Test: Synology DS216play i Synology DS216+ | CHIP\nSerwer Synology – wydajny i multimedialny.\nW ostatnim czasie nasza uwaga skierowana była głównie na nowe urządzenia sieciowe od firmy QNAP. Pojawienie się w naszej redakcji na początku lutego bardzo wydajnego serwera o oznaczeniu TS-451+, wyposażonego w aż 8 GB pamięci RAM na chwilę przesłoniło nam produkty konkurencji. W chwilę później QNAP podesłał do testów kolejny innowacyjny produkt – połączenie serwera NAS z systemem operacyjnym Andorid, o którym też nie mogliśmy nie napisać. W tym samym czasie konkurencja jednak nie spała. W tak zwanym międzyczasie serwery Synology otrzymały finalną wersję systemu operacyjnego DSM w szóstej jego odsłonie, a na rynku na dobre zadomowiły się nowe dwu- i czterodyskowe modele.\nW dzisiejszej recenzji pragnę zaprezentować Wam dwa z nich – stworzonego z myślą o domowym zaciszu oraz naszych multimediach DS216play oraz dedykowanego dla małych i średnich firm DS216+.\nZanim przejdziemy do dokładniej przyjrzymy się każdemu z nich, warto zapoznać się z grubsza z ich specyfikacją techniczną, oraz ceną poszczególnych modeli.\nProcesor Annapurna AL-212\nARMv7 (1,4 GHz, 2 rdzenie, 2 wątki) Intel Celeron N3050\n64-bit (1,6 GHz, 2 rdzenie, 2 wątki) STM STiH412\n32-bit (1,5 GHz, 2\nrdzenie, 2 wątki) Intel Celeron N3150\n64-bit (1,6 GHz, 4 rdzenie, 4 wątki)\nPamięć RAM 1 GB DDR3 1 GB DDR3 1 GB DDR3 2 GB DDR3\nSilnik transkodowania sprzętowego H.264 (AVC), MPEG-2 and VC-1; maksymalna rozdzielczość: 4K (4096 x 2160); maksimum FPS: 30 H.265 (HEVC), MPEG-4 Part 2, MPEG-2, VC-1, maksymalna rozdzielczość: 4K (3840 x 2160), maksimum FPS: 30 H.264 (AVC), MPEG-2 and VC-1; maksymalna rozdzielczość: 4K (4096 x 2160); maksimum FPS: 30\nAES-256 (tylko katalogi) AES-256 (tylko katalogi) AES-256 (tylko katalogi) AES-256 (tylko katalogi)\n1 x USB 3.0 2 × LAN\nSystem plików EXT4 Btrfs, EXT4 EXT4 Btrfs, EXT4\nRozmiar (wys. x szer. x gł.) 157 × 103 × 232 mm 165 × 108 × 233 mm 165 x 100 x 225 mm 157 × 103 × 232 mm\nZasilacz 72W zewnętrzny 60W zewnętrzny 60W zewnętrzny 65W zewnętrzny\nCena ~1250 zł ~1400 zł ~1100 zł ~2000 zł\nPodane powyżej ceny stanowią uśrednioną wartość podaną przez pierwszych dziesięć sklepów w porównywarce cenowej cenowarka.pl\nPierwszym z serwerów, które chciałbym Wam zaprezentować, jest multimedialny model DS216play. Jest on bezpośrednim następcą zaprezentowanego około dwóch lat temu modelu DS214play.\nZacznijmy od zmian widocznych na zewnątrz urządzenia względem poprzednika…, a jest ich wiele.\nZ przodu urządzenia DS214play użytkownik miał do dyspozycji czytnik kart pamięci (bardzo przydatna rzecz w urządzeniu multimedialnym, gdy na przykład chcemy szybko zgrać zdjęcia z karty pamięci na serwer bez włączania komputera), jedno złącze USB 2.0, oraz przycisk pozwalający na kopiowanie z tego złącza danych bezpośrednio na dyski twarde NAS’a. Na przednim panelu DS216play znajdziemy jedynie przycisk służący do włączenia urządzenia… Osobiście oceniam tę zmianę w porównaniu do poprzednika bardzo negatywnie, tym bardziej, że złącze dla kart pamięci kosztuje dosłownie parę złotych…\nNiestety, podobnie sytuacja wygląda z tyłu urządzenia. W momencie, gdy poprzednik oferował tam dwa złącza USB 3.0, jedno złącze e-SATA oraz jeden port LAN, nowszy DS216play ma po jednym złączu USB 2.0 i USB 3.0, oraz jeden gigabitowy LAN.\nW obudowie urządzenia znajdziemy stosunkowo cichy i zarazem wydajny 92 milimetrowy wentylator. Jest on produkowany przez firmę Y.S Tech i oznaczony jest numerem FD129225LL-N (12V, 0.12A, 1900RPM, 36.3CFM). Więcej o kulturze pracy napiszę pod wykresem głośności.\nPodczas gdy sercem DS214play był procesor Intel, w najnowszym modelu Synology postanowiło zastosować układ SoC STM STiH412 produkowany przez STMicroelectronics. Ten dwurdzeniowy ARM bazujący na układzie Cortex A9 pracuje z taktowaniem 1,5 GHz i jest w pełni pasywnie chłodzony. Oferuje on pełne wsparcie dekodowania materiału 2160p 30 fps dla kodeka H.265 HEVC (High Efficiency Video Coding) oraz materiału 1080p w 60 fps dla kodeka H.264 AVC (Advanced Video Coding). SoC ten jest dodatkowo wspierany przez układ graficzny ARM Mali-400 MP pracujący z taktowaniem 350 MHz. Ciekawostką znalezioną w specyfikacji układu STM STiH412 jest wparcie dla interfejsu HDMI 1.4b, którego niestety w najnowszym Synology DS216play nie znajdziemy.\nNowy multimedialny serwer Synology sprzedawany jest z zaledwie 1 GB pamięci RAM trzeciej generacji. Mimo iż jest to tylko 1 GB pamięci, to znakomicie zoptymalizowany Linux po prostu więcej nie potrzebuje. Oczywiście, część aplikacji multimedialnych dostępnych w Centrum Aplikacji działałoby zdecydowanie szybciej mając do dyspozycji 2 GB pamięci… Warto w tym miejscu wspomnieć, iż dwie kości zostały na stałe wlutowane w PCB, przez co nie jest możliwe samodzielne powiększenie ilości dostępnej pamięci. Szkoda.\nKolejną zmianą w stosunku do DS214play jest brak sanek dla dysków HDD, a co za tym idzie, pozbawienie urządzenia funkcji hot-swap. Dla normalnego użytkownika, może nie być to aż taką niedogodnością, gdyż dyski montuje on zazwyczaj raz. Problem zaczyna się w momencie konieczności wymiany/podmiany dysku na nowy/większy. W poprzednim modelu wystarczyło wysunąć z pracującego urządzenia żądany dysk, wymienić go na nowy i ponownie wsunąć do NAS-a. W nowym DS216play czynność ta jest bardziej czasochłonna – musimy wyłączyć serwer, otworzyć go i dopiero możemy przystąpić do demontażu HDD. Jest jednak jeden pozytywny aspekt tego rozwiązania. W DS214play dyski potrafiły wprawiać sanki w drgania słyszalne dla użytkownika. W tegorocznym modelu problem ten został całkowicie wyeliminowany.\nW opakowaniu z serwerem znajdziemy również skróconą instrukcję instalacji, kabel LAN oraz zestaw śrubek do montażu dysków twardych.\nPrzejdźmy teraz do wydajniejszego Synology DS216+.\nNasze porównanie do zeszłorocznego modelu DS215+ zacznijmy od zmian, jakie zaszły w budowie zewnętrznej obu urządzeń.\nNa frontowym panelu DS216+, oprócz czterech diod informujących nas o stanie, w którym serwer się aktualnie znajduje, wykorzystaniu złącza LAN, oraz pracy każdego z dwóch dysków jest także złącze USB 3.0, przycisk „C” pozwalający nam na skopiowanie danych z podłączonego pod złącze USB magazynu pamięci bezpośrednio na dyski NAS’a (do ustawionego wcześniej z pozycji DSM folderu docelowego), przycisk włączania urządzenia oraz, niestety, zakryte złącze czytnika kart SD. Dyski twarde, umieszczone są w wysuwanych sankach i zostały ukryte za zdejmowanym panelem przednim.\nW stosunku do zeszłorocznego modelu, w którym pozbawieni byliśmy portu USB oraz przycisku szybkiego kopiowania na przednim panelu, główną różnicą był typ zastosowanych sanek. DS215+ oferował znane z modelu DS716+ zamykane na kluczyk sanki. Jest to zdecydowanie lepsze rozwiązanie szczególnie w małych firmach, do których DS216+ jest adresowany.\nZ tyłu, w stosunku do zeszłorocznej konstrukcji, ubył nam jeden gigabitowy port LAN (DS215+ miał dwa), oraz miejsce dwóch złączy USB 3.0 (DS215+) zajęły dwa starsze USB 2.0 (DS216+). Złącze eSATA pozostało niezmienione. Z punktu widzenia użytkownika domowego strata jednego złącza LAN nie powinna martwić, natomiast w środowisku firmowym dostęp do urządzenia z dwóch różnych podsieci równocześnie bywa czasem przydatny, a wręcz obowiązkowy. Nawet w przypadku tylko jednej sieci firmowej DS215+ oferował opcję łączenia sieciówek w celu zapewnienia jeszcze wyższych transferów… o ile firma posiadała switch kompatybilny z LACP (Link Aggregation Control Protocol). Powyższe zmiany (brak zamykanych na klucz sanek oraz dwóch złączy LAN) pokazują, że tegoroczny model jest raczej adresowany do bardziej wymagających użytkowników domowych i małych firm, aniżeli średnich przedsiębiorstw.\nPod względem specyfikacji technicznej zeszłoroczny dwurdzeniowy układ Annapurna AL-212 (1,4 GHz) został zastąpiony przez dwurdzeniowego Intel Celeron N3050 pracującego z taktowaniem 1,6 GHz. Układ ten wyposażony został także w sprzętowy mechanizm szyfrowania AES-IN w zasadzie niezbędny, jeżeli mamy w planach szyfrować foldery i bez spadku wydajności na nich pracować. Procesor Intela wspiera także transkodowanie materiału UHD w 30 fps dla kodeka H.264 AVC (Advanced Video Coding). Podobnie jak DS215+, tak i DS216+ wykorzystują 1 GB pamięci DDR3.\nWarto w tym miejscu wspomnieć również o tym, że Synology DS216+ jest najtańszym obecnie dwudyskowym serwerem tej firmy obsługującym nowy system plików Btrfs. Kolejnym, jest droższy o prawie 600 zł, model DS716+. Więcej informacji na temat Btrfs znajdziecie na kolejnej stronie, gdzie opiszę także nowości w szóstej odsłonie systemu operacyjnego DSM.\nW pierwszym kwartale tego roku serwery Synology otrzymały najnowszą, szóstą wersję systemu operacyjnego DSM. Można w tym miejscu śmiało napisać, iż jest on swoistym kamieniem milowym firmy, gdyż oprócz wielu nowych (bądź też mocno odświeżonych) aplikacji, wprowadza on także obsługę nowego typu plików BTRFS, wykorzystujących w pełni dobrodziejstwa 64-bitowej architektury procesorów.\nMail Station oraz Mail Server\nPierwszą z aplikacji, o których chciałbym wspomnieć w paru zdaniach, jest Mail Station. Wraz z Mail Server stanowią one idealne rozwiązanie pocztowe nie tylko dla użytkowników domowych, ale przede wszystkim dla firm. Łatwy w konfiguracji, dzięki przejrzystemu graficznemu interfejsowi serwer oferuje również bardzo wysoką niezawodność. Możliwe jest to poprzez połączenie dwóch serwerów aktywnych pakietu MailPlus Server. Zastosowanie tego rozwiązania wpłynie również pozytywnie na szybkość działania poczty, gdyż jej wydajność zostanie rozłożona pomiędzy dwa, nawet różne, serwery Synology. Kolejnym przydatnym w firmach elementem, jest możliwość ręcznego przełączenia, który z serwerów ma obsługiwać pocztę w danym czasie, co umożliwia przeprowadzenie konserwacji drugiej maszyny.\nSerwer oferuje również uczenie się maszynowe i regularne aktualizowanie listy spamu, dzięki czemu możliwe jest blokowanie wiadomości według inteligentnych kryteriów jak np. wyniki filtra spamu, domeny, adresu IP, predefiniowanych słów i zwrotów oraz wielu innych. MailPlus oferuje także lepszą ochronę przed złośliwym oprogramowaniem dzięki integracji usługi Bezpieczne przeglądanie firmy Google oraz ciągłemu poszerzaniu baz danych.\nUżytkownik poczty otrzymuje możliwość:\nspersonalizowania etykiet oraz ich stosowania do wiadomości, co wpływa na lepszą organizację i uporządkowanie\nautomatycznie sortowanie wiadomości przychodzących zgodnie z samodzielnie ustalonymi regułami co wpływa na lepszą efektywność pracy z pocztą oraz pozwala oszczędzić czas\nmożliwość importowania kontaktów z CSV oraz vCard.1 bezpośrednio do nowej książki adresowej\nzałączania dokumentów lub obrazów przy pomocy drag-and-drop bezpośrednio z komputera\npersonalizacji wyglądu poczty poprzez obsługę motywów\nopóźnienia wysyłania (5, 10 lub 30 sekund). Dzięki temu nie musimy się obawiać o przypadkowe wysłanie wiadomości na zły adres, bez załącznika bądź z błędami… Wystarczy nacisnąć przycisk Anuluj aby zatrzymać wysyłanie.\ndodawania emotikonek…. jeżeli czuje taką potrzebę:P\nDlaczego aż tyle miejsca poświęciłem poczcie? Otóż według mnie jest to jedna z najistotniejszych usług, z których korzystamy każdego dnia. Brak możliwości jej inwigilowania przez serwisy takie jak Google bądź Microsoft (o mniejszych, wyjątkowo często spamowanych ofertami wp, op czy o2 nie wspominając) w celu „optymalizacji reklam” czy „dostarczania spersonalizowanej do potrzeb użytkownika tematyki” jest na wagę złota. Ta odrobina prywatności w dobie wszechobecnego dzielenia się życiem przyda się każdemu…\nOczywiście Synology nie zapomniało także o dostępnie do Mail Station z pozycji naszych urządzeń mobilnych… chociaż ograniczyło, się na razie, do systemów Android i iOS. Appka pozwala na skorzystanie ze spersonalizowanych funkcji, takich jak gesty przewijania bądź szybkie odpowiedzi.