qanuniləşdirmək üçün 4.3 milyard rubl (56.7 milyon dollar) 'kirayə haqqı ödədiyini və Transeft prezidenti Nikolay Tokarevin hər il çıxışlar etmək və fotoşəkillər çəkdirmək üçün bölgəyə gəldiyini söyləyir.\n“Buna görə də bunu dünyanın ən böyük rüşvəti adlandırırıq. Putinin Rusiyada istədiklərini oğurlamaq haqqını alan dostları ona çox təşəkkür etdilər. Navalnı istintaqın yazılı versiyasında yazırdı ki, 100 milyard rubl topladılar və bu pulla müdirləri üçün saray tikdilər.\nOnlarla müstəntiq, Putinin 21 illik hakimiyyətinin əsas xüsusiyyətini, ən varlı ruslar olan oliqarxlarla gizli bir müqavilə bağladığını söylədi: siyasətdən uzaq durun və pulunuzun çox hissəsini saxlaya bilərsiniz. FBK və başqaları iddia edirlər ki, Putin və digər Kreml rəsmiləri bizneslərini kəsiblər. İsveçli iqtisadçı Anders Aslund hesab edir ki, Putinin sərvəti 100 milyarddan 160 milyard dollara qədərdir və bu onu Jeff Bezos və Elon Muskdan sonra dünyanın ən zəngin üçüncü adamı edə bilər.\nSarayın sahibi kimdir?\nNavalnının videogörüntülərinə görə, saray Sankt -Peterburqda 100 kvadrat metrlik ofisində yerləşən Binom Səhmdar Cəmiyyətində rəsmi qeydiyyatdan keçib.\nNavalny, Binomun işçilərinin bir zamanlar Putinin əmisi oğlu Mixail Shelomovun sahibi olduğu qaranlıq bir şirkət olan Aktseptdə də çalışdığını söylədi (Putinin anası Şelomovun böyük xalası idi). Bir ailə üzvünə olan əlaqənin əhəmiyyətli olduğunu deyən Pevçix, Putinin sarayının idarəçiliyini Kremllə əlaqəli şəxslərdən öz ətinə və qanına köçürdüyünə diqqət çəkdi.\nAraşdırmalara görə, Aktsept vasitəsi ilə Shelomov 8 milyard rubldan (108,6 milyon dollar) çox olan "Qazprom" un 0,2 faizinə sahibdir və yalnız illik dividendlər 560 milyon rubldan (7,6 milyon dollar) çox gəlir gətirir. Göründüyü kimi, Rusiyanın ən varlı adamlarından biri olmasına baxmayaraq, Shelomov gündəlik işini ölkənin ən böyük gəmiçilik şirkəti Sovcomflot -da saxladı və Sankt -Peterburqdakı bir qəsəbədə nisbətən təvazökar şəkildə yaşamağa davam etdi. FBK -nın iddiasına görə, adındakı sərvət həqiqətən Putinə məxsusdur - "o, sadəcə bir namizəddir" deyir Pevçix.\n19 yanvar tarixində Kremlin sözçüsü Dmitri Peskov videodakı iddiaların yeni olmadığını və eyni zamanda yalan olduğunu söylədi. "Uzun illər əvvəl Putinin Gelencikdə heç bir sarayının olmadığını izah etdik" dedi.\nFBK -nı nə gözləyir?\nNavalnı, "siyasi motivli" olduğunu söylədiyi 2014 -cü il mənimsəmə iddiasının şərti cəzasının müddətini pozmaq ittihamı ilə 2 fevralda keçirilən növbəti məhkəmə iclasında üç il yarım həbs cəzası gözləyir. Alburov və mətbuat katibi Kira Yarmış başda olmaqla bir neçə FBK üzvü, şənbə günü keçirilən etiraz aksiyalarında iştiraka təhrik etməklə günahlandırılaraq, yanvarın 21 -də Moskvada həbs edildi. Pevçix deyir ki, polis həmin gün Belarus vətəndaşı olan Los adlı şəxsi tutdu və başına torba ilə Belarus sərhədinə apardı. Onun 2023-cü ilin noyabrına qədər yenidən Rusiyaya girişi qadağan edilib.\nBu arada Pevçix növbəti korrupsiya istintaqını planlaşdırır. "Saray araşdırması yalnız başlanğıc idi. Kodu sındırdıq, əşyaları necə ödədiklərini və haradan pul aldıqlarını anladıq. Daha harada qazacağımızı artıq bilirik "dedi.\nSəlahiyyətlilərin FBK -ya basqısı ilə üzləşdiyi riskləri yaxşı bilir. Amma deyir ki, bu, onun istintaq işini dayandırmayacaq və ya Rusiyaya qayıtmağı planlaşdırmır. “Hakimiyyət tam olaraq bunu istəyir. Qorxu, "o da bunları hədiyyə etmirəm" deyir.\nDüzəliş, 3 fevral.\nBu hekayənin orijinal versiyası, Shelomov və Putin arasındakı əlaqəni səhv etdi. Putinin anası Shelomovun böyük xalası idi. Putin və Shelomovun nənə və babası qardaş və bacı deyildilər.


Dollar kreditləri ilə bağlı güzəştlərdən kimlər və necə yararlanacaq? – EKSPERT – Azinforum.az İnformasiya Portalı\nAna səhifə / Sosial / Dollar kreditləri ilə bağlı güzəştlərdən kimlər və necə yararlanacaq? – EKSPERT\nDollar kreditləri ilə bağlı güzəştlərdən kimlər və necə yararlanacaq? – EKSPERT\nİqtisadçı ekspert Rövşən Ağayev Problemli kreditlərin həllilə bağlı qərardan görünən əsas məqamları izah edib.\nAzinforum.az ekspertin fikirlərini təqdim edir:\n9) Devalvasiya nəticəsində borcun artan hissəsi və hesablanmış faiz hissəsi dövlət büdcəsindən ödəndikdən sonra yerdə qalan hissə restruktruzasiya ediləcək – yəni şərtlər dəyişdiriləcək.\nMəsələn, 2015-cü ilin yanvarında vətəndaş 0.78 manat məzənnə ilə 5000 dollar borc götürüb. Həmin tarix üçün onun manatla borcu 3950 manat olmuşdusa, 21 dekabr 2015-ci ildə artıq 7750 manat olub. Belə vəziyyətdə məzənnə dəyişikliyi nəticəsində zərəri qarşılamaq üçün 5000 dollara görə 3000 manat (hər dollar üçün 60 qəpik) büdcə kompensasiyası ödənir;\n10) Devalvasiya nəticəsində artan hissə ödəndikdən sonra yerdə qalan borcları ödəmək üçün vətəndaşlara manatla yenidən hesablanmış borcları ödmək üçün 1 il güzəşt müddəti olmaqla 5 illiyə illik 1%-lə banklar tərəfindən kredit xətti açılır.\nÖncəki Ödənilən pullar geri qaytarılacaq, problemli kreditlərə görə 5 il vaxt veriləcək – VİDEO\nNövbəti “Biz xiyar zad deyilik ki, yaz gələndə cücərək!” — Partiya sədri ilə deputat debatda “QIRĞINA ÇIXDI” (VİDEO)


Püstə — Vikipediya\nPistacia L., 1723\nPüstə — Elaegnaceae fəsiləsindən olub, Azərbaycanda qədim vaxtlardan becərilir. Sinonimi Terebinthus Mill.\n3 Fıstık istehsalı\n4 Püstə ağacı təsviri\n5 Dağıtım sahəsi\n6 İnkişaf xüsusiyyətləri\n7 Püstə ağacının tarixindən\n8 Fıstık yığımının xüsusiyyətləri\n9 Faydalı xassələr\n10 Evdə ağac böyüməsi necədir\n11 Bitki coğrafiyası\n12 Bitki mənşəli bitkilər üçün tələblər\n13 Təbii bir cəmiyyətdə bitki\n14 İnsanlar üçün püstə ağacının faydaları\n15 Texnik məqsədlər üçün bitki istifadəsi\n16 Dekorativ ağac xüsusiyyətləri\n19 Toplanması və yığımı\n20 Püstə məsləhətləri\n22 Kimyəvi tərkibi\n23 Faydalı xassələr\n24 Ekspektor və antitussiv hərəkət\n25 Zərər və əks göstərişlər\n26 Fıstıqların Rusiyada və digər ölkələrdə böyüməsi\n27 Fıstıqların faydaları və zərərləri\n28 Fıstıqların istifadə xüsusiyyətləri\n29 Püstə ağacı yetişdirmək mümkündürmü\nHəyat ağacı — bu qədim dövrdə püstə çaylarıdır. Bu ağac təbiətdə unikaldır, meyvələri insana yaxşı sağlamlıq, mükəmməl rifah və yaxşı yaddaş verir. Çinli fıstıqları "xoşbəxt qozalar" adlandırdılar, bəlkə də açıq qığılcım bir təbəssümə bənzəyir. Yunanlar onları həqiqətən "sehrli qoz-fındıq" hesab edirdilər və əlavə güc və gözəlliyə bəxş etdilər. Ümumilikdə təxminən 20 növ fıstıq var, lakin ən çox yayılmış püstə və axmaq püstə var. Bu püstə bir bush və ya ağac şəklində böyüyür, adətən hündürlüyü 7 m-dən çox deyil. Kökləri 25 m genişlikdə və 10 m dərinlikdə uzanır. Bu cür fıstıq meyvənin ölçüsü digər növlərin fındıqlarından bir neçə dəfə daha böyükdür. Orta Asiya ölkələrindədir.\nPüstə tupolistnaya — ağac, təxminən 10 m yüksəklikdə olan İran, Hindistan, Suriya öz vətəni hesab edilir, həmçinin ABŞ, Krım, Qafqaz, Kiçik Asiya və Əfqanıstanda püstə yetişdirilir. Ağac çox işıqlıdır və kalsiumda zəngin bir torpağa üstünlük verir. Özü də çox güclüdür, ömrünün müddəti təxminən 1000 ildir. Bəzən, püstənin dik yamaclarda necə böyüdülməsi, qidalanma və həyat verən nəmin olmaması kimi quraq ərazilərdə belə təəccüb doğurur. Lakin bu ağaclar nəm torpaqları sevmirlər, lakin 15 metr dərinliyə və 40 metr dərinlikə qədər yerə enmiş köklərə malikdirlər. Antep fıstıqsız bir ağacdır, baxmayaraq ki yavaş-yavaş böyüyür, lakin düzgün dözümlülüklə dözülməz istiliyə, uzun müddət quraqlığa və həddindən artıq donlara davam edəcəkdir. Ağac, filosunun xüsusiyyətlərinə bənzər bir çox güclü və təəccüblü gözəl ağaclara malikdir. Antep fıstığı çox təqdir edilir, qədim dövrlərdə müxtəlif dini ayinlərdə buxur üçün istifadə edilmiş, bu zamanımızda istifadə olunur. Həm də onun müalicəvi xüsusiyyətləri ilə məşhurdur, əgər daim qatranı çeynəyirsən, diş ətləri heç vaxt zədələnməyəcək və pis nəfəs aradan qalxacaq. Buzgunçi — dəri toxuması və ipək boyama üçün istifadə edilən yarpaqlarda böyümələr. Fistanın vaxtımızda necə böyüməsi təəccüblüdür, çünki onların istifadəsi çoxdan uzun müddət məhv edilə bilər. Bunun səbəbi, püstənin qırmızı kitabın tələbinə səbəb oldu.\nFıstık istehsalı[redaktə | mənbəni redaktə et]\nFıstık istehsalı, olduqca sərfəli bir müəssisədir, çünki bu ağaclar iddiasızdır və çox uzun və bolca meyvələr yetişdirirlər. Püstə ağacından təxminən 250 kq fındıq yığmaq mümkündür. Bu gün əsasən püstə əsas təchizatçıları İran və Türkiyədir. Bu ölkələrdə ağaclar özləri böyüyür, buna görə əkin sahələrini xüsusilə əkmək üçün heç bir əhəmiyyəti yoxdur. Bəzi bölgələrdə püstə torpağı becərilir. Bir çox sahibkarlar püstənin böyüdüyünü və torpaqlarında yetişdirildiklərini maraqlandırırlar. Əlbəttə ki, mümkündür, amma bunun üçün müvafiq yer hazırlamaq lazımdır. Hamısı yaxşıdır ki, bu ağaclar qumlu və ya qayalı torpağa kök salmışdır, fıstıq hündür bir yamacda böyüyə bilər və güclü kökləri olduğundan heç bir kataklizm onu yuyulmayacaqdır. Yüksək rütubətə ehtiyac yoxdur, buna görə də quraq ərazilərdə yaxşı uyğunlaşır.Püstənin böyüdülməsini görmək üçün Qafqaz, Krım və ya Türkiyəyə gedə bilərsiniz. Bu ağac minlərlə il bundan əvvəl layiq görüldü, uğurla bu gün istifadə olunur. Onun meyvələri çox dadlı və sağlamdır, onlar müxtəlif şirniyyat və pasta hazırlamaq üçün yeməkdə geniş istifadə olunur, çünki onlar zərif dad və zərif ətri var.