Informacja w sprawie zatrudnienia obywateli polskich w państwach Europejskiego Obszaru Gospodarczego i Szwajcarii oraz obywateli państw EOG w Polsce - PDF\nInformacja w sprawie zatrudnienia obywateli polskich w państwach Europejskiego Obszaru Gospodarczego i Szwajcarii oraz obywateli państw EOG w Polsce\nDownload "Informacja w sprawie zatrudnienia obywateli polskich w państwach Europejskiego Obszaru Gospodarczego i Szwajcarii oraz obywateli państw EOG w Polsce"\n1 MINISTERSTWO PRACY I POLITYKI SPOŁECZNEJ DEPARTAMENT RYNKU PRACY Informacja w sprawie zatrudnienia obywateli polskich w państwach Europejskiego Obszaru Gospodarczego i Szwajcarii oraz obywateli państw EOG w Polsce Warszawa, maj 2010 r.\n2 SPIS TREŚCI Wstęp...3 Rozdział I...4 Obywatele Polski na rynkach pracy państw członkowskich UE i EFTA...4 Informacje ogólne... 4 Austria... 8 Belgia... 9 Bułgaria... 9 Cypr... 9 Czechy Dania Estonia Finlandia Francja Grecja Hiszpania Irlandia Islandia Królestwo Niderlandów Litwa Luksemburg Łotwa Malta Niemcy Norwegia Portugalia Rumunia Słowacja Słowenia Szwajcaria Szwecja Węgry Wielka Brytania Włochy Rozdział II...39 Obywatele państw EOG i Szwajcarii na polskim rynku pracy...39 Rozdział III...40 Migracje powrotne...40 Załącznik I\n3 Wstęp Obecna, dwunasta edycja materiału informacyjnego na temat przepływu pracowników między Polską a innymi państwami członkowskimi UE i państwami członkowskimi EFTA 1 dotyczy głównie obecności obywateli polskich na rynkach pracy innych państw członkowskich UE. Informacje ogólne są oparte głównie na dostępnych opracowaniach naukowo-badawczych, natomiast informacje na temat sytuacji w poszczególnych państwach członkowskich na materiałach z polskich placówek dyplomatyczno-konsularnych. W III fazie okresu przejściowego w zakresie swobodnego przepływu pracowników, przewidzianego w tzw. Traktacie Akcesyjnym z 2003 r., jedynie Austria i Niemcy stosują nadal ograniczenia napływu pracowników polskich określone przepisami narodowymi w zakresie dostępu do zatrudnienia oraz delegowania pracowników w ramach świadczenia usług. Podobne ograniczenia stosuje również Szwajcaria na mocy Protokołu do Umowy między Wspólnotą Europejską i jej Państwami Członkowskimi, z jednej strony, a Konfederacją Szwajcarską, z drugiej strony, w sprawie swobodnego przepływu osób, w związku z udziałem w charakterze Umawiających się Stron Republiki Czeskiej, Republiki Estońskiej, Republiki Cypryjskiej, Republiki Łotewskiej, Republiki Litewskiej, Republiki Węgierskiej, Republiki Malty, Rzeczypospolitej Polskiej, Republiki Słowenii oraz Republiki Słowackiej, w następstwie przystąpienia tych państw do Unii Europejskiej. Natomiast Wielka Brytania stosuje przepisy narodowe, wymagające rejestracji pracownika w Workers Registration Scheme; rejestracja może być dokonana już po rozpoczęciu pracy. Ponieważ stan prawny w tym zakresie nie zmienił się od 1 maja 2009 r., zrezygnowano z omówienia w niniejszym opracowaniu uwarunkowań prawnych przepływu pracowników z Polski. 1 Informacje w sprawie zatrudnienia obywateli polskich w państwach Europejskiego Obszaru Gospodarczego i Szwajcarii oraz obywateli państw EOG w Polsce przygotowywane są dla Komitetu Europejskiego Rady Ministrów w cyklu półrocznym począwszy od października 2004 roku. 3\n4 Rozdział I Obywatele Polski na rynkach pracy państw członkowskich UE i EFTA Informacje ogólne Źródła danych Dane statystyczne i informacje dotyczące specyfiki zatrudnienia i innych form aktywności ekonomicznej obywateli polskich w poszczególnych państwach członkowskich UE i EFTA, zawarte w dalszej części materiału, zostały uzyskane za pośrednictwem polskich placówek dyplomatyczno-konsularnych. Należy przypomnieć, że dane administracyjne pochodzące z poszczególnych państw członkowskich nie mogą być traktowane jako pełne dane obrazujące skalę zjawiska zatrudnienia obywateli polskich za granicą. Tylko w tych państwach członkowskich, które utrzymują zezwolenia na pracę (Austria i Niemcy) lub rejestrację pracowników pochodzących z państw UE-8 lub wszystkich państw UE, dostępne są statystyki napływu pracowników z tych państw. Dotyczy to w szczególności Austrii, Czech, Danii, Łotwy, Malty, Niemiec, Słowacji, Szwajcarii, Szwecji, Węgier i Wielkiej Brytanii. Dostępność danych dotyczących pracowników z UE według narodowości jest coraz mniejsza. W Portugalii obowiązek informowania Portugalskiej Inspekcji Pracy przez pracodawców w tym zakresie został zniesiony w połowie 2007 r. Nawet jednak wymienione wyżej statystyki nie obejmują wszystkich pracowników napływających do danego państwa. W państwach, które utrzymały zezwolenia na pracę, coraz liczniejsza grupa Polaków może podejmować zatrudnienie bez zezwoleń na pracę. Oprócz małżonków będących obywatelami danego państwa lub innych państw UE-15 lub EFTA chodzi w szczególności o osoby pracujące legalnie w danym państwie przez okres dłuższy niż rok oraz osoby pracujące na stanowiskach pracy, na których obywatele nowych państw członkowskich mogą pracować bez zezwoleń na pracę. Na przykład w Austrii służby zatrudnienia podkreślają, że pomimo spadku liczby zezwoleń na pracę wydawanych Polakom liczba pracowników polskich w tym państwie rośnie. Dane dotyczące zezwoleń na pracę albo rejestracji pracowników wskazują tylko liczbę i ewentualnie dystrybucję zezwoleń/rejestracji między różnymi grupami ludzi. Nie pokazują odpływu pracowników z rynku pracy. Jedynie Czechy, Słowacja i Węgry nakładają na pracodawców obowiązek zgłoszenia rozpoczęcia i ustania zatrudnienia obywatela państwa członkowskiego UE. Pewne trendy dotyczące napływu cudzoziemców do poszczególnych państw EOG i Szwajcarii można zaobserwować na podstawie danych dotyczących rejestracji pobytu, pozwoleń na pobyt oraz rejestracji dla celów podatkowych. Na podstawie wymienionych statystyk wyodrębnienie imigrantów zarobkowych jest najczęściej niemożliwe, jakkolwiek według szacunków GUS znaczna większość migrantów z Polski przebywa za granicą w celach zarobkowych. Zgodnie z dyrektywą 2004/38 państwa UE mogą stosować wobec obywateli innych państw członkowskich wymóg rejestracji pobytu na terenie danego kraju w przypadku pobytu powyżej 3 miesięcy. Dane pobytowe obejmują zatem tylko osoby, których okres przebywania na terytorium poszczególnych państw przekracza 3 miesiące. W przypadku niektórych 4\n5 państw kwestie związane z zezwoleniem na pobyt są dość problematyczne. Obywatele Polski skarżą się na wydłużanie terminów oczekiwania na kartę pobytu dla członków rodziny będących obywatelami państw trzecich we Francji, Irlandii oraz Wielkiej Brytanii. Przepisy dotyczące tego zagadnienia stosowane w ostatnim z wymienionych krajów są prawdopodobnie niezgodne z prawem wspólnotowym, co potwierdzają nieformalne konsultacje z ekspertami Komisji Europejskiej. Brytyjskie przepisy wewnętrzne uzależniają wydanie karty pobytu dla członków rodziny obywateli nowych państw członkowskich od okresu pracy na terytorium Wielkiej Brytanii. Dotyczy to osób, które ubiegają się o ww. dokument na podstawie statusu pracownika. Zgodnie z brytyjskimi przepisami pracownik musi potwierdzić, iż będąc zarejestrowanym w systemie WRS2, pracował nieprzerwanie przez okres 12 miesięcy poprzedzający złożenie wniosku o wydanie karty pobytu. Sytuacja na europejskich rynkach pracy Według danych Eurostatu 3 stopa bezrobocia w UE w grudniu 2009 r. wynosiła 9,4%. Najniższą stopę bezrobocia wśród państw EOG zarejestrowano w Norwegii (3,3%), Holandii (3,9%) oraz Austrii (4,8%). Najwyższą na Łotwie (20,5%), w Hiszpanii (18,9%) oraz na Litwie (15,8%). W Polsce powyższy wskaźnik zanotowano na poziomie poniżej średniej unijnej, tj. 8,7%. Dla większości państw 4 dostępne są już dane za luty 2010 r. Na ich podstawie można stwierdzić, że sytuacja na unijnym rynku pracy nie uległa poprawie. Średnia stopa bezrobocia dla wszystkich państw członkowskich wyniosła 9,6%. Tylko w przypadku trzech państw (Belgia, Luksemburg, Słowenia) zmniejszyła się w stosunku do grudnia W Polsce w lutym 2010 r. zanotowano stopę bezrobocia na poziomie 9%. Porównując obecną sytuację do tej sprzed roku, w przypadku wszystkich państw członkowskich UE nastąpił wzrost stopy bezrobocia. Wskaźnik dla całej UE wzrósł o 1,1 punktu procentowego (Polska zanotowała analogiczny wzrost). Poziom bezrobocia w Norwegii i Luksemburgu można określić jako stosunkowo niski i stabilny. W Norwegii w ciągu roku oscylował on pomiędzy 3,0% a 3,3%, w Luksemburgu pomiędzy 5,3% a 5,5%. Na podstawie miesięcznej informacji o bezrobociu GUS 5 dostępnej już za miesiąc marzec, można wnioskować, że sytuacja na polskim rynku pracy zaczęła się poprawiać. Analizując dane za ostatnie 12 miesięcy widać, że najwyższa stopa bezrobocia równa 13% została zarejestrowana w lutym 2010 r. Od czerwca 2009 r. do lutego 2010 r. stopa bezrobocia wykazywała tendencję wzrostową. W marcu 2010 r. pierwszy raz od dziewięciu miesięcy zanotowano spadek tego wskaźnika (o 0,1 punktu procentowego). Pozytywne zmiany widać również w ilości ofert pracy zgłaszanych do urzędów pracy. W marcu 2010 r. zgłoszono 117,9 tys. ofert, co stanowiło wzrost o 39% w stosunku do poprzedniego miesiąca i o 25% w stosunku do marca 2009 r. Wpływ kryzysu na emigrację zarobkową W większości państw członkowskich zaobserwowano zmniejszenie się liczby nowoprzybywających migrantów z innych państw członkowskich oraz zmniejszenie się 2 Worker Registration Scheme system rejestracji pracowników z Czech, Estonii, Węgier, Łotwy, Litwy, Polski, Słowacji oraz Słowenii pozwalający na podjęcie w Wielkiej Brytanii pracy na dłużej niż miesiąc. 3 gin=1 (z dnia r.) 4 Brak danych dla: Estonii, Grecji, Litwy, Rumunii i Norwegii. 5 (z dnia r.) 5\n6 populacji imigrantów. Wiąże się to przede wszystkim ze zmniejszeniem liczby ofert pracy dostępnych na rynku pracy, z których mogliby korzystać pracownicy migrujący. Kryzys gospodarczy spowodował również zmniejszenie zainteresowania Polaków emigracją. Według badania Diagnoza Społeczna 6 w roku 2007 chęć wyjazdu za granicę w ciągu kolejnych dwóch lat deklarowało 13,5% osób w wieku produkcyjnym, natomiast w 2009 r. 7,6%. Grupą najbardziej wrażliwą na pogorszenie koniunktury w sensie spadku zainteresowania migracją za granicę okazały się osoby zatrudnione w Polsce. Zmianie uległy również preferowane kierunki migracji. W roku 2007 największym zainteresowaniem cieszyła się Wielka Brytania (ok. 40% wszystkich wskazań). Kryzys gospodarczy na Wyspach Brytyjskich znacznie osłabił chęć wyjazdu do Wielkiej Brytanii i Irlandii. W 2009 r. większą popularnością cieszyły się Niemcy oraz państwa, które zniosły ograniczenia w zatrudnianiu obywateli Polski w 2007 r. (zob. wykres 1). Duże różnice w zmianie preferencji co do kraju docelowego emigracji w roku 2009 w stosunku do roku 2007 widać również przy podziale badanej populacji na kobiety i mężczyzn (zob. wykres 2). Zainteresowanie wyjazdem do Wielkiej Brytanii i Irlandii, które w roku 2007 było największe zarówno wśród kobiet (47,7% wszystkich wskazań) jak i mężczyzn (49,2% wszystkich wskazań), w roku 2009 wyraźnie się zmniejszyło. Wśród mężczyzn zainteresowanie ww. państwami spadło o 27 punktów procentowych. Znaczny wzrost zanotowano natomiast w przypadku Niemiec, Norwegii i Holandii. W przypadku kobiet spadek udziału Wielkiej Brytanii i Irlandii wśród deklarowanych kierunków emigracji w roku 2009 w odniesieniu do roku 2007 wyniósł prawie 16 punktów procentowych. Nie przeniosło się to jednak na wzrost popularności wyjazdów do Niemiec. Zaobserwowano wzrost popularności Holandii, Norwegii, Włoch i Hiszpanii, jednak zmiana preferencji wyjazdowych kobiet była mniej homogeniczna niż mężczyzn. Wykres 1. Najpopularniejsze kierunki zamierzonych emigracji zarobkowych wśród mężczyzn w latach 2007 i 2009 (w %) Źródło: Opracowanie własne na podstawie: Diagnoza Społeczna 2009, Czapiński J., Panek T. (red.), Centrum Rozwoju Zasobów Ludzkich, Warszawa 2009, s Diagnoza Społeczna 2009, Czapiński J., Panek T. (red.), Centrum Rozwoju Zasobów Ludzkich, Warszawa 2009, s\n7 Wykres 2. Najpopularniejsze kierunki zamierzonych emigracji zarobkowych wśród kobiet w latach 2007 i 2009 (w %) Źródło: Opracowanie własne na podstawie: Diagnoza Społeczna 2009, Czapiński J., Panek T. (red.), Centrum Rozwoju Zasobów Ludzkich, Warszawa 2009, s Kryzys gospodarczy wpłynął również na pogorszenie wizerunku imigrantów m.in. w Wielkiej Brytanii. Trudna sytuacja na Wyspach spowodowała wzrost nastrojów ksenofobicznych. Media podejmujące temat licznej obecności Polaków w Wielkiej Brytanii zaczęły podkreślać duże obciążenie budżetu państwa przez przybyłych cudzoziemców, wskazując na kwestie związane ze zmniejszaniem się dostępnych ofert pracy, pomocą społeczną, publiczną opieką zdrowotną oraz zjawiskiem baby boom wśród imigrantów 7. Negatywne skutki imigracji z państw Europy Środkowo-Wschodniej stały się jednym z tematów kampanii wyborczej przed wyborami do Izby Gmin. Imigracja, zgodnie z wynikami Eurobarometru badania realizowanego wśród obywateli UE na zlecenie Komisji Europejskiej postrzegana jest w wielu krajach Wspólnoty jako realny problem. Dotyczy to głównie Malty, Wielkiej Brytanii oraz w mniejszym stopniu Belgii, Austrii, Danii oraz Cypru 8. Wyjazdy Polaków w ramach swobodnego świadczenia usług Zainteresowanie polskich przedsiębiorców świadczeniem usług na rynkach pracy innych państw UE w ciągu ostatnich dwóch lat zmniejszyło się. W latach wykazywało tendencję wzrostową, w latach 2008 i 2009 spadkową (wykres 3). Porównując rok 2009 do roku poprzedniego liczba wystawionych formularzy E-101 zmniejszyła się o 10%. Analizując ostatnie dwa lata, najwięcej Polaków (prawie 80%) było delegowanych do Niemiec, Francji, Belgii lub Holandii. W przypadku wszystkich wymienionych państw nastąpił spadek liczby wystawianych formularzy E-101 w roku 2009 w stosunku do roku Największy (o 28%) dotyczył Francji, najmniejszy (o 4,6%) Niemiec 9. Warto zauważyć, że zmniejszeniu się liczby pracowników migrujących do poszczególnych państw członkowskich w dobie kryzysu gospodarczego nie zawsze towarzyszy zmniejszenie 7 Biuletyn Migracyjny nr 24, Ośrodek Badań nad Migracjami, Uniwersytet Warszawski, grudzień Biuletyn Migracyjny nr 25, Ośrodek Badań nad Migracjami, Uniwersytet Warszawski, luty Obliczenia na podstawie danych ZUS 7\n8 się liczby przypadków delegowania pracowników w ramach swobodnego świadczenia usług. Widać to m.in. na przykładzie Wielkiej Brytanii. Biorąc pod uwagę liczbę wydanych formularzy E-101, w roku 2009 nastąpił wzrost o 9,5% w stosunku do roku poprzedniego. W przypadku imigrantów z Polski zarejestrowanych w WRS sytuacja była odwrotna, w roku 2009 zarejestrowanych zostało prawie o połowę mniej pracowników z Polski niż w roku poprzednim 10. Wykres 3. Liczba formularzy E 101 wydanych przez ZUS w latach Źródło: Opracowanie własne na podstawie danych ZUS. Należy pamiętać, że pracownicy otrzymujący formularze E-101 mogą być delegowani na różne okresy, mogą też być delegowani więcej niż 1 raz w roku. W Załączniku I zamieszczona została tabela zawierająca liczbę formularzy wydanych w roku Austria Z danych Urzędu ds. Zatrudnienia (AMS) wynika, że na koniec lutego br. na podstawie posiadanych zezwoleń na pracę w Austrii zatrudnionych było obywateli legitymujących się polskim obywatelstwem, co w porównaniu z analogicznym okresem ub.r. oznacza wzrost o 7,7 proc. (837 osób). AMS wskazuje w tym kontekście, że na przestrzeni ostatnich lat (tj. od momentu rozszerzenia UE w maju 2004r. do chwili obecnej) liczba pracowników z Polski stale rośnie. Należy jednak zaznaczyć, że AMS nie prowadzi statystyk zatrudnienia osób z obcym obywatelstwem mogących podejmować pracę bez zezwolenia (chodzi głównie o małżonków obywateli austriackich). Od stycznia do końca lutego br. polskim obywatelom wydano zezwoleń na zatrudnienie (w 2009r. wydano łącznie tego typu zezwoleń). 10 Dane WorkerRegistration Scheme. 8\n9 W ramach rozporządzenia dot. dopuszczenia do rynku pracy fachowców w 67 zawodach (obowiązującego od 2008 r.) w okresie od stycznia do końca lutego br. polskim obywatelom wydano 8 stosownych pozwoleń na pracę (w roku ubiegłym ogółem 72). Z danych AMS wynika, że w okresie od stycznia do lutego 2010 r. obywatelom polskim nie wystawiono pozwoleń na zatrudnienie na podstawie oddelegowania pracowników (w minionym roku - ogółem 29). W okresie tym wystawiono natomiast 293 tzw. unijnych potwierdzeń oddelegowania (2009 r.: 2.256). Belgia Dostępne są dane o liczbie Polaków zarejestrowanych w Office des Etrangers, dotyczące osób legalnie przebywających w Belgii. Według danych belgijskiego Ministerstwa Spraw Wewnętrznych (ostatnie aktualne dane z września 2009 r.), w tutejszych gminach zarejestrowanych jest obywateli polskich. W porównaniu z danymi z końca maja 2009 r. (38 603), jest ich niemal więcej. Wzrost ten jest z pewnością związany jest z ostatecznym zniesieniem ograniczeń zatrudniania pracowników z państw należących do UE od 2004 r. przy czym różnica ta nie wynikała jedynie z napływu migrantów. Zapewne w znacznej części przypadków mamy do czynienia z legalizacją pobytu i zatrudnienia osób przebywających już wcześniej na terytorium Belgii. Bułgaria Zatrudnianie cudzoziemców w Bułgarii nadal jest i w najbliższych latach zapewne pozostanie zjawiskiem marginalnym, m.in. ze względu na relatywnie niski poziom zarobków. Zapotrzebowanie na pracę obcokrajowców wiąże się tu przede wszystkim z działalnością inwestorów zagranicznych. Kryzys ekonomiczny (spadek PKB w 2009 r. wyniósł 5 proc.) i związany z nim szybki wzrost bezrobocia (z 5,6% średnio w 2008 r. do 10,2% w lutym 2010 r.) są czynnikami sprawiającymi, że przejawiają oni znacznie mniejsze zainteresowanie miejscowym rynkiem. Maleje również popyt na usługi świadczone przez firmy zagraniczne, które w określonych niszach są wypierane przez tańsze firmy miejscowe. Zjawisko takie występuje na przykład w sferze budowy konstrukcji stalowych i innych usług dla energetyki, w której od kilkunastu miesięcy były zatrudnione firmy z Polski ( w sumie ok. 300 pracowników). Udział polskich firm na bułgarskim rynku usług jest nieznaczny, a jednostkowe przypadki podejmowania pracy przez Polaków w tym kraju wiążą się z działalnością polskich spółek handlowych lub okresowymi pracami remontowo-montażowymi i nie należy oczekiwać, aby w najbliższym czasie sytuacja uległa zmianie. Cypr Z informacji udostępnianych przez cypryjskie Ministerstwo Pracy i Ubezpieczeń Społecznych (lipiec 2009) w Republice Cypryjskiej oficjalnie zatrudnionych było 3603 pracowników z Polski, jest to grupa stanowiąca około 7,5 % wszystkich zatrudnionych pracowników z krajów UE i EOG. Osoby te dysponują ważnymi zezwoleniami pobytowymi dla celów zatrudnienia, tzn. zawarły umowę o pracę oraz są objęte systemem opieki socjalnej i zdrowotnej, zgodnie z ustawodawstwem cypryjskim. Obywatele polscy są najczęściej 9\n10 zatrudniani w sektorze usług handlowych (ok. 23% zarejestrowanych pracowników polskich), budownictwie, sektorze hotelowym, w przemyśle. Do powyższych liczb należy dodać jeszcze pracowników sezonowych, których w okresie sezonu turystycznego, tj. od maja do października, może przebywać nawet 2 tysiące osób. Pracownicy sezonowi to najczęściej osoby zatrudnione w sektorze turystycznym w miejscowościach wypoczynkowych takich jak Protaras, Ayia Napa, Limasol, Pafos i Larnaka. Brak jest natomiast jakichkolwiek danych dotyczących pracowników delegowanych za granicę w ramach transgranicznego świadczenia usług. Ambasada RP w Nikozji szacuje, iż w Republice Cypryjskiej przebywa około 2 tysięcy osób, zatrudnionych bez pisemnej umowy o pracę, które nie posiadają również ubezpieczenia społecznego i zdrowotnego. Czechy Strukturę geograficzną obcokrajowców zatrudnionych w Republice Czeskiej ilustrują dane zawarte w tabeli nr 1. Tabela nr 1: Dane opracowane przez czeskie Ministerstwo Pracy i Spraw Społecznych (stan na dzień 28 lutego 2010 r.) Lp. Kraj Ogółem Kobiety 1. Słowacja Ukraina Polska Mołdowa Bułgaria Mongolia Rosja Wietnam Rumunia Niemcy Wielka Brytania USA Francja Uzbekistan Chiny Powyższe dane potwierdzają dominującą pozycję na rynku czeskim głównie pracowników ze Słowacji i Ukrainy. Pod względem struktury geograficznej zatrudnienia w tym okresie polscy pracownicy, podobnie jak w poprzednich latach, plasowali się na trzecim miejscu wśród wszystkich cudzoziemców zatrudnionych w RCz. Jeśli chodzi o obywateli polskich, to w okresie od stycznia 2009 r. do grudnia 2009 r. nastąpił wzrost liczby pracowników polskich o 790 osób, natomiast w lutym 2010 r. w stosunku do grudnia 2009 r. liczba ta spadła o 584 osoby. Od 2009 r. utrzymuje się stabilny poziom zatrudnienia Polaków w Republice Czeskiej. Najwięcej Polaków uzyskało zatrudnienie w przemyśle przetwórczym, wydobywczym, budownictwie, w działalności naukowo-badawczej oraz w handlu. W porównaniu do stanu z początku 2009 r. znacząco wzrosło zatrudnienie naszych obywateli w zakresie administrowania i działalności wspierającej, a także w niewielkim stopniu w sektorze 10\n11 informacji i komunikacji oraz w obsłudze na rynku nieruchomości, zmalało natomiast zatrudnienie w przemyśle oraz w działalności naukowo-badawczej. W związku z trudnościami w uzyskiwaniu pozwoleń na pracę rośnie w RCz ilość obcokrajowców rejestrujących działalność gospodarczą. Według statystyk Ministerstwa Przemysłu i Handlu działalność gospodarczą w RCz prowadzi obcokrajowców, w tym rozpoczęło działalność w 2009 r. Pozwolenie na prowadzenie działalności pozwala na wykonywanie pracy w sposób legalny. Pozwolenie na prowadzenie działalności posiada Polaków. Około 61 tys. przedsiębiorców pochodzi z tzw. krajów trzecich, w tym przede wszystkim z Wietnamu, Ukrainy i Słowacji. Dania Od momentu uzyskania przez Polskę członkostwa w UE miał miejsce znaczny napływ polskiej siły roboczej do Danii. Największa liczba polskich pracowników wykwalifikowanych i niewykwalifikowanych znalazła zatrudnienie w sektorach budownictwa, rolnictwa i ogrodnictwa oraz przemysłu. Od rozpoczęcia kryzysu finansowego w drugiej połowie 2008 r., wskutek znacznego obniżenia aktywności we wszystkich niemal dziedzinach gospodarki, miał w Danii miejsce poważny spadek liczby pracowników zagranicznych, najbardziej widoczny w sektorze budownictwa i usług remontowo-budowlanych. Według danych statystycznych duńskiej Agencji Rynku Pracy podległej duńskiemu Ministerstwu Zatrudnienia, podczas gdy liczba pracujących w Danii obywateli polskich w okresie od stycznia do listopada 2008 r. wyniosła osób, tj. prawie 67,3% ogólnej liczby (28.775) pracowników z nowych krajów członkowskich UE, to w okresie analogicznym 2009 r. pracowników z Polski było w tym kraju o połowę mniej, tj (58,9% ogólnej liczby pracowników z UE-10). Poniższa tabela przedstawia napływ do Danii zagranicznej siły roboczej z Polski i z pozostałych nowych krajów członkowskich UE oraz udział procentowy obywateli RP w liczbie wszystkich pracowników przybyłych z nowych krajów członkowskich UE od 2007 r. do listopada 2009 r. (na podstawie danych duńskiej Agencji Rynku Pracy z r.). Tabela nr 2: Napływ do Danii zagranicznej siły roboczej Okres Liczba obywateli RP łącznie Liczba obywateli nowych krajów członkowskich UE (łącznie z Polską) Udział ob. RP w liczbie pracowników z nowych krajów członkowskich UE ,4% ,9% I-VIII ,6% I-VIII ,0% Źródło: Duńska Agencja Rynku Pracy Przeważająca większość pracowników z Polski znalazła zatrudnienie w usługach i budownictwie. Polscy pracownicy cieszą się w Danii ogólnie dobrą opinią. Jednak z uwagi na coraz częstsze prognozy zapowiadające w br. bardzo słaby wzrost gospodarczy (do 1%) 11\n12 i dalszy spadek inwestycji (do 5%), a z drugiej strony z uwagi na przewidywany w tym kraju wzrost bezrobocia do 5% w 2010 r. w większości sektorów, w kolejnych miesiącach nie oczekuje się zwiększenia zatrudnienia i łączącego się z tym większego napływu zagranicznej siły roboczej. Zdecydowana większość polskich przedsiębiorstw delegujących pracowników do pracy w Danii świadczy usługi w sektorze budownictwa a następnie rolnictwa, ogrodnictwa oraz w przemyśle. Na przełomie ostatnich kilku lat największym zainteresowaniem w Danii cieszyły się usługi polskich firm w zakresie prac budowlanych i remontowych. Większość polskich przedsiębiorstw świadczących usługi w w/w zakresie podejmuje pracę w charakterze podwykonawców większych, duńskich firm budowlanych. Estonia W ślad za zmianami na estońskim rynku pracy, maleje liczba Polaków podejmujących zatrudnienie w Estonii. Szczególnie dotyczy to sektora budownictwa, będącego dotychczas głównym pracodawcą dla osób przyjeżdżających w poszukiwaniu pracy z Polski. Produkcja budowlano montażowa malała w tempie ok. 30 % na przestrzeni całego 2009 roku, czemu podpowiadał systematyczny spadek zatrudnienia. W szczególności oznaczało to prawie całkowite zaprzestanie importu siły roboczej z Polski w tym sektorze. Dane statystyczne otrzymywane z Urzędu Imigracyjnego podają jedynie liczbę osób posiadających obywatelstwo polskie, zarejestrowanych i posiadających prawo czasowego oraz stałego pobytu na terytorium Estonii. Od stycznia 2009 roku liczba Polaków zarejestrowanych w Estonii w zasadzie nie uległa zmianie i wynosi obecnie 336 osób. Faktycznie liczba ta jest jednak mniejsza o około osób, które opuściły w ostatnim czasie Estonię ze względów praktycznych ukończenie studiów lub kontraktu. Prawo stałego pobytu posiada około osób. Pozostałą liczbę około 200 Polaków posiadających prawo czasowego pobytu reprezentują: pracownicy budowlani (ok osób), studenci (ok osób), osoby delegowane do pracy przez międzynarodowe korporacje oraz polskie firmy (ok. 10 osób), przedstawiciele duszpasterstwa (7 osób) oraz pozostali na temat, których Ambasada nie posiada żadnej dodatkowej informacji (ok osób). Coraz większa rzesza Polaków pozostających na dłużej w Estonii stara się ustabilizować tutaj swoją sytuację rodzinną oraz ekonomiczną coraz więcej osób uzyskuje prawo pobytu wiążąc się rodzinnie z osobami posiadającymi prawo stałego pobytu (Estończycy lub bezpaństwowcami z prawem stałego pobytu) oraz podejmuje próby uzyskania stałego zatrudnienia lub uruchomienia działalności gospodarczej. Dla nielicznej grupy osób znajdujących się w stanie konfliktu z polskim prawem, Estonia do niedawna wydawała się być rajem, gdzie w oddali od dużych skupisk ludzkich można było ukryć się przed wyrokami polskich sądów, niespłaconymi zobowiązaniami oraz wyrządzonymi osobom trzecim drobnymi bądź większymi krzywdami. Ostatnio daje się zauważyć zwiększoną aktywność estońskiego wymiaru sprawiedliwości oraz policji w zatrzymywaniu osób przekraczających obowiązujący w Estonii porządek prawny oraz poszukiwanych przez polski wymiar sprawiedliwości. Od początku bieżącego roku kalendarzowego miejscowa policja zatrzymała sześciu obywateli polskich, w tym pięciu poszukiwanych listem gończym oraz Europejskim Nakazem Aresztowania oraz jednego 12\n13 recydywistę okradającego sklepy. Czterech z nich wydalono lub przekazano organom ścigania z Polski. Finlandia Wg danych skala migracji zarobkowej obywateli polskich przybyłych do Finlandii na koniec 2009 r. utrzymuje się na stałym poziomie, wahającym się w granicach ok osób. Główna fala migracji miała miejsce po otwarciu fińskiego rynku, czyli po 1 maja 2006 r. Skupiska Polaków występują w miejscowościach południowej i środkowej Finlandii: Turku, Olkiluoto, Rauma, Seinäjoki, Jyväskylä, Pori, Sotkamo i inne. Tabela nr 3: Skala emigracji wg danych fińskiego Urzędu Statystycznego Rok Liczba polskich emigrantów W roku 2008 nadano Polakom 25 obywatelstw, dwukrotnie więcej niż w latach Liczba obywateli urodzonych w Polsce zarejestrowanych w urzędach gminnych na terenie Finlandii wynosiła: w 2009 r Jest to niewiele więcej niż w ostatnich dwóch latach. Zdecydowana większość Polaków to pracownicy delegowani z Polski na okres paru miesięcy, część jest zatrudniana przez firmy pośredniczące i podwykonawcze. Kryzys gospodarczy spowodował spadek liczby nowych inwestycji. Obecnie popyt na siłę roboczą jest znacznie mniejszy niż kilka lat temu. Zaniechano masowych rekrutacji, jedyny ciągle deficytowy zawód to spawacze z aktualnymi certyfikatami spawalniczymi oraz operatorzy maszyn i monterzy. Również inżynierowie różnych specjalności, zwłaszcza budownictwa, mogą w najbliższych latach znaleźć zatrudnienie w Finlandii. Szybkie starzenie się społeczeństwa powoduje, że w sektorze medycznym w najbliższych latach powinno być zatrudnionych ok pracowników. Jednak zainteresowanie wśród polskich pielęgniarek jest niewielkie głównie ze względu na barierę językową. Zatrudnienie znajdują również pracownicy sezonowi do zbioru owoców ogrodowych i leśnych. Francja Od obywateli państw członkowskich UE nie wymaga się też rejestracji pobytu, tak więc brak danych o liczbie obywateli polskich przebywających we Francji. Dane za rok 2008 są ostatnimi, którymi dysponuje administracja francuska. Pod koniec 2009 r. miały być natomiast dostępne wyniki spisu ludności (wg stanu na 2006 r.), na podstawie którego można określić liczbę imigrantów przebywających na terenie Francji. Dane te nie są jednak jeszcze dostępne. 13\n14 Grecja Polscy emigranci znajdują się w pierwszej dziesiątce największych grup narodowościowych w Grecji. Według danych greckiego urzędu statystycznego liczba Polaków w Grecji w roku 2008 zwiększyła się o 70 % w porównaniu z rokiem 2001 r. Większość Polaków to osoby w przedziale wiekowym lat. Około 28,5 % stanowią dzieci poniżej 14 roku życia co świadczy o rodzinnym charakterze migracji i planowaniem długoterminowego pobytu. Główne obszary zatrudnienia Polaków to: budownictwo i prace w gospodarstwach domowych (np. opieka nad dziećmi). Duża grupa prowadzi swoje drobne przedsiębiorstwa rodzinne np. bary, restauracje, sklepy. Sposób poszukiwania pracy opiera się głównie na wykorzystaniu znajomych, krewnych i rodziny, a mniej na instytucjach zajmujących się poszukiwaniem pracy. Odsetek osób bezrobotnych wśród polskiej Polonii jest niski i wynosi nie więcej niż 2,8%. Od 2005 r. co roku około 1000 obywateli polskich ubiega się o zalegalizowanie pobytu. Do końca czerwca 2008 r. zarejestrowało się Polaków, z czego oficjalnie zatrudnionych było , a zarejestrowanych jako bezrobotnych 236 osób. W ocenie Ambasady liczba osób przebywających w Gracji wynosi jednak tys. Polaków. W oparciu o ogólne dane gospodarcze wskazujące na pogorszenie się sytuacji ekonomicznej w Grecji i zwiększone bezrobocie, można zakładać, że liczba pracowników polskich mogła ulec zmniejszeniu. Mniejsza ilość wykonywanych przez czynności konsularnych wykonywanych przez polską placówkę w Atenach, a także mniejsza liczba polskich dzieci uczęszczających do Polskiej Szkoły w Atenach w 2009 r. mogą świadczyć o zmniejszeniu się liczby obywateli polskich zamieszkujących i pracujących w Grecji. Hiszpania Zgodnie z danymi Ministerstwa pracy i Imigracji, na dzień 31 grudnia 2009 r. w Hiszpanii zarejestrowanych było obywateli polskich, tym samym Polska znalazła się na 15 miejscu wśród państw, których obywatele zamieszkują w Hiszpanii. Największą liczbę, tj , reprezentują Polacy w wieku produkcyjnym. Średnia wieku wynosi 32,9 lata. W wieku powyżej 65 lat zarejestrowanych jest 413 osób a dzieci do 15 roku życia Według ostatnich dostępnych danych statystycznych hiszpańskiego Ministerstwa Pracy i Migracji (dane za rok 2008) zarejestrowanych było umów podpisanych z obywatelami polskimi, w tym dotyczyło rolnictwa, budownictwa, 6385 przemysłu, usług. Składki na ubezpieczenie społeczne odprowadzono od umów zawartych z obywatelami polskimi (dane z lutego 2010 r.). Jest to o około 4 tys. mniej niż w roku Wśród polskich przedsiębiorstw, działających na rynku hiszpańskim można wyróżnić firmy zajmujące się pośrednictwem w handlu nieruchomościami, farmaceutyką, spedycją transportem, doradztwem, montażem, budownictwem. 14\n15 Irlandia Napływ siły roboczej z Polski do Irlandii wg danych Centralnego Biura Statystycznego kształtował się w ostatnich latach, jak przedstawiono na poniższym wykresie. Dane obejmują liczbę nowo wydanych co roku numerów PPS, nie można zatem automatycznie ani kumulować podanych wielkości (ze względu na powroty Polaków z często sezonowych pobytów w Irlandii), ani traktować jej jako liczby obecnie pracujących w Irlandii Polaków (ze względu na fakt, że numery są niezależne od pracodawcy i wydawane raz w życiu). W grupie posiadaczy numeru PPS są także osoby niepracujące, ponieważ numer ten jest formalnym warunkiem podjęcia zatrudnienia, ale nie świadczy o faktycznej aktywności zawodowej. Wiadomo natomiast, że emigranci z UE10 na przestrzeni ubiegłych 3 lat byli średnio o 10-15% bardziej aktywni zawodowo niż Irlandczycy. Dane Centralnego Biura Statystycznego i Ministerstwa Pracy nie pozwalają oszacować, ilu Polaków po uzyskaniu numeru PPS wyjechało z Irlandii. Z dostępnych danych wynika, jednak, że spośród obcokrajowców, którzy uzyskali numer PPS w 2004 r., nadal aktywnych zawodowo było w 2007r. już tylko 45%, co z dużym prawdopodobieństwem wskazuje, że znaczna liczba emigrantów opuściła Irlandię. Od połowy 2009 r. obserwuje się spadek ogólnej liczby ludności z uwagi na rosnącą emigrację, która przeważa nad imigracją na wyspę. W zjawisku zmniejszającej się liczby osób przyjeżdżających do Irlandii mają swój udział także Polacy, co potwierdza spadająca od 2007 r. liczba wydanych Polakom numerów PPS. W pierwszej połowie 2009 r. wydano tylko ok. 10 tys. numerów, czyli mniej niż ¼ liczby z całego 2008 r. Z drugiej strony, pewna liczba Polaków pracuje nadal w sektorze rolniczym bez numerów PPS (nielegalnie). Tacy pracownicy nie są ujmowani w żadnych statystykach. Wykres: Liczba numerów PPS (Personal Public Service) wydanych obywatelom RP ( ). Źródło: opracowanie Ambasady RP w Dublinie na podstawie danych Ministerstwa Spraw Społecznych i Rodziny, luty *) dane za niepełny rok **) liczba numerów wydanych w styczniu i lutym 2010r.:\n16 Z szacunków Ambasady wynika, że w Irlandii przebywa obecnie ok. 200 tys. Polaków. Obywatele z 10 nowych krajów UE stanowili średnio 60% obcokrajowców pracujących w Irlandii w 2007 r., z czego w sektorze produkcyjnym i budowlanym aż ok. 78%. Z powodu kryzysu gospodarczego, w dalszym ciągu mają miejsce grupowe zwolnienia w różnych sektorach gospodarki, a pracodawcy często decydują się na redukcję zatrudnienia o pracowników przyjętych do pracy jako ostatnich (często emigrantów z UE10, w tym Polaków). W związku z powyższym, emigranci statystycznie częściej pobierają obecnie zasiłki dla bezrobotnych, niż Irlandczycy, i coraz częściej stają przed wyborem pomiędzy przeczekaniem kryzysu w Irlandii, korzystając z pomocy państwa, a powrotem do kraju. Otwarcie w 2004 r. rynku pracy w Irlandii ułatwiło podejmowanie przez polskich przedsiębiorców oraz obywateli działalności gospodarczej na tym rynku, w tym wykonywanie kontraktów usługowych. Część firm świadczy takie usługi na zasadzie oddelegowania z Polski do Irlandii swoich pracowników. Dotyczy to w zasadzie prawie wyłącznie usług świadczonych w szeroko rozumianym sektorze budowlanym. W chwili obecnej, z uwagi na poważny kryzys w jakim znalazła się gospodarka irlandzka, w tym zwłaszcza jej sektor budowlany, aktywność polskich firm budowlanych w Irlandii radykalnie się zmniejszyła. Ich powrót na rynek irlandzki będzie możliwy dopiero po poprawie sytuacji gospodarczej kraju, co zdaniem ekspertów nastąpi nie wcześniej niż za 2 3 lata. W praktyce polskich firm działających na irlandzkim rynku budowlanym pojawia się sprawa ograniczenia przez miejscowego fiskusa (rozporządzenie Revenue Commissioners) czasu pobytu polskich pracownikόw na zasadzie oddelegowania do maksymalnie 60 dni w ciągu roku. Od 1 stycznia 2006 r. został wprowadzony w sposób jednoznaczny obowiązek przejścia wszystkich osób zatrudnionych w Irlandii powyżej 60 dni w roku na miejscowy system wynagrodzeń (Irish payroll). Nie oznacza to jednak konieczności rejestrowania działalności gospodarczej w Irlandii. Firmy świadczące usługi na terenie Irlandii mają natomiast obowiązek zarejestrowania się w Urzędzie Skarbowym (Revenue) jako pracodawca lub wystąpić do Urzędu z wnioskiem o zwolnienie z tego obowiązku. Wymagania postawione przez Urząd Skarbowy odnośnie obowiązku rejestracji jako pracodawca lub zwolnienia z niego nie są przejrzyste i uzależnione są między innymi od rodzaju wykonywanej pracy oraz ilości osób zatrudnionych w Irlandii. W związku z tym zaleca się zasięgnięcia wcześniejszej informacji w Revenue lub w firmach świadczących usługi księgowe. Islandia Zdecydowana większość mieszkających i pracujących w Islandii Polaków to osoby, które przyjechały po rozszerzeniu Unii Europejskiej. Do jesieni 2008 roku Islandia była atrakcyjnym kierunkiem emigracji zarobkowej ze względu na wysoki poziom płac, rozwinięty system socjalny oraz opiekę związków zawodowych. Przyciągała łatwość, z jaką urzędy islandzkie załatwiały formalności pobytowe w znakomitej większości przypadków wydając decyzje administracyjne po myśli wnioskodawcy. Kryzys jaki dotknął wyspę w czwartym kwartale 2008 miał bardzo duży wpływ na znaczne pogorszenie dostępności ofert pracy oraz spowodował pogorszenie warunków na miejscowym rynku pracy. Wielu przedsiębiorców zbankrutowało, co spowodowało likwidację miejsc pracy. Znacznie wzrosło bezrobocie, które zwykle w Islandii oscylowało wokół 1% (w styczniu 2008 roku na Islandii było osób zarejestrowanych jako bezrobotne). Według danych na luty 2010 roku wyniosło ponad 9%, oznacza to, że w końcu lutego 2010 roku było już bezrobotnych. 16\n17 Obcokrajowcy występują aktualnie w tej grupie w liczbie osób z czego osób to obywatele polscy. W większości są to mężczyźni (972) stanowiąc 61 % niepracujących mężczyzn w grupie obcokrajowców. Ponad 40 % w grupie bezrobotnych obcokrajowców stanowią osoby w wieku lata, z czego większość stanowią mężczyźni. W związku z sytuacją ekonomiczną Islandii wielu Polaków zdecydowało się na wyjazd z wyspy. Według oficjalnych danych statystycznych na początku roku 2010 zarejestrowanych na wyspie było obywateli polskich, co w odniesieniu do roku 2009 stanowi ponad 11 % spadek (11.003). Spadek wartości korony islandzkiej oraz trudności powstałe na miejscowym rynku pracy spowodowały, że utrzymanie pozostałej w Polsce rodziny przez osobę pracującą na Islandii stało się niemożliwe. Placówka obserwuje tendencję łączenia rodzin. Niektórzy obywatele polscy pracujący na wyspie sprowadzają tu swoje rodziny, ponieważ praca na tzw. dwa domy przestała być opłacalna. Nawet w przypadku utraty pracy zasiłek dla bezrobotnych i ew. pomoc socjalna pozwalają na skromne utrzymanie rodziny. Obecnie, ze względu na załamanie gospodarcze całkowicie zamarło zjawisko delegowania pracowników z Polski do Islandii. Królestwo Niderlandów Sytuacja i obraz polskich imigrantów zarobkowych nie ulega istotnym zmianom w ostatnich miesiącach. Władze szczebla centralnego i lokalnego, związki zawodowe, organizacje pracodawców i inne stosowne organizacje podejmuję szereg działań mających na celu, z jednej strony, poprawę sytuacji imigrantów zarobkowych z Polski, z drugiej strony ochronę własnego rynku pracy i pracowników przed nieuczciwą konkurencją, wynikającą z nieprzestrzegania przepisów dot. m.in. minimalnego wynagrodzeniu i czasu pracy. Na razie nie odnotowano wystąpień pracowników niderlandzkich (organizacji związkowych) przeciwko imigrantom zarobkowym z Polski, choć nie można wykluczyć narastania takich emocji wraz ze zwiększającym się bezrobociem. Tabela nr 4: Imigracja z Polski w skrócie r. (stan na r.) Zmiana w stosunku do roku poprzedniego ( os.) 13 % ( os.) 36 % Ludność KN z pochodzeniem polskim osób - w tym ludność bez obywatelstwa niderlandzkiego osób Imigranci z Polski zarejestrowani w KN (w roku) osób (-856 os.) -6 % Emigracja, po korekcie administracyjnej (w roku) osób (+905 os.) 18 % Migracja netto, po korekcie administracyjnej (w r.) osób ( os.) -20 % Przedsiębiorstwa prowadzone przez Polaków w KN (2008) firm Ok. 5 % Polscy pracownicy tymczasowi w KN (średnio rocznie) tys. os. b.d. Polscy pracownicy w KN ogółem (średnio rocznie) tys. os. b.d. Na dzień 1 stycznia 2010 r. liczba ludności KN z pochodzeniem polskim wynosiła: osób i stanowiła 0,47% całości ludności KN (wzrost o 0,05 p.p. w stosunku do ubiegłego roku). W 2009 r. dynamika przyrostu oficjalnie rejestrowanej ludności z pochodzeniem polskim w KN zmalała. Kulminacyjnym rokiem przyrostu w okresie od 2004 r. był rok 2008\n18 (wzrost o ok. 10 tys. os). W 2009 r. liczba Polaków wzrosła o os. w stosunku do ubiegłego roku, przy czym większy niż w latach ubiegłych procent tej liczby stanowiło drugie pokolenie, tj. ok. 18% (lata ubiegłe ok. 12%). Liczba zarejestrowanych w 2009 r. imigrantów 11 z Polski w KN wyniosła: osób (spadek o 856 os. w stosunku do ubr.) i stanowiła ok. 9% całości imigracji do KN (spadek o 0,8 p.p. w stosunku do ubr.). W 2009 r. liczba emigrantów (po korekcie administracyjnej) 12 z KN do Polski wyniosła: osób (wzrost o 905 os. w stosunku do ubr.). Dynamika wzrostu liczby emigrantów (po korekcie administracyjnej) z KN do Polski w 2009 r. wyniosła 18% (47% w 2008 r.). Dynamika ta w okresie wynosiła średnio 26% rocznie, w okresie wynosiła średnio 36% rocznie. Szacuje się, że polscy pracownicy tymczasowi w KN stanowią grupę ok tys. osób średnio rocznie. W okresie lipiec wrzesień (prace sezonowe w rolnictwie) grupa ta zwiększa się o około 20% (tj. ok tys. os.). Polacy pracujący w KN ogółem ludność z pochodzeniem polskim zarejestrowana w KN + pracownicy tymczasowi stanowią grupę ok tys. osób średnio rocznie. Powyższe szacunki zostały oparte na danych pochodzących głównie z niderlandzkiego urzędu skarbowego (Belastingdienst) i niderlandzkiego biura statystycznego (CBS) oraz na podstawie szeregu raportów opracowanych w ostatnich latach nt. imigracji zarobkowej z Europy Środkowo-Wschodniej w KN. Nie istnieją szczegółowe dane o ilości Polaków przebywających i podejmujących pracę tymczasowo w KN. Ze względu na krótki okres pobytu na terytorium KN nie podlegają oni obowiązkowi rejestracji (jako imigranci). Ponadto bliżej nieokreślona jest ilość Polaków pracujących w KN w szarej strefie. Zdecydowana większość (ok. 60%) pracowników zatrudnianych przez biura pracy pozostaje w KN przez okres krótszy niż 4 miesiące. Natomiast większość pracowników powraca po pewnym czasie do KN na ponowny krótkookresowy kontrakt. Jedynie 3% zatrudnionych pracuje w KN dłużej niż rok. Z dostępnych danych wynika, że poziom napływu imigrantów z Polski do KN ustabilizował się, a w 2009 r. wykazał nawet tendencje malejące. Jednocześnie na rynku pracy KN pojawiła się grupa polskich imigrantów przesiedlająca się m.in. z Wlk. Brytanii i Niemiec. Jednakże brak jest szczegółowych danych o wielkości i trwałości tego zjawiska. Na sytuację polskich imigrantów na niderlandzkim rynku pracy ma wpływ wiele (często sprzecznych) czynników i jest ona trudna do przewidzenia. Z jednej strony, spowolnienie gospodarcze (-4% PKB w 2009 r.) i wzrost bezrobocia (4,9% w 2009 r. i 6,5% w ) w KN ma negatywny wpływ na możliwość uzyskania zatrudnienia w ogóle, z drugiej strony polscy imigranci są w stanie zaakceptować dopuszczalne, najniższe wynagrodzenie w KN, co poprawia ich konkurencyjność na rynku. Polscy pracownicy najczęściej zatrudniani są poprzez agencje pracy, a w przypadku spowolnienia gospodarczego jest to pierwsza grupa pracowników podlegająca redukcji w zakładach pracy. Jednocześnie polscy pracownicy tymczasowi są zatrudnieni w branżach 11 Imigrant jest to osoba, która planuje pobyt na terenie KN dłuższy niż cztery miesiące w okresie kolejnych sześciu miesięcy i zarejestrowałą się w niderlandzkim urzędzie gminnym. 12 Emigranci wyrejestrowani + emigranci, który nie wyrejestrowali się. 18\n19 mało popularnych wśród pracowników niderlandzkich (tj. rolnictwo, ogrodnictwo, sektor mięsny) i należy zakładać, że poziom zatrudnienia Polaków w tych sektorach nie będzie ulegał istotnym zmianom. Ponadto, na decyzję Polaków o zatrudnieniu za granicą ma wpływ wartość złotego w stosunku do euro. Obecna wysoka wartość złotego może zniechęcać do podejmowania pracy przez Polaków m.in. w KN, jednocześnie wysoki poziom bezrobocia w Polsce może wpłynąć na decyzję o zatrudnieniu za granicą, pomimo niekorzystnych relacji kursowych walut. W roku 2009 oraz 2010 można było zaobserwować próbę koordynacji działań podejmowanych przez różne holenderskie instytucje publiczne i prywatne zmierzające do udzielania pomocy i informacji Polakom przebywającym i pracującym w Niderlandach. Swą aktywność w tym zakresie (porady dotyczące praw i obowiązków pracowniczych Polaków, interwencje w przypadku konfliktów z pracodawcami) wzmogły związki zawodowe. Otwierane są kolejne punkty informacyjne, organizowane najczęściej przez związki zawodowe lub gminy, ale także przez organizacje polonijne. Istotną inicjatywą jest uruchomienie linii informacyjno-interwencyjnej przez Stowarzyszenie Przestrzegania Układu Zbiorowego Pracy SNCU, które podjęło też próbę koordynacji wszystkich wymienionych powyżej działań skierowanych do polskich pracowników. Ponadto, biura pracy tymczasowej oferują kursy językowe i różnego rodzaju szkolenia. 17% pracowników korzysta z kursów językowych, 38 % - z kursów szkoleniowych w zakładach pracy, on-job trainings, szkoleń przygotowujących do wykonywania danej pracy. Oferta biur pośrednictwa pracy obejmuje kursy językowe (oferuje je 53% agencji), tzw. inburgering (integracja społeczna) 7%, treningi zawodowe 58%. Zasady prowadzenia działalności gospodarczej w KN dla obcokrajowców są takie same jak dla obywateli KN. Nie jest wymagane uzyskiwanie pozwoleń na prowadzenie działalności gospodarczej, za wyjątkiem branż, w których produkcja lub usługi niosą za sobą ryzyko dla zdrowia i bezpieczeństwa pracowników i konsumentów. Zaliczają się do nich firmy o profilu: budowlanym, instalacyjnym, elektrotechnicznym, transportowym, przetwórstwa chemicznego oraz spożywczym. Wśród Polaków popularne jest prowadzenie samodzielnej działalności gospodarczej w KN [w formie tzw. firmy jednoosobowej Zelfstandigen Zonder Personeel (ZZP)]. Na dzień 1 stycznia 2009 r. w KN zarejestrowanych było polskich firm, z czego są to głównie firmy jednoosobowe. Od 2004 r. liczba firm jednoosobowych zakładanych przez przedsiębiorców polskiego pochodzenia wzrastała. Rekordową ilość nowootwartych przez Polaków firm odnotowano w 2006 r. (ok firm). W latach Polacy zajmowali pierwsze miejsce pod względem ilości firm jednoosobowych otwieranych w KN przez cudzoziemców. Około 70% firm otwieranych przez Polaków działa w branży budowlanej. Drugą branżą, pod względem ilości założonych firm, w której aktywnie działają polskie przedsiębiorstwa jednoosobowe, jest rolnictwo (7%). Od dnia otwarcia rynku pracy KN dla obywateli Polski (1 maja 2007 r.) nie występują żadne ograniczenia w transgranicznym świadczeniu usług dla polskich/unijnych przedsiębiorstw delegujących polskich obywateli do KN. Zniesienie obowiązku notyfikowania przez przedsiębiorstwa polskie faktu świadczenia usług transgranicznych w KN ograniczyło możliwość monitorowania wielkości tego zjawiska w 19\n20 KN. Od kilku lat zauważalnie rosła aktywność polskich przedsiębiorców na rynku niderlandzkim, co spowodowane było dobrą sytuacją gospodarczą w KN, relatywnie wysokimi cenami usług oraz stosunkowo niewielką odległością od Polski. Zdecydowana większość usług (ponad 80%) dostarczanych przez firmy polskie świadczona jest w branży budowlanej, a w szczególności budownictwo mieszkaniowe i lądowe, w tym usługi instalacyjne w pracach budowlano-montażowych przemysłu petrochemicznego oraz budownictwo przemysłowe i użytkowe. Innymi ważniejszymi branżami są usługi logistyczne (transportowe), przemysł metalowy (montaż konstrukcji metalowych, stalowych, aluminiowych) oraz przemysł stoczniowy (prace przy montażu statków). Większość polskich pracowników tymczasowych w KN (szacunkowo grupa ok tys. osób rocznie) jest zatrudniania za pośrednictwem agencji pracy. Polskie firmy coraz częściej świadczą usługi transgraniczne jako podwykonawcy w wielu dziedzinach produkcyjnych. Firmy polskie na ogół są podwykonawcami dla firm niemieckich, szwajcarskich i włoskich w dziedzinie budownictwa lądowego, mieszkalnictwa, przemysłu stoczniowego, energetycznego i chemicznego. Część firm, które delegują do prac pracowników z Polski, to firmy duże, również i te notowane na giełdzie, ale przeważająca grupa to firmy średnie i mniejsze. Obecnie KN znajduje się w okresie recesji gospodarczej i prognozy dot. możliwości rozwojowych dla polskich firm na rynku KN nie są w pełni przewidywalne. Jednakże zakłada się, że główne szanse rozwojowe na świadczenie usług transgranicznych dla polskich firm w dalszym ciągu istnieją w budownictwie oraz sezonowe prace w rolnictwie i ogrodnictwie. W drugiej połowie 2009 roku rząd KN zintensyfikował konsekwentną politykę zmierzającą do ściślejszej integracji ze społeczeństwem holenderskim wszystkich imigrantów, w tym również polskich pracowników przebywających w celach zarobkowych w Niderlandach. Najnowsza strategia ogłoszona przez holenderskiego ministra ds. integracji E. Van der Laana w dwóch dokumentach rządowych z dnia 17 oraz 20 listopada 2009 r. zakłada, iż: 1. proces integracji wszystkich imigrantów ze społeczeństwem holenderskim jest jak najbardziej pożądany i oczekiwany, a inicjatywa powinna wychodzić od samych imigrantów; 2. imigranci zarobkowi przybywający do KN na krótki okres czasu powinni posiadać podstawową znajomość języka niderlandzkiego oraz znać zasady funkcjonowania niderlandzkiego społeczeństwa. Natomiast imigranci wiążący z KN długoterminowe plany powinni stać się pełnowartościową częścią niderlandzkiego społeczeństwa; 3. brak jest możliwości prawnych obligujących imigrantów z UE do poddawania się kursom językowym czy integracyjnym (obowiązek taki nałożony jest na imigrantów spoza UE i EFTA). Jednakże ten dobrowolny charakter integracji nie zwalnia samych imigrantów z moralnego obowiązku wykazania większego zainteresowania językiem i krajem, w którym przebywają. W celu zmobilizowania imigrantów z EŚW do większej aktywności minister v.d. Laan zamierza nakłaniać pracodawców i gminy do zwiększenia oferty kursów językowych i integracyjnych oraz planuje intensywne kontakty ze środowiskami najnowszej migracji zarobkowej. 20\nMINISTERSTWO PRACY I POLITYKI SPOŁECZNEJ DEPARTAMENT RYNKU PRACY Informacja w sprawie zatrudnienia obywateli polskich w państwach Europejskiego Obszaru Gospodarczego i Szwajcarii oraz obywateli państw


