Archiwa rodzinne – Duży Pokój\nArchiwa rodzinne to temat bardzo powszechny i wyjątkowy jednocześnie. Wśród osobistych pamiątek wszyscy posiadamy w domach albumy fotograficzne, których oglądanie jest czymś zupełnie zwyczajnym, a jednak ich szczególny charakter, będący na pograniczu wielu aspektów, tych teoretycznych i praktycznych, zwraca uwagę reprezentantów różnych dziedzin. Fotografia rodzinna jest więc tematem dla miłośników i dla specjalistów, jednym słowem – dla wszystkich.\nPunktem wspólnym, który łączy różne archiwa rodzinne, jest pamięć. Fotografie rodzinne bez pamięci osób z rodziny nie pełnią swojej głównej funkcji. To my jesteśmy ich pamięcią – przekazujemy historię następnym pokoleniom, wskazując jednocześnie, co z niej jest istotne dla naszych współczesnych czasów. Podczas dzielenia się wspomnieniami, nie tylko w rodzinie, lecz również w gronie innych osób, wymieniamy się wspólnymi doświadczeniami związanymi z poczuciem własnej tożsamości, które stanowią znaczenie tego, kim jesteśmy teraz.\nTemat archiwów rodzinnych jest niezmiernie istotny zwłaszcza w kontekście współczesnych zmian. Jesteśmy w szczególnym momencie historii, w którym nie tylko materialność fotografii przekształca się z analogowej w cyfrową, lecz również ze względu na różne sposoby działania z tego rodzaju materiałami w przestrzeni wirtualnej. Wszelkie działania związane z archiwami rodzinnymi są więc nie tylko wynikiem indywidualnych decyzji właścicieli osobistych pamiątek, ale również ogólnym świadectwem współcześnie dziejącej się rzeczywistości.\nMarcela Paniak i Uczestnicy projektu\nFotografia rodzinna jako świadectwo czasu.\nFotografia rodzinna jest wyjątkowym rodzajem fotografii. To, że posiadamy ją w swoich domach wszyscy, sprawia, że jest dla nas czymś zwyczajnym, a jednak zajmują się nią specjaliści różnych dziedzin. Dla nas najważniejszy w fotografii rodzinnej jest jej aspekt użytkowy – wspólnie z rodziną, przeglądając albumy, przypominamy sobie historie naszych babć i dziadków, dzielimy się naszymi wspomnieniami, zastanawiamy się nad naszą własną tożsamością. Z punktu widzenia osób zajmujących się jej różnymi aspektami, fotografia rodzinna ma dwoisty charakter. Z jednej strony odwzorowuje obraz rzeczywistości, z drugiej zaś ma cechy wynikające z osobistych działań jej użytkowników. W takim razie w jakim stopniu fotografia rodzinna jest wiernym świadectwem historii naszej rodziny?\nFotografia powstała w 1826 roku za sprawą francuskiego inżyniera Josepha Nicéphore’a Niépce’a, a już w drugiej połowie XIX wieku rozpowszechniała się nie tylko wśród profesjonalistów, ale również wśród amatorów. Wszystkim zależało na tym, aby mieć przy sobie wizerunki osób z rodziny. Dokładnie w 1854 roku francuski fotograf André Adolphe-Eugène Disdéri spopularyzował carte de visite poprzez wykonywanie klientom kilku portretów na raz w wymiarach wizytówkowych podczas jednej wizyty w atelier fotografa. Kilkadziesiąt lat później, w 1888 roku, amerykański przemysłowiec George Eastman jako właściciel firmy Kodak wypromował hasłem „You press the button, we do the rest” aparaty fotograficzne z przewijanym materiałem światłoczułym, który naświetlano klatka po klatce. Stały się one narzędziem samodzielnego użytku, a fotografowanie swojej rodziny – codziennością.\nWłaściwości mechaniczne aparatów fotograficznych sprawiają, że fotografia jest rejestracją tego, co widzimy na własne oczy. Jednak dzięki fotografowi i jego roli fotografie są również pewnego rodzaju komentarzem interpretującym świat dookoła nas. Tę dwoistą sytuację podobnie określali filozofowie zajmujący się tematem fotografii. Między innymi Roland Barthes zwracał uwagę na to, że fotografuje się rzecz koniecznie realną, bez której nie byłoby fotografii, co jest równoznaczne ze stwierdzeniem „To-było”*. Natomiast Vilém Flusser podkreślał, że fotografia nie jest rzeczą samą w sobie, lecz że jest przedstawieniem tego, jaka rzecz była*. Fotografie rodzinne są właśnie przykładem na to, że oglądając zdjęcia z albumów rodzinnych poznajemy historię naszej rodziny w dwojaki, lecz integralny sposób, czyli zastanawiając się nie tylko „co to było”, ale również poprzez refleksję „jakie to było”. A nasze poszczególne wspomnienia zawsze uwarunkowane są konkretnym światopoglądem, który zmienia się w różnych momentach życia każdego z nas.\n* R. Barthes, „Światło obrazu. Uwagi o fotografii”, Warszawa 2008.\n* V. Flusser, „Ku filozofii fotografii”, Katowice 2004.\nFotografie uczestników projektu:\nFotografia z archiwum Weroniki Girys-Czagowiec.\n„Bronek z kolegami. Zdjęcie na boisku zostało wykonane na terenie przy ówczesnej kawiarni Łobzowianka w Warszawie, w miejscu, gdzie wcześniej stała cerkiew św. Michała Archanioła. Widoczne w tle budynki to teren Szpitala Ujazdowskiego. Miejsce zostało ustalone dzięki portalowi Warszawska Identyfikacja. Bronek zginął w Powstaniu Warszawskim wkrótce po ukończeniu 18 lat”.\nFotografia z archiwum Mateusza Janika.\n„Zdjęcie zostało zrobione w Krakowie na terenie supermarketu przy ul. Wielickiej w 2000 roku. Jest to jedyny polaroid znajdujący się w archiwach mojej rodziny. Przedstawia mnie i moją mamę podczas obchodów Dnia Dziecka w pierwszym wielkopowierzchniowym sklepie w Krakowie, który nazywał się Hit. Zdjęcia polaroidowe były jedną z atrakcji w programie – zatrudniona hostessa fotografowała uczestników robiących zakupy i wręczała zdjęcie za darmo w ramach promocji imprezy i sklepu. Hit już nie istnieje, a na jego miejscu znajduje się obecnie Tesco”.\nFotografia z archiwum Aleksandry Munzar.\n„Jest to zdjęcie mojego przyszywanego dziadka, Adama Muszyńskiego. To wspaniała, ale zapomniana postać. Był członkiem Chóru Czejanda – pierwszego polskiego boysbandu, wykonującego przepiękne piosenki, które nucimy do dziś: «Autobus czerwony», «Jak przygoda, to tylko w Warszawie», «Kiedy rano jadę osiemnastką»”.\nFotografia z archiwum Krzysztofa Oleksiaka.\n„Jest sierpień 2001 roku w Warszawie. Moja mama pokazuje mi i mojej kuzynce chomika należącego do sąsiadki naszej prababci. Jest to scena z podwórka przed jej blokiem”.\nFotografia z archiwum Nikoli Skopowskiej.\n„Jest styczeń 2019 roku, siedzimy w pokoju gościnnym mojej babci, a ta pokazuje mi zdjęcie, które znalazła. Na zdjęciu, które trzyma w dłoniach, widać ją i mojego świętej pamięci dziadka, kiedy jeszcze byli młodzi, na ich twarzach widać prawdziwe szczęście. Nad nią widać wszystkie zdjęcia ślubne mojej rodziny: najstarsze mojej babci i dziadka, późniejsze mojego wujka i cioci, a kolejne mojej mamy i taty. Cała historia, która doprowadziła nas do tego momentu”.\nFotografia z archiwum Salomei Skroś.\n„Zdjęcie ukazuje pierwszą wspólną Wigilię u dziadków, która stała się potem naszą tradycją. Lębork, 24 grudnia 2001 roku”.\nFotografia z archiwum Patrycji Węglarz.\n„Na zdjęciu są moi rodzice – Małgośka i Robert z ich nowym samochodem, jadą na ślub mojej cioci. Lata 90. XX wieku”.\nFotografia z archiwum Małgorzaty Zelek.\n„Na zdjęciu jest moja babcia Halina Henning, słupszczanka pochodzenia niemieckiego. Zdjęcie zostało zrobione jeszcze za czasów panieńskich. Rok później moja babcia wyszła za mąż za dziadka Stanisława Zelka, który przyjechał z Małopolski w poszukiwaniu pracy. Babcia zmarła w 2011 roku. Nie znam konkretnej historii tego zdjęcia, jest zapisem czasu. Ciekawy jest dla mnie kontekst Niemców pozostałych na terenach wybrzeża po wojnie. Babcia w latach 80. lub 90. poszła na kurs języka niemieckiego, żeby przypomnieć sobie rodzimy język. Prowadziła też korespondencję z koleżankami z Niemiec. Przy łóżku miała zawsze pełno kaset z niemieckimi szlagierami, przy których zasypiała. Oryginalne zdjęcie ma zgięcie w połowie, a to jest przeze mnie retuszowane jakiś czas temu”.\nCzy fotografie rodzinne pomagają nam pamiętać?\nDoskonale wszyscy znamy takie spotkania rodzinne, podczas których ktoś nagle decyduje: „Sfotografuj to, będzie na pamiątkę!”, i z których zostaje nam fotografia z podpisem „Na wieczną pamiątkę zachowujemy naszą podobiznę”. Ale przecież każdy z nas doświadczył też takiej sytuacji, w której stwierdza się: „To sytuacja z mojego dzieciństwa, ale już sam nie wiem, czy pamiętam to tylko dlatego, że zostało sfotografowane?”. Czy fotografie rodzinne sprawiają, że pamiętamy coś lepiej, czy gorzej?\nFotografia rodzinna nierozerwalnie i w różny sposób łączy się z tematem pamięci. Albo fotografujemy coś, żeby zapamiętać, albo przypominamy sobie o czymś, bo zostało to utrwalone na zdjęciu w albumie rodzinnym. Zwyczajem jest dzielenie się pamięcią w gronie rodzinnym. Ale czy zawsze jesteśmy świadomi, jak bardzo nasze własne wspomnienia dotyczące jednego zdarzenia różnią się ożywiane na różnych etapach naszego życia?\nFotografia jest informacją o tym, co pamiętamy. Ale niezwykle istotne jest to, że my sami w różnych sytuacjach życiowych decydujemy o tym, jak coś pamiętamy. Ten proces pamięciowy zobrazowała w swoich słowach kulturoznawczyni Marianna Michałowska, porównując wywoływanie i utrwalanie wspomnień z wywoływaniem i utrwalaniem fotografii w procesach fotograficznych – wydarzenie z przeszłości to jeden niezmienny materiał negatywowy, a nasze wspomnienia o tym wydarzeniu to kolejne zmieniające się obrazy pozytywowe, które mogą być za każdym razem powtórzone w inny sposób*. Pamięć o jakimś wydarzeniu jest więc uwarunkowana sytuacją, w której wspominamy.\nAle czy tylko? Również to, jak pamiętamy, uwarunkowane jest obecnością samej fotografii. Z jednej strony fotografia służy pamiętaniu wydarzeń z przeszłości. Fotografie przypominają nam o ludziach, miejscach, czasach, o których być może nie pamiętalibyśmy, gdyby nie istnienie fotografii. Z drugiej strony przeciwdziała pamiętaniu wspomnień żywych, czyli takich, które utrwaliłyby się bez wspomagania się fotografiami. Oglądanie fotografii sprawia, że przestajemy pamiętać coś na swój własny sposób, a zaczynamy pamiętać obrazy fotograficzne. Jest to bezpowrotny proces zmieniania pamięci, ponieważ fotografia nie jest w stanie przenieść nas we wspomnienie nienaruszone świadomością jej obrazowości.\n* M. Michałowska, „Obraz utajony. Szkice o fotografii i pamięci”, Kraków 2007.\nFotografia z archiwum Martyny Basty.\n„Jest to archiwalna fotografia wykonana przez mojego tatę w 1998 roku. Nie wiem, jakie konkretne historie wiążą się z tym obrazem, ale mogę opowiedzieć o odczuciach i mglistych wspomnieniach. Na fotografii uchwycona została największa frajda mojego dzieciństwa – przejażdżka na taczce pchanej przez ukochanego, świętej pamięci, dziadka Jana. Kiedy prosiłyśmy go o podróż takim wehikułem, zabierał nas na wycieczkę po wsi, wśród łąk i zapachu żniw. Na końcu lądowałyśmy zawsze miękko, z uwagi na asekuracyjne właściwości gór usypanych ze świeżo skoszonej trawy”.\nFotografia z archiwum Joanny Bubak.\n„Znalazłam te zdjęcia w albumie, który dostałam od swojej mamy. Niestety, nie poznaję nikogo z tych zdjęć. Nie są one również opisane. Przeglądając inne stronnice albumu, przypuszczam, że zdjęcia z misiem zostały wykonane w latach 30. Rozśmieszyło mnie to, że motyw misia polarnego jest modny od «samiuśkich Tater», aż po… wybrzeże. Przeglądanie rodzinnego archiwum było dla mnie wyjątkową przyjemnością, podróżą w czasie”.\nFotografia z archiwum Marty Bystroń.\n„Alojzy Bystroń był artystą rzeźbiarzem i Góralem. Był również moim dziadkiem. Zmarł, gdy miałam 10 lat, przez co nie zdążyłam go za dobrze poznać. Spotkałam go kilka razy w życiu. Byłam również dwa razy w jego pracowni. Tworzył od dużych rzeźb, kilkumetrowych mebli, do małych zawieszek, pierścionków, figurek. Robił misy, lampy, stoły, taborety, popielnice, drzwi i framugi, fantazyjne skrzynie z okuciami, drewniane kolie, półki, świeczniki, figury szachowe. W swojej twórczości łączył umiejętności warsztatowe, stolarskie z wrażliwością rzeźbiarską. Ożywiał drewno i nadawał mu przyjemnej plastyki. Staram się, aby pamięć o jego osobie i jego twórczości nie zaginęła, ponieważ był barwną postacią w świecie sztuki. Mam w posiadaniu archiwum fotograficzne, które wyciągam na światło dzienne przy nadarzających się okazjach”.\nFotografia z archiwum Ewy Ciosek.\n„To jest moja prababcia – czyli tak zwana babcia Bebcia. Mama mojej babci. Zdjęcie z lat 20. XX wieku. Wykonane prawdopodobnie w Zakopanem, gdzie wtedy mieszkali. Pradziadek Gustaw Nowotny był wtedy dyrektorem Szpitala w Zakopanem”.\nFotografia z archiwum Zuzanny Głód.\n„Na zdjęciu jestem razem z mamą. Pamiętam, że byliśmy na nartach, było dużo słońca, a wieczorami graliśmy w karty”.\nFotografia z archiwum Marceliny Mączewskiej.\n„Zdjęcie powstało w 1993 roku lub 1994 roku w Opocznie, rodzinnym mieście mojej mamy. To właśnie ona przekręca z gracją naleśnika, a obok niej z kawką i papieroskiem siedzi moja babcia. W tle obrzydliwy zlew (tak skomentowała to moja mama, widząc to zdjęcie po latach), nad głową pranie – piękna polska scenka rodzajowa z lat dziewięćdziesiątych”.\nFotografia z archiwum Hanny Nawrot.\n„Rok 1980, Piotr Nawrot, mój tata i jego pierwszy w życiu samochód. Pojechał tu na pierwszą wycieczkę tym samochodem z Gdyni do Zakopanego. Jedna osoba całą drogę przejechała w bagażniku. Dodatkowo samochód zepsuł się po dojechaniu na miejsce”.\nFotografia z archiwum Jakuba Sosnowskiego.\n„Sierpień 1991. Grotniki. Moje pierwsze wakacje”.\nNasza tożsamość, czyli kim jesteśmy na fotografiach rodzinnych.\nOglądamy albumy rodzinne i komentujemy poszczególne fotografie słowami: „To ja!”, albo: „To moi rodzice!”. Warto byłoby zaznaczyć, że są to ich wizerunki. Jest to istotne, bo między tym, kim jesteśmy, a tym, jak wyglądamy na fotografiach i w jaki sposób pamiętamy o przedstawionych na nich ludziach jest jeszcze etap tworzenia i interpretowania wizerunku rodzinnego.\nDlaczego tworzyć własny wizerunek za pomocą fotografii? Pewnie dlatego, że fotografia jest trwałym śladem, który uważamy za świadectwo historyczne. Służy więc jako powszechne narzędzie, poprzez które jesteśmy w stanie stworzyć wizerunek nas samych dokładnie w takim sposób, w jaki nam się to podoba. Kto nie skorzystałby z okazji, żeby sfotografować siebie w najlepszej swojej wersji – w otoczeniu lubianych krewnych, na tle świadczącym o życiowej pomyślności – aby właśnie w taki sposób zostać zapamiętanym? W takim razie: gdzie jest granica między działaniami, które uznawane są za neutralne, a działaniami, które świadczą o celowym zmienianiu wizerunku swojej rodziny?\nAlbum rodzinny jako całość stanowi spójną historię świadczącą o wspólnocie rodzinnej. Cytując znaną krytyczkę sztuki fotograficznej Susan Sontag, „poprzez fotografie każda rodzina stwarza swoją kronikę pisaną portretami – przenośny zestaw obrazków, które zaświadczają o wspólnym życiu”*. Fotografie w albumie rodzinnym są więc materiałem, który sprzyja nakierowywaniu na konkretną interpretację wizerunku rodziny. A elementów, którymi operujemy, jest wiele, jak chociażby retusz pozytywu i negatywu, dodawanie lub odejmowanie elementów kompozycji, wybór szczególnych fotografii i ich kolejność w albumie rodzinnym, komentarz ustny i pisemny towarzyszący fotografiom. Wszystkie te działania są nie bez znaczenia, jeśli chodzi o wizerunek naszej rodziny, w tym nas samych.\nFotografie z albumów rodzinnych stanowią okazję, aby skonfrontować się ze swoim własnym wizerunkiem z przeszłości. Zwykle w takich momentach zastanawiamy się: „To ja?”, „Taki byłem?”, „Tak wyglądałem?”. Nigdy nie jesteśmy pewni, czy to właśnie my, ponieważ wciąż się zmieniamy. Jedynie fotografia zatrzymująca czas oraz wspomnienia członków rodziny są w stanie poświadczyć, że to my w przeszłości. Oglądanie siebie na fotografiach w swoich różnych wersjach sprawia, że przenosimy się w rozważania spoza płaszczyzny samej fotografii. Wiecznie stawiamy sobie pytanie „kim jestem?”, na które nigdy nie jesteśmy w stanie raz na zawsze ustalić ostatecznej odpowiedzi.\n* S. Sontag, „O fotografii”, Kraków 2009.\nFotografia z archiwum Jagi Bjeńkovej.\n„Odziedziczyłam pod lasem dom, prawie czterohektarowy ogród, a w sąsiedztwie hipnotyzujące łąki. W zasięgu ręki grusza i dzika czereśnia, na którą dawniej wspinałam się razem z tatą. Stąd pochodzę, z Karkonoszy, wychowały mnie te drzewa, te łąki i duchy tutejszych lasów. Tu tęskniłam. To opowieść o powrocie, powrocie do wartości, powrocie do natury, do tego, co ważne. To opowieść przede wszystkim o ciszy z głębi, łagodnym strumieniu myśli, wewnętrznym balansie”. Podpis pod fotografią: „Właśnie kończę dwa latka – podobno, bo kompletnie nie pamiętam, jak to jest być w takim małym ciałku”. Wybrana fotografia jest częścią projektu „Cisza po Burzy” zrealizowanego przez autorkę.\nFotografia z archiwum Izabelli Mousa.\n„W wieku 10 lat poznałam swoją nową rodzinę, tak odległą od tej, którą miałam. Nie łączą mnie z tą rodziną żadne więzy krwi, choć mówią mi «siostra», «cioteczna córka», «wnuczka», a ja używam zwrotów «brat», «ciocia», «wujek», «dziadek». Chcę wam przedstawić moją arabską rodzinę i ich ciekawe historie. Rok 1971, miejsce to Zarqa w Jordanii. Muhhamed to jeden z fajniejszych wujków, zawodowy kierowca, miał serce na dłoni i żonę, która świetnie gotowała. Nie mogli mieć dzieci, i nie wiem, jak wpadli na pomysł, że siostra żony oddała im syna na wychowanie, adoptowali go, traktowali jak własnego, był nawet podobny do przyszywanych rodziców”.\nFotografia z archiwum Justyny Orłowskiej.\n„Zdjęcie przedstawia kwiaciarnię mojej babci Danusi, która mieszkała w Chicago ponad 30 lat. Na zdjęciu jestem ja, gdy przyleciałyśmy do mojej babci z mamą do Chicago. Miałam wtedy 3 lata. Był to rok 1991. Mało pamiętam, ale mama mówiła, że bawiłam się w garderobie babci. Obecnie babcia Danusia ma 85 lat. A ja odkrywam w sobie podobne pasje – zamiłowanie do mody, pięknych przedmiotów, sztuki. W mojej rodzinie nie ma nikogo, po kim mogłabym otrzymać zdolności plastyczne. To pojawiło się u mnie nagle. W miarę upływu czasu i przepakowywaniu rzeczy babci, myślę, że to mogłam odziedziczyć po niej. Moja mama powtarza, że widzi w nas wiele podobnych cech, zwłaszcza miłość do «gepardzich cętek» na ubraniach i w garderobie”.\nFotografia z archiwum Michała Pańczyka.\n„Piramida rodziny. 2002, Suszno”.\nFotografia z archiwum Małgorzaty Pawlak.\n„Zdjęcia stanowią pulsującą migawkę, projekcję ze skrawków, rozczłonkowanych, nieczytelnych doświadczeń, historii, które zamiast w pamięci, odcisnęły się tylko na światłoczułej błonie. Nie pamiętam swojego dzieciństwa, jedyne, co mi po nim pozostało to fotografie – cenniejsze tym bardziej, że nigdy nie widziałam na swojej twarzy uśmiechu tak szczerego, szerokiego i prostego, jak właśnie wtedy, z czasu, który bezpowrotnie zaginął”. Wybrana fotografia stanowi element całej serii autorskiej.\nFotografia z archiwum Katarzyny Pruszkiewicz.\n„Noszę w kalendarzu zdjęcie mężczyzny, którego nie znam. Obok niego jest inny mężczyzna, którego nie mam prawa znać. Noszę je ze sobą, bo kalendarz mam zawsze przy sobie od ponad roku. Gdy zmienił się rok, zdjęcie zmieniło kalendarz. (…) Zabrałam je z rodzinnego albumu, z rodzinnego bałaganu i wyciągnęłam spośród innych zdjęć, które nie uśmiechały się do mnie tak, jak to. (…) W wieku 22 lat zadaję pytanie: «Babciu, a jak wyglądał dziadek»? Mam tyle lat i nie widziałam nigdy dziadka. Mam tyle lat i nie myślę o dziadku. Nie ma dziadka. Jest tylko dziadek od mamy i jedna babcia od taty. Myślę: «Czemu nie wiem, jak wyglądał dziadek»? Babcia się dziwi. (…) Mimo to rodzinne albumy babci, trzymane pod kluczem w meblach, wychodzą przed moje ręce. I jest jakoś dziwnie. Wiele razy oglądałam zdjęcia u babci, niektóre dobrze pamiętam, na niektórych kojarzę osoby. (…) Mam przed sobą zdjęcie dwóch obcych mężczyzn. Jeden z nich w białej koszuli i w czarnej marynarce, nie patrzy w obiektyw i siedzi. Drugi z nich dotyka ręką ramienia pierwszego i patrzy na wprost, na mnie. Nie muszę już pytać babci, aby rozpoznać. Biała koszula i czarna marynarka – dziadek”. Jest to fragment tekstu autorki.\nFotografia z archiwum Katarzyny M. Sosnowskiej.\n„Projekt «Tożsamość» bazuje na serii archiwalnych zdjęć, wyjętych z rodzinnego albumu. Jest próbą zbadania osobistej relacji między mną a moją mamą, odrębnej a zarazem wspólnej tożsamości. Projekt składa się z dyptyków złożonych z oryginalnych fotografii przedstawiających moją mamę i lustrzanych fotomontaży z moją sylwetką”. Wybrana fotografia jest częścią projektu „Tożsamość” zrealizowanego przez autorkę.\nFotografia z archiwum Sonii Wąsowskiej.\n„Autorem wszystkich fotografii jest Jarosław Jativa (1966-1994). Miał rewelacyjną pasję – tworzył slajdy ze swoich zdjęć. Efektem jego starań jest ogromne rodzinne archiwum dokumentujące miłe momenty – podróże i spotkania. Robił też piękne zdjęcia swojej żonie, Dorocie Jativie (1966-2012). Ponieważ już od jakiegoś czasu nie ma ich obojga, nie znamy historii większości zdjęć. Akurat to zdjęcie jest z podróży służbowej Jarosława Jativy do Chin. Data nieznana”.\nFotografia rodzinna między życiem a śmiercią.\nRozmowy z osobami z rodziny przy okazji wspólnego oglądania albumów wskazują na to, że fotografie rodzinne to sposób na połączenie świata żywych ze światem zmarłych. Rzeczywiście, fotografia ma w sobie coś niewytłumaczalnie magicznego. Fotografie rodzinne z jednej strony są świadectwem istnienia i zapewniają życie wieczne sportretowanym osobom, ale z drugiej strony są również świadectwem tymczasowości i wciąż przypominają o śmierci.\nTen związek między życiem a śmiercią istnieje również w momencie samego patrzenia w oczy ludzi na fotografiach rodzinnych. Spojrzenie innych ludzi uwiecznione na fotografii na zawsze pozostanie takie, jakie było w chwili fotografowania, nawet gdy tej osoby już z nami nie ma. W związku z tym fotografia rodzinna ma w sobie coś bardzo osobliwego, ponieważ z jednej strony patrzymy w oczy, które poprzez uwiecznienie na fotografii są dowodem trwania, ale z drugiej strony wraz z mijającym czasem stają się dowodem skończoności. Wydaje się, że to potomkowie przeglądają fotografie swoich przodków, wymieniając spojrzenia, a może to przodkowie przeglądają spojrzenia kolejno przemijających po sobie potomków z następnych pokoleń. Tego rodzaju refleksje wynikają z niejednoznacznego charakteru fotografii rodzinnych.\nJednak ta zagadkowa istota fotografii związana jest ze szczególnym rodzajem spotkań w gronie rodzinnym również w bardziej dosłowny sposób. Według socjologa Tomasza Ferenca wspólne oglądanie albumów pełni kilka funkcji, to znaczy dla młodszych członków rodziny jest to okazja, aby poznać przodków, dla starszych jest to sposób przekazywania pamięci potomnym, zatem „przestrzeń albumu rodzinnego jest miejscem symbolicznego zetknięcia się różnych pokoleń”*. O roli albumu fotograficznego w znaczeniu rodzinnym pisze również literaturoznawczyni Marianne Hirsch, twierdząc, że „zdjęcie rodzinne zarówno przedstawia spójność rodziny, jak i stanowi narzędzie tworzenia wspólnoty tej rodziny”*. Niezmiernie ważne są więc spotkania w gronie rodzinnym, aby upamiętniać osoby z rodziny, których już z nami nie ma, a istnieją w naszej pamięci poprzez fotografie rodzinne.\n* T. Ferenc, „Fotografia. Dyletanci, amatorzy i artyści”, Łódź 2004.\n* M. Hirsch, „Family frames: photography, narrative, and postmemory”, Cambridge 1997.\nFotografia z archiwum Kingi Bielec.\n„Rok 1964, Wrocław. Mój tata, Alfred Bielec (w środku), z kolegami pozuje do zdjęcia, a w tle wrocławski stadion. Z wyglądu nie powiedziałabym, że mają po dziewiętnaście lat. Ubrani w koszule, marynarki i spodnie zaprasowane w kantkę. I te buty z noskiem. Jedynie ich twarze mogą zdradzać młodzieńczą beztroskę. Zdjęć jest więcej. Wydaje się, że zrobione są w tym samym czasie, ale podpowiedź już nie przyjdzie, więc celuję, analizując ubrania. Odkrywając te tropy, czuję się jak detektyw. Brakuje mi jeszcze szkła powiększającego, bo w wielu przypadkach pomogłoby to uwidocznić ukryte szczegóły. Wiem, że w pracowni taty znajdę takie szkło, więc nie zastanawiam się długo i jadę po narzędzie buszującego w pamięci”. Oprócz wybranej fotografii autorka prezentuje więcej swoich materiałów z domowego archiwum w wersji internetowej.\nFotografia z archiwum Natalii Godek.\n„Frysztak to moje rodzinne strony. Na zdjęciu jest mój pradziadek i dziadek. Sadzenie ziemniaków odbywało się na przełomie kwietnia i maja. Około roku 1960 (kiedy zostało wykonane to zdjęcie) prace były wykonywane przy pomocy konia i narzędzi do zaprzęgu konnego, których używano tylko do robienia rzędów. Sadziło się ręcznie z koszyków, które były ręcznie plecione z wikliny przez mojego dziadka. Zakopywanie również wykonywało się ręcznie (niedługo później ten etap pracy też został zastąpiony pracą zaprzęgu konnego). Trwało to cały dzień. Przy tej pracy pomagali sobie nawzajem najbliżsi sąsiedzi lub rodzina (około 12 osób). Z opowiadań babci wynika, że była to bardzo przyjemna i stosunkowo lekka praca w porównaniu do innych robót polnych. Mogli się spotkać w większym gronie, porozmawiać i pośmiać się. W przerwach siedzieli na koszyczkach, palili papierosy, a nawet zdarzyło się wypić jakąś naleweczkę. Nie było to tak huczne jak zbiory ziemniaków (gdzie świętowano po całym dniu pracy), aczkolwiek wywoływało u nich tę samą radość z dobrze wykonanej pracy i myśli o udanych zbiorach. Ciekawym zwyczajem było przewrócenie kogoś na ostatni rządek posadzonych ziemniaków, by warzywa te wyrosły duże. «Nasz dziadek Michałek był spryciarz do tego» – mówi babcia, śmiejąc się i wspominając, jak dziadek przewracał sąsiadkę”.\nFotografia z archiwum Weroniki Kann.\n„Warszawa, 1965, autor nieznany. Lubię patrzeć na to zdjęcie. Widać na nim moją babcię stojącą obok obelisku ku czci ofiar Pawiaka. Babcia, metr sześćdziesiąt, i obelisk, metrów sześć. Ta dysproporcja mnie wzrusza. Moja babcia była autorką projektu tego obelisku. Co więcej, sama go wykonała. Kiedy patrzę na to zdjęcie, przypomina mi się historia, którą opowiadała mi mama. Prace nad tym projektem okazały się najtrudniejszym wyzwaniem całego artystycznego życia mojej babci. Projekt wymagał ogromnego fizycznego poświęcenia, ale też zmuszał do walki ze środowiskiem. Mało komu mieściło się wtedy w głowie, że drobna kobieta może samodzielnie przygotować tego typu rzeźbę. Czasem myślę, że moja babcia walczyła o siebie w tym miejscu dwa razy – najpierw jako więźniarka w 1941 roku, a potem jako artystka w 1965 roku”.\nFotografia z archiwum Kacpra Nowaka.\n„Niezwykły, uratowany cudem zbiór ponad dwóch tysięcy fotografii wykonanych przez Wincentego Podolaka i jego siostrę Teodozję (z domu Podolak) w większości pochodzi z lat 1942-1946. Zdjęcia wykonano w gminie Skierbieszów oraz w okolicznych miejscowościach. Trafiły do Adama Gąsianowskiego, właściciela Muzeum Fotografii w Zamościu przez przypadek (…)”. Autorem fragmentu tekstu jest Bogdan Nowak, całość tekstu opublikowano w albumie pt. „Skarb znaleziony na strychu”. Wybrana fotografia jest jedną spośród wielu z całego zbioru. Cała kolekcja opracowana w 2016 roku liczy około 2 tysiące negatywów i prezentuje fotografie autorstwa Wincentego i Teodozji Podolaków z lat 1942/1943 z okolic gminy Skierbieszów.\nFotografia z archiwum Pauliny Piór.\n„Moja prababcia z dziećmi w domu na pomorzu po przeprowadzce”.\nFotografia z archiwum Jakuba Siedleckiego.\n„Dziadek i mama. Warszawa, Bielany, lata 50”.\nFotografia z archiwum Doroty Stolarskiej.\n„Zdjęcie zostało zrobione w mieszkaniu moich dziadków przy ulicy Pięknej w Warszawie. Wyciągnęłam je z rodzinnych albumów w połowie zeszłego roku, kiedy zapadła decyzja, że mieszkanie zostanie wystawione na sprzedaż. Od 2018 roku realizuję projekt fotograficzny związany z tą przestrzenią i moją relacją zarówno z nią, jak i z przedmiotami, które się w niej znajdowały. Praktycznie do zeszłego lata wszystko tam wyglądało tak samo jak na zdjęciach. Obecnie jest to pusta przestrzeń z czystymi odmalowanymi ścianami. Na zaprezentowanym zdjęciu, śniadanie wielkanocne, pokój, w którym mieszkała moja prababcia. Mam rok i prawdopodobnie udaję, że umiem zagrać «Wlazł kotek na płotek» na pianinie mojej babci, zabranym jeszcze z jej rodzinnego domu na Pradze. Obecnie, kompletnie rozstrojone, stoi w moim mieszkaniu. Mimo, że nie umiem grać, nie potrafiłam się z nim rozstać i w zeszłym roku zabrałam je do siebie. Aby zmieścić je w 30 metrowej kawalerce musiałam wyburzyć ściankę działową”.\nFotografia z archiwum Xeni Uranovej.\n„Jan Tadeusz Ebert urodził się w Warszawie w 1931 roku. Jest inżynierem elektronikiem, profesorem nadzwyczajnym i wykładowcą Politechniki Warszawskiej. Jest zasłużonym członkiem wielu organizacji badawczych i społecznych, był wielokrotnie nagradzany za osiągnięcia naukowe i dydaktyczne. Na kolorowych slajdach Jan Ebert zarejestrował swoje wakacyjne wyprawy rowerowe – od Bałtyku po Tatry – połączone z wędrówkami górskimi; wyprawy samochodowe «na dziko» po całej Europie, odbywane z ukochaną żoną i synami. W zdjęciach zawarty jest żywy i zachwycający zapis czasu drugiej połowy poprzedniego stulecia; urzekające kolory, ujęcia ludzi, miejsc, rzeczy. Fotografie pełne są nostalgii i romantyzmu podróży, a ciepłym relacjom rodzinnym towarzyszy ironia i humor niezbędny w czasach PRL-u”. Wybrana fotografia jest jedną spośród wielu z całego zbioru. Cała kolekcja opracowana przez artystkę w 2010 roku liczy około 3 tysiące negatywów i prezentuje fotografie autorstwa Jana Eberta z okresu od lat 50. do lat 80. XX wieku.\nNiewytłumaczalna osobliwość fotografii rodzinnych.\nFotografia jest szczególna w swojej istocie, ponieważ ma w sobie coś bardzo osobliwego, jakby spoza świata realnego. Jedną z takich cech jest jej świetlistość. Światło jest koniecznym warunkiem powstawania fotografii, w końcu sama nazwa tej dziedziny oznacza dokładnie „rysowanie za pomocą światła”. Bez światła również w ogóle nie jesteśmy w stanie żadnych fotografii oglądać. Fotografia jest więc nie tylko rejestracją światła, ale również współczesnym wykorzystaniem promieniowania tego, co zostało już zarejestrowane w camerze obscurze.\nNie tylko jej świetlistość sprawia, że fotografia przykuwa naszą uwagę. Tego, co najbardziej nas fascynuje, nie jesteśmy w stanie sami sobie ani innym wytłumaczyć. Pewnie oglądając fotografie rodzinne, nieraz zastanawiamy się, co w nich jest takiego szczególnego, że nie przestajemy o nich myśleć? Czy to, co na nich widzę, jest też widoczne dla innych, czy tylko dla mnie? Zdarza się, że doświadczamy bardzo intensywnie osobistych wrażeń, które sprawiają, że zwyczajne fotografie rodzinne stają się dla nas czymś bardzo wyjątkowym.\nTemu tematowi przyglądał się również filozof Roland Barthes, który w fotografii rozróżnia studium i punctum* – dwa rodzaje doświadczenia wynikające z rozgraniczenia widzenia fotografii w sposób bardziej rzeczowy i bardziej indywidualny. Idąc tym tokiem myślenia, studium nazwiemy ogólną uwagę, którą poświęcamy fotografii, natomiast punctum określimy wyjątkowy szczegół, który ma dla nas osobisty sens niepodzielny raczej z innymi osobami. Zdarza się więc, że oglądając fotografie rodzinne przeżywamy coś, czym jesteśmy w stanie podzielić się z innymi, ale również coś, co istnieje tylko dla nas.\nHistoria rodziny jest czymś osobliwym, bo dotyczy nas samych, a jednocześnie jest uwarunkowana pamięcią innych osób. My sami jesteśmy więc elementem całości, o którym decyduje pamięć ludzi i pamięć fotografii. Jak pisał filozof Paul Ricoeur, na przeszłość jest tylko jeden sposób i jest nim pamięć*. Fotografia żyje ponad czasem, w którym powstała, a nasza pamięć jest jej kontynuacją. Podobnie pisał o tym filozof François Soulages, który stwierdził, że każda fotografia jest śladem przeszłości, który czyni z nas marzących ludzi starających się rozwikłać jakiś skomplikowany problem minionych czasów. Z jednej strony wierzymy, że poprzez fotografię uzyskamy odpowiedzi na powtarzające się pytania, z drugiej strony uświadamiamy sobie, że fotografia nigdy nie wróci nam tego, co już było*.\n* P. Ricoeur, „Pamięć, historia, zapomnienie”, Kraków 2006.\n* F. Soulages, „Estetyka fotografii. Strata i zysk”, Kraków 2007.\nFotografia z archiwum Moniki Domaros.\n„Zdjęcie przedstawia spotkanie rodzinne przy kawie. Mój starszy brat jest na rękach u babci, obok dwie starsze siostry. Przy stole ciocia z wujkiem\nFotografia z archiwum Aleksandry Graczyk.\n„Dzieciństwo to niebezpieczny stan – głębokiej i asymetrycznej bezbronności i bezsilności, gdy nasze ciała i decyzje nie należą do nas w żaden znaczący sposób. Siły, które sprawują nad nami władzę, wydają się potężne i absurdalne, ich logika niezrozumiała. Niczym w horrorze – wszelkie próby oporu z góry skazane są na porażkę”. Wybrana fotografia jest częścią projektu „Daleko jeszcze?” zrealizowanego przez autorkę.\nFotografia z archiwum Kornela Kowalskiego.\n„Jakieś 2 lata temu, będąc w domu moich dziadków w piwnicy, znalazłem stare negatywy mojego dziadka, Kazimierza Kowalskiego, nigdy dotąd nieskanowane. Postanowiłem sprawdzić, co się na nich znajduje. Zeskanowałem ponad 300 zdjęć i wśród tych, które zdecydowanie nie wyszły, znalazłem artystyczne perełki. Zagłębiając się w historię mojego dziadka, który nie żyje już kilka dobrych lat, dowiedziałem się, że w wolnych chwilach zawsze robił zdjęcia, nocami przesiadywał w zrobionej przez siebie ciemni w piwnicy. Nigdy nikt nie był zainteresowany jego twórczością, ani on też za bardzo się z nią nie wychylał. Wszystkie zdjęcia powstały w moim rodzinnym Cieszynie, lata to ok. 70./80./90., dokładne daty niestety są nieznane”. Wybrana fotografia stanowi element całej serii autorskiej.\nFotografia z archiwum Alicji Lesiów.\n„Rok 2006 albo 2007, Środa Wielkopolska. Z tego, co opowiada mama, babcia ustawiła wszystkie wazony na podłodze tylko na potrzebę zrobienia zdjęcia. Cała ona”.\nFotografia z archiwum Olgi Mielnikiewicz.\n„Zdjęcie ślubne babci i dziadka zrobione w atelier F. Met i H. Kowalczyk w Warszawie w lutym 1942 roku w czasie II wojny światowej. Babcia miała przed wojną narzeczonego, który wyjechał do Stanów Zjednoczonych i miał się tam urządzić i zabrać babcię, ale wybuchła wojna. Kiedy babcia otrzymała wezwanie z Arbeitsamtu do pracy w Niemczech, wyszła za mąż za dziadka, bo mężatek nie zabierano «na roboty». Eugenia miała 21 lat, a Czesław 30 lat. Portret ślubny dziadków wisi w moim mieszkaniu. Siadam czasem na podłodze naprzeciwko i patrzę na nich, pijąc kawę. Czasem wydaje mi się że schodzą z portretu i siadają na kanapie, a ja mogę zadać im wszystkie pytania. Ale częściej po prostu patrzę i próbuję coś wyczytać z ich oczu, co czuli i myśleli w dniu ślubu. Teraz zostały domysły i fantazje, bo byłam zbyt mała, aby coś z tego rozumieć i interesować się historią rodzinną na poważnie”. Oprócz wybranej fotografii autorka prezentuje więcej swoich materiałów z domowego archiwum w wersji internetowej.\nFotografia z archiwum Aleksandry Przybysz.\n„Jest to zdjęcie, które dawno temu znalazłam w swoim domowym archiwum. Nie posiada żadnego podpisu, żadnej daty ani miejsca. Prawdopodobnie są to lata 50. lub 60. i fotografia była własnością mojej przedwcześnie zmarłej babki. Zmarła w wieku 30 lat. Odkąd je znalazłam, trzymam je w swoim notatniku i dopiero po jakimś czasie odkryłam postać trzeciej kobiety siedzącej po środku na podłodze. Wydaje mi się, że może to być moja babcia. Kocham tą fotografię, ma niesamowitą atmosferę, leniwego, tajemniczego popołudnia. Zawsze gdy na nią patrzę, ulatuję w świat fantazji, wręcz czuję zapach tamtego dnia”.\nFotografia z archiwum Marii Strzeleckiej.\n„Zdjęcie pochodzi z 2004 albo 2005 roku, z czasów, w których całą rodziną mieszkaliśmy wspólnie – całą, czyli rodzice i trójka dzieci. Zdjęcia te wywołałam dopiero w 2016 roku. Przez kilkanaście lat film leżał w jednym z pudeł na strychu u moich dziadków, podpisanym «Marysia, Zakopane». Pudło należało do kategorii rzeczy zbyt cennych, żeby je wyrzucić, ale zarówno zbyt mało wartościowych, żeby przenieść je do nowego mieszkania, gdzie przeprowadzałyśmy się z mamą i z siostrą. Pudło przejrzałam dopiero latem 2016 roku, robiąc gruntowne porządki. Na zdjęciu są Zofia, Jadwiga i Jan Strzeleccy. Wzrok mojej babci, Jadwigi, sprawia, że całe to zdjęcie nabiera znaczenia. Jej wzrok pełen jest miłości, ciepła, wzruszenia, jednocześnie też ucieka, nie do końca wiadomo nawet w jaką stronę, ale jest bardzo wymowny”.\nFotografia z archiwum Barbary Woźniczki.\n„Ul. Ogrodowa, Kraków, rok około 1993. Mojej prababci oszczeniła się wtedy suczka. Piesek, który jest trzymany przez moją mamę, żył chyba z 16 lat. Za moją mamą stoi mój pradziadek – Bronisław. To do niego Kuleczka była najbardziej przywiązana. Ze wspomnień z dzieciństwa pamiętam, że pilnowała, żeby na fotelu pradziadka nikt poza nim nie siedział, nie pozwalała się nam głaskać, tylko dla niego była milutka. Po jej śmierci dziadek nie chciał mieć więcej zwierząt”.\nJak zajmować się swoimi archiwami rodzinnymi w warunkach domowych?\nPrezentujemy Wam internetowy instruktaż „Jak zajmować się swoimi archiwami rodzinnymi w warunkach domowych”, który opracowała Marcela Paniak, kuratorka projektu „Archiwa rodzinne” realizowanego we współpracy z Fundacją Picture Doc.\nInstruktaż zawiera informacje pomocne dla uczestników projektu wybranych przez kuratorkę oraz dla wszystkich innych osób pasjonujących się archiwalną fotografią rodzinną.\nInstruktaż publikujemy w odcinkach, które są próbą odpowiedzi na pytania:\nCo to są archiwa rodzinne?\nJak pozyskiwać materiały archiwalne w swojej rodzinie?\nJak dbać o fotograficzne archiwum analogowe?\nJak dbać o fotograficzne archiwum cyfrowe?\nJak dzielić się swoimi archiwami rodzinnymi?\nPrzy opracowywaniu instruktażu autorka wykorzystała informacje publikowane przez:\n* Centrum Archiwistyki Społecznej\n(https://archiwa.org/, podręcznik „Archiwistyka społeczna”\n(https://www.nac.gov.pl/, projekt „Archiwa Rodzinne Niepodległej”\n(https://www.archiwa.gov.pl/pl/, projekt „Archiwa Rodzinne Niepodległej”\nFragmenty instruktażu są również opublikowane na stronie internetowej autorki:\nArchiwum rodzinne tworzone jest przez osoby z rodziny podczas codziennych działań w trakcie trwania wszystkich etapów naszego życia. Są to takie materiały jak: dokumenty osobiste, notatki, dzienniki, korespondencja, fotografie, nagrania audio i wideo oraz różnego rodzaju inne pamiątki związane z wydarzeniami dziejącymi się w życiu rodziny. Wszystkie te materiały są ze sobą powiązane poprzez towarzyszące im osobiste historie, które przypominają nam o naszych krewnych i o szczególnych chwilach. Wiadomo więc, że tego rodzaju materiały są niepowtarzalne dla każdej rodziny. To właśnie różnorodność archiwów rodzinnych stanowi o ich wyjątkowości.\nGromadzone przez nas pamiątki są dla nas ważne przede wszystkim ze względu na swoją wartość sentymentalną. Jednak oprócz tego, osobiste wspomnienia, stanowiąc pamięć jednostki konkretnych członków rodziny, współtworzą również pamięć zbiorową całej społeczności. Poszczególne historie rodzinnych losów, będące cenną informacją nie tylko na temat różnych aspektów życia rodziny, ale również regionu czy kraju, składają się na dzieje całej Polski, i tym samym świadczą o swojej wartości historycznej.\nWarto wiedzieć, jak zajmować się archiwami rodzinnymi w warunkach domowych, aby pamięć o historii rodziny przetrwała dla następnych pokoleń. Główne działania związane z pozyskiwaniem, opracowywaniem, rozpowszechnianiem archiwaliów jesteśmy w stanie zrobić zupełnie samodzielnie. Jednak w każdym przypadku, w którym nie jesteśmy pewni, co zrobić z poszczególnymi archiwaliami, poprośmy o pomoc instytucje wyspecjalizowane w tej dziedzinie.\nNajbardziej powszechną sytuacją jest posiadanie materiałów archiwalnych w zbiorach swojej najbliższej rodziny, jednak warto również porównać je z tym, co posiada u siebie dalsza rodzina. Dla każdej osoby poszczególne pamiątki będą miały różne znaczenie – pozyskajmy dla siebie ich kopie, a oryginały pozostawmy ich właścicielom.\nOprócz rodziny, bliższej i dalszej, archiwalia związane z historią naszej rodziny będą też w szkołach, urzędach, archiwach państwowych i kościelnych oraz w innych instytucjach. Dodatkowe informacje znajdziemy na stronie internetowej https://www.szukajwarchiwach.gov.pl/, która nakieruje nas na konkretne instytucje posiadające archiwalia związane z historią naszej rodziny.\nBędąc w posiadaniu różnych materiałów archiwalnych, niezmiernie ważne jest, aby nie zostały one bez towarzyszących im historii. Zwłaszcza fotografie bez podpisów stają się w pewnym momencie bezużyteczne, jeśli nie wiemy, co przedstawiają. Zwykła wspólna rozmowa z rodzicami, babcią i dziadkiem, ciocią czy wujkiem, którzy pamiętają coś na temat historii poszczególnych fotografii, a nawet nagrywanie relacji z osobami z rodziny, pomogą zachować pamięć o rodzinie dla przyszłych pokoleń.\nJeśli zdecydujemy się nagrać relację audio lub wideo, pamiętajmy, że najważniejsza jest sama historia opowiadana nam bezpośrednio przez świadków historii. W momencie, w którym posługujemy się dyktafonem lub kamerą, zwróćmy uwagę na to, aby zachować naturalność rozmowy. Najlepiej spotkać się sam na sam w domu rozmówcy. Przed nagraniem sprawdźmy sprzęt oraz zorientujmy się, czy osoba, z którą rozmawiamy, wie, na czym będzie polegać nagranie. W trakcie nagrywania zagwarantujmy osobie mówiącej zarówno możliwość prowadzenia opowieści na swój własny sposób, jak i możliwość przerwania opowieści, w każdej chwili, w której sobie tego życzy. Po nagraniu zgrajmy plik na dysk komputera oraz zróbmy dwie kopie zapasowe, dołączając również metrykę z uwzględnieniem imienia i nazwiska osoby, z którą odbyliśmy rozmowę, a także miejsca i czasu spotkania. Takie nagranie będzie materiałem uzupełniającym inne pamiątki rodzinne, np. fotografie. Nie zapominajmy, aby cały czas utrzymywać kontakt ze świadkami historii.\nPierwszym etapem pracy przy pamiątkach rodzinnych jest ich właściwe sklasyfikowanie. Wśród fotograficznych egzemplarzy archiwalnych wyróżnia się negatyw, diapozytyw, odbitkę fotograficzną, reprodukcję odbitki fotograficznej, jeśli nie ma oryginału, również kopię cyfrową fotografii oraz album fotograficzny. Elementarną czynnością jest zapoznanie się ze stanem zbioru archiwalnego. Jeżeli fotografie zostały już w jakiś sposób posegregowane przez inną osobę, zachowajmy taki stan, natomiast jeżeli nie ma żadnego klucza segregacji przejętych fotografii, sami o nim zdecydujmy. Kryteria systematyzacji ustala się według takich wyznaczników jak temat zaprezentowany na fotografiach, czas, miejsce, autor fotografii czy rodzaj materiału fotograficznego, a ich ostateczny wybór uwarunkowany jest unikalnym charakterem całego archiwum rodzinnego.\nDrugim etapem pracy przy materiałach rodzinnych jest zapewnienie im właściwego środowiska, w którym są przetrzymywanie. Jednym z bardziej znaczących czynników jest utrzymanie stałych warunków otoczenia archiwaliów, czyli takich bez zmian temperatury, bez wahań jakości powietrza, bez ekspozycji na światło słoneczne. Decydujące dla zachowania jakości fotografii jest również ich przepakowanie ze starych oryginalnych opakowań producentów w nowe specjalne opakowania używane przez archiwistów. Korzystajmy tylko z atestowanych opakowań, które są dedykowane przechowywaniu fotografii. Przy pracy z fotografiami zawsze używajmy bawełnianych rękawiczek, aby nie zostawiać śladów rąk. Wszystkie te czynności przysłużą się trwałości przechowywanych fotografii.\nTrzecim etapem pracy przy fotografiach rodzinnych jest ich inwentaryzacja, czyli czynność polegająca na opisaniu poszczególnych fotografii. Opis uwzględnia imiona i nazwiska osób znajdujących się na fotografiach, czas i miejsce wykonania fotografii, autora fotografii lub nazwę zakładu fotograficznego. Fotografie opisuje się ołówkiem, oznaczając ich numery na opakowaniu fotografii. Przy opisywaniu fotografii ponumerujmy każdą jednostkę fotograficzną oraz serie fotografii, wpisując numerację i nazwę całego zbioru, a także wszelkie dodatkowe informacje, w stworzony przez nas inwentarz. Numery i nazwy jednostek oraz serii są odzwierciedlane w nazewnictwie plików oraz folderów podczas digitalizacji fotografii.\nFotografie oraz inne materiały archiwalne digitalizuje się po to, aby zatrzymać niekorzystnie działający na nie czas. Przy posiadaniu właściwego sprzętu jesteśmy w stanie digitalizować fotografie o dobrej jakości zupełnie sami, natomiast przy fotografiach o złej jakości opłaca się powierzyć pracę specjalistom. Sprzęt, którego używa się, aby przenieść obraz analogowy na obraz cyfrowy, to skaner fotograficzny (płaski z szybą na odbitki fotograficzne oraz ze specjalnymi ramkami na negatywy i slajdy) lub aparat fotograficzny. Przy digitalizacji oryginalny materiał analogowy jest nadal najważniejszy, ponieważ stanowi materialne świadectwo czasu, jednak materiał cyfrowy sprawdza się najlepiej w przypadku, w którym zależy nam na podzieleniu się fotografiami z innymi.\nOto kilka wskazówek, jak digitalizować fotografie:\nPracuj w zaciemnionym pokoju bez dodatkowych źródeł światła.\nUżywaj bawełnianych rękawiczek.\nPozbądź się kurzu z fotografii.\nWybierz właściwe parametry sprzętu, na którym pracujesz.\nW przypadku skanera fotograficznego są to:\nrozdzielczość (wystarczające będzie 3000 pikseli na krótszym boku, zachowując proporcjonalną ilość pikseli na dłuższym boku, przy klatce negatywu lub slajdu o wymiarach 36 x 24 mm), ilość bitów na kanał (48-bitowe RGB, skanując zdjęcia kolorowe, i 16-bitowa skala szarości, skanując zdjęcia czarno-białe), format pliku (bezstratny TIFF).\nW przypadku aparatu fotograficznego są to:\nrozdzielczość (wystarczająca będzie matryca 10 Mpix), ISO (im mniejsze, tym lepsza jakość, im większe, tym gorsza jakość), ogniskowa obiektywu (50–100 mm), format pliku (bezstratny RAW), przysłona (w przedziale 5,6–8), czas naświetlania (uzależniony innymi ustawionymi parametrami), aparat zawsze na statywie z obiektywem skierowanym z góry na dół w stronę fotografowanego przedmiotu, neutralne oświetlenie z dwóch stron (fotografując odbitki), podświetlarka (fotografując diapozytywy lub negatywy), równomierne oświetlenie obrazu.\nZachowaj margines wokół fotografii, aby widoczne były jej krawędzie.\nUżyj jednolitego tła: białego, czarnego, szarego.\nDigitalizuj z dwóch stron, a więc nie tylko awers, ale i rewers, jeżeli są nią nim jakiekolwiek informacje.\nPozostaw pliki wzorcowe TIFF/RAW bez zmian, natomiast ingeruj w obraz, pracując jedynie na kopiach plików JPG (kadrowanie, zmiana kontrastu, usuwanie niedoskonałości materiału fotograficznego).\nNazwij pliki numerami jednostek, a katalogi numerami serii, uwzględniając również nazwę całego zbioru.\nZrób dwie kopie zapasowe zdigitalizowanych fotografii i przechowuj je na dwóch dodatkowych niezależnych dyskach.\nZdigitalizowane fotografie stanowią również materiał, którym można podzielić się z innymi drogą internetową.\nNaturalnym jest, aby dzielić się fotografiami rodzinnymi przede wszystkim w swojej rodzinie. Zdarza się, że osoby z różnych części rodziny nie znają wszystkich fotografii związanych z ich historią. Wspólne spotkania z rodziną, podczas których oglądamy fotografie, to idealna okazja, aby jednoczyć się i tworzyć kultury więzi.\nW przypadku, w którym mielibyśmy decydować się na publiczne rozpowszechnianie naszych archiwów rodzinnych w Internecie, niezmiernie istotne jest rozważenie kwestii prawnych. Materiały archiwalne z XX wieku są chronione prawem autorskim. Jeżeli pozyskane przez nas fotografie objęte są tą ochroną, nie wolno nam rozpowszechniać ich w Internecie i poza nim bez przyzwolenia właściciela praw autorskich lub bez działania w ramach prawa dozwolonego użytku. Oprócz tego istnieją również prawa ochrony wizerunku i prawa ochrony danych osobowych, które będą ograniczać nas w rozpowszechnianiu materiałów archiwalnych. Inaczej jest z materiałami archiwalnymi z domeny publicznej. Warto również zapoznać się ze stworzonymi w 2001 roku licencjami Creative Commons, będącymi rozwiązaniem na publikowanie fotografii w Internecie.\nJednym z pomysłów, który jest w stanie uratować pamięć o naszych fotografiach rodzinnych, jest dzielenie się nimi z archiwami społecznymi. Archiwa społeczne działają przy organizacjach pozarządowych i posiadają inny charakter niż archiwa państwowe. Gromadzą takie materiały archiwalne jak fotografie, zarejestrowane relacje ustne i pisemne oraz inne pamiątki, skupiając się głównie na historii życia codziennego zwykłych ludzi. Jedną z ważniejszych instytucji w tej dziedzinie jest Ośrodek Karta https://karta.org.pl/, która skupia wokół siebie projekty związane z archiwistyką społeczną z całej Polski.\nArtystka i doktorantka Fotografii w Szkole Filmowej w Łodzi. Realizuje pracę doktorską na temat tożsamości w kontekście historycznych i współczesnych fotografii rodzinnych. Posiada zawodowe doświadczenie w opracowywaniu fotograficznych i okołofilmowych materiałów archiwalnych w Filmotece Narodowej – Instytucie Audiowizualnym w Warszawie. Obecnie zajmuje się również profesjonalnym archiwizowaniem plików cyfrowych z planów filmowych oraz promowaniem różnych sposobów archiwizacji. Oprócz tego udziela się w społeczności sieci archiwów społecznych. Prowadzi warsztaty o fotografii. Współorganizuje w roli kuratora wystawy fotograficzne. Jest autorką tekstów o fotografii. Nie tylko w swojej działalności okołofotograficznej, ale przede wszystkim w swojej własnej twórczości eksploruje tematy tożsamościowe oraz pokrewne, jak wizerunek, pamięć, historia – świadomie wykorzystując fotografię będącą autokomentarzem samego medium. Na swoim koncie posiada kilka wystaw indywidualnych i wiele wystaw zbiorowych w Polsce i za granicą. Została doceniona w publikacjach fotograficznych. Została też wyróżniona licznymi nagrodami, spośród których najważniejsza była nominacja „Prix Découverte” podczas festiwalu Les Rencontres d’Arles. Zajmuje się fotografią archiwalną bardzo wszechstronnie – zawodowo, naukowo, artystycznie, prywatnie – sprawdzając, jak ten temat rozumiany jest powszechnie w społeczeństwie.


