ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1 ΚΑΤΑΣΚΕΥΑΣΤΙΚΕΣ ΜΕΘΟΔΟΙ ΚΑΙ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΕΣ - PDF\nDownload "ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1 ΚΑΤΑΣΚΕΥΑΣΤΙΚΕΣ ΜΕΘΟΔΟΙ ΚΑΙ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΕΣ"\n1 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1 ΚΑΤΑΣΚΕΥΑΣΤΙΚΕΣ ΜΕΘΟΔΟΙ ΚΑΙ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΕΣ Σύνοψη Στο πρώτο εισαγωγικό κεφάλαιο παρουσιάζονται συνοπτικά βασικά οι βασικές μέθοδοι παραγωγής διακριτών μονάδων (discrete manufacturing). Συγκεκριμένα, αναλύονται οι κύριες μέθοδοι μορφοποίησης/κατεργασίας (χύτευση, διαμόρφωση, κοπή και προσθετική κατασκευή) και αναλύονται τα τεχνοοικονομικά χαρακτηριστικά των αντίστοιχων τεχνικών. Στο πλαίσιο της ανάλυσης των μεθόδων, παρουσιάζονται επίσης συνοπτικά οι βασικές οικογένειες υλικών, έτσι ώστε να αποσαφηνιστεί καλύτερα η σχέση μεταξύ της επιλογής μιας κατασκευαστικής μεθόδου και των υλικών που μπορούν να χρησιμοποιηθούν σε αυτή. Τέλος αναλύονται οι βασικοί παράγοντες/κριτήρια για την επιλογή μιας μεθόδου κατασκευής, καθώς και κάποιες από τις σύγχρονες προσεγγίσεις για την οργάνωση των αντίστοιχων συστημάτων παραγωγής. 1.1 Μεταποίηση και κατασκευαστικές τεχνικές Σύμφωνα με ένα κοινά αποδεκτό ορισμό ως παραγωγή (production) ορίζεται η διαδικασία δημιουργίας και παροχής προϊόντων ή/και υπηρεσιών που καλύπτουν ανάγκες της κοινωνίας. Μεγάλο τμήμα της παραγωγής σε παγκόσμιο επίπεδο επιτελείται από επιχειρήσεις, που διαθέτουν τα προϊόντα τους στις εκάστοτε αγορές, από τις οποίες λαμβάνουν τους απαραίτητους πόρους (υλικά, εξοπλισμός, εργασία κλπ.), καθώς και από δημόσιες επιχειρήσεις/οργανισμούς. Οι παραγωγικές μονάδες, επιχειρήσεις ή οργανισμοί, ταξινομούνται συνήθως σε τομείς ανάλογα με το αντικείμενο δραστηριότητάς τους. Έτσι έχουμε τον πρωτογενή τομέα που περιλαμβάνει παραγωγικές μονάδες που ασχολούνται με την καλλιέργεια και εκμετάλλευση των φυσικών πόρων (γεωργία, δασοπονία, εξόρυξη κλπ.), τον δευτερογενή τομέα ο οποίος έχει ως αντικείμενο την επεξεργασία/μεταποίηση των προϊόντων του πρωτογενή τομέα σε νέα προϊόντα, και τον τριτογενή τομέα, ο οποίος περιλαμβάνει μονάδες που παράγουν κατά κύριο λόγο υπηρεσίες, που συνδέονται με τη διακίνηση και διανομή των προϊόντων των δύο πρώτων τομέων (αποθήκευση, διανομή και εμπόριο/ πώληση) όσο και άλλων ειδών υπηρεσίες (χρηματοοικονομικές, πληροφορική, εκπαίδευση, υγεία, τουρισμός κλπ.). Για την παραγωγή και τη διάθεση ενός βιομηχανικού προϊόντος συνεργάζονται συνήθως παραγωγικές μονάδες και από τους τρεις τομείς, οι οποίες σχηματίζουν την αλυσίδα εφοδιασμού (supply chain). Οι τεχνολογίες που θα αναλυθούν στο συγκεκριμένο σύγγραμμα αφορούν κυρίως το δευτερογενή τομέα της οικονομικής δραστηριότητας, ο οποίος είναι γνωστός και ως ο μεταποιητικός/κατασκευαστικός τομέας (manufacturing sector) της οικονομίας. Το βασικό πρότυπο οργάνωσης της μεταποιητικής δραστηριότητας είναι αυτό της βιομηχανίας, στο πλαίσιο της οποίας συνδυάζονται σχετικά μεγάλες επενδύσεις σε εξοπλισμό, υποδομές (κτήρια, χώροι) και εργασία με στόχο τη μαζική παραγωγή προϊόντων με σχετικά χαμηλό κόστος ανά μονάδα. Ο τομέας της μεταποίησης ταξινομείται με τη σειρά του σε συγκεκριμένους κλάδους (industries) που σχετίζονται με την παραγωγή μιας κατηγορίας προϊόντων. Χρήσιμη για την ανάλυση που θα ακολουθήσεις είναι η ταξινόμηση των διάφορων κλάδων μεταποίησης σε δύο κατηγορίες: τους κλάδους που παράγουν διακριτές μονάδες προϊόντων (discrete product industries) και τους κλάδους παραγωγής μέσω διεργασιών (process industries). Η κατηγορία των διακριτών προϊόντων περιλαμβάνει κλάδους όπως αυτούς της παραγωγής μηχανών, μέσων μεταφοράς, ηλεκτρικών/ηλεκτρονικών συσκευών, επίπλων, ενδυμάτων κλπ., καθώς και όλες τις μονάδες που παράγουν εξαρτήματα για τη συναρμολόγηση διακριτών προϊόντων. Ένα βασικό χαρακτηριστικό της παραγωγής διακριτών μονάδων (discrete manufacturing) είναι ότι περιλαμβάνει κατά κύριο λόγο εργασίες μορφοποίησης των υλικών και συναρμολόγησης εξαρτημάτων για την κατασκευή πιο σύνθετων προϊόντων. Αντίστοιχα ο κλάδος των διεργασιών (process industry) περιλαμβάνει επιχειρήσεις που δραστηριοποιούνται στην παραγωγή χημικών, φαρμακευτικών προϊόντων, τροφίμων, ποτών κλπ. Στην περίπτωση των κλάδων διεργασιών, η κύρια διαδικασία παραγωγής αφορά συνήθως την παρασκευή μεγάλης ποσότητας και όγκου προϊόντος, η οποία στη συνέχεια διαμοιράζεται/συσκευάζεται σε διακριτές μονάδες για διανομή και κατανάλωση (φιάλες, δοχεία, κάψουλες, χάπια κλπ.). 1\n2 Η παραγωγική διαδικασία τόσο στις μονάδες παραγωγής διακριτών προϊόντων όσο και διεργασιών μπορεί να είναι συνεχής ή σε παρτίδες. Στο πλαίσιο της συνεχούς παραγωγής (continuous production) η μονάδα παράγει προϊόντα αδιάλειπτα, υπάρχει δηλαδή μια συνεχής ροή προϊόντων που εξέρχονται από τη διαδικασία παραγωγής. Αντίθετα στην παραγωγή σε παρτίδες (batch production), τα προϊόντα παράγονται σε συγκεκριμένες ποσότητες ή παρτίδες (batches) με ασυνεχή τρόπο, υπάρχουν δηλαδή χρονικά διαστήματα διακοπής μεταξύ των διάφορων παρτίδων. Η παραγωγή σε παρτίδες είναι αναγκαία είτε λόγω περιορισμών στον όγκο παραγωγής λόγω εξοπλισμού/υποδομής (π.χ. συγκεκριμένη χωρητικότητα) είτε λόγω αλλαγής του προϊόντος που παράγεται. 