\nPüstə ağacı təsviri[redaktə | mənbəni redaktə et]\nƏlverişli iqlim şəraitində hər zamana qədər 6 metr çatacaq və 500-dən çox il yaşayır. Barel adətən əyri və yivli bir səthə malikdir. Qabıq açıq-bozdan qırmızı rəngli qəhvəyi qədər dəyişir.Ağac quraqlıqlı ərazilərdə yetişir və 12 metr dərinlikdə və eni 25 metr olan inkişaf etmiş kök sisteminə malikdir. Kobud sıx, balmumu örtüklü tüylü yarpaqlardan meydana gəlir. Günəşin hərəkətinə əsasən, baş ağrısı yarada bilən və xəstə və ya hətta zəifləyən hissləri olan əsas yağları buraxırlar.Mart-may aylarında çiçəkləmə zamanı ayırd etmək asan olan kişi və qadın nümunələri mövcuddur. Hasat əkin tarixindən 9–10 il sonra əldə edilə bilər. Bunu etmək üçün fərqli cinslərə sahib olmaq lazımdır.Bir ağacın meyvəsini bir qoz kimi deyil, daş deyə çağırmaq daha doğrudur. Bəzi növlərdə, uzunluğu 3 santimetrə çatır. Asanlıqla ayrılan perikarpın altında, solğun bir yaşıl rəngli rəngli yağlı nüvəsidir.\nDağıtım sahəsi[redaktə | mənbəni redaktə et]\nFistanın tarixi vətəni günümüz Suriyadan Əfqanıstana qədər Qərb Asiyadır. Bunlar haqqında Ağac minlərlə il boyu böyüyür və zənginlik simvolu sayılır.Daha sonra, fidanlar müvəffəqiyyətlə yerləşmiş və məhsullarını verməyə başladığı İtaliya və Yunanıstana nəql edildi.Fıstıqların böyüməsi və hansı ölkələrdə ən çox yayılmış olduğu ərazilər arasında bu gün adlandırmaq olar:Kaliforniyada bir ağac XIX əsrin sonunda düşdü. Bu gün Birləşmiş Ştatlar Amerika ən böyük həcmdə fıstıqların yetişdirildiyi ölkələrdən biridir. Fındıq yalnız ixrac deyil, həm də sakinlər tərəfindən böyük miqdarda istehlak olunur.Rusiyada yerli iqlim səbəbiylə Krımda və Qafqaz dağlarında fıstıqlar böyüyür. Ancaq bu nisbətən isti bölgələrdə belə kütləvi paylama almadılar.Ölkəmizdə yetişdirilən ağacların meyvələri xarakterik dadına malik deyildir.\nİnkişaf xüsusiyyətləri[redaktə | mənbəni redaktə et]\nBitkilər üçün optimal olan subtropik və tropik iqlim. Ağac zəif daşlı torpaqlarda yaxşı hiss edir. Lakin, yerdəki kalsiumun olması üçün vacibdir. Asanlıqla temperatur və soyuqdan −20 dərəcə ani dəyişikliklərə dözür. İstilik və quraqlıqdan qorxmur, parlaq günəş işığını sevir. Tez-tez yamaclarda və uçurumlarda yerləşir.Püstə meşəsi ilə tanış olmaq — nadir haldır. Arid iqlimlərdə olduğu kimi, qidalandırıcı və nəm üçün rəqabət etmək lazımdır. Təbii şəraitdə, püstə ağacı toxum və ya kələm köməyi ilə yayılır. Lakin, bu məqsədlə şlamlar da uyğun gəlir. Evdə, xam qoz-fındıqdan bir ağac əkmək üçün cəhd edə bilərsiniz. Ancaq çox səbir və qayğı alacaq.Sonuncu yayda — erkən payızda hasil olunan fıstıq bitki. Bir ağac mövsüm başına 25 kiloqram meyvə gətirə bilər.\nPüstə ağacının tarixindən[redaktə | mənbəni redaktə et]\nMənbələrə görə, bu meyvə insana dərin vaxtdan bəri məlumdur ki, insan onları 2,5 min il bundan əvvəl yeməkdən və dərman vasitələrindən istifadə etməyə başladı. Gəlin harada böyüdükləri sualına cavab verək.Onların vətəni Qərb Asiyadır, bu ağacın sahibi Suriyadan Əfqanıstana qədər uzanır. Bu ölkələrdə, xüsusi bir şəkildə hörmət olundu, zənginlik və gəncliyin simvolu sayılırdı və bəzən valyuta olaraq da istifadə edildi. Ancaq müasir dünyada mədəniyyət Qərbi Asiyadan kənara çıxdı.Bu gün bu, İranın çempionatına yalnız yol verə biləcək Amerika vastiliyində tapıla bilər, bu, püstənin satışı üzrə ən böyük lider sayılır. Gəzinti zamanı Yunanıstan, İspaniya, Afrika kimi ölkələrdə bu ağacla tanış olsanız, təəccüblənməyin. Avstraliya Antep fıstığı yetişdirildikdə Türkiyənin sakinlərini bilirlər, çünki bazarda fıstıqların tədarükü üzrə dünya liderlərindən biridir.Püstə mədəniyyəti Rusiyanın açıq sahələrini atlatmamışdır. XVIII-ci illərdə ilk dəfə Krım ərazisində ekzotik bir ağac düşdü. Üç düzəldən ağac əkilmiş, ekzotik bitki mükəmməl bir şəkildə uyğunlaşdırılmışdır, lakin onların meyvələri istehlak üçün yararsızdır.\nFıstık yığımının xüsusiyyətləri[redaktə | mənbəni redaktə et]\nFıstıq məhsulu sentyabrın əvvəlindədir və noyabr ayının sonuna qədər davam edə bilər. Püstə ağacının meyvəsi 2–3 sm uzunluğunda bir qozdur.Bunlar maraqlıdır fındıq gecə yığılırBunun səbəbi, püstənin doğrudan günəş işığının təsirindən yaranması, insan sağlamlığına zərərli təsir edən əsas neftdir. Xüsusilə təhlükəli olan fıstıq bitkisi yağının vegetasiya damar distoni və hipertansif xəstəliklərə təsiri.Məhsulun sonunda, qoz-fındıq günəşdə yaxşı qurudulur, bundan sonra raf ömrü bir ildən artıq olmamalıdır. Hətta bir seçim kimi edə bilərlər duzlu bir həll ilə nəmləndirin və sonra qızartın. Bir şəxs üçün faydalı və təhlükəli püstə nədir?\nFaydalı xassələr[redaktə | mənbəni redaktə et]\nDolaşım sistemi. Bu fındıqların üstünlüyü çox qiymətləndirmək çətindir, onlar dolaşım sistemi ilə bağlı problemləri olanlar üçün əvəzolunmazlar. Əgər müntəzəm olaraq kiçik qoz-fındıq yeyirsinizsə, onda yalnız qan dövranı sisteminin vəziyyətini yaxşılaşdırın, həm də xolesterinin səviyyəsini tarazlaya bilərsiniz. Qaraciyər. Qaraciyər problemlərindən əziyyət çəkirsinizsə, püstə də yardımınıza gəlir. Ekspertlərin fikrincə, safra kanallarını təmizləmək və qaraciyər kolikası ilə mübarizə aparmaq üçün güclü miqdarda qoz-fındıqların istifadəsi. Sindirim. Qədim dövrdən bəri, püstənin bağırsaq funksiyasına faydalı təsir göstərdiyi və həzmini artırdığı düşünülür. Onlar tüberkülozun müalicəsində əhəmiyyətli rol oynayırlar, çünki xəstələrin qəbul etdikləri dövrdə onların ürək atışını və tənəffüsünü normallaşdırmağa kömək edir. Stress Reliever. Əgər fəaliyyətinizin mahiyyətinə görə mütəmadi olaraq böyük intellektual yüklərə məruz qalırsınızsa və ya daim yorğunluq hissi yaşayırsınızsa, möcüzə qoz-fındıqları sizin yardımınıza gələcəkdir. Püstə ağacının meyvələri, kişilər üçün güclü bir afrodizyak funksiyasını yerinə yetirərək, germ hüceyrələrinin potensialını və ömrünü artırmaq olduğunu unutmayın. Kosmetologiya. Püstə yağı, kosmetoloji sənayesində böyük əhəmiyyət daşıyır, çünki yağda cavanlaşma, bərpa və dərinin qidalanmasına kömək edən maddələr var. Dərinizi ultrabənövşəyi şüalardan qoruymaq istəyirsinizsə, püstə yağı sizin əvəzsiz köməkçiniz olacaq. Fıstıqların minus və təhlükələrinə gəlincə, əlbəttə ki, mövcuddur. Hər şeydən əvvəl çox güclü allergiyadır hətta anafilaktik şoka səbəb ola bilər, buna görə də bu məhsulu ilk dəfə sınadığınızda çox diqqətli olun. Bir neçə qoz-fındıq yemək və bədəninizin reaksiyasına əməl etmək daha yaxşıdır. Püstənin tərkibini unutma yağlıdır və onların həddindən artıq istifadəsi əlavə dəyərlər və santimetrlərə səbəb ola bilər.\nEvdə ağac böyüməsi necədir[redaktə | mənbəni redaktə et]\nBir çox bağbanlar evdə belə bir ağacın yetişdirilməsinin mümkün olub-olmadığını maraqlandırırlar. Bəli, mümkündür, amma bu, olduqca mürəkkəb və dözümlü bir prosesdir. Təəssüf ki, həmişə deyil, dəqiq və çox nadir hallarda belə evlənmiş qozun meyvələri yeyilə bilər. Fıstıklar üçün xüsusi şərtlər tələb olunur, amma yumşaq və yumşaq iqlim şəraiti vacibdir. Və sizin məqsədi yalnız bu ağacın dekorativ funksiyası deyil, meyvələrin istehsalı olmasa, eyni zamanda eyni zamanda iki ağac tikmək lazımdır. Çünki məhsul üçün ağac, həm kişi, həm də qadın olmalıdır. Belə bir ağacın yetişdirilməsi toxumların, şlamların və gənc sürgünlərin köməyi ilə. Həm də vacibdir ki, siz Rusiyada yaşayırsınızsa, onun ərazisində yetişən püstə meyvələri insan istehlakı üçün yararsızdır. Rusiyada yetişdirilən püstə meyvələri yalnız yağı hazırlamaq üçün istifadə edilə bilər. Ancaq belə bir ağac yetişdirməyə qərar verənlər üçün, böyümək üçün faydalı məsləhətlər verəcəyik. Daha əvvəl də olduğu kimi bir termofilik bitkisidirBuna görə də qumlu torpaq onun üçün rahatdır. Biz yekunlaşdırırıq. Fidanları son dərəcə nadir hallarda suya tövsiyə etmək tövsiyə olunur və torpaq quru olduqda bunu etmək daha yaxşıdır.Alternativ olaraq, müstəqil olaraq edə bilərsiniz Bir daşdan bir ağacı örtür. Bunu etmək üçün, böyüməni stimullaşdırmaq üçün hər hansı bir qarışıqda sümüyə nəfəs vermək və sonra qumlu torpağa quru və lutrasil ilə örtmək kifayətdir. Ancaq böyük bir çatışmazlıq var — bir fidan əkildikdən sonra, hansı bir kişi olduğunu və birinin qadın olduğunu müəyyən edə bilmirsiniz. Sizin məqsədi meyvə, bu seçim yalnız sizin üçün deyil. Buna görə sizin üçün ən yaxşı həll artıq qurulmuş fidanı satın almaq olacaq.Fidan dikildikdən sonra çox olur diqqətlə torpağı yumaq və təmiz su tökünhər hansı bir gübrə olmadan. İki və ya daha çox ağac əkmək üçün onların arasında üç metrdən kifayət qədər məsafəni müşahidə etmək lazımdır.Ağacınızı açdığınız və bahçenizin açıq sahələrində təhlükəsiz olaraq yetişdiyi halda, iki il sonra təhlükəsiz azot və fosfat gübrələri ilə gübrələyə bilərsiniz.Püstə ağacının "böyüyən" olması baxımından, böyümənin erkən mərhələlərində hələ də çox gözəl və estetik bitki. Hər hansı bağ və ya manoranın dekorasiyası ola bilər. Bir az səy və səbir göstərin və nəticə uzun sürməyəcək.