\nO ile serwer poczty bez najmniejszego problemu zaspokoi potrzeby domowego użytkownika, to dla firm możliwość założenia jedynie pięciu kont może być sporym utrudnieniem. Synology i tu znalazło wyjście z problemu i podobnie jak z dodatkowymi licencjami na kamery postanowiło dodać licencje na zakup dodatkowych kont.\nSynology uczy się od najlepszych… W najnowszym DSM 6.0 znajdziemy zatem arkusz kalkulacyjny oferujący możliwości, dobrze znane u takich gigantów jak Google czy Microsoft.\nDzięki nowej paczce przy pomocy naszego serwera NAS możemy tworzyć i edytować arkusze, a także wspólnie z innymi osobami nad nimi pracować. Ponadto zainstalowana aplikacja Note Station pozwala na realizację jeszcze większej ilości zadań dzięki takim funkcjom jak wykresy, widok prezentacji, przypinanie wiadomości oraz wiele innych…\nWśród najważniejszych cech SpreadSheet wymienić należy:\nmożliwość jednoczesnej edycji przez wiele osób oraz obserwowanie wprowadzanych zmian w czasie rzeczywistym\nmożliwość personalizacji, które arkusze i komu mają być udostępnione oraz jakie prawa będą ci użytkownicy posiadali\nmożliwość śledzenia historii dokumentu – kto, kiedy i jakie zmiany wprowadzał oraz, w razie potrzeby, możliwość odzyskania wybranej wersji arkusza\nmożliwość szyfrowania arkuszy, tak aby osoby z właściwym hasłem miały jedynie do niego dostęp\nOsobiście uważam, że SpreadSheet jest bardzo przydatną aplikacją dla mniej wymagających odbiorców. Jednakże brak możliwości tworzenia rozbudowanych makr, dobrze znanych z pakietu Microsoft Office, sprawia, że nie każda firma znajdzie dla niego zastosowanie.\nWraz z pojawieniem się DSM 6.0 światło dzienne ujrzała w znacznym stopniu odświeżona aplikacja Video Station. Przyjrzyjmy się jej bliżej….\nOd teraz, po jej uruchomieniu, ostatnio dodane filmy z wysokimi ocenami będą wyświetlane na górnym banerze strony głównej, dzięki czemu otrzymamy łatwy dostęp do najlepszych filmów.\nDodana została również kolejka transkodowania w trybie offline umożliwiająca podgląd aktualnie transkodowanego filmu, zatrzymanie oraz wznowienie czynności a także jej anulowanie. Proces ten można także uruchomić za pomocą aplikacji na smartfonie, a następnie pobrać film na urządzenie mobilne i oglądać go w dowolnym czasie i miejscu, bez konieczności połączenia z Internetem.\nNowy Video Station wzbogacony został również o jakże przydatną funkcję samodzielnego wyszukiwania pasujących napisów i ich odpowiednią synchronizację z filmami wideo.\nDla osób pragnących podzielić się nowym nabytkiem z przyjaciółmi czy rodziną, którzy nie posiadają konta na serwerze Synology, możemy wybrać film i udostępnić go w zaledwie jednym kroku!\nNowe Video Station pozwala nam również, przy pomocy zewnętrznego tunera, na jednoczesne oglądanie i nagrywanie materiału wideo z telewizji cyfrowej. Obecnie lista obsługiwanych urządzeń uległa rozbudowie, a grupa standardów zwiększyła się do DVB-T, DVB-S, DVB-S2 oraz DTMB (DMB-T/H).\nPo opisaniu powyżej aplikacji przydatnych użytkownikom domowym przyszedł czas na przedstawienie dwóch, które docenią administratorzy w firmach – Snapshot Replication i Synology Hyper Backup.\nSnapshot Replication zapewnia możliwą do zaplanowania, prawie natychmiastową ochronę danych i jednocześnie gwarantuje, że dokumenty biznesowe w folderach współdzielonych, maszyny wirtualne w jednostkach iSCSI LUN lub dane Docker DSM będą bezpieczne i dostępne w przypadku awarii. Jest to możliwe dzięki systemowi plików Btrfs oraz nowej (dla serwerów Synology) technologii migawek pozwalającej na elastyczne odzyskiwanie plików z określonych punktów w czasie przy zużyciu jedynie ułamka wolnej przestrzeni w porównaniu do tradycyjnych systemów kopii zapasowych.\nMożna również określić różne zasady przechowywania dla serwerów w siedzibie głównej i lokalizacji zapasowej, aby zredukować koszty przechowywania. Na przykład, można przechowywać mniej migawek na serwerze głównym z drogimi dyskami SSD, a większą liczbę wersji umieścić na serwerze zapasowym wyposażonym w tańsze dyski HDD. Narzędzie Snapshot & Replication umożliwia administratorom eksport kopiowanych danych do urządzeń zewnętrznych, a następnie import do lokalizacji zapasowej, co zmniejsza zużycie przepustowości w środowisku produkcyjnym.\nOdzyskiwanie danych po awarii w przypadku środowisk wirtualizacji\nObsługiwane są aplikacyjne migawki dla obciążeń zwirtualizowanych na VMware oraz Hyper-V, dzięki czemu gwarantowana jest spójność danych maszyn wirtualnych. Dodatkowo obsługa oprogramowania VMware Site Recovery Manager umożliwia użytkownikom uruchomienie odzyskiwania danych po awarii bezpośrednio poprzez serwer VMware vCenter Server; pozwala to uprościć cały proces odzyskiwania.\nWięcej informacji na temat działania Snapshot Replication znajdziecie także w filmie instruktażowym Synology:\nTyle teorii, sprawdźmy jak oba urządzenia zachowywały się w naszych testach…\nTesty, które znajdziecie poniżej, zostały przeprowadzone ma komputerze wyposażonym w procesor Intel Core i7-4790K, 32 GB pamięci RAM oraz dysk SSD Samsung 950 Pro zamontowany w złączu PCI-e. Komputer był połączony z NAS-em poprzez switch D-Link DSG-1008D (8x 1000 Base-T) oraz pracował w 64-bitowym systemie Windows 10 Pro. Z kolei każdy z testowanych serwerów był wyposażony w dwa dyski WD Red o pojemności 3 TB każdy, połączone w RAID1.\nPod względem ogólnej wydajności zarówno DS216play, jak i DS216+ wypadają na tle konkurencji na przyzwoitym poziomie. Na powyższym wykresie widoczna jest także zdecydowana przewagę układu Intela nad SoC zainstalowanym w „multimedialnym” DS216play. Warto tu także zwrócić uwagę na sporo droższego DS716+ i jego niewiele wyższą prędkość odczytu, oraz identyczną prędkość zapisu względem DS216+. Również względem zbliżonego cenowo QNAP’a TS-251 z 4GB modułem RAM nowy Synology DS216+ nie ma się czego wstydzić – o 15 MB/s lepsze transfery w czasie zapisu danych sprawiają, że jest on godnym rozważenia serwerem NAS.\nPoniżej prezentujemy szczegółowe zestawienie wyników otrzymanych w czasie testu Synology DS216play:\nJeżeli przyjrzymy się chwilę powyższej tabeli zauważymy, że wraz ze wzrostem rozmiaru pliku DS216play zaczyna tracić na wydajności zapisu oraz odczytu. Obie wartości spadają drastycznie w momencie, gdy zaszyfrujemy folder z danymi. Tak ogromnej straty wydajności nie zaobserwujemy nawet wtedy, gdy z serwera będą korzystały dwie osoby jednocześnie – w tym wypadku NAS zaoferuje około 47 MB/s zapisu i 46 MB/s odczytu dla każdej z nich. Wniosek jest jeden – szyfrujemy tylko katalogi używane sporadycznie.\nPoniżej prezentujemy szczegółowe zestawienie wyników otrzymanych w czasie testu Synology DS216+:\nJeżeli zdecydujecie się wybrać Ds216+, nie zawiedziecie się na jego wydajności. Równe transfery dla każdego rozmiaru pliku, bardzo wysoka wydajność przy korzystania z folderu szyfrowanego (dzięki sprzętowemu wsparciu procesora Intel Celeron N3050 dla instrukcji AES-IN) oraz bardzo wysoka wydajność przy dwóch klientach jednocześnie – sumarycznie 146 MB/s zapis oraz 148 MB/s odczyt. Rewelacja!\nPod względem generowanego przez oba prezentowane dziś serwery Synology hałasu, muszę przyznać, iż były one w trybie spoczynku w zasadzie niesłyszalne. System DSM 6.0 wręcz idealnie zarządza prędkością obrotową zainstalowanego w obudowie 92-milimetrowego wentylatora. W czasie obciążenia wyniki poszły zdecydowanie w górę, natomiast w głównej mierze, ze względu na pracę głowic dysków twardych.\nPod względem poboru mocy Ds216+ okazał się mniej prądożerny aniżeli produkt konkurencyjnego cenowo QNAP-a czy starszego DS215+. Nie najgorzej wypadł również układ SoC STM STiH412 z „multimedialnego” DS216play.\nPodsumowanie zacznę, podobnie jak i zacząłem recenzję, od Synology DS216play.\nPo dwóch miesiącach używania tego modelu do streamowania multimediów muszę przyznać, iż wsparcie dla materiału 4K jest bardzo przydatną cechą DS216play. Jednak, jako osoba mająca także do czynienia ze starszym DS214play, nie widzę zdecydowanych plusów tegorocznego modelu. Ilość pamięci RAM jest identyczna. Nowy NAS stracił sanki dysków HDD ułatwiające ich wymianę. Nie obsługuje aplikacji Plex, z której często korzystam, a która nie jest wspierana przez SoC STiH412. Brakuje tu też złącza dla kart pamięci, które umożliwiało szybkie kopiowanie zdjęć na NAS-a bez konieczności włączania komputera, do czego przyzwyczaił mnie już DS214play.\nSynology DS216play, według producenta, zaliczany jest do serii urządzeń multimedialnych. Pomimo wsparcia ze strony układu SoC dla złącza HDMI 1.4b, inżynierowie nie zdecydowali się na jego wykorzystanie… Szkoda, bo według mnie idealny „multimedialny” serwer powinien być podłączony bezpośrednio do telewizora poprzez port HDMI i poprzez wparcie dla oprogramowania typu Plex czy Kodi (dawne XBMC) w pełni spełniać swoją rolę. Pozostaje mieć nadzieję, iż Synology pójdzie w niedalekiej przyszłości w podobną stronę, jak konkurencyjny QNAP i w modelu DS217play znajdziemy HDMI.\nReasumując dość długi wywód na temat DS216play – jest to NAS w bardzo przystępnej cenie, jednak w porównaniu do poprzednika nie imponuje. Zamontowany tu SoC pobiera dużo mniej prądu niż DS214play, ale jest od niego słabszy. Do tego brak tu przedniego (łatwiej dostępnego) złącza USB oraz portu SD… a szkoda. Transfery oferowane przez urządzenie są wystarczające wysokie, do czasu aż nie zaszyfrujemy folderu. Jeżeli macie to w planach, radzę rozważyć lepiej zakup innego urządzenia… Na przykład modelu DS216+.\nSerwer z multimedialnymi aspiracjami. Przystępny cenowo, ale daleki od ideału.\nWsparcie dla transkodowania wideo nawet w rozdzielczości UHD poprzez aplikacje Synology\nPrzejrzysty i funkcjonalny system operacyjny DSM 6.0\nPełne wsparcie dla dysków SSD (obsługa Trim i cache)\nWystarczająco szybki, w zastosowaniach domowych, transfer danych…\n…do czasu, aż nie zaszyfrujecie folderu\nAplikacja Plex nie otrzymała sprzętowego wsparcia od układu SoC STiH412 dla transkodowania wideo…\nBrak złącza SD\nBrak przedniego USB\nSprzęt do testu dostarczyła firma:Synology\nMuszę przyznać, że tegoroczny DS216+ zaskoczył mnie bardzo pozytywnie. W przeciwieństwie do opisywanego wyżej modelu play w DS216+ znów zagościł procesor Intela – wydajny, energooszczędny, dwurdzeniowy Celeron N3050 (Braswell). To właśnie dzięki jego mocy obliczeniowej NAS oferuje bardzo wysoką wydajność, porównywalną nawet z droższym o około 600 złotych modelem DS716+ wspomaganym czterordzeniowym Celeronem N3150. Warto również wspomnieć, iż oba wspomniane wyżej serwery w pełni czerpią z 64-bitowej architektury tych procesorów dzięki wprowadzonemu wraz z DSM 6.0 systemem plików Btrfs.\nJeżeli spojrzymy jeszcze raz na wykres ogólnej wydajności Synology DS216+, to zauważymy, że radzi on sobie bardzo dobrze w stosunku do konkurencyjnego QNAP-a TS-251 wyposażonego w aż 4 GB pamięci oraz starszego o jedną generację Celerona J1800. W przeciwieństwie do DS216+ produkt konkurencji oferuje również dwie gigabitowe sieciówki. Przewagą QNAP-a jest natomiast (w środowisku domowym) zainstalowane złącze HDMI oraz pilot zdalnego sterowania urządzeniem. Patrząc na produkty takich firm jak Asustor czy QNAP, pozostaje mi mieć nadzieję, że w pewnym momencie i Synology wprowadzi w swoich produktach złącze HDMI jako standard i będę mógł przestać wpisywać jego brak w pole minusów… Na razie Synology DS216+ z konkurencją walczy bardzo czytelnym i niezwykle intuicyjnym systemem operacyjnym DSM 6.0 oraz wyższą wydajnością. Za to należy mu się nasza rekomendacja!\nDla modelu DS216+ za bardzo wysoką wydajność\nBardzo wydajny dwudyskowy NAS obsługujący system plików Btrfs.


