Zamknięcie projektu współfinansowanego ze środków RPO WP - ppt pobierz\nZamknięcie projektu współfinansowanego ze środków RPO WP\nOpublikowałArkadiusz Tyl Został zmieniony 5 lat temu\nPrezentacja na temat: "Zamknięcie projektu współfinansowanego ze środków RPO WP"— Zapis prezentacji:\n1 Zamknięcie projektu współfinansowanego ze środków RPO WP\n2 AGENDA Zamknięcie projektu w kontekście procesu zarządzania projektem\nZobowiązania wynikające z umowy o dofinansowanie Kwalifikowalność wydatków Dokumentowanie wydatków System kontroli Kontrola projektu Nieprawidłowości Główne obszary nadużyć Trwałość projektów\n3 Zamknięcie projektu, czy zakończenie jego realizacji?\n4 PODSTAWY PRAWNE - UE Podstawę prawną wdrażania funduszy we wszystkich państwach UE w latach stanowią: Rozporządzenie Rady (WE) nr 1083/2006 z dnia 11 lipca 2006 r. ustanawiające przepisy ogólne dotyczące Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego oraz Funduszu Spójności i uchylające rozporządzenie (WE) nr 1260/1999, Rozporządzenie Komisji (WE) nr 1828/2006 z dnia 8 grudnia 2006 r. ustanawiające szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady (WE) nr 1083/2006 ustanawiającego przepisy ogólne dotyczące Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego oraz Funduszu Spójności oraz rozporządzenia (WE) nr 1080/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady w sprawie Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Rozporządzenia dotyczące poszczególnych funduszy (1080/2006, 1081/2006, 1082/2006 i 1084/2006).\n5 Główne akty prawne i dokumenty strategiczne na lata 2007-2013\nUstawa o zasadach prowadzenia polityki rozwoju z 6 grudnia 2006 r., Ustawa o finansach publicznych z 27 sierpnia 2009 r., Narodowe Strategiczne Ramy Odniesienia - przyjęte w drodze uchwały Rady Ministrów. W perspektywie finansowej zrezygnowano z regulowania szeregu kwestii dotyczących wdrażania funduszy europejskich poprzez dokumenty o randze rozporządzeń, jak miało to miejsce w perspektywie finansowej Obecnie zagadnienia te regulowane są przez Wytyczne Ministra Rozwoju Regionalnego, wydawane na podstawie Ustawy o zasadach prowadzenia polityki rozwoju, co sprawia, iż w razie potrzeby ewentualne zmiany wprowadzane są szybciej. System stał się bardziej elastyczny i wrażliwszy na potrzeby podmiotów zaangażowanych we wdrażanie funduszy europejskich. Przykładowe zagadnienia uregulowane w wytycznych horyzontalnych : Wytyczne w sprawie ocen oddziaływania na środowisko Wytyczne w zakresie ewaluacji Przykładowe zagadnienia uregulowane w wytycznych dotyczących programów operacyjnych: Wytyczne w zakresie kontroli realizacji PO IiŚ Wytyczne w zakresie kwalifikowalności wydatków w ramach PO RPW\n6 Podstawowe dokumenty dla beneficjentów\nPoza zapisami Umowy o dofinansowanie zastosowanie mają w szczególności: obowiązujące odpowiednie reguły, zasady i postanowienia wynikające z Programu, Uszczegółowienia Programu, obowiązujących procedur, wytycznych, zaleceń Instytucji Zarządzającej Programem; odpowiednie przepisy prawa wspólnotowego; właściwe przepisy prawa polskiego.\nEntuzjazm Otrzeźwienie Szukanie winnych Ukaranie winnych Nagrody i zaszczyty dla tych, którzy nie kiwnęli nawet palcem.\n8 Co to jest projekt? Każda praca, skomplikowane zadanie wykonane z myślą o realizacji celu, w ograniczonym czasie i zakładanym budżecie. wyjazd na wakacje budowa domu wprowadzenie nowego produktu lub usługi budowa autostrady\n9 Cykl projektu w ramach RPO\nDokumenty programowe Programowanie Wstępne studium wykonalności kontrola Ewaluacja Identyfikacja archiwizacja Opracowanie projektu studia wykonalności Opracowanie Wdrożenie promocja Finansowanie Raporty wnioski o płatność Podpisanie umowy o dofinansowanie\n10 CYKL ŻYCIA PROJEKTU BUDOWLANEGO\nPOMYSŁ - PROPOZYCJA - PROBLEM > PLAN STUDIUM WYKONALNOŚCI (Etap I) PLANOWANIE I PROJEKTOWANIE (Etap II) DOKUMENTACJA PRZETARGOWA (Etap III) BUDOWA (Etap IV) CEL: ODBIÓR, URUCHOMIENIE I ROZRUCH\n11 Cykl życia projektu a koszty i zatrudnienie.\n12 Obowiązki beneficjenta wynikające z umowy o dofinansowanie\n13 Umowa Umowa określa podstawowe warunki realizacji projektu:\nokres realizacji; wartość projektu; poziom dofinansowania; odpowiedzialność beneficjenta; obowiązki beneficjenta; konsekwencje powstałych nieprawidłowości; w jaki sposób dokonywać zmian w projekcie. 13\n14 Umowa CZAS REALIZACJI PROJEKTU\nUmowa zawiera ściśle określony termin realizacji projektu Rozpoczęcie realizacji: Zakończenie rzeczowe realizacji: Zakończenie finansowe realizacji Termin zakończenia realizacji Projektu może zostać przedłużony na uzasadniony wniosek Beneficjenta. 14\n15 REALIZACJA PROJEKTU Projekt ma być realizowany zgodnie z harmonogramem zawartym we wniosku o dofinansowanie (w części D.). Aktualizacja harmonogramu wymaga dokonania zmiany Umowy w formie aneksu 15\n16 Zakończenie rzeczowe realizacji Projektu\nNależy przez to rozumieć datę podpisania przez Beneficjenta ostatniego protokołu odbioru lub innego dokumentu równoważnego w ramach Projektu\n17 Zakończenie finansowe realizacji Projektu\nNależy przez to rozumieć datę poniesienia ostatniego wydatku w Projekcie, tj. datę dokonania przez Beneficjenta zapłaty na podstawie ostatniej faktury/innego dokumentu księgowego o równoważnej wartości dowodowej dotyczącego wydatków poniesionych w ramach Projektu;\n18 Płatność końcowa Należy przez to rozumieć płatność kwoty obejmującej całość lub część dofinansowania na realizację Projektu, ujętych we wniosku o płatność, przekazaną na rachunek bankowy Beneficjenta po zakończeniu realizacji Projektu oraz spełnieniu warunków określonych w Umowie.\n19 Płatność końcowa Płatność końcowa w wysokości, co najmniej 5% całkowitego dofinansowania Projektu, zostanie przekazana przelewem na rachunek bankowy Beneficjenta po: zatwierdzeniu przez Instytucję Zarządzającą Programem wniosku o płatność końcową oraz poświadczeniu wysokości i prawidłowości ujętych w nim poniesionych wydatków; akceptacji przez Instytucję Zarządzającą Programem części sprawozdawczej z realizacji Projektu zawartej we wniosku o płatność końcową; w przypadku wybrania Projektu do przeprowadzenia kontroli na miejscu - po przeprowadzeniu przez Instytucję Zarządzającą Programem tej kontroli, w celu stwierdzenia zrealizowania Projektu zgodnie z niniejszą Umową i wnioskiem o dofinansowanie, przepisami prawa wspólnotowego i polskiego, zasadami Programu oraz stwierdzenia osiągnięcia zakładanych wskaźników produktu i rezultatu realizacji Projektu; po stwierdzeniu przez Instytucję Zarządzającą Programem prawidłowej realizacji Projektu.\n20 Płatność końcowa W przypadku braku wystarczających środków na rachunku bankowym, z którego dokonywana jest płatność, dofinansowanie zostanie wypłacone Beneficjentowi niezwłocznie po wpływie środków na rachunek bankowy.\n21 Zmiany w projekcie Beneficjent zgłasza w formie pisemnej Instytucji Zarządzającej Programem zmiany dotyczące realizacji Projektu przed ich wprowadzeniem i nie później niż na 35 dni przed planowanym zakończeniem finansowym realizacji Projektu. Zmiany zakładanych wskaźników produktów realizacji Projektu, w szczególności powodujące zmniejszenie wartości docelowych, są co do zasady są niedopuszczalne. Zmiany nieprzekraczające 25% ich wartości lub przesunięcia pomiędzy zadaniami / kategoriami wydatków nieprzekraczające 25% całkowitej wartości Projektu mogą być dokonane po uzyskaniu pisemnej zgody Instytucji Zarządzającej Programem. Zmiany te wymagają dokonania aneksu do Umowy. Zmiany zakładanych wskaźników produktów realizacji Projektu przekraczające 25% ich wartości, lub przesunięcia pomiędzy zadaniami/kategoriami wydatków przekraczające 25% całkowitej wartości Projektu wymagają ponownej weryfikacji odpowiednio zmienionego wniosku o dofinansowanie w Instytucji Zarządzającej Programem, począwszy od oceny merytorycznej, w szczególności pod kątem sprawdzenia zachowania celów zmodyfikowanego Projektu. W przypadku pozytywnego wyniku weryfikacji, zmiany te wymagają dokonania aneksu do Umowy .\n22 Zmiany w projekcie Zmiany zakładanych wskaźników rezultatów realizacji Projektu, w szczególności zmiany powodujące zmniejszenie wartości docelowych będących podstawą uzyskania punktów w trakcie oceny merytorycznej Projektu są, co do zasady, niedopuszczalne. Powodować to może, w zależności od faktycznych rezultatów zwrot części bądź całości dofinansowania.\n23 Zmiany w umowie Instytucja Zarządzająca Programem może zmienić, w tym przedłużyć termin zakończenia realizacji na uzasadniony pisemny wniosek Beneficjenta. Projekt będzie realizowany zgodnie z harmonogramem zawartym we wniosku o dofinansowanie. Aktualizacja harmonogramu wymaga dokonania zmiany Umowy w formie aneksu.\n24 Zmiany w umowie Zmiana formy prawnej Beneficjenta, przekształcenia własnościowe lub konieczność wprowadzenia innych zmian, w wyniku wystąpienia okoliczności nieprzewidzianych w momencie składania wniosku o dofinansowanie, a mogących skutkować przeniesieniem praw i obowiązków, możliwe są wyłącznie po poinformowaniu Instytucji Zarządzającej Programem o konieczności ich wprowadzenia i zaakceptowaniu ich przez Instytucję Zarządzającą Programem pod rygorem rozwiązania Umowy na zasadach w niej przewidzianych.\n25 Nieprawidłowe wykorzystanie środków\nJeżeli zostanie stwierdzone, że Beneficjent wykorzystał całość lub część dofinansowania niezgodnie z przeznaczeniem, bez zachowania obowiązujących procedur, lub pobrał całość lub część dofinansowania w sposób nienależny albo w nadmiernej wysokości, Beneficjent zobowiązuje się do zwrotu tych środków, odpowiednio w całości lub w części, wraz z odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych, w terminie i na rachunek bankowy wskazany przez Instytucję Zarządzającą Programem.\n26 Nieprawidłowe wykorzystanie środków\nInstytucja Zarządzająca wzywa Beneficjenta do dokonania zwrotu lub wyrażenia zgody na potrącenie odpowiedniej kwoty z kolejnej refundacji w terminie 14 dni od dnia doręczenia wezwania. W sytuacji bezskutecznego upływu terminu na zwrot Instytucja Zarządzająca wydaje decyzję określającą kwotę przypadającą do zwrotu i termin, od którego nalicza się odsetki, oraz sposób dokonania zwrotu środków. Zwrot środków może zostać dokonany w całości lub w części przez potrącenie kwoty nieprawidłowo wykorzystanego lub pobranego dofinansowania wraz z odsetkami z kolejnej transzy dofinansowania. Decyzji nie wydaje się, jeżeli Beneficjent dokona zwrotu środków przed jej wydaniem. Niezależnie od wydania decyzji o zwrocie, Instytucja Zarządzająca wstrzymuje płatność w ramach projektu do czasu ostatecznego wyjaśnienia sprawy.\n27 Nieprawidłowe wykorzystanie środków\nW przypadku, gdy kwota nieprawidłowo wykorzystanego lub pobranego dofinansowania jest wyższa niż kwota pozostała do wypłacenia z refundacji, lub nie jest możliwe dokonanie potrącenia, a Beneficjent nie dokonał w wyznaczonym terminie zwrotu, o którym mowa w ust. 2, Instytucja Zarządzająca Programem pomniejsza o wspomnianą różnicę kwotę płatności dokonywanej w ramach innego projektu, o ile taki projekt jest przez Beneficjenta realizowany.\n28 Nieprawidłowe wykorzystanie środków\nW przypadku wykorzystania środków niezgodnie z przeznaczeniem bez zachowania obowiązujących procedur lub pobrania całości lub części dofinansowania w sposób nienależny albo w nadmiernej wysokości, co spowoduje niezrealizowanie pełnego zakresu rzeczowego Projektu następuje wykluczenie z prawa otrzymania środków, o których mowa w art. 5 ust.3 pkt 1), 2) i 4) na zasadach określonych w art. 207 ust. 2 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych.\n29 Sprzedaż środka trwałego\nBeneficjent jest obowiązany w terminie do 3 miesięcy od dnia sprzedaży środka trwałego, zakupić ze środków własnych inny środek trwały pełniący analogiczną funkcję i o parametrach nie gorszych niż sprzedany środek trwały, dzięki któremu możliwe będzie utrzymanie celu realizacji projektu przez okres 5 lat (3 lat w przypadku projektów mających na celu utrzymanie inwestycji lub miejsc pracy przez MŚP) od dnia finansowego zakończenia realizacji projektu. Jeżeli cena środka trwałego jest wyższa niż określona we wniosku o dofinansowanie, Beneficjent pokrywa różnicę ze środków własnych. Jeżeli środek trwały, o którym mowa w ust. 7 zostanie zakupiony za cenę niższą niż cena, która podlegała dofinansowaniu Beneficjent jest obowiązany do zwrotu różnicy.\n30 Dochód w projekcie W przypadku, gdy Projekt jest projektem generującym dochód w rozumieniu art. 55 ust. 1, z zastrzeżeniem ust. 5, Rozporządzenia Rady (WE) nr 1083/2006 z dnia 11 lipca 2006 r. ustanawiającego przepisy ogólne dotyczące Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego oraz Funduszu Spójności i uchylającego rozporządzenie (WE) nr 1260/1999 i nie było możliwości oszacowania dochodu metodą ex-ante na etapie ubiegania się o dofinansowanie, zgodnie z art. 55. ust. 3 ww. Rozporządzenia, Beneficjent zobowiązuje się do zwrotu uzyskanego dochodu w okresie do pięciu lat od zakończenia realizacji projektu.