Nasze imprezy –\nZapraszamy do zapoznania się z imprezami, które cyklicznie organizuje Miejski Ośrodek Kultury „Amfiteatr”.\nZakres imprez organizowanych przez MOK „Amfiteatr” jest bardzo szeroki.\nKoncerty w „Amfiteatrze”\nHistoria organizowania koncertów w „Amfiteatrze” sięga 1980 roku, kiedy obiekt został oddany do użytku. Od tego czasu przez scenę „Amfiteatru” przewinęła się plejada dawnych i obecnych gwiazd polskiej sceny muzycznej, dziennikarskiej i aktorskiej, wśród których można, między innymi, wymienić: Krystynę Sienkiewicz, Romana Wilhelmiego, Zbigniewa Wodeckiego, Andrzeja Rosiewicza, Bożenę Dykiel, Irenę Jarocką, Marylę Rodowicz, Magdę Umer, Wojciecha Manna, radomski zespół IRA, Halinę Frąckowiak, Janusza Gajosa, Ryszarda Rynkowskiego, Andrzeja Zauchę, Violettę Villas, zespół Lombard, Bogdana Smolenia, Kazimierza Kaczora, Edytę Geppert, Michała Bajora, Hannę Banaszak, zespół Papa Dance i Krzysztofa Jaroszyńskiego. A to tylko w latach 80-tych.\nFoto: Amfiteatr – Bajm z Beatą Kozidrak wystąpił w Amfiteatrze podczas Dni Radomia – 24.06.2011\n„Spotkajmy się na Żeromskiego” to cykl koncertów, które odbywały się w każdą niedzielę lata na scenie przed Urzędem Miejskim w Radomiu (w latach 2009-2015). Kiedyś, w ramach tych koncertów, można było posłuchać jedynie młodych wokalistów i zespołów z Radomia. Uległo to zmianie w 2009 roku, kiedy gospodarzem nowej sceny plenerowej jak i organizatorem koncertów został Miejski Ośrodek Kultury „Amfiteatr”. Wraz z Gminą Miasta Radomia „Amfiteatr” każdorazowo zaprasza na miejski deptak w okolicę Urzędu Miejskiego gwiazdy polskiej muzyki rozrywkowej, reprezentujące różnorodne gatunki i style muzyczne.\nFoto: Amfiteatr – Kasia Kowalska – 4.09.2011\nFoto: Amfiteatr – Iga Lewandowska i Kuba Stankiewicz: Chopin Songbook – 3.12.2010\nOd 2000 roku Miejski Ośrodek Kultury „Amfiteatr” zainicjował wydarzenie pt. Turniej Słowa. Był to cykliczny konkurs recytatorski odbywający się zawsze pod koniec roku i mający na celu propagowanie literatury polskiej oraz kształtowanie wrażliwości na piękno języka polskiego i doskonalenie umiejętności recytatorskich.\nFoto: Amfiteatr – Wręczenie nagród podczas 10 Turnieju Słowa w 2010 roku\nDuże uznanie wśród radomian zdobyła działająca od lutego 2010 roku, „Muzyczna Kuźnia Talentów”. Pomysłodawcą i prowadzącym kuźnię był Dyrektor ds. artystycznych „Amfiteatru” – Jerzy Skwarek. W ramach spotkań organizowane były prezentacje muzyczne, głównie koncerty, na których występują zespoły współpracujące i zaprzyjaźnione z „Amfiteatrem”. Projekt muzyczny, bo tak się go nazywało, miał na celu promocję rodzimych twórców, a występujące zespoły prezentowały różne nurty muzyczne.\nFoto: Amfiteatr – Występ zespołu Wave Storm w 2010 roku\n„Radomskie Dni Godności” – impreza zajmująca się osobami niepełnosprawnymi – została zainaugurowana w Radomiu za sprawą dyrektorki „Amfiteatru” Grażyny Chabowskiej w 2005 roku. W czasie imprezy odbywały się prezentacje artystyczne, spotkania integracyjne, koncerty oraz uroczysty przemarsz ulicami Radomia.\nFoto: Amfiteatr – Radomskie Dni Godności 2010