PHYTO PHYTOKERATINE Maska ultra-regenerująca do włosów uszkodzonych\nPHYTO PHYTOKERATINE Maska ultra-regenerująca do włosów uszkodzonych i osłabionych 200 ml\nIntensywna kuracja głęboko regenerująca włosy.\nPrzywraca objętość, blask i elastyczność nawet najbardziej zniszczonym i uszkodzonym włosom.\nMaska zapewnia natychmiastową i intensywną regenerację mocno zniszczonych włosów. Odbudowuje włosy, sprawiajac, że stają się mocniejsze i bardziej wytrzymałe, jednoczesnie nadaje im piękny, zdrowy połysk.\nSkładniki aktywne PHYTO:\nKeratyna rożlinna przenika w głąb włosów i odbudowuje wewnętrzną strukturę włókien.\nPołączenie dwóch rodzajów kwasu hialuronowego przywraca optymalne nawilżenie włosów dzioęki zatrzymywaniu wody w ich rdzeniach.\nCeramidy wygładzają łuski włosów i wypełniają mikroubytki.\nMaska odbudowuje i regeneruje włosy, które stają się mocniejsze, odzyskują elstyczność, witalność i jedwabistość.\nNałożyć maskę na umyte wilgotne włosy.\nWłosy cienkie: nałożyć niewielką ilość na całej długości włosów. Pozostawić maksymalnie na 3-5 minut. Dokładnie spłukać.\nWłosy gęste i bardzo suche: nałożyć niewielką ilość produktu na całej długości włosów. pozostawić na 10 minut lub więcej, w zalezności od potzreb. Dokładnie spłukać.\nAby uzyskać jak najlepsze rezultaty, należy dostosować czas pozostawineia maski na włosach do ich grubości.\nPHYTO PHYTOLAQUE SOIE stylizująco-odżywczy spray utrwalający 100 ml\nSpray delikatnie utrwalający fryzurę. Dzięki fibroinie z jedwabiu uszkodzone struktury włosów zostają odbudowane a włosy odzyskują piękny połysk. Nie obciąża włosów. Łatwy do usunięcia szczotką. Do...\nANAPHASE szampon - krem dermokosmetyczny Szampon przygotowujący skórę głowy do kuracji ampułkami Anastim oraz przeznaczony do pielęgnacji wzmacniającej słabe włosy. Poprawia mikrokrążenie, odżywia i wzmacnia cebulki...\n68.21zł + 23% VAT


Opinie, ceny, komentarze - suplementy pod kontrolą !\nZdrowie, uroda, piękno - cieszmy się życiem jak najdłużej !\nPozbycie się nadmiaru “kochanego ciałka” nie jest rzeczą łatwą. Popularne diety często dają efekty dopiero po długim stosowaniu. Co jednak zrobić gdy nie mamy czasu na odchudzanie i musimy odzyskać sylwetkę w mniej niż 2 tygodnie.\nDieta kopenhaska – podstawy\nDieta kopenhaska – skuteczna redukcja kilogramów\nCzęsto zdarza się tak, że wprowadzenie diety odkładamy na jutro. Jednak siedzący tryb życia i zbyt kaloryczna dieta sprawiają, że niepostrzeżenie przybieramy na wadze. Nie przeszkadza nam to, do czasu gdy na horyzoncie nie pojawi się zaproszenie na ślub czy inną ważną uroczystość. W takich chwilach okazuje się, że nie mieścimy się już w naszą ulubioną kreacje, jedynie co nam pozostaje to szybko odzyskać dawną sylwetkę.\nW takich chwilach nieoceniona jest dieta kopenhaska. Wystarczy stosować ją 13 dni by zrzucić nawet kilkanaście kilogramów. Sekret tkwi w odpowiednim doborze produktów spożywczych, które przyśpieszają przemianę materii. Należy jednak pamiętać, że dieta kopenhaska jest jednak dość restrykcyjna nie może być stosowana przez każdego.\nJej stosowanie jest zakazane w szczególności osobom starszym, dzieciom a także kobietą w ciąży i karmiącym piersią.\nCategories:\tArtykuły\t| 0\nWitamina D3 dba o twoje mocne kości i nie tylko!\nJak hormony wpływają na nasze samopoczucie?\nGrzebień Laserowy na Porost Włosów i łysienie ViviComb – opinie, recenzje\nLeki, zioła tabletki na erekcję bez recepty Zytax – opinie, recenzje\nMaść i żel na erekcję – wydłużenie stosunku Vialafil CR – opinie, recenzje\nAdrian o Leki, zioła tabletki na oczyszczanie organizmu Untoxin – opinie, recenzje\nKrystyna1980 o Leki, zioła tabletki na oczyszczanie organizmu Untoxin – opinie, recenzje\nAgata34 o Leki, zioła tabletki na oczyszczanie organizmu Untoxin – opinie, recenzje\nRingo34 o Leki, zioła tabletki na erekcję bez recepty Zytax – opinie, recenzje\nKacper o Skuteczny żel i maść na trądzik Trioxil – opinie, recenzje


DERMOMEDICA Gold EGF Serum 30ml\n» DERMOMEDICA Gold EGF Serum 30ml\nEkskluzywna formuła serum opiera się na innowacyjnym połączeniu peptydów biomimetycznych\nz 24-karatowymi kompleksami złota i kolagenem. Serum ujędrnia skórę, działa silnie przeciwzmarszczkowo i rozświetlająco. Dzięki zastosowaniu Argireliny, neuropeptydu zbliżonego do toksyny botulinowej, kosmeceutyk wpływa na wygładzenie zmarszczek mimicznych i zapobiega powstawaniu nowych. Receptura zawiera przełomową substancję aktywną - EGF. Epidermalny czynnik wzrostu stymuluje komórki macierzyste i wspomaga fizjologiczną regenerację skóry w jej głębszych warstwach. Kompleksy złota opóźniają procesy starzenia, a także działają antybakteryjnie\ni przeciwzapalnie, nadając skórze ton i blask. Zastosowanie zaawansowanych substancji aktywnych wpływa na znaczące odmłodzenie skóry i poprawę jej kondycji.


Zasilacz antenowy z wtykiem F - Goldex\nZASILACZ ANTENOWY 12V Z WTYKIEM FZasilacze antenowe\nZasilacz antenowy 12V/100mA do anten siatkowych, kierunkowych itp. z separatorem ant. i diodą sygnalizującą.\nSeparator (wtyczka) wyposażony w gniazdo F umożliwiające łatwe podłączenie kabla antenowego za pośrednictwem złącza F.\nJest to możliwe dzięki zastosowaniu separatora umieszczonego w obudowie wtyku antenowego, a w który wyposażony jest zasilacz.\nnapięcie wyjściowe: 12 V/100 mA\nZasilacz antenowy 12V/300mA do anten siatkowych, kierunkowych itp. z separatorem ant. i diodą sygnalizującą. Zasilacz jest przystosowany do pracy ciągłej, służy do zasilania wzmacniaczy antenowych poprzez koncentryczny kabel antenowy. Jest to możliwe dzięki zastosowaniu separatora umieszczonego w obudowie wtyku antenowego, a w który wyposażony jest zasilacz. Poprawna praca zasilacza sygnalizowana jest świeceniem diody kontrolnej na obudowie zasilacza. Parametry techniczne : napięcie wejściowe: 230 V/50 Hz napięcie wyjściowe: 12 V/300 mA długość kabla: 0,8 m\nZasilacz antenowy regulowany 2-12V/300mA do anten siatkowych, kierunkowych itp. z regulacją, separatorem ant. i diodą sygnalizującą. Zasilacz posiada płynną regulację w zakresie od 2-12V. Dzięki regulacji możesz sam dopasować wzmocnienie wzmacniacza i dokonać precyzyjnych ostawień za pomocą pokrętła znajdującego się na zasilaczu. Zasilacz jest przystosowany do pracy ciągłej, służy do zasilania wzmacniaczy antenowych poprzez koncentryczny kabel antenowy. Jest to możliwe dzięki zastosowaniu separatora umieszczonego w obudowie wtyku antenowego, a w który wyposażony jest zasilacz. Poprawna praca zasilacza sygnalizowana jest świeceniem diody kontrolnej na obudowie zasilacza.\nZASILACZ ANTENOWY 12V Z WTYKIEM F\nZasilacz antenowy 12V/100mA do anten siatkowych, kierunkowych itp. z separatorem ant. i diodą sygnalizującą. Separator (wtyczka) wyposażony w gniazdo F umożliwiające łatwe podłączenie kabla antenowego za pośrednictwem złącza F. Zasilacz jest przystosowany do pracy ciągłej, służy do zasilania wzmacniaczy antenowych poprzez koncentryczny kabel antenowy. Jest to możliwe dzięki zastosowaniu separatora umieszczonego w obudowie wtyku antenowego, a w który wyposażony jest zasilacz. Poprawna praca zasilacza sygnalizowana jest świeceniem diody kontrolnej na obudowie zasilacza. Parametry techniczne : napięcie wejściowe: 230 V/50 Hz napięcie wyjściowe: 12 V/100 mA długość kabla: 0,8 m\nZASILACZ ANTENOWY 12V REGULOWANY Z WTYKIEM F\nZasilacz antenowy regulowany 2-12V/100mA do anten siatkowych, kierunkowych itp. z regulacją, separatorem ant. i diodą sygnalizującą. Zasilacz posiada płynną regulację w zakresie od 2-12V. Dzięki regulacji możesz sam dopasować wzmocnienie wzmacniacza i dokonać precyzyjnych ostawień za pomocą pokrętła znajdującego się na zasilaczu. Zasilacz jest przystosowany do pracy ciągłej, służy do zasilania wzmacniaczy antenowych poprzez koncentryczny kabel antenowy. Jest to możliwe dzięki zastosowaniu separatora umieszczonego w obudowie wtyku antenowego, a w który wyposażony jest zasilacz. Poprawna praca zasilacza sygnalizowana jest świeceniem diody kontrolnej na obudowie zasilacza.\nZASILACZ ANTENOWY PS-1\nZasilacz Opticum Red PS-1 jest zasilaczem impulsowym. Jest to zasilacz o napięciu DC 12V idealnym do zasilania dowolnego wzmacniacza głównego lub kilku wzmacniaczy głównych w kaskadzie, lub innych wzmacniaczy liniowych , pod warunkiem , że całkowite napięcie nie przekracza 300 mA.


MĘSKIM OKIEM: Dlaczego faceci płaczą (ze śmiechu) na wieść o Twoim odchudzaniu? | Papilot\nMĘSKIM OKIEM: Dlaczego faceci płaczą (ze śmiechu) na wieść o Twoim odchudzaniu?MĘSKIM OKIEM: Dlaczego faceci płaczą (ze śmiechu) na wieść o Twoim odchudzaniu?\nMĘSKIM OKIEM: Dlaczego faceci płaczą (ze śmiechu) na wieść o Twoim odchudzaniu?\nGrzegorz uderza w nasz czuły punkt. I chyba ma sporo racji...\nlato odchudzanie skuteczna dieta męskim okiem kobieta na diecie\nWspółczesny świat boryka się z wieloma problemami, które wydają się niemożliwe do opanowania. Głód, ubóstwo, bezrobocie, ocieplenie klimatu, ekstremizm, konflikty, zbędne kilogramy. Wbrew pozorom, ta ostatnia kwestia urasta do rangi najpoważniejszego z nich. Pozostałymi sprawami przejmują się specjaliści i niewielkie grupki zapaleńców, nadwaga spędza sen z powiek co drugiego mieszkańca globu. Czyli Was, drogie panie. Można odnieść wrażenie, że jesteście na permanentnej wojnie, która pochłania wiele ofiar, a wygrywają tylko nieliczni.\nDlaczego, pomimo rzekomego problemu i motywacji do zmiany, od lat nie potraficie się z tym uporać? Zapewne dlatego, że co druga z Was nie ma się tak naprawdę czym przejmować, a pozostała połowa jest tylko mocna w gębie. Ofiarami są nie tylko panie, które nie potrafią ujarzmić swojego apetytu i kondycji, ale przede wszystkim mężczyźni, którzy muszą na to patrzeć. Niestety, od gadania nikt jeszcze nie pozbył się oponki z brzucha i drugiego podbródka. Dlatego postuluję – dajcie sobie z tym wreszcie spokój, albo zacznijcie podchodzić do tematu na poważnie.\nNie jestem dietetykiem, ani trenerem, ale postronnym obserwatorem. Nie powiem Ci, jak na pewno schudniesz. Podpowiem jednak, kiedy na pewno Ci się to nie uda. I nie ma się co obrażać, że jakiś facet wypomina Ci niekonsekwencję. Jeśli naprawdę chcesz się zmienić, powinnaś mi za to podziękować.\nNADWAGA JEST MODNA\nKolorowe gazetki dla pań (tak chętnie przeglądane również przez spragnionych dobrej rozrywki panów), od przynajmniej kilkudziesięciu lat kształtują modę na bycie fit. Czytelniczka ma do wyboru – albo dostrzec problem i zacząć coś z tym robić, albo się załamać. Wychodzi na to, że lepiej borykać się ze zbędnym tłuszczem, by móc go efektywnie redukować, niż dojść do wniosku, że jesteś fajną, zgrabną i zdrową kobietą. To byłoby za bardzo podejrzane. Kobieta lubiąca swoje ciało? Przyznaj się, że jesteś leniwym grubaskiem, któremu nic się nie chce.\nTo więc nie moda na zdrowy styl życia i rozmiar zero, ale zachęcanie do tego, by dostrzec w sobie problem, którego najprawdopodobniej większość z Was wcale nie ma. Jak kobieta, to kompleksy, a jak kompleksy, to wieczne odchudzanie. Kości prześwitujące przez skórę to żadne usprawiedliwienie. Media wpędzają w poczucie winy Ciebie, Ty koleżanki, koleżanki inne koleżanki i interes się kręci. Chyba lepiej nieco się zapuścić, by mieć z czego schodzić, niż być jedyną w towarzystwie, która jeszcze nie podjęła tej walki. Bo modna nie jest sylwetka fit, ale walka o nią.\nW ten sposób około 90 procent kobiet żyje w przekonaniu, że czas wreszcie wziąć się za siebie. Nawet jeśli brakuje obiektywnych powodów, zawsze lepiej spróbować. Bo o czym miałabyś rozmawiać z przyjaciółkami, gdyby wszystko było z Tobą w porządku? A tak przynajmniej skomentujecie, kto zmienił się nie do poznania, kto się roztył, dlaczego warto jeść tylko orzechy albo jagody, ewentualnie, dlaczego nie warto jeść niczego. To dyżurny temat, który sprawdzi się w każdych okolicznościach. W ten sposób tworzy się kółko wzajemnej adoracji kobiet. Skrzywdzone przez los i naturę, wiecznie niezadowolone, ale solidarne w swojej (często wymyślonej) nadwadze.