\n31 Dochód w projekcie W przypadku, gdy Projekt jest projektem generującym dochód w rozumieniu art. 55 ust. 1, z zastrzeżeniem ust. 5, Rozporządzenia Rady (WE) nr 1083/2006 z dnia 11 lipca 2006 r. ustanawiającego przepisy ogólne dotyczące Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego oraz Funduszu Spójności i uchylającego rozporządzenie (WE) nr 1260/1999 i stwierdzi się nie później niż trzy lata po zamknięciu Programu, iż Projekt wygenerował dochód, który nie został uwzględniony przy szacowaniu metodą ex-ante na etapie ubiegania się o dofinansowanie lub – w przypadku, gdy dochód nie mógł być oszacowany metodą ex-ante – dochód nie został uwzględniony w rozliczeniu w okresie do pięciu lat od zakończenia realizacji projektu, zgodnie z art. 55. ust 4 ww. Rozporządzenia Beneficjent zobowiązuje się do zwrotu nieuwzględnionego dochodu.\n32 Zabezpieczenie Zabezpieczenie ustanawiane jest na okres do upływu 5 lat (w przypadku projektów mających na celu utrzymanie inwestycji lub miejsc pracy przez MŚP 3 lat) od dnia zakończenia finansowego realizacji Projektu, to jest w terminie do dnia …………………..r.\n33 Monitoring projektu Złożenie po zakończeniu realizacji projektu deklaracji odnośnie stworzonych nowych miejsc pracy; przekazywania do Instytucji Zarządzającej Programem wszelkich dokumentów i informacji związanych z realizacją Projektu, których Instytucja Zarządzająca Programem zażąda w okresie do 31 grudnia 2020 r. udostępniania na żądanie Instytucji Zarządzającej Programem informacji dotyczących realizacji Projektu na potrzeby ewaluacji Programu;\n34 Kontrola Beneficjent zobowiązuje się poddać kontroli na miejscu w zakresie prawidłowości realizacji Projektu, dokonywanej przez Instytucję Zarządzającą Programem oraz inne podmioty uprawnione do jej przeprowadzenia na podstawie odrębnych przepisów. Beneficjent zobowiązuje się do przestrzegania „Wytycznych Instytucji Zarządzającej Regionalnym Programem Operacyjnym Województwa Podkarpackiego na lata w sprawie kontroli projektów na miejscu”, dostępnych na stronie internetowej Instytucja Zarządzająca Programem może przeprowadzić kontrolę w siedzibie Beneficjenta oraz w miejscu rzeczowej realizacji Projektu. Kontrole mogą być przeprowadzane w dowolnym terminie w trakcie realizacji Projektu i po złożeniu wniosku o płatność końcową oraz przez okres 5 lat (w przypadku projektów mających na celu utrzymanie inwestycji lub miejsc pracy przez MŚP przez okres 3 lat) od dnia zakończenia finansowego realizacji Projektu.\n35 Archiwizacja Beneficjent zobowiązuje się do przechowywania kompletnej dokumentacji związanej z realizacją Projektu co najmniej do dnia 31 grudnia 2020 r. w swojej siedzibie, Za dokumentację związaną z realizacją Projektu uważa się w szczególności: wniosek o dofinansowanie projektu wraz z załącznikami, niniejszą Umowę wraz z aneksami, dokumentację związaną z procedurą udzielania zamówień publicznych, dokumentację finansowo-księgową, protokoły odbiorów, wnioski o płatność wraz z częścią sprawozdawczą, dokumentację związaną z kontrolą projektu, Instytucja Zarządzająca Programem może przedłużyć termin archiwizacji, informując o tym Beneficjenta na piśmie przed upływem tego terminu. Beneficjent jest zobowiązany do przechowywania dokumentów dotyczących pomocy publicznej przez okres 10 lat od dnia finansowego zakończenia realizacji projektu, ale nie krócej niż do dnia 31 grudnia 2020 r. oraz udostępniania tychże dokumentów jak również stosownych informacji dotyczących udzielonej pomocy na żądanie Prezesa UOKiK - jeżeli dofinansowanie Projektu podlega regułom pomocy publicznej.\n36 Obowiązki w okresie trwałości\nCoroczne składanie „Oświadczenia w sprawie zachowania trwałości projektu, generowania dochodu i kwalifikowalności podatku VAT”. Oświadczenia składane są przez Beneficjenta do 15 stycznia każdego roku. Pierwsze oświadczenie składane jest do 15 stycznia roku następującego po roku, w którym zakończono realizację projektu. Ostatnie oświadczenie składane jest za rok, w którym upłynął 5-letni okres (w przypadku projektów mających na celu utrzymanie inwestycji lub miejsc pracy przez MŚP 3 – letni okres) zachowania trwałości projektu.\n37 Kwalifikowalność wydatków\n38 Kwalifikowalność wydatków a zamówienia publiczne\nW przypadku projektów podlegających przepisom o zamówieniach publicznych, wydatki są kwalifikowalne pod warunkiem, że zostały poniesione zgodnie z ustawą z dnia 29 stycznia 2004 r. Prawo zamówień publicznych (Dz. U. Nr 19, poz. 177, z późn. zm.)\n39 Kwalifikowalność wydatków a pomoc publiczna\nW przypadku projektów objętych pomocą publiczną konieczna jest notyfikacja danego schematu pomocy publicznej Komisji Europejskiej, a następnie jego zatwierdzenie.\n40 Wydatek jest kwalifikowalny jeżeli:\nzostał poniesiony w ramach projektu realizowanego z udziałem EFRR lub EFS, jest niezbędny dla realizacji projektu, jest racjonalny, jest rzetelnie udokumentowany i możliwy do zweryfikowania, jest spójny z obowiązującymi przepisami.\n41 Kwalifikowalność wydatku\nPodstawowe elementy oceny kwalifikowalności wydatku na etapie refundacji wniosków o płatność: czy wydatek został poniesiony zgodnie z przepisami prawa krajowego i wspólnotowego, czy wydatek został poniesiony zgodnie z kryteriami ustalonymi przez Komitet Monitorujący, czy wydatek został faktycznie poniesiony tj. nastąpił rozchód środków pieniężnych z kasy lub rachunku bankowego beneficjenta, czy wydatek został odpowiednio udokumentowany, oprócz ww. dodatkowo: czy wydatek jest zgodny z kategoriami wydatków zapisanymi w umowie dofinansowania projektu.\n42 Dokumentowanie wydatków\n43 Dokumentowanie wydatków\nDo współfinansowania kwalifikuje się wydatek faktycznie poniesiony przez beneficjenta tj. nastąpił rozchód środków pieniężnych z kasy lub rachunku bankowego beneficjenta (z wyjątkiem amortyzacji i wkładu niepieniężnego). Dowodem poniesienia wydatku jest zapłacona faktura lub inny dokument księgowy o równoważnej wartości dowodowej a w przypadkach gdy potwierdzenie poniesienia wydatków ww. dokumentami nie jest możliwe, dowodem zapłaty jest dokument określony przez IZ. Zasady dokumentowania kosztów związanych z wkładem niepieniężnym, amortyzacją oraz innych kosztów określa IZ.\n44 Dokumentowanie wydatków\nDokumentami potwierdzającymi poniesienie wydatków w projekcie są wszelkie dokumenty finansowo-księgowe, na podstawie których ewidencjonuje się wszelkie koszty w systemie księgowym jednostki realizującej projekt i dokonuje się płatności w związku z realizacją projektu.\n45 Dokumentowanie wydatków\nZgodnie z art. 21 ust. 1 ustawy o rachunkowości dowód księgowy powinien zawierać co najmniej: 1)\tokreślenie rodzaju dowodu i jego numeru identyfikacyjnego; 2)\tokreślenie stron (nazwy, adresy) dokonujących operacji gospodarczej; 3)\topis operacji oraz jej wartość, jeżeli to możliwe, określoną także w jednostkach naturalnych; 4)\tdatę dokonania operacji, a gdy dowód został sporządzony pod inną datą - także datę sporządzenia dowodu; 5)\tpodpis wystawcy dowodu oraz osoby, której wydano lub od której przyjęto składniki aktywów; 6)\tstwierdzenie sprawdzenia i zakwalifikowania dowodu do ujęcia w księgach rachunkowych przez wskazanie miesiąca oraz sposobu ujęcia dowodu w księgach rachunkowych (dekretacja), podpis osoby odpowiedzialnej za te wskazania.\n46 Dokumentowanie wydatków\nWydatek faktycznie poniesiony - nastąpił rozchód pieniężny z kasy lub rachunku beneficjenta. Dowodem poniesienia wydatku jest opłacona faktura lub inny dokument księgowy o równoważnej wartości dowodowej wraz z dowodami zapłaty. Jeśli udokumentowanie wydatku w ww. sposób nie jest możliwe, zasady określa IZ. Zasady dokumentowania kosztów związanych z wkładem niepieniężnym, amortyzacją oraz innych kosztów określa IZ.\n47 Archiwizacja Co beneficjent powinien archiwizować:\noryginał wniosku o dofinansowanie pismo informujące o akceptacji wniosku i przyznaniu dofinansowania oryginał umowy o dofinansowanie oryginały faktur i innych dokumentów potwierdzających poniesienie wydatków wyciągi z konta bankowego projektu sprawozdania i dokumenty potwierdzające zawarte w nich informacje wnioski o płatność wszelkie pisma z instytucją – stroną umowy o dofinansowanie, zwłaszcza korespondencję dotyczącą zmian w projekcie\n48 Archiwizacja Co beneficjent powinien archiwizować:\numowy z wykonawcami wraz z dokumentacją dotyczącą sposobu wyłonienia wykonawcy (szczególnie gdy nie było obowiązku stosowania ustawy PZP), protokoły odbioru, dokumenty potwierdzające osiągnięcie przez określonych rezultatów.\n49 System kontroli\n50 Podstawy prawne kontroli\nRozporządzenie Rady (WE) nr 1083/2006 z dnia 11 lipca 2006 r. ustanawiające przepisy ogólne dotyczące EFRR, EFS oraz FS i uchylające rozporządzenie (WE) nr 1260/ art. 58 określa ogólne zasady systemów zarządzania i kontroli, art. 59 wyszczególnia instytucje odpowiedzialne za realizację obowiązków w zakresie kontroli, art. 60 określa funkcje IZ , art. 70 zobowiązuje Państwa Członkowskie do ustanowienia systemów zarządzania i kontroli zgodnie z art Rozporządzenie Komisji (WE) nr 1828/2006 z dnia 8 grudnia 2006 r. ustanawiające szczegółowe zasady wykonania Rozporządzenia Rady (WE) nr 1083/2006 – art. 12 nakazuje pisemną formę ustaleń pomiędzy IZ a IPoś, art. 13 określa obowiązki IZ w zakresie realizacji postanowień art. 60 Rozporządzenia Rady (WE) nr 1083/2006\n51 Podstawy prawne kontroli\nUstawa z dnia 6 grudnia 2006 r. o zasadach prowadzenia polityki rozwoju (Dz. U. nr 227, poz z późn. zm.) Instytucja Zarządzająca - art. 26 ust. 1 pkt 15 prowadzenie kontroli realizacji PO, w tym kontroli realizacji poszczególnych dofinansowanych projektów, - art. 27 ust.1 – możliwość powierzenia IPoś przez IZ części zadań związanych z realizacją PO – pkt 5 przewiduje powierzenie kontroli realizacji dofinansowanych projektów Wytyczne w zakresie procesu kontroli w ramach obowiązków Instytucji Zarządzającej Programem Operacyjnym z dnia 22 stycznia 2009 r.\n52 KONTROLA WDRAŻANIA FUNDUSZY\n53 Instytucje Zarządzające Instytucje Pośredniczące\n54 Kontrole stanowiące odpowiedzialność IZ\n55 Kontrole IZ - weryfikacja wydatków\n56 Weryfikacja wydatków Kontrola na zakończenie realizacji projektu:\n57 Kontrola projektu\n58 JAK PRZYGOTOWAĆ SIĘ DO KONTROLI ?\nznać swoje prawa i obowiązki - zapoznać się z przepisami potwierdzone za zgodność z oryginałem kopie dokumentów (wniosek o dofinansowanie, umowa, wnioski o płatność, harmonogram płatności, kopie wyciągów bankowych) potwierdzone za zgodność z oryginałem kopie umów z podwykonawcami kopie procedury kopie raportów z przeprowadzonych kontroli na miejscu wyznaczenie osoby odpowiedzialnej za kontakty z zespołem kontrolującym\n59 PRZEBIEG KONTROLI Kontrolujący dokonują ustaleń stanu faktycznego na podstawie zebranych w toku kontroli dowodów. Dowodami są w szczególności: dokumenty i inne nośniki informacji, zabezpieczone rzeczy, opinie biegłych, wyniki oględzin, jak również pisemne wyjaśnienia i oświadczenia. Zebrane w toku postępowania kontrolnego materiały dowodowe kontrolujący odpowiednio zabezpieczają.\n60 PRZEBIEG KONTROLI W razie potrzeby ustalenia stanu obiektu, innych składników majątkowych albo przebiegu określonych czynności, kontrolujący mogą przeprowadzić oględziny. Oględziny przeprowadza się w obecności osoby wyznaczonej przez kierownika komórki organizacyjnej, odpowiedzialnego za obiekt lub składniki majątkowe poddane oględzinom, a w razie jego nieobecności – osoby wyznaczonej przez kierownika jednostki kontrolowanej.\n61 INFORMACJA POKONTROLNA\nW terminie do 21 dni po zakończonej kontroli sporządzana jest informacja pokontrolna zawierająca ustalenia kontroli Informację pokontrolną podpisują kontrolujący oraz kierownik jednostki kontrolowanej, a w razie jego nieobecności - osoba przez niego upoważniona. Kierownikowi jednostki kontrolowanej lub osobie pełniącej jego obowiązki przysługuje w terminie 14 dni od doręczenia informacji pokontrolnej prawo zgłoszenia uwag i zastrzeżeń do treści dokumentu.\n62 INFORMACJA POKONTROLNA\nW razie zgłoszenia zastrzeżeń, kontrolujący są obowiązani dokonać ich analizy i, w miarę potrzeby, podjąć dodatkowe czynności kontrolne. W przypadku stwierdzenia zasadności zastrzeżeń kontrolujący są obowiązani zmienić lub uzupełnić odpowiednią część informacji pokontrolnej. W razie nieuwzględnienia zastrzeżeń, w całości lub w części, kontrolujący przekazują na piśmie stanowisko zgłaszającemu zastrzeżenia. IZ ma 14 dni kalendarzowych na ustosunkowanie się do zastrzeżeń beneficjenta\n63 INFORMACJA POKONTROLNA\nKierownik jednostki kontrolowanej lub osoba przez niego upoważniona może odmówić podpisania informacji pokontrolnej, składając, w terminie do 7 dni od dnia jej otrzymania, pisemne wyjaśnienie tej odmowy. Odmowa podpisania informacji pokontrolnej nie wstrzymuje podpisania informacji pokontrolnej przez kontrolujących i realizacji ustaleń kontroli.\n64 INFORMACJA POKONTROLNA\nKierownik jednostki kontrolującej, w razie potrzeby, formułuje zalecenia pokontrolne, które przekazuje kierownikowi jednostki kontrolowanej. Zalecenia pokontrolne zawierają ocenę kontrolowanej działalności, wynikającą z ustaleń opisanych w informacji pokontrolnej, a także uwagi i wnioski zmierzające do usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości. Kierownik jednostki kontrolowanej jest obowiązany, w terminie wyznaczonym w zaleceniach pokontrolnych, do poinformowania kierownika jednostki kontrolującej o sposobie wykorzystania uwag i wykonania zaleceń pokontrolnych oraz podjętych działaniach lub przyczynach niepodjęcia tych działań.