2 x w tygodniu , a w pozostaĹe dni spacer . - Axun Music\nWysłany: Wto 22:42, 25 Mar 2014 Temat postu: 2 x w tygodniu , a w pozostaĹe dni spacer .\ntrzymam kciuki za was wszystkie i ĹźyczÄ powodzenia [link widoczny dla zalogowanych] Balam sie go wlozyc gleboko, bo nigdy tego nie robilam.\nGoĹÄ nie ma negatywĂłw, sprzÄt niedrogi... [link widoczny dla zalogowanych] Inaczej oczyszczam jelita- woda mineralna z cytrynÄ\ni dzieÄmi....uwierz mi, to niezbÄdne. dzieĹ szĂłsty On teĹź ma koleĹźanki ktĂłre siÄ w nim kochajÄ\n... wyzysk .. wiesz z tym uĹmiechem to chycba siÄ trochÄ przesadza, ja jestem pogodnÄ\nPani Agnieszka dobierze odpowiedni pigment do Pani skĂłry i zakryje za pomoca tego barwnika slad , ktĂłry ma Pani na rÄce. Nie dalo rady, ale moze z kazdym dniem bedzie juz lepiej Ciekawe kiedy beda efekty (w chudnieciu) i jakie wogole one beda? Im szybciej sie ruszamy tym szybciej dojdziemy, wiec czasami wypada zwolnic i dac temu wszystkiem i wszystkim odpoczac ( chodzi rowniez o sasiadow ktorzy sciszaja telewizor i podsluch*ja a pozniej przez dwa dni nie odpowiadaja dzien dobry ) Czeste zmiany pozycji powoduja, ze sa chwile przerwy, ktore wplywaja pozniej na przedluzenie stosunku. -30g tuĹczyka lub 30g kurczaka z 2 ĹyĹźeczkami majonezu z ÄwiartkÄ\nawokado czy ktoĹ z was wie co stosowaÄ na stan zapalny skĂłry (waĹu paznokcia) bo jest on jakiĹ troche fioletowy [link widoczny dla zalogowanych] =com_content&view=article&id=370 anna-moda-tajniki-makijau-&catid=373:artykul-strona-startowa &Itemid=18 Jeszcze zrobi oczy mam nadziejÄ !!!