1.2 Κατασκευαστικές Τεχνικές Όπως προαναφέραμε στον κατασκευαστικό κλάδο της οικονομίας (μεταποίηση) παράγονται προϊόντα μέσω μετατροπής και σύνδεσης υλικών προερχόμενων κυρίως από τον πρωτογενή τομέα αλλά και εξαρτημάτων/προϊόντων άλλων μονάδων του δευτερογενή τομέα. Για την μεταποίηση των διάφορων υλικών έχουν αναπτυχθεί από τις απαρχές της ανθρώπινης δραστηριότητας διάφορες τεχνικές και μέθοδοι, οι οποίες περιγράφονται συνήθως με τον όρο κατασκευαστικές μέθοδοι ή τεχνικές (manufacturing processes). Η επεξεργασία των υλικών επιτελείται με την ελεγχόμενη εφαρμογή ενέργειας (θερμικής, μηχανικής, ηλεκτρικής και χημικής) και τη χρήση μηχανών ή εργαλείων. Η επεξεργασία απαιτεί σε μικρότερο ή μεγαλύτερο βαθμό και την ανάλωση ανθρώπινης ενέργειας, είτε για τον χειρισμό, έλεγχο ή/και την επίβλεψη του σχετικού εξοπλισμού ή για την διαχείριση των υλικών (φόρτωση/εκφόρτωση). Οι κατασκευαστικές μέθοδοι μπορούν να χωριστούν σε δύο βασικές κατηγορίες: στις μεθόδους κατεργασίας/επεξεργασίας (processing operations) και σε αυτές της συναρμολόγησης (assembly operations). Στο Σχ. 1.1 παρουσιάζεται μια βασική ταξινόμηση των κατασκευαστικών τεχνικών. Σχήμα 1.1. Ταξινόμηση κατασκευαστικών μεθόδων Εφαρμόζοντας μια τεχνική επεξεργασίας αλλάζει η κατάσταση της πρώτης ύλης προς μια πιο εξελιγμένη και χρήσιμη κατάσταση, τροποποιώντας τη γεωμετρία/μορφή, τις ιδιότητες και την εμφάνιση της πρώτης ύλης. Γενικά οι τεχνικές επεξεργασίας εφαρμόζονται σε διακριτά κομμάτια/μονάδες υπό επεξεργασία, αλλά μπορούν να εφαρμοστούν και σε μονάδες συναρμολογημένες σε προηγούμενα στάδια 2\n3 της παραγωγικής διαδικασίας. Διακρίνονται τρεις κατηγορίες μεθόδων κατεργασίας: οι κατεργασίες μορφοποίησης (shaping operations), οι κατεργασίες βελτίωσης των ιδιοτήτων (property-enhancing operations) και οι επιφανειακές κατεργασίες (surface processing operations). Οι κατεργασίες μορφοποίησης, όπως η χύτευση, η διαμόρφωση και η κοπή, αλλάζουν τη βασική μορφή της αρχικής πρώτης ύλης, ενώ οι επιφανειακές κατεργασίες, όπως ο καθαρισμός, η επικάλυψη και η βαφή, εφαρμόζονται στις επιφάνειες του κομματιού. Συνηθισμένες κατεργασίες βελτίωσης των ιδιοτήτων αποτελούν η θερμική και η χημική επεξεργασία. Η δεύτερη κατηγορία κατασκευαστικών τεχνικών είναι αυτή της συναρμολόγησης κατά την οποίο διάφορα υλικά/εξαρτήματα, τα οποία είναι συνήθως προϊόντα κάποιας διαδικασίας μεταποίησης, συνδέονται ή συνενώνονται σε μια νέα, πιο σύνθετη μονάδα/προϊόν. Η νέα αυτή μονάδα αναφέρεται συχνά με τους όρους συναρμολόγημα ή διάταξη (assembly), υποσυναρμολόγημα (subassembly) ή κάποιο άλλον όρο που αναφέρεται στη συγκεκριμένη μέθοδο συναρμολόγησης που χρησιμοποιήθηκε (π.χ. διάταξη ηλεκτροσυγκόλλησης, συγκολλητή κατασκευή κλπ.). Η σύνδεση μεταξύ των εξαρτημάτων επιτυγχάνεται είτε με συγκόλληση είτε με τη χρήση μηχανικών μέσων όπως βίδες (κοχλίες), πείροι και καρφιά (ήλοι). Οι τεχνικές συγκόλλησης οδηγούν συνήθως σε ένα σχετικά σταθερό δεσμό μεταξύ των εξαρτημάτων που είναι δύσκολο να διασπαστεί, είτε με τη χρήση κάποιας συγκολλητικής ουσίας (ετερογενείς) είτε χωρίς αυτή (αυτογενείς). Παράδειγμα αυτογενούς συγκόλλησης αποτελούν η οξυγονοκόλληση και η ηλεκτροκόλληση ενώ αντίστοιχα ετερογενή συγκόλληση έχουμε εφαρμόζοντας κασσιτεροκόλληση ή συγκόλληση με εποξειδικές κόλλες δύο συστατικών. Η μηχανική συναρμολόγηση, από την άλλη πλευρά, χρησιμοποιείται όταν απαιτείται ένας δεσμός που θα μπορεί να λυθεί σχετικά εύκολα, όπως π.χ. στην σύνδεση δύο εξαρτημάτων με κοχλίες, αλλά και για πιο σταθερές (μόνιμες) συνδέσεις, όπως π.χ. στην σύνδεση με πιρτσίνια, με πίεση (press/snap fitting) ή με συστολή/διαστολή (expansion fitting) Τεχνικές μορφοποίησης Οι κατεργασίες μορφοποίησης μπορούν να ταξινομηθούν σε πέντε βασικές κατηγορίες: στις τεχνικές χύτευσης, διαμόρφωσης, κοπής, επεξεργασίας σωματιδίων/κόκκων και πρόσθεσης υλικού. Στις κατεργασίες χύτευσης (casting/molding processes) η αρχική πρώτη ύλη θερμαίνεται, έτσι ώστε να περάσει από τη στερεή σε ρευστή (ή ημίρευστη) κατάσταση, και στη συνέχεια διοχετεύεται σε ένα κλειστό εκμαγείο (καλούπι), όπου και αφήνεται να ψυχθεί (Σχ. 1.2). Καθώς το υλικό ψύχεται, στερεοποιείται σε μια νέα μορφή, αυτή της εσωτερικής κοιλότητας (cavity) του καλουπιού. Σχεδόν όλα τα υλικά μπορούν να μορφοποιηθούν με αυτό τον τρόπο υπό την προϋπόθεση ότι παρέχεται η απαιτούμενη θερμότητα και επιλέγεται ο κατάλληλος τύπος καλουπιού. Οι τεχνικές χύτευσης διαχωρίζονται σε δύο κατηγορίες, ανάλογα με το εάν το χρησιμοποιούμενο εκμαγείο (καλούπι) μπορεί να είναι επαναχρησιμοποιούμενο/σταθερό (permanent) ή αναλώσιμο (expendable). Στην πρώτη κατηγορία περιλαμβάνονται τεχνικές στις οποίες το καλούπι, συνήθως από μεταλλικά κράματα υψηλής αντοχής, χρησιμοποιείται για την παραγωγή περισσότερων του ενός κομματιού (συνήθως πολλών χιλιάδων), όπως για παράδειγμα στις μεθόδους της χύτευσης (μετάλλων) υπό πίεση (die casting) ή στη έγχυση (πλαστικού) με πίεση (injection molding). Στη διεθνή βιβλιογραφία οι μέθοδοι χύτευσης περιγράφονται συχνά και με το γενικότερο όρο κατεργασίες στερεοποίησης (solidification processes), ενώ ό όρος χύτευση αποδίδεται ως casting ή molding, ανάλογα με το εάν αναφέρονται στη χύτευση μετάλλων και πλαστικών αντίστοιχα. Στην περίπτωση των τεχνικών με αναλώσιμο καλούπι, η χύτευση ενός κομματιού απαιτεί την κατασκευή ενός καλουπιού, το οποίο καταστρέφεται με την ολοκλήρωση της χύτευσης. Για τη δημιουργία των αναλώσιμων καλουπιών χρησιμοποιείται ένα σταθερό πρότυπο/μοδέλο (pattern) της μορφής του αντικειμένου. Τυπικές τεχνολογίες χύτευσης με αναλώσιμο καλούπι και σταθερό πρότυπο είναι η χύτευση σε άμμο (sand casting) (Σχ. 1.2) και η χύτευση με τη μέθοδο του χαμένου κεριού (investment/lost-wax casting). 