\n65 Zalecenia pokontrolne\nW terminie 14 dni kalendarzowych od dnia otrzymania (upływu terminu na odesłanie) od jednostki kontrolowanej podpisanej informacji pokontrolnej (odmowy podpisania), w każdym przypadku stwierdzenia uchybień i nieprawidłowości w trakcie realizacji projektu Marszałek Województwa formułuje zalecenia pokontrolne w formie pisemnej i przesyła je kierownikowi jednostki kontrolowanej. Kierownik jednostki kontrolowanej jest zobowiązany, w terminie wyznaczonym w zaleceniach pokontrolnych, do poinformowania na piśmie o działaniach podjętych w celu uwzględnienia uwag oraz wykonania zaleceń pokontrolnych, a w przypadku niepodjęcia takich działań – o przyczynach takiego postępowania.\n66 INFORMACJA POKONTROLNA\nInformacja pokontrolna wraz z zaleceniami pokontrolnymi przechowywana jest z dokumentacją związaną z realizacją projektu.\n67 Trwałość projektu\n68 Pojęcie „zachowanie trwałości projektu”\nPojęcie nie jest regulowane prawem polskim tylko przepisami rozporządzenia Rady (WE) nr 1083/2006 w art. 57 Trwałość operacji Kwestia była przedmiotem obrad COCOF (20 posiedzenie, kwietnia 2008 r.)\n69 Pojęcie „zasadnicza modyfikacja”\nNie można poddawać operacji zasadniczej modyfikacji wynikającej: (a) ze zmiany charakteru własności elementu infrastruktury, albo (ang. „or”) (b) z zaprzestania działalności produkcyjnej i (ang. „and”) (c) mającej wpływ na charakter lub warunki realizacji operacji lub (ang. „or”) (d) powodującej uzyskanie nieuzasadnionej korzyści przez przedsiębiorstwo lub podmiot publiczny. Grupa 1 Grupa 2\n70 System kontroli trwałości\nSpełnienie obowiązku zachowania trwałości projektu podlega monitoringowi i kontroli. W zależności od decyzji IZ może on opierać się na: weryfikacji trwałości projektów na próbie wybranej na podstawie analizy ryzyka lub okresowym wypełnianiu przez beneficjentów specjalnie opracowanych w przedmiotowym zakresie sprawozdań lub oświadczeń, na podstawie których określa się, czy została zachowana trwałość projektu. Na podstawie informacji zawartych w sprawozdaniach lub/oraz innych czynników ryzyka dokonuje się wyboru projektów, które następnie zostają poddane kontroli trwałości. Każdy przypadek analizowany pod kątem zachowania zasady trwałości należy rozpatrywać indywidualnie.\n71 Konsekwencje wykrycia znaczącej modyfikacji\nKwota środków związanych z tymi elementami projektu, które zostały poddane znaczącej modyfikacji, traktowana jest jako nieprawidłowość. Przyznane wcześniej fundusze na realizację projektu uznaje się za kwotę nienależnie wypłaconą i podlegają one procedurze korekty finansowej. Zgodnie ze stanowiskiem KE, w przypadku naruszenia zasady trwałości należy zastosować korektę finansową proporcjonalnie do charakteru i wagi naruszenia oraz proporcjonalnie do strat. Wysokość korekty powinna również uwzględniać, w jakim stopniu beneficjent wypełnił zobowiązanie utrzymania inwestycji przez 3/5 lat.\n72 Zaprzestanie działalności produkcyjnej\nDziałalność produkcyjna to działalność, w wyniku której produkowane są dobra lub świadczone są usługi. Zaprzestanie działalności produkcyjnej odnosi się do trwałego przerwania działań bezpośrednio związanych z realizowanym projektem - niekoniecznie oznacza to zaprzestanie całej działalności produkcyjnej danej firmy lub instytucji publicznej Przeniesienie działalności produkcyjnej do innego państwa członkowskiego jest traktowane jako zaprzestanie działalności produkcyjnej.\n73 Zmiana charakteru własności\nPodkreślić należy, iż na gruncie prawa polskiego oraz regulacji unijnych brak jest definicji terminu „zmiana charakteru własności”. KE wskazywała na konieczność szerokiego rozumienia tego pojęcia Za zmianę charakteru własności uznaje się prawne jej przeniesienie na inny podmiot. Przeniesienie własności dokonuje się na mocy umowy sprzedaży, zamiany, darowizny, przekazania lub innej umowy służącej przeniesieniu własności rzeczy. Pojęcie to odnosi się także do przekształceń polegających na zmianach w strukturze własnościowej określonego podmiotu, w tym na zmianach struktury udziałów w spółce z o.o. i zmianie struktury akcjonariatu w spółce akcyjnej. Nie stanowi zmiany charakteru własności zmiana formy organizacyjno - prawnej przedsiębiorstwa. Także obciążenie ograniczonym prawem rzeczowym nie musi automatycznie stanowić zmiany charakteru własności* Zmiany charakteru własności nie powodują też czynności ustanawiające prawa o charakterze względnym takie jak najem, dzierżawa, zastaw czy użyczenie, gdyż nie przenoszą prawa własności na inny podmiot.\n74 Zmiana charakteru operacji, warunki realizacji operacji\nPrzez charakter operacji rozumie się jej właściwości ogólne, to jest właściwy jej zespół cech, odróżniających ją od innych operacji tego samego rodzaju. Nie należy wnioskować, iż zmiana podmiotu realizującego dany projekt stanowi automatycznie o zmianie charakteru tego projektu Zmiana charakteru operacji może być oceniana przez pryzmat m.in. stopnia osiągania zakładanych wskaźników realizacji projektu Warunki realizacji projektu określane są jako okoliczności, w których dany projekt jest realizowany, a także to, jakimi umiejętnościami i cechami dysponuje prowadzący go podmiot Zmiana warunków realizacji projektu może stanowić przesłankę naruszającą trwałość projektu, szczególnie gdy ma negatywny wpływ na osiągnięcie/utrzymanie celów projektu założonych we wniosku o dofinansowanie\n75 Nienależne (nieuzasadnione) korzyści\nZa „Korzyść” należy uznać takie przysporzenie majątkowe, w tym uzyskanie przychodu, zwolnienie z długu lub uniknięcie straty, albo takie uzyskanie pozycji ekonomicznie lepszej niż możliwa do uzyskania przez inne podmioty w tych samych warunkach, które: nastąpiło w wyniku zmiany charakteru własności elementu infrastruktury albo zaprzestania działalności produkcyjnej; faktycznie powstało po stronie przedsiębiorstwa lub podmiotu publicznego Korzyść nieuzasadniona (ostatecznie naruszająca zasadę trwałości) to z kolei ta, która jest nie do pogodzenia z celami pomocy realizowanej przez zaangażowanie Funduszy oraz celami dofinansowania danego działania.\n76 Zakończenie operacji Zgodnie z zapisem Krajowych wytycznych dotyczących kwalifikowania wydatków w ramach funduszy strukturalnych i Funduszu Spójności w okresie programowania poprzez datę zakończenia realizacji projektu należy rozumieć termin zakończenia realizacji projektu określony w umowie o dofinansowanie projektu, z uwzględnieniem przepisów art. 88 rozporządzenia nr 1083/2006. Zgodnie ze stanowiskiem IK NSRO przy ustalaniu terminu zakończenia realizacji projektu należy kierować się zapisem Krajowych wytycznych (patrz wyżej), z uwzględnieniem: przewidywanego terminu wykonania wszystkich czynności w ramach projektu, przewidywanego terminu zapłacenia przez beneficjenta wszystkich wydatków oraz przewidywanego terminu wypłacenia beneficjentowi wkładu publicznego\n78 Definicja nieprawidłowości\nJakiekolwiek naruszenie przepisów prawa wspólnotowego wynikające z działania lub zaniedbania ze strony podmiotu gospodarczego, które powoduje lub mogło spowodować szkodę w ogólnym budżecie Wspólnot Europejskich w związku z finansowaniem nieuzasadnionego wydatku z budżetu Wspólnoty\n79 Wykrywanie i raportowanie nieprawidłowości – po co?\nWykrywanie nieprawidłowości ma na celu: zapobieganie wystąpieniu szkody finansowej w budżecie Wspólnot Europejskich oraz w budżecie państwa (nieprawidłowości wykryte przed płatnością); minimalizowanie zaistniałej szkody finansowej w budżecie Wspólnot Europejskich oraz w budżecie państwa (nieprawidłowości po płatności);\n80 Metody wykrycia oszustw i nadużyć finansowych\n81 Główne obszary nadużyć\n82 Typy nieprawidłowości\n83 Kryteria otrzymania dofinansowanie\nKażdy dokument potwierdzający spełnianie kryteriów otrzymania dofinansowania jest obarczony wysokim ryzykiem: sfałszowane lub podrobione dokumenty urzędowe (ZUS, KRUS, Gmina, Urząd Skarbowy) sfałszowane dokumenty lub nieprawdziwe oświadczenia potwierdzające spełnianie innych kryteriów otrzymania dofinansowania, okres prowadzenia działalności gospodarczej (częste przypadki w ZPORR), status bezrobotnego, itp. 83\n84 Dokumenty potwierdzające realizację projektu\nKażdy dokument potwierdzający spełnianie kryteriów otrzymania dofinansowania jest obarczony wysokim ryzykiem: fałszywe dokumenty potwierdzające nieprawdę, nieprawdziwe oświadczenia nieprawdziwe dokumenty potwierdzające odbiór robót/dostaw/usług, potwierdzenia dokonania przelewu, ewidencji czasu pracy, ofert, wycen, koztorysów 84\n85 Niewykonane roboty/usługi\nwynagrodzenie za pracę niewykonaną koszty niewykonanych robót, np. długość infrastruktury drogowej/wodociągowej krótsza od planowanej koszty niezrealizowanych usług fikcyjne zakupy sprzętu 85\n86 Podwójne finansowanie\nVAT realizacja kilku projektów w podziale na etapy remont budynku – przedmiot dofinansowania otrzymuje dofinansowanie z dwóch źródeł amortyzacja sprzętu zakupionego ze środków funduszy 86\n87 Pozostałe nieprawidłowości\nNiestosowanie PZP Brak dokumentów potwierdzających przeprowadzenie porównanie ofert w sytuacji braku obowiązku stosowania ustawy PZP Materiały promocyjne będące materiałami reklamowymi firmy a nie materiałami promującymi projekt Nieujawnione dochody (wynajem pomieszczeń, urządzeń i maszyn, sprzedaż usług i towarów) Płatności gotówką powyżej 15 tys. Euro Wykorzystywanie zaliczek niezgodnie z przeznaczeniem 87\n88 Pozostałe nieprawidłowości, cd\nzatajenie wydatków kwalifikowalnych, które faktycznie zostały poniesione w ramach danej umowy z wykonawcą przedkładanie do refundacji kilku faktur wystawionych w związku z zakupem tego samego towaru opisy na oryginałach faktur nie są zgodne z opisami na kopiach faktur 88\n89 Korekty finansowe w systemie wdrażania funduszy unijnych\ndokumenty unijne (rozporządzenia: Komisji nr 2035/2005 z dnia 12 grudnia 2005 r., Rady nr 1083/2006, wytyczne COCOF), dokumenty krajowe (ustawa z 6 grudnia 2006 r. o zasadach prowadzenia polityki rozwoju, wytyczne i zalecenia Ministra Rozwoju Regionalnego), spójna interpretacja uwzględniająca wszystkie szczegółowe zapisy poszczególnych dokumentów, najbardziej rozbudowana definicja nieprawidłowości i korekty finansowej - dokument COCOF.\n90 Korekty finansowe w systemie wdrażania funduszy unijnych\nWyrok NSA w warszawie z dnia 20 października 2010 r.: Regulacje zawarte w systemie realizacji programu operacyjnego mają umocowanie w ustawie z dnia 6 grudnia 2006 r. o zasadach prowadzenia polityki rozwoju; są skierowane do nieokreślonego indywidualnego kręgu adresatów, określają ich prawa i obowiązki w postępowaniu o dofinansowanie projektu i są dla nich wiążące. Spełniają zatem kryteria źródeł prawa w szerszym znaczeniu. Regulacje zawarte w systemie realizacji programu operacyjnego wraz z przepisami powszechnie obowiązującymi stanowią podstawę sądowej kontroli legalności oceny projektu. Ustalenie w procesie badania przez sąd administracyjny, czy ocena projektu została przeprowadzona zgodnie z prawem (lub w sposób naruszający prawo) obejmuje kontrolę zgodności tej oceny zarówno z przepisami uzppr, jak i z regulacjami zawartymi w systemie realizacji danego programu operacyjnego.\n91 Korekty finansowe w systemie wdrażania funduszy unijnych\nWyrok NSA w Warszawie z dnia 4 sierpnia 2010 r. Mimo nieprecyzyjnych regulacji w ustawie z 2006 r. o zasadach prowadzenia polityki rozwoju dotyczących charakteru realizacji programu, należałoby nadać mu walor źródła prawa. Toteż, co do zasady, jako źródło prawa, aczkolwiek nie powszechnie obowiązującego, system realizacji programu wiąże podmiot, który na jego podstawie zgłosił wniosek o dofinansowanie projektu\n92 Korekty finansowe w systemie wdrażania funduszy unijnych\nWyrok NSA w Warszawie z dnia 27 października 2010 r. Wytyczne Ministra Rozwoju Regionalnego mają umocowanie w ustawie o zasadach prowadzenia polityki rozwoju i spełniają kryteria źródeł prawa w szerszym znaczeniu oraz łącznie z przepisami powszechnie obowiązującymi stanowią podstawę sądowej kontroli przewidzianej w ustawie (taryfikator MRR nie został wydany jako wytyczne)\n93 Zamówienia publiczne\n94 Rodzaje naruszeń związanych z zamówieniami publicznymi\nWarunki udziału w postępowaniu, Tryby niekonkurencyjne Ograniczenie podwykonawstwa Znaki towarowe Przesunięcia terminu składania ofert bez publikacji\n95 Rodzaje naruszeń związanych z zamówieniami publicznymi\nPosiadanie sprzętu na etapie składania ofert Konsorcjum Podział zamówienia i brak publikacji Kryteria oceny ofert\n96 Rodzaje naruszeń związane z zamówieniami publicznymi\nZmiany umowy Postępowanie Zawarcie umowy przed upływem czasu na odwołanie Szacowanie wartości zamówienia Nieuprawnione połączenie różnych rodzajów zamówień\n97 Warunki udziału w postępowaniu\nZysk z prowadzonej działalności Doświadczenie tożsame z przedmiotem zamówienia Wymagany obrót 3X większy niż wartość zamówienia Wiek dla inżyniera kontraktu\n98 Warunki udziału w postępowaniu\nWykonanie co najmniej trzech dostaw odpowiadającym rodzajem i wielkością, przy czym wartość dostaw nie mniej niż 80% wartości zamówienia Zatrudnienie min 10 osób Doświadczenie w budowie ronda (przedmiot zamówienia - budowa drogi Żądanie niepotrzebnych uprawnień (brak postawienia warunku posiadania uprawnień określonego rodzaju) – takie naruszenie UZP uznaje za formalne\n99 Warunki udziału w postępowaniu\n5%, (10% współfinansowanie UE) Nieprecyzyjny opis warunków (BZP) Doświadczenie przy projektach współfinansowanych z funduszy\n100 Tryby niekonkurencyjne\n25% Zamówienie dokumentacji technicznej w trybie ZOC Wybór inżyniera kontraktu ZOC Brak dokumentacji ZWR Wolna ręka bez przesłanek Nieprawidłowy tryb Brak dokumentacji postępowania (SIWZ, protokół, ogłoszenie)\n101 Ograniczenie podwykonawstwa\n5%, 10% „siłami własnymi” Wykaz sprzętu podwykonawcy Podwykonawca ma spełniać warunki stawiane wykonawcy\n102 Znaki towarowe 5, 10% Lub metodą dyferencyjną\n„znikoma część” – 5% (UZP uznaje to naruszenie za formalne)\n103 Przesunięcie terminu składania ofert i brak publikacji zmiany\nPoniżej 10 dni (nawet 1 dzień) – 5% (niektóre regiony uznają, iż nie jest to naruszenie poniżej progów dyrektyw – brak w tabeli 4) Powyżej 10 dni – 10% (zarówno BZP jak i DUUE)\n104 Konsorcjum 5% Każdy z konsorcjantów ma okazać polisę\nJeden z konsorcjantów co najmniej 50% Umowa konsorcjum\n105 Naruszenia nie dotyczące zamówień publicznych (w tym poniżej Pzp)\n25% Brak upublicznienia informacji o chęci zakupu (Komunikat Wyjaśniający Komisji)\n106 Naruszenia nie dotyczące zamówień publicznych ( w tym poniżej Pzp) – 25%\nNaruszenie zasad programu przy udzielenia zamówienia poniżej Pzp Brak zapytań ofertowych Zapytanie tylko do 1 wykonawcy\n107 Taryfikator 107\n108 TARYFIKATOR Wymierzanie korekt finansowych za naruszenia prawa zamówień publicznych związane z realizacją projektów współfinansowanych ze środków funduszy UE - dokument przyjęty przez Ministra Rozwoju Regionalnego w dniu 14. marca 2008 r. - nie jest to wytyczna Ministra Rozwoju Regionalnego; - jest to dokument wewnętrzny, skierowany do instytucji uczestniczących we wdrażaniu funduszy unijnych, służący jako narzędzie koordynacji i ujednolicenia sposobu postępowania w przypadku stwierdzenia naruszeń zasad udzielania zamówień publicznych.