Ewakuacja TVP z pl. Powstańców - niewybuch - tvpforum.pl\nPost autor: janekpogwad » (wt) 28 sie 2012, 14:11\nNa pl. Powstańców w Warszawie, podczas budowy linii metra, natknięto się na niewybuch z czasów II WŚ. Ewakuowano już NBP, ewakuują pobliskie budynki, w tym TVP.\nW związku z tym szykuje nam się dzisiaj ciekawe popołudnie i wieczór, gdyż Wiadomości, Panorama oraz Teleexpress będą musiały nadawać z Woronicza. Wiadomo, że do takiej akcji nie byli w ogóle przygotowani.\nW INFO dyżur ma teraz Kulczycki, który świetnie się sprawdza w relacji.\nSytuacja jest wyjątkowa, nigdy wcześniej tak ważny budynek TVP nie był ewakuowany.\nPost autor: janekpogwad » (wt) 28 sie 2012, 14:39\nO 15:30 "INFO Serwis" z Woronicza. Ciekawe co z "Wiadomościami" o 15:00.\nPost autor: Kasztelan » (wt) 28 sie 2012, 14:42\nWiadomości są z Placu, nie? Tak więc ich albo nie będzie albo będzie skrót z prowizorycznego studia na Woronicza.\nEDIT: Wiadomości jednak idą. Ale bez żadnych lotów kamerowych, z jednego ujęcia. Czyli greenbox.\nOstatnio zmieniony (wt) 28 sie 2012, 15:02 przez Kasztelan, łącznie zmieniany 1 raz.\nPost autor: pilnik1808 » (wt) 28 sie 2012, 15:01\nA jednak "Wiadomości" z blueboxa.\nPost autor: janekpogwad » (wt) 28 sie 2012, 15:15\nNie wydaje mi się, żeby "Wiadomości" były z blueboxa. To musiał być jakiś ekran, bo na początku była jakaś taka niebieska krawędź. Jakoś fatalna, a łączenie "Teleexpressowe".\nPost autor: Kasztelan » (wt) 28 sie 2012, 15:18\nPrzed chwilą przerwano emisję Raportu z Polski, na antenie TVP Info Wiadomości.\nPost autor: pilnik1808 » (wt) 28 sie 2012, 15:20\nSkoro "Wiadomości" nie są nadawane są z blueboxa, to jak wytłumaczyć zupełnie inne kadrowanie? Na pewno musieli nadawać sprzed "niebieskiej ściany".\nPost autor: janekpogwad » (wt) 28 sie 2012, 15:38\nZ blueboxa jest teraz TVP Info i to widać. Poza tym Holecka siedzi na innym fotelu. Takim chyba z "Na pierwszym planie", nie?\nPost autor: janekpogwad » (wt) 28 sie 2012, 23:17\nGarść linków z filmami z dzisiaj:\n- Ostatni Serwis i pożegnanie Kulczyckiego: https://www.youtube.com/watch?v=QxE2mX1r ... re=g-all-u\n- Materiał o ewakuacji: https://www.youtube.com/watch?v=DxmL777S ... re=g-all-u\n- Początek Serwisu o 16:30: https://www.youtube.com/watch?v=2QNLkcm9 ... re=g-all-u\nReszta na tvp.info.\nGaleria na TVP.PL: https://www.tvp.pl/publicystyka/galeria/ ... vp/8374682\n(w tle kamera rejestrująca akcję zza okna)\nI teraz chronologicznie:\n- Kulczycki żegna się z widzami INFO\n- Następuje Pogoda INFO (plansza z podkładem)\n- Potem "Raport z Polski" z puszki\n* (w międzyczasie na TVP1) "Wiadomości" z Woronicza wraz z łączeniem w stylu "Teleexpressu" (grafika), jakoś tragiczna, stara, duża czcionka zegarowa\n- "Raport z Polski" jeszcze raz to samo z podpisem "powtórka"\n- Ok. 15:15 "Wiadomości" emitowane tylko na INFO! Oba prowadziła Senyk\n- O 15:32 zaczyna się "INFO Serwis", długa czołówka, bez przejść, z greenboksa, ze studia 6 Telewizji Polonia, skąd nadają kilka programów dla tego kanału\n- INFO na Woronicza ciągnie do programów lokalnych\n* "Panorama Kraj" o 16 ze studia, to mnie właśnie zastanawia\n* "Teleexpress" normalnie\nW oknach newsroomu zostawione zostały kamery, które na bieżąco transmitowały prace saperów.\nOgólnie rzecz biorąc: nie było źle, szybko się zorganizowali, mało wpadek jak na taki pośpiech. Ale gdyby rzeczywiście ta bomba wybuchła, to TVP mogłaby mieć nie lada problem...\nPost autor: michal » (wt) 28 sie 2012, 23:33\njanekpogwad pisze: - INFO na Woronicza ciągnie do programów lokalnych\nSerwisy o 15:30 i 16:30. O 16:10 "Rozmowa Dnia" nadawana z Sejmu z widowni (Jan Ordyński z Markiem Jurkiem i Stefanem Niesiołowskim). Kamera skierowana w stronę sali plenarnej, filmuje z góry, panom jest strasznie ciasno, widzimy ich złączone uda. O 16:55 Pogoda graficzna.\nPost autor: doktorfaustus1 » (śr) 29 sie 2012, 10:39\nJak dla mnie to mała kompromitacja TVP. Rozumiem, że mają problemy z finansami, ale filmy z ewakuacji na których widać panów biegających z monitorami komputerów i wywożących stacje komputerowe na wózkach to obciach. Może akurat były to dyski z jakimiś ważnymi danymi, programami do edycji, ale nie tak powinno to wyglądać. Kiedyś - za czasów Warakomskiej - pisałem o planach TVP do których dotarłem - jeden serwer dla całej agencji informacyjnej i ośrodków regionalnych, z dostępem do archiwum, materiałów aktualnie tworzonych etc.\nPracuję w dość dużej firmie, której siedziba znajduje się w Łodzi (starzy forumowicze wiedzą o co chodzi ) W naszym przypadku bardzo duża centrala ma awaryjne pomieszczenia biurowe na drugim końcu miasta - ileś tam pięter w jakimś biurowcu. Owszem - sporo to kosztuje, ale wszystko działa tak, że w przypadku ewakuacji lub np poważnej awarii wszyscy wsadzani są w autobus i zawożeni do awaryjnego biura. Ba - takie rozwiązania stosowane są w większości korporacji...\nNie rozumiem dlaczego nie mają na Woronicza awaryjnego studia specjalnie na potrzeby serwisów informacyjnych - nie musi być duże, od razu z blue boxem i całą "instalacją" umożliwiającą normalne funkcjonowanie - ileś tam komputerów i dostęp do serwerów agencji informacyjnej, umożliwiających pracę nad materiałami rozpoczętymi w innym miejscu Warszawy. Ot nagła zmiana miejsca pracy nie wymaga przeciągania kabli, szukania stołu i przewożenia wózkiem małych komputerków... Ileż miejsca na to potrzeba - jedno studio i kilka pomieszczeń dla dziennikarzy.\nSam blue box użyty w TVP Info dość prymitywny - widać brak pomysłu, dobrych grafików, osób dbających o ogólny wygląd, estetykę. Obrazek za plecami red. Holeckiej jak z północnokoreańskiej TV. Oglądając jej zapowiedzi ma się wrażenie, że jak zacznie się bujać na fotelu to spadnie w dół\nPost autor: michal » (śr) 29 sie 2012, 11:44\nZauważyliście, że Holecka ma zabandażowany kciuk u nogi?\nPost autor: janekpogwad » (śr) 29 sie 2012, 12:14\nPewnie ją te klapki poobcierały.\nZ tego co wiem, to tego typu serwery mają chyba w TVN-ie.\nTo znaczy samo zaaranżowanie studia Polonii na TVP Info, nawet szukanie tego stołu (nota bene on był chyba kiedyś w studiu "Wiadomości", zaraz po liftingu w 2007 r., siedział przy nim prezenter pogody) to jeszcze by uszło. Widok z Pałacu Kultury rzeczywiście niefortunny, poza tym i tak bardzo mi się nie podoba widok z Mostu Świętokrzyskiego w "Serwisie" o 16:30 na ekranie. Już lepsze były kiedyś takie monitorki, mniejsza z tym. Powinno być jakieś uniwersalne tło do tego zrobione tak na "zaś". Zresztą i tak pamiętamy jak wyglądały serwisy przy ostatnim drobnym remoncie w maju. Tragedia.\nObawiam się jednak czegoś innego. Tego, że INFO nie szło całkowicie z Woronicza. Logo, sierżant i pasek szły non-stop tak samo. Pewnie zostawili na Powstańców włączony cały sprzęt i ewentualnie zdalnie go sterowali. Nie wiem, może nie mieli innej możliwości przeniesienia tego i sposobu nadawania, ale jednak i tak wszystko przechodzi jeszcze raz przez Woronicza, więc taką pętlę zrobili? Gdyby teraz, nie daj Boże, ta bomba eksplodowała i zniszczyła cały sprzęt, mogłoby się okazać, że Info znikłoby z eteru. Sam nie wiem, czy to dobrze, że za kilka lat będą się całkowicie przenosić na Woronicza.\nPost autor: Trzeciak » (śr) 29 sie 2012, 16:19\nDobrze - bo będą nadawać z jednego miejsca - będą więc mniejsze koszty nadawania. W sumie studio na Pl. Powstańców TVP ma tylko z musu.\nPost autor: janekpogwad » (ndz) 02 wrz 2012, 14:26\n"Wiadomości" o 15:00 podczas ewakuacji pl. Powstańców nie były prowadzone z blueboksa, zresztą tak jak się upierałem. Ale jednak w Panoramie, to mają katastrofalną jakość i to właśnie było widać.\nZdjęcie z fanpage'u Katarzyny Senyk.\nCiekawe, dlaczego nie mogli stamtąd prowadzić TVP Info? Gdzie w ogóle jest to studio, że nie musieli robić ewakuacji?


