- AKTUALIZACJA DOKUMENTU Z ROKU PDF\n- AKTUALIZACJA DOKUMENTU Z ROKU 2012.\nDownload "- AKTUALIZACJA DOKUMENTU Z ROKU 2012."\n1 PROJEKT ZAŁOŻEŃ DO PLANU ZAOPATRZENIA W CIEPŁO ENERGIĘ ELEKTRYCZNĄ I PALIWA GAZOWE DLA GMINY MOSINA NA LATA AKTUALIZACJA DOKUMENTU Z ROKU 2012.\n2 Aktualizacja dokumentu wykonana w 2015 roku przez: INTROTERM Marek Korcz Ul. W. Kosińskiego 4B Puszczykowo Tel Strona 1 z 84\n3 Spis treści Słownik - użyte określenia i skróty Wstęp Cel i zakres opracowania Dokumenty i dane źródłowe Powiązania z dokumentami strategicznymi - Dyrektywy UE Polityka energetyczna Polski Kierunki działań wskazane w Polityce energetycznej Ustawa o odnawialnych źródłach energii Warunki techniczne, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie Ustawo o charakterystyce energetycznej budynków Charakterystyka Gminy Mosina Położenie administracyjne Powierzchnia i struktura gruntów Klimat Demografia Mieszkalnictwo Charakterystyka systemów zaopatrzenia w energię Gminy Mosina Bilans zapotrzebowania na energię cieplną Zapotrzebowanie na ciepło do ogrzewania Prognoza zapotrzebowania na energię cieplną System elektroenergetyczny Gminny system elektroenergetyczny Linie elektroenergetyczne Stacje zasilające WN/SN Infrastruktura elektroenergetyczna SN i nn Bilans zapotrzebowania na energię elektryczną Prognoza zapotrzebowania na energię elektryczną System gazowniczy Charakterystyka systemu gazowniczego Dane o infrastrukturze zaopatrzenia w paliwo gazowe Bilans zapotrzebowania na paliwa gazowe Strona 2 z 84\n4 Prognoza zapotrzebowania na paliwa gazowe Przedsięwzięcia racjonalizujące użytkowanie ciepła, energii elektrycznej i paliw gazowych Wprowadzenie Racjonalizacja użytkowania mediów energetycznych Propozycje usprawnień racjonalizujących zużycie ciepła, energii elektrycznej i paliw gazowych Energia cieplna Energii elektrycznej Paliw gazowych Termomodernizacja Możliwości wykorzystania istniejących rezerw energetycznych gminy oraz gospodarki skojarzonej i odnawialnych źródeł energii Kogeneracja Odnawialne źródła energii Zasoby energii odnawialnej i jej wykorzystanie w Gminie Mosina Biomasa Biogaz Energia Słońca Energia wiatru Energia wody Potencjał oszczędności energii dla obiektów gminy Propozycje działań w obszarze gospodarki energetycznej Współpraca Gminy Mosina z sąsiednimi gminami Podsumowanie i wnioski Załączniki Strona 3 z 84\n5 Słownik - użyte określenia i skróty 1 kwh [kilowatogodzina] jednostka energii elektrycznej 1 MWh [megawatogodzina] 1 MWh = 1000 kwh 1 kw [kilowat] jednostka mocy 1 kw = 1000 W [watów] 1 MW [megawat] jednostka mocy 1 MW = 1000 kw 1 GJ [gigadżul] jednostka energii 1 GJ = J 1 nm 3 [nominalny metr sześcienny] jednostka objętości 1 mp [metr przestrzenny] jednostka objętości w opracowaniu dot. drewna opałowego 1 Mg [megagram] jednostka masy (inne oznaczenie 1 tony) 1 ha [hektar] jednostka pola powierzchni 1 ha = m2 1 km2 [kilometr kwadratowy] 1 km2 = 100 ha = m2 1 kv [kilovolt] jednostka napięcia elektrycznego 1 kv = V Skróty stosowane w opracowaniu GPZ Główny Punkt Zasilania stacja transformatorowa z urządzeniami o napięciu 110 kv i wyższym nn niskie napięcie 230/400 V SN średnie napięcie na terenie Gminy Mosina równe jest 15 kv WN wysokie napięcie c.w.u. ciepła woda użytkowa c.o. centralne ogrzewanie Strona 4 z 84\n6 1. Wstęp 1.1. Cel i zakres opracowania Celem opracowania Projektu założeń do planu zaopatrzenia w ciepło, energię elektryczną i paliwa gazowe dla Gminy Mosina, jest ocena stanu aktualnego i przewidywanych zmian zapotrzebowania na ciepło, energię elektryczną i paliwa gazowe do 2030 roku, uwzględniającego plan rozwoju Gminy Mosina. Niniejszy dokument wskazuje przedsięwzięcia racjonalizujące użytkowanie energii oraz możliwości wykorzystania jej lokalnych zasobów. W opracowaniu określone zostały możliwości stosowania środków poprawy efektywności energetycznej oraz zakres współpracy z innymi gminami. Opracowanie zawiera charakterystykę gminy w zakresie źródeł zasilania, sieci przesyłowych i instalacji odbiorczych wraz z bilansem zużycia energii. Innymi słowy jest to dokument określający w założonym okresie, potrzeby energetyczne gminy oraz możliwości i sposób ich pokrycia. Projekt założeń do planu zaopatrzenia w ciepło, energię elektryczną i paliwo gazowe jest dokumentem, który na poziomie strategicznym określa i precyzuje politykę energetyczną Gminy Mosina. Niniejszy dokument zawiera: 1) ocenę stanu aktualnego i przewidywanych zmian zapotrzebowania na ciepło, energię elektryczną i paliwa gazowe, 2) przedsięwzięcia racjonalizujące użytkowanie ciepła, energii elektrycznej i paliw gazowych, 3) możliwości wykorzystania istniejących nadwyżek i lokalnych zasobów paliw i energii, z uwzględnieniem energii elektrycznej i ciepła wytwarzanych w instalacjach odnawialnego źródła energii, energii elektrycznej i ciepła użytkowego wytwarzanych w kogeneracji oraz zagospodarowania ciepła odpadowego z instalacji przemysłowych, 3a) możliwości stosowania środków poprawy efektywności energetycznej w rozumieniu ustawy z dnia 15 kwietnia 2011 r. o efektywności energetycznej ( z późn. zmianami.), 4) zakres współpracy z innymi gminami. Strona 5 z 84\n7 1.2. Dokumenty i dane źródłowe Do opracowania aktualizacji dokumentu posłużyły, między innymi, niżej wymienione opracowania oraz źródła: Polityka energetyczna Polski do roku 2030 Ustawa z dnia 10 kwietnia 1997 r. - Prawo energetyczne (Dz. U. rok 2006, Nr 89, poz. 625 z późn. zmianami). Ustawa o odnawialnych źródłach energii Ustawa o efektywności energetycznej Wybrane unijne oraz krajowe regulacje prawne Dane dostarczone przez producentów i dystrybutorów energii elektrycznej na terenie miasta i gminy ENEA Operator Sp. z o.o., Polskie Sieci Elektroenergetyczne S.A., Dane dostarczone przez producentów i dystrybutorów gazu na terenie miasta i gminy PGNiG Sp. z o.o., PSG Sp. z o.o., Dane udostępnione przez Urząd Miejski w Mosinie Strategia Rozwoju Gminy Mosina Informacje przekazane przez sąsiadujące gminy Dane z przeprowadzonego badania ankietowego Informacje ze spółdzielni mieszkaniowych Dane Głównego Urzędu Statystycznego Strona 6 z 84\n8 1.3. Powiązania z dokumentami strategicznymi - Dyrektywy UE Przeprowadzając analizę przedsięwzięć racjonalizujących użytkowanie ciepła, paliw gazowych i energii elektrycznej przytoczono poniżej wymogi UE określone w dyrektywach unijnych, których wytyczne muszą zostać uwzględnione w prawie krajów członkowskich. Dyrektywy UE mające wpływ na podejmowanie działań racjonalizujących produkcję i wykorzystanie ciepła i energii elektrycznej. Regulacje europejskie dot. planowania energetycznego w gminach. Polityka energetyczna i ochrony środowiska UE jest określona w kilku dyrektywach, które bezpośrednio bądź pośrednio wpływają na planowanie energetyczne w Polsce. Poniżej wymieniono podstawowe dokumenty. Dyrektywa dotycząca wspólnych zasad dla wewnętrznego rynku energii elektrycznej (96/92/EC) oraz wewnętrznego rynku gazu (98/30/EC), a także nowa Dyrektywa 2003/53/EC dotycząca energii elektrycznej i nowa Dyrektywa 2003/55/EC dotycząca gazu, zmieniające dyrektywy z lat 1996 i 1998, dotyczące rynków wewnętrznych. Dyrektywy te od czerwca 2004 r. otwierają wewnętrzne rynki energii elektrycznej i gazu dla odbiorców innych niż gospodarstwa domowe, a od lipca 2007 r. dla wszystkich odbiorców. Dyrektywy te zawierają też inne elementy wymagające rozwiązań prawnych związanych z oddzieleniem funkcji sieciowych od wytwarzania i dostawy, ustanowienia we wszystkich państwach członkowskich organu regulacyjnego o dobrze zdefiniowanych funkcjach, obowiązkiem publikowania taryf sieciowych, obowiązkiem wzmocnienia usług publicznych, zwłaszcza w odniesieniu do odbiorców wrażliwych na zakłócenia, wprowadzeniem monitoringu bezpieczeństwa dostaw i ustaleniem obowiązku cechowania dla paliw mieszanych oraz dostępności danych o niektórych emisjach i odpadach. A. Dyrektywa dotycząca popierania energii elektrycznej wytwarzanej w odnawialnych źródłach energii na wewnętrznym rynku energii elektrycznej (2001/77/EC). Strategia UE wymaga, by w roku 2010 łączny udział zużycia energii pochodzącej z odnawialnych źródeł energii (OZE) został podwojony do poziomu 12%. Zakłada się, że udział energii elektrycznej pochodzącej z OZE dojdzie w tym samym okresie do 22%. Według zapisów dyrektywy Polska ma wyznaczony cel zwiększenia udziału energii ze źródeł odnawialnych w bilansie paliwowo-energetycznym kraju do 14% w 2020 roku w strukturze zużycia nośników pierwotnych. Strona 7 z 84\n9 Zapisy dyrektywy mają przełożenie na obecnie obowiązujące przepisy w Polsce, które wymagają odpowiedniego udziału energii elektrycznej w sprzedaży w poszczególnych latach. B. Dyrektywa dotycząca efektywności energetycznej budynków (2002/91/EC). Celem wprowadzenia Dyrektywy jest promocja poprawy jakości energetycznej budynków w obrębie państw Wspólnoty Europejskiej, przy uwzględnieniu typowych dla danego kraju zewnętrznych i wewnętrznych warunków klimatycznych oraz rachunku ekonomicznego. Dyrektywa ta ustanawia wymagania dotyczące: - ram ogólnych dla metodologii obliczeń zintegrowanej charakterystyki energetycznej budynków, - zastosowania minimalnych wymagań dotyczących charakterystyki energetycznej nowych budynków, - zastosowania minimalnych wymagań dotyczących charakterystyki energetycznej dużych budynków istniejących, podlegających większej renowacji, - certyfikatu energetycznego budynków, - regularnej kontroli kotłów i systemów klimatyzacji w budynkach oraz dodatkowo ocena instalacji grzewczych, w których kotły mają więcej niż 15 lat. C. Dyrektywa dotycząca popierania kogeneracji w oparciu o zapotrzebowanie ciepła użytecznego na wewnętrznym rynku energetycznym (2004/8/EC). Celem dyrektywy jest ustalenie ram dla promowania kogeneracji w celu pokonania istniejących barier, ułatwienia elektrociepłowniom penetracji zliberalizowanego rynku i pomocy w mobilizacji niewykorzystanych możliwości poprzez: - zdefiniowanie jednostek kogeneracyjnych, produktów skojarzenia (energia elektryczna, ciepło, energia mechaniczna) oraz paliw stosowanych w EC, - zdefiniowanie wysokosprawnej kogeneracji, jako produkcji skojarzonej zapewniającej przynajmniej 10% oszczędności energii w porównaniu do rozdzielonej produkcji energii elektrycznej i ciepła; - wymaganie od państw członkowskich, aby: umożliwiły certyfikację wysokosprawnej kogeneracji i dokonały analizy jej potencjału oraz zarysowały ogólną strategię wykorzystania potencjalnych możliwości rozwoju kogeneracji. Strona 8 z 84\n10 Przy zastosowaniu procedury komitologicznej Komisja przedstawi wytyczne dla wdrożenia metodologii określonych w załącznikach do dyrektywy. D. Dyrektywa dotycząca zasad handlu emisjami gazów cieplarnianych (2003/87/EC). Wspólnotowe (unijne) Zasady Handlu Emisjami Gazów Cieplarnianych zaczęły być stosowane od stycznia 2005 r. Zgodnie z tymi