IMBIR – PRADAWNY KORZEŃ | NELFARMA\nHomeStrefa zdrowiaCiekawostkiIMBIR – PRADAWNY KORZEŃ\nNie sądziłam, że kiedyś polubię imbir, ale patrząc na jego właściwości myślę że to dobra pora na to aby zapoznać się z pochodzeniem i właściwościami tego wspaniałego korzenia który nie tylko ma bardzo charakterystyczny smak ale również różnorakie zastosowanie.\nImbir to roślina, która niegdyś dziko rosła tylko w Azji i Australii natomiast obecnie już uprawia się go w Indiach, Australii, Jamajce, Nigerii, Tajwanie i oczywiście Chinach. Indiach, Chinach oraz Arabii już od dawna była dodawana nie tylko do potraw, ale również używali ją przy przeziębieniu, bólach miesiączkowych czy mdłościach więc można domyślić się jakim ważnym elementem stał się on w kulturze azjatyckiej. My raczej znamy imbir tylko ze sklepowych półek gdzie możemy znaleźć imbir w postaci korzeni bądź w formie sproszkowanej. Jest bardzo charakterystyczny dla nas, gdyż posiada ostry zapach który trudno pomylić z innymi przyprawami. Do niedawna był on kojarzony jako dodatek do piwa i ciasteczek ale od niedawna dzięki jego wszechstronności używamy go nie tylko w kuchni. Okazuje się bowiem, że fantastycznie nadaje się jako afrodyzjak, dodatek do wszelakich kosmetyków czy do medycyny naturalnej.\nWiadomo, że intensywny aromat imbiru może nie każdemu przypaść do gusty. Za jego jednocześnie słodko-drzewny posmak odpowiada zingiberol-jest to składnik olejka eterycznego a jednoczenie lekko gorzkawy palący smak to substancje żywicowe takie jak gingerol oraz zinferon i właśnie to one sprawiają, że imbir jest tak bardzo zdrowy i jego stosowanie pomaga łagodzić dolegliwości:\n– migreny – stosowany regularnie zmniejsza intensywność występowania ataków migreny a do tego łagodzi mdłości z nim związane\n– problemy z trawieniem – olejek zawarty w imbirze pomaga przy zaburzeniach trawiennych , gdyż pobudza wydzielanie soku żołądkowego, działa rozkurczowo oraz żółciopędnie oraz łagodzi wzdęcia\n– obrzęki –dzięki zawartym w nim olejku eterycznym ma działanie moczopędne co wspomaga wydalanie wody z organizmu\n– napięcia przedmiesiączkowego oraz bóle miesiączkowe\n– problemy z koncentracją – dzięki jego składnikom poprawia się ukrwienie w mózgu co sprzyja jego wydajności\n– mdłości – zapobiega wymiotom po takich zabiegach jak chemioterapii czy narkoza, wzmaga apetyt a do tego jest częstym składnikiem substancji przeciwdziałających chorobie morskiej bądź lokomocyjnej\n– przeziębienie – bogaty w substancje przeciwzapalne przynosi ukojenie przy bólach mięśni i stawów, można znaleźć go w składzie niektórych plastrów i maści\n– problemy z krążeniem krwi- dzięki rozgrzewającym właściwością pobudza cały organizm\n– problemy z jamą ustną – jego właściwości odświeżające i odkażające pomagają leczyć różne infekcje w jamie ustanej a nawet w gardle\n– zmniejsza zapalenie płytek krwi – sprzyja osobom, które mają podwyższony cholesterol a do tego chroni przed tworzeniem się zakrzepów czyli tak zwanej zakrzepicy\nPomimo szeregu fantastycznych zastosowań tak jak każdy produkt ma również swoje przeciwskazania których należy ściśle przestrzegać więc osoby, które cierpią na refluks żołądkowo-przełykowy, wrzody żołądka bądź dwunastnicy, niedociśnienie bądź nadciśnienie tętnicze, hemofilie- chorobę która polega na problemie z krzepliwością krwi, karmienie piersią lub są w ciąży to właśnie im odradza się stosowania jego więc bardzo istotną rzeczą jest świadomość tego, że zamiast pomóc można sobie zaszkodzić a tego na pewno nie chcemy.\nMożemy pominąć tutaj znaczenia jaki imbir ma obecnie dla koncernów kosmetycznych. One również znalazły zastosowanie imbiru w różnorakich preparatach modelująco-wyszczuplających. Olejek z imbiru pobudza krążenie krwi co sprzyja spalanie tłuszczu. Jego specyficzna zapachowa nuta często znajduje zastosowanie również w kosmetykach dla mężczyzn.\nWidząc te kompleksowe zastosowanie trudno się dziwić, ze Azjaci od dawna wiedzą jak ważny jest imbir dla zdrowia. My Polacy dopiero odkrywamy jego właściwości i zastosowanie w naszej kuchni oraz medycynie. Imbir powinniśmy zdecydowanie doceniać za jego szerokie zastosowanie które opiera się na bakteriobójczych oraz przeciwgrzybicznych właściwościach , więc może pomóc nam przy wszelkich infekcjach grzybiczych bądź bakteryjnych a do tego jego regularne stosowanie pozytywnie wpływa na nasze ogólne zdrowie. Jak każdy produkt naturalny ma on również swoją ciemną stronę, więc warto zawsze zapoznać się z przeciwskazaniami które tyczą się wszystkich produktów. Warto korzystać z dobrodziejstw matki natury w sposób świadomy i kompletny a wtedy nic nie zatrzyma nas by żyć w szczęściu i zdrowiu.