3\n4 Σχήμα 1.2. Σχηματική παρουσίαση της χύτευσης σε άμμο. Στις κατεργασίες διαμόρφωσης (deformation processes) η μορφή του αρχικού κομματιού αλλάζει με την εφαρμογή πίεσης. Απαραίτητη προϋπόθεση αποτελεί το υλικό να είναι σχετικά όλκιμο, να μπορεί δηλαδή να αλλάξει μορφή υπό πίεση χωρίς να διαρραγεί η συνοχή του, όπως συνήθως είναι διάφορα μέταλλα ή κράματα μετάλλων. Για την αύξηση της ολκιμότητας ενός υλικού απαιτείται συνήθως ένα στάδιο προθέρμανσης, ενώ για την αποτύπωση της μορφής χρησιμοποιούνται οι αντίστοιχες μήτρες (dies), Συνήθεις τεχνικές διαμόρφωσης είναι η σφυρηλάτηση (forging) και η διέλαση/εξώθηση (extrusion). Κατά τη σφυρηλάτηση, χρησιμοποιείται μήτρα αποτελούμενη από δύο, συνήθως μέρη, ένα σταθερό και ένα κινούμενο, το οποίο και ασκεί την πίεση (Σχ. 1.3). Στην εξώθηση, όλκιμο υλικό ωθείται να περάσει μέσα από μια συγκεκριμένη διατομή (μήτρα), η οποία και δίνει μορφή στο τελικό προϊόν. Σχήμα 1.3. Σχηματική παρουσίαση της εξώθησης (αριστερά)και της σφυρηλάτησης (δεξιά). Οι τεχνικές κατεργασίας σωματιδίων/κόκκων (particulate/powder processing) λειτουργούν με τρόπο αντίστοιχο προς τις κατεργασίες διαμόρφωσης, με τη διαφορά όμως ότι η πρώτη ύλη είναι σε μορφή σκόνης/πούδρας. Στην περίπτωση αυτή οι κόκκοι, τα σωματίδια δηλαδή της πούδρας, συμπυκνώνονται αρχικά σε ένα κομμάτι με την άσκηση πίεσης από ειδικά διαμορφωμένες μήτρες (powder compaction). Η πλήρης συσσωμάτωση (sintering) των σωματιδίων/κόκκων επιτυγχάνεται συνήθως με την εφαρμογή θερμότητας σε επόμενη φάση (Σχ. 1.4). 4\n5 Σχήμα 1.4. Σχηματική παρουσίαση της μεθόδου κατεργασίας σωματιδίων/κόκκων. Στις τεχνικές κοπής ή αφαίρεσης υλικού (material removal processes) αποδίδεται σε ένα αρχικό όγκο πρώτης ύλης η κατάλληλη μορφή με την επιλεκτική αφαίρεση υλικού. Η αφαίρεση του υλικού πραγματοποιείται συνήθως με τη χρήση εργαλείων από υλικό σκληρότερο αυτό της υπό κατεργασία πρώτης ύλης (Σχ. 1.5). Τα εργαλεία αυτά προσαρμόζονται σε ειδικό σχετικό εξοπλισμό, όπως η φρέζα, ο τόρνος και το δράπανο/τρυπάνι, ο οποίος δίνει συνήθως και το όνομα στην αντίστοιχη κατεργασία (φρεζάρισμα, τόρνευση, διάτρηση κοκ). Στη συγκεκριμένη κατηγορία συμπεριλαμβάνονται επίσης οι διάφορες τεχνικές λείανσης (grinding) καθώς και οι λεγόμενες μη συμβατικές μέθοδοι κοπής που χρησιμοποιούν μη μηχανικές τεχνικές αφαίρεσης υλικού, όπως η κοπή με λέιζερ, η ηλεκτροδιάβρωση και η χημική εγχάραξη. Σχήμα 1.5. Βασικές κατεργασίες κοπής: φρεζάρισμα, τόρνευση και διάτρηση ("Makino-S33- MachiningCenter-example" by Glenn McKechnie - Licensed under CC BY-SA 2.0, "SchlichtenDrehen" by Florian Schott - Own work (Eigenes Photo) - Licensed under GFDL via Commons, "CNC Machining aluminum billet with Tormach" by zombieite - Licensed under CC BY 2.0) Η τελευταία και σχετικά πιο νέα οικογένεια τεχνικών μορφοποίησης είναι αυτή της πρόσθεσης υλικού (additive processes), η οποία περιλαμβάνει μεθόδους στις οποίες το κομμάτι σχηματίζεται σταδιακά με την επιλεκτική πρόσθεση υλικού. Η πρώτη ύλη μπορεί να παρέχεται σε υγρή ή στερεή μορφή (είτε κόκκων είτε φύλλων) και διαμορφώνεται, συνήθως, σε λεπτά στρώματα τα οποία προστίθενται διαδοχικά, «χτίζοντας» με αυτό τον τρόπο το κομμάτι. Στο Σχ. 1.6 παρουσιάζεται η σχηματική αναπαράσταση της Στερεολιθογραφίας (Stereolithography), η οποία αποτέλεσε τη βασική μέθοδο για πολλά από τα πρώτα εμπορικά συστήματα προσθετικής κατασκευής. Η εφαρμογή των τεχνικών πρόσθεσης υλικού στη μέση κλίμακα μεγέθους (αντικείμενα μεγέθους από μερικά εκατοστά έως μερικά μέτρα) αναφέρεται συχνά και ως τριδιάστατη εκτύπωση (three-dimensional printing). Στη συγκεκριμένη κατηγορία μπορούν να συμπεριληφθούν και τεχνικές πρόσθεσης υλικού σε μικρότερη κλίμακα, όπως η φωτολιθογραφία (photolithography), οι οποίες σε συνδυασμό με άλλες τεχνικές κατεργασίας (όπως η εναπόθεση ατμού και 5\n6 χημικής εγχάραξης) χρησιμοποιούνται για την κατασκευή ηλεκτρονικών κυκλωμάτων, εκτυπωμένων ολοκληρωμένων κυκλωμάτων και μικροσυσκευών. Σχήμα 1.6. Σχηματική παρουσίαση της μεθόδου της Στερεολιθογραφίας (προσαρμογή του "Stereolithography apparatus vector" by User:Materialgeeza - Licensed under CC BY-SA 3.0 via Commons) Τεχνικές τροποποίησης ιδιοτήτων και επεξεργασίας επιφανειών Ο δεύτερος βασικός τύπος τεχνικών επεξεργασίας αφορά στην τροποποίηση των μηχανικών ή φυσικών ιδιοτήτων του κομματιού/προϊόντος, χωρίς αλλαγή της μορφής του. Η πιο συνηθισμένη τεχνική επεξεργασίας αυτού του είδους είναι η θερμική επεξεργασία, που περιλαμβάνει διάφορες τεχνικές ενίσχυσης της αντοχής, όπως η ανόπτηση (annealing) για τα μεταλλικά κομμάτια και η συσσωμάτωση (sintering) για τα κεραμικά. Οι τεχνικές επιφανειακής επεξεργασίας (surface processing) μπορούν να αφορούν στην τροποποίηση του επιφανειακού στρώματος του κομματιού, στον καθαρισμό του από διάφορες ουσίες αλλά και στην επικάλυψή του με ένα στρώμα διαφορετικού υλικού. Η τροποποίηση της επιφάνειας μπορεί να γίνει είτε χρησιμοποιώντας μηχανικές μεθόδους, όπως η αμμοβολή (sand blasting), είτε φυσικές μεθόδους, όπως η διάχυση (diffusion) ή η εμφύτευση ιόντων (ion implantation). Ο καθαρισμός στοχεύει κυρίως στην αφαίρεση υπολειμμάτων από προηγούμενες κατεργασίες αλλά ρύπων, που έχουν συσσωρευθεί στην επιφάνεια του κομματιού. Επιτυγχάνεται χρησιμοποιώντας χημικές αλλά και μηχανικές μεθόδους. Σημαντική κατηγορία κατεργασιών επιφάνειας είναι και αυτή των τεχνικών επικάλυψης, στις οποίες δημιουργείται ένα λεπτό στρώμα υλικού στην επιφάνεια του κομματιού με στόχο κυρίως την προστασία από διαφόρων ειδών φθορές, αλλά και την απόδοση συγκεκριμένων αισθητικών και λειτουργικών χαρακτηριστικών στο κομμάτι. Συνηθισμένες τεχνικές επικάλυψης είναι η ηλεκτρολυτική επιμετάλλωση (electroplating), η ανοδίωση (anodizing), η βαφή με οργανικές ουσίες/χρώματα (painting) και η επισμάλτωση (enameling). Λεπτά στρώματα επικάλυψης δημιουργούνται και με τεχνικές όπως η φυσική και η χημική εναπόθεση ατμού (physical / chemical vapor deposition). 