zasadami państwa członkowskie muszą ustalić limity emisji ze źródeł energii, przydzielając im dopuszczalne poziomy emisji CO2. Jednym z podstawowych zadań związanych z wdrożeniem unijnych zasad handlu emisjami gazów cieplarnianych było opracowanie przez państwa członkowskie narodowych planów alokacji emisji dla okresu E. Dyrektywy Unii Europejskiej dotyczące ochrony środowiska naturalnego W tym zakresie zastosowanie mają dwie dyrektywy: - Dyrektywa 2001/80/WE Parlamentu Europejskiego i Rady Unii Europejskiej z dnia 23 października 2001 r. w sprawie ograniczenia emisji niektórych zanieczyszczeń do powietrza z dużych źródeł spalania paliw, - Dyrektywa 2001/81/WE Parlamentu Europejskiego i Rady Unii Europejskiej z dnia 23 października 2001 r. w sprawie krajowych pułapów emisji dla niektórych zanieczyszczeń powietrza atmosferycznego. Dyrektywy te wprowadzają zaostrzone wymagania w zakresie emisji zanieczyszczeń, przede wszystkim w odniesieniu do emisji dwutlenku siarki i tlenków azotu, i stanowią poważne wyzwanie dla wszystkich krajów Unii Europejskiej. Polski sektor elektroenergetyczny dokonał w ostatnim czasie wiele, aby zmniejszyć uciążliwości dla środowiska naturalnego. Emisje podstawowych zanieczyszczeń atmosfery ze źródeł spalania paliw w Polsce w większości przypadków nie odbiegają od średnich w krajach Unii Europejskiej. Wyjątkiem jest tylko emisja dwutlenku siarki, co jest konsekwencją szerszego niż w innych krajach korzystania z węgla kamiennego i brunatnego do celów energetycznych. Dalsze zaostrzenie norm emisji tego gazu, a od 2016 r. norm emisji tlenków azotu, stwarza poważne problemy dla polskiej elektroenergetyki. Celem dyrektywy (Dyrektywa 2006/32/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 5 kwietnia 2006 r. w sprawie efektywności końcowego wykorzystania energii i usług energetycznych oraz Strona 9 z 84\n11 uchylająca dyrektywę Rady 93/76/EWG) jest opłacalna ekonomicznie poprawa efektywności końcowego wykorzystania energii poprzez: a) określenie celów orientacyjnych oraz stworzenie mechanizmów, zachęt i ram instytucjonalnych, finansowych i prawnych, niezbędnych w celu usunięcia istniejących barier rynkowych i niedoskonałości rynku utrudniających efektywne końcowe wykorzystanie energii; b) stworzenie warunków dla rozwoju i promowania rynku usług energetycznych oraz dla dostarczania odbiorcom końcowym innych środków poprawy efektywności energetycznej. Dyrektywa ta wyznacza dla krajów UE cel w zakresie oszczędności energii w wysokości 9 % w dziewiątym roku stosowania niniejszej dyrektywy, którego osiągnięcie mają umożliwić opracowane programy i środki w zakresie poprawy efektywności energetycznej. Państwa Członkowskie zapewniają, by sektor publiczny odgrywał wzorcową rolę w dziedzinie objętej tą dyrektywą. Zapewniają stosowanie przez sektor publiczny środków poprawy efektywności energetycznej, skupiając się na opłacalnych ekonomicznie środkach, które generują największe oszczędności energii w najkrótszym czasie. W załączniku VI do dyrektywy przedstawiono wykaz kwalifikujących się środków efektywności energetycznej w ramach zamówień publicznych. Sektor publiczny zobowiązany jest do stosowania co najmniej dwóch wymogów podanych poniżej: a) wymogi dotyczące wykorzystywania do oszczędności energetycznych instrumentów finansowych, takich jak umowy o poprawę efektywności energetycznej przewidujące uzyskanie wymiernych i wcześniej określonych oszczędności energii (także gdy administracja publiczna przekazała te obowiązki podmiotom zewnętrznym); b) wymóg zakupu wyposażenia i pojazdów w oparciu o wykazy specyfikacji różnych kategorii wyposażenia i pojazdów charakteryzujących się niskim zużyciem energii przygotowanych przez organy sektora publicznego zgodnie z art. 4 ust. 4, uwzględniając przy tym, w stosownych przypadkach, analizę minimalnych kosztów cyklu eksploatacji lub porównywalne metody zapewniające opłacalność; c) wymóg nabywania urządzeń efektywnych energetycznie w każdym trybie pracy, w tym w trybie oczekiwania, przy uwzględnieniu, w stosownych przypadkach, analizy minimalnych kosztów cyklu eksploatacji lub porównywalnych metod zapewniających opłacalność; Strona 10 z 84\n12 d) wymóg zastąpienia istniejącego wyposażenia lub pojazdów wyposażeniem określonym w lit. b) i c) lub też wprowadzenia do nich tego wyposażenia; e) wymóg stosowania audytów energetycznych i wdrażania wynikających z nich opłacalnych ekonomicznie zaleceń; f) wymogi nabywania lub wynajmowania efektywnych energetycznie budynków lub ich części lub wymogi zastąpienia lub wyposażenia nabytych lub wynajętych budynków lub ich części w celu zwiększenia ich efektywności energetycznej. Strona 11 z 84\n13 1.4. Polityka energetyczna Polski Uchwałą nr 202/2009 z dnia 10 listopada 2009 Rada Ministrów uchwaliła Politykę energetyczna Polski do 2030 roku. Polska, ze względu na członkostwo w Unii Europejskiej, czynnie uczestniczy w tworzeniu wspólnotowej polityki energetycznej, a także dokonuje implementacji jej głównych celów w specyficznych warunkach krajowych, biorąc pod uwagę ochronę interesów odbiorców, posiadane zasoby energetyczne oraz uwarunkowania technologiczne wytwarzania i przesyłu energii. W związku z powyższymi założeniami, podstawowymi kierunkami polskiej polityki energetycznej są: poprawa efektywności energetycznej, wzrost bezpieczeństwa dostaw paliw i energii, dywersyfikacja struktury wytwarzania energii elektrycznej poprzez wprowadzenie energetyki jądrowej, rozwój wykorzystania odnawialnych źródeł energii, w tym biopaliw, rozwój konkurencyjnych rynków paliw i energii, ograniczenie oddziaływania energetyki na środowisko. Przyjęte kierunki polityki energetycznej są w znacznym stopniu współzależne. Poprawa efektywności energetycznej ogranicza wzrost zapotrzebowania na paliwa i energię, przyczyniając się do zwiększenia bezpieczeństwa energetycznego, na skutek zmniejszenia uzależnienia od importu, a także działa na rzecz ograniczenia wpływu energetyki na środowisko poprzez redukcję emisji. Podobne efekty przynosi rozwój wykorzystania odnawialnych źródeł energii, w tym zastosowanie biopaliw, wykorzystanie czystych technologii węglowych oraz wprowadzenie energetyki jądrowej. Do głównych narzędzi realizacji polityki energetycznej należy zaliczyć: Regulacje prawne określające zasady działania sektora paliwowo-energetycznego oraz ustanawiające standardy techniczne, Efektywne wykorzystanie przez Skarb Państwa, w ramach posiadanych kompetencji, nadzoru właścicielskiego do realizacji celów polityki energetycznej, Bieżące działania regulacyjne Prezesa Urzędu Regulacji Energetyki, polegające na weryfikacji i zatwierdzaniu wysokości taryf oraz zastosowanie analizy typu benchmarking w zakresie energetycznych rynków regulowanych, Systemowe mechanizmy wsparcia realizacji działań zmierzających do osiągnięcia Strona 12 z 84\n14 podstawowych celów polityki energetycznej, które w chwili obecnej nie są komercyjnie opłacalne (np. rynek certyfikatów, ulgi i zwolnienia podatkowe), Bieżące monitorowanie sytuacji na rynkach paliw i energii przez Prezesa Urzędu, Ochrony Konkurencji i Konsumentów i Prezesa Urzędu Regulacji Energetyki oraz podejmowanie działań interwencyjnych zgodnie z posiadanymi kompetencjami, Działania na forum Unii Europejskiej, w szczególności prowadzące do tworzenia polityki energetycznej UE oraz wspólnotowych wymogów w zakresie ochrony środowiska, tak aby uwzględniały one uwarunkowania polskiej energetyki i prowadziły do wzrostu bezpieczeństwa energetycznego Polski, Aktywne członkostwo Polski w organizacjach międzynarodowych, takich jak Międzynarodowa Agencja Energetyczna, Ustawowe działania jednostek samorządu terytorialnego, uwzględniające priorytety polityki energetycznej państwa, w tym poprzez zastosowanie partnerstwa publiczno prywatnego (PPP), Zhierarchizowane planowanie przestrzenne, zapewniające realizację priorytetów polityki energetycznej, planów zaopatrzenia w energię elektryczną, ciepło i paliwa gazowe gmin oraz planów rozwoju przedsiębiorstw energetycznych, Działania informacyjne, prowadzone poprzez organy rządowe i współpracujące instytucje badawczo-rozwojowe, Wsparcie ze środków publicznych, w tym funduszy europejskich, realizacji istotnych dla kraju projektów w zakresie energetyki (np. projekty inwestycyjne, prace badawczo-rozwojowe) Kierunki działań wskazane w Polityce energetycznej Kierunki działań określonych w Polityce energetycznej Polski do 2030 roku : 1. Cele polityki energetycznej w zakresie efektywności energetycznej: dążenie do utrzymania zeroenergetycznego wzrostu gospodarczego, tj. rozwoju gospodarki następującego bez wzrostu zapotrzebowanie na energię pierwotną; konsekwentne zmniejszanie energochłonności polskiej gospodarki do poziomu UE Przewidziano zastosowanie oraz oceniono wpływ na zapotrzebowanie na energię istniejących rezerw efektywności: rozszerzenia stosowania audytów energetycznych; Strona 13 z 84\n15 wprowadzenia systemów zarządzania energią w przemyśle; wprowadzenia zrównoważonego zarządzania ruchem i infrastrukturą w transporcie; wprowadzenia standardów efektywności energetycznej dla budynków i urządzeń powszechnego użytku; intensyfikacji wymiany oświetlenia na energooszczędne; wprowadzenia systemu białych certyfikatów. 3. Bezpieczeństwo dostaw paliw i energii: dywersyfikacja zarówno nośników energii pierwotnej, jak i kierunków dostaw tych nośników, a także rozwój wszystkich dostępnych technologii wytwarzania energii o racjonalnych kosztach, zwłaszcza energetyki jądrowej jako istotnej technologii z zerową emisją gazów cieplarnianych i małą wrażliwością na wzrost cen paliwa jądrowego; krajowe zasoby węgla kamiennego i brunatnego pozostaną ważnymi stabilizatorami bezpieczeństwa energetycznego kraju. Założono odbudowę wycofywanych z eksploatacji węglowych źródeł energii na tym samym paliwie w okresie do 2017 r. oraz budowę części elektrociepłowni systemowych na węgiel kamienny. Jednocześnie nie nakładano ograniczeń na wzrost udziału gazu w elektroenergetyce, zarówno w jednostkach gazowych do wytwarzania energii elektrycznej w kogeneracji z ciepłem oraz w źródłach szczytowych i rezerwie dla elektrowni wiatrowych. 4. Założono wzrost udziału energii odnawialnej (zgodnie z przewidywanym wymaganiami UE) w strukturze energii finalnej do 15% w roku 2020 oraz osiągnięcie w tym roku 10% udziału biopaliw w rynku paliw transportowych. 