\n109 TARYFIKATOR Przepisy obowiązujące w dniu przekazania Taryfikatora nie dawały podstaw do wydania dokumentu, regulującego kwestię korekt finansowych nakładanych w przypadku wykrycia naruszeń przepisów prawa wspólnotowego, w formie aktu prawnego. Dokument jest umocowany w RPO poprzez wskazanie w umowie o dofinansowanie.\n110 TARYFIKATOR Taryfikator określa pożądany poziom korekty w przypadku wykrycia nieprawidłowości w zakresie udzielania zamówień, związanycyh z realizacją projektów współfinansowanych z funduszy strukturalnych lub Funduszu Spójności. Jego celem jest koordynacja i ujednolicenie stosowanych poziomów korekt w przypadku wykrycia naruszeń przepisów prawa wspólnotowego. Taryfikator służy wypełnieniu spoczywającego na Państwach członkowskich obowiązku dokonywania korekt finansowych związanych z indywidualnymi lub systemowymi nieprawidłowościami. Dodatkowym argumentem przemawiającym za koniecznością stosowania korekt jest fakt, że audyty programów, projektów i operacji dokonywanych przez Komisję Europejską zawsze, między innymi, dotyczą udzielania zamówień publicznych: czy są udzielane w sposób zgodny z zasadami obowiązującymi w Unii.\n111 Stosowanie taryfikatora\nTabela 1: korekty finansowe dla zamówień, które są w całości objęte dyrektywą klasyczną Tabela 2: zamówienia objęte w całości dyrektywą sektorową Tabela 3: zamówienia, które są jedynie częściowo objęte dyrektywą klasyczną i sektorową (usługi wymienione w załącznikach II B do 2004/18/WE oraz XVII B do 2004/17/WE, zmienione ) Tabela 4: zamówienia, które nie są objęte dyrektywą klasyczną (zamówienia na kwoty nieprzekraczające wartości progowych, od których ma zastosowanie dyrektywa).\n112 Stosowanie taryfikatora\nOgólną zasadą jest, aby stosować właściwą tabelę dla danego postępowania, biorąc pod uwagę status zamawiającego, rodzaj zamówienia, wartość zamówienia. Jeżeli we właściwej tabeli brakuje opisu stwierdzonego naruszenia, należy wymierzyć korektę wg W % naruszenia rodzajowo najbliższego. Należy pamiętać, aby najbliższego rodzajowo naruszenia szukać we właściwej tabeli. Korektę należy wymierzać tylko za te naruszenia ustawy Prawo zamówień publicznych, które służą wdrażaniu zasad unijnych. Jeżeli beneficjent naruszył kilka przepisów, wymierza się korektę łączną, najwyższą – stąd za jedno naruszenie jest taka sama korekta jak za kilka naruszeń).\n113 TARYFIKATOR Możliwy jest do stosowania w sytuacjach naruszenia zasad udzielania zamówień poniżej progów ustawy Pzp lub przez beneficjentów podmiotowo zwolnionych ze stosowania ustawy Pzp (korekta finansowa za naruszenia prawa wspólnotowego – tabela 4). „Kontroli pod kątem zgodności z zasadami traktatowymi podlegają również zamówienia, których wartość nie przekracza poziomów określonych w przepisach ustawy Pzp oraz ww. dyrektywach, na co wskazują dotychczasowe doświadczenia związane z kontrolami realizowanymi przez przedstawicieli Komisji Europejskiej” (strona 4)\n114 Diabeł tkwi w szczegółach!!!\n115 Dziękuję za uwagę\nPobierz ppt "Zamknięcie projektu współfinansowanego ze środków RPO WP"


Sportowiec Płocki: Tak się tworzy historię. Jutrzenka – MKS MOS Gniezno 23:16\nTak się tworzy historię. Jutrzenka – MKS MOS Gniezno 23:16\nTrzeci mecz rozgrywany przez szczypiornistki AZS PWSZ Jutrzenka przyniósł płocczankom pierwsze zwycięstwo w pierwszej lidze. Podopieczne trenerów Jarosława Stawickiego i Marka Przybyszewskiego w pełni zasłużenie pokonały w Blaszak Arenie MKS MOS Gniezno. Pierwsze skrzypce w zwycięskiej ekipie grały zdobywczyni ośmiu bramek Edyta Charzyńska, Aleksandra Rędzińska, która sześciokrotnie wpisywała się na listę strzelców oraz Marta Pietrzak, która doskonale spisała się w bramce.\nPłocczanki zaczęły dość nerwowo, przez co w pierwszej fazie meczu musiały występować w roli drużyny goniącej wynik. Zawodniczki Jutrzenki grały wprawdzie twardo i uważnie w defensywie, jednak miały poważne problemy ze skutecznym wykańczaniem swoich akcji ofensywnych. – Po meczu w Tczewie wiele osób w nas zwątpiło. Dlatego od pierwszych minut robiłyśmy wszystko, aby udowodnić, że nadajemy się do gry w pierwszej lidze – powiedziała po meczu Aleksandra Rędzińska. – Walczyłyśmy ze wszystkich sił, udowadniając w ten sposób, że my również mamy płocki charakter i nie zamierzamy odpuszczać walki o żadną piłkę.\nTak ambitna gra musiała w końcu przynieść właściwe efekty. W 16. minucie było 5:4 dla Jutrzenki. – To historyczna chwila, bo nasze dziewczyny po raz pierwszy w swej historii wyszły na prowadzenie w meczu pierwszoligowym – zauważył jeden z kibiców.\nZ biegiem czasu okazało się, że takich historycznych chwil było co nie miara – pierwsze prowadzenie dwoma, później trzema, czterema, a w pewnym momencie nawet i dziewięcioma bramkami (22:13 w 52. minucie). Nie mniej ważne były inne fragmenty gry o znaczeniu „historycznym”. Płocczanki trzy razy grały w podwójnym osłabieniu. Co ciekawe, za każdym razem zdołały wówczas zdobyć bramkę. Zresztą niemal każde wykluczenie jednej z zawodniczek Jutrzenki przynosiło miejscowym zdobycze bramkowe. – W takich sytuacjach spinałyśmy się jeszcze mocniej, chcąc udowodnić, że jesteśmy w stanie grać dobrze nawet wtedy, gdy jednej z nas brakuje na parkiecie – tłumaczyła po końcowej syrenie Aleksandra Rędzińska.\nEkipa prowadzona przez trenerów Jarosława Stawickiego i Marka Przybyszewskiego wygrała z gnieźniankami różnicą siedmiu bramek, chociaż w pewnym momencie prowadziła już nawet dziewięcioma oczkami. Płocczanki, mimo efektownej wygranej, zdają sobie sprawę, że mają jeszcze nad czym pracować. – Na pewno mamy jeszcze sporo do poprawienia. Przede wszystkim musimy nauczyć się wyprowadzania kontrataków. Zarówno w pierwsze jak i w drugie tempo – przyznała Aleksandra Rędzińska. – Na pewno trzeba też popracować nad współpracą drugiej linii z kołową, bo w ten sposób można zdobywać dużo więcej bramek niż do tej pory.\nAZS PWSZ Jutrzenka Płock – MKS MOS Gniezno 23:16 (10:8)\nJutrzenka: Pietrzak – Charzyńska 8, Neitsch, Klucznik, Laskowska 1, Jankowska, Krysiak 5, Rędzińska 6, Janiszewska 3, Zaremba, Przybysz, Kwasiborska.\nMKS MOS: Kowalczewska, Herman – Szwedek 3, Podrzycka, Sawicka 2, Burdzińska 3, Stachowsiak 6, Bigoszewska 1, Tomaszewska, Ławniczak 1, Łuczak.\nAutor: Tom o 18:45


Sektor fintech w Polsce ma duży potencjał [WYWIAD] » Fintek.pl\nFintek.pl / Story / Sektor fintech ma potencjał\nSektor fintech ma potencjał\nOpublikowano: 1 marca 2019, 14:39 Aktualizacja: 20 lutego 2020, 12:23\nSektor Fintech w Polsce nie jest duży, ale ma potencjał. W końcu mieszka tu 38 mln ludzi. Jesteśmy dopiero na początku rozwoju. Docelowo wiele płatności będzie zachodzić automatycznie, w tle. Największe przewagi tworzyć będzie produkt i usługa, którą kupujemy. Zapraszam na wywiad z Łukaszem Wierdakiem, Investment Partnerem w MCI.\nŁukasz Piechowiak: Niedawno Fundusz MCI.EuroVentureszakończył ważną i rekordową pod względem wartości transakcję. Rekordową, bo mowa o 315 mln zł.\nŁukasz Wierdak.: Tak. Sprzedaliśmy Dotpay/eCard do Nets, czyli jednego z wiodących graczy w segmencie płatności w Europie. Dotpay/eCard pasowały Nets do portfela, m.in. dlatego, że firma ta działa w wielu państwach w regionie i aktywnie konsoliduje rynek płatności. Nasz rynek, dominujący w CEE, jest dla nich naturalnym kierunkiem rozwoju. Kwota w Polsce była rekordowa, ale z perspektywy Nets ta transakcja nie była tak duża, zwłaszcza jeśli weźmiemy pod uwagę, że właścicielem spółki jest globalny Fundusz Hellman & Friedman, który zainwestował w nią 5,3 mld USD.\nŁ.P.: Dla nich jest mała, a dla polskiego rynku duża. Skoro mamy już taki fajny punkt wyjścia, to jak uważasz, czy duże transakcje dopiero przed nami?\nŁ.W.: Patrząc szeroko na rynek, to rekordy wartości transakcji na polskim rynku fintech ciągle są przed nami. Niedawno Nets złożył wniosek do UOKiK o przejęcie Przelewów24, a fundusz Innova Capital dynamicznie konsoliduje rynek terminali płatniczych, co podbije cenę przy ewentualnym exitcie. Nam, jako MCI, w polskim fintechu pozostał jedynie Mobiltek, który oferuje płatności telekomowe, i mfind.\nŁ.P.: Czyżbyście wychodzili z fintechu?\nŁ.W.: Mieliśmy dwa duże wyjścia w ostatnim czasie; obok Dotpay/eCard, także iZettle. Na rynku płatności dochodzi do konsolidacji, a same wyceny są wysokie , więc trzeba korzystać z tej fali i atrakcyjnie sprzedać nabyte wcześnie aktywa – stąd ta decyzja. Nie wycofujemy się z fintechu, pracujemy dalej i nie wykluczamy kolejnych inwestycji w przyszłości.\nZwróć też uwagę jak wiele w ostatnim czasie ogłoszono decyzji o inwestycjach w fintechowe projekty w Polsce – chociażby Mastercarda w BLIKa. W tym temacie jeszcze wiele się zadzieje i rynek bardzo się zmieni.\nŁ.P.: Na co warto zwracać uwagę?\nŁ.W.: Myślę, że warto obserwować modele Buy Now Pay Later, czyli płatności odroczone jako metodę zapłaty w ecommerce. Mamy sporo nowych podmiotów na rynku, które aktywnie oferują tę usługę. To segment z dużym potencjałem. E-commerce rośnie, a wraz z nim rosnąć będzie potrzeba na metody płatności przyjazne dla klientów. Uważnie obserwowałbym również płatności mobilne.\nŁ.P.: Kup teraz, zapłać później – to naprawdę jest to czego oczekują Polacy?\nŁ.W.: Tak. W wielu segmentach e-commerce ten rodzaj płatności jest bardzo potrzebny. Pomyśl ze swojego punktu widzenia – kupujesz ubrania w Internecie, gdzie szansa, że coś zwrócisz z danej paczki jest prawie bliska pewności. Dlaczego masz płacić za całość zamówienia z góry, jeśli możesz dostać paczkę, przymierzyć, odesłać i zapłacić tylko za to, co chcesz zatrzymać. Kupując buty zamawiasz trzy rozmiary, dwa odsyłasz – płacisz za jeden. Nie korzystając z odroczonych płatności od razu musisz zapłacić za trzy pary z własnych środków, a potem czekać na ich zwrot, nierzadko kilka dni roboczych.\nŁ.P.: Brzmi pięknie, ale gdzie jest haczyk?\nŁ.W.: To jest trudny biznes. Wymaga zaawansowanej analityki, budowania modeli scoringowych, ale rynek rozwinął wiele narzędzi do tego, by robić to dobrze. Z punktu widzenia ryzyka kredytowego, udzielenie pożyczki na zakup danego przedmiotu jest mniej ryzykowne niż kredyt gotówkowy na dowolny cel. Istotne jest też budowanie świadomości wśród klientów, że takie rozwiązania są dostępne, a to się wiąże ze znacznymi wydatkami marketingowymi. No i oczywiście konieczny jest kapitał na akcję kredytową.\nŁ.P.: Jak oceniasz szanse na dalszy rozwój fintech’ów w Polsce?\nŁ.W.: Rynek w Polsce, w porównaniu do innych w Europie Zachodniej, nie jest duży, ale to wcale nie oznacza, że nie ma potencjału. W pewnym sensie dużym wyznacznikiem oczekiwań konsumentów jest przypadek Revoluta, który pokazał, że jest spora przestrzeń do tego, by w Polsce wdrażać różne innowacje, które szybko znajdują grupę odbiorców.\nŁ.P.: Co się skończy w fintechu?\nŁ.W.: Nic się nie skończy. Dalej będzie gotówka, banki też będą, choć w zmienionej, odchudzonej formie.\nŁ.P.: Wszyscy będą szczęśliwi? Pay-by-linki przetrwają?\nŁ.W.: Pewnie w innym modelu, ale przetrwają. Myślę, że nie doceniamy aspektu konwersji przyzwyczajeń zakupowych do online’owych i mobilnych metod płatności, a PBL szeroko przyjęły się na polskim rynku i są user-friendly. Każdy z nas ma teraz wiele możliwości dokonania płatności i to wpływa pozytywnie na nasze wybory. Odwróćmy role. A Ty, kiedy ostatni raz byłeś w oddziale banku?\nŁ.P.: W listopadzie ubiegłego roku. Chciałem wpłacić pieniądze na konto, ale okazało się, że w kasie za ten przywilej musiałbym zapłacić 9 zł, dlatego skorzystałem z wpłatomatu. Zadam niedyskretne pytanie, ile gotówki masz przy sobie?\nŁ.W.: Ja mam 50 zł. Te same 50zł od dłuższego czasu.\nŁ.P.: Czyli fintech rozwija się doskonale?\nŁ.W.: Tak, ale to dopiero początek rozwoju sektora. Docelowo wiele płatności powinno odbywać się automatycznie, w tle, a liczyć się przede wszystkim produkt i usługa, którą kupujemy.\nŁ.P.: Dziękuję za rozmowę.\nZ Łukaszem Wierdakiem rozmawiał Łukasz Piechowiak.