FotoReporter 24.pl - Scheveningen – nowe oblicze rybackiej wioski\nScheveningen – nowe oblicze rybackiej wioski\n25 Lis 2010 Autor: JBB Kategoria: Nasz Świat, Podróże. Tagi: Haga, Holandia, Scheveningen\nKiedy słyszę „wioska rybacka” oczami wyobraźni widzę kutry kołyszące się przy nabrzeżu, sieci suszące się między drewnianymi domkami, mężczyzn o twarzach spalonych słońcem.\nScheveningen, dzielnica Hagi, administracyjnej stolicy Holandii, położona nad brzegiem Morza Północnego, w niczym nie przypomina rybackiej wioski. Obecnie to najbardziej popularny kurort nadmorski Holandii. Z centrum Hagi można tu dojechać tramwajem w 15 minut. Na turystów czeka tu bogata baza hotelowa, restauracje, kino, teatr, kasyno, muzeum. Najbardziej okazałym budynkiem jest Hotel Kurhaus otwarty w 1886 roku.\nOkazałe molo prowadzi do okrągłej konstrukcji opartej na palach, gdzie na wysokości 60 metrów znajduje się taras widokowy z widokiem na 17 km. Wzdłuż plaży biegnie szeroki bulwar, deptak – Palace Promenade. Stragany sezonowych sprzedawców oferują różności pośledniej jakości. Bary i restauracje o różnym wystroju i różnych cenach czekają na turystów w każdym zakątku Scheveningen.\nWśród bardziej aktywnych turystów popularne są sporty wodne, takie jak żeglarstwo, windsurfing i kiteboarding. Ścieżki rowerowe umożliwiają dalsze wycieczki wzdłuż morza. Szeroka plaża zachęca do spacerów i wypoczynku. Kilometr na północ wydzielono plażę dla nudystów.\nBrzeg morza jest pełen porośniętych glonami kamieni, na które siadają mewy. I tylko one i morskie fale nie zostały zmienione przez człowieka.\n2 komentarze do: “Scheveningen – nowe oblicze rybackiej wioski”\n2 marca 2014 o 16:14\n„…Brzeg morza jest pełen porośniętych glonami kamieni, na które siadają mewy. I tylko one i morskie fale nie zostały zmienione przez człowieka.”\nPiękne zakończenie pięknie przedstawionego i opisanego miejsca… : Pozdrawiam\n28 listopada 2010 o 22:50\nUrocze, nastrojowe zdjęcia. Morze jest piękne o każdej porze roku.\n« O trzech takich, którzy zbudowali Łódź. Karol Scheibler – niemiecki filantrop (cz.3)\nChamlety przyznane. O festiwalu kiepskiej reklamy »