\nBitki coğrafiyası[redaktə | mənbəni redaktə et]\nPüstə ağacının vətəni müasir İran və Suriyanın ərazisi hesab olunur. Burada meyvənin daimi istifadəsi bədənin cavanlaşmasına, onun güclənməsinə gətirib çıxardığına görə, o, həyat ağacı adlandırıldı. Burada fıstıqların valyuta olaraq istifadə edildiyi dövrlər var idi.Daha sonra bitki, Avropanın cənubunda, Amerika, Afrika və Avstraliyanın bəzi yerlərində, Asiyanın cənub-qərb və mərkəzi hissələrinə yayılmışdır. Qırğızıstanda, Tacikistanda və Özbəkistanda bənövşə püstə növlərindən ibarətdir.Fıstıq necə böyüdülür, Türkiyənin sakinləri yaxşı bilirlər. Bu gün dünya bazarında satışa çıxarılmış bütün meyvələrin təxminən yarısı bu ölkənin əkinçiliyində yetişdirilir."Rusiyada fıstıqların böyüdüyü" sualına cavab vermək üçün bitkinin böyüməsi və inkişafı üçün təbii şəraitin nə olduğunu bilmək lazımdır. Yalnız onların əməlləri ilə ağacları yetişdirmək və məhsul almaq mümkündür.\nBitki mənşəli bitkilər üçün tələblər[redaktə | mənbəni redaktə et]\nPüstə ağacı çöllərin və yarım çöllərin quraq isti iqlim şəraitində becərilir. Zavod maraqlıdır ki, həm yüksək, həm də aşağı hava temperaturunu uğurla yerinə yetirir. Ağacın əkilməsi iyirmi beş dərəcə şaxta qalmış vəziyyətdədir.Nəmlik çatışmazlığı şəraitində böyüyən bitki kök sisteminin inkişafı təsirləndi. Çox inkişaf etmiş, bir neçə sıra var. Dərinliyində köklər on beşə enir və yanlarına 25 metr qalır. Kök sisteminin müxtəlif təbəqələrinin fəaliyyəti dəyişir, bu, ilin vaxtından asılıdır.Rusiyada artan püstə ağaclarının təcrübəsi müsbət nəticə verir. XVIII əsrin əvvəllərində Krımda eksperimental məqsədlər üçün təxminən üç düz ağac əkilmişdir. Onlar mükəmməl alışmışlar, lakin onların meyvələri yüksək dad keyfiyyətlərinə malik deyildi. Rusiyada püstə necə böyüməkdədir? Ölkənin cənubundakı quraqlıq bölgələrində böyümək üçün, antep fıstığı çox sayda bitki növündən yayılmışdır. Belə ağacların əkilməsi Qafqazın Qara dəniz sahillərində də mövcuddur.Effektiv bitki artımı üçün nə lazımdır? Fermerlər bilirlər ki, püstənin becərilməsi hər bir region üçün onun inkişafı və inkişafı üçün təbii şəraitdən optimal istifadə edəcəyi müəyyən bir növ seçilməlidir.\nTəbii bir cəmiyyətdə bitki[redaktə | mənbəni redaktə et]\nFıstıqların harada və necə böyüdülməsi ilə tanış olduqdan sonra, bu ağacların çölda oynaya biləcəyi rolu təxmin etmək çətin deyil.Birincisi, bitki örtüyünün şişkin istidən mükəmməl şəkildə qurtarması, belə ki, kiçik heyvanlar və quşlar ağacların tacında sığınacaq tapırlar. Yerdə, filialların kölgəsində, çöllərin və yarı çöllərin daha böyük sakinləri günəşdən gizlənirlər.İkincisi, püstə meyvələri mədəniyyətin böyüdüyü ərazilərdə yaşayan kemirgenlər, quşlar, kulonlar, tülkülər və digər heyvanlar üçün yeməkdir. Yarpaqları qoyun və dəvə yeyirlər.\nİnsanlar üçün püstə ağacının faydaları[redaktə | mənbəni redaktə et]\nAğacın və onun digər hissələrinin meyvəsindən istifadə qədim zamanlardan bəri insana məlumdur. Hətta 7000 il bundan əvvəl insanlar yalnız püstənin necə böyüdüyünü bilirdilər, lakin onları müxtəlif məqsədlər üçün istifadə edə bilirdilər.Fıstıq, qurudulmuş, təzə və ya təzə püstə ağacının meyvələri indiyədək yeməyə getdi. Onlar faydalı turşuları ilə zənginləşdirilmiş çox miqdarda neft ehtiva edirlər. Buna görə də fıstıqlar müəyyən yeməklərin və ya qida məhsullarının — müəyyən növ pendir, kolbasa, kulinariya məhsulları, dondurma hazırlanmasında geniş istifadə olunur. Alkoqollu içkilərlə birlikdə, fıstığın faydalı xassələri itirildiyini sübut etdi.Fistanın tərkib hissəsi fıstıqda yulaf meyvəsi ilə eynidır, buna görə ağac meyvələri düzgün balanslı pəhriz istəyən insanların diyetinə daxil edilir. Lakin məhsulun yüksək kalorili məzmunu haqqında xatırlamaq lazımdır.Rezin fıstığı yaxşı diş və dişləri gücləndirir. Tərkibində püstə yağı olan kosmetik məhsullar dərini yaxşı təmizləyir, piqment ləkələri və digər dəri xəstəliklərini aradan qaldırır.\nTexnik məqsədlər üçün bitki istifadəsi[redaktə | mənbəni redaktə et]\nKərə yağı və ya digər məhsulların sənaye istehsalında meyvələri istifadə etdikdən sonra qalıqlar ev heyvanlarına və quşlara bəslənilir.Taxta tikiş sənayesində istifadə olunur. Həm də yüksək keyfiyyətli laklar üçün istifadə edilən qatran etmək üçün istifadə olunur.Böyük miqdarda bitki yarpaqları tanenləri ehtiva edir, beləliklə dəri istehsalında, boya istehsalında geniş istifadə olunur.\nDekorativ ağac xüsusiyyətləri[redaktə | mənbəni redaktə et]\nFistanın necə böyüdülməsini və bu ağacların nə qədər zəngin bir tacını olduğunu bilmək insanlar üçün kultur bağçılıq, bəzək parkları və kvadratlar üçün bu mədəniyyəti uğurla istifadə etməyə imkan verdi.Fıstıqların yarpaqları və filiallarını əhatə edən çiçəkli kompozisiyalar öz unikal gözəlliyi və orijinallığını əks etdirir.\nPüstə bitkiləri kimi böyüyür, həm də yarpaqlı və davamlı ağaclarla təmsil olunur. Onların boyu 7–10 metrdir.Bu çalıların və ağacların meyvələri daş meyvələrdir, uzunluğu 12 sm-ə qədər, eni isə 1 sm-dir, içərisində ovoid bir forma və içərisində uzanan toxum var.Perikarp nazik və qırmızıdır, asanlıqla fetusdan ayrılır. Kabuğun qozu yetişəndə tez-tez çatlar.Toxum yaşıl, dadlıdır. Bitkilər mərhum payızda meyvə verməyə başlayır.Püstə ağacları qalın gri qabıq, tüylü, trifoliat və sadə yapraklar, eləcə də yapraklardan əvvəl görünən çaxnaşma ilə yığılmış qırmızı-sarı çiçəklər ilə seçilir.Püstə ağaclarının kökləri böyük, çardaq və dərinliyi 15 metr, eni isə 40 metr qədər böyüyə bilər. Yapraklar dərili, ellips şəklində 3–5 ədəd bülleten ibarətdir. Ağaclar arasında qadın kişilər və qadın ağacları vardır. Bir kişi ağacının poleni 8–12 qadın ağacının tozlanmasına kifayətdir. Həyat ömrü təxminən 1000 ildir. Açılmamış fıstıqlarda çox çox yağlar var, yeyilməzlər. 20 qədər püstə növü bilinir, əsas olanları bunlardır: Atlantik. Reçineden, eləcə də antep fıstığı hazırlamaq üçün istifadə olunur. Bu. 9 metr hündürlükdə olan ağaclar, sferik sıx tac, tez-tez bir neçə gövdə, dərin kök, qışda düşən yarpaqları olan. Bitki 300 ilədək yaşayır. Belə püstənin meyvələri xoş sədəqə və uzunluğu 2 santimetrə qədərdir. Tupolist (yabanı). Qafqaz, Asiya, Krım və digər yerlərdə quraqlığa davamlı bitki. Ümumiyyətlə, ağaclar 8–10 metr olan ağaclar ilə təmsil olunur, lakin bu da çoxbucaqlı kol şəklində olur. Meyvələr yeməklidir, lakin bu püstənin meyvələrindən kiçikdir. Əl sənətləri ağac bitkilərindən hazırlanır. Çinli Ən böyük şaxta müqavimət və 15 m-ə qədər hündürlükdə fərqlənir. Amerika (həmçinin Meksika adı verilmişdir). Turpentine Beş metrə qədər ağaclar. Onlar Soçi, Tiflis və Bakıda tapıla bilər. Mastik Üç metr hündürlükdə böyüyən kiçik ağac və ya kol bitkiləri ilə təmsil olunur. Mastiklərin meyvələri neft çıxarmaq üçün istifadə olunur. Bitki də bir hedcinq yaratmağı tələb edir. Mastik fıstığını kəsdirin, mastik, boya və ya ləkə edə bilərsiniz.\nZavodun vətəni İran, Əfqanıstan və Mərkəzi Asiya ölkələridir. Burada yabanı tanış ola bilərsiniz.İndiki vaxtda dünyanın bir çox ölkələrində isti iqlim şəraitində püstə ağacı yetişdirilir: Krımda, Avropa ölkələrində, ABŞ-da, Asiya ölkələrində, Afrikanın şimal-qərb bölgələrində, Türkiyədə, Avstraliyada. Yabanı bitkilər Tacikistan, Özbəkistan və Qırğızıstanda tapıla bilər.\nBöyüməsi[redaktə | mənbəni redaktə et]\nPüstənin təbiətdə çoğalması toxumdan, eləcə də tumurcuqlardan meydana gəlir. Bitkilərin təbəqələr tərəfindən yayılması ilə istifadə edin.Vəhşi fıstıqlarda, həm quraqlığa, həm də donlara müqavimət qeyd olunur. Zavod daş və daşlı torpaqları üstün tutur. Kökləri inkişaf etmiş bir sistemə görə bir uçurum və ya yamacda sabitləşdirə bilər. Tez-tez püstə ağacları tək böyüyür (ağacların böyük ağacları çox nadirdir).\nToplanması və yığımı[redaktə | mənbəni redaktə et]\nBöyük miqdarda meyvə 7–10 yaşlarında ağaclarda formalaşır və 20 yaşa çatmış püstə ağaclarında maksimum məhsuldarlıq qeyd olunur. Fındığın olgunlaşması halında kabuklar kısmen bir klik ilə açılır.Yabanı bitkilərdə meyvələr çox böyük deyil (100 qram ağırlığında 50–60 qr). Meyvəli ağaclarda, drupların 30% -ə qədər boşdur (çekirdeksiz) ola bilər. Məhsuldarlıq müxtəlif bölgələrdə və müxtəlif növlərdə dəyişir.Ağaclardan meyvə ağacları avqust və sentyabr aylarında toplanır:Əlləri kəsilmiş və ya tuval üzərində xüsusi dirəklərin köməyi ilə sarsılmışdır.Meyvələr gecə yığılır, çünki gün ərzində ətir yağları püstə yarpaqlarından azad edilir və başgicəllənməyə səbəb olur.Kabuğun qaranlıq etməyəcəyi dərhal qabıqdan qozanı soyun.Peeled meyvələr günəşdə təxminən 5 gün qurudulur.Qurudulmuş fıstığı sərin yerdə — + 2 + 10 dərəcə bir temperaturda saxlamaq lazımdır, fındıqlar bir il üçün pisləşməyəcək, və 4 ilə qədər 0 ° C-də.Necə seçmək və harada satın almaq olar Püstə meyvəsi demək olar ki, hər zaman qabıqda satılır.Ölçüdə onlar bölünür: Çörək fıstığı ağacların yaşıl rəngi və açıq qövsün olması ilə fərqlənir.