Jakie kolczyki wiszące są obecnie modne? - dondu\nJakie kolczyki wiszące są obecnie modne?\nHome » Spółki » Handel » Jakie kolczyki wiszące są obecnie modne?\nDodane: 2017-03-10 :: Kategoria: Spółki / Handel\nBiżuteria należy do tych nielicznych wyrobów, które nie muszą nawiązywać do najnowszych trendów, by prezentować się świetnie i dodawać uroku noszącej jej osobie. Kiedy więc chce się kupić na przykład kolczyki, nie trzeba zastanawiać się, czy obecnie w modzie są kolczyki złote wiszące długie, czy może sztyfty bądź kolczyki z angielskim zapięciem. Dzięki temu ozdoby te, jak i wszelkie inne jeśli chodzi o biżuterię, wybierać można wyłącznie według własnych preferencji i tego, czego się w danym momencie pragnie. Jeśli jakaś pani chce dla siebie kupić piękne, oryginalne kolczyki złote wiszące długie bądź na sztyftach, powinna odwiedzić sklep Chaton. Znajdzie w nim znacznie więcej wyrobów biżuteryjnych, można więc wybierać w nich do woli i łatwo jest znaleźć idealne dla siebie. Ich ceny także do tego zachęcają, gdyż są zaskakująco przystępne, jakość zaś tych produktów jest w każdym przypadku niezwykle wysoka. Co więcej, dostępna jest nie tylko klasyczna biżuteria, ale też wyroby w stylu fashion.\nHurtownia odzieży dziecięcej online.\nSzukasz dobrej jakości ubrań dla swojego dziecka? E-hurtowo - hurtownia odzieży dziecięcej online to bogaty wybór wzorów, kolorów, fasonów i stylów. Znajdziesz tu bluzy, kamizelki, kurtki, koszulki, spodnie czy spódniczki dla swojego dziecka. Żywe kolory i modne fasony z pewnością spodobają się każdej d...\nNajlepsze warsztaty ceramiczne w Bolesławcu\nZ pewnością wiele z nas zdaje sobie sprawę z tego, że muzeum ceramiki w Bolesławcu organizuje także odpowiednie trzydniowe warsztaty ceramiczne. Takie właśnie zajęcia mogą sprawić, że szybko oraz efektywnie nauczymy się odpowiedniego wyrabiania ceramiki oraz jej produkowania. Z pewnością jest to bardzo ...\nWiększość wartościowych marek chemii gospodarczej potrzebnej w każdym domu pochodzi z Niemiec. Ratunkiem dla wszystkich tych osób, które nie chcą wyjeżdżać za granicę, żeby ją otrzymać, jest internetowy sklep z chemią niemiecką Janpiox. Produkty podzielone są tutaj na kategorie, dzięki nim łatwiej m...\nSpecjaliści od marketingu są na ogół zgodni, że dla utrwalenia wizerunku danego przedsiębiorstwa, w tym jego marki, bardzo ważna jest powtarzalność działań i umiejętność dotarcia z przekazem do odbiorców za pomocą różnych dostępnych narzędzi. Dlatego podczas prowadzenia kampanii promocyjnych nie mo�...\nNajlepsze tekstylia łazienkowe i nie tylko\nTekstyliowo to ludzie, którzy doskonale znają się na luksusie oraz eleganckich produktach. Dlatego z wielką przyjemnością oferujemy Wam tekstylia hotelowe, które zawsze podniosą rangę Waszej łazienki. Zapraszamy po najróżniejszego rodzaju ręczniki, które są koniecznością w każdym hotelu. Oferujemy Wam...\nWykorzystanie zakrzywionych belek klejonych\nHurtownia ubrań różnego rodzaju\nBadanie sprawozdań finansowych w ofercie firmy Promar


Francja demoluje Brazylię na inaugurację mundialu (sport.tvp.pl)\nMistrzostwa świata, gr. A, 2017, 1. runda\n13 Nikola Karabatic\t3 1\n21 Michael Guigou\t3\n20 Cedric Sorhaindo\t2 1\n8 Daniel Narcisse\t3 3\n19 Luc Abalo\t2 2\n18 William Accambray\t1 1 1\n27 Adrien Dipanda\t3\n22 Luka Karabatic\t1 1\n14 Kentin Mahe\t2\n12 Vincent Gerard\t1\n28 Valentin Porte\t6 1\n23 Ludovic Fabregas\t1\n6 Olivier Guy Nyokas\t3\n5 Nedim Remili\t1 1\n1 Maik Santos\t1\n89 Cesar Augusto\n17 Alexandro Tche\n19 Fabio Chiuffa\t2\n2 Henrique Teixeira\t2 1 1 1 1\n4 Joao da Silva\t2 1\n9 Lucas Candido\t1\n26 Oswaldo Guimaraes\n10 Jose Toledo\t5\n32 Cleryston Novais\t1 1\n31 Rogerio Ferreira\t2\n37 Haniel Langaro\t2\n35 Thiago Ponciano\n28 Gabriel Jung\n6 Guilherme Torriani\t1\nFrancja demoluje Brazylię na inaugurację mundialu\nMistrzostwa świata piłkarzy ręcznych we Francji rozpoczęte! W inauguracyjnym meczu gospodarze rozbili Brazylię 31:16 (17:7). W czwartek pozostałe mecze grupy B. Między innymi Polska – Norwegia. Początek spotkania od 20:15 w TVP2, TVP Sport i SPORT.TVP.PL!\nŹródło: SPORT.TVP.PL Autor: MG 11.01.2017 22:07\nFrancja – Brazylia: seria kapitalnych interwencji Thierry'ego Omeyera\nNikola Karabatić (fot. PAP/EPA)\nTRANSMISJA MECZU POLSKA – NORWEGIA W CZWARTEK OD 20:15 W TVP2, TVP SPORT I SPORT.TVP.PL\nNa paryskie otwarcie mistrzostw już długo przed meczem sprzedano wszystkie bilety. Wszyscy, którzy liczyli na wielkie widowisko mogli czuć jednak zawód. Francuzi od pierwszej do ostatniej minuty kontrolowali losy meczu, a klasą sam dla siebie w pierwszej połowie był bramkarz – 40-letni Thierry Omeyer. W trakcie pierwszej połowy bronił z blisko 70-procentową skutecznością.\nFrancja – Brazylia: de Toledo poszedł na przebój. Szalona akcja, szalony gol Gospodarze bardzo szybko zdominowali rywala. Świetna defensywa, jeszcze lepsze interwencje Omeyera i kontrataki kończone bramkami. Tak wyglądało pierwsze dwadzieścia minut meczu. W kolejnych gra się uspokoiła, a Francuzi schodząc na przerwę mogli już cieszyć się z wygranej.\nW drugiej połowie kapitalnego w tym meczu Omeyera zmienił Vincent Gerard, który spisywał się równie dobrze. Jednym z niewielu reprezentantów Brazylii, który potrafił pokonać golkipera rywali był Jose Guilherme de Toledo, grający na co dzień w Orlenie Wiśle Płock. W całym meczu rozgrywający Canarinhos rzucił pięć bramek.\nFrancuzi i Brazylijczycy to rywale reprezentacji Polski w grupie B. Gospodarze to faworyci mistrzostw, a Brazylijczycy to najprawdopodobniej bezpośredni rywale biało-czerwonych do wyjścia z grupy. Z Canarinhos Polacy zagrają już w sobotę 14 stycznia, wcześniej jednak rywalizacja z Norwegią. Początek czwartkowego meczu o godz. 20:45. Pół godziny wcześniej wystartuje studio w TVP2, TVP Sport i SPORT.TVP.PL!\nCzy Francuzi wygrają mistrzostwa świata?\nFrancja – Brazylia: Omeyer w poprzeczkę i Abalo do pustej


Produkty legalne w USA, a zakazane w innych krajach - Ameryka po polsku\nProdukty legalne w USA, a zakazane w innych krajach\nWiele szkodliwych produktów spożywczych zakazanych na świecie jest nadal dostępnych w USA. Co dziwi, niektóre z nich są zabronione nawet w Chinach.\nOto 15 najpopularniejszych z nich:\nZazwyczaj są one hodowane w dużych zbiornikach wodnych, gdzie jest ich zdecydowanie za dużo na powierzchnię jaką zajmują. Podczas gdy dziki łosoś ma jasny różowawo-czerwonawy kolor, łosoś hodowlany może mieć szarawy odcień. Dzieje się tak, gdyż łosoś hodowlany jest karmiony zbożami, antybiotykami i innych lekami. To one nadają szary kolor miąższu, który jest następnie różowiony syntetyczną astaksantyną wytwarzaną z produktów petrochemicznych. Łosoś hodowlany jest zakazany w Australii, Nowej Zelandii i nawet Rosji. Kupując łososia szukaj odmian sockeye i alaskan.\nWiększość papai uprawianej na Hawajach jest genetycznie modyfikowana, aby była odporna na wszechobecny wirus pierścieniowej plamistości. Papaja hawajska jest zakazana w Unii Europejskiej. Można uniknąć jedzenia genetycznie modyfikowanej papai wybierając tę, która ma certyfikat ekologiczny.\nChociaż prawie 160 krajów zakazało stosowania tego środka, jest on podawany jako dodatek paszowy głównie świniom i krowom, rzadziej kurom i indykom w USA. Raktopamina podaje się, aby wywołać maksymalny przyrostu masy ciała zwierząt bez nadmiernego przyrostu tłuszczu. Badania pokazują, że około 20% tego leku pozostaje w mięsie po uboju. Raktopamina jest zakazana w Europie, Rosji, Tajwanie i Chinach.\nBVO jest dodawany do napoi gazowanych. Brom podrażnia skórę i błony śluzowe, a w niektórych przypadkach prowadzi do utraty pamięci i koordynacji mięśni. Bromowany olej roślinny gromadzi się w ludzkich tkankach i mleku matki, wychwytuje jod z organizmu i może powodować wysypkę na skórze, zmęczenie i arytmie. W USA- FDA tylko ogranicza stężenie BVO w produktach. BVO jest zakazane w Europie i Japonii.\nLeki zawierające arszenik są rutynowo podawane zwierzętami hodowlanymi w Stanach Zjednoczonych. Hodowcy twierdzą, że leki te pomagają zwierzętom szybciej rosnąć i sprawiają, że ich mięso staje się bardziej różowe i wygląda na „świeższe”. FDA zatwierdziła formę „organicznego arsenu”. Jednak badania pokazują, że organiczna wersja arszeniku może powrócić do swojej formy nieorganicznej, która jest znanym czynnikiem rakotwórczym. EPA klasyfikuje arszenik jako „czynnik rakotwórczy dla ludzi „. Arszenik jest zakazany w krajach Unii Europejskiej.\nTo składnik powszechnie używany do produkcji bułek do hamburgerów i hot-dogów, bajgli i innych wypieków w Stanach Zjednoczonych.\nPiekarze utrzymują, że składnik powoduje , że ciasto jest bardziej elastyczne i lepiej nadaje się do formowania i kształtowania. Badania naukowe łączą bromian potasu z uszkodzeniami układu nerwowego, problemami z tarczycą, dyskomfortem żołądkowo-jelitowym, rakiem i problemami z nerkami. Bromian potasu jest zakazany w Chinach, UE i Kanadzie. Pomimo tego, że stosowanie bromanu potasu jest nadal legalne w USA, w stanie Kalifornia prawo „Propozycja kalifornijska 65” nakazuje, aby mąka bromowana była oznaczona jako rakotwórcza. Kilka restauracji w USA dobrowolnie wyeliminowało bromian potasu ze swoich składników, w tym Panera Bread, która dodał bromian potasu do swojej tak zwanej listy „No-No List”.\nOlean – olestra to substancja chemiczna produkowana przez Procter & Gamble jako substytut tłuszczu w ich beztłuszczowych i wolnych od cholesterolu „zdrowych”przekąskach. Spożywanie olestry może powodować wiele działań niepożądanych, w tym skurcze żołądka i biegunkę. Co więcej, olestra może utrudniać organizmowi prawidłowe wchłanianie witamin A, D, E i K do tego stopnia, że FDA wymaga dodawania tych witamin do produktów zawierających olestrę. Olestra jest zakazana w Wielkiej Brytanii i Kanadzie.\nButylowany hydroksytoluen i butylowany hydroksyanizol są stosowane jako konserwanty w wielu produktach spożywczych sprzedawanych w Stanach Zjednoczonych, w tym w żywności dla niemowląt, płatkach śniadaniowych, gumie do żucia i ziemniakach w proszku. BHA i BHT są zakazane w Japonii i niektórych krajach UE. Wielka Brytania zakazała stosowania BHA w żywności dla niemowląt.\nHormon wzrostu rBGH lub rBST\nBydlęcy hormon wzrostu (BGH), znany również jako bydlęca somatotropina (BST), to naturalny hormon wzrostu występujący u krów. Rekombinowany bydlęcy hormon wzrostu (rBGH) lub rekombinowana bydlęca somatotropina (rBST) jest wytwarzany w laboratorium przy użyciu technologii genetycznej. Badania wykazały, że rBGH i rBST powodują niekorzystne skutki zdrowotne u krów. U ludzi hormon wzrostu jest powiązany z większym ryzykiem występowania rak piesi, prostaty i okrężnicy.\nSyntetyczna wersja naturalnej bydlęcej somatotropiny RBGH jest powszechnie wstrzykiwana krowom mlecznym w USA w celu zwiększenia produkcji mleka. Chociaż FDA nadal utrzymuje, że rBGH jest bezpieczny, substancja chemiczna jest zakazana w co najmniej 30 innych krajach ze względu na negatywny wpływ jaki może mieć na ludzi. Najlepszym sposobem uniknięcia rBGH jest kupowanie mleka i innych produktów mlecznych, które na etykietach zawierają wyraźną informację „Bez rBGH” lub „Brak rBGH”.\nDrób myty chlorem\nW USA, drób, warzywa i owoce czyści się za pomocą chloru. Przepisy tego nie zakazują. W UE jest to surowo zabronione.\nPodczas pieczenia chleba przy użyciu azodikarbonamidu (ADA), środka wybielającego i kondycjonera do ciasta, powstaje substancja chemiczna znana jako semikarbazyd (SEM). Spożywanie dużej iloci SEM zwiększa się częstość występowania guzów. Europejski Urząd ds. Bezpieczeństwa Żywności (EFSA) nakazał ograniczenie tych substancji, gdzie tylko możliwe. Unia Europejska zakazała stosowania ADA.\nBadania wykazały, że BPA – substancja chemiczna powszechnie stosowana w produkcji tworzyw sztucznych, które są wykorzystywane do przechowywania żywności i napojów, może do nich przenikać. BPA może wpływać negatywny wpływ na zachowanie dzieci, mozg oraz na ciśnienie krwi. FDA stwierdziła, że BPA jest bezpieczny w niewielkich ilościach. We Francji zabronione jest jego stosowanie przy produkcji wszystkich opakowań używanych do żywności.\nParabeny są stosowane w kosmetykach i żywności. Coraz więcej firm kosmetycznych odchodzi od ich używania. W USA nadal znajdują się w żywności – trail mix, muffiny, ciastka, tortilla, etc. Parabeny mają negatywny wpływ na układ hormonalny i płodność. W 2006 roku propyloparaben został wykreślony z listy dodatków do żywności dopuszczonych w Unii Europejskiej.