1.3 Υλικά Τα περισσότερα υλικά μπορούν να ταξινομηθούν σε τρεις κατηγορίες, τα μέταλλα, τα κεραμικά και τα πολυμερή (πλαστικά). Μεταξύ των κατηγοριών υπάρχουν βασικές διαφορές στη δομή και τις ιδιότητες των υλικών (φυσικές, μηχανικές, χημικές), οι οποίες καθορίζουν σε μεγάλο βαθμό τη μέθοδο που μπορεί να 6\n7 χρησιμοποιηθεί για την επεξεργασία/κατεργασία τους (Σχ. 1.7). Μια τέταρτη κατηγορία υλικών είναι τα σύνθετα (composites), τα οποία αποτελούν συνδυασμό δύο τουλάχιστον υλικών από διαφορετικές κατηγορίες (π.χ. σύνθετα πολυμερούς-κεραμικού) και τα οποία έχουν αρκετά διαφορετικές ιδιότητες και από τα δύο βασικά συστατικά του. Σχήμα 1.7. Διάγραμμα πυκνότητας/αντοχής για διαφορετικές κατηγορίες υλικών (προσαρμογή του Materialcomparison--strength-vs-density plain by Nicoguaro - Own work. Licensed under CC BY 4.0 via Commons) Μέταλλα Τα μεταλλικά υλικά (metals) που χρησιμοποιούνται στην κατασκευαστική βιομηχανία αποτελούν συνήθως κράματα μετάλλων, υλικά δηλαδή που αποτελούνται από δύο ή περισσότερα συστατικά στοιχεία, από τα οποία το βασικό είναι μεταλλικό ενώ τα δευτερεύοντα στοιχεία μπορούν να είναι επίσης μεταλλικά ή όχι. Το μεγαλύτερο ποσοστό μεταλλικών υλικών που παράγονται και μεταποιούνται παγκοσμίως είναι σιδηρούχα, έχουν δηλαδή ως βάση το σίδηρο, ο οποίος σε καθαρή μορφή έχει μικρή χρησιμότητα και εμπορική αξία. Η πιο μεγάλη κατηγορία σιδηρούχων υλικών περιέχει ένα ποσοστό άνθρακα, όπως συμβαίνει στην περίπτωση του χάλυβα και του χυτοσίδηρου. Τα διάφορα είδη χάλυβα περιέχουν άνθρακα σε ποσοστό έως περίπου 2%, ενώ μπορεί να περιέχει και άλλα μέταλλα όπως νικέλιο, μαγγάνιο, κοβάλτιο κ.α. για να ενισχυθούν οι απαιτούμενες ιδιότητες του κράματος. Στη περίπτωση του χυτοσίδηρου η περιεκτικότητα σε άνθρακα είναι σε ποσοστό 2-4%, ενώ το κράμα περιέχει και πυρίτιο σε ποσοστό 0,5-3% καθώς και άλλα στοιχεία για την ενίσχυση των επιθυμητών ιδιοτήτων. Όπως μαρτυρά και το όνομα, ο χυτοσίδηρος χρησιμοποιείται κυρίως στην παραγωγή χυτών κομματιών, όπως τα διάφορα μέρη ενός κινητήρα εσωτερικής καύσης. Τα μη σιδηρούχα μεταλλικά υλικά αποτελούν κράματα μετάλλων όπως το αλουμίνιο, ο χαλκός, το μαγνήσιο, το τιτάνιο, ο ψευδάργυρος, ο χρυσός, ο άργυρος κ.α. Τα μεταλλικά υλικά θεωρούνται συνήθως η πιο σημαντική κατηγορία υλικών και υπάρχει μακρά παράδοση στην επεξεργασία τους. Η χρησιμότητά τους οφείλεται στις βασικές ιδιότητες των μετάλλων που είναι η σχετικά υψηλή αντοχή και ολκιμότητα/ελατότητα σε συνδυασμό με υψηλή θερμική και ηλεκτρική αγωγιμότητα και συγκεκριμένα αισθητικά χαρακτηριστικά, όπως η στιλπνότητα. Οι ιδιότητες αυτές μπορούν να προσαρμοστούν σε μεγάλο βαθμό ανάλογα με τη σύσταση των μεταλλικών υλικών, κάτι που επιτρέπει την χρήση τους σε πολλές εφαρμογές. Ένας ακόμα λόγος για την χρήση πολλών μεταλλικών υλικών είναι το σχετικά χαμηλό κόστος τους. Τα μέταλλα μεταποιούνται σε πλήθος προϊόντων χρησιμοποιώντας κατασκευαστικές τεχνικές από όλες σχεδόν τις κατηγορίες (χύτευση, κοπή, επεξεργασία σε κόκκους, 7\n8 διαμόρφωση, συγκόλληση) συνήθως μετά από μια πρώτη επεξεργασία που τους αποδίδει στην κατάλληλη πρωταρχική μορφή (κόκκοι, φύλλο, ράβδος, μπλοκ, κλπ.) Κεραμικά Τα κεραμικά υλικά (ceramics) είναι ανόργανες ενώσεις μεταλλικών στοιχείων με μη μεταλλικά ή μεταλλοειδή στοιχεία, όπως οξυγόνο (οξείδια), άζωτο (νιτρίδια) και άνθρακα (καρβίδια). Η ονομασία τους προέρχεται από την αρχαιοελληνική λέξη «κέραμος», η οποία αναφερόταν σε προϊόντα αγγειοπλαστικής από πηλό. Άλλα κεραμικά υλικά, εκτός από τον πηλό, με πλήθος εφαρμογών στην κατασκευαστική βιομηχανία είναι το διοξείδιο του πυριτίου ή σίλικα (silica), που αποτελεί βάση για όλα σχεδόν τα γυάλινα προϊόντα, η αλουμίνα (οξείδιο του αργιλίου/αλουμινίου, Al 2 O 3 ) και τα διάφορα καρβίδια (carbide) και νιτρίδια (nitride) που χρησιμοποιούνται για την παραγωγή εργαλείων κοπής και λείανσης. Η χρησιμότητα των κεραμικών υλικών οφείλεται στην αφθονία με την οποία τα συναντάμε στη φύση (και το αντίστοιχο χαμηλό κόστος) αλλά και στις ιδιότητές τους που είναι αρκετά διαφορετικές από αυτές των μετάλλων. Πιο συγκεκριμένα τα κεραμικά υλικά προσφέρουν υψηλή σκληρότητα\_δυσκαμψία αλλά και χαμηλή ολκιμότητα/πλαστικότητα, είναι δηλαδή σχετικά ψαθυρά (υψηλή αντοχή σε θλίψη, χαμηλή σε κάμψη/εφελκυσμό). Διαθέτουν επίσης καλά θερμομονωτικά και ηλεκτρομονωτικά χαρακτηριστικά, χημική σταθερότητα και αντοχή σε υψηλές θερμοκρασίες (υψηλό σημείο τήξης), ενώ μπορούν να είναι διαφανή αλλά και βιοσυμβατά, ιδιότητες που τα καθιστούν κατάλληλα για διάφορες εφαρμογές. Οι παραπάνω ιδιότητες οφείλονται κυρίως στον τύπο των δεσμών μεταξύ των στοιχείων, οι οποίοι είναι ιοντικοί ή ομοιοπολικοί. Ακριβώς επειδή είναι σχετικά ψαθυρά και χαρακτηρίζονται από μικρή ολκιμότητα/πλαστικότητα, τα κεραμικά υλικά εμφανίζουν περισσότερους περιορισμούς στην επεξεργασία τους