50 sztuk hot sprzedaż laserowo wycinane nazwa miejsce pucharu papier karty tabela decor mark kieliszek do wina sprzyja ślub słodkie miłośników party decoration Festive & Party Supplies\n50 sztuk Hot Sprzedaż Laserowo Wycinane Nazwa Miejsce Pucharu Papier Karty tabela Decor Mark Kieliszek do wina Sprzyja Ślub Słodkie Miłośników Party Decoration\nwysokiej jakości nazwa miejsce karty na ślub przyjęć, ślub prysznice, formalne partii i więcej.\nta aukcja jest dla jednej tabeli nazwa karty karty lub numer tabeli.\nmając do wyboru kolory można tworzyć własne unikalne wine glass.\nto będzie dobry wybór dla prezentów.\ncieszyć się razem na zakupy i mieć dobry dzień.\nrozmiar: (L) X (W): 9X9 cm/3.54 '' X 3.54 '' (ok.)\nzawartość opakowania: 50 Sztuk Nazwa Karty.\nWzór: Panna młoda i Pan Młody,Chłopiec i Dziewczynka\nOkazje: Ślub i Zaręczyny,Ślub,Walentynki\nNumer modelu: HQ0796\nType: Wedding Cup card\n1000 sztuk/partia 10mm 4 Carat AB Kolor Kryształ Tabela Scatter Diamentowe Konfetti Akrylowe Diamentowe Konfetti Ślubne\nAtten: po prostu pokazać kolor w rysunek zdjęcia, nie, co do wielkości, możesz wybrać rozmiar (4.5mm 6.5mm 8mm 10mm) chcesz w naszym sklepie. szczęśliwego zakupy!! opis: 1000 sztuk 10mm Akrylowe diamenty Tabela Konfetti kolor: AB Kolor jasność: bez\nWysokiej Jakości 33 Ft/10 M Crystal Clear Acrylic Łańcuch Koralików Garland Żyrandol Wiszące Wedding Party Home Decoration Supplies\nopis: * wspaniały akcent do ślubne centerpieces lub kryształ drzewo * każdy koralik środki około 14mm (9/16 ) szerokości i są połączone z silver rings. * Garland można skrócić do dowolnej długości, usuwając srebrne pierścionki * opakowanie: Zawiera\n7 Tier Crystal Clear Acrylic Okrągły Wedding CupCake Stojak Wieży\nZAPRASZAMY DO NASZEGO SKLEPU NA ZAKUPY całkowity rozmiar: cały rozmiar 3 Tier: Długość 250mm (10 cali) * Szerokość 250mm (10 cali) * Wysokość 212mm (8.48 cali) 4 Tier: Długość 300mm (12 cali) * Szerokość 300mm (12 cali) * Wysokość 312mm (12.48 cali)