Sufit podwieszany - czy warto? - ProjektMieszkanie.pl 1\nSufit podwieszany – czy warto?\nSufit jest czasem określany jako „piąta ściana”. Zastosowane rozwiązanie ma duży wpływ na charakter pomieszczenia. Sufit z reguły jest biały i gładki, ale dostępne są także inne, efektowne i funkcjonalne propozycje. Jednym ze sposobów na wykończenie wnętrza jest sufit podwieszany.\nSufity podwieszane to dobry sposób na ukrycie instalacji różnego rodzaju, na przykład elektrycznej lub wentylacyjnej – pozwala w optymalny sposób rozmieścić lampy oraz elementy ogrzewania albo wentylacji. Taki typ stropu może również pomóc poprawić akustykę wnętrza. Sufit podwieszany sprawdza się w pomieszczeniach wysokich i o dużej powierzchni. Wnętrze staje się bardziej przytulne, a przy okazji jest łatwiejsze i tańsze do ogrzewania. Sufit podwieszany prezentuje się przy tym bardzo atrakcyjnie i oryginalnie, przez co jest interesującą odmianą dla stropu w tradycyjnym wydaniu. Sufity podwieszane można zastosować na całej powierzchni lub zdecydować się na montaż pojedynczych modułów, tworząc w ten sposób wyjątkową kompozycję. Stropy tego typu mogą mieć jedną lub więcej płaszczyzn, a kolejną z możliwości jest zastosowanie różnych kształtów i form, takich jak między innymi skosy, łuki albo sklepienia. Sufit podwieszany jest także sposobem na wydzielenie we wnętrzu oddzielnej strefy, na przykład jadalnej w kuchni lub salonie. Wybierając podwieszany strop, warto szczególną uwagę zwrócić na oświetlenie – odpowiednio dobrane nada całości aranżacji stylu i charakteru.\nTypy sufitów podwieszanych\nSufity podwieszane dzielimy na różne typy, na przykład ze względu na rodzaj użytego materiału. Popularnym wyborem są płyty gipsowo-kartonowe, które dają wiele możliwości aranżacyjnych, jednak ich standardowa wersja nie sprawdzi się we wnętrzach o dużej wilgotności, takich jak kuchnia lub łazienka. Sufity mineralne zawierają dodatek włókien mineralnych i montowane są przede wszystkim jako izolacja akustyczna oraz termiczna. Podwieszane sufity z drewna wyróżniają się ciepłym, naturalnym wyglądem, a przy tym zatrzymują ciepło. We wnętrzach w industrialnej stylistyce lub budynkach użyteczności publicznej dobrze swoją funkcję spełniają metalowe sufity podwieszane, które są wyjątkowe odporne na uszkodzenia. Sufity napinane to propozycja dla osób, które poszukują oryginalnych rozwiązań. Dostępne są w wielu kształtach, na przykład płaskim, łukowym lub wielopoziomowym. Sufity napinane mają również różnorodne kolory oraz strukturę – znajdziemy wśród nich między innymi stropy o powierzchni matowej, satynowej lub metalicznej.\nPodwieszane sufity odmieniają wygląd wnętrza, a przy tym są bardzo praktyczne – w dużych, wysokich wnętrzach warto wziąć pod uwagę montaż stropu tego rodzaju.


Dlaczego żywność się marnuje? | Gazeta SGH\nMówiąc o marnowaniu się żywności, mamy przed oczami konsumenta, który wyrzuca produkty do kosza. Ale straty i marnotrawstwo żywności zaczynają się już na etapie produkcji. Jak temu zaradzić, mówi doktorantka w Kolegium Nauk o Przedsiębiorstwie SGH Anna Zdyb.\nZ perspektywy konsumenta powodów marnowania żywności jest wiele: przeoczenie terminu ważności, psująca się żywność, zbyt duże zakupy, zbyt duże porcje posiłków. Najważniejszą sprawą jest zapobieganie marnotrawstwu, a więc temu, żeby w naszym domu nie było za dużo jedzenia, które trafia do śmieci. Co możemy zrobić?\n„Przede wszystkim racjonalnie robić zakupy; kupować tyle, ile w danym momencie potrzebujemy. Oczywiście, uwzględniamy zapasy, bo nikt z nas nie robi zakupów codziennie, ale planujmy, róbmy zakupy z listą i nie na tzw. głodnego, kiedy rzucamy się na wszystko, co wpadnie nam w ręce” – radzi Anna Zdyb.\nPrelegentka 25. edycji Festiwalu Nauki, która w dniach 20-24 września odbyła się w SGH, apeluje w rozmowie z Gazetą SGH online, aby przede wszystkim robić racjonalne zakupy. „Ponadto przygotowujmy posiłki z produktów, które mogą się szybko zepsuć. Ważne jest, by kierować się datami przydatności do spożycia; pilnujmy, co na danej etykiecie jest napisane. W pierwszej kolejności jedzmy to, co ma bliski termin przydatności do spożycia. Nie kierujmy się tylko tym, na co mamy ochotę, tylko rzeczywiście terminem przydatności. Przygotowujmy posiłki z tych produktów, które szybko tracą świeżość. Starajmy się gospodarować żywnością – jest to dla nas oszczędność, i dbamy przy tym o aspekty środowiskowe” – zauważa ekspertka. Jej zainteresowania badawcze dotyczą zagadnień związanych z gospodarką obiegu zamkniętego oraz funkcjonowaniem sektora rolno-spożywczego.\n„Ważne jest też nakładanie odpowiednich porcji; zwłaszcza w gastronomii jest tendencja, że porcje są duże i ich nie dojadamy. W domu możemy temu zapobiec – nakładajmy mniej jedzenia na talerz i dokładajmy w miarę potrzeby. To jest prosty sposób na unikanie wyrzucania resztek kulinarnych do kosza” – zauważa rozmówczyni Gazety SGH online.\nMamy do czynienia z dwiema etykietami: „Najlepiej spożyć do” i „Należy spożyć do”. Ta pierwsza dotyczy daty, do której żywność zachowuje deklarowaną przez producenta jakość (faktura, kolor, aromat, konsystencja), nie oznacza to, że po upływie tej daty produkt jest niebezpieczny dla zdrowia; najczęściej dotyczy kasz, makaronów, czekolady, przypraw. Ta druga dotyczy zaś daty, której powinniśmy pilnować; gdyż po jej upływie środek spożywczy traci przydatność do spożycia; najczęściej są to jogurty, produkty mleczne, mięso.\nMarnowanie żywności już na etapie produkcji\nMówiąc o marnowaniu żywności, mamy przed oczami konsumenta, który wyrzuca produkty do kosza. Ale żywność jest marnowana już na etapie produkcji. W przetwórstwie powstaje bardzo dużo produktów ubocznych, jak np. przy produkcji soku zostaje duża ilość wytłoków z jabłek. Wyzwaniem dla nowych technologii jest zatem znalezienie sposobu na wykorzystanie produktów ubocznych i odpadów z produkcji spożywczej.\n„Są na to różne sposoby. Oczywiście, najcenniejsze z punktu widzenia przeciwdziałania marnotrawstwu jest, żeby wszelką żywność spożytkować zgodnie z przeznaczeniem, czyli do spożycia przez ludzi. Ale ważne jest też karmienie zwierząt, czyli przeznaczanie np. takich wytłoków z jabłek do produkcji pasz dla zwierząt gospodarskich. Produkty uboczne mogą być wykorzystanie jako surowiec w innych gałęziach przemysłu lub do produkcji nawozów naturalnych, np. kompost i biohumus” – wyjaśnia ekspertka.\nNowe technologie a marnowanie żywności\nW kontekście przeciwdziałania marnowaniu się jedzenia wraz z rozwojem technologii rosną możliwości. I tak w przemyśle kosmetycznym pojawiają się nowe szanse wykorzystania substancji, np. olejów z nasion owoców, np. z pestek jabłek. Dużą rolę odgrywają tu nowe technologie - wyzwaniem jest zagospodarowanie produktów ubocznych i odpadów z żywności. Nad takim rozwiązaniem pracują firmy, bo jest to uzasadnione zarówno biznesowo, jak i środowiskowo – wskazuje rozmówczyni Gazety SGH online. Zdarza się, że branża spożywcza pozbywa się pełnowartościowej żywności, aby np. utrzymać tempo sprzedaży, spełnić wyśrubowane normy sanitarne czy zadowolić klienta. Czy można temu jakoś przeciwdziałać?\n„Innym zagadnieniem jest żywność, która zeszła z taśmy produkcyjnej, i w wyniku błędu w procesie produkcji została źle zapakowana, źle oetykietowana, w wyniku czego nie zostaje dopuszczona do handlu, ale jest to żywność pełnowartościowa. Przy współpracy biznesu i różnych organizacji pożytku publicznego można takie jedzenie przekazać osobom potrzebującym” – wskazuje Anna Zdyb. „Administracja państwowa narzuca w tej kwestii przepisy. Nie zawsze da się przekazać taką żywność w całości, natomiast w znakomitej większości część tych produktów możemy przekazać czy to do Banku Żywności czy do domów dziecka, domów starców i domów samotnej matki, jeżeli zakłady współpracują z takimi instytucjami” – dodaje specjalistka.\nPełnowartościowa żywność jest marnowana również w łańcuchu dostaw, zwłaszcza w sklepach. UE wprowadza w tej sferze przepisy, zwłaszcza skierowane do sieci handlowych. Sklepy wielkopowierzchniowe mają obowiązek przekazywać niesprzedaną żywność organizacjom pożytku publicznego; przepisy te z biegiem lat mają obejmować wszystkie sklepy.\nGdzie na świecie żywności marnuje się najwięcej?\nPrym w tej sferze wiodą Ameryka Północna i Europa, czyli regiony rozwinięte, gdzie do największego marnotrawstwa dochodzi na etapie konsumpcji. Straty na etapie produkcji i magazynowania występują natomiast głównie w południowej i środkowej Azji.\nWedług badania IOŚ-PIB, SGGW w Polsce marnujemy 4,8 mln ton żywności, w tym 60 proc. w gospodarstwach domowych, 15,6 proc. w przetwórstwie, 15,5 proc. przy produkcji rolniczej, 6,96 proc. w handlu, 1,17 proc. w gastronomii i 0,65 proc. w transporcie.\nWedług definicji Organizacji Narodów Zjednoczonych do spraw Wyżywienia i Rolnictwa (FAO) marnotrawstwo to zmniejszenie ilości lub jakości żywności na skutek działań i decyzji podczas sprzedaży detalicznej, w gastronomii oraz w gospodarstwach domowych, a w rolnictwie i produkcji są to straty w żywności. Warto zauważyć, że nie są prowadzone coroczne statystyki, ile żywności jest marnowane w poszczególnych krajach.\nCo się wyrzuca? Częściej owoce, warzywa, pieczywo, bo są to produkty łatwiej psujące się, ale i tańsze. Te droższe produkty jak mięso, sery, przechowuje się z większą starannością.\nCo możemy zrobić, kiedy mamy już nadmiar żywności w domu?\n„Zawsze możemy ją lepiej przechowywać, np. owoce trzymamy w lodówce, możemy też zamrozić część produktów, gdy wiemy, że mamy ich za dużo i nie jesteśmy w stanie zagospodarować nadmiaru. Możemy też np. z owoców które nie są już apetyczne, ugotować kompot, upiec ciasto, przetworzyć, przesmażyć produkty” – radzi Anna Zdyb. I zwraca uwagę, że zachowania te praktykuje się w wielu gospodarstwach domowych, ale chodzi o to, żeby wszyscy je praktykowali z poszanowania dla żywności, a nie tylko z przymusu ekonomicznego.\nEkspertka zauważa, że zakłady produkcyjne liczą koszty. „Koszt utylizacji czy niewykorzystanego materiału jest zbyt duży, żeby pozwolić sobie na jego straty. Jeżeli chodzi o produkcję spożywczą, to ok. 80 proc. wszystkich kosztów stanowi surowiec. Przedsiębiorstwa optymalizują produkcję i wykorzystanie surowca, a produkty uboczne sprzedają najczęściej z przeznaczeniem na paszę dla zwierząt.\nMarnowanie żywności a głód\nW kontekście marnowania żywności nie da się pominąć aspektu głodu. Z powodu głodu na świecie cierpi ok. 800 milionów ludzi, czyli co dziesiąty człowiek na ziemi. Tymczasem co roku na świecie wyrzuca się 1/3 produkowanej żywności nadającej się do spożycia. Według raportu ONZ w 2020 r. 9,9 proc. wszystkich ludzi na świecie było niedożywionych, rok wcześniej wskaźnik ten wynosił 8,4%. Ponad połowa wszystkich niedożywionych ludzi (418 mln) mieszka w Azji, a ponad 1/3 (282 mln) w Afryce. Na Czarnym Lądzie głoduje 21 proc. populacji. Powodem tego są nierówności społeczne, konflikty, ekstremalne zjawiska pogodowe i spowolnienie gospodarcze. Problem głodu na świecie pogłębiła pandemia COVID-19.\n„Mamy tu do czynienia z ogromnie uderzającą kwestią etyczną. Ale problem polega na tym, że żywności nie wyrzuca się w tych miejscach, gdzie ludzie głodują. Większość ludzi głoduje w Azji czy Afryce; natomiast to nie tam jedzenie się marnuje w domach. Mamy zatem problem z dystrybucją żywności oraz jej magazynowaniem – zaznacza ekspertka. - Głód wynika ze złej sytuacji ekonomicznej poszczególnych państw, wojen lub innych konfliktów zbrojnych czy wewnątrzpaństwowych, a także trudnych warunków klimatycznych, w wyniku których problematyczna jest uprawa i przechowywanie. Coraz częściej dochodzi też tam do katastrofalnych zdarzeń klimatycznych, które pogłębiają problem”.\nJakie zasoby marnujemy wyrzucając żywność? Surowce, wodę, paliwo wykorzystane w produkcji rolnej i transporcie, energię elektryczną, wykorzystanie pól uprawnych, pracę ludzi, etc.\nWśród konsekwencji marnowania żywności są: skutki ekonomiczne (zmarnowane zasoby, niepotrzebnie wydane pieniądze na zakupy), skutki ekologiczne (gnijącą żywność na wysypiskach jest źródłem emisji gazów cieplarnianych, więcej śmieci z opakowań ) i skutki społeczne, jak głód na świecie.