\nPüstə məsləhətləri[redaktə | mənbəni redaktə et]\nQabıq krem və ya ağ-qara olmalıdır. Fındıq eyni ölçüdə olmalıdır, çatlamadan və düzəldilmir. Meyvə ləkələnməməlidir. Fındıq almayın, əgər qoxunun kokusu və küflü və ya qoxu qoxusu varsa. Yeyinti sənayesi üçün bütün fıstığa əlavə olaraq, kiçik parçalar şəklində fındıq, quş və püstə yarımlarını satırlar. Püstə çekirdekleri xarici qoxuları tez bir şəkildə absorbe eder, buna görə də digər məhsullardan ayrı saxlanılmalıdır. Aldığınız antep fıstığı (ifrazsız qoz-fındıqlardan bəhs etsəniz) yaxşı paketlenir və buzdolabında saxlanılır. Raf ömrünü uzatmaq və qoz-fındıqların pozulmasını qarşısını almaq üçün, qızardılmış, tatlandırılmış və ya duzlanmışdır. Kırmızıman qabığı əvvəlcədən marinating fıstığıları göstərir.\nXarakteristikalar[redaktə | mənbəni redaktə et]\nAntep fıstığı yüksək kalorili tərkiblidir, yağların yüksəkliyi, vitaminlər, amin turşuları və mineralları yüksəkdir. Püstə meyvələri bərpa və tükənmə dövründə, eləcə də idmançılara yüksək zəka stressi ilə tövsiyə olunur. Daimi istifadə ürək və qaraciyərin funksiyasını yaxşılaşdırır. Potensiyanı gücləndirmək və sperma üçün müsbət təsir göstərə bilməsi səbəbindən bu fındıqlar bir afrodizyak sayılır.\nPüstə zəngindir: amin turşuları nişasta yağ turşuları — oleik, linoleik, palmitik, stearik və s. sukroz, qliseridlər vitamin E, A, B6, B1, folik turşusu, minerallar (fosfor, maqnezium, manqan, mis, kalium), tannin karotenoidlər — zeaxanthin və lutein.\nPüstə canlılığı təmin etməyə kömək edir, buna görə də yorğunluq və zəifləmələr üçün məsləhət görülür. Meyvələr ətraf mühitə uyğun məhsuldur, çünki onların emalı xaricə müdaxiləni nəzərdə tutmur. Fındıq antioksidantlarla zəngindir, çünki onların istifadə edilməsi ürək-damar sisteminin fəaliyyətini normallaşdırır, bədəni cavanlaşdırmağa kömək edir və xolesterolu azaldır.\nEkspektor və antitussiv hərəkət[redaktə | mənbəni redaktə et]\nPüstə yağı potensialını artırır, günəş yanıqlarının alınmasını, tonları artırır, bədənini gücləndirir, yüngül laksatif təsir göstərir. Kosmetoloqada da istifadə edilir və yara iyileştirmesini təşviq edir. Karbohidrat metabolizmasını tənzimləyin. Görmə orqanlarına müsbət təsir göstərin, görmə kəskinliyini bərpa edin. Dərinin, saçın, mismarın və dişin vəziyyətini yaxşılaşdırın. Diabetin inkişafını maneə törədir. Bir cavanlaşdırıcı təsiri var. Yaxşı bir xərçəng qarşısının alınması olaraq xidmət edin. Kişilərin potensialını artırın.\nZərər və əks göstərişlər[redaktə | mənbəni redaktə et]\nDoz aşımı başgicəllənmə və ürəkbulandırmaya səbəb ola bilər. Püstə yağı, laksatif təsiriylə hamiləlik dövründə tövsiyə edilmir. Bu fındıq yüksək alerjenik hesab olunur. Allergiyalar üçün, ehtiyatla istehlak edilməlidir. Duzlu fıstıqların istehlakı qan təzyiqi artmasına səbəb ola bilər. Destiny yaşı, çünki diatezin inkişafına səbəb ola bilər. Mədə-bağırsaq traktının, böyrələrin kəskin xəstəlikləri. Duzlu fıstıqlarda hipertansiyonda böyük miqdarda duz olması səbəbi ilə kontrendikedir. Toxumlardan zeytun yağı üçün xüsusiyyətlərindən daha aşağı olmayan yüksək keyfiyyətli neft çıxarırlar. Pişirmə və yüksək keyfiyyətli lakın istehsalı üçün istifadə olunur. Çimərlik suyuna püstə yağı əlavə etmək çox faydalıdır (suyun hər hamamına 1 qaşıq). Fıstıq meyvələrindən əldə edilən neft, istifadə edin: immunitet sistemini gücləndirəcək (bir qaşıq üçün gündəlik 1–2 çay qaşığı), göbələkdən təsirlənmiş dəri, həmçinin dermatit (gündə 4 dəfə) yağlanması üçün, akne, diatez, ekzema və allergik döküntüləri aradan qaldırmaq üçün, saçların parıltısını, silksini və hamarlığını təmin etmək üçün, dəriyə qulluq vasitəsi olaraq (xüsusilə həssas), soyuq və küləkli havalarda dəri qorumaq üçün, tırnak plitəsinin gücləndirilməsi, masaj yağı kimi (aroma yağı üçün əsas kimi istifadə olunur), maskalar üçün (digər yağlarla, badem və ya avokado kimi, həmçinin EM ilə qarışdırıla bilər) günəş kremi olaraq, çillər və yaş ləkələrini aradan qaldırmaq. Püstə yağı hər cür kosmetik zənginləşdirə bilər. Bunu etmək üçün adi vasitələrə bir neçə damla yağ əlavə edin.\nFıstıqların Rusiyada və digər ölkələrdə böyüməsi[redaktə | mənbəni redaktə et]\nPüstə, parlaq günəşi və qidalandırıcı torpağı sevən, adətən bu bitki quraq ölkələrdə (məsələn, Şimali-Qərbi Afrika, Texas, Suriya və ya Asiyada) tapıla bilən orta ölçülü bir ağacdır. Türkiyə, fıstıq satışı və ixracatında liderdir. Təəssüf ki, Rusiyadakı iqlim püstə ağacının artmasına uyğun deyil. Amma bu bitkinin yalnız böyüməsi mümkün deyil, həm də meyvə verə biləcək yerləri tapa bilərsiniz. Bu halda, Krım və ona bitişik bölgələr. XVIII əsrdə fidanlar ilk dəfə Krımda əkilirdi. Lakin təəssüf ki, püstə meyvələri insan istehlakı üçün əlverişsizdir və buna görə müxtəlif yağlar kosmetik yağlar da daxil olmaqla meyvələrdən hazırlanır. Rusiyada böyümək üçün torpağın kalsiumla doymuş olması lazımdır və yay çox quru olmalıdır, əks halda işləməyəcəkdir.\nFıstıqların faydaları və zərərləri[redaktə | mənbəni redaktə et]\nAntep fıstığı hər hansı bir insana çox faydalıdır, fıstığın insan sağlamlığına qatqısı sadəcə əvəzsizdir. 100 qram fıstıqda neçə faydalı maddənin olduğunu görək: Faydalı amin turşuları olan 20 qram protein. 45–50 qram yağ, lakin insan bədəni üçün lazımlı turşulardan ibarətdir. Bunlar oleik, palmitik, linoleik və s. Kimi turşulardır. 25–30 qram karbohidratlar. A, B, E. vitaminləri yüksək səviyyədədir.\nFıstıqların istifadə xüsusiyyətləri[redaktə | mənbəni redaktə et]\nDamar xəstəliklərinin inkişaf riski azaldılır. Fistanın kiçik hissələrini müntəzəm istifadəsi ilə zərərli xolesterinin səviyyəsi əhəmiyyətli dərəcədə azalıb.Qan axınının aktivləşdirilməsi və nəticədə qan tərkibinin yaxşılaşdırılması.Püstə qaraciyər xəstəliyi ilə kömək edirÇünki onlar iş funksiyalarını normallaşdırmağa və safra kanallarını təmizləməyə qadirdirlər. Bəzi mütəxəssislər deyirlər ki, püstə qaraciyər kolikasında ağrıları azaltmağa kömək edir. Antep fıstığı kişilər üçün çox faydalıdır, onlar bir afrodizyak adlanır. Onlar kişilərdə germ hüceyrələrinin cinsi potensialını və canlılığını artırmağa kömək edir.Bağırsaqlara yaxşı təsir göstərə bilər.lakin kiçik hissələrdə istifadə edildikdə. Şlaklar və toksinlərdən təmizlənməyə kömək edir. Mütəxəssislər, turşuluq üçün fıstıq yeyərkən, çünki tənəffüs yollarının işində kömək edə bilər və ürək atışını azaldan ürək işini normallaşdırır. Yorgunluğu olan insanlar üçün istifadəsi məsləhət görülür və böyük intellektual yükdür, çünki püstə insan sinir sisteminə aktivləşdirici təsir göstərir. Püstə yağı böyük fayda gətirir. Dərinin cavanlaşdırıcı, qidalandırıcı və faydalı tərkib hissəsi kimi kosmetologiyada çox fəal istifadə olunur. Püstə yağı, ultraviyole ışınlarından dərinizi qoruyur.Rezin fıstığı diş və diş ətlərini gücləndirməyə kömək edir. Təəssüf ki, antep fıstığı çox güclü bir allerjendir və böyük miqdarda istifadə edilərkən, çox güclü allergiya yarada bilər, anafilaktik şoka gələ bilər. Hipertansiflərə həmçinin püstə fəlakətlərinin verilməməsi də tövsiyə olunur, çünki onlar qan təzyiqi artırır, ürəkbulanma və ya başgicəllənmə səbəb olur.\nPüstə ağacı yetişdirmək mümkündürmü[redaktə | mənbəni redaktə et]\nƏlbəttə, evdə püstə ağacını yetişdirə bilərsiniz, amma meyvə verəcəkmi? Əvvəlcə püstə ağacları xüsusi bir iqlimə ehtiyac duyur. Rusiyada uyğun bir iqlim Krasnodar bölgəsi və Krımdır. Başqa yerlərdə onu əkmək üçün hətta cəhd etməməlisiniz. İkincisi, ən azı bir ağac bir kişi olması üçün ağacları müəyyən bir şəkildə aparmaq lazımdır. Çünki bir kişi ağacı olmadan məhsul əldə edə bilməzsən. Rusiyada yetişdirilən meyvələrin insan istehlakı üçün əlverişli olmadığını unutmayın. Rəflərdə gördüyünüz bütün püstə ölkələri digər ölkələrdən gətirildi. Hələ bir ağac tikmək qərarına gəldikdə, onda 10 il sonra çiçəklənəcəyini və meyvəni yalnız yağ kimi istifadə edə biləcəyini unutmayın. Püstə ağacının əkilməsi üçün addım-addım təlimat: Torpağın seçilməsi. Püstə ağacı qumlu torpaqdan çox sevilir, buna görə torpaq çox quru olduqda bitki çox nadir hallarda suvarılmalıdır. Kişi və qadın — iki fidan almaq və əkmək lazımdır. Ceviz yağı. Təzə daş bir böyümə stimulatorunda batırılmış olmalıdır, sonra qumlu bir torpaq qarışığı içərisində əkilir, sonra su və lutrasil adlı xüsusi bir material ilə örtülür. Yüksələn bitkilərin hansı oğlan və qız olduğunu müəyyənləşdirmək çox çətin olacaq. Buna görə də, uşaq bağçasında zatən yetkin fidan almaq yaxşıdır. Yetkin bir fidan üçün böyük bir çukur hazırlayın. Bir neçə fidan tikmək qərarına gəldikdə, aralarındakı məsafə üç metrdən çox olmalıdır. Kökləri yoxlanmalı və zəruri hallarda zədələnmiş elementləri kəsib kül ilə tətbiq edilməlidir. Biz fidan əkirik. Ağcaqanaddan sonra torpağı yumaq və su tökmək lazımdır. Gənc ağaclara yaxşı qayğı lazım deyil. Hər iki ilə üç həftə suvarılırlar. İki il artımdan sonra, püstə ağacını fosfat və ya azotlu gübrə ilə döllənə bilər..\n↑ "Hansı Ölkələrdə Püstə Bitkisi Böyüyür Və Vətəni Harada" (az.). https://az.lacroixx.com/. İstifadə tarixi: 2020-09-13.\nMənbə — "https://az.wikipedia.org/w/index.php?title=Püstə&oldid=5673335"\nBu səhifə sonuncu dəfə 27 dekabr 2020 15:24 tarixində redaktə edilib.