Pobierz najnowszą wersję ASSASSIN'S CREED IDENTITY za darmo po polsku z CCM - CCM\nASSASSIN'S CREED IDENTITY to kolejna gra z popularnej serii dla urządzeń mobilnych z systemem Android. W ASSASSIN'S CREED IDENTITY użytkownik ma okazję stworzyć postać asasyna, którego będzie rozwijał poprzez wypełnianie kolejnych misji. A wszystko na tle pięknych, włoskich pejzaży!\nZasady gry: Gracz ma okazję stworzyć własnego asasyna, czyli wojownika, którego będzie mógł rozwijać. Jego zadanie polega na wykonywaniu poszczególnych misji fabularnych. Ich przejście powoduje, że nasz bohater staje się coraz bardziej uzdolniony i awansuje w hierarchii.\nMisje: W rozgrywce jest nieskończona ilość zadań do zaliczenia. Po ich ukończeniu odblokowują się nowe lokalizacje oraz setki niezwykłych i przydatnych przedmiotów, na przykład bardziej zaawansowanej broni.\nRankingi: Osiągnięcie wysokich wyników w rozgrywce pozwala zapisać się w globalnych rankingach i rywalizować z innymi fanami gry. Pokaż innym graczom z całego świata, kto jest najlepszy! Gra dostępna jest w wielu językach, także po polsku.\nEfekty: Wykorzystanie w grze oszałamiających efektów graficznych sprawi, że będzie ona czystą przyjemnością i pozwoli nam niemal przenieść się do świata fabuły. Dodatkowym atutem jest fakt, że nasz bohater odwiedza miejsca związane z epoką włoskiego renesansu tj. Santa Croce we Florencji czy Koloseum w Rzymie.\nRozmiar: 99 MB.\nGra dostępna w kilku wersjach językowych.\nMożliwość stworzenia swojego bohatera.\nZabawa na wiele godzin.\nMożliwość zapisania się w rankingach globalnych.\nAssassin's creed identity download - Meilleures réponses\nAssassin's creed identity free download - Meilleures réponses\nW Assassin’s Creed Rogue zagrasz oczami - Aktualności\nOstatnia aktualizacja: 14 wrz 2016 o 14:52 przez Anna Dobrzyńska .


Jak leczyć dysforię 👃 Portal Zatok I Innych. - 2019\nDysphoria to stan przeciwny do euforii. Objawy tej choroby: ataki złego samopoczucia, depresji emocjonalnej, apatii lub, wręcz przeciwnie, drażliwości i agresywności, często są również próby samobójcze. Często dysforia jest prekursorem depresji. Leczenie tego stanu w tradycyjnej medycynie wiąże się ze stosowaniem leków przeciwdepresyjnych - leków psychotropowych, które wpływają na metabolizm neuroprzekaźników. Leki te charakteryzują się ciężkimi działaniami niepożądanymi, aw niektórych przypadkach mogą nawet pogorszyć stan pacjenta. O wiele bezpieczniejsze jest popularne leczenie dysforii.\nLudowe leki działają uspokajająco, hipnotycznie, przyczyniają się do normalizacji nastroju, wzrostu aktywności życiowej. Ponadto, niektóre zioła lecznicze, w szczególności dziurawiec, mają podobne leki przeciwdepresyjne, ale działają łagodniej,i dlatego nie powodują skutków ubocznych i zależności.\nNiemożliwe jest jednoznaczne wskazanie przyczyn stanu patologicznego. Istnieje kilka czynników, które mogą powodować rozwój choroby.\nObjawy dysforii manifestują się u osoby na tle różnych chorób wpływających na ośrodkowy układ nerwowy:\nzaburzenia psychopatyczne typu pobudliwego;\nzaburzenia osobowości dwubiegunowej;\nzanikowe procesy w mózgu;\nchoroba naczyń mózgowych: udar krwotoczny lub udar niedokrwienny, skurcz naczyń;\nDysforium może być również spowodowane długotrwałym stresem, wstrząsem lub urazem.\nU kobiet dysfonia może rozwijać się na tle zmian hormonalnych w organizmie:\nZmiany hormonalne przed menstruacją (zespół przedmiesiączkowy);\nzmiany w trakcie lub po ciąży (depresja poporodowa).\nCzęsto dysforia występuje na tle uzależnienia od alkoholu lub narkotyków.\nDysphoria przejawia się atakami, których czas trwania wynosi od kilku godzin do kilku tygodni. Jeśli ataki złego nastroju są przedłużone, można mówić o rozwoju depresji u danej osoby.\nObjawy dysforii nagle, często bez zewnętrznych przyczyn. W tym samym czasie nastrój człowieka psuje się, staje się ponury, przygnębiony. Często towarzyszy temu zwiększona płaczliwość.\nOsoba z dysforią jest niezadowolona ze świata zewnętrznego, często skłania się do obwiniania innych osób. Dysforom może towarzyszyć agresywność i drażliwość lub apatia, niechęć do robienia czegokolwiek. W ciężkich przypadkach atakom dysforii towarzyszą myśli samobójcze lub nawet próby samobójcze.\nCzasami u pacjenta może rozwinąć się dysforia, sprzężona z psychozą lub zmętnieniem świadomości. W tym przypadku człowiek nie realizuje swoich działań, a po zakończeniu ataku nie pamięta ich. W tym stanie osoba może być niebezpieczna dla siebie i innych wokół siebie.\nAtaki kończą się tak gwałtownie, jak się zaczynają.Koniec ataku może być związany z użyciem mikstur leczniczych lub ludowych mikstur leczniczych lub być spontaniczny.\nPrzeznaczyć łagodny i ciężki stopień choroby. Przy łagodnych objawach objawy choroby są "nasmarowane", a osoba w tym stanie jest w stanie wykonywać swoje codzienne obowiązki. Taka osoba charakteryzuje się zwiększoną drażliwością i "złożonym" charakterem. Ujawnia cynizm, korozję, sarkazm.\nWyraźna dysforia zmienia życie osoby. Jednocześnie pojawiają się objawy takie jak uczucie rozpaczy, tęsknota, rozpacz i strach, niepokój wzrasta. Tacy ludzie mają ataki agresji, podczas których niektórzy z nich nie mogą kontrolować siebie i stanowić zagrożenie dla innych. W ciężkich przypadkach dochodzi do pomieszania świadomości, psychopatii, delirium.\nLeczenie choroby zależy od jej przyczyn i ciężkości. Przy łagodnej dysforyce nie zaleca się stosowania leków. W przypadku ciężkiej choroby, tradycyjna medycyna (psychiatria) zaleca stosowanie leków przeciwdepresyjnych, przeciwpsychotycznych i neuroleptycznych - leków wpływających na metabolizm neuroprzekaźników i zmieniających fizjologię układu nerwowego.\nTakie leki charakteryzują się poważnymi działaniami niepożądanymi ze wszystkich układów narządów ludzkich. Ponadto, osoba, która rozpoczęła leczenie lekami przeciwdepresyjnymi, istnieje pewien rodzaj uzależnienia. Od przyjęcia tych leków bardzo trudno odmówić, ponieważ bez nich stan osoby gwałtownie się pogarsza.\nAlternatywą dla przyjmowania leków są środki ludowe. Zioła lecznicze mają uspokajający, hipnotyczny efekt, zmniejszają aktywność umysłową, przeciwwagę. Niektóre zioła są naturalnymi miękkimi środkami przeciwdepresyjnymi, które poprawiają stan osoby, ale nie powodują skutków ubocznych.\nMennica. Herbata miętowa może pomóc pozbyć się bezsenności. W 200 ml wrzącej wody parzona 2 łyżeczki. mięty, nalegaj pół godziny i filtruj. Aby posmakować dodaj miód. Wypij całą infuzję przed snem.\nDziurawiec. Ta roślina ma działanie podobne do leków przeciwdepresyjnych. Przygotuj napar z dziurawca. Roślina jest zbierana w okresie kwitnienia. 2 łyżeczki. suszone posiekane liście i kwiaty dziurawca są wlewane w 200 ml wrzącej wody, nalegają 10 minut, a następnie są filtrowane. Pij 1 szklankę dwa razy dziennie.Zabieg trwa 2-3 miesięcy, a pierwszy efekt leczenia pojawią się nie wcześniej niż w ciągu miesiąca. Jednak takie leczenie jest bezpieczne i skuteczne.\nSchisandra. Roślina pomaga w stresie, zwiększa witalność. Przygotuj nalewkę jagód tej rośliny. 20 g wysuszonych owoców cięte i wlać 100 ml alkoholu, twierdzą w ciemnej butelce szklanej ciepła 10 dni, po czym przesączono, wyciska owoców i utrzymywano przez kolejne 3 dni. Weź 20-25 kropli nalewki trzy razy dziennie.\nPassionflower. Wlew tej rośliny pomaga poradzić sobie z lękiem. W 150 ml wrzącej wody parzyć 1 łyżeczkę. suszone zioła, nalegaj 10 minut, a następnie filtruj. Pić napar 1 raz dziennie przed snem.\nZbiór ziół. Wymieszać 1 część kwiatów rumianku, liści i korzenia waleriany melisy i szyszek chmielowych 2 części. W 400 ml wrzącej wody parzona 2 łyżki. l. taki zbiór, nalegaj na kwadrans i filtruj. Cały napar jest pijany w ciągu dnia w małych porcjach.\nJeżeli osoba jest często podatne na ataki dysforii, należy zrozumieć przyczyny tego. Tacy ludzie powinni przejść cykl psychoterapii. Alternatywą dla tego kursu może być auto-trening i medytacja.Jeśli to możliwe, w tym stanie bardzo pożyteczne jest samotne podejście do natury i cieszenie się harmonią otaczającego świata.\nBardzo przydatne do poprawy nastroju tego sportu. Podczas uprawiania sportu produkowane są endorfiny - "hormony przyjemności". Tylko ćwiczenia powinny być umiarkowane, dać uczucie łatwego zmęczenia. Korzystne są sporty grupowe: gry zespołowe, tańce, sztuki walki (na których można stracić nadmierną agresję). Serotonina i endorfiny są również produkowane podczas seksu.\nCzęsto ataki dysforii mogą wystąpić w sezonie zimowym na tle braku witamin. W takim przypadku pomocne będzie prawidłowe żywienie. Lepiej jeść jak najwięcej świeżych owoców i warzyw, suszonych owoców, orzechów, miodu i gorzkiej czekolady - wszystkie one są cennymi źródłami witamin i minerałów, podnoszą odporność i dają siłę. Konieczne jest powstrzymanie się od przyjmowania alkoholu i narkotyków.\nFilmy Podobne Problemy: Dysforia objawia się obniżonym nastrojem. Przyczyny i leczenie.


Październik 2019 – Strona 2 – AW Press – serwis o życiu gwiazd\nprzez Kasia Abramczyk · Published 25 października 2019\nprzez Kasia Tokarz · Published 24 października 2019\nprzez Kasia Abramczyk · Published 24 października 2019\nOtwarcie Mansi London w Gdyni! Wpadła nawet Chodakowska\nW sobotni wieczór Gdynia stała się wyjątkowym miejscem na mapie kulturalnej Polski. W nowo otwartym showroomie Mansi London klienci mogą podziwiać nie tylko designerskie meble, ale także abstrakcyjne obrazy malarki Alicji Domańskiej. Na otwarciu...\nprzez Luiza Greta Ballo · Published 23 października 2019 · Last modified 26 października 2019\nAnna Jurksztowicz na koncercie Jimka! Piosenkarka zawsze wspiera syna!\nRadzimir Dębski jest zdecydowanie jedną z najciekawszych i najzdolniejszych postaci w polskiej branży muzycznej. Jego koncerty przyciągają wielotysięczną widownię a bilety wyprzedają się w ekspresowym tempie. Pojawił się na największych scenach w Polsce takich...\nprzez Kasia Tokarz · Published 23 października 2019\nTego się nie spodziewali! Uczestnicy Top Model w Izraelu\nTop Model to reality show, które od wielu lat gromadzi przed telewizorami rzesze fanów modelingu. Zmagania kandydatów do tytułu polskiego top model możemy oglądać w każdy poniedziałek w stacji TVN. Co wydarzyło się w...\nprzez Kasia Tokarz · Published 22 października 2019 · Last modified 23 października 2019\nprzez Kasia Tokarz · Published 22 października 2019\nprzez Kasia Abramczyk · Published 22 października 2019\nNowy projekt Izabeli Janachowskiej-Jabłońskiej gotowy. Czym tym razem zaskoczyła nas ekspertka od ślubów?\nIzabela Janachowska-Jabłońska od wielu lat uważana jest za specjalistkę od ślubów. W swojej karierze pomogła wielu przyszłym parom młodym, ratując przy tym niejedną ceremonię ślubną. Tancerka swoją pasję odkryła w 2014 roku podczas przygotowań...\nPrzeszedł ciężki wypadek, a teraz wraca z nową płytą!