Pompy próżniowe, piCLASSIC_Pi48-3_x4, piCLASSIC Pi48-3 – Piab\nHome / Pompy próżniowe / Standard / piCLASSIC Pi48-3 / piCLASSIC_Pi48-3_x4\npiCLASSIC Pi48-3 x4 COAX® Cartridge,\nFluktuacja sprężonego powietrza jest zjawiskiem powszechnym w rozległych zakładach oraz sprężarka jest mocno obciążona.\nSzeroki zakres wydajności - dostępne 1 do 6 trójstopniowych wkładów COAX® Pi48. Gdy potrzebna jest większa wydajność małe piCLASSIC można łatwo rozbudować.\nCuZn, NBR (FKM), PA, SS, Al\n65 – 68 dBA\n720 – 790 g\nCiśnienie zasilania maks.\nOptymalne ciśnienie zasilania\nPrzepływ podciśnienia (Nl/s) przy różnych poziomach podciśnienia (-kPa)\n0,31 8 22.4 10 7.2 4.4 2.6 2 1.4 1 0.4 90\nCzas opróżniania (s/l) do osiągnięcia różnych poziomów podciśnienia (-kPa)\n0,31 8 0.005 0.015 0.03 0.06 0.11 0.18 0.25 0.4 1 90\nAby włączyć/wyłączyć linie wykresu, kliknij na linki tekstowe na legendzie wykresu\nSkonfiguruj produkt, aby pobrać plik CAD (kliknij tutaj)\npiCLASSIC Pi48-3 x4 COAX® Cartridge\nCo to jest COAX®?\nCOAX® jest zaawansowanym rozwiązaniem do tworzenia podciśnienia sprężonym powietrzem. Oparte na technologii wielostopniowego eżektora wkłady COAX® są mniejsze, bardziej wydajne i niezawodne niż konwencjonalne eżektory. Pozwalają one na projektowanie elastycznego, modułowego i efektywnego systemu próżniowego. System próżniowy oparty na technologii COAX® może dostarczyć trzy razy większy przepływ podciśnienia niż konwencjonalne systemy, co pozwala zwiększyć prędkość o wysokiej niezawodności przy jednoczesnym zmniejszeniu zużycia energii. Wkłady COAX® występują w kilku rozmiarach (MICRO , MINI i MIDI) i modelach (BI , PI, Si , Ti i XI), dzięki czemu nadają się do każdego zastosowania. Technologia zapewnia doskonałe osiągi zarówno przy niskich oraz wysokich ciśnieniach zasilania. Pompy oparte na technologii COAX® mogą pracować w zakresie ciśnienia zasilania od 0,17 do 0,60 MPa (25-87 psi).\nCzy Piab udziela gwarancji na pompy próżniowe?\nPięć lat gwarancji na pompy próżniowe bez akcesoriów i systemów sterujących.\nOgólne zasady gwarancji:\nFirma Piab wymieni lub naprawi nieodpłatnie wadliwe produkty wysyłane do przedstawiciela Piab. Koszty transportu pokryje przedstawiciel Piab’a.\nW gestii firmy Piab jest decyzja, czy wadliwy produkt należy odesłaćdo Piab do wymiany lub naprawy na koszt Piab.\nFirma Piab nie wymienia części zużywające się jak: przyssawki, elementy filtrów, uszczelnienia, węże itp.\nCzy pompa eżektorowa zużywa więcej energii niż pompa mechaniczna?\nGdy pompy są włączone, pompa eżektorowa faktycznie zużywa więcej energii niż mechaniczna, jednak większość aplikacji próżniowych działa cyklicznie. Powoduje to, że pompa eżektorowa działa z przerwami i pobiera znacznie miej energii niż pompa mechaniczna, która przez cały czas pracuje.\nDlaczego należy wybrać połączenie pompy i chwytaka (VGS)?\nNajczęstszym problemem w systemie próżniowym jest to, że masz ograniczenia między źródłem podciśnienia i punktu ssania, np. długie, wąskie przewody. Dzięki zastosowaniu połączenia pompy i chwytaka, podciśnienie jest wytwarzane przy przyssawce. Ograniczenia zostały zmniejszone do minimum oraz zminimalizowano zużycie energii w systemie.\nDlaczego warto używać pompę eżektorową zamiast pompy mechanicznej?\nTechnologia eżektorowa nie ma żadnych ruchomych części więc praktycznie może obyć się bez konserwacji oraz charakteryzuje się wyższą niezawodnością. Eżektory mają niewielkie rozmiary oraz ciężar, który daje możliwość umieszczenia go bliżej punktu ssania lub w miejscu, gdzie rzeczywiście potrzeba próżni. Pompa mechaniczna ma także o wiele wyższy poziom hałasu oraz wytwarza ciepło, co oznacza, że zwykle trzeba ją umieścić w izolowanym pomieszczeniu .\nJak mogę serwisować moją pompę?\nZe względu na konstrukcję wielostopniowej pompy próżniowej COAX® i brak w niej ruchomych elementów praktycznie nie wymaga ona konserwacji.\nJake są korzyści ze stosowania eżektora wielostopniowego w porównaniu z eżektorem jednostopniowym?\nEżektor jednostopniowy jest przeznaczony dla wysokiego przepływu podciśnienia oraz wysokiego poziomu próżni. Wielostopniowy eżektor COAX® ma połączenie różnych dysz zapewniających zarówno wysoką wydajność przepływu jak i wysoki poziom próżni. Taka budowa daje też mniejsze zużycie energii dla podobnej wydajności.\nJakie są rozmiary portów na tej pompie?\nRozmiary portów można sprawdzić w danych katalogowych, które można pobrać po rejestracji. Specyfikacja typu gwintu nie jest dostępna na stronie internetowej.\nJakiego poziomu próżni należy użyć?\nW aplikacjach podnoszenia przyssawkami nie należy używać większego podciśnienia niż jest potrzebne. Zwykle zalecane jest 60-kPa (18-inHg). Zbyt wysoki poziom próżni daje mniejszą wydajność i może zużywać więcej energii niż faktycznie jest potrzebne.\nKiedy korzystać z integracji wkładu próżniowego w systemie?\nNajczęstszym problemem w systemie próżniowym jest to, że są ograniczenia między źródłem podciśnienia a punktu ssania - np. długie, wąskie przewody. Dzięki integracji wkładów próżniowych w systemie, jest możliwość umieszczenia źródła podciśnienia blisko punktu, gdzie potrzebna jest próżnia. Ograniczenia zostały zmniejszone do minimum oraz zminimalizowano zużycie energii w systemie. Jest to również bardziej kompaktowe rozwiązanie.\nMam starszą pompę próżniową Piab i potrzebuję części zamiennych. Jak mogą być one zidentyfikowane?\nNajpierw należy pobrać instrukcję ze strony głównej - tam znajdziesz numery artykułów różnych części zamiennych.\nSkąd mam wiedzieć, który wkład COAX® mam zastosować?\nNajprostszym sposobem jest użycie instrukcji wyboru w rozdziale poświęconym pompom. Wkłady MICRO , MINI i MIDI opisuje wielkość i wydajność, gdzie najmniejsza jest pompa MICRO a największa MIDI. Każda dostępna jest w kilku różnych charakterystykach, jedna dla dodatkowego dużego przepływu (Si), jedna dla zapewnienia dodatkowego wysokiego poziom próżni (Xi), po jednej dla obsługi niskiego i fluktuującego ciśnienia sprężonego powietrza zasilającego (Bi/Pi) a na koniec o wysokiej tolerancji na zanieczyszczenia (Ti).\nW jaki sposób można ustawić poziom podciśnienia podczas pracy z różnymi obiektami, które wymagają indywidualnych poziomów?\nWielostopniowy eżektor COAX® jest zaprojektowany tak, aby można było regulować maksymalny poziom próżni przez regulację ciśnienia sprężonego powietrza zasilającego. Przy użyciu piSAVE optimize można ustawić określony poziom podciśnienia potrzebnego i piSAVE optimize reguluje odpowiednio ciśnienie zasilające pompę. Nigdy nie używać więcej sprężonego powietrza niż jest potrzebne w aplikacji. Proszę również skorzystać z kalkulatora piSAVE optimize aby zobaczyć rzeczywistą oszczędność energii.\nFiltry próżniowe S\nPrzełącznik próżniowy z 3-kolorowym wyświetlaczem M8\nApolo uzyskuje znaczne oszczędności w kosztach obsługi i produkcji\nZmniejszone zużycie energii i czasu przestojów w procesie obróbki i transportu


Recenzję Google Meet\nplcoon / Google Meet\nBezpłatna usługa rozmów wideo Google, która pozwala na maksymalnie 250 uczestników\nGoogle Meet recenzję, wiadomości, wskazówki, oceny i nie tylko\nLikes 17,218 Zaktualizowano 20.05.2022\nGoogle Meet to usługa Google do biznesowych rozmów wideo. Od 2020 roku jest dostępny bezpłatnie dla wszystkich użytkowników. Posiada zaawansowane opcje konfiguracji, obsługuje do 250 uczestników, posiada funkcje wyciszania dźwięku i może być używany bezpośrednio z aplikacji lub przez stronę internetową\nJesteśmy w dobie wideorozmów. Wszystkie aplikacje na Androida i iOS, które zapewniają tego typu usługi, były gwiazdami roku 2020. Wokół tych narzędzi zaszło wiele zmian. Od ważnych modyfikacji w ich kodach bezpieczeństwa, takich jak włączenie programów, które przeszły od płatnych lub premium do bezpłatnej aplikacji.\nWśród najwybitniejszych ofert mamy teraz możliwość bezpłatnego korzystania z Google Meet. Platforma oferowana przez Google dla usług biznesowych jest teraz dostępna dla wszystkich użytkowników za darmo, z łatwym dostępem i bardzo prostą w użyciu. Do takiej i takiej firmy potężnej wyszukiwarki przyzwyczailiśmy się.\nJedną z zalet Google Meet jest to, że ma pieczęć Google. Oznacza to, że jest to produkt bardzo łatwy w obsłudze i kompatybilny z większością komputerów, przeglądarek i terminali mobilnych. Może być używany ze strony internetowej lub wersja w aplikacji jest dostępna do zainstalowania na telefonach.\nProgram do rozmów wideo obsługuje do 250 uczestników i ma możliwość bezproblemowego łączenia się ze wszystkimi innymi usługami Google. Na przykład, użytkownik może rozpocząć rozmowę ze swojego konta Gmail lub dodać je do Kalendarza Google. Stamtąd będziesz mógł zaprosić inne osoby, załączyć pliki do przeglądu na spotkaniu i wygenerować łącze do udostępnienia w czasie rozmowy. Ponadto podczas konfigurowania połączenia możesz wiedzieć, czy pozostali uczestnicy są dostępni, czy nie w dniu i godzinie, w której będzie się odbywać komunikacja.\nPobierając Google Meet znajdziemy propozycję obsługującą dużą liczbę konfiguracji podczas rozmów. Istnieje możliwość dostosowania jakości obrazu zarówno głośnika, jak i tych, których oglądamy. Jednocześnie, oprócz udostępniania ekranu, dokumentów i prezentacji, możesz aktywować czat, gdy inni rozmawiają. Kolejnym punktem, który Google wzmocnił, jest opcja redukcji dźwięku, która znacznie poprawia dźwięk rozmów wideo.\nTo narzędzie gwarantuje bezpieczeństwo Twoich spotkań. Komunikacja ma zaawansowane szyfrowanie, więc nie ma wycieków. Technologia bezpieczeństwa jest stale aktualizowana, aby uniknąć ataków. Będziesz mieć również możliwość nagrywania rozmów wideo za pomocą Google Meet. Jeśli aktywujesz opcję nagrywania tego, co dzieje się podczas rozmowy, plik wideo zostanie wysłany bezpośrednio na Dysk Google.\nMaksymalny czas trwania każdego spotkania to 60 minut, ale w razie potrzeby można go przedłużyć. Oprócz najbardziej przydatnych funkcji, które możemy wyróżnić, znajdujemy również możliwość dodania napisów do wystąpień w razie potrzeby, a także dostosowania wyglądu tego, co widzimy na ekranie. W każdym przypadku program jest domyślnie skonfigurowany tak, aby skupiał się na użytkowniku, który ma największą aktywność w rozmowie.\nPrzed rozpoczęciem rozmowy wideo upewnij się, że dźwięk i obraz działają idealnie i możesz to kontrolować na ekranie podglądu. W tym czasie będziesz mieć możliwość dostosowania ogólnego obrazu, dźwięku i rozdzielczości. Ponadto Google Meet oferuje użytkownikom kontrolę podczas komunikacji, możliwość ustawiania, wyciszania lub usuwania użytkowników, jeśli chcą.\nMożliwość korzystania z Google Meet to jedna z największych zalet, które Google dodał w ciągu roku. Usługa już od dłuższego czasu sprawdza się w czołówce światowych firm i teraz dociera do wszystkich użytkowników.\nMożliwość interakcji ze wszystkimi innymi usługami Google to jeden z najważniejszych punktów, który pozwala być na bieżąco, organizować i mieć łączność.\nProtokoły szyfrowania i zabezpieczenia rozmów sprawiają, że Google Meet jest jedną z najbezpieczniejszych alternatyw na rynku. Dodatkowo możliwość dostępu do niego na dowolnym urządzeniu pozwoli Ci zorganizować komunikację w najlepszy możliwy sposób.\nGoogle Meet można łatwo dostosować do podmiotów o różnych funkcjach, niezależnie od tego, czy są to firmy, szkoły czy organizacje non-profit.\n- Funkcja wyciszania dźwięku\n- Obsługuje do 250 uczestników\n- Darmowa usługa\n- Interakcja z innymi usługami Google\n- Musisz korzystać z konta Google\n- Pewne problemy w działaniu\n- Aplikacja na telefon wymaga pewnych ulepszeń\n- Może powodować problemy z rozpoznawaniem spotkań\nGoogle Meet na telewizorze\nFirma Google udostępniła usługę Google Meet, aby konkurować w branży rozmów wideo. Od teraz, firma będąca najważniejszą wyszukiwarką w Internecie, dodaje bardzo przydatną funkcję, dzięki której rozmowy można oglądać w telewizji. Pozwala to użytkownikowi na korzystanie z innych urządzeń podczas spotkania