5. Założono ochronę lasów przed nadmiernym pozyskiwaniem biomasy oraz zrównoważone wykorzystanie obszarów rolniczych do wytwarzania energii odnawialnej, w tym biopaliw, tak aby nie doprowadzić do konkurencji pomiędzy energetyką odnawialną i rolnictwem. Strona 14 z 84\n16 1.5.Ustawa o odnawialnych źródłach energii W dniu 11 marca 2015 r., Prezydent RP podpisał ustawę z dnia 20 lutego 2015 r. o odnawialnych źródłach energii. Ustawa ta określa: 1) zasady i warunki wykonywania działalności w zakresie wytwarzania: a) energii elektrycznej z odnawialnych źródeł energii, b) biogazu rolniczego w instalacjach odnawialnego źródła energii, c) biopłynów; 2) mechanizmy i instrumenty wspierające wytwarzanie: a) energii elektrycznej z odnawialnych źródeł energii, b) biogazu rolniczego, c) ciepła w instalacjach odnawialnego źródła energii; 3) zasady wydawania gwarancji pochodzenia energii elektrycznej wytwarzanej z odnawialnych źródeł energii w instalacjach odnawialnego źródła energii; 4) zasady realizacji krajowego planu działania w zakresie energii ze źródeł odnawialnych; 5) warunki i tryb certyfikowania instalatorów mikroinstalacji, małych instalacji i instalacji odnawialnego źródła energii o łącznej mocy zainstalowanej cieplnej nie większej niż 600 kw oraz akredytowania organizatorów szkoleń; 6) zasady współpracy międzynarodowej w zakresie odnawialnych źródeł energii oraz wspólnych projektów inwestycyjnych. Jedną z najważniejszych zmian wprowadzanych nową ustawą, w stosunku do obowiązujących przepisów, jest odejście od systemu świadectw pochodzenia energii na system aukcyjny oraz wprowadzenia odrębnych regulacji dla mikroinstalacji w postaci możliwości rozliczania się ich właścicieli z właściwymi przedsiębiorstwami energetycznymi na zasadzie net-metering, czyli rozliczenia netto. W trakcie procesu legislacyjnego przyjęto tzw. poprawkę prosumencką dotyczącą wprowadzenia, po raz pierwszy w Polsce, systemu taryf gwarantowanych dla najmniejszych wytwórców energii z OZE mikroprosumentów eksploatujących najmniejsze mikroinstalacje o mocach poniżej 10 kw. Uchwalona ustawa pozwala na realizację pierwszych inwestycji w systemie taryf gwarantowanych bezpośrednio po wejściu w życie przepisów dotyczących wsparcia, czyli od 1 stycznia 2016 roku. Strona 15 z 84\n17 1.6. Warunki techniczne, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie Szacuje się, że ok 40 % energii w Unii Europejskiej przypada na budownictwo. Akty prawne odnoszące się do zużycia energii w budownictwie ulegały w ostatnim czasie najczęstszym zmianom. Z dniem 1 stycznia 2014 r weszły w życie zmiany w Rozporządzeniu w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Jest to konsekwencja wdrażania w Polsce dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 2010/31/UE z dnia 19 maja 2010 r. w sprawie charakterystyki energetycznej budynków. Celem tych działań jest obniżenie ilości energii niezbędnej do pokrycia zapotrzebowania na ciepło budynków we wszystkich krajach członkowskich Unii Europejskiej. Rozporządzenie przewiduje, że wymagania dotyczące wskaźników EP (zapotrzebowania na nieodnawialną energię pierwotną) oraz współczynników U (współczynnik przenikania ciepła) będą się konsekwentnie zwiększać wraz z początkiem lat 2017 oraz Zabieg ten ma na celu przygotowanie rynku budowlanego na spełnienie wymogu zapisanego w artykule 9 dyrektywy 2010/31/UE. Docelowo, od 1 stycznia 2021 roku wszystkie nowoprojektowane budynki powinny być budynkami o niemal zerowym zużyciu energii. Najważniejsze zmiany w warunkach technicznych dla budynków dotyczyć będą wentylacji nawiewno-wywiewnej oraz parametrów, jakie powinien osiągać wskaźnik EP dla budynków, określający roczne zapotrzebowanie na nieodnawialną energię pierwotną przeznaczoną do ogrzewania, wentylacji i przygotowania ciepłej wody w budynku. W odniesieniu do wentylacji, nowe warunki techniczne określają m.in., by wentylację mechaniczną wywiewną lub nawiewno-wywiewną stosować w budynkach wysokich i wysokościowych oraz w innych budynkach, w których zapewnienie odpowiedniej jakości środowiska wewnętrznego nie jest możliwe za pomocą wentylacji grawitacyjnej. W pozostałych budynkach może być stosowana wentylacja grawitacyjna lub wentylacja hybrydowa. W pomieszczeniu, w którym jest zastosowana wentylacja mechaniczna lub klimatyzacja, nie można stosować wentylacji grawitacyjnej ani wentylacji hybrydowej. Wymaganie to nie dotyczy pomieszczeń z urządzeniami klimatyzacyjnymi niepobierającymi powietrza zewnętrznego. Instalacja wentylacji hybrydowej, wentylacji mechanicznej wywiewnej oraz nawiewno-wywiewnej powinna mieć wentylatory o regulowanej wydajności. Nowe warunki techniczne ustalają stałe wartości bazowe wskaźnika EP H+W, który określa roczne zapotrzebowanie na energię pierwotną przeznaczoną do ogrzewania, wentylacji i Strona 16 z 84\n18 przygotowania ciepłej wody w budynku. Ta wartość bazowa może być powiększona o ilość energii zużywanej na chłodzenie i oświetlenie budynku. Nowe wymagania dla energochłonności budynków przekładają się również na wymagania wobec izolacyjności termicznej przegród - obowiązywać będzie nowa wartość graniczna współczynnika przenikania ciepła przez ściany zewnętrzne U 0,25 W/(m 2 K). Zmianie ulegną również wymagania wobec dachów, stropów czy ścian wewnętrznych. Nowoprojektowane budynki będą musiały spełniać jednocześnie wymagania co do maksymalnego zapotrzebowania na energię pierwotną (wskaźnik EP) oraz co do minimalnej izolacyjności termicznej przegród (współczynnik U) (obowiązujące jeszcze przepisy dopuszczają spełnienie tylko jedno z powyższych wymagań). Maksymalna wartość wskaźnika EP określającego roczne obliczeniowe zapotrzebowanie budynku na nieodnawialną energię pierwotną do ogrzewania, wentylacji, chłodzenia, przygotowania ciepłej wody użytkowej oraz oświetlenia należy obliczać na podstawie wzoru: EP = EP H+W + ΔEP C + ΔEP L; [kwh/(m 2 rok)] gdzie: EP H+W cząstkowa maksymalna wartość wskaźnika EP na potrzeby ogrzewania, wentylacji oraz przygotowania ciepłej wody użytkowej, ΔEP C cząstkowa maksymalna wartość wskaźnika EP na potrzeby chłodzenia, ΔEP L cząstkowa maksymalna wartość wskaźnika EP na potrzeby oświetlenia. Strona 17 z 84\n19 1.7.Ustawo o charakterystyce energetycznej budynków Ustawa z dnia 29 sierpnia 2014 r., o charakterystyce energetycznej budynków. Nowelizacji uległa dotychczas obowiązujące ustawa o sporządzaniu świadectw charakterystyki energetycznej budynków. Ustawa o charakterystyce energetycznej budynków zapewnia wdrożenie unijnej dyrektywy. Zgodnie z nią, od początku 2021 r. wszystkie nowe budynki w krajach członkowskich będą musiały spełniać wyśrubowane wymagania zużycia energii. Wcześniej, bo od 2018 r. takie standardy będą musiały spełniać budynki publiczne. Właściciele lub zarządcy budynków, chcący je sprzedać bądź wynająć, będą musieli zlecić sporządzenie świadectwa. W ustawie zapisano także, że będzie to dotyczyło również osób posiadających spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu, w przypadku gdy zechcą taki lokal sprzedać. Zgodnie z regulacją takie świadectwo będą musiały mieć ponadto istniejące budynki o powierzchni użytkowej przekraczającej 500 m kw., a od 9 lipca 2015 r. - od 250 m kw., zajmowane przez: prokuraturę, wymiar sprawiedliwości i administrację publiczną. Budynki zajmowane przez te instytucje o powierzchni użytkowej od 250 m kw. będą musiały mieć świadectwa charakterystyki energetycznej zaraz po wejściu w życie przyszłej ustawy. Przepisy wprowadzają ponadto obowiązek umieszczenia kopii świadectwa charakterystyki energetycznej w widocznym miejscu w budynkach o powierzchni przekraczającej 500 m kw., w których są świadczone usługi. Chodzi m.in. o dworce, lotniska, muzea, hale wystawiennicze i centra handlowe. Ustawa zakłada także, że okresowej kontroli (co najmniej raz na 5 lat) będą podlegały kotły o mocy do 20 KW. Rozporządzenie w sprawie metodologii obliczeń. Znowelizowano również metodologię dotyczącą obliczeń. Nowelizację wprowadziło Rozporządzenie Ministra Infrastruktury i Rozwoju z dnia 3 czerwca 2014 r., w sprawie metodologii obliczania charakterystyki energetycznej budynku i lokalu mieszkalnego lub części budynku stanowiącej samodzielną całość techniczno-użytkową oraz sposobu sporządzania i wzorów świadectw charakterystyki energetycznej.). Wszystkie wymienione rozporządzenia te mają na celu zmniejszenie zapotrzebowania na ciepło nowego budownictwa, zwłaszcza po roku 2020, kiedy to wszystkie nowe budynki powinny Strona 18 z 84\n20 być budowane o charakterystyce energetycznej spełniającej zasadę niemal zerowego zużycia energii pierwotnej, to znaczy, że ilość energii powinna pochodzić w bardzo wysokim stopniu z energii ze źródeł odnawialnych, w tym energii ze źródeł odnawialnych wytwarzanej na miejscu lub w pobliżu. W roku 2010 natomiast znowelizowana została dyrektywa 2002/91/WE w sprawie charakterystyki energetycznej budynków. Celem nowelizacji było między innymi ustanowienie skuteczniejszej promocji, opłacalnej ekonomicznie, poprawy jakości energetycznej budynków. Strona 19 z 84\n21 2. Charakterystyka Gminy Mosina 2.1. Położenie administracyjne Gmina Mosina leży w środkowej części województwa wielkopolskiego, w powiecie poznańskim, w odległości 18 km na południe od Poznania. Przez teren gminy przebiega linia kolejowa łącząca Poznań i Wrocław. Gmina Mosina spełnia funkcje mieszkaniową, rolniczą i częściowo turystyczno-rekreacyjną, z rozwiniętym drobnym przemysłem, posiada spore walory wypoczynkowo-rekreacyjne. Gmina położona jest w granicach Wielkopolskiego Parku Narodowego, Rogalińskiego Par ku Krajobrazowego oraz obszarów Natura 2000 Ostoja Wielkopolska, Ostoja Rogalińska, Rogalińska Dolina Warty, Będlewo Bieczyny. Miasto Mosina stanowi centrum usługowe i administracyjne dla okolicznych miejscowości. Podstawowymi funkcjami realizowanymi na terenie miasta są: mieszkaniow a, usługowa, administracyjna i gospodarcza. Na terenach wiejskich dominuje, oprócz funkcji mieszkaniowej, głównie jednorodzinnej, rolnictwo i drobna działalność produkcyjna. Gmina Mosina graniczy z miastem Poznań oraz z gminami; 1. Luboń, 2. Komorniki, 3. Kórnik, 4. Stęszew, 5. Puszczykowo, 6. Czempiń, 7. Brodnica. W skład Gminy Mosina wchodzi 21 sołectw: 8. Babki, Kubalin, Głuszyna Leśna, 9. Baranówko, 10. Borkowice, Bolesławiec, 11. Czapury, 12. Daszewice, 13. Drużyna, Nowinki, 14. Dymaczewo Nowe, 15. Dymaczewo Stare, Strona 20 z 84\n22 16. Krajkowo, Baranowo, 17. Krosno, 18. Krosinko, Ludwikowo, 19. Mieczewo, 20. Pecna, Konstantynowo, 21. Radzewice 22. Rogalin, 23. Rogalinek, 24. Sasinowo, 25. Sowinki, Sowiniec, 26. Świątniki, 27. Wiórek, 28. Żabinko. Ponadto na terenie miasta funkcjonuje 7 osiedli. Strona 21 z 84\n23 Mapa Gminy Mosina. Strona 22 z 84\n24 2.2. Powierzchnia i struktura gruntów Powierzchnia gminy wynosi 171,43 km². Strukturę poszczególnych rodzajów gruntów przedstawia poniższe zestawienie. Struktura użytkowa gruntów w gminie. Klasyfikacja gruntu Ilość hektarów [ha] Udział gruntu w powierzchni całkowitej Użytki rolne ,20% Lasy i grunty leśne ,50% Tereny osiedlowe 633 3,70% Wody powierzchniowe 428 2,50% Pozostałe tereny ,10% Źródło: GUS Udział rodzaju gruntu w powierzchni całkowitej gminy. Udział rodzaju gruntu w powierzchni całkowitej Gminy Mosina 2,50%; Wody powierzchniowe 3,70%; Tereny osiedlowe 7,10%; Pozostałe