ÖZÜNÜMÜDAFİƏ HÜQUQUNDAN ÜÇÜNCÜ DÖVLƏT ERMƏNİSTANA QARŞI İSTİFADƏ EDƏ BİLƏRMİ? | Aggression of Armenia against Azerbaijan\nadmin | 23/10/2020 | Beynəlxalq hüquq normaları, Ermənistanın Azərbaycana təcavüzü | No Comments\nSuallarımızı beynəlxalq hüquq üzrə ekspert, Dr. Səyyad Məcidov cavablandırır.\nErmənistanın Azərbaycana qarşı hərbi təcavüzü, müharibə və digər cinayətləri davam edir. Beynəlxalq hüquqa əsasən Azərbaycanın təbii hüququ- özünümdafiə hüququ əsasında əks-tədbirlər görülür, əks-hücum əməliyyatları həyata keçirilir. Bu gün daha aktual olan bir məsələ – üçüncü tərəfin bu hüquqdan istifadə etməsi və hansı hallarda bu hüqunun reallaşma imkanlarının olmasıdır. Suallarımızı hüquq elmləri üzrə fəlsəfə doktoru, beynəlxalq hüquq eksperti Səyyad Məcidov cavablandırır.\n–\tSəyyad müəllim, Ermənistanın Azərbaycana təcavüzünə cavab olaraq ölkəmizin əks-hücümları bir aya yaxındır ki, davam edir. Bu, beynəlxalq hüquq baxımından Azərbaycana nə diktə edir?\nBu gün Azərbaycan özü beynəlxalq hüququ diktə edir. Azərbaycan BMT-nin qətnamələrini icra edir. Dünya birliyi Azərbaycan xalqının və Ali Baş Komandanın cəsarəti nəticəsində bəşər tarixində alternativi olmayan bir faktın – 30 ildə itirlimiş ərazilərimizin 30 günə qaytarılması şokunu yaşayır. 30 ildir Azərbaycana qarşı davam edən silahlı təcavüzə ən yaxşı cavab genişmiqyaslı hərbi əks-hücümun və eyni zamanda informasiya hücumunun həyata keçirilməsidir. Bu gün beynəlxalq hüquq bizdən davamlı silahlı güc tətbiqi tələb edir. Biz Ermənistanın silahlı təcavüzünə qarşı fərdi özünümüdafiə hüququmuzdan istifadə edirik. Bütövlükdə Azərbaycana, o cümlədən Gəncəyə, Mingəcevirə, Qəbələyə, Siyəzənə, Xızıya raket hücümlarının beynəlxalq hüquqi adı hərbi təcavüz cinayəti, hərbi müdaxilə, müharibə cinayəti və ərazi bütövlüyümüzə qarşı təhdiddir. Dövlət sərhədlərimizin pozulmasıdır. Bu, birbaşa silahlı təcavüzdür.\n–\tYəni, silahlı təcavüz özünümüdafiə hüququnun yaranması üçün faktiki əsasdır?\nƏlbəttə. Təcavüz mahiyyəti etibarilə uzanan cinayətdir. 30 il idi ki, Ermınistanın bu cinayəti davam edirdi və bir gün durdurulmalı idi. Bu isə hüquqauyğun olaraq yalnız özünümüdafiə hüququ əsasında mümkün ola bilərdi və oldu. Azərbaycan dövlətinin geniş mənada özünümüdafiə hüququ BMT Nizamnaməsinə və qüvvədə olan mövcud konvensiyalara əsasən yaranır. Nizamnamənin 51-ci maddəsinə əsasən dövlətə qarşı silahlı hücum olduğu və Təhlükəsizlik Şurasının (TŞ) sülhün və təhlükəziliyin müdafiəsi naminə hər hansı zəruri tədbir həyata keçirmədiyi halda, fərdi və kollektiv özünümüdafiə hüququnu istisna etmir. Bu maddədə bir ifadəyə diqqət yetirin: “Təhlükəsizlik Şurasının sülhün və təhlükəziliyin müdafiəsi naminə hər hansı zəruri tədbir həyata keçirmədiyi halda” ifadəsi bizə nə deyir? Bu o deməkdir ki, TŞ bu məsələdə 30 ildir öz qərarına uyğun olaraq heç bir zəruri tədbir görməyib. Niyə və hansı səbəblərdən? Nizamnamə heç bir halda Azərbaycanın özünümüdafiə hüququna xələl gətirmir və bu istiqamətdə heç bir hüquqi maneə mövcud deyildir. Bilirsiz, hətta BMT-nin həmin qərarları olmasaydı belə, Azərbaycanın beynəlxalq hüquqa əsasən belə bir hüququ olacaqdı. Hətta, silahlı təcavüzə məruz qalan Azərbaycan özünümüdafiə hüququndan təkbaşına istifadə edə biləcəyi kimi, digər dövlətlərlə birgə və ya onların yardımından istifadə etmək imkanlarına da malikdir. Ermənistanın hərbi təcavüzü təkcə Azərbaycanın deyil, həm də Türkiyənin, İranın, Gürcüstanın, Transxəzərin, hətta bütün Avropanın təhlükəsizliyinə təhdid deməkdir. Yəni bu gün Ermənistan təkcə ölkəmizin deyil, bütövlükdə regionun təhlükəsizliyi üçün potensial təhdid sayılır. Siz gördünüz ki, Ali Baş Komandan Ağbənd qəsəbəsinin azad edilməsi ilə Azərbaycan və İran İslam Respublikası dövlət sərhədinin tam nəzarətə götürülməsinin təmin olunması münasibətlə Azərbaycan və İran xalqını təbrik etdi. Bu çox unikal təbrik idi. Bu təbrikin diplomatik və beynəlxalq hüquqi mənası çox böyükdü. Bu təbrikin bir anlamı da ondan ibarətdi ki, biz regionun təhlükəsizlik mühitinə yeni nəfəs veririk, bu regiondan təcavüzkar erməni faktorunu silməklə, terroçu erməni sindromunu darmadağın etməklə yeni sivil qonşuluq münasibətlərinin, beynəlxalq hüququn sərhədlərin toxunulmazlığı prinsipinin qarantı oluruq. Budur beynəlxalq və regional təhlükəsizliyə Azərbaycanın verdiyi töhfə. Bu gün Azərbaycan əsgəri təkcə milli sərhədlərini mühafizə etmir, o həm də beynəlxalq təhlükəsizliyin qarantıdır.\nVə ya digər bir fakta diqqət yetirək. Bakı-Tbilisi-Ceyhan neft kəmərinin raketlərdən atəşə tutulması mülki obyektə qarşı hərbi həmlədir. Xüsusilə bu fakt Avropa regional təhlükəsizlik sistemi üçün təhdid sayıldığından BMT Nizamnaməsinin 51-ci maddəsinə əsasən kollektiv özünümüdafiəyə hüquqi əsas yaradır. Bu hüquqdan istifadə etməklə Azərbaycan üçüncü tərəfləri – Türkiyə, Gürcüstan və digər dövlətləri prosesə cəlb etmək hüququnu özündə saxlamaqla, Avropanın təhlükəsizliyi üçün həyacan təbili çala bilər. Çünki, hərbi əməliyyatlar məhz Azərbaycanın beynəlxalq hüquqla tanınmış sərhədləri daxilində gedir. Məhz Azərbaycanın razılığı və dəvəti ilə bu ölkələr BTC kəmərinin təhlükəsizliyinin təmin edilməsi üçün hər cür əks-tədbirlər, o cümlədən birgə hərbi əməliyyatlar həyata keçirə bilərlər.\nFərdi özünümüdafiə həmçinin Azərbaycan üçün ya özünün məcburi köçkün vəziyyətində olan vətəndaşlarının müdafiəsi məqsədilə humanitar müdaxilə formasında və ya ərazisində Ermənistan tərəfindən terror və digər beynəlxalq cinayətlərin törədilməsinə cavab tədbiri kimi həyata keçirilə bilər.\n–\tAzərbaycan bu gün faktiki olaraq BMT qətnamələrinin icraçısıdır. Bu missiyanın hüquqi anlamı nədir?\nBunun hüquqi anlamı odur ki, Azərbaycan BMT üzvü kimi bu hüququ 30 il idi özündə saxlayırdı və bu gün reallaşdırdı. Ermənistanın təcavüzü ilə bağlı BMT qətnamələri yerinə yetirilməli idi. Ya dinc vasitələrlə, ya da hərbi güc yolu ilə. Bunun son mərhələsi BMT Nizamnaməsinin 42-ci maddəsinə əsasən silahlı qüvvələrdən istifadə edilməsi ilə həmin qərarların icrasının həyata keçirilməsi idi. 42-ci maddənin şərhindən aydın olur ki, bu hüquq BMT üzvlərinə aiddir. Qeyd olunun maddədə deyilir: “Həmin tədbirlər Birləşmiş Millətlərin Üzvlərinin hava, dəniz və ya quru qüvvələrinin nümayişlərini, blokadasını və digər əməliyyatlarını özündə ehtiva edə bilər”. Deməli, bunu Azərbaycan özü də edə bilər və hazırda quru və hava qüvvələrinin hərbi əməliyyatlarından istifadə etməklə, bu qətmanələr hissə-hissə icra edilir. Yəni, 30 ildir BMT-nin icra etmədiyi işi – hərbi əməliyyatları bu gün BMT-nin tam hüquqlu üzvü kimi Azərbaycan dövlətinin Silahlı Qüvvələri həyata keçirir. Bu tamamailə beynəlxalq hüquqa uyğundur. BMT buna görə Azərbaycana minnətdar olmalıdır ki, öz ərazilərini azad etmək üçün əks-hücüm və anti-terror əməliyyatları aparmaqla, həmçinin bu qurumun qərarlarına beynəlxalq sistemdə hörmət olunmasını və onlara riyayət edilməsini təmin edir.\n–\tBəs bu qərarların hərbi yolla icrası üçün BMT Təhlükəsizlik Şurasının ayrıca icazəsi tələb olunurmu?\nBMT Təhlükəsizlik Şurasının qətnamələrinin özü elə icazə və ya sanksiya deməkdir. Təhlükəsizlik Şurasının 90-cı illərdə qəbul etdiyi 4 qətnamə elə Ermənistanın törətdiyi təcavüz faktının konstatasiyası deməkdir. Təcavüz faktının konstatasiyası nə deməkdir? Yəni, bu sənədlərə əsasən BMT müəyyən edib ki, 822 saylı qətnamə ilə Kəlbəcər, 853 saylı qətnamə ilə Ağdam, 874 saylı qətnamə ilə Füzuli, Cəbrayıl və Qubadlı, 884 saylı qətnamə ilə isə Zəngilana qarşı Ermənistanın hərbi təcavüz faktı mövcuddur və erməni qoşunları həmin ərazilərdən qeyd-şərtsiz çıxarılmalıdır. Ona görə də, bunun üçün Təhlükəsizlik Şurasının əlavə müəyyənetmə və icazə fəaliyyəti lüzumsuzdur. Azərbaycan artıq Füzuli, Cəbrayılı işğaldan azad etməklə 874 saylı qətnaməni qismən icra etdi. Niyə qismən? Çünki, həmin qətnamədə Qubadlının da işğaldan azad edilməsi məsələsi var. Onun da bu günlərdə rəşadətli ordumuzun və Ali Baş Komandanın cəsarətli addımları ilə şahidi olacağıq. Zəngilanı isə işğaldan azad etməklə, 884 saylı qətnamə tam yerinə yetirildi. İndi qalır digər qətnamələrin icrası. Hərbi əməlliyyatların davamından inşallah biz bu nəticələrin şahidi olarıq.\nXocalı soyqırımı: Səbəblərİ, nətİcələrİ və beynəlxalq aləmdə tanınması


AYAZ MÜTƏLLİBOVUN 3 GÜNLÜK ŞİKAYƏT MÜDDƏTİNİN BƏRPASINA DAİR APELLYASİYA ŞİKAYƏTİ VERİLİB\nSiyasət 23 Sentyabr 2005 14:42 (UTC+04:00)\nEks prezident Ayaz Mütəllibovun barəsində həbs qərarından sonra şikayət müddətinin bərpa edilməsinə dair sentyabrın 23-də apellyasiya şikayəti verilib. Bu barədə Trend ə Ayaz Mütəllibovun vəkili Fuad Ağayev məlumat verib.\nQeyd edək ki, sentyabrın 22-də Nəsimi rayon məhkəməsində vəkilin A.Mütəllibovun şikayət müddətinin bərpasına dair ərizəsinə baxılıb və bu vəsatəti təmin olunmayıb. Vəkilin qaldırdığı vəsatətdə A.Mütəllibov barəsində həbs qəti-imkan tədbiri seçilməsi barədə qərardan sonra qanunla təqsirləndirilən şəxsə verilən 3 günlük müddətin bərpa olunması tələb edilirdi. Qeyd edək ki, məhkəmə qərarından sonra 3 gün ərzində təqsirləndirilən şəxs həmin qərardan apellyasiya şikayəti verə bilər. Lakin Ayaz Mütəllibovun, onun vəkillərinin, nümayəndələrindən, partiyasının üzvlərindən heç kimin 2003-cü ildə keçirilmiş məhkəmədən və çıxarılan qərardan xəbəri olmayıb. Buna görə də həmin vaxt həbs qəti-imkan tədbirinin seçilməsi barədə qərardan da apellyasiya şikayəti verilməyib.\nVəkil Fuad Ağayev 3 günlük müddətin bərpa olunması nəticəsində Ayaz Mütəllibovun barəsində 2003-cü ildə çıxarılmış həbs qəti-imkan tədbirinin seçilməsi qərardan apellyasiya şikayəti vermək niyyətindədir. Lakin onun bu vəsatəti hakim Ələddin Cəfərovun sədrliyi ilə keçirilən məhkəmə iclasında təmin olunmağına görə vəkil bu qərardan Nəsimi rayon məhkəməsinin özünə apellyasiya şikayəti təqdim edib. Qanuna görə, rayon məhkəməsi bu şikayəti dərhal Apellyasiya Məhkəməsinə göndərməlidir.