Zabiegi pielęgnacyjne i upiększające twarzy szyi i dekoltu – Your-beauty.pl\nProcedura przy zabiegach:\nzaczynamy od demakijażu twarzy, tonizujemy skórę, stosujemy peeling dobrany do rodzaju cery, aplikujemy skoncentrowaną ampułkę dedykowaną dla rodzaju zabiegu, nakładamy maskę dedykowaną dla rodzaju zabiegu, wmasowujemy krem.\nZABIEG NAPRAWCZO-ŁAGODZĄCY Z ROŚLINNYMI KOMÓRKAMI MACIEŻYSTYMI\nZABIEG NAWILŻAJĄCO-REGENERUJĄCY Z KWASEM HIALURONOWYM\nZABIEG PRZECIWSTAŻENIOWY- ANTI AGE\nProcedura przy zabiegu:\nZABIEG CLINICAL REPAIR CARE\nClinical Repair Care jest kapitalnym uzupełnieniem dla zabiegów inwazyjnych, ale idealnie sprawdza się także jako pielęgnacja alternatywna. Działa zapobiegająco procesom spadku napięcia i elastyczności, przywraca potencjał genetyczny młodej skóry oraz intensywnie stymuluje procesy odnowy naskórka. Pozwala błyskawicznie poprawić kondycję skóry i wygładzić zmarszczki. Zabieg inicjuje mechanizmy regeneracyjne, które w zauważalny sposób, pozwalają osiągnąć efekty odmłodzenia o długotrwałej sile działania. Zabieg wykonywany jest z masażem twarzy szyi i dekoltu.\nZABIEG BANKIETOWY FIRMOWY „Your Beauty”\nZabieg wygładzający, ujędrniający i rozświetlający. Peeling wygładzający i ujędrnienie falami radiowymi RF z laserem biostymulującym, koktajl witaminowy i maska algowa lub kremowa sprawią, że zabłyśniesz olśniewającą urodą w ważnym dla Ciebie momencie. Zaleca się wykonanie zabiegu na dzień – dwa przed „wielkim wydarzeniem”.\ndemakijaż, aplikacja i wmasowanie ampułki w obszarze zabiegowym, zastosowanie płatków nawilżających eliminujących obrzęki i cienie pod oczami, wklepanie kremu.\nZabieg naprawczo-łagodzący z roślinnymi komórkami macierzystymi


Xavi – więcej niż tylko talizman szczęścia - PrimeraDivision.pl\nPrimeraDivision.pl › Primera Division › Xavi – więcej niż tylko talizman szczęścia\nŹródło: Primeradivision.pl 09:16, 30. listopada 2021 Paweł Paczocha 0\nPo ostatnim zwycięstwie Barcelony nad Villarrealem pojawiły się – pół żartem, pół serio, rzecz jasna – wypowiedzi, według których Xavi jest dla swojego klubu talizmanem szczęścia. To w piłce faktycznie jest istotne, ale kataloński trener przez niespełna miesiąc pokazał, że nie zamierza polegać jedynie na fortunie czy jej braku.\nOdkąd Xavi trafił na ławkę trenerską Barcelony, ta wygrała oba mecze ligowe i bezbramkowo zremisowała w Lidze Mistrzów – w każdym z przypadków, spotkanie mogło skończyć się dla Dumy Katalonii gorzej\n41-latek zdołał już jednak wprowadzić swoje porządki, dzięki którym kibice na Camp Nou mogą spoglądać na przyszłość z nadzieją\nKatalończyk różni się od swoich poprzedników: Ronalda Koemana, Quique Setiena czy Ernesto Valverde\nNiedługo minie miesiąc, odkąd Joan Laporta poinformował o zatrudnieniu Xaviego Hernandeza. Były gwiazdor Barcelony jako trener był wielką niewiadomą. Pomijając ogólny zarys jego filozofii, niewiele wiadomo było o szczegółach, decyzjach personalnych czy rodzaju przywództwa, jaki chce reprezentować. Dla kibiców najważniejsze było jednak tylko to, by zespół zaczął wygrywać. A przynajmniej przestał przegrywać.\nI to Xaviemu udało się wprowadzić od samego początku. Trudno uznać debiut w derbach z Espanyolem za wymarzony start. Papużki to zespół zdolny do zranienia każdego rywala w La Lidze, nie mówiąc już o znienawidzonym rywalu zza miedzy. A Blaugrana rozegrała solidny mecz – i to pomimo wielu absencji kluczowych zawodników, by wspomnieć jedynie o Ansu Fatim i Ousmanie Dembele – i wywiozła zwycięstwo po golu Memphisa Depaya z rzutu karnego. W ostatniej kolejce zaś Blaugrana wywalczyła zaś pierwszy (!) wyjazdowy triumf w tym sezonie. I to nie przeciwko byle komu. Z Villarrealem Blaugrana ponownie miała szczęście, bo takie błędy, jakie wyczyniali obrońcy gospodarzy w końcówce, nie zdarzają się codziennie. Różnicą między Barceloną Xaviego, a tą Ronalda Koemana jest jednak to, że teraz drużyna takie błędy wykorzystuje. I, co może najważniejsze – nieustannie naciska na rywala, by błędy te pojawiały się częściej.\nFatalny błąd obrońcy @VillarrealCF wykorzystany przez 𝗠𝗘𝗠𝗣𝗛𝗜𝗦𝗔 𝗗𝗘𝗣𝗔𝗬𝗔 ⚽🎯@FCBarcelona ostatecznie wygrywa na wyjeździe z "Żółtą Łodzią Podwodną" 3:1! DUMA KATALONII jeszcze nie przegrała pod wodzą XAVIEGO ✌ #HolaLaLiga pic.twitter.com/d5bQp9hWxM\nKroki Barcelony w stronę nowoczesnego futbolu\nJeśli jest jakikolwiek topowy zespół kojarzący się w czasami słusznie minionymi, to w ostatnich latach z pewnością była to Barcelona. Gdy kluby, które dominowały w ostatnich latach skupiały się na niemieckiej szkole gegenpressingu, w Katalonii – wbrew swojemu DNA – wysokie naciskanie na rywala niemalże odeszło do lamusa. Gdy najwięksi wspomagali się Big Data i zatrudniali cały sztab ludzi odpowiedzialnych za analizę, zawodnicy odchodzący z Blaugrany mówili, że odprawa wideo to rzadkość. Kiedy jasne stało się, że bez dyscypliny nie sposób rywalizować na najwyższym poziomie, najdroższe nabytki zapominały o treningu, a jeden z kapitanów skupiał się na innych zajęciach niż sport. Xavi chce zmienić każdy z tych nawyków.\nKatalończyk zatrudnił sztab, w którym znajdują się specjaliści od nowoczesnych technologii. Analizowanie własnego zespołu i każdego z rywali to podstawa, bez której nie byłoby sukcesów Chelsea, Liverpoolu czy Manchesteru City w ostatnich latach. Na Camp Nou było to traktowane po macoszemu, na co Xavi, jako nowoczesny trener, nie chce dać przyzwolenia. Ponadto przywrócił kary dyscyplinujące. Przypomnijmy, że była to pierwsza rzecz, jaką zrobił Pep Guardiola, gdy objął zespół w 2008 roku. Wówczas również szatnia była rozprężona i potrzebowała dodatkowych bodźców. Xavi najwyraźniej chce przywrócić stan, który pamięta jeszcze z czasów piłkarskich. By zawodnicy czuli się jak prawdziwy zespół, wprowadzono też kilka mniejszych zmian, takich jak rozgrywanie ostatniego treningu przed spotkaniem na Camp Nou. Drobiazgi? Być może. Ale nieraz to one decydują o sukcesie na najwyższym poziomie.\nOdważne wybory personalne\nXavi ma bardzo trudną sytuacją kadrową, ale mimo tego stroni od kompromisów. Pomimo, że Sergino Dest jest właściwie jedynym dostępnym prawym obrońcą w kadrze, a ponadto klub pokłada w nim duże nadzieje, nowy trener nie daje Amerykaninowi czasu na murawie. Pamiętając jego występy, z których być może dziesięć procent było udanych, trudno się dziwić. Z drugiej strony, w obliczu braku nominalnych skrzydłowych, swoje szanse dostali zapomniany Yusuf Demir czy absolutny debiutant, Abde Ezzalzouli. W efekcie pierwszy z nich był najgroźniejszym napastnikiem zespołu w kluczowym, acz zremisowanym, spotkaniu z Benfiką. Drugi, zaś, w ciągu dwóch występów wyrósł na najczęściej dryblującego zawodnika La Ligi, w przeliczeniu na próby w stosunku do rozegranych minut.\nXavi nie boi się odważnych ruchów, dostrzega też potencjał zawodnika na pozycjach, na której ten wcześniej nie występował lub robił to rzadko. Świetny występ na prawej obronie zaliczył ostatnio Ronald Araujo, bramkowe przełamanie zaliczył Frenkie de Jong. Nie, Barcelona to nie jest zespół zdolny do walki o najważniejsze trofea. Ale początek Xaviego każe na końcu poprzedniego zdania dopisać: póki co.\n28 – Frenkie de Jong 🇳🇱 has scored his first @LaLigaEN goal since January 2021 against Elche, ending his longest run without scoring in the competition with @FCBarcelona (28 games in a row). Smile. pic.twitter.com/Pi7n6H4she\nTak, jak podejrzewałem, Atletico znalazło w Cadizie idealnego rywala, na którym można sobie powetować słabe wyniki w ostatnim czasie. Zespół z Kadyksu udowodnił, w jak kiepskiej jest formie, a na jego tle brylowali mistrzowie Hiszpanii. Szkoda, że tak grający Rojiblancos to rzadkość w tym sezonie.\nKto powiedział, że @Atleti nie potrafi grać pięknie w ofensywie? ⚽ pic.twitter.com/HNU50Po3Z4\nMożna dyskutować o tym, czy Lionel Messi powinien otrzymać tę nagrodę, ale jednak siódma Złota Piłka to wydarzenie absolutnie bezprecedensowe. A że lwią część głosów zapewnił sobie w czasie, gdy był zawodnikiem Barcelony, nie sposób pominąć tego w podsumowaniu minionego tygodnia. Argentyńczyk to gracz, który niemal w pełni ukończył grę zwaną piłką nożną, a przy tym jest człowiekiem o wielkiej klasie, co pokazał przy wypowiedzi po otrzymaniu trofeum. Obyśmy mieli jeszcze okazję oglądać go tam, gdzie od zawsze przynależy – czyli w hiszpańskiej ekstraklasie.\nPracę Manuela Pellegriniego w Realu Betis należy oceniać jednoznacznie pozytywnie, ale jednym z największych sukcesów Chilijczyka jest odbudowanie napastników. Verdiblancos z drużyny, w której nie znajdował się nikt robiący różnicę pod wrogą bramką stali się zespołem mającym na tej pozycji kilka – równie groźnych – alternatyw. W starciu z Levante show skradł nie Willian Jose czy Nabil Fekir, a Juanmi. 28-latek pod skrzydłami Pellegriniego przeżywa najlepszą formę i brakuje mu już jedynie trzech bramek, by wyrównać swój najlepszy wynik z sezonu 2016/2017. Hat-trickiem z niedzieli awansował zaś na czwarte miejsce w klasyfikacji strzelców tej kampanii.\nPoniższe wideo obejrzeć można w nowym oknie przeglądarki.\nVinicius nie zdejmuje nogi z pedału gazu. Brazylijczyk imponuje, robiąc różnicę w każdym spotkaniu. Nieistotne, czy mecz jest przeciwko rywalowi z niższej półki, czy – tak jak w ubiegły weekend – ze ścisłej czołówki. Skrzydłowy strzelił fenomenalną bramkę przeciwko jednej z najlepszych defensyw ligi, zapewniając swej drużynie ważne zwycięstwo. Oglądanie nieustannego postępu Viniego to czysta przyjemność.


Marcel Moss "Nie wiesz wszystkiego" |\n28 sierpnia 2020 No comment(s) 2020, 8/10, Filia, literatura polska, thriller\nObraz elizabethaferry z Pixabay\nNiedawno miałam okazję po raz pierwszy czytać książkę Marcela Mossa „Pokaż mi”, jednak jego najnowsza powieść „Nie wiesz wszystkiego” o wiele bardziej trafiła w mój gust. To thriller rozgrywający się w środowisku szkolnym.\nSamobójcza śmierć Otylii – należącej do grupy szkolnych wyrzutków i Alana – jednego z lepszych zawodników szkolnej drużyny przyniosła wiele bólu im przyjaciołom, ale też wiele tajemnic. O ile śmierci Otylii nie dziwił się nikt, poza jej przyjaciółką Martą, tak Alana nie podejrzewano o takie skłonności. Czyżby dziewczyna go namówiła? Ale przecież oni się ledwo znali! Marcie nie daje spokoju ta sprawa, razem z wychowawczynią mają nadzieję dowiedzieć się czegoś więcej o tragicznej śmierci nastolatków. Nadzieję wzbudza otrzymana przez nie anonimowa wiadomość zapowiadająca ujawnienie prawdy.\nNarracja w powieści prowadzona jest z perspektywy różnych osób, cofa się w czasie o kilka miesięcy, by ukazać genezę tego, co się wydarzyło. Tak porozrzucane puzzle historii nie dają jednak pełnego obrazu, dopóki nie docieramy do końca powieści. Autor zasiał ziarna wątpliwości, jednak nie miałam szansy zrozumieć wszystkich motywów, zanim nie odkrył reszty kart. Bohaterowie mieli swoje tajemnice i ukryte motywy działania, a prawda nie była wygodna dla wszystkich.\nPrestiżowe warszawskie liceum to społeczność taka, jak w każdej szkole. Są osoby popularne i takie, które są ich tłem. Jedni są uwielbiani, inni szykanowani. Nauczyciele uczą tolerancji w teorii, ale w praktyce większość nie widzi, albo nie chce widzieć tego, co dzieje się w szkole. Zajęci papierową robotą i własnym życiem, nie są w stanie zauważyć problemów swoich uczniów – zwłaszcza jeśli na pierwszy rzut oka wygląda, że wszystko u nich w porządku.\nMarcel Moss poruszył tematykę problemów, z którymi radzi sobie młodzież: brak akceptacji, nałogi, brak uwagi ze strony najbliższych. Problemy niezależne od popularności w szkole czy statusu majątkowego rodziców. Problemy, jakich wiele wszędzie, co nie znaczy, że są nieważne. A jednak tu nastąpiła ich eskalacja zwieńczona tragicznym finałem.\n„Nie wiesz wszystkiego” wciąga od samego początku, napięcie jest umiejętnie dawkowane, co sprawia, że ciężko się oderwać od książki. Tajemnice potęgowały uczucie niepokoju, historie kolejnych osób dokładały kolejne ogniwa do łańcucha wydarzeń. Niewinne zabawy, kilka głupich decyzji przyniosło nieodwracalne konsekwencje. Finałowe sceny okazały się zaskakujące, ale jeszcze bardziej przerażające były ostatnie strony i zapowiedź (mam nadzieję) kontynuacji tej historii.