tereny 49,20%; Użytki rolne 37,50%; Lasy i grunty leśne Strona 23 z 84\n25 2.3. Klimat Warunki klimatyczne na obszarze gminy kształtują masy powietrza polarno morskiego, które pojawiają się tu z częstotliwością około 80 % jesienią, a latem około 85 %. Wiosną i zimą częstość występowania w/w mas powietrza nie przekracza 69 %. Znacznie rzadziej w omawianym rejonie pojawiają się masy powietrza polarno kontynentalnego, którego obecność obserwuje się przeważnie zimą i wiosną. Do napływających mas powietrza najczęściej nawiązują kierunki wiatrów. Wartości średnie roczne częstości występowania poszczególnych kierunków wiatru wskazują, że na omawianym obszarze najczęściej obserwowane są wiatry z sektora zachodniego i południowo zachodniego. Z analizy częstości występowania wiatrów o określonej prędkości wynika, że najczęściej występują wiatry słabe. Występuje tu dni z przymrozkami, dni z pokrywą śnieżną, okres wegetacyjny trwa dni, a średnia temperatura roczna powietrza wynosi ok. 8 C Demografia Ludność Gminy Mosina stanowi 0,8 % ludności województwa ogółem. Według danych GUS średnia gęstość zaludnienia gminy na koniec 2013 r. wynosiła 174 osoby na 1 km 2. Dla porównania w 2010 r. 162 osoby na 1 km 2. Liczbę ludności w okresie lat przedstawia poniższa tabela. Rok Liczba ludności Przyrost liczby ludności rok do roku w latach Procent zmian liczby ludności rok do roku w latach ,53% ,28% ,41% ,28% Źródło: Dane GUS, UM Mosina. Strona 24 z 84\n26 Poniższa wykres przedstawia graficznie liczbę ludności w latach Liczba ludności w latach Przyrost liczby ludności liczony rok do roku w latach Przyrost ludności rok do roku w latach Strona 25 z 84\n27 Gmina Mosina posiada stały trend wzrostu liczby mieszkańców. Jest to charakterystyczne dla Polski, gdzie od kilku lat obserwuje się wzrost liczby ludności osiedlającej się w okolicach dużych miast. Widoczny jest skokowy przyrost liczby ludności w roku 2012 oraz w roku Trwający wówczas boom budowlany zaowocował wzrostem liczby ludności, w wyniku zakończenia wielu inwestycji budowlanych, w większości domów jednorodzinnych i znaczną liczbą osób osiedlających się w gminie. Kryzys w branży budowlanej wynikający z zaostrzenia polityki kredytowej banków, spowodował spadek dotychczasowego trendu wzrostu. Obecnie sytuacja na rynku rozpoczynanych inwestycji budowlanych w zakresie budownictwa jednorodzinnego i wielorodzinnego uległa niewielkiej poprawie, należy zatem spodziewać się, że liczba ludności gminy będzie systematycznie rosnąć. Ponadto za osiedlaniem się w Gminie Mosina przemawia jej infrastruktura, walory przyrodnicze oraz niewielka odległość od Poznania Mieszkalnictwo Zasoby mieszkaniowe Według danych statystycznych w 2013 roku zasoby mieszkaniowe w gminie wynosiły 9192 mieszkania przy łącznej powierzchni ok m 2. Szczegółowe dane przedstawia poniższa tabela: Rok Mieszkania, szt. Izby mieszkalne, Powierzchnia użytkowa mieszkań, m Dane: GUS, na podstawie bilansów zasobów mieszkaniowych. Strona 26 z 84\n28 Poniższy wykres przedstawia liczbę mieszkań w latach Liczba mieszkań w latach Widoczny jest stały trend wzrostowy liczby mieszkań na terenie gminy. Według danych GUS przeciętna powierzchnia użytkowa mieszkania w 2012 i 2013 roku wynosiła 97,6 m 2. Natomiast powierzchnia użytkowa w przeliczeniu na 1 osobę wyniosła 30,1 m 2. W skład zasobów mienia Gminy Mosina na dzień 31 grudnia 2013 r. wchodziły; Budynki mieszkalne 37 szt. Budynki niemieszkalne 24 szt. Obiekty szkolne 14 szt. Obiekty przedszkolne 6 szt. Ośrodki kultury 2 szt. Ośrodki sportu i rekreacji - 3 szt. Obiekty służby zdrowia - 2 szt. Świetlice/placówki usługowo-handlowe 14 szt. Strona 27 z 84\n29 3. Charakterystyka systemów zaopatrzenia w energię Gminy Mosina 3.1. Bilans zapotrzebowania na energię cieplną Na terenie Gminy Mosina nie istnieje system ciepłowniczy zasilany w energię przez elektrociepłownię. Nie istnieją również lokalne sieci ciepłownicze. Budynki użyteczności publicznej, budownictwo wielorodzinne oraz domy jednorodzinne ogrzewane są indywidualnymi systemami grzewczymi. Stosowanymi paliwami są głównie gaz, węgiel oraz drewno. Szczegółowe informacje w tym zakresie znajdują się w dalszej części opracowania. Według danych uzyskanych z ankiet, danych gazowni i danych GUS dominują systemy centralnego ogrzewania ponad mieszkań (ogrzewanie z kotłowni w budynkach wielorodzinnych oraz indywidualnych). ogrzewanie indywidualnymi piecami węglowymi (ok. 300). Część gospodarstw domowych deklaruje posiadanie równocześnie dwóch systemów grzewczych (co. węglowe i gazowe). Pozostałe systemy ogrzewania: ogrzewanie olejowe, propan-butan i elektryczne szacowane są na około 100 instalacji. Zaopatrzenie w węgiel realizowane jest ze składów opału na terenie gminy i bezpośrednim sąsiedztwie gminy łącznie ok ton rocznie. Składy opałowe zaopatrują głównie odbiorców indywidualnych Zapotrzebowanie na ciepło do ogrzewania Jednym z ważniejszych elementów w określaniu bilansu zapotrzebowania energii jest zapotrzebowanie na ciepło do ogrzewania. Ponad 40 % energii jest zużywane właśnie na ten cel. Określenie zapotrzebowania na ciepło odbiorców rozproszonych jest zadaniem znacznie trudniejszym niż odbiorców korzystających ze źródeł scentralizowanych. Ocena potrzeb energetycznych może być wykonywana przez uproszczone audyty energetyczne. Z uwagi na zmiany dotyczące warunków technicznych jakie musza spełniać budynki, zapotrzebowanie na energię dla nowych budynków, zgodnie z wymogami prawa będzie spadać. Strona 28 z 84\n30 Prognoza zapotrzebowania na energię cieplną Energia cieplna wytwarzana na potrzeby ogrzewania budynków na terenie Gminy Mosina jest pozyskiwana z paliwa gazowego, węgla i drewna w lokalnych systemach grzewczych. Przedstawiona prognoza ma charakter szacunkowy i opiera się na ogólnie dostępnych danych statystycznych GUS. Do przygotowania prognozy użyto dane o ilości i powierzchni mieszkalnej w 2013 roku wynosiła m 2. Zapotrzebowanie na cele grzewcze w nowych budynkach będzie spadać, ze względu na coraz bardziej energooszczędną technologię wznoszonych budynków oraz wykonywaną termomodernizację istniejących. Wymogi prawa normujące parametry nowo wznoszonych budynków są pod tym względem coraz bardziej restrykcyjne. Wskaźniki zapotrzebowania na ciepło zależne są od wieku budynku, przedstawia je poniższa tabela. Wskaźniki zapotrzebowania na ciepło zależne od wieku budynku. Budynki budowane w latach Średni wskaźnik zużycia energii cieplnej (kwh/m 2 a) do po Źródło: Ogrzewnictwo praktyczne pod red. prof. dr hab. Inż. H.Koczyk Zapotrzebowanie ciepła dla budownictwa jednorodzinnego przyjęto - 9 % zasobów 260 kwh/m 2 a, co daje roczne zapotrzebowanie 20,99 GWh, - 26 % zasobów 190 kwh/m 2 a, co daje roczne zapotrzebowanie 44,32 GWh, - 29 % zasobów 160 kwh/m 2 a, co daje roczne zapotrzebowanie 41,63 GWh, Strona 29 z 84\n31 - 23 % zasobów 140 kwh/m 2 a, co daje roczne zapotrzebowanie 28,89 GWh, - 12 % zasobów 120 kwh/m 2 a, co daje roczne zapotrzebowanie 12,92 GWh, - 1 % zasobów 90 kwh/m 2 a, co daje roczne zapotrzebowanie 0,81 GWh. Roczne zapotrzebowanie na energię cieplną do ogrzewania budynków na terenie Gminy Mosina wynosi 149,55 GWh. Przyjęto, że w nowych ocieplonych budynkach zmniejsza się zapotrzebowanie na energię o 20%. Dotychczasowy przyrost powierzchni budowlanej oddawanej do użytkowania wynosił średnio 0,21 % licząc rok do roku w okresie Przy opracowaniu prognozy przyjęto, że rozwój gminy będzie się odbywał zgodnie ze wskaźnikami rozwoju makroekonomicznego całego kraju. Prognozy dotyczące zużycia energii cieplnej w Polsce według Polityki energetycznej Polski do 2030 roku wskazują, że zapotrzebowanie na ciepło wzrastać będzie w średniorocznym tempie ok. 2,0%. Przewidywane zapotrzebowanie energii cieplnej dla Gminy Mosina do roku 2030 przedstawia poniższe zestawienie. Prognoza zapotrzebowania na ciepło na lata Rok GWh 149,55 164,51 179,46 194,42 Zatem zapotrzebowanie na energię cieplną w roku 2030 przewidywane jest na poziomie 194,42 GWh. Biorąc jednak pod uwagę spełnienie wymagań odnośnie budownictwa energooszczędnego w tym budownictwa zeroenergetycznego, a nawet dodatniego energetycznie, powyższy wynik można przyjąć jako wariant pesymistyczny wzrostu zapotrzebowania na energię cieplną. Strona 30 z 84\n32 3.2. System elektroenergetyczny Gminny system elektroenergetyczny Ze uwagi na cel niniejszego opracowania ważne jest ujęcie Gminy Mosina na tle przesyłowego krajowego systemy elektroenergetycznego. Pozwoli to na określenie bieżącego potencjału jakim dysponują Polskie Sieci Elektroenergetyczne do zaspokojenia wciąż rosnącego zapotrzebowania na energię elektryczną. W granicach administracyjnych Gminy Mosina zlokalizowane są fragmenty wielonapięciowej przesyłowej linii elektroenergetycznej relacji Plewiska Kromolice (stanowiska nr od 28 do 47). Linia ta jest ważnym elementem sieci przesyłowej krajowego systemu elektroenergetycznego umożliwia przesył mocy do elektroenergetycznych stacji 400/220/110 kv. Ze stacji tych energia elektryczna przesyłana jest, poprzez sieć dystrybucyjną ( obiekty o napięciu 110 kv i niższym), między innymi do odbiorców znajdujących się na terenie Gminy Mosina. Aktualny plan inwestycyjny jak i plan rozwoju sieci przesyłowej krajowego systemu elektroenergetycznego nie ujmują jak na razie więcej zamierzeń dotyczących w/w linii, nie można jednak wykluczyć w przyszłości ewentualnej jej przebudowy na nowe linie wielotorowe, wielonapięciowe. Na terenie gminy nie ma i nie przewiduje się budowy stacji elektroenergetycznych o napięciu 400 kv i 220 kv należących do krajowego systemu przesyłowego. Dane techniczne linii. Napięcie znamionowe: 2 x 400 kv + 2 x 220 kv Rok budowy: 2010 Długość całkowita linii: 31,23 km Liczba torów: 4 Słupy serii: Y25, Z33, E33, LH, LHC Typ izolacji: U210, U160 BSP, E-210P-170, LPZ 85/27W Przewody fazowe: AFL mm 2, AFL mm 2, AFL mm 2, Przewody odgromowe: AFL 1,75 95 mm 2, OPGW AA/ACS 1 x 24/48, O/FL 70 mm 2, AL 1,7 50 mm 2, OPGW AA/Acs (100/35-11,1) 48 J, OPGW AA/ACS (56/30-6,5) 48J, AFL 1,7 95 mm 2 Fundamenty: FGDN, FGK, FGKS, FT, palowe, SFGD, studniowe, T23, TS, UR, FP,FT,FZ,FTZ23-35, SFZ, Uziemienia: powierzchniowo głębinowe Strona 31 z 84\n33 Temperatura graniczna dopuszczalna: C Szerokość pasa technologicznego w gminie Mosina: od stanowiska 28 do m (po 22 m od osi linii w obu kierunkach; od stanowiska 29 do m( po 30 m od osi linii w obu kierunkach); od stanowiska 39 do m (po 28 m od osi linii w obu kierunkach). Na ternie Gminy Mosina znajdują się dwa źródła energii elektrycznej 1. Elektrownia na biogaz moc zainstalowana 600 kw 2. Mała elektrownia wodna moc zainstalowana 60 kw Linie elektroenergetyczne Wykaz informacji dotyczących linii WN-110 kv znajdujących się na terenie Gminy Mosina przedstawia poniższa tabela: Relacja linii Typ przewodów Minimalny przekrój przewodów Dopuszczalna