από τα μεταλλικά. Έτσι τεχνικές όπως η διαμόρφωση και η κοπή είναι δύσκολο να εφαρμοστούν σε κεραμικά υλικά. Από πλευράς μικροδομής τα κεραμικά υλικά μπορούν να διαχωριστούν σε δύο κατηγορίες, τα κρυσταλλικά και τα άμορφα (μη κρυσταλλικά). Η πρώτη ύλη για το σχηματισμό κρυσταλλικών κεραμικών είναι σε μορφή κόκκων οι οποίοι επεξεργάζονται («ψήνονται») σε υψηλές θερμοκρασίες, κάτω από το σημείο τήξης, έτσι ώστε να διαμορφωθεί ο δεσμός μεταξύ των κόκκων. Τα άμορφα κεραμικά, όπως το γυαλί, σχηματίζονται μετά από τήξη σε υψηλή θερμοκρασία, χύτευση και σχετικά γρήγορη επανα-στερεοποίηση, που δεν αφήνει τον απαραίτητο χρόνο για τον σχηματισμό της κρυσταλλικής δομής Πολυμερή Τα πολυμερή υλικά (polymers) είναι ενώσεις που αποτελούνται από μακρομόρια, δηλαδή σύνθετα μόρια (αλυσίδες) που σχηματίζονται με την επανάληψη απλούστερων μορίων. Πολυμερή παράγονται με φυσικές διαδικασίες, όπως τα βιοπολυμερή που παράγονται από ζωντανούς οργανισμούς (π.χ. κυτταρίνη, φυσικό λάστιχο, πρωτεΐνες κα) αλλά και τεχνητά, όπως τα διάφορα συνθετικά πολυμερή που αποτελούν μια πολύ σημαντική κατηγορία υλικών για τον κλάδο της μεταποίησης. Τα συνθετικά πολυμερή ταξινομούνται σε θερμοπλαστικά (thermoplastics), θερμοσκληρυνόμενα (thermosets) και ελαστομερή (elastomers). Τα θερμοπλαστικά πολυμερή (όπως τα πολυαιθυλένιο, πολυστυρένιο, ABS, Νάιλον κα) είναι υλικά που διατηρούνται σε στερεή κατάσταση σε θερμοκρασία δωματίου αλλά μπορούν να περάσουν σε ρευστή ή ημίρρευστη κατάσταση σε σχετικά χαμηλές θερμοκρασίες και να επαναστερεοποιηθούν. Αυτή η διαδικασία μπορεί να επαναληφθεί αρκετές φορές χωρίς να παρουσιαστεί μεγάλη υποβάθμιση των μακρομορίων. Αντίθετα, τα θερμοσκληρυνόμενα πολυμερή (όπως τα διάφορα είδη πολυουρεθανών, πολυεστέρων, εποξειδικών ρητινών κλπ.) δεν διαθέτουν αυτή τη δυνατότητα αλλαγής μορφής μέσω τήξης και στερεοποίησης μετά από την αρχική διαδικασία μορφοποίησης και σχηματισμού τους. Η αρχική μορφοποίηση των θερμοσκληρυνόμενων επιτυγχάνεται είτε με χύτευση είτε με χημικές διεργασίες (αντίδραση μεταξύ δύο ή περισσότερων συστατικών). Τα θερμοσκληρυνόμενα διαθέτουν συνήθως υψηλότερη αντοχή και υψηλότερο σημείο τήξης από τα θερμοπλαστικά, αλλά είναι πιο ψαθυρά. Λόγος για αυτό είναι το σχετικά μεγαλύτερο μέγεθος και η τριδιάστατη δομή των μακρομορίων που τα αποτελούν. Τα ελαστομερή είναι πολυμερή με εξαιρετικά ελαστική συμπεριφορά σε σχετικά μικρές δυνάμεις. Η δομή τους προσομοιάζει περισσότερο αυτή των θερμοσκληρυνόμενων παρότι διαθέτουν αρκετά διαφορετικές μηχανικές από αυτά. 8\n9 Σε σύγκριση με τις άλλες δύο οικογένειες υλικών τα πολυμερή, ειδικά τα συνθετικά πλαστικά, παρουσιάζουν κάποιες ενδιαφέρουσες ιδιότητες που τα καθιστούν κατάλληλα για συγκεκριμένες εφαρμογές. Τέτοιες ιδιότητες είναι η σχετικά χαμηλή πυκνότητα, ο σχετικά καλός λόγος αντοχής προς βάρος, η ικανοποιητική αντοχή στη διάβρωση και η χαμηλή αγωγιμότητα σε θέρμανση και ηλεκτρισμό. Το κόστος επίσης αρκετών πολυμερών σε συνδυασμό με τις σχετικά χαμηλές θερμοκρασίες και δυνάμεις που απαιτούνται για την επεξεργασία τους τα καθιστούν ευκολότερα στη μορφοποίηση από αντίστοιχα μέταλλα ή κεραμικά. Στον αντίποδα, η σχετικά χαμηλή μηχανική και θερμική αντοχή τους καθώς και η ευαισθησία τους στην έκθεση σε διάφορους τύπους ακτινοβολίας, όπως η φωτεινή, περιορίζει τη χρησιμότητά τους σε εφαρμογές που συνδυάζουν υψηλές καταπονήσεις, θερμοκρασίες και έκθεση σε αντίξοες περιβαλλοντικές συνθήκες Σύνθετα υλικά Τα σύνθετα υλικά (composites) αποτελούνται από δύο ή περισσότερα υλικά από διαφορετική οικογένεια (μέταλλα, κεραμικά, πολυμερή), τα οποία έχουν αρκετά διαφορετικές ιδιότητες και βρίσκονται πιθανώς και σε διαφορετικές φάσεις/καταστάσεις. Η συνδυασμένη αυτή χρήση αρκετά διαφορετικών υλικών οδηγεί στη δημιουργία ενός υλικού που διαθέτει ιδιαίτερες ιδιότητες, οι οποίες είναι επίσης αρκετά διαφορετικές και συνήθως καλύτερες από αυτές των συστατικών του. Τα σύνθετα υλικά μπορούν είναι είτε φυσικά, όπως το ξύλο, είτε τεχνητά. Τα συστατικά μέρη των τεχνητών σύνθετων, παράγονται συνήθως ανεξάρτητα και συνδυάζονται στη συνέχεια με ελεγχόμενο τρόπο έτσι ώστε να επιτευχθεί η επιθυμητή εσωτερική δομή και γεωμετρία, καθώς και οι επιθυμητές ιδιότητες. Στην πιο απλή μορφή τους αποτελούνται από δύο μέρη: την μήτρα (matrix), η οποία καλύπτει το μεγαλύτερο ποσοστό όγκου του σύνθετου και την ενίσχυση (reinforcement) η οποία βρίσκεται εμπεδωμένη στη μήτρα. Όπως είναι προφανές η ενίσχυση χρησιμοποιείται για την βελτίωση της αντοχής του σύνθετου υλικού και είναι συνήθως υπό μορφή ινών (fiber), σωματιδίων (particles), λεπτών φύλλων (flakes) ή τριχοειδών ινών (whiskers). Παραδείγματα σύνθετων υλικών αποτελούν ο υαλοβάμβακας (fiberglass), σύνθετο πολυμερούς-κεραμικού, μήτρα αλουμινίου ενισχυμένη με ίνες άνθρακα, και οι διάφοροι τύποι κεραμομεταλλικών σύνθετων (cermet), όπως τα βιοκεραμικά, τα οποία αποτελούνται κυρίως από κάποιου είδους κεραμικό εμπεδωμένο σε μεταλλική μήτρα. Υπό μια έννοια τα σύνθετα υλικά αποτελούν τον πιο ενδιαφέροντα τύπο υλικών λόγω ακριβώς της σύνθετης και πολύπλοκης δομής τους η οποία μπορεί να προσαρμοστεί/ σχεδιαστεί για συγκεκριμένες εφαρμογές. Έτσι στην κατασκευαστική πρακτική συναντά κανείς σύνθετα υλικά που συνδυάζουν υψηλή μηχανική αντοχή καθώς και αντοχή στη διάβρωση με μικρό βάρος. Τα σύνθετα υλικά έχουν επίσης κάποια ιδιαίτερα χαρακτηριστικά που μπορεί να εκληφθούν και ως αρνητικά, π.