Skoki narciarskie. Zmiany w transmisji Pucharu Świata. FIS pracuje nad nową grafiką telewizyjną\nZmiany w transmisji Pucharu Świata. FIS pracuje nad nową grafiką telewizyjną\nKamera fot. Karolina Osenka\nNowy sezon Pucharu Świata przyniesie znaczące zmiany dla kibiców obserwujących transmisje z zawodów. Międzynarodowa Federacja Narciarska (FIS) pracuje nad nowym zestawem grafik telewizyjnych, towarzyszących przekazom z rywalizacji najlepszych skoczków świata. Premiera w listopadzie.\nWstępny projekt grafiki telewizyjnej FIS\nPo raz pierwszy pogłoski o potencjalnej zmianie grafik telewizyjnych pojawiły się w październiku 2019 roku. Wtedy to podczas inauguracji sezonu w Soelden, nowy format graficzny otrzymał Puchar Świata w narciarstwie alpejskim. Przedstawiciele FIS zapewnili wówczas, iż to zmiana dotyczyć będzie wyłącznie tej jednej dyscypliny. Pozostałe cykle PŚ, w tym w skokach narciarskich, miały docelowo otrzymać nową grafikę od sezonu 2020/2021.\nTeraz światowa federacja potwierdza swoje ubiegłoroczne przypuszczenia. Podczas majowego posiedzenia online komisji skoków narciarskich FIS doszło do prezentacji wstępnej propozycji nowej szaty graficznej Pucharu Świata, która będzie obowiązywać od sezonu 2020/2021. Dominuje biały kolor, uzupełniany przez czarne elementy. Za jej przygotowanie odpowiada firma Swiss-Timing, a jej główną bazą jest zestaw grafik używany podczas ostatniej edycji PŚ w narciarstwie alpejskim.\nIdzie nowe. Redakcja @Skijumpingpl otrzymała podgląd na wstępny projekt odświeżonej grafiki telewizyjnej Pucharu Świata w skokach narciarskich.\nKiedy premiera? Więcej szczegółów: https://t.co/SyRudKx3rz #skijumpingfamily #skokiTVP pic.twitter.com/Ssk9sgvLFL\n— Adam Bucholz (@Bucholz_Adam) June 1, 2020\n- W sezonie 2019/2020 wdrożyliśmy nowy format graficzny do Pucharu Świata w narciarstwie alpejskim. Teraz dostosowujemy cały layout pod kątem pozostałych dyscyplin. Nie chodzi w tym przypadku o treść, ale o układ graficzny - mówi w rozmowie ze Skijumping.pl Jürg Capol, dyrektor marketingu FIS.\nNowy format zastąpi dotychczasową grafikę telewizyjną, utrzymywaną w czarno-niebieskiej tonacji. Została ona wprowadzona w sezonie 2011/2012 i obowiązywała przez 9 sezonów. Był to najdłużej obowiązujący format graficzny Pucharu Świata w skokach narciarskich, odkąd FIS w połowie lat 90. XX wieku ujednoliciła system transmisji zawodów tego cyklu.\n- Potrzebujemy jeszcze kilku tygodni, aby przedstawić dalsze szczegóły. Dzięki cierpliwości, a także aktywacji nowego formatu ostatniej zimy przy narciarstwie alpejskim, mamy już pewne doświadczenie - dodaje Capol: - Chcemy być gotowi do końca sierpnia ze wszystkim związanym z zimą 2020/2021.\nNowy format graficzny ma zadebiutować podczas inauguracji Pucharu Świata 2020/2021 w Wiśle (20-22 listopada). W trakcie Letniego Grand Prix 2020 obowiązywać będzie jeszcze dotychczasowa grafika telewizyjna.\noglądalność: (15850) komentarze: (46)\nśroda, 3 cze 2020, 23:03 Tomek88 weteran\nCiekawi mnie jeszcze czy gdzieś w pobliżu nie było ludzi ze wsi ze świeżymi jajami,mlekiem. Może gdzieś blisko znajdowali się sprzedawcy truskawek albo nawet Pan Kowalski rozmawiający ze swoimi kumplami o planach wyprawy na ryby czy Pani Krysia dyskutującą z sąsiadką o planach zasadzienia pomidorów w swoim ogródku.\nśroda, 3 cze 2020, 22:23 Oczy Aignera profesor\nTo było pewnie tym bardziej ciekawe, że pomidorami rzucały same buraki.\nśroda, 3 cze 2020, 22:07 Morgensternowy_ doświadczony\nJak to było z tymi pomidorami? Były osoby ranne? Chcę więcej szczegółów hehehe\nśroda, 3 cze 2020, 20:36 Wojciechowski profesor\nNie mam tylko przekonania, czy tyle razy musimy o tym czytać.\nśroda, 3 cze 2020, 19:38 Morgensternowy_ doświadczony\nBo wtedy nadawano w sposób analogowy i większość telewizji była ustawiona na format obrazu 4:3, stąd nie upychali 10 na jedną stronę. Teraz cyfrowa technologia to można sobie pozwolić na więcej w obrazie transmisji. :)\nśroda, 3 cze 2020, 15:09 Kolos profesor\nW sumie to ja tęsknię :) Ja sobie puszczam na YouTube stare skoki to min. dzięki tamtym starym grafikom czuje się klimat tamtych lat.\nW sumie podobało mi się, że na jednej stronie pokazywali tylko wyniki 6 skoczków. Teraz upychają tak, że całe top 30 za chwilę zmieszczą na jednej stronie...\nśroda, 3 cze 2020, 06:26 Bajlando_pl początkujący\nNie, mam wielki ubaw. :)\nwtorek, 2 cze 2020, 23:35 Wojciechowski profesor\nWielkie musisz mieć chyba ego, skoro tyle razy musisz się chwalić, co uważasz za równie interesujące jak zgierskie pomidory. Całe szczęście, że 99,9% czytelników nie robi tak samo, bo mielibyśmy tutaj tysiące komentarzy. ;)\nwtorek, 2 cze 2020, 15:31 Bajlando_pl początkujący\nRównie interesujące z dziś jest to, że w Zgierzu na placu targowym rozsypały się pomidory. Ale kolos pewnie odleciał:). Inny napisze o autograf, a kolejny zrobi tabelkę:))).


sojusz wojskowy | Niepoprawni.pl\nOrban „Kiedy w lewicowej prasie węgierskiej czytam krytyki pod adresem Polski, że ma aspiracje,by na nowo stać się regionalną potęgą Europy Środkowej', to wtedy głośno mówię do siebie: 'No wreszcie!'.” Orban powiedział wówczas, że najbliższe dziesięć lat chciałbypoświęcić budowaniu wspólnoty środkowoeuropejskiej, w której pierwsze skrzypce grałaby Polska – jakoprzywódca i organizator wspólnej...\nCzytaj dalej wpis Polska musi zawrzeć sojusz wojskowy z Ukrainą\nPo niepowodzeniu uzyskania brytyjskiej gwarancji wsparcia w przypadku agresji niemieckiej, w Paryżu narodził się pomysł sojuszu z Warszawą. Polska miała w pewnym stopniu zastąpić Rosję, sojusznika Francji od 1892 roku. Nie wszyscy w Paryżu opowiadali się za przymierzem z Polską. Koła wojskowe z marszałkiem Foche’...


makro - HORECANET.PL\nBiało-czerwone menu od Makro na 11 listopada\n4 listopada 2021 4 listopada 2021 - by Karolina Stępniak - Leave a Comment\nJak co roku z okazji Święta Niepodległości, MAKRO Polska organizuje akcję Tydzień Kuchni Polskiej (8-14 listopada 2021). W tym roku towarzyszy mu specjalne biało-czerwone menu, przygotowane przez Akademię Inspiracji MAKRO. …\nMakro i InPost we wspólnym projekcie\n5 lipca 2021 5 lipca 2021 - by Milena Kaszuba-Janus - Leave a Comment\nFirmy rozpoczęły testy dostaw produktów spożywczych oraz przemysłowych w oparciu o nową aplikację InPost Fresh. W opracowaniu i budowaniu aplikacji InPost Fresh firma InPost bazowała na doświadczeniu w tworzeniu i zarządzaniu …\nMakro Polska wyróżnione w raporcie „Odpowiedzialny biznes w Polsce” trzeci rok z rzędu\n26 kwietnia 2021 26 kwietnia 2021 - by Milena Kaszuba-Janus - Leave a Comment\nPodobnie jak w latach 2018-2019 sieć została doceniona przez Stowarzyszenie Forum Odpowiedzialnego Biznesu w raporcie „Odpowiedzialny biznes w Polsce. Dobre praktyki”. W ogłoszonym właśnie zestawieniu za rok 2020 Makro Polska …\n20 kwietnia 2021 20 kwietnia 2021 - by Milena Kaszuba-Janus - Leave a Comment\nW edycji „2021” na ponad 130 lokali zagłosowało łącznie blisko 15 tys. gości. Znamy już laureatów konkursu zorganizowanego przez Makro Polska. Polskie Skarby Kulinarne to jeden z kluczowych programów, którego …\nMakro Polska uruchamia nowy system wsparcia zamówień online – DISH Order\n19 kwietnia 2021 19 kwietnia 2021 - by Milena Kaszuba-Janus - Leave a Comment\nDzięki niemu lokale zyskają swobodę w kształtowaniu oferty. Będą mogły także zaoszczędzić na prowizjach dla portali food delivery. Wyróżnij się lub zgiń. Znane z teorii marketingu hasło Jacka Trouta w …\nSzef dla Młodych Talentów zaprasza na „Wiosenne gotowanie z Cezarym Powałą”\n13 kwietnia 2021 13 kwietnia 2021 - by Milena Kaszuba-Janus - Leave a Comment\nJuż od 19 kwietnia miłośnicy sezonowych wiosennych smaków będą mogli skorzystać z nowych kulinarnych inspiracji przygotowanych przez Makro Polska. Po szczegóły zapraszamy na profil na Facebooku i stronę internetową programu …\nSzczepienia przeciw COVID-19 w zakładach pracy Makro Polska\nW trosce o zdrowie i bezpieczeństwo swoich pracowników sieć zamierza zorganizować mobilne punkty szczepień przeciwko COVID-19. Jest to odpowiedź na ogłoszone 30 marca zmiany w Narodowym Programie Szczepień, które umożliwią tworzenie …\n26 marca 2021 26 marca 2021 - by Milena Kaszuba-Janus - Leave a Comment\nSieć już od ponad roku wspiera restauratorów w ich walce o przetrwanie w pandemii Covid-19. W okresie poprzedzającym Wielkanoc promuje zamawianie przysmaków z restauracji z dostawą prosto na świąteczny stół. …\n24 marca 2021 24 marca 2021 - by Milena Kaszuba-Janus - Leave a Comment\nSieć hurtowni poprzez program Szef dla Młodych Talentów konsekwentnie wspiera placówki w okresie ich zamknięcia. Trwający obecnie projekt nosi nazwę „Inspirujemy on-line”. Niedawno minął rok od wprowadzenia w szkołach nauki …\nW halach Makro można już kupić kolejne produkty stanowiące zamienniki mięsa drobiowego. To sprzedawane pod marką METRO Chef wyroby sojowe. Makro Polska stale wdraża do sprzedaży produkty powstające w wyniku …


Squid Game - sezon 2. Premiera, fabuła, aktorzy i postacie, które powrócą w 2 sezonie serialu od Netflix. Najważniejsze informacje | Dziennik Łódzki\nJak liczyć punkty na studia? To zależy od konkretnej uczelni. Obliczanie punktów na studia nie musi być trudne. Oto kalkulator maturalny\nWyniki matur pojawiły się już 5 lipca 2022 roku na indywidualnych kontach ucznia. Zaczęło się więc obliczanie punktów na studia. Kalkulator maturalny może...\n5 lipca 2022, 8:26