temperatura projektowa linii Dopuszczalna obciążalność linii po uwzględnieniu elementów ograniczających Wartości projektowe zima T< 10 0 C Wartości projektowe lato T> 25 0 C [mm 2 ] [ o C] [A] [A] 1 Iłówiec - Mosina AFL Mosina - Poznań Południe 1 AFL Iłówiec - Kościan 2 AFL Poznań Południe - Starołęka 2 AFL Gądki - Poznań Południe 2 AFL Górczyn - Poznań Południe 2 AFL Luboń - Poznań Południe 2 GTA CSR linie w całości zlokalizowane na terenie gminy Mosina 2 - na terenie Gminy Mosina znajdują się tylko krótkie odcinki linii - przy granicy z innymi gminami Strona 32 z 84\n34 Stacje zasilające WN/SN Stacje WN/SN zasilające odbiorców znajdujących się na terenie Gminy Mosina Nazwa stacji WN/SN Kod Poziomy napięć Moc znamionowa jednostek tranformatorowych pracujących w stacji Moc stacji WN/SN Liczba jednostek zainstalowanych w stacji Obciążenie szczytowe stacji - lato Obciążenie szczytowe stacji - zima Rezerwa mocy kv/kv/kv T1 T2 MVA szt. MVA MVA MVA Mosina MSA 110/ , Iłówiec ILO 110/ ,4 11,4 0 Poznań Południe PPD 220/110/ ,4 21,6 3,4 1 Autotransformator 220 kv/110kv stanowi własność PSE Operator S.A. Wartość rezerwy mocy uwzględnia możliwość przejęcia całego obciążenia stacji przez jeden transformator (wzajemnego rezerwowania się transformatorów) oraz nie uwzględnia możliwości krótkotrwałego przeciążenia jednostek transformatorowych Infrastruktura elektroenergetyczna SN i nn Dane dotyczące infrastruktury elektroenergetycznej na poziomie SN i nn rozlokowanej na terenie Gminy Mosina; 1. Liczba stacji transformatorowych SN/nn 173 szt. 2. Moc zainstalowana transformatorów SN/nn 36,092 MVA 3. Linie elektroenergetyczne SN i nn: Poziom napięć Długość linii [km] kablowej napowietrznej SN 60,8 183,7 nn 154,5 185,1 Strona 33 z 84\n35 Bilans zapotrzebowania na energię elektryczną Dane o liczbie odbiorców oraz zużyciu energii elektrycznej na terenie Gminy Mosina w ostatnich trzech latach przedstawia poniższa tabela. Dane o zużyciu energii elektrycznej [MWh] Liczba odbiorców [MWh] Liczba odbiorców [MWh] Liczba odbiorców Odbiorcy na SN Odbiorcy na nn Razem: w tym odbiorcy na nn: Gospodarstwa domowe Oświetlenie uliczne Pozostali odbiorcy Strona 34 z 84\n36 Zużycie energii elektrycznej w latach [MWh] W roku 2012 liczba odbiorców energii elektrycznej średniego napięcia wynosiła 26 jednostek gospodarczych, w raku 2013 liczba ta spadła do 25, a w roku 2014 według danych operatora wyniosła 23. Widoczny jest w tym okresie wzrost zużycia energii elektrycznej w sektorze odbiorców przemysłowych średniego napięcia w 2012 roku z MWh, wzrost do MWh, a następnie spadek do MWh w 2014 roku. Ten spadek zużycia energii można tłumaczyć niewielkim spadkiem ilości dużych odbiorców przemysłowych, zmniejszeniem produkcji w wyniku krótkotrwałego kryzysu w roku 2013, a tym samym zmniejszeniem zapotrzebowania na energię elektryczną. Podobną sytuacja wystąpiła w sektorze pozostałych odbiorców niskiego napięcia, z wyłączeniem gospodarstw domowych. W sektorze gospodarstw domowych, które stanowią grupę o największym zużyciu energii elektrycznej widoczny jest stały trend wzrostu zapotrzebowania na energię elektryczną. Strona 35 z 84\n37 Zużycie energii elektrycznej w latach Przedmiotem niniejszego opracowania jest między innymi określenie bieżącego zużycie energii elektrycznej na terenie Gminy Mosina jak również prognozowanie jej zapotrzebowania w latach przyszłych. Poniższe zestawienie zawiera dane o całkowitym zużyciu energii elektrycznej na terenie gminy w latach Zużycie energii elektrycznej w latach: MWh Interpretacja graficzną danych przedstawia poniższy wykres: Zużycie energii elektrycznej w latach [MWh] Widoczny jest wzrost zużycia energii elektrycznej od roku 2010, jedynie w roku 2014 nastąpił spadek zużycia. Poniższy wykres przedstawia zaznaczoną linię trendy w odniesieniu do danych z lat Strona 36 z 84\n38 Tredn zmian zużycia energii elktrycznenej w latach Średnia wartość przyrostu zużycia energii elektryczne na terenie Gminy Mosina liczona rok do roku w okresie lat wynosi 4,9 % Prognoza zapotrzebowania na energię elektryczną Przy opracowaniu prognozy przyjęto, że rozwój gminy będzie się odbywał zgodnie ze wskaźnikami rozwoju makroekonomicznego całego kraju. Prognozy dotyczące zużycia energii elektrycznej w Polsce według Polityki energetycznej Polski do 2030 roku wskazują, że zapotrzebowanie na energię elektryczną wzrastać będzie w średniorocznym tempie zbliżonym do 2,3%, przy czym przyrosty będą relatywnie niższe w pierwszym okresie 10-letnim prognozy. Prognoza zapotrzebowania na energię elektryczną oparta została na następujących założeniu, że roczny wzrost zapotrzebowania na energię elektryczną wynosi 2% do roku 2016 i 2,3% w latach Strona 37 z 84\n39 Przewidywane zapotrzebowanie energii elektrycznej dla Gminy Mosina do roku 2030 przedstawia poniższe zestawienie. Przewidywane zapotrzebowanie energii elektrycznej dla Gminy Mosina na lata Rok Prognozowane zużycie [GWh] 69,89 72,16 79,62 85,79 Zapotrzebowanie na energię elektryczną w roku 2030 przewidywane jest na poziomie 85,79 GWh. Strona 38 z 84\n40 3.3. System gazowniczy Charakterystyka systemu gazowniczego Na obszarze Gminy Mosina z systemu dystrybucyjnego średniego ciśnienia w paliwo gazowe grupy E (GZ-50) o średnich wartościach ciepła spalania H s = 39,95 MJm 3 i wartości opałowej H i = 35,96 MJm 3, zasilani są odbiorcy w miejscowościach: Radzewice, Rogalin, Świątniki z zasilaniem z SRP Konarskie Q=300 m 3 /h, Budzyń, Czarnokurz, Karolewo, Krosinko, Krosno, Ludwikowo, Mosina, Nowe Krosno, Osowa Góra, Pożegowo, Sowiniec, Za Barwą, z zasilaniem ze stacji SRP Puszczykowo Q=15000 m 3 /h, Babki, Czapury, Daszewice, Wiórek z zasilaniem ze strefy dystrybucyjnej Poznań E- systemu stacji wysokiego ciśnienia spiętych hydraulicznie ( tj. SRP Poznań Głogowska, Przeźmierowo Swadzim, Suchy Las Złotniki, Radojewo, Tulce, Gądki, Łowęcin, Poznań Gdyńska, Zalasewo), Dymaczewo Nowe z zasilaniem SRP Stęszew Q=5000 m 3 /h. Wymienione wyżej stacje są własnością OGP - Gaz System. Mapy poglądowe z zaznaczonymi odcinkami sieci na terenie Gminy Mosina stanowią załączniki do niniejszego opracowania Dane o infrastrukturze zaopatrzenia w paliwo gazowe W niniejszym rozdziale zostały przedstawione dane o infrastrukturze systemu gazociągów średniego ciśnienie, powyżej 10 kpa do 0,5 MPa włącznie, dystrybuujących gaz na obszarze miejskim ora na obszarach wiejskich Gminy Mosina. Dane zostały zebrane z lat 2012, 2013 i Strona 39 z 84\n41 Poniższa tabela przedstawia dane o długości czynnych gazociągów bez przyłączy w podziale na obszar miejski i obszar wiejski. Wyszczególnienie Długość czynnych gazociągów bez przyłączy gazowych [m] Rok 2014 Mosina - obszar miejski Mosina - obszar wiejski Razem Rok 2013 Mosina - obszar miejski Mosina - obszar wiejski Razem Rok 2012 Mosina - obszar miejski Mosina - obszar wiejski Razem Strona 40 z 84\n42 Dane o długości czynnych przyłączy gazowych w podziale na obszar miejski i obszar wiejski. Wyszczególnienie Długość przyłączy gazowych [m] Rok 2014 Mosina - obszar miejski Mosina - obszar wiejski Razem Rok 2013 Mosina - obszar miejski Mosina - obszar wiejski Razem Rok 2012 Mosina - obszar miejski Mosina - obszar wiejski Razem Dane o liczbie przyłączy w latach Wyszczególnienie Ilość przyłączy gazowych [szt.] Rok 2014 W tym do budynków mieszkalnych [szt.] Mosina - obszar miejski Mosina - obszar wiejski Razem Strona 41 z 84\n43 Rok 2013 Mosina - obszar miejski Mosina - obszar wiejski Razem Rok 2012 Mosina - obszar miejski Mosina - obszar wiejski Razem Na podstawie powyższych danych, można stwierdzić że infrastruktura systemu gazociągów niskiego ciśnienia na terenie Gminy Mosina ulegała w ostatnich latach rozwojowi. Porównując dane rok do roku widać, że rozbudowa następowało na obszarze miejskim oraz na obszarach wiejskich. Systematycznie wzrasta długość gazociągów oraz wzrasta ilość przyłączy. Planowane są dalsze inwestycje w zakresie rozbudowy sieci oraz przyłączenia do sieci nowych odbiorców, szczegółowe informacje zostały podane w dalszej części opracowania. Strona 42 z 84\n44 Bilans zapotrzebowania na paliwa gazowe Poniżej zostały przedstawione dane o ilości użytkowników oraz o wielkości zużycia gazy na terenie Gminy Mosina w podziale na obszar miejski i obszary wiejskie w latach W danych o strukturze użytkowników zastosowano podział na przemysł i budownictwo, usługi, handel gospodarstwa domowe z uwzględnieniem zapotrzebowania na gaz na cele ogrzewania oraz pozostałych użytkowników. Dane o ilości użytkowników. Wyszczególnienie Przemysł i budownictwo Usługi Handel Gospodarstwa domowe razem Gospodarstwa domowe cele grzewcze Pozostali Rok 2014 Mosina - obszar miejski Mosina - obszar wiejski Rok 2013 Mosina - obszar miejski Mosina - obszar wiejski Rok 2012 Mosina - obszar miejski Mosina - obszar wiejski Strona 43 z 84\n45 Struktura odbiorców paliwa gazowego. Poniższa wizualizacja przedstawia strukturę odbiorców gazu na terenie Gminy Mosina. Została ona sporządzona na podstawie danych zużycia gazu w 2014 roku. Największe zużycie występuje z grupie gospodarstw domowych 67,8 %, gdzie paliwo gazowe użytkowane jest głównie na cele grzewcze, przemysł i budownictwo zużywają 16,4 %, handel i usługi 15,5 %, a pozostali odbiorcy 0,3 % ogólnego zapotrzebowania na gaz. Gospodarstwa domowe 67,8% Struktura odbiorców gazu na terenie Gminy Mosina Pozostali odbiorcy 0,3% Przemysł i budownictwo 16,4% Usługi i handel 15,5% Strona 44 z 84\n46 Dane o wielkości zużycia paliwa gazowego. Poniższa tabela przedstawia dane o wielkości zużycia paliwa gazowego w latach Wyszczególnienie Przemysł i budownictwo [tyś.m 3 ] Usługi [tyś.m 3 ] Handel [tyś.m 3 ] Gospodarstwa domowe razem [tyś.m3] Gospodarstwa domowe cele grzewcze [tyś.m 3 ] Pozostali [tyś.m 3 ] Rok 2014 Mosina - obszar miejski Mosina - obszar wiejski Razem dla segmentu 545,0 390, , ,0 0,0 471,1 569, , ,8 17, ,1 959, , ,8 17,1 Zużycie roczne 6 192,7 Rok 2013 Mosina - obszar miejski Mosina - obszar wiejski Razem dla segmentu 602,8 474,1 46, , ,0 0,0 541,8 612,8 41, , ,9 23, , ,9 87, , ,9 23,3 Zużycie roczne 7 050,6 Rok 2012 Mosina - obszar miejski Mosina - obszar wiejski Razem dla segmentu 572,2 386,4 32, , ,8 0,0 434,5 594,9 23, , ,9 10, ,7 981,3 56, , ,7 10,5 Zużycie roczne 6 369,6 Strona 45 z 84\n47 Aby uzyskać dokładniejszy obraz zużycia gazu w poniższej tabeli zostały zestawione dane o zużyciu paliwa gazowego w latach Dane te zostały zebrane w poniższej tabeli. Zużycie gazu w latach: tyś. m , , , , ,7 Wizualizację danych przedstawia poniższy wykres ,0 Zużycie gazu w latach [tyś.m 3 ] 7 000, , , , , , , , , , , ,0 0, Widoczny jest niewielki stały wzrost zapotrzebowania na gaz. Jako reprezentatywne można tu przyjąć lata 2010, 2012 i Spadek zapotrzebowania na gaz w rok 2011 i 2014 wynikał z łagodnej zimy i zmniejszonego zapotrzebowania na gaz w sezonie grzewczym. Strona 