„Kiełbaska” z fig z orzechami włoskimi\nKolejny pyszny prezent z kuchni, czyli „kiełbaska” z fig z orzechami włoskimi, migdałami i suszonymi morelami. Niesamowity dodatek do serów i pasztetów.\nPrzepis na spiralne ciasteczka w dwóch kolorach i smakach. Jasne ciasto z migdałami, a ciemne ciasto z czarną czekoladą, kakao i skórką z pomarańczy.\nKoktajl "Białe Święta" (ang. White Christmas)\nPrzepis na bardzo prosty zimowy koktajl z subtelnym śmietankowo-migdałowym smakiem. Idealny napój, żeby cieszyć się zimowymi świętami.\nFińskie świąteczne gwiazdki (fin. Joulutorttu)\nPrzepis na fińskie świąteczne gwiazdki z twarogowego ciasta i puree z suszonych śliwek. Klasyczny świąteczny wypiek w mojej interpretacji.\nDuńska kanapka z pieczoną wieprzowiną (duń. Flæskestegs Sandwich)\nPrzepis na kultową duńską kanapkę z resztkami pieczonego schabu i duszoną czerwoną kapustą oraz z marynowanymi ogórkami i tzw. duńskim sosem remoulada.\nDuńska duszona kapusta (duń. Rødkål)\nPrzepis na bardzo tradycyjną, duńską duszoną czerwoną kapustę z porzeczkami i goździkami. Słodko-kwaśny smak tej kapusty doskonale uzupełnia potrawy z wieprzowiny, kaczki i gęsi.\nStrony: Poprzednia 1 2 3 4 5 6 ... 93 Następna