χ. είναι συνήθως ανισότροπα, παρουσιάζουν δηλαδή διαφορετικές μηχανικές ιδιότητες σε φόρτιση από διαφορετικές κατευθύνσεις. Το κόστος παρασκευής και επεξεργασίας τους μπορεί να είναι επίσης σχετικά υψηλό γιατί απαιτεί αρκετή εργασία και πραγματοποιείται σε μικρότερους όγκους. Ανάλογα με τα συστατικά μέρη διαφοροποιούνται οι μέθοδοι επεξεργασίας και σχηματισμού σύνθετων υλικών. Έτσι για σύνθετα υλικά με πολυμερή μήτρα χρησιμοποιούνται συχνά μέθοδοι χύτευσης, ενώ για κεραμικής μήτρας σύνθετα χρησιμοποιούνται συχνά τεχνικές επεξεργασίας κόκκων. Μια συνηθισμένη τεχνική μορφοποίησης προϊόντων από σύνθετα υλικά είναι η εναπόθεση επάλληλων στρώσεων από τα διάφορα συστατικά μέρη (Σχ. 1.8), τα οποία σχηματίζουν έτσι ένα στρωματικό σύνθετο υλικό ή προϊόν (laminar composite). Η τεχνική αυτή χρησιμοποιείται συχνά όταν απαιτείται πιο ορθοτροπική συμπεριφορά από το σύνθετο υλικό. 9\n10 Σχήμα 1.8. Σχηματική απεικόνιση στρωματικού σύνθετου υλικού ( Composite 3d by PerOX - Own work. Licensed under Public Domain via Commons). 1.4 Παραγωγικός εξοπλισμός και εργαλεία Πολλές από τις τεχνικές που περιγράφηκαν παραπάνω εφαρμόζονται από τον άνθρωπο εδώ και χιλιάδες χρόνια με τη χρήση κυρίως εργαλείων αλλά και κάποιων μηχανών, που τροφοδοτούνταν με ενέργεια από τον άνθρωπο, τα ζώα αλλά ή την φύση (νερό, αέρας). Η χρήση μηχανών για τη μεταφορά και την επεξεργασία υλικών επεκτάθηκε την περίοδο της βιομηχανικής επανάστασης, όπου και έγινε δυνατή η εκμετάλλευση και άλλων πηγών ενέργειας, κυρίως των ορυκτών καυσίμων. Στο πεδίο της μεταποίησης η τεχνολογική εξέλιξη συνδυάστηκε με μια αλλαγή στον τρόπο οργάνωσης της παραγωγής, όπου επεκτάθηκε σταδιακά το μοντέλο της μεγάλης βιομηχανικής μονάδας αντί για την εξατομικευμένη παραγωγή από εξειδικευμένους τεχνίτες. Στη σημερινή εποχή χρησιμοποιείται μηχανικός εξοπλισμός για όλες σχεδόν των ειδών τις κατεργασίες, ειδικά όταν αυτές αφορούν μαζική βιομηχανική παραγωγή. Έτσι στο βιομηχανικό πλαίσιο θα βρει κανείς μηχανές σφυρηλάτησης και συγκόλλησης, πρέσες, εργαλειομηχανές, εξοπλισμό αυτόματης τοποθέτησης και προσαρμογής εξαρτημάτων (όπως αυτός που χρησιμοποιούνται στη βιομηχανία ηλεκτρονικών) και διάφορα άλλα είδη μηχανών και εξοπλισμού. Ανάλογα με το βαθμό εξειδίκευσης στη χρήση μιας μηχανής έχουμε τις μηχανές γενικού σκοπού, οι οποίες μπορούν να προσαρμοστούν για την εκτέλεση διάφορων εργασιών, και τις μηχανές ειδικού σκοπού, οι οποίες χρησιμοποιούνται για την παραγωγή σχετικά μικρής ποικιλίας προϊόντων (πολλές φορές μόνο ενός). Παράδειγμα μηχανής γενικού σκοπού είναι η τυπική εργαλειομηχανή (machine tool), η οποία μπορεί να χρησιμοποιηθεί για την εκτέλεση διάφορων κατεργασιών κοπής / αφαίρεσης υλικού (Σχ. 1.9). Λόγω της ευελιξίας τους οι εργαλειομηχανές χρησιμοποιούνται κυρίως για την παραγωγή εξαρτημάτων για άλλο παραγωγικό εξοπλισμό, και εργαλείων μαζικής παραγωγής (συνήθως, καλούπια ή μήτρες). Υπό μια έννοια η εργαλειομηχανή μπορεί να θεωρηθεί η «μητέρα» όλων των παραγωγικών μηχανών. Η προσαρμογή των μηχανών γενικού σκοπού επιτυγχάνεται συνήθως με την επιλογή των κατάλληλων εργαλείων. Για παράδειγμα μια μηχανή χύτευσης ή διαμόρφωσης μπορεί να προσαρμοστεί στην παραγωγή διαφορετικών προϊόντων, ανάλογα με την χρήση των κατάλληλων καλουπιών/μητρών. Τα εργαλεία παραγωγής σχεδιάζονται με βάση το σχέδιο του προϊόντος και αποτελούν σημαντικό παράγοντα κόστους για πολλές τεχνικές κατεργασίας. 10\n11 Σχήμα 1.9. Εργαλειομηχανή κατεργασίας μετάλλων ( NREC Machine Shop Workstation by Rob NREC - Own work. Licensed under CC BY-SA 3.0 via Commons). Η προσαρμογή των εργαλείων σε μια μηχανή γενικού σκοπού, π.χ. η αλλαγή καλουπιού σε μια μηχανή χύτευσης, μπορεί να χρειαστεί σημαντικό χρονικό διάστημα, κατά το οποίο δεν πραγματοποιείται προφανώς κάποια επεξεργασία και θεωρείται ανεκμετάλλευτος («νεκρός») χρόνος για την μηχανή και την παραγωγή. Για να περιοριστεί το ποσοστό αυτού του χρόνου η παραγωγή συνήθως οργανώνεται σε παρτίδες. Μια άλλη προσέγγιση στη μείωση αυτού του χρόνου εστιάζει στη σχεδίαση μηχανών που επιτρέπουν τη γρήγορη αλλαγή εργαλείων έτσι ώστε να είναι δυνατή η ταχεία αλλαγή παραγωγής από ένα προϊόν σε άλλο. Περαιτέρω μείωση του χρόνου παραγωγής είναι συνήθως δυνατή μόνο με την εισαγωγή κάποιων αυτόματων μηχανισμών επιτέλεσης συγκεκριμένων λειτουργιών (π.χ. αυτόματος μηχανισμός τροφοδοσίας) ή με την αφαίρεση μηχανισμών προσαρμογής (π.χ. πλήρης ενσωμάτωση του εργαλείου στη μηχανή, το οποίο δε μπορεί να αλλαχθεί). Οι προσαρμογές αυτές γίνονται με βάση ένα προϊόν και δικαιολογούνται οικονομικά μόνο για μεγάλο όγκο παραγωγής. Στην περίπτωση αυτή έχουμε μια μηχανή ειδικού σκοπού που είναι συνήθως ακριβότερη από την αντίστοιχη γενική, αλλά επιτρέπει την ταχύτερη και φθηνότερη παραγωγή μεγάλου όγκου προϊόντων (Σχ. 1.10). 11\n12 Σχήμα Μηχανή τοποθέτησης/συγκόλλησης ηλεκτρονικών εξαρτημάτων σε πλακέτα ( Pick and place internals of surface mount machine by Peripitus - Own work. Licensed under CC BY-SA 3.0 via Commons). 