46 z 84\n48 8 000, ,0 Tredn zmian zużycia paliwa gazowego w latach [tyś.m 3 ] , , , , , , , , , , ,0 0, Średnia wartość przyrostu zużycia energii elektryczne na terenie Gminy Mosina liczona rok do roku w okresie lat wynosi 0,16 %. Niemniej z przeprowadzonych ankiet wynika, że niewielka część odbiorców w domkach jednorodzinnych do których doprowadzono przyłącze gazowe nie korzysta z tego nośnika do celów grzewczych. Z przeprowadzonych badań ankietowych oraz danych dotyczących szacunkowego zapotrzebowania na ciepło można wyciągnąć wniosek, że indywidualni odbiorcy gazu rezygnują z tego ekologicznego sposobu ogrzewania lub korzystają równocześnie z alternatywnych kotłowni węglowych. Z badań ankietowych wynika, że nie wszystkie budynki leżące w zasięgu sieci gazowej są do niej podłączone, brak chęci przyłączenia wynika głównie z konieczności poniesienia dodatkowych kosztów przyłączenia oraz przeróbki systemu ogrzewania. Z kolei wielu badanych z terenów niezgazyfikowanych wykazuje zainteresowanie dostawą tego typu paliwa. Respondenci rezygnują z ogrzewania gazowego z powodu wysokich ich zdaniem kosztów tego typu ogrzewania. W ich przypadku zaopatrzenie w ciepło pokrywane jest przeważnie poprzez paleniska piecowe lub w nowszych budynkach lokalne instalacje centralnego ogrzewania. Głównym paliwem dla tych odbiorców jest węgiel i jego pochodne (miał, koks, brykiet). Drewno i zrębki stanowią jedynie 4 % paliw dla potrzeb grzewczych. Strona 47 z 84\n49 Planowane działania inwestycyjne w infrastrukturze sieci gazowych Działania związane z planami modernizacyjnymi polegają na bieżących konserwacjach sieci dystrybucyjnej. Obecnie nie stwierdza się również bezpośrednich zagrożeń mogących mieć wpływ na ograniczenie dostaw gazu do odbiorców. Poniższa tabela zawiera dane o zamierzeniach inwestycyjnych. Kierunek inwestowania Przyłączenia do sieci nowych odbiorców Lokalizacja inwestycji Dymaczewo Nowe, ul. Pod Topolami, Krosino, ul. Parkowa, ul. Malinowa, ul. Stęszewska, Krosno ul. Piaskowa Mosina ul. Cedrowa, ul. Gajowa, ul. Konopnickiej, ul. Pożegowska, ul. Strzelecka, ul. Wodna, ul. Zofii Nałkowskiej, ul. Jana Cybisa, ul. Platanowa, ul. Józefa Chełmońskiego, Świątniki ul. Śremska, Czapury ul. Żurawinowa, Daszewice ul. Pogodna Rogalin ul. Prezydialna Wiórek ul. Podleśna Rozbudowa sieci Daszewice ul. Jesienna,ul. Wierzbowa, ul. Pogodna Czapury, Drużyna ul. Wspólna, ul. Widokowa, ul. Krótka, Pogodna Krosno ul. Jesienna, ul. Piaskowa Mosina ul. Gajowa, ul. Kornela Makuszyńskiego, ul. Nizinna, ul. Strzelecka, ul. Witolda Gombrowicza, ul. Zofii Nałkowskiej, ul. Żeromskiego, ul. Jana Cybisa, ul. Józefa Chełmońskiego, ul. Konopnickiej Rogalinek, Sasinowo Krosinko Rogalin ul. Prezydialna. Strona 48 z 84\n50 Budowa nowych przyłączy realizowana jest w przypadku zaistnienia technicznych i ekonomicznych warunków dostarczania gazu, a zainteresowany zawarciem umowy o przyłączenie lub umowy sprzedaży gazu spełni warunki przyłączenia do sieci i odbioru Prognoza zapotrzebowania na paliwa gazowe W dokumencie Polityka energetyczna Polski do 2030 roku przyjęto, że wzrost zużycia energii finalnej następować będzie sukcesywnie w horyzoncie prognozy przewiduje się wzrost finalnego zużycia gazu o 29%. Głównymi użytkownikami paliw gazowych są mieszkańcy zużywający paliwo gazowe na potrzeby socjalno bytowe, na ogrzewanie budynków oraz na przygotowanie c.w.u. Prognozę zapotrzebowania na paliwo gazowe opracowano na podstawie danych o zużyciu gazu, oraz wytycznych zawartych w Polityce energetycznej Polski. Prognozę zapotrzebowania na paliwo gazowe w latach przedstawia poniższe zestawienie Rok Zużycie gazu w tys. [m 3 ] 6 192, , , ,6 Zużycie gazu. [GWh] 69,48 76,20 82,92 89,63 Zapotrzebowanie na paliwa gazowe w roku 2030 wyniesie 7 988,6 tyś m 3. Przeliczając z zastosowaniem współczynnika konwersji wynoszącym 11,220 kwh/m 3 prognozowane zapotrzebowanie na paliwa gazowe wyniesie 89,63 GWh. Strona 49 z 84\n51 4. Przedsięwzięcia racjonalizujące użytkowanie ciepła, energii elektrycznej i paliw gazowych 4.1. Wprowadzenie Racjonalizacja użytkowania ciepła, energii elektrycznej i paliw gazowych sprowadza się do poprawy efektywności energetycznej wykorzystywanych nośników energii, co przyczyni się również do zmniejszenia szkodliwego oddziaływania na środowisko. Do podstawowych strategicznych założeń mających na celu użytkowanie nośników energii na obszarze gminy należą: - zapewnienie bezpieczeństwa energetycznego i pewności dostaw w zakresie energii elektrycznej i paliw gazowych, - dążenie do wzrostu efektywności wykorzystania nośników energii oraz zmniejszenia zapotrzebowania na poszczególne rodzaje energii poprzez wprowadzanie działań racjonalizujących jej wykorzystanie, - minimalizacja szkodliwego oddziaływania na środowisko Racjonalizacja użytkowania mediów energetycznych Podstawowymi działaniami zmniejszającymi zużycie energii na potrzeby ogrzewania w budynkach mieszkalnych i użytkowania publicznego są przedsięwzięcia termo modernizacyjne, takie jak ; ocieplanie ścian zewnętrznych, ocieplanie stropodachów, uszczelnianie i wymiana starych okien na nowe energooszczędne, modernizacja instalacji centralnego ogrzewania, a także działań indywidualnych jak: stosowania energooszczędnych źródeł światła, zastępowania wyeksploatowanych urządzeń grzewczych urządzeniami energooszczędnymi, wykorzystywania systemu taryf strefowych na energię elektryczną do przesuwania godzin zwiększonego obciążenia elektrycznego na okres poza szczytem energetycznym. Ponieważ jednak, nie istnieją obecnie uregulowania prawne dotyczące emisji zanieczyszczeń z gospodarstw domowych warunki ekonomiczne zmuszają wielu właścicieli budynków do korzystania na potrzeby grzewcze z najtańszych, zanieczyszczających środowisko źródeł energii pierwotnej (paliwa stałe, odpady). Oczywiście w miarę wzrostu zamożności ludności trend ten się zmienia na rzecz korzystania ze źródeł zapewniających znacznie wyższy komfort użytkowania ciepła tj.: paliwo gazowe lub olejowe, energia elektryczna oraz wykorzystanie energii odnawialnej. Strona 50 z 84\n52 Dla przyspieszenia przemian w zakresie przechodzenia na nośniki energii bardziej przyjazne dla środowiska oraz działań zmniejszających energochłonność można stosować dodatkowe zachęty ekonomiczne i organizacyjne jak np.: - stworzenie programu finansowej pomocy dla indywidualnych właścicieli przy zastępowaniu nieekonomicznych, niskosprawnych węglowych urządzeń grzewczych nowoczesnymi wysokosprawnymi urządzeniami gazowymi, olejowymi oraz wykorzystującymi do celów grzewczych energię elektryczną czy odnawialną, - doradztwo i pomoc organizacyjną w skorzystaniu z możliwości uzyskania kredytu i premii na termomodernizację jakie stwarza ustawa termomodernizacyjna oraz inne fundusze jak np. NFOŚ i GW, dofinansowujący montaż kolektorów słonecznych i inne. Miejscowy plany zagospodarowania przestrzennego Gminy Mosina lub wydawane przez Urząd Gminy decyzje o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenów powinny uwzględniać dla nowego budownictwa aspekt ekologiczny wprowadzania nowoczesnych, nie zanieczyszczających środowiska systemów grzewczych wykorzystujących paliwo gazowe, olej opałowy, energię elektryczną, energię odnawialną. Stosowanie paliwa węglowego ograniczone powinno być do przypadków wykorzystania nowoczesnych pieców węglowych spełniających wymagania ekologiczne. W budynkach komunalnych działania na rzecz ograniczenia niskiej emisji oraz prace termorenowacyjne powinny być podejmowane w ramach własnych środków, uwzględniając możliwości kredytowania i premii jakie daje ustawa termomodernizacyjna. Warto również wspomnieć, że zapotrzebowanie na energię cieplną nowych budynków w najbliższych latach, będzie sukcesywnie spadać. Spowodowane będzie to stosowaniem nowych technologii, charakteryzujących się znacznie niższymi dopuszczalnymi współczynnikami przenikania ciepła ( U ) dla przegród budowlanych oraz wymogami prawa. Dotyczy to również budynków użyteczności publicznej należących do Gminy. Zarówno w budynkach użyteczności publicznej jak i budynkach wielo i jednorodzinnych można podjąć działania, które przyczynią się do poprawy ich bilansu cieplnego. Strona 51 z 84\n53 Uzyskane oszczędności energii i sprawności procesu regulacji dla różnych układów regulacji w budynku mieszkalnym. Źródło oszczędności Utrzymywanie wymaganej temperatury w pomieszczeniu Ujęcie zysków ciepła w pomieszczeniu Ograniczenie start transportowych Obniżenie nocne (8 godz.) Straty w wyniku histerezy termostatu grzejnikowego Zawory termostatyczne we wszystkich pomieszczeniach Regulacja temperatury na podstawie reprezentatywnego pomieszczenia Regulacja pogodowa temperatury zasilania (nadążna) Regulacja pogodowa temperatury zasilania i zawory termostatyczne Bez automatycznej regulacji (regulacja jakościowa w źródle) ok. 14 % ok. 14 % ok. 14 % ok. 14 % brak 5-8% 3-5 % brak 5-8 % brak brak 2-3% 2-3% 2-3% brak brak 9-13 % 8-12 % 8-12 % brak ok. 5% brak brak ok. 2% brak Sprawność regulacji 0,81 0,76 0,79 0,93 0,7 temperatury Źródło: Ogrzewnictwo praktyczne pod red. prof. dr hab. Inż. H.Koczyk Przy podejmowaniu przedsięwzięć termomodernizacyjnych należy kierować się następującymi ogólnymi zasadami: - termomodernizację struktury budowlanej należy realizować jednocześnie z modernizacją systemu ogrzewania, to pozwala na osiągnięcie pełnego efektu oszczędnościowego, - termomodernizację najlepiej wykonywać jednocześnie z remontem elewacji i pokrycia dachowego lub w ramach remontu kapitalnego, możliwe jest wtedy znaczne obniżenie łącznych kosztów, - optymalną grubość warstw izolacji termicznej należy określić na podstawie analizy kosztów i efektów ocieplenia, może okazać się, że bardziej opłacalne będzie zastosowanie materiałów o wyższych parametrach termicznych niż wymagane w obowiązujących przepisach, - zmiana warunków wentylacji grawitacyjnej, poprzez uszczelnienie budynku często wymaga wprowadzenia nawiewników powietrza w stolarce okiennej lub wentylacji mechanicznej. Strona 52 z 84\n54 4.3. Propozycje usprawnień racjonalizujących zużycie ciepła, energii elektrycznej i paliw gazowych Energia cieplna 1. Podejmowanie przedsięwzięć związanych ze zwiększeniem efektywności wykorzystania ciepła w obiektach gminnych (termorenowacja i termomodernizacja budynków, modernizacja wewnętrznych systemów ciepłowniczych oraz wyposażanie w elementy pomiarowe i regulacyjne, a także wspieranie organizacyjno - prawne przedsięwzięć termomodernizacyjnych podejmowanych przez użytkowników indywidualnych (np. prowadzenie doradztwa, auditingu energetycznego). 2. Popieranie przedsięwzięć polegających na wymianie małych, nieekologicznych kotłowni na kotłownie wykorzystujące paliwa ekologiczne np. gaz ziemny. 3. Promowanie stosowania wysokosprawnych kotłów w indywidualnych systemach grzewczych budynków. 