\nW dobrym tonie jest publiczny napad paniki („zobaczcie, jak ja wyglądam, zaraz się porzygam!”), motywowanie innych („chyba nie chcesz zjeść tego ciastka?!”), wzajemne wsparcie („nie przejmuj się, ja też wyglądam jak spasiona świnia”), podrzucanie sprawdzonych pomysłów („słyszałam, że wystarczy pić wodę i jakoś to będzie”) i rachunek sumienia („mam na imię Ania, mam 23 lata i zjadłam wczoraj dwie czekoladki”). Do czego to wszystkiego prowadzi? Do jeszcze większej paniki, którą tak lubicie. Mam wrażenie, że gdyby zniknął ten wyimaginowany problem, nie miałybyście o czym rozmawiać i czym się przejmować, a życie nie znosi próżni.\nNa szczęście potraficie się wziąć za siebie i odnaleźć w sobie ogromne pokłady siły woli, które pozwolą uporać się z problemem raz na zawsze. Tak jakby... Motywacja kończy się zazwyczaj w momencie wygłoszenie deklaracji – jestem gruba i postanowiłam schudnąć. Ale co to oznacza? Nie chcę być złym prorokiem, ale w tym przypadku jestem w stanie przewidzieć przyszłość. Nie będzie to przemyślana walka nastawiona na konkretne efekty, ale życie od zrywu do zrywu. Dziś odmówię sobie słodkiej drożdżówki, jutro nadrobię litrowym pudełeczkiem lodów, dziś zacznę biegać, jutro zacznę już na pewno, a pojutrze dojdę do wniosku, że przecież nie mam odpowiednich butów, więc nie ma sensu się wygłupiać.\nPo tygodniu takiej szarpaniny, czyli myślenia, które wcale nie jest połączone z działaniem, dajesz sobie spokój. Aż do następnego razu, kiedy koleżanka zapyta, czy przypadkiem nie jesteś w ciąży, albo zobaczysz w telewizji Ewę Chodakowską. Wtedy ponownie dojdziesz do wniosku, że miarka się przebrała i teraz na pewno się uda. Po 10 brzuszkach wymiękasz i zabawa zaczyna się od początku. Niestety, publiczne samobiczowanie i gorzkie żale nie spalają kalorii, ale w najbliższym czasie ograniczysz się tylko do tego. Będziesz mówiła na lewo i prawo, że jesteś chodzącą ruiną z nadwagą, a inni będą Ci współczuć. Lubisz to.\nJeśli jakimś cudem Twoja heroiczna walka nie zakończy się na samym mówieniu i jednej nieudanej próbie, wkrótce zaczniesz wprowadzać w swoje życie rygorystyczną dietę. Nie masz o tym zielonego pojęcia, ale w końcu tyle się nasłuchałaś od innych amatorek, że przecież wszystko już wiesz. Żadnych ziemniaków, pieczywa i makaronów, a 15 kilogramów zejdzie w tydzień, jak nic. Po tygodniu orientujesz się, że trzeba było zrezygnować też z coca-coli i ciasteczek, a słodkie jogurty i płatki kukurydziane w lukrze, to też nie do końca dietetyczne rozwiązanie. Tyle się namęczyłaś i znowu nic? Widocznie organizm się buntuje.\nProblem w tym, że to nie organizm, ale zwyczajny brak wiedzy i samozaparcia. Przy koleżankach odmawiasz sobie hamburgera na rzecz sałatki, której tak nienawidzisz, ale w domowym zaciszu nie żałujesz sobie niczego. Fajnie, że chociaż raz potrafiłaś wybrać dobrze, ale trudno nazwać to dietą. W większości przypadków wystarczy postawić na mniejsze porcje, ale częściej i rezygnację z najbardziej kalorycznych przysmaków. Ale to jest dla Was za proste i jeszcze nie daj Boże przyniosłoby skutek... Musiałabyś przestać się nad sobą użalać i obwieszczać światu, że od jutra podejmujesz nierówną walkę z tłuszczem. A bez tego byłoby przecież nudno.\nTak jak wspomniałem, najprostsze rozwiązania wydają Wam się zbyt podejrzane, więc szukacie zamienników. Jeszcze prostszych, ale kompletnie nieskutecznych. Nie chce Ci się ćwiczyć, nie potrafisz zrezygnować ze swojego ulubionego jedzenia, ale winny jest przecież cały świat, a nie Ty. Koszmarny metabolizm, nieregularny tryb życia, geny... Z tym nie wygrasz. Ale próbujesz dalej i dajesz zarobić innym na swojej naiwności. Nie ma w tym nic dziwnego – zawsze wygodniej kupić sobie spokojne sumienie, niż się przemęczać.\nPierwsze kroki kierujesz do księgarni. To i tak można uznać za sukces, bo wreszcie dochodzisz do wniosku, że mądrości koleżanek odchudzających się bezskutecznie od 15 lat, to pic na wodę. Tracisz przynajmniej godzinę, bo poradniki na temat zdrowego odżywiania, skutecznych ćwiczeń i filozofii życia w stylu fit jest więcej, niż wszystkich innych książek razem wziętych. Wybierasz jedną cudowną („Schudnij w 3 dni – skuteczny plan treningowy i dieta, które odmienią twoje życie!”) lub kilka, także cudownych („Jedz co chcesz i chudnij”, „Stwórz domową siłownię ze sprzętów gospodarstwa domowego”, „Jestem szczupła – buddyjska mantra motywująca”). Może nawet przeglądniesz je w domu, ale najważniejsze, że w ogóle je masz. Teraz na pewno schudniesz.\nZ księgarni prosto do apteki, bo skoro wszystkie dotychczasowe „metody” zawodziły, to z całą pewnością przyda się wyciąg z karczocha, buraka, jagody goji lub cokolwiek innego. Z czystym sumieniem połkniesz całe opakowanie czekając na cud.\nA NIE MOŻNA NORMALNIE?\nMoje spostrzeżenia nie mają na celu pogrążenia Cię. Nie wypominam kolejnych niepowodzeń i bezmyślnych metod, których nawet nie chce Ci się wprowadzić w życie. Może jednak z tych obserwacji wyniknie coś dobrego? Może dojdziesz do wniosku, że wszystko z Tobą w porządku, a jeśli nie, to wypadałoby podejść do tematu na serio? Więcej róbcie, mniej mówcie, a na pewno będzie Wam dane.\nW oczach mężczyzny zyskasz wyłącznie własną konsekwencją. Samo wałkowanie tematu od wielu lat nie wystarcza. Trzeba jeszcze coś z tym zrobić. Zyskasz także w swoich oczach, bo kiedy zobaczysz efekty, będziesz z siebie dumna.\nChyba, że chodzi Ci tylko o tracenie energii na rozmyślania nad własną ułomnością i w rzeczywistości nie zależy Ci na efektach. W takim razie nie było tematu. Każdy musi mieć jakieś hobby.\nAnonim (Ocena: 5) 11.11.2014 17:49\nhahaha, popłakałam się ze śmiechu XD pisz dalej :)\nLila (Ocena: 5) 04.08.2014 23:53\nZ góry zakładasz, że każda kobieta trąbi że schudnie, a potem je 3 czekolady. dobrze Ci radzę, nie próbuj w tym aspekcie rozumieć kobiet. Wśród nas są przedstawicielki z lekką ułomnością, ale nie wszystkie.Publiczne użalanie się nad sobą jest moim zdaniem...poniżające. Za nic nie chciałabym zobaczyć LITOŚCI w oczach towarzystwa. Nie chcę, by ktokolwiek wiedział, że się odchudzam, odsłaniam w tedy słabą część-tą biedną i zakompleksioną.Raz na jakiś czas muszę niestety przyznać, powiem najbliższej osobie np. że jestem brzydka.Ona odpowie oczywiście, że gadam bzdury-moja próżna strona wymaga czasem małego dowartościowania, ale nie rozgłoszę niczego na cały świat.A już nigdy nie będę się użalać, że jestem gruba, nawet najbliższej osobie, jeśli w tym samym momencie nie jestem na diecie i nie mam pewności, że nad tym pracuję. I to ostro.W tym roku schudłam 10kg- jeśli ktoś z mojej paczki wie, że stosowałam diety, to dlatego, że widać że schudłam, a nie, bo to powiedziałam,\nAnonim (Ocena: 5) 17.02.2014 16:45\na ja ... hmm cóż nie wiem czego faceci oczekują od kobiet...jeszcze niedawno byłam bardzo szczupła ważyłam 46 kg, postanowiłam wziąć się za siebie, po 3 miesiącach fitnessu, siłowni, basenu zauważyłam że moje ciało jest bardziej jędrne, ogólnie czuje sie fajnie, ale waga jest plus 2 kg myślę, że to mięśnie, bo nie mam problemu z ubraniami, jem tak jak jadłam nawet zdrowiej, a moj narzeczony powiedział mi że widać ze przytyłam i zrobiło mi sie przykro bo to tylko 2 kg i zamiast mi powiedzieć ze jest dumny ze o siebie dbam ćwiczę jestem aktywna to on mi wypomina te 2 kg :(\nAnonim (Ocena: 5) 22.01.2014 22:29\nFajny artykuł i jakże prawdziwy:)\nAnonim (Ocena: 5) 21.01.2014 20:21\nJa zawsze twierdzę, że lepiej być wesołym grubaskiem, niż smutną chudzinką wiecznie na diecie. :D


Czy zostawiacie puste miejsca ? - Organizacja wesel - weseleradom.pl\nCzy zostawiacie puste miejsca ?\nMeble do mieszkania. Gdzie kupowaliście\nBy Rayka · Posted 4 hours ago\nOd pewnego czasu dokonuje zakupu mebli wyłącznie przez Internet. Po pierwsze wychodzi mnie to taniej nawet, gdy trzeba gdzieś dokonać zapłaty za dostawę. Poza tym oszczędzam mnóstwo czasu i nie muszę stać w kolejkach. Zerknij sobie przykładowo na aktualną ofertę tego sklepu: https://www.edinos.pl/meble. W Edinos bez trudu powinnaś znaleźć elementy pozwalające umeblować całe mieszkanie.\nWybielanie zębów w domu czy u stomatologa\nBy Delka · Posted Friday at 08:56 AM\nJak już to u specjalisty.\nWybielając w domu często robi się coś źle i potem trafiaja pacjenci z takimi dolegliwościami typu nadwrażliwość, ze brak słów. Najgorsze sa te pasty wybielające https://studiose.med.pl/czym-sie-zajmuje-stomatologia-zachowawcza/ Poza tym takie wybielenie jest skuteczniejsze\nBy amber · Posted Friday at 07:07 AM\nJak w temacie Lepiej jest wybelić ząbki w domu czy jednak lepiej u stomatologa ?\nBy agnesel · Posted February 23\nPojawił się temat tego, jak zacząć. Przeczytajcie - soczewkikontaktowe.eu/soczewki-kontaktowe-to-musisz-wiedziec/ Pierwsze momenty nie są łatwe, bo trzeba się nauczyć wkładania soczewek. Początkowo zajmowało mi to mnóstwo czasu, a później robiłam to w kilka sekund. A kiedy już zaczniecie chodzić w soczewkach, to nie będziecie sobie wyobrażać noszenia okularów. Cóż... wygoda jest nieporównywalna.\nSrebrna biżuteria do ślubu\nSzukaj w sklepie Artemiro - najłatwiej Ci będzie znaleźć, bo to online, szybko przejrzysz ogromną ilość rzeczy. Tak jest moim zdaniem zdecydowanie najłatwiej. Tam plusem jest podział na kategorie, czyli wybierasz, że cię interesują np. kolczyki długie i wtedy nie widzisz krótkich. To wygodne. Poza tym w sklepach online mają w zasadzie wszystko - na raz można zobaczyć więcej niż u wielu jubilerów łącznie. I to jest fajne.


Łyżeczkowanie jamy macicy a miesiączka u 45-latki - Na pytanie odpowiada lek. JarosławMaj | WP abcZdrowie\nŁyżeczkowanie jamy macicy a miesiączka u 45-latki\nWitam, mam 45 lat, w marcu miałam czyszczenie macicy. Miesiączkę dostałam w maju, potem w czerwcu. w lipcu juz się nie pojawił. Czy to już początek menopauzy. Przed łyżeczkowaniem miałam tez przerwę dwumiesięczna. Dziekuję\nGinekologia Menopauza Wyłyżeczkowanie jamy macicy Macica\nMożna to ocenić dopiero po badaniach u ginekologa.\nPoczątek menopauzy u 45-latki – odpowiada Renata GrzechociĹska\nŁyżeczkowanie macicy a początki menopauzy – odpowiada Dr n. med. Bogdan Ostrowski\nŁyżeczkowanie jamy macicy a miesiączka – odpowiada Aleksandra Witkowska\nCzy po łyżeczkowaniu pierwsza miesiączka może się przedłużać? – odpowiada Tomasz Budlewski\nNieregularny cykl po łyżeczkowaniu macicy – odpowiada Lek. Anna Syrkiewicz\nCzy to już jest menopauza? – odpowiada Redakcja abcZdrowie\nObfite krwawienia ze skrzepami od 9. dni u 51-latki, która jest w okresie menopauzy – odpowiada Lek. Izabela Ławnicka\nMocne krwawienia po czyszczeniu macicy – odpowiada Tomasz Budlewski\nBadania histopatologiczne szyjki macicy i jamy macicy – odpowiada Aleksandra Witkowska\nHormonalna terapia zastępcza Hormonalna terapia z...\nObjawy menopauzy Menopauza jest naturalnym procese...\nDiagnostyka przedwczesnej menopauzy Kiedy u kobie...\nInterna • Ciąża • Dermatologia • Badanie krwi • Antykoncepcja hormonalna • Cykl miesiączkowy • Prawdopodobieństwo ciąży • Ból głowy • Pochwa • Ból brzucha • Jajnik • Badania moczu • Antybiotykoterapia • Antykoncepcja • Badanie ginekologiczne • Badanie hormonów tarczycy • Zaburzenia miesiączkowania • Tabletki antykoncepcyjne • Planowanie ciąży • Cytologia • Badania hormonalne • Poronienie • Torbiel • Ból podbrzusza • Test ciążowy • Brak okresu • Nudności • Hormony • USG jamy brzusznej • USG ciąży\nMenopauza a spadek libido u kobiet • Przedwczesna menopauza (WIDEO) • HTZ - kiedy rozpocząć, objawy niedoboru estrogenów • Wszystko, co powinnaś wiedzieć o menopauzie • Czy HTZ jest bezpieczna? (WIDEO) • Czy problemy z pamięcią w okresie menopauzy są normą? • Jakie są objawy menopauzy? (WIDEO) • Objawy przedwczesnej menopauzy (WIDEO) • Menopauza - najważniejsze informacje (WIDEO) • Czy objawy wypadowe przeszkadzają kobietom w życiu zawodowym? (WIDEO)\nXaluron • Test Menopausa Dipstrip • VenPharma Agnacast • Promensil Menopauza • Soya Meno • Test owulacyjny CLEARPLAN • Phyto Soya • Test QUICK-CHECK owulacyjny • Test menopauzalny AMIL płytkowy • Test menopauzalny AMIL strumieniowy\nCzy wynik badania w kierunku toksoplazmozy jest niepokojący? • Co oznacza USG piersi 35-latki? • Co oznacza zmiana kształtu sutka? • Co oznacza wynik badania w kierunku CMV u 24-latki? • Co oznacza krwawienie z dróg rodnych u 62-latki? • Czy badanie składu ciała może być groźne w ciąży? • Co oznacza pękanie skóry w obrębie pochwy? • Co oznaczają uporczywe upławy i świąd? • Co oznaczają brązowe upławy po mechanicznym urazie? • Czy możliwa jest kalkulacja daty zapłodnienia?