News - Asus będzie produkował telefony przyszłości? - PasjaGSM.pl\nJesteś w: PasjaGSM.pl > News > Asus będzie produkował telefony przyszłości?\nQR CodeAsus będzie produkował telefony przyszłości?\nPiotr Baranowski, 12 marca 2007, 19:08\nTagi: 3G, Asus, Bluetooth, HSDPA (High Speed Downlink Packet Access), nowy telefon, UMTS\nJeszcze wszyscy zachwycamy się iPhon'em, a Asus przedstawia już drugi telefon przyszłości pracujący z technologiami GSM, UMTS, HSDPA. Pierwszy projekt nazywa się Aura i miałby zostać wyposażony w klawiaturę QWERTY, drugi został nazwany BYB Credo w obudowie wykonanej zw szlachetnego drewna i tytanu jest przeznaczony raczej dla bardziej zamożnych użytkowników.\nGadżet został zaprojektowany dla bogatych użytkowników i miałby zostać wyposażony w ekran o przekątnej 3,9 cala, złącze na karty microSD i port miniUSB oraz gniazdo słuchawkowe na jack 3,5mm. Nie zapomniano także o technologii GSM, 3G, HSDPA i Bluetooth 2.0.\nProjekt telefonu o nazwie Aura opisywaliśmy w Koncepcyjny telefon Asusa już jest.\nŹródło: Egy Studio\ntranceman 12.03.2007 @ 19:46\nwow - juz sie nie moge doczekac kiedy sie pojawi na rynku :D uwielbiam takie zabaweczki (ale nie kupowac ;p )\ntelefonoman 14.07.2008 @ 20:49\njest po prostu boski, chce go miec\nwiku$ 21.06.2009 @ 19:41\njest ładny ale wydaje mi się beznadziejny i nie wygodny:(\nskarbek 23.09.2009 @ 12:22\nzajebisty napewno bede go miec... kiedy pojawi????