4. Dążenie do likwidacji indywidualnego ogrzewania węglowego i popieranie stosowania indywidualnych instalacji ogrzewania gazowego lub odnawialnych źródeł energii. 5. Modernizacja wewnętrznych układów c.o. połączona z opomiarowaniem i automatyką regulacyjną pogodową. 6. Wspieranie przedsięwzięć związanych z instalacją układów kogeneracyjnych (produkujących ciepło oraz energię elektryczną w skojarzeniu) pracujących w oparciu o zasoby energii odnawialnej bądź lokalnie dostępne paliwa kopalne (np. gaz ziemny). 7. Wykonywanie wstępnych analiz techniczno-ekonomicznych dotyczących możliwości wykorzystania lokalnych źródeł odnawialnych. 8. Dla nowo projektowanych obiektów wydawanie decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu uwzględniających proekologiczną i energooszczędną politykę państwa i gminy np. użytkowanie energii przyjaznej ekologicznie, stosowanie energooszczędnych technologii w budownictwie i przemyśle, wykorzystywanie energii odpadowej. Strona 53 z 84\n55 4.3.2.Energii elektrycznej 1.Stopniowe przechodzenie na stosowanie energooszczędnych źródeł światła w obiektach użyteczności publicznej. 2.Stosowanie opraw oświetleniowych o wyższej sprawności. 3. Przeprowadzenie optymalizacji rozmieszczenia latarni ulicznych. 4.Wyposażenie układów zasilania w automatykę pozwalającą na włączanie i wyłączanie oświetlenia obszarów publicznych w zależności od potrzeb i lokalnych warunków oświetleniowych. 5.Przeprowadzanie regularnych prac konserwacyjno - naprawczych i czyszczenia opraw oświetleniowych. 6. Tam gdzie to możliwe sterowanie obciążeniem polegające na przesuwaniu okresów pracy większych odbiorników energii elektrycznej na godziny poza szczytem energetycznym. 7. W obiektach o niskim zużyciu c.w.u. wprowadzenie wysokosprawnych elektrycznych przepływowych podgrzewaczy wody (należy eliminować inne sposoby przygotowania c.w.u. jako mniej efektywne). 8.Wprowadzenie w oświetlenia ulic i miejsc publicznych z zastosowaniem technologii LED. Celem zadania jest zmniejszenie zużycia energii elektrycznej oraz redukcja emisji szkodliwych substancji do środowiska, jakie w efekcie powstają w wyniku zużycia energii na oświetlenie ulic i miejsc publicznych Paliw gazowych Do racjonalizacji użytkowania paliw gazowych wskazane są następujące działania: 1.Stosowanie wysokosprawnych źródeł ciepła. 2. Wymiana przepływowych gazowych podgrzewaczy wody na urządzenia uruchamiane jedynie podczas przepływu wody, bez płomienia dyżurnego. 3.Wymianie urządzeń takich jak podgrzewacze wody i kuchenki gazowe na urządzenia o wyższej sprawności, posiadające systemy odcięcia gazu w przypadku zgaszenia płomienia. 4. Podnoszenie świadomości mieszkańców dotyczącej ekonomii i bezpieczeństwa użytkowania gazu ziemnego. Strona 54 z 84\n56 5.Cykl szkoleń dla mieszkańców oraz pracowników budynków publicznych w zakresie zmniejszenia zużycia paliwa gazowego. 6. Opracowanie programu analizującego i regulującego wykorzystanie gazu w budynkach użyteczności publicznej. 7.Przeprowadzenie audytów energetycznych w celu określenia możliwości efektywniejszego wykorzystania paliwa gazowego i ograniczenia strat oraz kosztów energii Termomodernizacja Najpowszechniej stosowanym sposobem zmniejszenia zużyci a energii jest termomodernizacja budynków. Dlatego poświęcony został jej niniejszy rozdział opisujący zasady wsparcia przedsięwzięć termomodernizacyjnych. Zasady wspierania przedsięwzięć termomodernizacyjnych zostały określone w ustawie z dnia 21 listopada 2008 roku o wspieraniu termomodernizacji i remontów (Dz. U. z 2014 poz. 712). Ustawa określa zasady finansowania ze środków Funduszu Termomodernizacji i Remontów części kosztów przedsięwzięć termomodernizacyjnych i remontowych Ustawa definiuje przedsięwzięcia termomodernizacyjne przedsięwzięcia, których przedmiotem jest: a) ulepszenie, w wyniku którego następuje zmniejszenie zapotrzebowania na energię dostarczaną na potrzeby ogrzewania i podgrzewania wody użytkowej oraz ogrzewania do budynków mieszkalnych, budynków zbiorowego zamieszkania oraz budynków stanowiących własność jednostek samorządu terytorialnego służących do wykonywania przez nie zadań publicznych, b) ulepszenie, w wyniku którego następuje zmniejszenie strat energii pierwotnej w lokalnych sieciach ciepłowniczych oraz zasilających je lokalnych źródłach ciepła, jeżeli budynki wymienione w lit. a, do których dostarczana jest z tych sieci energia, spełniają wymagania w zakresie oszczędności energii, określone w przepisach prawa budowlanego, lub zostały podjęte działania mające na celu zmniejszenie zużycia energii dostarczanej do tych budynków, Strona 55 z 84\n57 c) wykonanie przyłącza technicznego do scentralizowanego źródła ciepła, w związku z likwidacją lokalnego źródła ciepła, w wyniku czego następuje zmniejszenie kosztów pozyskania ciepła dostarczanego do budynków wymienionych w lit. a, d) całkowita lub częściowa zamiana źródeł energii na źródła odnawialne lub zastosowanie wysokosprawnej kogeneracji; Z tytułu realizacji przedsięwzięcia termomodernizacyjnego inwestorowi przysługuje premia na spłatę części kredytu zaciągniętego na przedsięwzięcie termomodernizacyjne, zwana dalej premią termomodernizacyjną, jeżeli z audytu energetycznego wynika, że w wyniku przedsięwzięcia termomodernizacyjnego nastąpi: 1) zmniejszenie rocznego zapotrzebowania na energię, o którym mowa w art. 2 pkt 2 lit. A ustawy: a) w budynkach, w których modernizuje się wyłącznie system grzewczy co najmniej o 10%, b) w budynkach, w których po 1984 r. przeprowadzono modernizację systemu grzewczego co najmniej o 15%, c) w pozostałych budynkach co najmniej o 25%, lub 2) zmniejszenie rocznych strat energii, o którym mowa w art. 2 pkt 2 lit. b co najmniej o 25%, lub 3) zmniejszenie rocznych kosztów pozyskania ciepła, o którym mowa w art. 2 pkt 2 lit. c co najmniej o 20%, lub 4) zamiana źródła energii na źródło odnawialne lub zastosowanie wysokosprawnej kogeneracji. Wysokość premii termomodernizacyjnej stanowi 20% wykorzystanej kwoty kredytu zaciągniętego na realizację przedsięwzięcia termomodernizacyjnego, z zastrzeżeniem ust Ustawy. Wysokość premii termomodernizacyjnej nie może wynosić więcej niż: 1) 16% kosztów poniesionych na realizację przedsięwzięcia termomodernizacyjnego i Strona 56 z 84\n58 2) dwukrotność przewidywanych rocznych oszczędności kosztów energii, ustalonych na podstawie audytu energetycznego. W celu skorzystania z funduszu należy szczegółowo zapoznać się z postanowieniami ustawy. 5. Możliwości wykorzystania istniejących rezerw energetycznych gminy oraz gospodarki skojarzonej i odnawialnych źródeł energii W rozdziale tym scharakteryzowano dostępne obecnie na rynku technologie wykorzystujące energię odnawialną do produkcji ciepła oraz oszacowano zasoby tej energii dostępne na terenie Gminy Mosina. Omówiono również czynniki sprzyjające rozwojowi tych technologii, jak również bariery, które mogą spowalniać wzrost tego typu instalacji. Szczegółowe analizy dla konkretnych inwestycji powinny być przeprowadzane na etapie opracowywania koncepcji wykorzystania energii w poszczególnych obiektach. Systemy grzewcze będące w gestii jednostek organizacyjnych Gminy Mosina pracują w oparciu o paliwa gazowe wszędzie tam, gdzie dociera sieć gazownicza. Uwarunkowania lokalne sprawiają, że zdecydowany wpływ na wybór systemów ogrzewania i związane z tym emisje zanieczyszczeń, mają indywidualni właściciele budynków. Obecnie w polskim systemie prawnym nie ma skutecznych narzędzi do realizacji polityki energetycznej optymalnej z punktu widzenia gminy. Dostępne środki kształtowania polityki energetycznej to edukacja i promocja pożądanych systemów grzewczych oraz pozyskiwanie lub wskazywanie środków pomocy finansowej dla inwestorów Kogeneracja Kogeneracja jest wytwarzaniem ciepła i energii elektrycznej w najbardziej efektywny sposób, czyli w jednym procesie technologicznym, tzw. Skojarzeniu. Rozwój gospodarki skojarzonej (jednoczesna produkcja ciepła i energii elektrycznej) uwarunkowana jest wieloma czynnikami. Do najważniejszych należą: w miarę stałe w skali roku zapotrzebowanie na ciepło (np. w procesach produkcyjnych, pływalnie) Strona 57 z 84\n59 korzystanie z paliw, których ceny gwarantują opłacalność produkcji ciepła i energii elektrycznej. Na terenie Gminy Mosina możliwy jest rozwój gospodarki skojarzonej w dwóch obszarach: w zależności od cen gazu ziemnego istnieje możliwość budowy systemów kogeneracyjnych w lokalnych kotłowniach zlokalizowanych w zakładach produkcyjnych i usługowych. istnieje ograniczona możliwość budowy biogazowni produkującej energię elektryczną tzw. energią zieloną i umożliwiającej uzyskiwanie dodatkowych przychodów ze sprzedaży tzw. świadectw pochodzenia zielonych certyfikatów. Wymaga ona jednak oddanie pod uprawę znacznych powierzchni użytków rolnych gminy ok. 700 ha na biogazownię o mocy elektrycznej 1000 kw. Rozwój kogeneracji w małych kotłowniach przy obiektach gminnych i budynkach wielorodzinnych z uwagi na niewielkie moce i sezonowość zapotrzebowania na ciepło nie jest opłacalny Odnawialne źródła energii Ten fragment opracowania zawiera opisy dostępnych technologii wykorzystania lokalnych zasobów energii odnawialnej obejmujących: bezpośrednie lub pośrednie wykorzystanie energii słonecznej; wykorzystanie zasobów biomasy; wykorzystanie energii wiatru; odzysk ciepła odpadowego i wentylowanego. Bezpośrednie lub pośrednie wykorzystanie energii słonecznej Pomijając takie źródła energii jak przypływy i odpływy oceanów czy też energię z wodnych zbiorników retencyjnych to dla pojedynczego użytkownika w grę wchodzi tylko energia słoneczna lub energia wiatrowa. Energia wiatrowa omówiona jest oddzielnie, więc tu będzie poruszana tylko kwestia pozyskiwania energii słonecznej. Trzeba pamiętać, że ciepło zawarte w ziemi i w wodzie tez jest ciepłem pochodzącym ze Słońca. Ale tak czy inaczej do korzystania z energii odnawialnej Strona 58 z 84\n60 niezbędna jest pewna część energii elektrycznej, bowiem darmowa energia odnawialna musi być zawsze w jakiś sposób transportowana i uzdatniana. Poniżej przedstawiono mapę Polski obrazującą wielkość promieniowania słonecznego docierającego do powierzchni Ziemi. Kolektory słoneczne Jeśli chce się energię ze Słońca pozyskiwać bezpośrednio za pomocą kolektorów słonecznych to trzeba pogodzić się z faktem, że nie jest to źródło energii dostarczanej bez przerwy. Nawet w nieco pochmurny dzień ilość energii słonecznej docierająca do kolektorów może być niewystarczająca do ogrzania czynnika absorbującego ciepło. Czyli nie można w ten sposób Strona 59 z 84\nPROJEKT ZAŁOŻEŃ DO PLANU ZAOPATRZENIA W CIEPŁO, ENERGIĘ ELEKTRYCZNĄ I PALIWA GAZOWE DLA GMINY SANTOK NA LATA\nPROJEKT ZAŁOŻEŃ DO PLANU ZAOPATRZENIA W CIEPŁO, ENERGIĘ ELEKTRYCZNĄ I PALIWA GAZOWE DLA GMINY SANTOK NA LATA 2015-2030 Adres: PHIN Inwestycje Sp. z o.o., ul. Częstochowska 63, 93-121 Łódź Kontakt: Tel.