Tynki maszynowe to sprawdzona jakość | Informacje - Nasz Dzień\nTynki maszynowe to sprawdzona jakość\nJedną z metod wykańczania ścian wewnętrznych, nadal chętnie wybieraną ze względu na swoje zalety, są tynki cementowo wapienne. Mogą one być końcowym podłożem pod np. malowanie lub też stanowić bazę pod innego rodzaju wykończenie. W skład tynku wchodzi cement, wapno, piasek i woda. W dostępnych, gotowych suchych mieszankach znajdują się również uszlachetniające dodatki, które zapewniają odpowiednią przyczepność do podłoża.\nTynki te wykonuje się na miejscu. Można je nakładać ręcznie, choć ze względu na to, iż jest to bardzo pracochłonne i długo trwa, raczej stosowane przy małych lub trudno dostępnych powierzchniach. Tynkowanie maszynowe jest szybsze i łatwiejsze, wymaga też mniejszej ilości materiału. Zaprawa nakładana jest na ściany i sufity wężem, a następnie wyrównuje się ją i gładzi.Tynki cementowo wapienne zazwyczaj nakłada się w trzech warstwach, choć jeśli mają być podłożem np. pod płytki ceramiczne, wystarczające są dwie, z pominięciem ostatecznego wygładzania. Nałożenie gładzi jest natomiast konieczne, gdy oczekujemy powierzchni całkowicie gładkiej.\nDobrym podłożem pod tynk jest każdy materiał mineralny, np. cegła, cement, beton. Zapewniają one dobrą przyczepność. Aby takie wykończenie zastosować na drewnie czy metalu, wymagane jest podłożenie pod tynk specjalnych siatek lub mat, aby nałożony materiał nie odpadał.Tynki cementowo wapienne sprawdzą się tam, gdzie mamy do czynienia z nierówno wykonaną ścianą. Nakładając kolejne warstwy jesteśmy w stanie ukryć krzywiznę, przy czym należy pamiętać, iż różnica nierówności nie może przekraczać 2 cm (warstwa tynku to maksymalnie 3 cm). Tynki te cenione są za swoją odporność na zawilgocenia i uszkodzenia mechaniczne. Z tego względu szczególnie polecane są np. do kuchni czy łazienki oraz do pomieszczeń takich jak korytarze lub warsztaty.Tynki cementowo wapienne są sprawdzoną przez długie lata technologią, wybieraną chętnie ze względu na swoją wysoką funkcjonalność.\nTags: tynki cementowo-wapienne Kraków tynki gipsowe Kraków\n← Filmy skuteczną reklamą dla firm Cukierkowa reklama firmy →


Co jeść, żeby żyć zdrowo – Słowa i smaki\nPrzeczytam ostatnio kilka książek o odżywianiu, o zdrowym stylu życia. Obejrzałam rozmowy z lekarzami i dietetykami. Poczytałam jak odżywiają się mądrzy ludzie np. Dalajlama. I oto co ja na ten temat myślę.\nDalajlama jest wegetarianinem, nie pije alkoholu, nie pali papierosów ani nie spożywa żadnych używek. Dla przeciętnego człowieka tak żyć to jednak bardzo trudne wyzwanie. Ale wiele rad warto wziąć pod uwagę i powoli wprowadzać je do swojego życia. Jedną z ważnych zasad jest to, aby jeść pożywienie ze swojego najbliższego otoczenia. Jak najmniej przetworzone, jak najmniej zapakowane( bo plastik też nam szkodzi i nie oszukujmy się, że tak nie jest). Jedzmy to, co można na surowo. A to, co przetwarzamy róbmy możliwie jak najlepiej, aby służyło naszemu zdrowiu. I cieszmy się jedzeniem zamiast wciąż liczyć kalorie.\nDbajmy o siebie i o naszych najbliższych a będziemy mieli dobre nastawienie i dobre samopoczucie. Kochajmy życie, przyrodę, zwierzęta i piękno. Starajmy się utrzymać równowagę między pracą i relaksem. Relaks jest nam potrzebny i brak wytchnienia w życiu prowadzi do chorób.\nJedzmy produkty probiotyczne: kefir, kiszone warzywa, to one pomagają nam budować dobrą, odporną na choroby florę bakteryjną. Ta flora jest naszym sprzymierzeńcem w utrzymaniu zdrowego i długiego życia.\nJedzmy również orzechy (np. włoskie, laskowe, migdały) i pestki (sezam, pestki dyni, siemię lniane, słonecznik), awokado. Używajmy dobrej oliwy i olejów tłoczonych na zimno oraz niewielkich ilość masła. Tłuszcze są potrzebne naszemu układowi nerwowemu i jak się okazuje wcale nie tuczą.\nA przede wszystkim: cieszmy się życiem. Podziwiajmy jego naturę i rożne formy. Podtrzymujmy w sobie ciekawość świata. Uczmy się nowych rzeczy i nie przebywajmy z ludźmi złymi i marudnymi! I to tyle. Łatwe prawda?\nAutor Beata Mieczkowska-MiśtakOpublikowano luty 5, 2017 luty 5, 2017 Kategorie Teksty, UncategorizedTagi dobre produkty, jakość życia, Kochajmy życie, produkty z okolicy, przyrodę, wegetarianizm, zwierzęta, żywność bez opakowań\nPoprzedni Poprzedni wpis: 5 powodów, dla których warto jeść kiszonki\nNastępny Następny wpis: Białkowe kulki dla uprawiających sport


„Medycyna urodziła się z niedoli, a jej rodzicami chrzestnymi były miłosierdzie i współczucie. Bez pierwiastka filantropijnego medycyna byłaby najpospolitszym, a może wstrętnym nawet rzemiosłem.”\nMyśli i aforyzmy o etyce lekarskiej, Władysław Biegański, 1899\nW imieniu organizatorów Obchodów 100 – lecia śmierci Doktora Władysława Biegańskiego serdecznie zapraszam Państwa na zaplanowane uroczystości w dniach od 6 do 8 kwietnia 2017 r.\nObchody poświęcone uhonorowaniu tego wybitnego lekarza zostały zorganizowane w salach Filharmonii Częstochowskiej im. Bronisława Hubermana i Ratusza Miejskiego, a ich uroczyste akcenty będą miały miejsce na Jasnej Górze i Cmentarzu Kule w Częstochowie.\nRozpoczniemy 6 kwietnia o godz 18:00 otwarciem wystawy o Doktorze Biegańskim w Sali Reprezentacyjnej Ratusza Miejskiego na Placu Biegańskiego. O godz.21:00 spotkamy się w Kaplicy Matki Bożej na Jasnej Górze na uroczystym Apelu Jasnogórskim w intencji Obchodów. Apel poprowadzi Arcybiskup Metropolita Częstochowski Wacław Depo.\nWystawa „Doktor Władysław Biegański – życie i dzieło – w stulecie śmierci” będzie wcześniej prezentowana w Warszawie, w Senacie Rzeczypospolitej Polskiej – od 1 lutego 2017 r. przez 2 tygodnie.\nW dniu 7 kwietnia 2017 r. rozpoczną się główne uroczystości. O godz 13:00 złożenie wieńców przy zabytkowym grobie doktora Biegańskiego na Cmentarzu „Kule”, którego remont i konserwację rozpoczęto z inicjatywy Towarzystwa Lekarskiego Częstochowskiego już w kwietniu 2016 r. O godz. 17:00 uroczysta inauguracja w Filharmonii Częstochowskiej połączona z wręczeniem zasłużonym osobom ze służby zdrowia nagrody Prezydenta im. Władysława Biegańskiego, później odbędzie się wykład inauguracyjny towarzyszącej Obchodom konferencji naukowej „Pierwiastki etyczne w Przysiędze Hippokratesa”, który wygłosi prof. Jerzy Woy – Wojciechowski. Następnie wysłuchamy uroczystego Koncertu z udziałem Orkiestry Filharmonii Częstochowskiej i gwiazd muzyki poważnej.\nDla upamiętnienia postaci Doktora Biegańskiego, w sobotę 8 kwietnia o godz. 9:30, także w Filharmonii Częstochowskiej, rozpocznie się niezwykle ciekawa konferencja naukowa „Doktor Władysław Biegański. Biegański i jego epoka. Filozofia i etyka w medycynie wczoraj i dziś” z udziałem wybitnych wykładowców. Przed konferencją zostaną wręczone Laureatom 2017 - Honorowe Statuetki Biegańskiego, które są najwyższym odznaczeniem Towarzystwa Lekarskiego Częstochowskiego.\nNa rok 2017 przypada setna rocznica śmierci doktora Władysława Biegańskiego, wybitnego lekarza, naukowca, filozofa i etyka, pedagoga i społecznika, współtwórcy deontologii lekarskiej i logiki medycyny. Zmarł 29 stycznia 1917 r. Pochowany jest na Cmentarzu „Kule” w Częstochowie.\nWładysław Biegański jest jedną z najwybitniejszych postaci w dziejach Częstochowy oraz historii polskiej i europejskiej medycyny. Mieszkańcy Częstochowy, w plebiscycie, nadali mu tytuł Częstochowianina Stulecia. Władysław Biegański w ciągu 35 lat pracy w Częstochowie ogłosił drukiem 132 prace w dziedzinie medycyny i filozofii. Napisał kilka podręczników medycznych oraz dzieł filozoficznych dotyczących etyki, logiki i teorii poznania. Możemy powiedzieć, że w wielu dziedzinach medycyny był prekursorem, jego myśl i odkrycia wyprzedzały epokę i mają wymiar ponadczasowy. Współtworzył podstawy wówczas dopiero kształtujących się dziedzin medycyny: neurologii, kardiologii, chorób wewnętrznych, chorób zakaźnych, chirurgii i ortopedii. W czasach mu współczesnych był nazywany „profesorem bez katedry”, ponieważ swoje prekursorskie prace naukowe pisał z dala od ośrodków uniwersyteckich, w małym, prowincjonalnym wówczas mieście – Częstochowie. Dzięki Biegańskiemu lokalny szpital częstochowski, w którym pracował, stał się ośrodkiem naukowym , którego dorobek porównywano z dorobkiem ośrodków uniwersyteckich. Za granicą doktor Władysław Biegański jest uznawany za twórcę przełomu medycyny światowej. Oprócz pracy zawodowej i naukowej Władysław Biegański był znanym społecznikiem. W 1901 r. założył Towarzystwo Lekarskie Częstochowskie i został jego pierwszym, wieloletnim prezesem (1901 - 1917). Był twórcą i prezesem Towarzystwa Dobroczynności dla Chrześcijan. Doktor Biegański wiele czasu poświęcał popularyzacji zasad higieny. Prowadził na szeroką skalę akcję oświaty sanitarnej, walki z chorobami zakaźnymi w tym z gruźlicą, tworzenia ambulatoriów fabrycznych, zwalczania alkoholizmu, był też krzewicielem kultury fizycznej. Był inicjatorem i pierwszym prezesem częstochowskiego oddziału Polskiego Towarzystwa Krajoznawczego, był jednym z twórców i założycieli częstochowskiego oddziału Warszawskiego Towarzystwa Higienicznego, w 1905 r. utworzył w Częstochowie Muzeum Higieniczne. Chciałabym podkreślić, że doktor Władysław Biegański propagował tym samym higienę i profilaktykę, bo już wówczas dostrzegał znaczenie tego, co dziś nazywamy „zdrowym stylem życia”. Potrafił wyprzedzać swoje czasy. Swym działaniem zapoczątkował w 1917 r. utworzenie biblioteki miejskiej, tuż przed śmiercią przekazał jej swój bogaty księgozbiór.\nJeszcze raz serdecznie zapraszam Państwa do udziału w naszych Obchodach i towarzyszącej konferencji naukowej.\nPrezes Towarzystwa Lekarskiego Częstochowskiego XIII kadencji\nzałożonego w 1901 r. przez doktora Władysława Biegańskiego\nPrzewodnicząca Komitetu Organizacyjnego Obchodów, Częstochowa, 6 -8 kwietnia 2017 r.


Portal Fotoklubu Podlaskiego - Artykuły: Adam Pańczuk - "Od-znalezione"\nAndrzej 6 tygodni\nwiesio 120 tygodni\nzomik1 134 tygodni\nmmariusz1990 149 tygodni\nprivilege 164 tygodni\ndooraa 183 tygodni\ngrawo 192 tygodni\nlimba3 282 tygodni\nsemperand 294 tygodni\nbon_wojtek 303 tygodni\nArtykuły » Wystawy » Adam Pańczuk - "Od-znalezione"\nAdam Pańczuk - "Od-znalezione"\nDnia 28.02.2006 r. w Galerii Podlaskiej otwarto Wystawę Fotografii Adama Pańczuka pod tytułem: "Od-znalezione".\nArtysta - absolwent ASP w Poznaniu, to człowiek nietuzinkowy: podróżnik, globtroter, wagabunda... Już poprzednią wystawą "Azja", zainteresował bialskie środowiska twórcze swoimi niesamowitymi fotografiami z Indii i Bangledeszu.\nPrace, które możemy obejrzeć w Galerii Podlaskiej dotyczą bliższych nam tematów - przedstawią nadbużańskie tereny oraz ich mieszkańców. Ale ileż w nich artyzmu!\nFotografie stylizowane na "stary styl" mają w sobie urok epoki minionej. Do zdjęć pozują zwykli ludzie: starsi, młodsi, dzieci...\nMają na sobie lniane stroje, są w różnych pozach, niektórzy z rekwizytami w ręku. Rekwizyty te są jakimiś symbolami, ważnymi dla autora wystawy - dla nas wszystkich pewnie też. Tłem poszczególnych prac jest lniane płótno, ale też podlaski krajobraz z łąką w tle...\nWystawa daje wiele do myślenia - można odnaleźć w niej tęsknotę za czymś, co bezpowrotnie odchodzi, jest ona jednak rodzajem "łącznika" z czasami współczesnymi. Nie ma w tych fotografiach smutku - jest zaledwie nutka melancholii...\nWystawę Adama koniecznie trzeba zobaczyć - jest niepowtarzalna: wystylizowana i przemyślana w każdym detalu, jednocześnie jednak pełna luzu i wdzięku. No i głęboka w swojej wymowie!\n6,740,057 unikalne wizyty


Leczenie w ciąży: jakie zioła są dozwolone w ciąży? Co na ciążowe dolegliwości? -\nRumianek Dobroczynnie wpływa na układ trawienny, łagodzi dolegliwości przy wzdęciach, nieżycie żołądka i jelit, ma także działanie uspokajające i lekko nasenne. W mieszance z imbirem pomaga przy porannych mdłościach. Stosowany zewnętrznie działa przeciwzapalnie i odkażająco, można nim przemywać oczy, płukać jamę ustną przy zapaleniu dziąseł oraz gardło, gdy dokucza angina. Kąpiel z dodatkiem naparu z rumianku łagodzi częste w ciąży obrzmienie nóg.\nImbir Surowcem leczniczym jest świeże kłącze imbiru (imbir w proszku nie przyniesie oczekiwanych efektów). Kawałek imbiru (ok. 5 cm) drobno pokrój, zalej 0,5 litra wody i gotuj przez 20 minut. Przecedź wywar i wymieszaj z miodem. Możesz też zetrzeć kłącze na tarce, wymieszać z miodem i sokiem z cytryny – i zjeść. Imbir działa bakteriobójczo, przeciwgrzybiczo i przeciwzapalnie. Dobrze nawilża śluzówkę i przynosi ulgę przy suchym kaszlu. Ale w ciąży jest ważny przede wszystkim dlatego, że skutecznie łagodzi poranne nudności. Jedno z badań wykazało nawet, że zmniejsza ryzyko poronienia.