“Bakı-2015” Avropa Oyunları Əməliyyat Komitəsinin inteqrasiya qrupunun iclası keçirilib\n14:56 23 Aprel 2015\nBu gün "Bakı-2015" Avropa Oyunları Əməliyyat Komitəsinin (BEGOC) inteqrasiya qrupunun iclası keçirilib.\nTədbirdə "Bakı 2015" I Avropa Oyunlarının Əməliyyatlar Komitəsinin baş icraçı direktoru, gənclər və idman naziri Azad Rəhimov, əməliyyatlar üzrə baş direktor Saymon Kleqq, Rabitə və Yüksək Texnologiyalar, Mədəniyyət və Turizm, İqtisadiyyat və Sənaye, Fövqəladə Hallar, Maliyyə, Xarici İşlər, Daxili İşlər nazirlikləri, Xüsusi Dövlət Mühafizə Xidməti, Dövlət Sərhəd Xidməti, "Azərbaycan Hava Yolları" QSC, Bakı şəhər İcra Hakimiyyəıti, "Bakı Metropoliteni" QSC, Nazirlə Kabineti yanında Dənizkənarı Bulvar İdarəsi, Gənclər Fondunun nümayəndələri və digər rəsmi şəxslər iştirak ediblər.\nİclasda çıxış edən gənclər və idman naziri, BEGOC-un baş icraçı direktoru Azad Rəhimov Oyunlara 50 gün qalmış görülən işlər barədə məlumat verib. Nazir tədbir iştirakçılarını qarşıda görüləsi işlərlə tanış edib.\nBEGOC-un nümayəndəsi Panos Protopsalitis bildirib ki, Avropa Oyunlarının seçilmiş xüsusi marşrut yollarında yalnız Avropa Oyunları iştirakçılarının istifadəsi üçün nəzərdə tutulan xüsusi zolaqlar ayrılacaq. Bu zolaqlar mayın sonunda hazır olacaq. Digər nəqliyyat vasitələri üçün bu zolaqlardan istifadə qadağandır. Bu baxımdan paytaxt metrosu hamı üçün yeganə nəqliyyat vasitəsi olacaq. Üzərində yarışın emblemi olacaq bu zolaqların çəkilməsinə sabahdan başlanacaq. Vətəndaşlara ictimai nəqliyyatdan istifadə etmək tövsiyə olunacaq".\nBEGOC rəsmisi qeyd edib ki, nəqliyyat vasitələrinin parklanmasına da xüsusi nəzarət ediləcək. Onun sözlərinə görə, may ayının əvvəlindən etibarən iş vaxtının mərhələli qrafikə keçirilməsi tıxacların aradan qaldırılmasına kömək olacaq: "İritutumlu nəqliyyat vasitələri yalnız gecə şəhərə buraxılacaq. Nəqliyyat vasitələrinin üzərində xüsusi buraxılış vəsiqələri olacaq. Bu, taksilərə də aid ediləcək. Metro Avropa Oyunlarının keçiriləcəyi bütün obyektlərə getmir. Bunun üçün 8 metro stansiyası yaxınlığında xüsusi mərkəz qurulacaq və burada ekspress avtobuslar işləyəcəklər ki, onlar azarkeşləri xüsusi zolaqları vasitəsi ilə maneəsiz obyektlərə aparsın".\nYunan mütəxəssis deyib ki, müəyyən olunmuş ərazilərə yalnız VAPP-a (xüsusi buraxılış) malik olan nəqliyyat vasitələri (BEGOC nəqliyyatı yol polisi ilə birgə) daxil olub, park edə bilərlər.\nRabitə və yüksək texnologiyalar nazirinin müavini İltimas Məmmədov çıxışda bildirib ki, rabitə sahəsi ilə bağlı işlər yüksək səviyyədədir. Nazir müavininin sözlərinə görə, artıq kabelləşmə işləri də yekunlaşıb: "I Avropa oyunları ilə bağlı xüsusi markalar da hazırlanıb. Nazirlik tərəfindən xüsusi markalar hazırlanıb. Bu gün markalar dövriyyəyə buraxılır. Bu markalarda bütün idman növləri nəzərə alınıb. Artıq poçt şöbələrindən bu markaları əldə etmək olar".\nMarkaların qiyməti 20 qəpik təşkil edir.\nXəbərin orijinal ünvanı: http://ictnews.az/read-36375-news-1.html\nBakı-2015 Avropa Oyunları Əməliyyat Komitəsinin inteqrasiya qrupunun iclası keçirilib\n20 Mart 2019 14:32\n19 Mart 2019 19:35\n19 Mart 2019 15:35\nBakı sakinindən tapança və 6 ədəd patron


İctimai iaşə müəssisəsi - vergi öhdəliyi | Muhasibat.Az\nSual: A şirkəti içtimai iaşə xidməti ilə məşğul olur və 8% sadələşdirilmiş vergi ödəyicisidir. İaşə xidməti əhaliyə xidmətlə yanaşı, hüquqi şəxslərə və vergi ödəyicisi kimi vergi orqanında uçotda olan fiziki şəxslərə də göstərilir. Xidmət üzrə hüquqi şəxslərə və vergi ödəyicisi kimi vergi orqanında uçotda olan fiziki şəxslərə elektron qaimələr təqdim edilir.\nVergi Məcəlləsinin 218.6.2-ci maddəsinə əsasən rüb ərzində elektron qaimə-faktura ilə rəsmiləşdirilməli olan əməliyyatların həcmi xidmətlərin göstərilməsi üzrə ümumi əməliyyatların (satışdankənar gəlirlər istisna olmaqla) həcminin 30 faizindən çox olmadıqda sadələşdirilmiş vergi metodunu tətbiq etmək hüququ saxlanılır.\nSual olunur: Əgər rüb ərzində elektron qaimə-faktura ilə rəsmiləşdirilməli olan əməliyyatların həcmi xidmətlərin göstərilməsi üzrə ümumi əməliyyatların (satışdankənar gəlirlər istisna olmaqla) həcminin 30 faizindən çox olarsa A şirkətinin 8% sadələşdirilmiş vergi hüququ saxlanılır, yoxsa A şirkətinə həmin rüb üçün gəlir vergisi mükəlləfiyyəti yaranır?\nCavab: Bildiririk ki, vergi qanunvericiliyinə əsasən ictimai iaşə fəaliyyəti – fəaliyyət göstərdiyi xidmət obyektinin ərazisində və ya səyyar qaydada alıcıya istehlak məqsədilə hazırlanmış (bişirilmiş) qida (yeyinti) məhsullarının təqdim edilməsi ilə əlaqədar sahibkarlıq fəaliyyətidir.\nBunlara əsasən ictimai iaşə fəaliyyəti ilə məşğul olan şəxslər tərəfindən vergi ödəyicilərinə xidmətlərin göstərilməsi ictimai iaşə fəaliyyəti göstərən müəssisənin 8 faiz dərəcə ilə sadələşdirilmiş verginin tətbiqi hüququnu məhdudlaşdırmır.\nƏsas: Vergi Məcəlləsinin 13-cü və 218-ci maddələri.


Tariximizi dəyişən dörd gün - Bozdağdan atılan mərmi, süngüylə ölümə… - Azinforum.az İnformasiya Portalı\nAna səhifə / Cəmiyyət / Tariximizi dəyişən dörd gün – Bozdağdan atılan mərmi, süngüylə ölümə…\nTariximizi dəyişən dörd gün – Bozdağdan atılan mərmi, süngüylə ölümə…\nHər şey dörd günün içində, o zaman kiçik qəsəbə olan bu şəhərdə və onun ətrafındakı kəndlərdə həll olundu. Və bu dörd günlük ağır döyüşlərin nəticəsiydi ki, şərqin ilk demokratik respublikasının beşikdəcə boğulmasına imkan verilmədi. Və bu döyüşlər, bu ağlasığmaz qəhrəmanlıqlar olmasaydı, Azərbaycan Xalq Cümhuriyyəti bir ay keçməmiş süquta uğraya bilərdi.\nHə, bir də o şəhidlər. İki yüzədək şəhid insan. İnsan sözünü əbəs yerə yazmadım. Bu döyüşlərdə bir çinar da sinəsini top mərmisinin qarşısına verib. O çinar ki, 1918-ci ildəki hadisələri özündə yaşadan, onlara şahidlik edən çoxlu sayda maddi-mədəniyyət nümunələrindən biridir. O çinar ki 100 ildən çoxdur bu şəhərin az qala rəmzinə çevrilib. O çinar ki, illərdir onun üzərində bu sözlər yazılmış lövhə vardı:\n“1918-ci il 30 iyun. Erməni təcəvüzkarlarının Bozdağdan atdığı top mərmisi bu çinarı sındırdı. Amma məhv edə bilmədi. Bir idi, pöhrələnib dörd oldu. Çinarlı şəhəri göyçaylılarla birlikdə türk dünyasının qəhrəman oğlu Nuru paşa və onun başçılıq etdiyi türk ordusu xilas etdi. Bu tarixi unutma. Bu çinarı unutma”.\nİndi, elə bu günlərdə Cumhuriyyətin 100 illiyi ərəfəsində o lövhə orada yoxdur. İcra başçısı göstəriş veribmiş ki, yığışdırılsın. Niyəsini isə heç kim bilmir. Amma bircə bilinən odur ki, neçə gündür sadə insanlar onu bayrağımızın rəngiylə bəzəyiblər…\nGöyçaydayıq. 100 il əvvəlin hadisələrinə qayıdacağıq. Demokratik cümhuriyyətin taleyinin həll olunduğu Göyçay döyüşlərinə. Tarixçi, prezident təqaüdçüsü, Göyçay şəhər 7 saylı məktəbin direktor müavini Aqil Kəngərli ilə həmsöhbətik. Aqil müəllim deyir ki, Göyçay döyüşləri 1918-ci ilin iyunun 27-dən iyulun 1-ə qədər baş verib.\n“Bakı Xalq Komissarları Sovetinin qoşunları Bozdağda (yerli əhali ora “Pələng tullanan” da deyir) mövqe tutmuşdular. Oradan daima Göyçayı atəş altında saxlayıblar. Nuru paşanın başçılıq etdiyi Qafqaz İslam Ordusunun hissələri isə Potu kəndində Göyçay çayının sol sahilində “Şahtut”adlanan ərazidən onlara cavab atəşi açırmış. Elə həmin mərmi də Bozdağdan atılıb. Amma ağacı tam məhv edə bilməyib. Biz uşaq olanda – 1977-78-ci illərdə – babalarımız deyirdi, bu çinarın 100-dən çox yaşı var. İndi isə dördbudaq olublar. Sonradan döyüşlərin miqyası bir az da böyüyüb. Artıq Bığır, Qaraməryəm, Qarabaqqal kəndləri də döyüş meydanına çevrilmişdi. Yadımdan çıxmamış bir məqamı da deyim ki, həmin günlərdə Ərəbşahverdi kəndinin əhalisi erməni-bolşevik dəstələri tərəfindən soyqırıma məruz qalmışdı”.\nBakı komissarlarının qoşunları Bakıdan çıxıb üzü Gəncəyə gələnədək artıq yolboyu onlarla kəndi yandırmış, böyük qətliamlar törətmişdilər. İyunun 10-da Gəncə istiqamətində hücuma keçən qoşunlar iki gün ərzində Kürdəmiri işğal edə bilmişdilər. 4 gün sonra isə daşnak və bolşevik birləşmələri artıq Qaraməryəm istiqamətində irəliləyirdilər. Həmin ərəfədə isə Nuru paşanın Qafqaz İslam Ordusu Gəncədən üzü Bakıya tərəf irəliləyirdi. Bakının azad edilməsinə hələ 3 ay vardı. Hələ yaranmasının bir ayı tamam olmamış dövlətin taleyi də elə Qaraməryəmdə, Göyçayda həll olunacaqdı.\nQaraməryəmdə isə artıq döyüş başlamışdı. Yerli özünümüdafiə dəstələri qeyri-bərabər döyüşə girmişdilər. Heç bir döyüş hazırlığı olmayan, zəif silahlanmış qaraməryəmlilər 12 saata yaxın toplu-tüfəngli böyük bir qoşuna müqavimət göstərə bilmişdilər. Məlumata görə, həmin vaxt yüzdən çox şəhid vermişdilər.\nDüzdür, Qafqaz İslam Ordusunun alaylarından biri özünü Qaraməryəm çatdıra bilmişdi. Amma döyüş hazırlığı görülmədiyindən və əməliyyat planı istər diviziya, istərsə də ordu komandanlığı ilə razılaşdırılmadığından, nəticəsi uğursuz oldu. Göstərilən bütün cəhdlər boşa çıxdı. Daşnak Hamazaspın başçılıq etdiyi 3-cü briqadanın hissələri isə, əksinə, Qaraməryəmdə daha da möhkəmləndilər və Göyçaya hücum etmək üçün əlverişli mövqelər ələ keçirdilər. Həmin ərəfədə artıq Nuru paşa və general Əliağa Şıxlinski vəziyyətlə daha yaxşı tanış olmaq, qüvvələri yenidən qruplaşdırmaq və imkanları bütünlüklə səfərbər etmək məqsədilə cəbhə xəttinə gəldilər.\nİlk növbədə Göyçayın işğalının qarşısını almaq üçün Ağdaşdan 2 minlik silahlı dəstə səfərbər edilir. Həmin dəstənin Göyçaya göndərilməsi qərara alınır. Nuru paşanın Göyçay və kəndlərdə yaşayan ağsaqqallarla apardığı görüşlərin nəticəsində Azərbaycan türklərindən könüllülər toplanmağa başlanır. Əli silah tutanlar qısa müddətdə cəbhə xəttindəki yerlərini almaq üçün hərbi təlimə cəlb olunur.