Szpital w Drezdenku znów zajmie się obsługą pacjentów COVID-owy. Jak długo? - Strzelce Krajeńskie estrzelce.pl portal\nJesteś tutaj: Home Wiadomości Szpital w Drezdenku znów zajmie się obsługą pacjentów COVID-owy. Jak długo?\nSzpital w Drezdenku znów zajmie się obsługą pacjentów COVID-owy. Jak długo?\nOpublikowano: środa, 10, listopad 2021 11:53\nźródło: nadesłane, red., szpital-drezdenko.pl,\nDziś Powiatowe Centrum Zdrowia Sp. z o.o. w Drezdenku poinformowało że decyzją Wojewody Lubuskiego od 10 listopada do odwołania będzie realizowało świadczenia opieki zdrowotnej w związku z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczeniem COVID-19.\nWszystko to spowodowane jest coraz trudniejszą sytuacją epidemiologiczną. Ministerstwo Zdrowia podało, że dziś mamy 18 550 nowych i potwierdzonych zakażeń kornawirusem. W województwie lubuskim mamy 271 nowych przypadków a w tym 9 w powiecie strzelecko-drezdeneckim. W powiecie strzelecko drezdeneckim na kwarantannie przebywa aktualnie 326 osób.\nTo najgorsze liczby w rozpędzającej się czwartej fali pandemii. Zaznaczyć należy, że do szpitali trafiają głównie osoby niezaszczepione.\nPoniżej pełna informacja Szpitala.\nW Strzelcach Kraj. powietrze na umiarkowanym poziomie. Wysokie stężenie pyłów PM10 i PM2,5 ...\nOpublikowano: środa, 10, listopad 2021 09:47\nPewnie mało kto z nas wie, że w Urzędzie Miejskim w Strzelcach Kraj. zainstalowany jest czujnik jakości powietrza. Mogłoby się wydawać, że w takim małym mieście powietrze będzie dobrej jakości - niestety, jest inaczej. Jak analizowaliśmy historię czujnika, wieczorami normy przekroczone są nawet o 100%.\nBestialskie zachowanie w Strzelcach Kraj. Ktoś porzucił psa - skrępował mu łapy i zostawił na śmierć...\nW piątek 12.11.2021r. rano pracownicy strzeleckiego CIS-u znaleźli podczas prac porządkowych, w pobliżu jeziora od strony pola niedaleko stawu hodowlanego psa który miał skrępowane łapy.


➤ TEFAL VOLUPTY C 806S8 - Zobacz Zanim Kupisz na VideoTesty.pl\nTEFAL VOLUPTY C 806S8\nZestaw garnków TEFAL VOLUPTY C 806S8 znakomicie sprawdza się podczas przygotowywania codziennych posiłków.\nOPIS TEFAL VOLUPTY C 806S8\nZestaw garnków TEFAL VOLUPTY C 806S8 znakomicie sprawdza się podczas przygotowywania codziennych posiłków. Powierzchnia wewnętrzna cechuje się: • Wewnątrz patelni nowa, najbardziej zaawansowana technologicznie powłoka nieprzywierająca ULTIMUM PRO z wyjątkowo twardą warstwą wewnętrzną HARDBASE wzmocnioną tytanem, która zapewnia maksymalną odporność na zarysowania przy intensywnym użytkowaniu. Natomiast powłoka zewnętrzna charakteryzuje się: • Polerowana stal nierdzewna. Informacje dodatkowe: • Naczynia można używać także w piekarniku (max. temperatura do 260°C).• Do użytku na wszystkich rodzajach kuchenek, także indukcyjnych. True. Kolor produktu: • Kolor srebrny – polerowana stal nierdzewna..\nInstrukcja obsługi do TEFAL VOLUPTY C 806S8\nSpecyfikacja TEFAL VOLUPTY C 806S8\nKod_producenta C 806S8\nSkład zestawu Zestaw 8 części: rondel 16cm, garnki 18/24cm + pokrywki, garnek wysoki 22cm + pokrywka\nPOWIĄZANE PRODUKTY DO TEFAL VOLUPTY C 806S8\nOceń TEFAL VOLUPTY C 806S8


Ile zarabiają gwiazdy Marvela? - zarobki gwiazd Marvel Studios - Antyradio\nIle zarabiają gwiazdy Marvel Studios?\nSerwis The Hollywood Reporter opublikował listę płac gwiazd filmów Marvela. Który aktor znalazł się na pierwszym miejscu? Ile zarabiają odtwórcy superbohaterów?\nProdukcje Marvel Studios to maszynka do zarabiania pieniędzy. Studio od wielu lat wydaje kilka filmów rocznie, bijąc kolejne rekordy wyników finansowych w box office. Przez ponad dekadę wykreowało wiele gwiazd, które dzięki kinu superbohaterskiemu mogły rozwinąć skrzydła w innych gatunkach filmowych. Nic dziwnego, że największe nazwiska znane z filmów MCU zarabiają pieniądze, które przeciętnemu Kowalskiemu nawet się nie śniły. O jakich kwotach mowa?\nRobert Downey Jr. - ile zarabia w filmach Marvela?\nPortal The Hollywood Reporter przygotował zestawienie, w którym zdradzono wysokość gaż największych gwiazd Marvel Studios. Oczywiście na szczycie listy znajduje się Robert Downey Jr., który był jednym z pierwszych aktorów, biorących udział w produkcjach MCU. To on wcielił się w 2008 roku w Iron Mana i stał się ikoną fanów superbohaterów. Każdy jego udział w kolejnej produkcji kosztował twórców naprawdę poważne kwoty. Za wcielenie się po raz kolejny w Tony'ego Starka w "Avengers: Endgame" zgarnął co najmniej 75 milionów dolarów. 3 dni pracy na planie "Spider-Man: Homecoming" to z kolei wypłata rzędu 3 milionów dolarów. Nic dziwnego, że aktorowi dopisuje humor.\nJak wyglądają zarobki kolegów z planu odtwórcy Iron Mana?\nGwiazdy filmów Marvela - ile zarabiają?\nChociaż Scarlett Johansson, Chris Hemsworth i Chris Evans zarobili trochę mniej pieniędzy, też nie powinni mieć powodów do narzekania. Gwiazda wcielająca się w Black Widow podpisała niedawno kontrakt opiewający na 20 milionów dolarów. Chodzi o solową produkcję o superbohaterce, do której niebawem rozpoczną się zdjęcia. Podobne kwoty otrzymali aktorzy wcielający się w Kapitana Amerykę i Thora. Za udział w 3. i 4. części "Avengers" otrzymali gażę w przedziale 15-20 milionów dolarów. Chociaż niektórych ważnych postaci nie zobaczymy w kolejnych produkcjach MCU, zarobili tyle, że w teorii nie muszą już pracować do końca życia.\n>>Zobacz też: Chris Pratt opublikował "nielegalne" nagranie z planu zdjęciowego "Avengers: Endgame"<<\nChris Evans Chris Hemsworth Marvel Robert Downey Jr. Scarlett Johansson Avengers Duperele


Egzaminy medyczne książki medyczne - księgarnia medyczna książki, podręczniki z Egzaminy medyczne\nStrona główna » medycyna » Egzaminy medyczne\nKsiążki medyczne: Egzaminy medyczne\nSUPLEMENT DENTOLEK CZYLI JAK ZDAĆ LEKARSKO-DENTYSTYCZNY EGZAMIN KOŃCOWY (LDEK)\nMichał Kaczmarek, Victoria Perovic-Kaczmarek\nSuplement. Pytania z Lekarsko-Dentystycznego Egzaminu końcowego – sesje luty i wrzesień 2017 zawiera 181 nowych pytań pogrupowanych tematycznie oraz klucz odpowiedzi. W suplemencie znajdziecie także Państwo erratę do książki DentoLek.\nZmiany przepisów w systemie prawa polskiego wiążą się ściśle z procesem przystosowawczym tego prawa do prawa Unii Europejskiej, który trwa nadal. Zmiany te rodzą uzasadnione trudności w stosowaniu prawa, których...\nAppleton O., Vanbergen O.\nSeria podręczników Crash Course to idealne antidotum na stres egzaminacyjny. Dzięki niej zaoszczędzisz czas i zyskasz pewność, że dysponujesz zebranymi w jednym miejscu informacjami, których potrzebujesz, aby zaliczyć...\nLekarski Egzamin Zawodowy w pigułce\nNiebrój L., Pampuszko P.\nPublikacja Prawo medyczne i bioetyka z serii „Last minute” jest skierowana do lekarzy przygotowujących się do Lekarskiego oraz Lekarsko-Dentystycznego Egzaminu Końcowego. Została ona przygotowana przez specjalistów...\nBiologia Zbiór zadań wraz z odpowiedziami Tom 3 2002-2016. Dla kandydatów na Uniwersytety Medyczne i kierunki przyrodnicze zdających maturę z biologii\nBiologia Tom 3 - zbiór zadań maturalnych z odpowiedziami. Genetyka Ewolucjonizm Ekologia, Ochrona środowiska\nBiologia Matura 2016 Zbiór zadań wraz z odpowiedziami Tom 2. Dla kandydatów na Uniwersytety Medyczne i kierunki przyrodnicze zdających maturę z biologii\nJesteś uczniem przygotowującym się do matury z BIOLOGII by studiować medycynę (lekarski, farmacja, stomatologia, analityka medyczna, pielęgniarstwo, ratownictwo medyczne i inne) na Uniwersytecie Medycznym, weterynarię\nKsiążka przedstawia nie tylko anestezjologię kliniczną oraz intensywną terapię, ale także medycynę przypadków nagłych, leczenie bólu, a nawet wprowadzenie do medycyny paliatywnej. Jest to zakres wiedzy obejmujący...\nKsiążki medyczne :: Egzaminy medyczne :: medyczna księgarnia internetowa :: Egzaminy medyczne


CIUCHCIA DOMINO układanka sama UKŁADA + 80 KLOCKÓW Dziecko Zabawki Kolejki i tory Pozostałe\nCIUCHCIA DOMINO układanka sama UKŁADA + 80 KLOCKÓW\nZESTAW TURYSTYCZNY BESTWAY PRZEBIERALNIA +PRYSZNIC\nDomino- Ciuchcia dla dzieci do układania z klockami\nWymiary opakowania: 33,0 x 23,0 x 8,0 cm\nWymiar produktu: dł.16 x szer 7cm x 10,5 cm\nDzięki Domino Ciuchci Wasze dzieci nie muszą już układać godzinami wymarzonych tras domino, to wszystko zrobi za nie DOMINO Ciuchcia. Wszystko robione jest automatycznie, wystarczy tylko włączyć pojzad i naładować magazynek kostkami.\nCiuchcią można sterować, dlatego powstałe trasy mogą być różnorodne. Dodatkowe elementy wyposażenia takie jak : dźwignie, wyrzutnie, blokady, itp. Pozwolą na zbudowanie ekscytujących tras, zapewniając wiele godzin wspaniałej zabawy.\nZabawa pobudza kreatywność Twojego dziecka oraz doskonale rozwija zdolności manualne i wyobraźnię. Intensywne kolory i ciekawy mechanizm, ktory widac w przezroczystej ciuchci przykuwają uwagę każdego dziecka.\nFantastyczna układanka o niespotykanych możliwościach kreatywnej zabawy. W zestawie elementy konstrukcyjne umożliwiające zbudowanie z nich ogromnej ilości najprzeróżniejszych torów. Zabawka ta również wspaniale rozwija koordynację ręka-oko, precyzyjne umiejętności motoryczne oraz skłania do twórczego myślenia i kreatywności.\nZestaw doskonały do organizacji gier i zabaw, który sprawia niezwykłą radość naszym pociechą na długie godziny w słoneczne jak i pochmurne dni. Zestaw idealny dla chłopca jak i dziewczynki.\n80 kostek (3,5cmx1,8cm)


Ciężarówką przekroczył prędkość o 53 km/h! - TruckFocus.pl\nStrona główna » Ciekawostki » Ciężarówką przekroczył prędkość o 53 km/h!\nCiężarówką przekroczył prędkość o 53 km/h!\nRedakcja https://truckfocus.pl/ , 14 lutego 2018, 14:02\nPolicjanci z Ostrowa Wielkopolskiego odebrali prawo jazdy 28-letniemu kierowcy ciężarówki za przekroczenie prędkości o 53 km/h!\nPolicjanci dokonujący kontroli prędkości zwrócili uwagę na bardzo szybko poruszającą się ciężarówkę. Kierujący stwarzał duże zagrożenie dla siebie i innych użytkowników drogi, tym bardziej że jechał on z prędkością 103 km/h w terenie zabudowanym.\nKierowca od razu stracił prawo jazdy. Zastanawiające jest również to, jak ciężarówka osiągnęła taką prędkość, skoro w większości pojazdów istnieje blokada szybkości ustawiona na 85 km/h. Sugeruje to, że ktoś manipulował przy ograniczniku prędkości. A czy Wy często spotykacie na swojej drodze ciężarówki, które jadą ze zbyt dużą prędkością? Napiszcie nam w komentarzach.\nTagi: kontrola prędkości, pirat drogowy\nKrakus, 20 lutego 2018, 8:55 2 0\nA może jechał "tylko" 100 km/h??? Legalizacja radaru określa dokładność +/- 3 km/h przy prędkościach do 100 km/h, a powyżej +/- 3%. Oczywiście łapacze wykorzystali sytuację...\nNie ścinajcie zakrętów, 22 lutego 2018, 7:19 0 -1\nPrzecież to jest normą, że zestawy nie zwalniają jadąc przez teren zabudowany. Jeżdżę sporo i chyba jeszcze nie spotkałem zestawu, który by zwolnił do przepisowej prędkości, wjeżdżając w teren zabudowany.


najlepsze lokaty w nf.pl\nnajlepsze piwo na świecie, że ten bank ma najlepsze oprocentowanie, że inny daje pewność, a naleśnikarnia ma przecież najlepsze naleśniki w mieście, gdyż tak powiedzieli znajomi, ale\ndzięki współpracy z Bankiem BPH i jego Kapitalnym Kontem dla Klientów ZUS, które okazało się najlepsze w drugiej edycji konkursu, uda się zwiększyć liczbę wypłat na rachunki bankowe.\nlokaty bankowe. Wśród najpopularniejszych grup jedynie fundusze absolutnej stopy zwrotu wyraźnie pokonały lokaty. Według IZFiA w tym roku najpopularniejszą grupą funduszy inwestycyjnych\nnajlepsze miejsca do zakupu prac pod kątem inwestycyjnym, ponieważ to galerie budują rozpoznawalność poszczególnych artystów zanim trafią oni na wtórny rynek aukcyjny.\nnajlepsze produkty inwestycyjne to te, których działanie rozumiemy. Przy wyborze odpowiedniego i najwygodniejszego sposobu oszczędzania, pomoże doradca finansowy , który porówna oferty\nFirmy i oferty dla "najlepsze lokaty"