Zabezpieczenia serwerowni od A do Z - Data Space\nZabezpieczenie serwerowni to nie tylko ochrona przed nieautoryzowanym wejściem, lecz zdecydowanie więcej wątków i tematów, co do których należy podejmować decyzje. Pisałem wcześniej o zabezpieczeniach przeciwpożarowych, teraz czas na przegląd innych zagadnień w tym temacie zabezpieczenia serwerowni.\n1 Zabezpieczenie fizyczne serwerowni\n1.1 Otwory w serwerowni\n1.1.2 Okna w serwerowni\n1.1.3 Drzwi w serwerowni\n1.2 ”Obcy” w serwerowni\n1.3 Rury, rurki, rureczki\n1.4 Zadbaj o dach serwerowni\n1.5 Zabezpieczenie fizyczne – podsumowanie\n2 Ciągłość zasilania\n2.2 Agregat prądotwórczy\n2.3 System przełączania\n2.5 Ciągłość zasilania – podsumowanie\n3 Warunki klimatyczne w serwerowni\n3.1 Czego nie lubią serwery?\n3.2 Czego nie powinno być w serwerowni?\n3.3 Klimatyzacja serwerowni\n3.4 Filtrowanie ma znaczenie\n3.5 Problemy z klimatyzacją\n3.6 Warunki klimatyczne – podsumowanie\n4 Dostęp do internetu\n4.1 Ciągłość internetu\n4.2 Brzeg sieci\n4.4 Ludzie, procedury, kontrola\nZabezpieczenie fizyczne serwerowni\nPodstawowym elementem bezpieczeństwa każdej serwerowni jest kwestia ograniczenia i kontroli dostępu do samego pomieszczenia. Z jednej strony serwerownia musi być dobrze zabezpieczona przed włamaniem czy nieautoryzowanym dostępem, a z drugiej strony przepisy prawne, obowiązujące w Polsce, nakładają szereg wymogów, które utrudniają to zadanie. Główne zagrożenia serwerowni znajdują się jednak całkiem gdzie indziej. Ale o tym za chwilę.\nOtwory w serwerowni\nNaturalnym, pierwszym elementem, który przychodzi na myśl i wymaga zabezpieczenia, są drzwi oraz okna. Ale na tym nie koniec – należy przyjrzeć się, czy do pomieszczenia serwerowni nie prowadzą jakieś inne drogi dostępu. Szczególnie dotyczy to wentylacji, a także wszelkich przepustów w ścianach i stropach pomieszczenia.\nWarto zwrócić uwagę na tego typu otwory, jakie znajdować się mogą pod podłogą techniczną (https://dataspace.pl/blog/podloga-techniczna-w-serwerowni-dlaczego-nie-mozna-jej-lekcewazyc/) – to miejsce, gdzie rzadko się zagląda, a może istnieć z tej strony jakieś zagrożenie nieautoryzowanym dostępem. To samo dotyczy sufitu podwieszanego. Warto zrobić inspekcję co jakiś czas i pozaglądać w te mało odkryte miejsca.\nPewnym wyzwaniem są szyby windowe – przylegające do pomieszczenia serwerowni. To zagadnienie, którym zająć musi się specjalista od projektów budowlanych, ponieważ ingerencja w szyby windowe wymaga wiedzy o obowiązujących przepisach.\nGeneralnie odradzam usytuowanie serwerowni w pomieszczeniu, do którego przylega szyb windowy. Wydawać by się mogło, że szyb windy – czy drzwi wejściowe bezpośrednio z windy do serwerowni – to znaczne ułatwienie. W praktyce z szybami wind jest więcej problemów, niż się wszystkim wydaje.\nPo pierwsze, łatwo zatrzymać windę na poziomie serwerowni i ręcznie otworzyć drzwi kabiny windy, dostając się do pomieszczenia serwerowni. Zabezpieczenie przed taką ewentualnością poprzez dowiązania do windy systemu kontroli dostępu, obowiązującego w serwerowni może być dość karkołomnym zadaniem.\nPo drugie, nawet jeżeli nie ma bezpośredniego wyjścia z windy do serwerowni, szyb windy jest szczególnie traktowany w momencie pożaru – to tędy najczęściej przenosi się pożar między piętrami. W ten sposób ściany serwerowni od strony szybu windowego powinny być dodatkowo wzmocnione ogniowo.\nPo trzecie, dźwig windy to urządzenie mechaniczne, które wytwarza drgania. Do tego problemu jeszcze wrócę w drugiej części tego artykułu.\nKrótko mówiąc, umieszczenie serwerowni w bezpośredniej bliskości szybu windowego to nienajlepszy pomysł.\nOsobnym wątkiem jest kwestia zabezpieczenia drzwi i okien.\nOkna w serwerowni\nZacznijmy od okien. Z założenia, w serwerowni nie powinno być żadnych okien. Latem okna przepuszczają bardzo dużo ciepła i podnoszą temperaturę w serwerowni. W dodatku okna stanowią potencjalne zagrożenie, ponieważ wystarczy, że ktoś umyślnie wrzuci przez okno butelkę z płynem łatwopalnym i zniszczy nam serwerownię.\nOkna są również potencjalnym sposobem na nieautoryzowane wejście do serwerowni – nawet na ostatnim piętrze biurowca nie będzie problemu z opuszczeniem się na linie i wejściem przez okno do serwerowni. Praktycznie nikt z przechodniów nie zwraca uwagi na ludzi opuszczających się na linach, więc oczekiwanie, iż ktoś zadzwoni na policję jest raczej mało prawdopodobne. Co więc zrobić w sytuacji, gdy nie można pozbyć się okien?\nNajczęściej instaluje się kraty we wszystkich oknach. Stanowi ona jakieś pasywne zabezpieczenie, choć w przypadku pożaru okna stanowią idealną drogę do dostarczania tlenu (szyby pękają pod wpływem temperatury). Również systemy gaszenia gazem wymagają braku okien, ponieważ duże ciśnienie wtłaczanego gazu najczęściej wypycha szyby w oknach i tym samym mocno zaburzany jest efekt gaszenia gazem. W mojej praktyce zdarzało mi się zamurowywać okna, nawet w taki sposób, że z zewnątrz budynku pozostała rama okienna z szybami, natomiast w pomieszczeniu stawiany był mur, zamykający światło okna. Można co najwyżej na takim wewnętrznym murze, od strony okna nakleić fototapetę, aby z okolicznych budynków nie wyglądało to jakoś dziwnie.\nDrzwi w serwerowni\nDrzwi do serwerowni to kolejne wyzwanie. Pierwszy wymóg to przepisy przeciwpożarowe. Drzwi do serwerowni muszą spełniać odpowiednią klasę odporności przeciwpożarowej, tym samym nie mamy zbyt dużego wyboru co do producenta i modelu drzwi. Najczęściej są to drzwi stalowe o odporności EI-60, choć ostatecznie decydować powinien o tym projektant, mając na uwadze odporność ogniową wszystkich płaszczyzn budowlanych pomieszczenia serwerowni. To, na co warto zwrócić uwagę, to odpowiednia szerokość drzwi do serwerowni – im szersze tym lepiej. Ułatwia to transport dużych elementów wyposażenia serwerowni.\nRygiel w drzwiach serwerowni to kolejny element zabezpieczenia przed nieautoryzowanym dostępem. Powinien on działać w taki sposób, aby wchodząc do serwerowni wymagana była weryfikacja praw dostępu, natomiast przy wychodzeniu z serwerowni wyjście było nieograniczone. Bywają serwerownie, gdzie również wyjście z serwerowni wymaga autoryzacji systemem dostępu, jednak przy takim scenariuszu wyjścia z serwerowni ważne jest, aby system autoryzacji powiązany był z systemem przeciwpożarowym. W przypadku zarejestrowania pożaru, system przeciwpożarowy powinien wymuszać automatyczne odblokowanie takich drzwi, aby umożliwić ewakuację znajdujących się wewnątrz pracowników. Dotyczy to nie tylko systemu przeciwpożarowego serwerowni, ale także systemu przeciwpożarowego całego budynku (jeżeli taki istnieje).\nElementem niezbędnym w drzwiach serwerowni jest samozamykacz, czyli urządzenie mechaniczne, które automatycznie będzie domykać drzwi. Ten prosty przyrząd nie tylko ogranicza dostęp dla osób nieautoryzowanych, ale pozwala też na poprawną pracę systemu chłodu w serwerowni. Niedomknięte drzwi potrafią, latem, podnieść temperaturę w pomieszczeniu o parę stopni.\n”Obcy” w serwerowni\nOsobnym zagadnieniem, a właściwie problemem, są gryzonie. Budując lub adaptując pomieszczenie na serwerownie warto przypilnować, aby wszelkie otwory (również te małe), były odpowiednio zabezpieczone. Dotyczy to szczególnie wszelkich przepustów kablowych. Poprzez każdy z takich otworów potrafią dostać się gryzonie. Serwerownia to dość przyjazne dla nich miejsce – latem jest chłodno, a zimą dużo cieplej niż na zewnątrz budynku. Nie ma co liczyć na to, iż gryzonie nie mają co jeść w takiej serwerowni. Szczególnie szczury są w tym temacie mało wybredne. Potrafią przegryźć osłonę każdego kabla, aby sprawdzić, czy pod nią nie ma czegoś do zjedzenia. Poza tym każdy gryzoń to zagrożenie nie tylko zniszczenia mechanicznego, ale także zagrożenie pożarowe – zwarcie elektryczne z udziałem gryzonia to zjawisko dość częste.\nRury, rurki, rureczki\nNa koniec zostały otwory, które są najbardziej trudne do zabezpieczenia. Chodzi o wszelkiego rodzaju rury i instalacje hydrauliczne, a także instalacje gazowe. Z założenia, w pomieszczeniu serwerowni nie powinny znajdować się żadne rury czy instalacje hydrauliczne – dotyczy to szczególnie rur wodociągów, instalacji centralnego ogrzewania, czy rur kanalizacji sanitarnej. Jednak zdarza się, że nie mamy wyboru. Co w takim wypadku?\nWbrew pozorom, nie wolno takich instalacji zabudowywać – w przypadku instalacji gazowych taki zakaz jest uregulowany przepisami. Jeżeli przez serwerownię przebiegają rury instalacji gazowej, niezbędnym wyposażeniem jest montaż czujnika gazu – najlepiej, aby był więcej niż jeden czujnik, zamontowany w różnych przestrzeniach (osobny dla przestrzeni pod podłogą techniczną, osobny dla przestrzeni sufitu podwieszanego, i osobny w dla pozostałej przestrzeni). Gaz często gromadzi się w różnego typu nieckach, gdzie jego stężenie bardzo szybko rośnie, tworząc bardzo wybuchową mieszaninę.\nCo jeszcze? Robiąc adaptację pomieszczenia, przez które przebiega instalacja wodna lub kanalizacyjna, warto:\nJeżeli w pomieszczeniu oprócz klimatyzacji serwerowni wykorzystujemy także wentylację grawitacyjną, warto przewidzieć scenariusz, w którym woda dostaje się również tym otworem.\nBywają „burze stulecia”, które obnażają wszelkie niedociągnięcia budowlane, wówczas różnymi otworami woda opadowa dostaje się do wnętrza budynku serwerowni. Jedną z takich „dróg wodnych” bywają ciągi wentylacji grawitacyjnej.\nZadbaj o dach serwerowni\nW przypadku umieszczenia serwerowni bezpośrednio pod dachem budynku, warto pokryć sufit serwerowni specjalną powłoką wodoodporną, która spowoduje, że ewentualny przeciek pokrywy dachu nie wprowadzi wody bezpośrednio na urządzenia w serwerowni.\nZainteresowanie sufitem serwerowni powinno mieć miejsce już na etapie projektowym, nawet w przypadku, gdy pomieszczenie serwerowni nie jest zlokalizowane bezpośrednio pod dachem. Dlaczego? Gdy strop pomieszczenia serwerowni zbudowany jest z łatwo przepuszczalnych elementów (np. małych bloczków, osadzonych na prowadnicach), możemy mieć w przyszłości spory problem. W takim przypadku awaria instalacji wodnej na wyższej kondygnacji budynku, cała woda lub ścieki z kanalizacji, przeciekają bezpośrednio do pomieszczenia serwerowni – i to w ciągu parunastu minut. Warto przewidzieć taki scenariusz i na etapie projektowo-budowlanym rozważyć specjalną powłokę na suficie serwerowni, aby przeciekająca woda czy inna ciecz spływała co najwyżej po ścianach serwerowni, a nie bezpośrednio na szafy serwerów.\nZabezpieczenie fizyczne – podsumowanie\nBudując serwerownie warto zainteresować się wszelkimi otworami, jakie znajdują się w takim pomieszczeniu. Istotna jest nośność podłogi, o czym pisałem we wcześniejszym artykule. Istotne jest też zabezpieczenie pomieszczenia od różnych niespodzianek, jakie przynosi życie. Warto przewidzieć takie zagrożenia, zanim one wystąpią, a projektując pomieszczenie zastanowić się nad niwelowaniem takich zagrożeń lub ograniczeniu ich wpływu na poprawną pracę serwerowni. W drugiej części tego wpisu opiszę kolejne elementy zabezpieczeń serwerowni.\nZagrożenia związane z częścią fizyczną instalacji systemów IT w serwerowniach to nie jedyne wyzwania, przed jakimi stoją posiadacze własnych systemów informatycznych.\nDo poprawnej i długookresowej pracy sprzętu IT wymagane są trzy podstawowe parametry:\nUtrzymanie właściwych warunków klimatycznych;\nZagwarantowany dostępu do światowych zasobów internetu.\nW wyjątkowych sytuacjach ten ostatni parametr może być odmienny. Dotyczy to przypadków, gdy system informatyczny nie jest podłączony do internetu, ale wykorzystywany wyłącznie na potrzeby wewnętrzne przedsiębiorstwa. Taka sytuacja ma miejsce np. w fabrykach, gdzie w serwerowni znajdują się systemy IT nadzorujące wyłącznie linie produkcyjne. Takich systemów nie powinno się podłączać do internetu. Przyjrzyjmy się pierwszemu wątkowi, czyli kwestii bezpieczeństwa zasilania serwerowni.\nCzasy, gdy przerwy w zasilaniu burzyły rytm pracy tylko wybranym pracownikom, np. księgowym, już dawno minęły.\nDawniej antidotum na takie zdarzenia stanowiły proste UPS-y, do których dołączane były komputery PC pracowników. W dodatku system Windows był wyposażony w funkcję, która w przypadku zaniku zasilania otrzymywała komunikat z UPS-a i informowała użytkownika o potrzebie zamknięcia systemu operacyjnego lub po upływie ustawionego czasu samoczynnie wyłączała komputer. W ten sposób udawało się uchronić efekty godzin pracy danego pracownika i zdążyć zapisać wyniki jego wysiłku, zanim komputer został pozbawiony prądu.