\nHücum hazırlıqlarının son dərəcə gizli aparılmasına baxmayaraq düşmən Nuru paşanın planlarından xəbər tutur. Buna görə də, iyunun 27-də səhər tezdən bolşevik-daşnakların 3 polku Qaraməryəm-Göyçay istiqamətində hücuma keçirlər. Amma Nuru paşanın fitri istedadı və manevri nəticəsində düşmənin qarşısı alınır. Düşmən bir neçə kilometr geri atılır. Nuru paşa qüvvələri yenidən səfərbər etməyə məcbur olur. Çünki artıq hücuma keçmək vaxtı idi. Hücum əmri isə iyunun 29-u səhər verilir. Səhər tezdən başlayan hücumda paşanı ən şox narahat edən problemlərdən biri də içməli su idi. Türk əsgərlərinin içməli suyu arabalarla Göyçaydan gətirilirdi. Silah-sursat təminatı da zəif idi. Bəzən atəş açmaq əvəzinə əsgərlər süngü taxaraq vuruşurdular. Bütün bunlara baxmayaraq, axşama doğru Qaraməryəm azad edilir. Bundan sonra Göyçaya hücum başlayır. İki günlük savaşdan sonra Göyçay da azad olunur.\nArdınca Bakının yolu açılır. Bolşeviklərin ən ağır itkislərindən biri də Müsüslü kəndi ətrafında baş verir. 90 yaşlı Mahmud babanın dediyinə görə, bolşeviklərin qərargahı Müsüslüdə yerləşirmiş. “Mən də bunu böyüklərdən eşitmişəm. Ən ağır döyüşlərdən biri də orada olub. Müsüslü ilə Təzə Şilyan kəndi ərazində böyük bir çöllük var, qocalar ora “erməni batan yer” deyirdilər. xeyli erməni mühasirəyə düşüb qırılıb orda. Amma hamısını ədəb-ərkanla basdırıb bizimkilər. Çöldə atıb getməyiblər”.\nAqil Kəngərli deyir ki, ümumiyyətlə, Göyçay döyüşlərində 200-ə qədər türk əsgəri şəhid olub,156 nəfər isə yaralanıb. Yaralananların böyük əksəriyyəti Gəncəyə aparılıb. Həmsöhbətimizin dediyinə görə, onlardan çox azının məzarının yeri məlumdur. “Birinin qəbri Bığır kəndindəki Türk dağındadır. Elə o ərəfədəki döyüşlərdən sonra cammat dağı elə adlandırıb. Başqa birinin qəbri Arvan dərəsindədir. Başqa birinin qəbri isə Göyçaydan İsmayılının Mollaisaqlı kəndinə gedən yolda dağların arasındadır. Sizə bir maraqlı fakt da deyim. Həmin türk döyüşçülərindən biri Osman Dədəoğlu yaralanıb Göyçayda qalmışdı, sonradan elə buradaca ailə qurmuşdu. 30-cu illərdə isə həbs olunub Sibirə sürgünə göndərilmişdi. Qayıtdıqdan sonra ta 1984-cü ilə, vəfat edənədək Göyçayda yaşamışdı. Məzarı Göyçayın Cəyirli kəndindədir. Qızı, nəvə nəticələri hələ də orada yaşayır”.\nBiz həmin ailəni tapdıq. Necə deyərlər, film kimi bir həyat yaşayıb Osman baba. Azərbaycanda yaşadığı 66 il ərzində başına nələr gəlməyib, nələr…\n– Osman Dədəoğlu Göyçayda niyə qalası olmuşdu?\n– Onu Sibirə niyə göndərmişdilər?\n– Vətəni Tekirdağa göndərdiyi məktubda nələr yazılmışdı?\n– 57 ildən sonra qardaşı Hüseynin ona yazdığı məktubda nələr var?\n– Əmisioğlu Göyçayda onun ailəsini tapanda nələr baş verdi?\n– Bəs Türkiyənin Azərbaycandakı səfiri Cəyirliyə niyə gəlmişdi?\nMusavat.com-da qalın. Çox maraqlı olacaq…\nÖncəki Sabah hava kəskin dəyişəcək – XƏBƏRDARLIQ\nNövbəti BBC News Azərbaycancanın filmi: İlk respublikanın müstəqillik uğrunda mübarizəsi – VİDEO


A vitaminin nə kimi faydaları var? | 24saat\nA vitamininin dəri də, bir çox faydalı dəyişiklər etdiyi bilinirdi. Son araşdırmalara görə isə, A vitamini həm də dəri xərçənginədə şəfa olduğu üzə çıxdı. (hüriyyet)\n24saat.org deyerler.org-a istinadən bildirir ki, bundan əlavə günəşin zərərli şüalarına qarşıda müalicəvi təsirə malik olduğu faydaları içindədir.BUNLARA DA BAXIN\nSənayenin inkişafı səbəbi ilə “ozon” qatının zədələnməsi nəticəsində, günəş şüalarının “radiasiya” dərəcəsi çox olan süallarıda yer planetinə enir. Bu da insanlarda dəri xərçənginə səbəb olur. Bunun qarşısını almaq üçün isə mütəxəsislər A vitaminindən bol istifadə olunmağını israrla tövsiyyə edirlər. Kremlərin və kosmetik vaistələrədə aloya bitkisindan sonra ikinci yerdə olan A vitamini, başqa faydalı xüsusiyyətləridə mövcuddur.\nA vitamini həm də, insanlarda “Toyuq korluğu” adı ilə tanınan xəstəliyin qarşısı alır. “Toyuq korluğu” gecə pis görən insanlarda müşahidə olunur. Bunun səbəbi isə insanlarda A vitaminin çatışmamazlığıdır. A viamini gözlərin fəaliyyətini yaxşılaşdırır. Gözlərin deffektlərini aradan qaldırır. Gündə 3 milliqıram minimum lazım olan A vitamini əsasən: Süd, pendir, yumurta sarısı və qaraciyər kimi qidalarda həddindən çoxdur. Az miqdarda isə, Kartof, balqabaq, ispanaq, kök, ərik, portağal, şaftalı və yemişdə olur.\tBunu paylaş:Click to share on Facebook (Yeni pəncərədə açılır)Twitter-də paylaşmaq üçün tıklayın (Yeni pəncərədə açılır)Google+ paylaşmaq üçün yıklayın (Yeni pəncərədə açılır)Click to share on WhatsApp (Yeni pəncərədə açılır)Share on Skype (Yeni pəncərədə açılır)E-poçt ilə dostunuza göndərmək üçün tıklayın (Yeni pəncərədə açılır)Bunu bəyən:Bəyən Yüklənir...


Kişilər, buna diqqət edin 18+ » Woman.Joy.az - Hər saniyə qadın\nStress və problemlərlə dolu həyat tərzində sağlamlığı qorumaq çətin məsələdir. Hazırda kişilərin qorxduğu bir problem də cinsi aktivliyin azalmasıdır.\nBeləliklə, qorxduğunuzun başınıza gəlməməsi üçün bu məsləhətlərə diqqət edin:\n1. Araşdırmalar göstərir ki, cinsi aktivliyin azalmasına ilk növbədə qida rasionu təsir edir. Az meyvə- tərəvəz, bol yağlı yeməklər təkcə ürəkdə problemlər yaratmır. Qan dövranının pozulması ilk növbədə potensiyanı aşağı salır.\n2. Piylənmə və qarından qaçın. Daha çox idman edin. Təmiz havada edilən idman orqanizmin daim cavan qalmasına yardım edir.\n3. Qan təzyqindən və xolesterindən uzaq olun. Yüksək xolestrol və qan təzyiqi damarlara ziyan vurur. Unutmayın ki, cinsi orqana gedən damarlar daha həssasdır.\n4. Alkoqoldan uzaq durun. Spirtli içkilərin qəbulu potensiyaya təsir edir. Alkoqolizm isə qaraciyərin məhvinə səbəb olur. Disfunksiya nəticəsində sizin cinsi aktivliyinizi öldürür.\n5. Oturaq həyatdan imtina edin. Araşdırmalar sübut edib ki, oturaq həyat tərzi cinsi fəallığı azaldır. Qaçış, üzgüçülük isə itmiş gücün bərpası üçün əvəzsizdir. Çox velosiped sürmək də məsləhət görülmür.\n6. Qandakı kişilik hormonlarını qoruyun. Sübut olunub ki, 50 yaşda bu hormonlar kişilərdə kəskin azalır. 40 yaşdan sonra isə hər il bu hormonların sayı 1.3% aşağı düşür. Odur ki, yuxarıdakı məsləhətlərə əməl edin.\n7. Dopinqdən uzaq qalın. Xüsusi ilə gözəgəlimli bədən quruluşuna üstünlük verib cazibədar görünmək istəyənlər, həddindən artıq protoein qəbul etməklə əzələləri inkişaf etdirməyin. Sonradan bu cazibəli görünüşün əvəzində impotensiya ilə qarşılaşa bilərsiniz.\n8. Siqaretdən imtina edin. Nikotin qan dövranını pozur. Bu da sonradan cinsi aktivliyin aşağı düşməsinə səbəb olur.\n9. Təhlükəsiz seksə üstünlük verin. Cinsi əlaqə zamanı qoruyuculardan istifadə edin. Yoluxucu xəstəlik həm də həyatınız bahasına başa gələr.\n10. Stressdən qaçın. Psixoloji pozuntular və stress cinsi həyatın düşmənidir. Adrenalinin artması yenə də qan dövranına təsir edir. Bunun nəticəsi isə sizin başınızda çatlaya bilər.\nBu yazını oxuyandan sonra qəhvə içmək istəyəcəksiniz - 11 SƏBƏB


Koronavirusla bağlı qadağalara bu halda gedilməyəcək - AÇIQLAMA | Xəbərlər\nKoronavirusun yeni dalğası qaçılmazdır.\n“Avropa ölkələrində olduğu kimi Azərbaycanda da koronavirusun yeni dalğasının olması qaçılmazdır. Avropada, Hollandiyada, Almaniyada gündəlik yoluxma sayı bəzən 5 000-i keçir. Bu hallar davam etdikcə qaydalar daha da sərtləşdiriləcək”.\nBakuCity.az xəbər verir ki, bunu Azərbaycan Radioloji və Neyroradioloji Cəmiyyətinin sədri, Köln Universiteti Klinikasının tibb elmləri doktoru Nuran Abdullayev deyib.\nN.Abdullayevin sözlərinə görə, payız və qış aylarında qriplə koronavirusu ayırmağın çətinləşəcəyi əvvəlcədən proqnoz edilib:\n“Məsələn, koronavirus olan deyəcək ki, “mən adi qripəm”, gedəcək kütləvi yerlərdə insanları yoluxduracaq. Adi qrip olan şəxs isə elə biləcək koronavirusa yoluxub və evdə qalacaq ki, bu da müəyyən formada iqtisadiyyata zərərdir. Belə hallarda şəxslər maksimum ehtiyatlı olmalıdırlar, özünü digər şəxslərdən tamamilə izolyasiya etməli və əlamətləri hiss edən şəxs tez bir zamanda test edilib müayinə edilməlidir ki, xəstəliyə qarşı növbəti addımlar bəlli edilsin.\nİnsanlar başa düşməlidirlər ki, yoluxma halları çoxalarsa, əvvəlki sərt qadağalar, eləcə də, rayonlara getmək qadağası yenidən tətbiq oluna bilər. Qaydalara əməl olunduqca, virusa yoluxma sayı aşağı düşdükcə sərt qadağalara gedilməyəcək”, - N.Abdullayev bildirib. (report)\nKoronavirus pandemiyası sürətlənir covid-19 infeksiyası Azərbaycan PUA-ları Xankəndinin kabusu oldu qarabağ uğrunda döyüşlər Düşməndən azad olunan ərazilərdən görüntülər azərbaycan ordusu döyüş davam edir azərbaycanla ermənistan arasında münaqişə