Dachówka Solarna – Czym jest i do czego jej użyć? – FCB Ceramika\nRynek akcesoriów dachowych jest bardzo szeroki. Do dachówek ceramicznych można dobrać wiele różnych elementów jak kominki odpowietrzające, kominki wentylacyjne, gąsiory, trójniki, schodki czy płotki przeciwśniegowe. Niejednokrotnie jednak zastanawiamy się czym jest i do czego zastosować dachówkę solarną.\nNajprościej można powiedzieć że ceramiczna dachówką solarna służy do przeprowadzania przewodów do kolektorów słonecznych przez połać dachu. Jako, że zastosowanie dodatkowych źródeł energii i ciepła staje się coraz bardziej popularne, dachówka solarna jest doskonałym rozwiązaniem dla wszystkich inwestorów, którzy chcieliby taki kolektor u siebie zastosować.\nCeramiczna dachówka solarna zabezpiecza przewody przed wilgocią, ułatwia prace dekarskie oraz zapewnia estetyczne wykończenie dachu. Nasze dachówki solarne można wykonać praktycznie dla każdej dachówki ceramicznej w dowolnym kolorze, mimo, że dany producent nie zapewnia u siebie takich rozwiązań. Dzięki temu klient nie musi się ograniczać i może wybrać każdą dachówkę, która mu się podoba i pasuje do projektu wymarzonego domu.\nTagi: akcesoria dachowe dachówka ceramiczna dachówka solarna montaż kolektora przewody na dachu


23 czerwca, 2019 Author: admin\nPierwsza warownia na Górze Zamkowej została zbudowana za czasów Bolesława Krzywoustego, ale została zburzona w wyniku najazdu Tatarów w 1241 roku. Był to ziemno-drewniany gród, prawdopodobnie dość rozległy i obwarowany. Stąd pochodzi prawdopodobnie nazwa Ogrodzieniec, od słowa ogrodzony. W połowie XIV wieku król Kazimierz II wielki kazał zbudować zamek obronny włączony w system obrony granicy tzw. Szlak Orlich Gniazd. Zamek Ogrodzieniec w Podzamczu (zamek w Ogrodzieńcu to błędna nazwa) został wkomponowany w wysokie skały, otoczony był wysokim kamiennym murem.\nPierwszym dzierżawcą zamku w Ogrodzieńcu był Przedbórz z Brzezia, a od 1386 roku z nadania Władysława Jagiełły zamek objął w dziedziczne posiadanie Włodek z Charbinowic herbu Sulima. W 1470 roku Włodkowice zamek sprzedali, po tej dacie zamek Ogrodzieniec kilkakrotnie zmieniał właścicieli. Od 1523 roku zamek Ogrodzieniec jest w rękach bogatej rodziny Bonerów, już wówczas uszlachconej przez króla Zygmunta Starego. Seweryn Boner w latach 1532-1547 rozbudował zamek Ogrodzieniec o skrzydło renesansowe po stronie zachodniej. Po tej rozbudowie zamek zyskał nowy dziedziniec, a w sumie miał jeszcze dziedziniec gospodarczy i turniejowy. Razem z rozległym podzamczem teren założenia był ogrodzony wysokim kamiennym murem.\nNowy właściciel Jan Firlej, ożeniony z córką Seweryna Bonera Zofią w 1562 roku, zbudował nowoczesne umocnienia, w tym bastion i suchą fosę. W 1587 roku zamek Ogrodzieniec zdobył i obrabował arcyksiążę Maksymilian Habsburg III, pretendent do polskiej korony po śmierci Stefana Batorego. Zamek w Ogrodzieńcu został poważnie zniszczony w czasie „potopu szwedzkiego”, ale kolejny właściciel Stanisław Warszycki (od 1669 roku) odbudował zamek. Od 1697 roku zamkiem władali kolejni właściciele, a w 1702 roku kolejny raz zdobyli go i spalili Szwedzi. Od tego czasu zamek pozostaje w ruinie.\nPo ostatnim pożarze zamek nie został odbudowany, stopniowo zamieniał sie w ruiny, zaniedbany przez kolejnych włascicieli. Prace konserwatorskie trwały od 1949 roku do 1973, kiedy to zamek Ogrodzieniec został udostępniony do zwiedzania.\nPrevious: Wizyta w Dolinie Karpia\nNext: Zamek Pilcza w Smoleniu


NutriStrefa: Babka gotowana\nEtykiety: ciasta, desery, kuchnia polska, Wielkanoc\nW moim domu nie ma Świąt Wielkanocnych bez babki gotowanej. Po raz kolejny postanowiłam nieco "ulepszyć" klasyczny przepis wedle którego wypiekała moja babcia. Jestem fanką zdrowego odżywiana dlatego nie mogłabym nie przemycić kilku zdrowszych zamienników. Wiecie co? Smakuje jeszcze lepiej niż oryginał. Zapraszam do powtórzenia mojego przepisu.\n250g masła roślinnego (takie w okrągłym pudełeczku)\n1 szklanka mąki orkiszowej typ 750\n3 łyżeczki proszku do pieczenia (polecam naturalny proszek do pieczenia)\nW misie miksera utrzeć jajka z ksylitolem i ziarenkami wanilii na puszystą masę. Dodać stopione i schłodzone masło, sok z cytryny i skórkę.\nNastępnie cały czas ucierając dodajemy stopniowo mąkę wymieszaną z proszkiem do pieczenia. Na sam koniec dodajemy rodzynki obtoczone w mące. Delikatnie mieszamy. Po dokładnym wymieszaniu ciasto przekładamy do specjalnej formy wysmarowanej dokładnie masłem, wyrównujemy i zamykamy foremkę.\nZamkniętą formę wstawiamy do garnka z zimną wodą, woda musi sięgać do 1/2 wysokości formy babkowej, garnek przykrywamy i doprowadzamy całość do wrzenia. Od zagotowania gotujemy naszą babkę 1,5 godziny, na małym palniku.\nFormę należy obciążyć, żeby nie przesuwała się. Ja stosuje talerzyk jako obciążenie.\nCzekoladę rozpuszczamy w kąpieli wodnej. Polewamy babkę.