1.5 Άλλες λειτουργίες παραγωγικής μονάδας Πέρα από τη βασική λειτουργία μιας μονάδας μεταποίησης, που αφορά συνήθως στην επεξεργασία των υλικών, υπάρχουν οι υποστηρικτικές αλλά εξαιρετικά σημαντικά λειτουργίες της μεταφοράς και αποθήκευσης υλικών, ελέγχου και δοκιμών, και οργάνωσης/διαχείρισης. Για τη μεταφορά των υλικών μεταξύ του χώρου επεξεργασίας και των αποθηκών πρώτων υλών και έτοιμων προϊόντων, καθώς και για τη διασύνδεση των σταθμών επεξεργασίας χρησιμοποιείται διαφορών τύπων εξοπλισμός. Στα περισσότερα εργοστάσια το μεγαλύτερο ποσοστό χρόνου αφορά χρόνους μετακίνησης και παραμονής σε αποθηκευτικούς χώρους. Ένα μεγάλο μέρος επίσης του εργατικού κόστους μιας παραγωγικής διαδικασίας συνδέεται με το κόστος εργασίας που απαιτείται για τη μεταφορά και την αποθήκευση αυτών των υλικών. Σε ένα χαρακτηριστικό παράδειγμα αναφέρεται ότι σε ένα τυπικό εργοστάσιο κατεργασίας μεταλλικών προϊόντων σε παρτίδες ή κατάστημα ειδικών εργασιών μέχρι και 95% του χρόνου διεκπεραίωσης παραγωγής ενός προϊόντος αναλώνεται είτε σε εργασίες μεταφοράς του είτε σε αναμονή μεταξύ των διάφορων σταδίων της διαδικασίας παραγωγής. Από το υπόλοιπο 5%, που δαπανάται στην επεξεργασία, μόλις το 30% (1,5% του συνολικού χρόνου) αφορά στον χρόνο επεξεργασίας στη μηχανή, ενώ το υπόλοιπο 70% σχετίζεται με τις εργασίες τοποθέτησης, απομάκρυνσης και ελέγχου. Ο ποιοτικός έλεγχος ενός προϊόντος περιλαμβάνει εργασίες επιθεώρησης και δοκιμών έτσι ώστε να εξασφαλισθεί ότι το προϊόν πληροί τις απαιτούμενες προδιαγραφές. Η επιθεώρηση σχετίζεται συνήθως με τη 12\n13 μέτρηση επιλεγμένων χαρακτηριστικών του προϊόντος, όπως οι διαστάσεις του, και τη σύγκριση των μετρήσεων με το αρχικό σχέδιο. Αντίστοιχα οι δοκιμές εστιάζουν στα λειτουργικά χαρακτηριστικά του προϊόντος, π.χ. κατά πόσο τα διάφορα στοιχεία μιας ηλεκτρικής οθόνης λειτουργούν όπως πρέπει. 1.6 Παραγωγική Διαδικασία Η κατασκευή ενός προϊόντος με μεθόδους μεταποίησης επιτυγχάνεται με τη συνδυασμένη εφαρμογή/χρήση εργασίας, ενέργειας, εργαλείων και εξοπλισμού (πόροι ή συντελεστές παραγωγής). Η απαιτούμενη ανθρώπινη ενέργεια καταναλώνεται κυρίως στον έλεγχο, στην επίβλεψη, στη διαχείριση και στο σχεδιασμό της κατασκευαστικής διαδικασίας και σε πολύ μικρότερο πλέον βαθμό σε αυτή καθαυτή την επεξεργασία των υλικών. Για την κατασκευή του τελικού προϊόντος απαιτούνται συνήθως περισσότερα τους ενός στάδια επεξεργασίας τα οποία συγκροτούν την κατασκευαστική διαδικασία. Η κατασκευαστική διαδικασία σχεδιάζεται με βάση τις απαιτήσεις και τους περιορισμούς που έχουν διαμορφωθεί κατά το σχεδιασμό του προϊόντος. Τελικό προϊόν της διαδικασίας αποτελούν τα επεξεργασμένα υλικά εξάγεται καθώς και μια ποσότητα απορριμμάτων, τα οποία είναι είτε φυσικό επακόλουθο της μεθόδου (υποπροϊόντα, υπολείμματα, απόβλητα) είτε ελαττωματικά προϊόντα (Σχ. 1.11). Η ελαχιστοποίηση και η εκμετάλλευση αυτών των απορριμμάτων καθώς και η βέλτιστη εκμετάλλευση των συντελεστών παραγωγής αποτελεί βασικό στόχο της διοικητικής επιστήμης αλλά και των επιστημών που ασχολούνται με τη μελέτη και τη βελτίωση των κατασκευαστικών μεθόδων. Σχήμα Η τεχνική και οικονομική διάσταση της κατασκευαστικής διαδικασίας. Από οικονομικής πλευράς η διαδικασία της μεταποίησης προσθέτει οικονομική αξία στα αρχικά υλικά, καθώς τα μετασχηματίζει σε νέα προϊόντα υψηλότερης αξίας ή/και χρησιμότητας για τον πελάτη. Για πολλά προϊόντα, ο κατασκευαστικός κρίκος στην αλυσίδα παραγωγής και διάθεσης (supply chain) αποτελεί το στάδιο που προστίθεται το μεγαλύτερο ποσοστό αξίας, επειδή απαιτεί το μεγαλύτερο ποσοστό χρόνου ή/και ενέργειας καθώς και υψηλό βαθμό τεχνογνωσίας. Η διαδικασία κατασκευής ενός προϊόντος καθορίζεται από διάφορους παράγοντες, τεχνικούς και οικονομικούς. Στους τεχνικούς παράγοντες συμπεριλαμβάνονται το υλικό από το οποίο πρέπει να κατασκευαστεί το προϊόν και οι σχετικές ιδιότητες (φυσικές, θερμικές, χημικές κλπ.), η γεωμετρική πολυπλοκότητα της μορφής του, η απαιτούμενη ακρίβεια στην απόδοση της μορφής καθώς και η επιθυμητή ποιότητα επιφάνειας. Το υλικό αποτελεί στις περισσότερες περιπτώσεις το βασικό παράγοντα καθορισμού της διαδικασίας κατασκευής, καθώς δεν μπορούν όλα τα υλικά να κατεργαστούν αποτελεσματικά με όλες τις μεθόδους (πχ. δεν είναι δυνατή η διαμόρφωση κεραμικών υλικών, ενώ η κοπή πλαστικών παρουσιάζει δυσκολίες). Η πολυπλοκότητα της μορφής και η ακρίβεια στην απόδοση της είναι επίσης σημαντικοί 13\n14 παράγοντες, καθώς διαφορετικές τεχνικές πετυχαίνουν διαφορετικούς βαθμούς ακρίβειας (π.χ. η κοπή είναι συνήθως πιο ακριβής από την χύτευση). Η ποιότητα της επιφάνειας είναι, επίσης, ένας παράγοντας επιλογής αν και λιγότερο σημαντικός, διότι μπορεί, σε αρκετές περιπτώσεις, να βελτιωθεί σχετικά εύκολα με μια δευτερεύουσα επεξεργασία (με επιπλέον βέβαια κόστος). Στους οικονομικούς παράγοντες συμπεριλαμβάνονται το κόστος, η ταχύτητα, ο όγκος και η ευελιξία παραγωγής. Το κόστος παραγωγής αφορά αποτελεί το βασικό παράγοντα και καθορίζεται σε μεγάλο βαθμό από την αγορά. Ανάλογα με τη διαδικασία παραγωγής παρουσιάζει διάφορους βαθμούς αλληλεξάρτησης με τους άλλους παράγοντες. Για παράδειγμα το κόστος παραγωγής ανά τεμάχιο με μια τεχνική χύτευσης με σταθερό καλούπι μειώνεται καθώς αυξάνεται ο όγκος παραγωγής, καθώς το κόστος δημιουργίας του καλουπιού διαμοιράζεται σε περισσότερες μονάδες (το ίδιο προφανώς ισχύει για όλες τις μεθόδους με ακριβά εργαλεία παραγωγής). Αντίθετα, κατεργασίες κοπής ή προσθετικής κατασκευής παρουσιάζουν ελάχιστες οικονομίες κλίμακας και είναι συνεπώς ασύμφορες για μεγάλη ποσότητα παραγωγής. Η ταχύτητα παραγωγής καθορίζεται επίσης από τις απαιτήσεις των πελατών αλλά συσχετίζεται επίσης με την ευελιξία, τον επιθυμητό δηλαδή βαθμό ευκολίας στην τροποποίηση της ποσότητας παραγωγής αλλά και των χαρακτηριστικών του προϊόντος. Μια τυπική διαδικασία παραγωγής ενός διακριτού προϊόντος συμπεριλαμβάνει συνήθως μια πρωτεύουσα φάση μορφοποίησης, μία ή περισσότερες δευτερεύουσες