Szkolenie w ramach Koła Menedżerów Marketingu - WSL\nSzkolenie w ramach Koła Menedżerów Marketingu\nSposoby wykorzystania mediów? Co kryje się pod hasłami: guirella marketing, ambient marketing, buzz marketing, czy marketing wirusowy? Jak wygląda organizacja pracy w agencji marketingowej? To tylko niektóre zagadnienia poruszane podczas pierwszego szkolenia dla członków Koła Menedżerów Marketingu, zorganizowanego w piątek, 27 marca 2009 roku.\n- Celem szkolenia było zapoznanie uczestników z praktycznymi formami zastosowań narzędzi marketingowych – wyjaśnia mgr Agata Olszyńska z Katedry Ekonomii i Marketingu Wyższej Szkoły Logistyki i opiekun Koła. – Spotkanie trwało od godziny 11 do 19. Przez ten czas, warsztaty prowadzili między innymi: mgr Magdalena Zawadzka, Brand Manager Marki Lech oraz mgr Marcin Pyszora, Interactive Manager Tequila Polska – dodaje.\nSzkolenie podzielone zostało na pięć części. W pierwszej, studenci wysłuchali godzinnego wykładu, który ukazywał, jakie zastosowanie w realiach rynkowych mogą znaleźć zarówno bardziej typowe, jak i niestandardowe narzędzia marketingu, którymi posługują się praktycy biznesu.\n- Dowiedzieli się, jak wykorzystać media w inny niż tradycyjny sposób. Uczestnicy poznali takie nowoczesne i kreatywne kanały marketingowe jak: guirella marketing, ambient marketing, buzz marketing, czy marketing wirusowy – wymienia mgr Agata Olszyńska, autorka wykładu.\nWszystkie omawiane narzędzia, zarówno bardziej tradycyjne jak i niestandardowe poparte były przez prowadzącego szkolenie konkretnymi przykładami. Wykład miał charakter wprowadzający, jako że w kolejnych częściach szkolenia wymagano od uczestników umiejętności rozróżniania i prawidłowego (zgodnego z celami marketingowymi i strategią) zastosowane owych narzędzi.\nDruga część to przede wszystkim rodzaje stanowisk związanych z marketingiem, jakie można objąć w przedsiębiorstwie. Mgr Magdalena Zawadzka, Band Manager Marki Lech, zapoznała uczestników z wyzwaniami, zadaniami oraz codziennymi działaniami, z którymi można się spotkać, obejmując konkretne stanowiska. Ponadto przedstawiła im, jak w praktyce firmy tworzą swoje plany marketingowe, harmonogramy, budżety oraz briefy.\nPo dwóch częściach teoretycznych, przyszedł czas na praktykę. Studenci otrzymali zadanie, opisujące marketingowy kontekst pewnego przedsiębiorstwa odzieżowego. Ta fikcyjna marka miała daną pozycję rynkową i konkurencyjną. Dane były także informacje dotyczące dotychczasowych działań marki, grupy docelowej oraz ostatnich założeń. Zadaniem uczestników było stworzenie w ciągu 45 minut kompletnego briefu, zawierającego kontekst, strategię marki, cele marki oraz zadania dla agencji marketingowej. Po zakończeniu pracy każda grupa zaprezentowała swoje pomysły i rozwiązania, które zostały przez osobę prowadzącą spisane na tablicy i szczegółowo omówione. Pozostałe grupy brały udział w ocenie, generując zarówno pozytywne jak i negatywne uwagi odnośnie pomysłów kolegów z innych zespołów. W efekcie spośród owoców pracy pięciu zespołów roboczych, wybrano jeden, najlepszy pod względem określonych wcześniej kryteriów (przejrzystość, spójność, kreatywność itd.) brief.\nO organizacji pracy w agencji marketingowej, studenci dowiedzieli się w części czwartej. Marcin Pyszora z Tequila Polska szczegółowo opisał stanowiska pracy oraz zespoły robocze. Uczestnicy zapoznali się także z codziennym życiem pracownika agencji, jego zadaniami bieżącymi i sposobami działania. Dowiedzieli się, jakie predyspozycje musi mieć np. copywriter czy strategic planner. Omówiono także obecne działania agencji Tequila Polska, jej strategicznych klientów oraz ich kampanie marketingowe.\nNa zakończenie szkolenie, na uczestników znowu czekała część praktyczna. Studenci ponownie musieli spojrzeć na brief, który wygenerowali wcześniej, ale tym razem oczami agencji, która dostaje w ten sposób sformułowane zlecenie od klienta. Ich zadaniem było skonstruowanie wielowymiarowej kampanii z użyciem wielorakich narzędzi (projekt 360 stopni). Praca w grupach trwała pół godziny, a w jej efekcie zespoły projektowe zaprezentowały swoje idee na działania marketingowe. Pomysły zostały przedyskutowane na forum i ocenione przez uczestników oraz prowadzącego szkolenie.\n- Dwa zespoły robocze zostały wyróżnione za szczególnie owocną pracę przez cały czas trwania szkolenia – zaznacza opiekun Koła. – Jako podsumowanie warsztatów, uczestnicy zostali poproszeni o wypełnienie anonimowej ankiety dotyczącej szkolenia. Myślę, że jej wyniki najlepiej odzwierciedlają skuteczność spotkania.\nBlisko 75% studentów stwierdziło, że wychodzą bardzo zadowoleni ze szkolenia. Nikt nie opuszczał sali rozczarowany, czy zawiedziony. Według wszystkich uczestników zagadnienia poruszane na szkoleniu były ciekawe i przydatne. Aż 57% studentów określiło je nawet jako bardzo interesujące. Zgodnie uznali podobne inicjatywy, pozwalające im na dokształcanie się pod okiem praktyków biznesu, za bardzo dobre oraz potrzebne i zadeklarowali udział w kolejnych, podobnych przedsięwzięciach.


Friday, 15/11/2019 UTC+1\nYou are here: Home / Piercing bydgoszcz / Asumin opinie\nStop słodyczom! Stop słodyczom! Łatwo powiedzieć, gorzej zrobić. Nie wszystkim w łatwy sposób idzie się pozbyć słodyczy ze swojego życia. Niektórzy mogą ot tak po prostu odstawić wszystkie łakocie oraz szkodliwy cukier, a inni muszą szukać jakiejś innej pomocy, ponieważ sami nie są w stanie poradzić sobie z niejedzeniem chociażby czekolady, czy też cukierków. Jeżeli […]\nUjędrniamy ciało po zimie Często po zimie nasza skóra traci elastyczność, bywa także, że pojawia się cellulit. Warto już dziś podjąć odpowiednie działanie by do lata nasza skóra odzyskała świetna formę. Zacznijmy od serum na cellulit. W sklepach z kosmetykami czy aptekach znajdziemy wiele kosmetyków przeznaczonych do walki z cellulitem. Jednak ich mnogość może przeprawić o zawrót Glowy. Jeśli nie…


XIX Spotkania Trójmiejskich Teatrów Niezależnych | GAK\nTeatr Barnaby „Czerwony Kapturek” - spektakl dla dzieci\nPrzedstawienie lalkowe stworzone w oryginalnej technice marionetkowej. Spektakl odgrywany na mobilnej scenie, marionetkami wyrzeźbionymi\nw drewnie lipowym i ubranymi w szyte na miarę kostiumy. Piękne piosenki, zawrotna akcja i doskonała oprawa muzyczna sprawią,że dzieci będą się doskonale bawić.\nPo spektaklu, mali widzowie będą mieć także możliwość spróbowania swoich sił aktorskich na scenie.\nTeatru Forum „Serenada z Diabłem”\nPorządek kurnika zakłóca przyjście diabła, który ogłasza, że lisa nie będzie. Współistniejące i zżyte z lisem kurki odkrywają, że diabeł czuje się samotny i ma wobec nich niecny plan.\nUświadamiają sobie, że aby temu przeciwdziałać muszą trzymać się razem. Komedia inspirowana jest „Serenadą” Sławomira Mrożka z 1976 roku.\nScenariusz i reżyseria – Jan Orszulak Opieka artystyczna – dr Marzena Wojciechowska Fotografie – Michał Czapliński Występują: Brygida Charczun, Jan Czerkas,\nIrena Dobrowolska, Regina Jóźwik, Józefa Kamińska, Mirosława Korzeniecka, Zofia Łyszkowska, Regina Mikołajczuk, Anna Moczyńska, Grażyna Piechnik,\nAurelia Polanowska, Urszula Szumełda, Anna Taranowska.\nTeatr Teatrans UG „Wyludniacz”\nTeatr Pod Mostem „Ambaras”\nGrupa „W Kaczych Butach” „Umowa o arcydzieło” – Centrum Kultury w Gdyni\n„Zamysł pana P...” to jednoaktówka, mówiąca o uniwersalnych mechanizmach władzy i jej wpływie na ludzi pozostających w jej strukturach, jak i poza nimi. Główny bohater – Tomasz – otrzymuje absurdalną propozycję pracy w... Nie zdradzajmy jednak zbyt wiele szczegółów. Powiedzmy tylko tyle, że odmowa wydaje się niebezpieczna, zgoda jeszcze bardziej. Warto sprawdzić, jaką decyzję podejmie główny bohater i do czego go to doprowadzi. Czas trwania 50 min. Scenariusz i reżyseria: Romain Włodkowski Muzyka: Ronald A. Evwnwood Osoby: Dziewczyna: Agnieszka Fudzińska Tomasz: Ronald A. Evenwood Marianna Kwiatkowska: Weronika Biruta Kamola-Uberman Wincenty Kowalski: Piotr Mahlik Sekretarka: Emanuela Koszałka\nTeatr WINDY GAK - Rafał Kliks „CAYLA”\nCayla. Dramat napisany w trzech aktach. Opowiada o losach szlachcica, który z niewiadomych powodów postanowił pracować w kawiarni.\nLos chciał, że trafił akurat na miejsce, w którym od lat przesiaduje kobieta Szatana... Zapraszamy do świata przepełnionego pikanterią i dobrym humorem.\nŚwiata miłości i zdrady. Świata przemocy i sztuki...świata Cayli.\nwinda GAK teatr dzieci młodzież dorośli\nData rozpoczecia piątek, Marzec 17, 2017 - 12:00 do niedziela, Marzec 19, 2017 - 21:00


Archiwa Studia nagraniowe, radiowe i telewizyjne - Nyquista\nStudia nagraniowe, radiowe i telewizyjne\nKlient zgłosił się do nas ze zleceniem zaprojektowania i skonstruowania akustycznego stołu do studia radiowego.\nW odpowiedzi na zlecenie zaprojektowaliśmy stół wykonany z płyty ze sprasowanych włókien poliestrowych (PET) charakteryzującej się dużym współczynnikiem pochłaniania..\nKlient zgłosił się do nas zleceniem zaprojektowania i realizacji adaptacji akustycznej studia filmowego. Pomieszczenie charakteryzowało się dużą pogłosowością, która w negatywny sposób wpływała na zrozumiałość mowy i potęgowała hałas.\nDigital Beast Studios\nDigital Beast to kompleks studyjny znajdujący się na warszawskim Mokotowie. Obiekt wyposażony jest w studio filmowe, studio dźwiękowe oraz studio grafiki. Do dyspozycji użytkowników jest kilkanaście sal prób oraz cztery odseparowane akustycznie pomieszczenia studyjne. To właśnie one wymagały największych nakładów pracy.\nZałożeniem sali muzycznej w Białołęckim Ośrodku Kultury miała być uniwersalność. Po pierwsze pomieszczenie miało pełnić funkcję sali prób oraz sali lekcyjnej (nauka gry na instrumentach). Po drugie system audio oraz warunki akustyczne miały umożliwiać realizację nagrań studyjnych.\nKlient zgłosił się do nas ze zleceniem zaprojektowania i realizacji adaptacji akustycznej studia nagrań. Po wykonaniu i analizie pomiarów izolacyjności i parametrów akustycznych: odpowiedzi częstotliwościowej pomieszczenia, rezonansów własnych, czasu pogłosu zaprojektowaliśmy odpowiednie rozwiązania w celu zapewnienia wymaganego komfortu akustycznego użytkownikom studia.\nKlient zgłosił się do nas ze zleceniem zaprojektowania i realizacji adaptacji akustycznej studia nagrań. Po wykonaniu i analizie pomiarów parametrów akustycznych: odpowiedzi częstotliwościowej pomieszczenia, rezonansów własnych, czasu pogłosu zaprojektowaliśmy odpowiednie rozwiązania w celu zapewnienia wymaganego komfortu akustycznego użytkownikom studia.\nStudio U22 przy Alejach Ujazdowskich w Warszawie za dnia pełni funkcję studia fotograficznego. Wieczorami natomiast miejsce to staje się centrum kulturalno-muzycznym. Odbywają się tu koncerty, premiery płyt, konferencje prasowe oraz spotkania z gwiazdami.\nKlient zgłosił się do nas ze zleceniem minimalizacji czasu pogłosu pomieszczenia-studia montażowego. W odpowiedzi na zlecenie klienta zaproponowaliśmy akustyczne panele ścienne Fiber Color Fugue o wysokim współczynniku pochłaniania.\nOśrodek Edukacji STUDIO\nCiechanowski Ośrodek Edukacji Kulturalnej STUDIO zgłosił się do nas w celu wykonania kompleksowej modernizacji studia nagrań. Po wykonaniu niezbędnych pomiarów akustycznych, projektu oraz wizualizacji nasi montażyści przystąpili do pracy.\nSala odsłuchowa Wilanów\nKlient zwrócił się do nas w celu wykonania kompleksowego projektu sali odsłuchowej. Dom na warszawskim Wilanowie charakteryzował się bardzo słabą izolacyjnością ścian oraz stropu. Aby stworzyć pełnowartościową salę do słuchania muzyki musieliśmy to zmienić.