Italamp-Włoska-tradycja-i-kreatywność | Wyposażenie wnętrz MAXFLIZ\nItalamp-Włoska-tradycja-i-kreatywność - Wyposażenie wnętrz MAXFLIZ\nItalamp istnieje od 1975 roku. Firma od zawsze wyróżniała się produktami o wysokiej jakości i szczególnych kształtach, niespotykanych dotychczas na rynku lamp. Historia Italamp charakteryzuje się klasycznym wykorzystanie szkła, przy jednoczesnym wykorzystaniu kryształów ołowiu. To, co zachwyca to przede wszystkim precyzyjne wykonanie.\nKlasyczne włoskie wzornictwo, wysoka jakość i wyszukane materiały pomagają klientom wybrać odpowiednie i dopasowane do ich stylu lampy.\nPrzedsiębiorstwo zawsze dąży do elegancji, dzięki wyselekcjonowanego materiału. Lampy Italamp dostępne są w salonach Maxfliz, a wraz z nimi szerokie wsparcie projektowe dla architektów i projektantów, chcących oferować w swoich projektach włoskie lampy i systemy oświetleniowe. Italamp można spotkać ciekawe rozwiązania Cattaneo nie tylko w domach prywatnych, ale także hotelach, restauracjach, biurach i salach konferencyjnych. Czyli wszędzie tam, gdzie nieobojętna jest jakość i dobre wzornictwo Made in Italy.\nJest wiele fascynacji związanych z kolorami na szkle. Italamp korzysta z innowacyjnych rozwiązań i sposobów, aby wykorzystać stonowaną paletę barw, które zachwyci każdego konesera.\nKolekcja "Opera" to urok tradycji, która uosabia historię Italamp, która jest teraz odnawiana w imię ciągłości. Zbiera propozycje klasycznego współczesnego smaku ze świadomością tego klasycyzmu. Kolekcja Opera oferuje lampę o silnej osobowości, w której ekspozycja światła nigdy nie jest przesadna, nadaje specyficznego uroku i nadaje elegancję każdemu pomieszczeniu


Supergluty, czyli polska wyszukiwarka dla dzieci\n14 lutego br. wystartował projekt polskiej wyszukiwarki dla najmłodszych, która oferuje treści bezpiecznie dla dzieci w wieku od 6 do 12 lat. więcej\n25-02-2008, 20:44, Krzysztof Gontarek, Internauci\n26-latek molestował 13-letnią dziewczynkę, z którą wcześniej umówił się za pośrednictwem jednego z komunikatorów internetowych. Został on już ujęty przez policję i tymczasowo aresztowany na okres trzech miesięcy. więcej\n04-01-2008, 17:45, rs, Bezpieczeństwo\nTreflandia dla dzieci\nUruchomiono nowy serwis internetowy dla dzieci w wieku od 3 do 12 lat na temat puzzli, gier i kart do gry firmy Trefl. więcej\n14-12-2007, 09:42, Marcin Malinowski, Internauci\nKomórkowa smycz bezpieczeństwa dla dzieci\nTak można określić najnowszy model telefonu komórkowego w ofercie NTT DoCoMo, który został specjalnie zaprojektowany dla dzieci. Głównym celem telefonu o symbolu F801i jest umożliwienie kontroli oraz zwiększenie poczucia bezpieczeństwa tak wśród najmłodszych, jak i ich rodziców. więcej\n11-12-2007, 10:03, Michał Chudziński, Technologie\nPierwsze radio dla maluchów\nMuzykę, wierszyki i bajki dla najmłodszych usłyszeć można w uruchomionej na Mikołaja nowej internetowej stacji radiowej. więcej\n10-12-2007, 15:34, rs, Internauci\nWczoraj, 3 grudnia wystartował oficjalny serwis Aukcje Wielkiej Orkiestry Świątecznej Pomocy (WOŚP). Dochód z XVI Wielkiego Finału zostanie przeznaczony na leczenie dzieci ze schorzeniami laryngologicznymi. więcej\n04-12-2007, 09:18, Krzysztof Gontarek, Internauci\nProjekt bezpiecznej wyszukiwarki dla dzieci wystartował właśnie w Niemczech. Dzięki niemu najmłodsi użytkownicy Sieci mają zyskać dostęp tylko do tych treści, które faktycznie są dla nich przeznaczone. więcej\n03-12-2007, 07:52, Michał Chudziński, Internauci\nDzieci coraz więcej czasu spędzają w Sieci\nDzieci w wieku 7-14 lat stanowią już dziesiątą część polskich internautów. Internet jest dla nich przede wszystkim źródłem rozrywki, i to rozrywki na którą poświęcają one coraz więcej czasu - czytamy w raporcie przygotowanym dla dla Fundacji Dzieci Niczyje przez firmę Gemius. więcej\n29-10-2007, 14:22, Marcin Maj, Internauci


Cyrkonie ss16 (3,6 – 3,9 mm) citrine, żółte - Hurtownia artykułów dekoracyjnych i okolicznościowych Dekor-Hurt.pl\nCyrkonie ss16 hot-fix (3,5 mm) żółty cytrynowy (citrine) 1440 szt.\nCyrkonie termoprzylepne w rozmiarze ss16 (3,6 – 3,9 mm) citrine, żółte 1440 szt ( + / - 5% )\nCyrkonie termoprzylepne w rozmiarze ss16 (3,6 – 3,9 mm) citrine, żółte, wykorzystywane są do zdobienia różnego rodzaju prac. Pakowane w paczki po 1440 szt ( + / - 5% ). Idealnie nadają się do dekorowania różnego rodzaju odzieży, bielizny, szkła, papieru, drewna itp. W naszym sklepie kupisz termo dżety najwyższej jakości w najlepszej cenie.


Niewolnicy swoich mieszkań. Gigantyczna różnica, która przekonała wiele osób - Centrum Miasta Niewolnicy swoich mieszkań. Gigantyczna różnica, która przekonała wiele osób - Centrum Miasta\nNasz niedoszły pałac stoi pusty, lata lecą i jest w coraz gorszym stanie. Nie stać mnie na to, by go sprzedać, dopłacając kilkaset tysięcy. Nienawidzę tego miejsca Finanse\nPrevious Rzecznik finansowy będzie teraz mniej prokonsumencki w sprawie frankowiczów?\nNext Najbardziej frankowy bank nie boi się procesów


Zapewnia skuteczną ochronę przed destrukcyjnym działaniem zmiennych warunków atmosferycznych i UV.\nDaje powłoki o wysokich walorach dekoracyjnych.\nZachowuje naturalny rysunek słojów drewna.\nLakierobejca Expert stosowana jest do dekoracyjno-ochronnego lakierowania drewna oraz materiałów drewnopochodnych użytkowanych wewnątrz i na zewnątrz pomieszczeń, tj.: stolarki budowlanej, boazerii, listew dekoracyjnych, mebli, kasetonów, drzwi, małej architektury ogrodowej, np. altan, pergoli, parkanów, itp. W zestawie z bezbarwnym DREWKORNEM Expert zapewnia pełną ochronę drewna. W przypadku malowania drewna egzotycznego użycie wyrobu należy skonsultować z Producentem.\nPowierzchnie przeznaczone do malowania powinny być czyste, suche, gładkie, równe, wolne od kurzu, tłustych i żywicznych plam.\nMiejsca zażywiczone i zatłuszczone przemyć rozcieńczalnikiem nitro lub benzyną ekstrakcyjną, wysuszyć.\nNowe powierzchnie używane na zewnątrz w celu zapewnienia pełnej ochrony zabezpieczyć bezbarwnym impregnatem do drewna DREWKORN Extra.\nPowierzchnie odnawiane należy przeszlifować papierem ściernym, stare zniszczone powłoki lakiernicze, źle przylegające do podłoża usunąć – całość oczyścić, ubytki zaszpachlować.\nPrzed użyciem oraz w trakcie malowania wyrób starannie mieszać celem zapewnienia jednorodnej konsystencji oraz barwy.\nW przypadku malowania drewna twardego, mocno wypolerowanego, zaleca się do pierwszej warstwy rozcieńczyć wyrób dodając do 5% rozcieńczalnika.\nAplikacja i wysychanie wyrobu nie może odbywać się w złych warunkach atmosferycznych.\nNakładać w temperaturze podłoża i otoczenia od +5ºC do +30ºC pędzlem, tamponem lub przez natrysk 2-3 cienkie warstwy LAKIEROBEJCY zachowując min. 12 godzinne odstępy.\nPrzed nałożeniem kolejnych warstw malowane powierzchnie delikatnie wygładzić papierem ściernym o granulacji ok. 320 i dokładnie odpylić.\nKolejną warstwę nakładać w chwili gdy powierzchnia będzie zupełnie sucha.\nBrak pyłu lub gumowata w dotyku powierzchnia oznacza, że wyrób nie jest jeszcze właściwie wyschnięty.\nCzas schnięcia w temp. +20ºC i wilgotności względnej powietrza 55% wynosi do 24 godz.\nCzas schnięcia uzależniony jest od wielu czynników: twardości drewna, wilgotności i temperatury powietrza, wentylacji pomieszczenia, dlatego może on ulec znacznemu wydłużeniu w stosunku do podanych powyżej wartości.\nPełną wytrzymałość mechaniczną powłoka uzyskuje po min. 72 godz. od zakończenia prac.\nOstateczny efekt dekoracyjny uzależniony jest od: gatunku i chłonności drewna, stanu przygotowania i naturalnej barwy drewna, sposobu aplikacji oraz ilości naniesionych warstw Lakierobejcy.\nW przypadku malowania drewna egzotycznego użycie wyrobu należy skonsultować z Producentem.\nRozcieńczanie i mycie narzędzi rozcieńczalnik do wyrobów olejno-ftalowych ogólnego stosowania lub rozcieńczalnik bezaromatyczny produkcji FFiL Śnieżka SA.\nWydajność: do 20m²/l przy jednokrotnym nakładaniu w zależności od chłonności podłoża.\nOpakowania 900ml, 2,5L, 9L


„Moje córki krowy” i „Point Break - na\n„Moje córki krowy” i „Point Break - na fali” w Multikinie\n8 stycznia w kinach sieci Multikino będzie można zobaczyć premierowo: „Moje córki krowy” z Agatą Kuleszą i Gabrielą Muskałą w rolach głównych oraz film akcji „Point Break – na fali”.\n„Moje córki krowy” to wzruszająca i zabawna historia dwóch sióstr, które postawione w trudnej sytuacji życiowej zmuszone są współdziałać, mimo wzajemnej niechęci. W rolach głównych zobaczymy Agatę Kuleszę (serial „Krew z krwi”, „Ida”, „Róża”, „Sala samobójców”), Gabrielę Muskałę („Krew z krwi 2”, „Wymyk”, „Chce się żyć”, „Być jak Kazimierz Deyna”) i Mariana Dziędziela („Pod Mocnym Aniołem”, „Pani z przedszkola”). „Moje córki krowy” wzbudziły zachwyt krytyków i aplauz publiczności 40. Festiwalu Filmowego w Gdyni, która przez ponad pięć minut po premierze oklaskiwała film na stojąco. Przełożyło się to na cenne trofea – Nagrodę Dziennikarzy, Nagrodę Sieci Kin Studyjnych i Lokalnych. A także szczególnie ważną dla każdego reżysera Nagrodę Publiczności.\n„Point Break – na fali” to zrealizowany przy użyciu najnowocześniejszej technologii, tętniący adrenaliną thriller ukazujący świat sportów ekstremalnych w ich najbardziej ryzykownych odmianach. Johnny Utah, były gwiazdor sportów ekstremalnych, a obecnie agent FBI, prowadzi śledztwo w sprawie serii zuchwałych napadów, które łączy jeden wspólny mianownik – dokonać ich mogli tylko ludzie, którzy na co dzień igrają ze śmiercią. Aby rozwiązać zagadkę, Johnny będzie musiał dołączyć do grupy sportowców, którzy za nic mają granice ludzkich możliwości. A to oznacza wzięcie udziału w Wyprawie Ośmiu Wyzwań, która jest Świętym Graalem w świecie sportów ekstremalnych.\nO filmie „Moje córki krowy”\nZdjęcia: Andrzej Wojciechowski\nAgata Kulesza - Marta\nGabriela Muskała - Kasia\nMarian Dziedziel - Ojciec Marty i Kasi\nMarcin Dorocinski - Grzegorz\nŁukasz Simlat - Piotr\nMałgorzata Niemirska - Matka Marty i Kasi\nJeremi Protas – Filip\nO filmie „Point Break – na fali”\nReżyseria: Ericson Core\nZdjęcia: Ericson Core\nÉdgar Ramírez - Bodhi\nLuke Bracey - Johnny Utah\nTeresa Palmer - Samsara\nDelroy Lindo - Instruktor FBI\nRay Winstone - Angelo Pappas\nTobias Santelmann - Chowder