\nWspółczesne systemy IT są zdecydowanie bardziej wymagające w tym zakresie. Najczęściej są to rozbudowane aplikacje informatyczne, które wymagają powiązania szeregu złożonych urządzeń (serwerów, macierzy, systemów backupu, itd.). W ich przypadku zanik zasilania oznacza przerwanie trwających w danej chwili procesów. Przerwanie niektórych z procesów może oznaczać duże kłopoty w przywróceniu ich stanu do tego sprzed zaniku zasilania.\nKonstrukcja współczesnego oprogramowania zakłada, że systemy informatyczne mają zagwarantowaną ciągłość zasilania energią elektryczną. Ten wymóg nakłada specyficzne wymagania na serwerownię.\nWspółcześnie wątek zasilania jest dość prosty do realizacji – przynajmniej w teorii. Na pytanie o ciągłość zasilania, większość administratorów IT odpowiada, że wystarczy kupić UPS-a. Pod tak prostą odpowiedzią kryje się jednak dużo bardziej skomplikowane zagadnienie.\nZadaniem współczesnych systemów podtrzymania energii nie jest wyłącznie zapewnienie mechanizmu bardzo szybkiego przełączania źródła energii (np. w przypadku zaniku zasilania z sieci energetycznej) na zasilanie z akumulatorów.\nDrugim, nie mniej ważnym zadaniem, jest filtrowanie zakłóceń, jakie rozchodzą się w sieciach energetycznych.\nNiewiele osób wie, ale w sieciach energetycznych rozchodzi się coś więcej niż tylko energia elektryczna. Sam pamiętam, jak na zajęciach z kompatybilności elektromagnetycznej na Politechnice Wrocławskiej, słuchaliśmy radia z Austrii, Hiszpanii czy Rosji. Źródłem sygnału tych stacji radiowych było… gniazdo elektryczne.\nO ile sygnały radiowe stacji radiowych, telewizyjnych czy sieci GSM to raczej ciekawostka, o tyle dla urządzeń informatycznych dużo groźniejsze są efekty przepięć. Każde przepięcie w sieci elektrycznej czy energetycznej wywołuje powstanie tak zwanego „stanu nieustalonego”. Takie zaburzenie rozchodzi się po przewodach elektrycznych i wędruje w świat. W przypadku urządzeń IT szczególnie groźne są bardzo krótkie impulsy, powszechnie zwane „szpilkami”.\nTakie zaburzenia potrafią przenikać przez wszelkie filtry i tłumiki, docierając do modułów zasilania serwerów, a potem przechodzić do układów elektronicznych urządzenia IT. Efektem takich zakłóceń potrafi być zmiana ustawień w pamięci komputerów. Taka zmiana zakłóca poprawność pracy aplikacji informatycznych, ponieważ zmienia zapisane dane, a czasami potrafi naruszyć ich integralność.\nW dodatku takie zaburzenia przychodzące po sieci mają także negatywny wpływ na kondycję samych dysków. Zbyt duża ilość takich zaburzeń potrafi znacząco skrócić żywotność zarówno pamięci jak i samych dysków.\nDlatego też tak dużą uwagę przywiązuje się do tego, aby oczyścić energię elektryczną z wszelkiego rodzaju zakłóceń i zaburzeń. Udaje się to w 99,9%, ponieważ zawsze pewna część zakłóceń przenika dalej. W przypadku Data Center, w dobrze zaprojektowanej instalacji elektrycznej, rozróżnia się obwody z „czystą” i „brudną” energią. Ta „czysta” przeznaczona jest do urządzeń informatycznych, a jej „czystość” to wynik pracy rozbudowanych filtrów, zatrzymujących zakłócenia. Podobnie powinno być w przypadku serwerowni.\nPoprawne zaprojektowanie obwodów energii elektrycznej w serwerowni to zadanie dla doświadczonego w tym zakresie projektanta. Musi on posiadać nie tylko wiedzę o przepisach w zakresie stopniowania zabezpieczeń w sieciach elektrycznych, ale także spore doświadczenie w urządzeniach UPS.\nSprawa dodatkowo komplikuje się, gdy decydujemy się do kompletu zasilania dostawić generator prądu. Taki agregat używany jest w przypadkach dłuższego zaniku dostaw energii. Podtrzymanie na UPS-ach wystarcza średnio na 10-15 minut pracy. Rzadko stosuje się układy UPS, które potrafią zagwarantować dostawę energii przez 30 minut.\nJeżeli chcemy mieć gwarancję ciągłości zasilania w serwerowni, same akumulatory UPS-a nie wystarczą. W takim wypadku niezbędne jest zastosowanie agregatu prądotwórczego, który zostanie uruchomiony w momencie zaniku dostaw prądu, np. po 5 minutach od zaniku zasilania.\nAgregat to urządzenie, które składa się z silnika spalinowego (najczęściej typu diesel) sprzężonego z generatorem prądowym. Silnik napędza generator, który wytwarza potrzebną energię elektryczną. Przez cały czas, gdy agregat pracuje poprawnie, mamy do dyspozycji swoją własną, małą elektrownię.\nJednak sam agregat to nie jest urządzenie, które jest tanie i proste w eksploatacji. Problemy zaczynają się już na etapie projektowania miejsca posadowienia takiego agregatu. Po pierwsze, musi on stanąć w pobliżu serwerowni. Po drugie, musi posiadać odpowiednio zaprojektowaną drogę dla spalin, wydostających się z silnika. A do kompletu należy dokładnie zająć się kwestią wyciszenia pracy takiego silnika. Pracujący agregat generuje spory hałas, który może zakłócać spokój okolicznych mieszkańców. Zwłaszcza, gdy przyjdzie taki moment, że będzie pracował przez 24h.\nW swoim doświadczeniu miałem przygodę z instalacją dużego agregatu prądotwórczego w starej kamienicy w centrum miasta, w której były także zwykłe mieszkania. Ilość zagadnień związanych z zaprojektowaniem czerpni powietrza, wyrzutu spalin, wytłumienia hałasu, a także drgań od pracującego silnika, była niezłą szkołą zarówno od strony technicznej jak i formalnej.\nA to dopiero początek problemów z agregatami. Zanik dostaw energii to zdarzenia niezaplanowane. Bywają sytuacje, gdy dostawca energii wykonuje jakieś prace na linii zasilającej i informuje wyprzedzająco większych odbiorców o wyłączeniu, na jakiś określony czas, dostaw energii. Jednak 99% zaników dostaw energii to wyniki awarii czy zdarzeń losowych, których nikt nie przewidzi. Taki stan rzeczy oznacza, że agregaty prądotwórcze muszą być gotowe do pracy przez 24h na dobę.\nGotowość oznacza w praktyce regularne testy, czy proces uruchomienia agregatu następuje prawidłowo. Takie testy mają za zadanie uniknąć niespodzianek, kiedy zaniknie dostawa energii, a UPS-y podtrzymają zasilanie przez 15 minut. To zdecydowanie za mało czasu na jakieś naprawy czy regulacje. A trzeba jeszcze pamiętać, że agregat potrzebuje paru minut, aby ustabilizować obroty i dopiero po tym czasie może zostać przyłączony do systemu zasilania serwerowni.\nDodatkowo w polskiej strefie klimatycznej należy pamiętać o niskich temperaturach. Silniki diesla „nie lubią” mrozów. Po pierwsze, w niskich temperaturach wytrąca się parafina z oleju napędowego, która zatyka drogę przepływu paliwa do silnika (najczęściej filtry). Po drugie, w niskich temperaturach silniki diesla są bardzo krnąbrne, próba ich uruchomienia w ujemnych temperaturach często nie jest taka prosta. Z uwagi na te „wady” silników diesla należy przewidzieć odpowiednie zabezpieczenie przed takimi sytuacjami. Stosuje się np. systemy dogrzewające agregaty, które uruchamiają się automatycznie, gdy temperatura otoczenia spadnie poniżej zaprogramowanej wartości.\nSystem przełączania to kolejny ważny i newralgiczny element. Często wchodzi w skład systemów UPS, choć przy dużych instalacjach stanowi odrębny moduł. Zadaniem takiego systemu przełączania jest „oszukanie” odbiorników prądu w taki sposób, aby „nie zorientowały się”, że otrzymują energię z innego źródła. Tym „innym źródłem” są zarówno akumulatory, jak i agregat prądotwórczy. Czas przełączenia musi być bardzo krótki, aby nie nastąpiło zbyt duże wahnięcie poziomu zasilania na serwerach, co w praktyce oznaczałoby samoczynny restart urządzeń informatycznych. Z uwagi na to, że cały system pracuje z prądem przemiennym, kolejnym problemem jest potrzeba synchronizacji mocy z danego źródła. Poprawne zaprojektowanie takiego systemu oraz jego konfiguracja wymaga doświadczonego projektanta.\nDo kompletu problemów z podtrzymaniem zasilania w serwerowni dochodzi jeszcze kwestia akumulatorów. Po pierwsze, trzeba je kupić, a nie jest o niski koszt. Po drugie, trzeba regularnie monitorować, czy stan naładowania akumulatorów jest na odpowiednim poziomie. W dodatku co jakiś czas wymagane jest kontrolowane rozładowanie akumulatorów i ponowne ich naładowanie energią. Tego wymaga nie tylko karta gwarancyjna, ale także „natura techniczna” tego typu ogniw elektrycznych.\nTrwałość akumulatorów liczona jest na okres 4-6 lat. Po tym okresie należy wymienić akumulatory na nowe. Zdarza się, że taka informacja zaskakuje wiele zarządów przedsiębiorstw, które dostają od działów IT zapotrzebowanie na spore sumy, gdzie największą pozycją wydatków jest zakup nowych akumulatorów.\nCiągłość zasilania – podsumowanie\nWłasna serwerownia to nie tylko pomieszczenia, w których ustawione zostaną szafy z serwerami, macierzami czy innymi urządzeniami IT. To nie tylko pomieszczenie, do którego dostęp powinien być odpowiednio chroniony. Serwerownia to także kwestia zapewnienia bezpieczeństwa w zakresie ciągłości dostaw energii elektrycznej.\nZagwarantowanie, że w serwerowni zawsze będzie energia elektryczna, to temat, który zaczyna się komplikować wraz z wielkością serwerowni. Dla małych serwerowni można pokusić się o zakup gotowego systemu UPS. Przy większych obiektach wymagany jest profesjonalny projekt, uwzględniający wiele zagadnień związanych z filtrowaniem energii czy szybkością przełączenia na źródło zapasowe. A w przypadku krytycznych aplikacji nie obejdzie się bez potrzeby uwzględnienia agregatu prądotwórczego.\nJednak często niewiele osób weryfikuje, jakie są późniejsze koszty utrzymania własnej serwerowni. A w przypadku tematu ciągłości zasilania koszty potrafią co jakiś czas zaskakiwać, choćby potrzebą wymiany wszystkich akumulatorów, przeglądami agregatów, wymianą oleju czy zużytymi elementami (np. filtrami).\nPytanie tylko, czy to wszystko ma sens, skoro można swój sprzęt IT umieścić w dedykowanym, wyspecjalizowanym Data Center?\nPo opisie problemów i wyzwań w zakresie zapewnienia ciągłości zasilania serwerowni czas zająć się kolejnym wątkiem, jakim jest utrzymanie właściwych warunków klimatycznych w serwerowni.\nWarunki klimatyczne w serwerowni\nCzego nie lubią serwery?\nSerwery to urządzenie elektroniczne, które do realizacji swoich zadań wykorzystują komponenty półprzewodnikowe (układy scalone, procesory, diody, itd.). Z fizycznego punktu widzenia półprzewodniki to materiał, który bardzo nie lubi wysokich temperatur. Wynika to z natury fizycznej półprzewodników, które pracując w zbyt wysokiej temperaturze zaczynają samoczynnie się nagrzewać, aż do ich spalenia.\nProducenci kluczowych półprzewodnikowych elementów znają ten problem i w strukturach swoich produktów przewidzieli specjalne obwody, których zadaniem jest wyłączanie elementu z pracy w przypadku wystąpienia niekorzystnych warunków. W praktyce oznacza to, że np. procesory samoczynnie wyłączają się, aby uchronić się przed samozniszczeniem. Wyłączenie się procesorów w serwerach jest równoznaczne z zaprzestaniem ich pracy, i choć do takich serwerów dociera zasilanie, w praktyce nie wykonuje on żadnych operacji. Wszystko po to, aby uchronić urządzenie przed zniszczeniem. W momencie, gdy temperatura otoczenia pracy spadnie do bezpiecznego poziomu, wszystko wraca do normy i rozpoczyna się normalna praca serwerów.\nPowyższa cecha układów półprzewodnikowych wymaga, aby serwery miały zapewnione odpowiednie warunki klimatyczne do swojej pracy.\nCzego jeszcze nie lubią serwery? Zbyt dużej wilgotności. Nie chodzi tylko o to, aby nie wylewać niczego na pracujące serwery. Nie tylko wilgoć w postaci widocznego płynu jest groźna – także płyn w postaci rozproszonej jest groźny. Mam tutaj na myśli zbyt dużą wilgotność powietrza.\nDrobinki wody w powietrzu, przy pewnym stężeniu, bardzo szybko osadzają się na płaszczyznach, tworząc małe krople. Pod wpływem siły grawitacji krople przemieszczają się i łączą w coraz większe krople. Spadając na płytkę z elementami elektronicznymi, taka kropla może doprowadzić do zwarcia i fizycznego uszkodzenia.\nOsobnym zagadnieniem jest także kwestia rozchodzenia się ładunku elektrostatycznego po powierzchniach urządzeń. Wilgoć ułatwia przeskakiwanie iskry, co także może mieć konkretne konsekwencje w postaci uszkodzenia sprzętu.\nCzego nie powinno być w serwerowni?\nSerwerownia, jak każde zamknięte pomieszczenie ogranicza przepływ powietrza. W takich zamkniętych pomieszczeniach powietrze porusza się w wyniku zjawisk fizycznych. Ciepłe powietrze unosi się do góry, a chłodniejsze opada.