Bakupost.az - Azərbaycanda 13-14 yaşlı qızlar niyə intihar edir? - Sektalar, zorakılıq, şantaj...\n14:02 / 02 Fevral 2022\nAzərbaycanda 13-14 yaşlı qızlar niyə intihar edir? - Sektalar, zorakılıq, şantaj...\nSon zamanlar ölkədə məktəbli qızların intiharı ilə bağlı xəbərlərin sayı nəzərəçarpacaq dərəcədə artıb. Ötən ildən bu günə nəzər salsaq, görərik ki, 3 sentyabr 2021-ci il tarixdə Qəbələ rayonunun Yenikənd kəndində 2008-ci il təvəllüdlü Həlimə Emin qızı Hüseynova özünü asaraq intihar edib, 15 oktyabr 2021-ci il tarixdə Müşfiqabad qəsəbəsində 14 yaşlı A.Eyvazova özünü yaşadığı binanın 9-cu mərtəbəsindən ataraq intihar edib, 10 mart 2021-ci il tarixdə Abşeron rayonunda iki məktəbli qız - 2005-ci il təvəllüdlü Quliyeva Mətanət Elşən qızı və 2004-cü il təvəllüdlü Səmədova Əfruz Rafiq qızı birgə doqquzmərtəbəli binanın damından özlərini ataraq intihar edib, 31 yanvar 2022-ci il tarixdə Qaradağ rayonu Lökbatan qəsəbə sakini 16 yaşlı Möminə Xəlil qızı Qəribli yaşadığı evdə özünü asaraq intihar edib.\nBəs yeni həyata addımlamaq astanasında olan bu yeniyetmələrin ölümü seçməyinə səbəb nədir? Və ya onlar həqiqətənmi bunu seçiblər?\nMəsələ ilə bağlı Ailə, Qadın və Uşaq Problemləri üzrə Dövlət Komitəsi məsləhətçisi Şəbnəm Cəfərova Bakupost.az-a bildirib ki, son dövrlər məktəbyaşlı qızların intihar xəbərlərilə tez-tez rastlaşırıq:\n“İntihar fikri olan yeniyetmə buna dəfələrlə cəhd edə bilir. Amma bəzən ailə tərəfindən lazımi qayğı və diqqətin göstərilməməsi bu cəhdlərin ölümlə nəticələnməsinə gətirib çıxarır.\nAilə, Qadın və Uşaq Problemləri üzrə Dövlət Komitəsi uşaq hüquqlarının qorunması istiqamətində hər il müxtəlif maarifləndirici tədbirlər həyata keçirir. Burada əsas diqqət ailə dəyərlərinin möhkəmləndirilməsi, valideyn övlad münasibətlərinin daha da inkişaf etdirilməsi, uşaqların sağlam gələcəklərinin formalaşması istiqamətindədir.\nDövlət Komitəsi olaraq, yeniyetmələrin intihara cəhd etməsi ilə məlumatlar daxil olduqdan sonra aidiyyəti üzrə uşağın yaşadığı, eyni zamanda hadisənin baş verdiyi yerin müəyyən edilməsi məqsədilə Daxili İşlər Nazirliyi, yerli icra hakimiyyəti orqanları ilə əlaqə saxlanılır. Daha sonra intihara cəhd etmiş uşağın evinə səfər edilir. Ailə ilə profilaktik söhbət aparılır. Bu halın yaranmasına nələrin səbəb olduğu müəyyən edilir və uşağın reabilitasiya cəlb edilməsi üçün müəyyən tədbirlər həyata keçirilir”.\nŞəbnəm Cəfərova bildirib ki, intihar zamanı seçilən üsullar, ona gətirən səbəblər müxtəlif olur:\n“Burada ailə daxili zorakılığa məruz qalma, ailə tərəfindən lazımi qayğı və diqqətin göstərilməməsi, abituriyent dövründə ailə üzvləri tərəfindən daha çox edilən təzyiq, eyni zamanda dostlar tərəfindən “bullinqə” məruz qalma kimi hallar səbəb olur.\nÖtən ilin noyabr ayında Dövlət Komitəsi və Təhsil Nazirliyin birgə əməkdaşlığı çərçivəsində Bakı və Sumqayıt üzrə orta ümumtəhsil məktəblərində fəaliyyət göstərən məktəb psixoloqlarına intihara cəhd etmiş şagirdlərlə iş, bu zaman istifadə edilən psixodiaqnostika və reabilitasiyası üsulları barədə məlumatlar verilmişdir. Şagirdlərlə bağlı aparılan işlər çərçivəsində növbəti tədbir zamanı xarici mütəxəssis tərəfindən psixoloqlara "Sosial- emosional öyrənmə" haqqında məlumatların verilməsi nəzərdə tutulur”.\nKomitə məsləhətçisi qeyd edib ki, bəzən erkən evliliyə cəlb edilmə səbəbilə də intihara cəhd hadisələri ola bilir:\n“Bu səbəblə Komitə bu kimi halların baş verdiyi Nardaran, Maştağa, Qazax, Tovuz , Lənkəran, Masallı rayonlarında yaşayan qızlarla birgə " Qızlar müzakirə qoşulur" adlı tədbir həyata keçirir. Cari ildə bu tədbirin Samux və İmişli rayonları üzrə keçirilməsi nəzərdə tutulur.\nTəbii ki, belə hallarda məsələyə hərtərəfli yanaşılması onun həllində mühüm rol oynayır. Ailələr ilə işlər həyata keçirilən zaman həmin ailə nəzarətə götürülür, mütəmadi olaraq ailəyə səfər edilir”.\n“Təmiz Dünya” Qadınlara Yardım İctimai Birliyinin sədri Mehriban Zeynalova deyir ki, bu problemlərin qarşısını almaq uşun kompleks tədbirlər görülməlidir:\n“Heç bir valideyn istəməz ki, zəhmətlə, əziyyətlə böyütdüyü uşaq intihar etsin. Lakin valideynlərin də uşaqlarla davranış modeli dəyişməlidir. Əvvəlki kimi zorakı üsulla tərbiyə etmək metodları dəyişməlidir. Valideynlər övladları ilə söhbət etməyə mütləq vaxt ayırmalı və uşaq valideyni ilə bütün məsələləri müzakirə etməlidir. Təəssüf ki, iqtisadi vəziyyətə görə bütün valideynlər işləməli olur və imkanlar dar çərçivəyə düşür. Amma buna baxmayaraq, əgər uşaq dünyaya gəlirsə, onun inkişafı, vaxtının səmərəli, düzgün keçməyə nəzarət mexanizmi olmalıdır. Bir daha qeyd edirəm ki, bu nəzarət mexanizmi zorakı deyil, daha çox dostluq, mehribanlıq çərçivəsində həyata keçirilməlidir. Yadıma gəlir ki, bir məktəbli şagird məktəbdə atası haqqında danışmışdı və müəllim həmin uşağın sığınacağa getməsini məsləhət görmüşdü. Amma həmin ailə ilə müəyyən işlər görmək olardı ki, problem qismən də olsa aradan qaldırılsın. Burada sosial işlər institutunun aktivləşməsi diqqəti cəlb edir ki, belə hallarda həssas vəziyyətdə olan uşaqlarla bağlı monitorinqlər keçirilsin və evə gəlib sosial işi qiymətləndirsin. Bilirik ki, müxtəlif sektalar var və bunların arxasında nə dayanır. Bəlkə doğurdan da, uşaqlarla bağlı belə məhvedici hansısa sektalar fəaliyyətədədir və gəncləri məhv etməklə bağlı işlər görürlər? Bu məsələ ilə bağlı hüquq- mühafizə orqanları ilə yanaşı, həmçinin təhlükəsizlik orqanları da, məşğul olmalıdır. Yəni, biz bilmirik gənc, həyat dolu, yaşamaq üçün bütün imkanları olan bir qızın intihar etməsinin başqa səbəbləri də ola bilər. Məsələn, burada zorlanma, sevgi, xəyanət, çox müxtəlif səbəblər ola bilər. Ona görə bu araşdırmalarda çox yaxşı olardı ki, QHT-lər də iştirak etsin və maarifləndirmə işini o istiqamətdə aparsınlar. Araşdırmalarda biz tezis hazırlanmalıdır ki, maarifləndirmə, bu istiqamətdə aparılsın. Ona görə də qurumlar arasında qarşılıqlı əməkdaşlıq olmalıdır. Təbii ki, hüquq mühafizə orqanlarına bir çox məsələlər aydın olur. Amma araşdırmalarla bağlı, QHT, Ailə Qadın və Uşaq Məsələləri Komitəsi, Sosial Müdafiə kimi qurumlara, maarifləndirməni bu istiqamətdə aparsınlar deyə tövsiyələr verilməlidir. Həmçinin QHT-lər məktəbli və yetkinlik yaşına çatmış qızlarla bu sahədə daha çox işlər aparılmalıdır”.\nMehriban Zeynalova vurğulayıb ki, 12-13 yaşında ailə münasibətlərində zorakılığından qaçan uşaqlar onlara müraciətlər edirlər:\n“Həmin qızlar intihara getmirlər. Ona görə də bu xidmətlərlə bağlı məlumat vermək olar ki, çıxılmaz vəziyyətdə sığınacaqlara müraciət etsinlər. Ola bilər ki, uşaq çıxış yolu tapa bilmir, qeyri münasibətlə üzləşib və valideynlərinə deyə bilmir və məhz sığınacaqlara müraciəti ilə intihardan xilas ola bilər. Çox istərdim ki, hüquq-mühafizə orqanları təhqiqat dövründə müəyyən etdiyi məsələlər ilə bağlı qurumlara tövsiyələr versin. Onu da qeyd etmək istərdim ki, intihar etmək istəyən insanların əvvəlcədən müəyyən mesajları olur. Buna diqqət etmək lazımdır”.\nSədr əlavə edib ki, yerlərdə icra hakimiyyəti orqanlarında olan komissiyalar, qurumlar demək olar ki, passiv mövqedədirlər:\n“İcra hakimiyyətlərinin yetkinlik yaşına çatmayanlarla, zorakılıqla mübarizə komissiyaları var. Bütün ailələrə kağız paylanılmalıdır ki, belə komissiyalar var və problem olduğu təqdirdə bizim mütəxəssislərə müraciət edin. Biz demirik ki, bütün məsələləri onlar üzərlərinə götürsünlər, sadəcə, bu, resurslardan səmərəli istifadə etsinlər. İcra hakimiyyətlərinin yanında üç komissiya var. O, komissiyalar bunu bacarırmı? Məsələ ilə məşğul olurlarmı? İnsanlar müraciət edirlərmi? Yaxud rahat o komissiyaya daxil olmaq olurmu? Komitə siyasəti müəyyən edir, amma yerlərdə insanlarla çalışan icra hakimiyyətləri, bələdiyyələr və digərləridir. Gördüyümüz kimi bələdiyyələr donmuş bir qurumdur. Halbuki, bələdiyyələr kifayət qədər adamlarla ünsiyyət qura bilərlər. Bir daha demək istəyirəm ki, bu intiharların təhqiqatı nəticəsi olmalıdır ki, tövsiyələr verilsin. Həmin təhqiqatın nəticələri üzrə bizə istiqamətlər verilməlidir. Çünki yeniyetmə, gənc qız və oğlanların intiharı çox ciddi narahatlıqdır”.\nAzərbaycan Uşaqlar Birliyinin sədri Kəmalə isə deyir ki, azyaşlı qızlar daha çox sevgi, eşq mövzusunda kimlərinsə təsiri altına düşə bilir və bu daha çox şantaj xarakterli hərəkətlərə gətirib çıxarır:\n“Məktəbli qız dediyimiz həm də bir ailənin övladı və Azərbaycan vətəndaşıdır. Bu uşaqlar daha çox ailə-məişət zəminində baş verən hadisələrlə qarşılaşır. Bu, onların psixoloji vəziyyəti, eyni zamanda hormon dəyişkənliyi, təhsil yükü və müxtəlif məqamlara bağlı bir vəziyyət ola bilər. Amma bu gün deyə bilmərik ki, intiharlar kütləvi hal alıb. Ailənin övladına ayıra bilmədiyi diqqət, nəzarətin olmaması, səbəblər aşkarlanmadığı halda iki cür intihar baş verir, bu, diqqət çəkmək məqsədli, digəri isə artıq ölümə səbəb olan intihardır. Digər bir tərəfdən azyaşlı qızlar daha çox sevgi, eşq mövzusunda kimlərinsə təsiri altına düşə bilir və bu daha çox şantaj xarakterli hərəkətlərə gətirib çıxarır”.\nKəmalə Ağazadə bildirib ki, bunlar valideyn-övlad münasibətlərinin yetərli səviyyədə olmaması, təlim-tərbiyə istiqamətində fəaliyyət göstərən qurumlar tərəfindən uşaqlara diqqətin az olmasından da irəli gəlir:\n“İntihar hadisəsi cinayətdir. Belə bir halda insanı intihar həddinə çatdırma da gözdən qaçmır və cinayət hesab olunur. Bu işi ilkin olaraq araşdıran hüquq-mühafizə orqanları, müstəntiqlərdir. Bu istiqamətdə rayonlarda ərazilər üzrə buna diqqət edəcək qəyyumluq komissiyalarında təmsil olunan qurumların nümayəndələri var. Öncədən belə intiharların qarşısını almaq üçün həmin komissiyaların işini gücləndirmək, səlahiyyətlərini artırmaq, aidiyyəti qurumların əməkdaşlığını təmin etmək, ya da bunların hamısını eyni quruma yığaraq bir istiqamətdə problemə çarə axtarmaq olar. Bu baxımdan deyə bilərik ki, burada sosial işçiyə də ehtiyac var. Hansı qəyyumluq komissiyalarının yanında sosial işçi görmüsünüz? Təbii ki, görməyəcəksiz. Çünki onlar bir qurumda toplanıb”.\nBirliyin sədri əlavə edib ki, bu istiqamətdə Ailə Qadn və Uşaq Problemləri Dövlət Komitəsi yanında yaradılmış ailələrə dəstək mərkəzlərinin fəaliyyəti daha da gücləndirilməlidir:\n“Bunu sözdə yox, məhz əməldə etmək lazımdır. İki gün əvvəl Masallının Təzə Alvadi kəndində 15 yaşlı qızın nişanlanması ilə bağlı məlumat paylaşdıq. Bu məsələnin gülünc tərəfi odur ki, valideyn deyir, mən oğlanı tanımıram və iki gün olar onu görmüşəm. Qızın davranışlarını icra hakimiyyəti də qiymətləndirib, məlum olub ki, uşağın ümumiyyətlə, qismən zəka geriliyi var. Həmçinin hadisəni anlamamaq tərəfi də mövcuddur. İndi necə düşünürsüz, bu qız intihara meyilli ola bilərmi? Bunu həssas uşaq kimi qiymətləndirə bilərikmi? Təbii ki, nə zamansa intihar etmək ehtimalı var. Çünki o çox kiçikdir və onun bilmədiyi məqamlar var. Eyni zamanda cinsi münasibəti dərk etmədən onu buna sövq etdikdə, çox ciddi psixi problemləri də ola bilər. Deməli, daha bir intiharın qapısında olan birini gözləyirik”.\nQeyd: Məqalə Azərbaycan Respublikasının Medianın İnkişafı Agentliyinin maliyyə dəstəyi ilə və müsabiqə şərtlərinə uyğun olaraq hazırlanması “ uşaq və gənclərin fiziki və mənəvi inkişafı” mövzusunda hazırlanıb.