Marek Perepeczko | Encyklopedia polskiego dubbingu | Fandom\nMarek Perepeczko (ur. 3 kwietnia 1942 w Warszawie, zm. 16 listopada 2005 w Częstochowie) – polski aktor teatralny i filmowy, występował w roli Janosika w polskim serialu telewizyjnym pt. Janosik.\nW młodości chciał zostać architektem, ale ostatecznie zdecydował się na aktorstwo. Na początku lat 60. występował w Studiu Poetyckim Andrzeja Konica w TVP i w Teatrze Klasycznym. W 1965 roku ukończył wydział aktorski Państwowej Wyższej Szkoły Teatralnej w Warszawie. W tym samym roku zadebiutował na scenie teatralnej i w filmie. W filmie były to Popioły w reżyserii Andrzeja Wajdy. Cztery lata później wystąpił w Panu Wołodyjowskim w reżyserii Jerzego Hoffmana, gdzie zagrał postać Adama Nowowiejskiego. Wielką sympatię widzów zdobył dzięki roli tytułowego bohatera serialu Janosik (1973) w reżyserii Jerzego Passendorfera, gdzie ze względu na warunki fizyczne obsadzono go w roli zbójnika.\nW latach 80. przebywał poza granicami Polski – wyjechał do Australii, gdzie prowadził amatorskie kluby literacko-teatralne i założył Tymczasowe Towarzystwo Miłośników Teatru im. Witkacego. Przez ponad 15 lat nie występował na polskich scenach teatralnych, ani przed kamerami. Powrócił do kraju po zmianach politycznych w Polsce w 1989 roku. W latach 1997-2003 był aktorem i dyrektorem Teatru im. Adama Mickiewicza w Częstochowie. Wcześniej występował w warszawskich teatrach: Klasycznym i Komedia. W latach 1970-1977 był dyrektorem tego teatru. Pod koniec lat 90. powrócił do serialu – zagrał postać komendanta posterunku nadkomisarza Władysława Słoika w sitcomie pt. 13 posterunek w reżyserii Macieja Ślesickiego (1997-1998), a także w drugiej jego części z 2000 roku. Tuż przed śmiercią przygotowywał spektakl pt. Dwie morgi utrapienia w teatrze w Czeskim Cieszynie.\nW swojej karierze aktorskiej udanie śpiewał (np. repertuar Władimira Wysockiego).\nZmarł nagle i bezpotomnie na zawał serca w swoim mieszkaniu w Częstochowie. Urna z prochami aktora została złożona 28 listopada 2005 roku na cmentarzu Powązkowskim w Warszawie (kwatera 141, rząd 5, miejsce 9). 31 października 2014 roku w Częstochowie przy al. Najświętszej Maryi Panny została odsłonięta ławeczka Marka Perepeczki.\n2000 Baldur’s Gate II: Cienie Amn Keldorn Firecam Roger Jackson\nFilozof #1 w Targowie\n2001 Baldur’s Gate II: Tron Bhaala Keldorn Firecam Roger Jackson\nMarek Perepeczko w polskiej Wikipedii\nMarek Perepeczko w bazie Filmwebu\nMarek Perepeczko w Internet Movie Database (IMDb)


27 kwietnia 1987-POLITICO | ACM Blog\npodczas jego prezydentury USA zakazało wjazdu austriackiemu przywódcy Kurta Waldheima na dowód, że brał udział w nazistowskich zbrodniach wojennych podczas ii Wojny Światowej i ukrywał swoją rolę w poszukiwaniu wysokiego stanowiska politycznego. / Daniel Janin/\nKurt Waldheim (1918-2007) pełnił funkcję sekretarza generalnego Organizacji Narodów Zjednoczonych w latach 1972-1981 i prezydenta Austrii w latach 1986-1992.\ntego dnia w 1987 r. departamenty Sprawiedliwości i stanu wspólnie ogłosiły, że Waldheim będzie odtąd miał zakaz wjazdu do Stanów Zjednoczonych-działając na podstawie dowodów, że brał udział w nazistowskich zbrodniach wojennych podczas ii Wojny Światowej i ukrywał swoją rolę w poszukiwaniu wysokiego stanowiska politycznego.\npodczas swojej kadencji prezydenckiej w latach 1986-1992 Stany Zjednoczone oficjalnie traktowały Waldheima jako persona non grata, tak jak każdy inny naród, oficjalnie lub nieformalnie, z wyjątkiem krajów świata arabskiego. To był pierwszy raz, kiedy głowa państwa została umieszczona w USA. lista imigrantów.\nDepartament Sprawiedliwości odtajnił swój 232-stronicowy raport wewnętrzny na temat Waldheima w 1994 roku. Przedstawia przekonujące dowody na to, że Waldheim, który służył jako oficer wywiadu w armii niemieckiej w latach 1942-1945, brał udział w przekazywaniu cywilnych więźniów do niesławnego Nazistowskiego SS w celu wykorzystania ich w obozach pracy niewolniczej.\ndodatkowo opisywał jego bezpośredni udział w masowych deportacjach ludności cywilnej-w tym Żydów z greckich wysp i miasta Banja Luka w Jugosławii — do obozów zagłady; maltretowanie i egzekucje alianckich jeńców wojennych oraz represyjne egzekucje zakładników i innych cywilów.\nWaldheim nazwał zarzuty wobec niego „czystymi kłamstwami i złośliwymi czynami”, chociaż przyznał, że wiedział o niemieckich represjach wobec greckich i jugosłowiańskich partyzantów. „Tak, wiedziałem”, powiedział. „Byłem przerażony. Ale co mogłem zrobić? Musiałem albo dalej służyć, albo zostać stracony.”\ndalej powiedział, że nigdy nie oddał strzału ani nawet nie widział partyzanta. Jego bezpośredni przełożony stwierdził wówczas, że Waldheim ” pozostał przy biurku.”Bruno Kreisky, były kanclerz Austrii o żydowskich korzeniach, potępił działania Światowego Kongresu Żydów, który oddzielnie badał Waldheim, jako” nadzwyczajną niesławę”, dodając, że Austriacy nie ” pozwolą Żydom za granicą … powiedz nam, kto powinien być naszym prezydentem.”\ndodatkowe zarzuty udziału w zbrodniach nazistowskich, w których cytowano przechwycone dokumenty nazistowskie i inne zapisy, zostały wyrównane w książce z 1993 r.autorstwa Eli Rosenbauma, byłego prokuratora federalnego USA, który kierował śledztwem Światowego Kongresu Żydów. W książce przytaczano dowody, że Związek Radziecki i Jugosławia ukryły niestosowną przeszłość wojenną Waldheima i wykorzystały ją do szantażowania go, zarówno przed, jak i podczas jego kadencji jako sekretarza generalnego ONZ.\npo przegranych wyborach prezydenckich w Austrii Waldheim kandydował na sekretarza generalnego. Popierał go Związek Radziecki, ale sprzeciwiały mu się Chiny, Wielka Brytania i Stany Zjednoczone. Wygrał w trzeciej turze głosowania, gdy trzech stałych posłów nie udało się skoordynować swoich wetów i wszyscy wstrzymali się od głosu.\nWaldheim odniósł sukces w czołówce U. N. post i odsiedział dwie kadencje, zanim został pokonany przez trzecią.\nBuraki pomagają naszym sercom mocniej bić-Biotryczność »


Stawy rybne 40ha - gmina Kruszyna\n(Symbol 913/DZW) DZIAŁKA na SPRZEDAŻKruszyna,\nOferta numer 913/DZW.\nLokalizacja: w województwie śląskim, w powiecie częstochowskim, w gminie Kruszyna (pomiędzy Radomskiem a Częstochową). Własne zasilanie wodą poprzez spiętrzenie jazem. Obiekt cały po remoncie ogrodzony panelami. Zabudowania to mała "rybaczówka" o powierzchni 25 m2. Obecnie stawy dzierżawione z umową, co rok odnawianą z czynszem dla właściciela w wysokości 35.000 złotych rocznie. Dodatkowo właściciel pobiera dopłaty na poziomie 80.000 złotych (ostatni rok programu). Bardzo dobre skomunikowanie z drogą krajową "91" (3 km.). Teren stawów nieobjęty programem "Natura 2000" oraz żadnymi innymi obszarami ochronnymi.\nCena ofertowa wynosi 2.000.000 złotych.. Numer oferty 913/DZW. Tel. 604150043. Ogłoszenie niniejsze nie stanowi oferty handlowej w rozumieniu przepisów Kodeksu Cywilnego. Pełną ofertę naszego biura znajdą Państwo na www.iangroup.net\nPowierzchnia działki 400 000 m2\nRodzaj działki ROLNA, INNA, GOSPODARSTWO\nProszę o więcej informacji na temat oferty o symbolu 913/DZW.


X360 - Forza Motorsport 4 | XboxForum.pl - Największe Polskie forum o konsolach Xbox One, Xbox 360 i Xbox.\nTemat na forum 'Encyklopedia' rozpoczęty przez sid2007, Październik 14, 2011.\nNazwa:Forza Motorsport 4\nRodzaj gry:Wyścigi samochodowe\nData premiery w Polsce:14 października 2011\nProducent:Microsoft Game Studios\nsid2007, Październik 14, 2011\nSzkoda że jestem ubogim graczem kiedy można się spodziewać gry na markecie? Chętnie bym ją za msp zakupił bo i tak bym nie sprzedał, tak jak 2 i 3 leży u mnie\npatrycjuszRSV, Październik 14, 2011\nAndi NV Świeżak Świeżak\nJeździ ktoś online - bo fajnie byłoby porywalizować wsród swoich\nAndi NV, Październik 14, 2011\nJaj zrobić by mieć tylko polskie napisy i j.clarksona za lektora? Osobiście ten Polski lektor mnie wkurza. Zmieniłem region ns UK i dalej gada po polsku\nWitam. Moja opinia: powiem krótko bez wątpienia najlepsza samochodówka w jaką kiedykolwiek grałem. Opłacało się kupić preordera.\nGolonek18, Październik 15, 2011\npograłem kilka godzin i jestem pod wrażeniem, lepszej samochodówki moja konsola nie posiadała w napędzie\nMnóstwo wspaniale odwzorowanych samochodów, doskonały model prowadzenia, świetne widoki, więcej ciekawych opcji tuningu wizualnego, po prostu gra zaskakuje w każdej chwili.\nNie mogę tylko przenieść swoich grafik z FM3, daję żeby przenieść z poprzedniej odsłony i nie znajduję, a posiadam kilka ciekawych opcji.\nJeżeli ktoś chce się pochwalić swoimi furami zapraszam do tego tematu: http://xboxforum.pl/off-topic-f45/wasze-fury-w-forza-motorsport-4-a-105105.html#post842572\nDJDIDO88, Październik 15, 2011\nTa rewelacyjna gra nigdy się nie pojawi na Martetplace do tej pory żadna część Forzy Motorsport nie była dostępna w grach na żądanie FM 4 teraz rządzi GT5 zeszło z tronu\nZauważyłem , że twórcy grzebali w SI kierowców. Przejechałem kilkanaście wyścigów i zaskakująco często zdarza im się wypaść z toru , byłem przez długi czas na drugiej pozycji , a w końcówce wyścigu lider przestrzelił zakręt i wypadł na piach.... Kierowcy często potrafią wypchnąć cię przed zakrętem , nie ma sytuacji aby cały peleton równo wężykiem jechał. Podoba mi się to! Są emocje.\nsid2007, Październik 15, 2011\nW FM 3 też były takie sytuacje, co do jeżdżenia wężykiem to takie rzeczy są tylko w GT 5\nteż to zauważyłem że na jednym lub dwóch zakrętach cały czas ktoś wypadał z trasy na trawnik, no i wtedy jadąc za takim samochodem otrzymuje się idealne wyprzedzanie mam nadzieję że poprawią ten błąd.\nmam pytaniedo posiadaczy gry bo mam xbox slim z 4gb ;p czy do gry wymagana jest intalacja? czy mozna grac na samych plytkach? bo rozumiem ze sa 2? no i przede wszystkim jak to wyglada, normalnie czy jakos moze sie przycina albo bardzo dlugo laduje\nprzeciez w samym drugim discu pisze co on ma ..\na ja podepne sie pdo temat bo nigdzie nie wyczytalem..czy w grze jest Drift?? i Drag?? chodzi mi o kariere\nMasownik20, Październik 15, 2011\nMam pytanko sa jakieś elementy avatara do odblokowania podczas normalnego trybu grania?\nAndi NV, Październik 15, 2011\nMasownik20, tylko drift jest, a gdzie to nie wiem ...\n@amaavel grę normalnie można przejść grając tylko z pierwszej płyty , na drugiej są dodatkowe auta itp. instalacja jest opcjonalna , jak ktoś potrzebuje.\n@Masownik20 nie wiem czy drift występuje jako osobna konkurencja w trybie kariery , ale napewno można driftować w czasie wyścigu. Drag możliwe , że dalej wystąpi bo jest jeden taki odcinek w wolnej grze , ma 400 m i polega poprostu na wygraniu tej prostej między dwoma autami , więc to jest drag.\n@Andi NV nie ma.\nCzy ja wiem czy te wypadanie z toru jest bugiem ? Wg. mnie to bardzo dobrze, że coś takiego jest. Nie dlatego, że łatwiej wygrać ale dlatego, że przeciwnicy nie są cyborgami którzy bezbłędnie jeżdżą i trzymają się perfekcyjnej linii. SI utożsamia się z człowiekiem i tak jak człowiek, popełnia błędy ;>\nPiotroZ, Październik 15, 2011\n@up no właśnie o to chodzi , że tak jest realistyczniej . Nikt chyba nie lubi robotów podążających jeden za drugim .\nKurde już nie ogarniam, można normalnie grać bez wywalania do dasha?\nCo trzeba zrobić aby tego uniknąć? Czy druga płyta jest wymagana do kariery? Czy multi albo jakieś dodatkowe samochody?\nDaram, Październik 15, 2011\nPaździernik 15, 2011 #20\nDaram napisał: ↑\nDaj sobie już spokój, tu jest temat o opiniach o grze i "wszystko na temat gry" czyli przejście, problemy, mechanika, porady, ale nie oczekuj tutaj pomocy w nagraniu / spiraceniu tej gry.\nSam nie mam xboxa a widzę że gra cieszy się sporym zainteresowaniem więc przeglądam ten temat, ale takie posty jak Darama mnie rozbrajają.\nMrDraiger, Październik 15, 2011