\nOdrębnym problemem jest kwestia zanieczyszczenia powietrza, które niesie w sobie różnego rodzaju drobiny, np. kurzu czy pyłu. Zbyt duże stężenie pyłów w powietrzu tworzy mieszankę wybuchową. W takich warunkach przeskok iskry stanowi wyzwalacz zapłonu, który potrafi zamienić się w eksplozję zdolną rozsadzić ściany czy zabić znajdującego się w pomieszczeniu człowieka.\nWszystkie z powyższych problemów wymagają zastosowania systemu, który będzie dbał o zapewnienie odpowiednich warunków pracy serwerów.\nDla niektórych może się wydawać to dziwne, ale serwery wymagają zastosowania klimatyzacji. Tak jak latem, każdy podczas upału marzy, aby znaleźć się w pomieszczeniu schłodzonym przez klimatyzację – tak samo serwery wymagają utrzymywania temperatury otoczenia poniżej pewnej wartości. Zbyt duża temperatura w serwerowni sprawi, że uruchomiony zostanie proces automatycznego wyłączenia elementów półprzewodnikowych w serwerach.\nW dodatku przy dużej ilości serwerów czy innych urządzeń IT wymaga się, aby klimatyzacja serwerowni potrafiła regulować temperaturę otoczenia bardzo precyzyjnie. Ta precyzja wynika z faktu, iż zbyt niska temperatura pochłania dużą ilość energii elektrycznej. Zbyt duża bezwładność w reagowaniu na wzrost temperatury może skutkować samoczynnym wyłączeniem się części serwerów czy urządzeń IT.\nDlatego też stosuje się specjalne systemy klimatyzacyjne, których zadaniem jest utrzymywać temperaturę otoczenia w serwerowni w pewnych ustalonych granicach. W przypadku małych serwerowni wykorzystuje się bardzo proste klimatyzatory. Problem geometrycznie urasta wraz ze zwiększaniem się ilości szaf wypełnionych sprzętem IT.\nW dodatku należy się zastanowić, co stanie się latem, gdy system klimatyzacji serwerowni ulegnie awarii. Odpowiedź na to pytanie decyduje o tym, że należy zbudować klimatyzację zapasową, aby móc zareagować na taką awaryjną sytuację. Na tego typu scenariusze awaryjne muszą być przygotowane serwerownie, od których wymaga się wysokiej niezawodności.\nFiltrowanie ma znaczenie\nZadaniem klimatyzacji serwerowni jest nie tylko obniżenie temperatury powietrza w pomieszczeniach. System klimatyzacji ma także dwa inne ważne zadania. Pierwszym jest utrzymanie wilgotności na odpowiednim poziomie. Nie może być zbyt wilgotno, ale zbyt suche powietrze również nie jest pożądane. W zbyt suchym powietrzu szybko generuje się ładunek elektrostatyczny, który może prowadzić do pojawienia się iskry. Jeżeli wyładowanie nastąpi pomiędzy płytą układu elektronicznego a obudową, wówczas dojść może do fizycznego uszkodzenia płyty układu elektronicznego i awarii.\nDrugim zadaniem klimatyzacji serwerowni jest oczyszczanie powietrza z drobin zawieszonych w powietrzu. Dotyczy to powietrza zasysanego z zewnątrz, chłodzonego i wtłaczanego do klimatyzowanego pomieszczenia serwerowni. Także powietrze wyciągane z pomieszczenia powinno podlegać filtrowaniu, aby wychwytywać wszelkiego typu drobiny zawieszone w powietrzu, np. wniesione na butach przez pracowników obsługi.\nWszystkie powyższe funkcje filtrowania i utrzymywania temperatury otoczenia serwerów realizowane są przez różnego rodzaju moduły systemu klimatyzacji. Na rynku istnieje szereg różnych rozwiązań, które mają różne sposoby zapewnienia odpowiednich warunków pracy serwerów. Nie bez znaczenia są także kwestie ekonomiczne. Odpowiednio zaprojektowany i dobrany system klimatyzacji serwerowni będzie miał niższe koszty utrzymania niż system nieobjęty optymalizacją lub nieposiadający specjalnych rozwiązań obniżających koszty.\nInstalacje systemów klimatyzacji mają na celu rozwiązywać dwa podstawowe problemy:\nZapotrzebowanie na moc elektryczną;\nUmieszczenie wymiennika ciepła wraz ze skraplaczem.\nSzczególnie skraplacz jest kłopotliwy, ponieważ w wyniku jego pracy powstaje woda, którą należy gdzieś odprowadzić. Jeżeli o to nie zadbamy to woda ze skraplacza może nam zalać ścianę lub pomieszczenie.\nPobór mocy także nie zawsze jest mały. Im większa serwerownia, tym większe zapotrzebowanie na energię elektryczną. Tutaj pojawia się drugi problem – podtrzymania dostaw energii dla systemów klimatyzacji. Jeżeli latem zaniknie dostawa energii z sieci publicznej, przestanie działać również klimatyzacja serwerowni. Jeżeli zadbamy wyłącznie o podtrzymanie dostaw energii dla serwerów, w przypadku dłuższych letnich awarii może się okazać, że temperatura w serwerowni wzrośnie do takiego poziomu, że serwery same się wyłączą.\nNawet jeśli będziemy posiadali agregat prądotwórczy, który zasili nam serwery w energię elektryczną, na niewiele to się zda, jeżeli temperatura otoczenia serwerów będzie zbyt wysoka. Jeżeli chcemy zabezpieczyć się przed takim scenariuszem, musimy uwzględnić potrzeby systemu klimatyzacji w bilansie systemu podtrzymania zasilania.\nWarunki klimatyczne – podsumowanie\nUtrzymanie odpowiednich warunków temperaturowych pracy serwerów to podstawowe wyzwanie z zakresu bezpieczeństwa serwerowni. W przeciwnym wypadku dochodzić może do takich sytuacji, gdy serwery przestaną działać. A w skrajnym przypadku może dojść do pożaru.\nNie bez znaczenia jest dbanie o wilgotność i odpowiednio niski poziom zanieczyszczenia powietrza serwerowni. Dbałość w tym zakresie odwdzięcza się dużo mniejszą ilością awarii urządzeń elektronicznych.\nCałość zagadnienia sprowadza się do wyposażenia serwerowni w dobrze zwymiarowany i zainstalowany system klimatyzacji. System, który powinien mieć także zagwarantowaną ciągłość dostaw energii, na wypadek awarii w sieci energetycznej. Tego typu wymóg dość drakońsko podnosi koszty wybudowania systemu gwarancji ciągłości zasilania. Jeżeli dołożymy do tego potrzebę posiadania redundantnego systemy chłodzenia na wypadek awarii, koszty rosną geometrycznie.\nPozostał jeszcze jeden, nie mniej ważny element każdego miejsca z serwerami – dostęp do światowych zasobów internetu.\nKażda serwerownia wymaga, aby serwery mogły komunikować się nie tylko między sobą, ale także z innymi systemami informatycznymi, dołączonymi do światowych zasobów internetu. Najprostszym „obcym” systemem informatycznym potrafi być komputer, laptop czy smartfon użytkownika aplikacji zainstalowanej na serwerze.\nZadaliśmy sobie trud, by serwery miały zagwarantowane dostawy energii, a ich warunki pracy były optymalne, ale awaria łącza internetowego może wszystkie te zabiegi zniweczyć.\nPierwszym warunkiem jest zapewnienie ciągłej „widoczności” w internecie systemów informatycznych zainstalowanych w serwerowni. Najprostszą metodą jest zakup usługi dostępu do światowych zasobów internetu od dwóch niezależnych operatorów ISP. Tyle teoria. W praktyce ten wątek jest zdecydowanie bardziej skomplikowany.\nSamo istnienie dwóch niezależnych operatorów ISP wcale nie daje gwarancji zapewnienia ciągłości usługi dostępu do internetu. Warto sprawdzić, czy sieci obu operatorów ISP nie mają jakichś odcinków, na których przebiegają w tym samym miejscu. Takie miejsce styku obu sieci operatorów ISP to najsłabsze ogniwo. Wystarczy nieostrożny operator koparki, który podczas kopania przerwie oba kable. W takiej sytuacji, pomimo wykupienia usługi u dwóch operatorów, serwerownia traci kontakt z internetem.\nAnaliza przebiegu sieci operatorów ISP w terenie daje wiele informacji o potencjalnych miejscach, w których awaria może odciąć naszą serwerownię od internetu. Szczególnie przejścia przez rzeki i inne cieki wodne są krytyczne. Polska cierpi na zbyt małą ilość przepraw rzecznych, w efekcie czego bardzo wiele sieci operatorów ISP zbiega się na trasie tej samej przeprawy przez rzekę. W przypadku remontu czy innego zdarzenia, które może uszkodzić biegnące pod mostem kable, sieci wszystkich operatorów ISP tracą ciągłość na tym odcinku. W Polsce znany jest wypadek pożaru Mostu Łazienkowskiego w Warszawie, podczas którego spaleniu uległy wszystkie kable biegnące pod tym mostem. W wyniku tej awarii blisko pół Polski miało ograniczony dostęp do internetu. Okazało się, że bardzo wiele sieci szkieletowych ogólnopolskich operatorów ISP zbiega się w tym miejscu.\nDlatego też warto zainteresować się nie tylko ceną i przepływnością łącza internetowego, ale także fizyczną trasą przebiegu sieci operatora ISP, który nam taką usługę oferuje. Im bardziej krytyczne dla serwerowni jest zapewnienie ciągłości dostępu do internetu, tym więcej czasu trzeba poświęcić na analizę i wykrycie potencjalnych punktów wspólnych sieci operatorów ISP, z których usług chcemy skorzystać.\nGwarancja dostępu do internetu w sieci operatora ISP to dopiero jeden koniec tego problemu. Drugim jest zadbanie o architekturę sieci komputerowej w samej serwerowni. Błędy w tym temacie mszczą się bardzo szybko. Cóż z tego, że serwerownia ma prąd, klimatyzacja działa, a operatorzy ISP mają sprawne łącza internetowe, jeśli nasze urządzenia na brzegu sieci serwerowni ulegną awarii. To kolejny ważny punkt w architekturze serwerowni.\nWarto poświęcić trochę czasu i przeanalizować, co zrobi administrator w przypadku awarii routera, do którego podłączamy łącza operatorów ISP. Czy mamy zapasowy router? Jak przepniemy te łącza do zapasowego routera? Jak długa będzie przerwa w usłudze i czy warto wdrożyć mechanizmy automatycznego przełączania? Jak monitorujemy zaistnienie przerwy w działaniu urządzeń czy łączy internetowych? Jaką drogą i kogo powiadamiamy o wszelkich awariach i problemach z dostępem do internetu? To zagadnienie jest wyzwaniem samo w sobie i warto poświęcić czas, aby optymalnie zaprojektować brzeg sieci serwerowni.\nW obecnych czasach już nie wystarczy zadbać o zapewnienie ciągłości podstawowych parametrów do poprawnej pracy serwerów.\nCałkiem nowym wątkiem jest zapewnienie bezpieczeństwa całej serwerowni ze strony ataków z internetu. Obecna gama możliwości hakerów, w zakresie ataku, obejmuje praktycznie każdy aktywny element serwerowni. Począwszy od samych serwerów, przez urządzenia aktywne sieci komputerowej serwerowni, skończywszy na łączach internetowych.\nAtaki na serwery mają na celu zarówno kradzież znajdujących się tam danych, jak również chęć zaszyfrowania tychże danych. Po zaszyfrowaniu, hakerzy żądają okupu za przesłanie haseł do programów odkodowujących.\nPonadto serwery mogą być wykorzystane do innych ataków lub też do kopania kryptowalut. W obu wypadkach tracimy kontrolę nad serwerami w serwerowni i „użyczamy” ich za darmo hakerom. Raczej nikt nie jest zainteresowany tym, aby zakupiony sprzęt informatyczny, który generuje stałe, comiesięczne koszty utrzymania, za darmo udostępniać hakerom.\nTakże łącza internetowe stanowią cel ataków. Cała gama ataków DDoS służy do tego, aby zalać łącza internetowe pakietami z całego świata. A wszystko po to, aby powstały natłok pakietów uniemożliwił komunikację serwerów z internetem.\nRównież urządzenia sieciowe nie są bezpieczne. Istnieje całkiem spora gama ataków, których celem jest przejęcie kontroli nad infrastrukturą serwerowni i wykorzystania jej do własnych celów, lub po prostu jej uszkodzenie. Scenariuszy do nieautoryzowanego wykorzystania sprzętu informatycznego w serwerowni także jest całkiem sporo.\nMając powyższe na uwadze, należy bardzo dobrze przemyśleć politykę bezpieczeństwa sieciowego serwerowni. Dobranie odpowiedniej architektury sieci wewnątrz serwerowni, aktywnych urządzeń monitorujących ruch czy urządzeń służących do obrony przed atakami (tzw. firewalle) to problem do rozwiązania, z którym nie każdy informatyk potrafi sobie poradzić.\nLudzie, procedury, kontrola\nOstatnim elementem bezpieczeństwa serwerowni są… ludzie. Na nic zdadzą się te wszystkie zabezpieczenia, jeżeli zawiodą pracownicy obsługujący serwerownie.\nTo kolejne wyzwanie dla właściciela serwerowni. Po pierwsze, musi zadbać o edukację własnego personelu. Po drugie, stworzyć – i wdrożyć – całą gamę procedur, których przestrzeganie gwarantuje ciągłość i bezpieczeństwo pracy serwerowni.\nA na koniec warto stworzyć procedury kontrolne, które sprawdzą, czy pracownicy przestrzegają przygotowanych dla nich procedur.\nDopiero wdrożenie powyższych wątków daje pewność, że serwerownia spełni swoje zadanie i gwarantować będzie ciągłą i niezawodną pracę serwerów. Pozostaje tylko pytanie: czy warto o to wszystko zabiegać, skoro można zakupić gotową usługę w Data Space? Czy warto wdrażać opisane zabezpieczenia, skoro to wszystko można otrzymać w pakiecie wraz z dobraną i zwymiarowaną do bieżących potrzeb usługą?\nNa to pytanie zawsze musi sobie odpowiedzieć właściciel lub zarząd przedsiębiorstwa. Warto tylko, aby wiedział o dostępnych na rynku rozwiązaniach.\nChłodzenie w Centrum Danych