φάσεις περαιτέρω κατεργασίας, τεχνικές για τη ενίσχυση των ιδιοτήτων και τεχνικές τελικής επεξεργασίας / φινιρίσματος (Πίν. 1.1). Η πρωτεύουσα μέθοδος κατεργασίας καθορίζει, συνήθως, την αρχική μορφή της πρώτης ύλης ή τη βασική μορφή, η οποία τελειοποιείται και αποδίδεται με ακρίβεια στη φάση της δευτερεύουσας κατεργασίας μορφοποίησης. Η επιλογή πρωτεύουσας και δευτερεύουσας μεθόδου συσχετίζονται άμεσα, για παράδειγμα μια πρωτεύουσα τεχνική χύτευσης ακολουθείται συνήθως από μία δευτερεύουσα κατεργασία κοπής. Αυτό συμβαίνει διότι οι κατεργασίες κοπής τείνουν να παράγουν μεγάλα ποσά αποβλήτων και απορριμμάτων καθώς και να απαιτούν μεγάλο χρόνο επεξεργασίας, καθιστώντας την απευθείας κοπή οικονομικά ασύμφορη. Αντίθετα οι τεχνικές χύτευσης (αλλά και διαμόρφωσης) έχουν υψηλότερο ποσοστό εκμετάλλευσης υλικού/χρόνου και για αυτό χρησιμοποιούνται για να αποδώσουν στο κομμάτι μια αρχική μορφή, η οποία τελειοποιείται με μια δευτερεύουσα κατεργασία κοπής. Οι κατεργασίες που μορφοποιούν το τελικό αντικείμενο με ελάχιστη απώλεια πρώτης ύλης περιγράφονται συνήθως και ως κατεργασίες μορφοποίησης στην τελική μορφή ή τις τελικές διαστάσεις (net-shape processes). Αντίστοιχα οι κατεργασίες που απαιτούν ένα δεύτερο στάδιο αφαίρεσης υλικού περιγράφονται με τον όρο τεχνικές μορφοποίησης σε ημιτελική μορφή (near-net-shape processes). Πρωτεύουσα μέθοδος Δευτερεύουσα μέθοδος Μέθοδος βελτίωσης ιδιοτήτων Τεχνική Τελειοποίησης Χύτευση σε άμμο Κοπή, Λείανση (προαιρετική) Βαφή Χύτευση με πίεση (Δεν απαιτείται συνήθως) (προαιρετική) Βαφή Έγχυση με πίεση (Δεν απαιτείται συνήθως) (καμία) (καμία) Έγχυση με πίεση Φύσημα σε καλούπια Θερμική επεξεργασία (καμία) Διέλαση φύλλων Διάτμηση, Πρεσάρισμα (καμία) Επιμετάλλωση, Βαφή Σφυρηλάτηση Κοπή (καμία) Επιμετάλλωση, Βαφή Διέλαση ράβδων Κοπή Θερμική επεξεργασία Επιμετάλλωση, Βαφή Παραγωγή κόκκων Συμπύκνωση κόκκων με Συσσωμάτωση Βαφή μήτρες Εξέλαση νήματος Τριδιάστατη εκτύπωση (καμία) Βαφή Πίνακας 1.1. Τυπικές διαδικασίες κατασκευής προϊόντων. Οι φάσεις μορφοποίησης ακολουθούνται, συχνά, από εργασίες βελτίωσης των ιδιοτήτων του υλικού, επεξεργασίας των επιφανειών του ή και των δύο. Οι εργασίες επεξεργασίας της επιφάνειας, όπως εργασίες λείανσης και βαφής, αποτελούν, συνήθως, το τελευταίο στάδιο και για αυτό αποδίδονται με τον όρο εργασίες φινιρίσματος (finishing operations). Στον πίνακα συνοψίζονται κάποιες τυπικές διαδικασίες για την 14\n15 κατασκευή ενός προϊόντος. Η διαδικασία κατασκευής αποτυπώνεται συνήθως σε ένα διάγραμμα ροής (flow diagram) ή σε ένα φύλλο εργασιών ή οδηγιών κατασκευής (route sheet) το οποίο περιλαμβάνει και άλλες τεχνικές λεπτομέρειες, όπως ο εξοπλισμός και τα εργαλεία που θα χρησιμοποιηθούν σε κάθε στάδιο και οι κατασκευαστικές παράμετροι (περισσότερα στο Κεφ. 2). Τα προϊόντα μιας διαδικασίας κατασκευής χρησιμοποιούνται, συχνά, για την παραγωγή πιο σύνθετων κατασκευών μέσω συναρμολόγησης. Η πιο απλή διαδικασία συναρμολόγησης περιλαμβάνει διαδοχικές στάδια προσθήκης εξαρτημάτων σε μία γραμμή συναρμολόγησης, αποτελούμενη από σταθμούς εργασίας. Σε πιο σύνθετα προϊόντα η πορεία των επιμέρους εξαρτημάτων είναι πιο σύνθετη και επιτελείται σταδιακά σε σταθμούς εργασίας, όπου ένας εργαζόμενος ή μια ομάδα εργαζόμενων συναρμολογεί τα επιμέρους εξαρτήματα σε υποσυναρμολογήματα, τα οποία συνενώνονται στη συνέχεια έτσι ώστε να διαμορφωθεί το τελικό προϊόν. Η διαδικασία συναρμολόγησης περιγράφεται επίσης σε διαγράμματα συναρμολόγησης (assembly diagram/gozinto chart) ή φύλλα συναρμολόγησης, τα οποία περιέχουν συγκεκριμένες οδηγίες καθώς και τον εξοπλισμό που θα χρησιμοποιηθεί (Σχ. 1.12). Σχήμα Διάγραμμα συναρμολόγησης σύνθετου προϊόντος (diagram-29887_960_720.png, Pixabay, licenced under CC0). 1.7 Στόχοι και οργάνωση παραγωγής Η διοίκηση μιας παραγωγικής μονάδας αφορά στο σχεδιασμό, στην οργάνωση και τη διαχείριση της λειτουργίας της. Βασικό στόχο όλων των παραπάνω αποτελεί η όσο το δυνατόν πιο αποδοτική εκμετάλλευση των διαθέσιμων πόρων για την κάλυψη δεδομένων κοινωνικών αναγκών. Η οργάνωση της παραγωγικής διαδικασίας είναι συνήθως συνάρτηση του επιδιωκόμενου όγκου παραγωγής και της επιδιωκόμενης ποικιλίας προϊόντων. Ο όρος όγκος παραγωγής αναφέρεται στην ποσότητα προϊόντων που πρέπει να παραχθούν από τη μονάδα μέσα σε ένα συγκεκριμένο χρονικό διάστημα, συνήθως ένα έτος. Ο ετήσιος όγκος (ή ρυθμός) παραγωγής ορίζεται και ως δυναμικότητα του παραγωγικού συστήματος. Η ποικιλία προϊόντων, αντίστοιχα, αναφέρεται στο πόσα διαφορετικά προϊόντα προβλέπεται να παραχθούν από μια μονάδα. Μεταξύ των δύο αυτών παραγόντων υπάρχει συνήθως μια αντίστροφη σχέση, και έτσι η οικονομική παραγωγή μεγάλης ποσότητας προϊόντων επιβάλει συνήθως μικρή ποικιλία προϊόντων, ενώ αντίστροφα, μεγάλη ποικιλία προϊόντων συνδέεται συνήθως με μικρούς σχετικά όγκους παραγωγής. 15\n16 Το πιο σύνηθες μέτρο της αποδοτικότητας μιας παραγωγικής μονάδας είναι η παραγωγικότητα, ο λόγος δηλαδή της παραχθείσας ποσότητας (έξοδος) προς τους πόρους που αναλώθηκαν για την παραγωγή της (είσοδος). Οι παράγοντες που συντελούν στην επίτευξη ενός δεδομένου παραγωγικού αποτελέσματος είναι πολλοί και πολλές φορές αλληλοσχετιζόμενοι, έτσι ο δείκτης της παραγωγικότητας είναι συχνά δύσκολο να υπολογιστεί με μεγάλη ακρίβεια. Παρόλ αυτά η παραγωγικότητα αποτελεί ένα καλό μέτρο για την αξιολόγηση της λειτουργίας μιας παραγωγικής μονάδας στην πάροδο του χρόνου. Η έννοια της παραγωγικότητας συνδέεται σε πολύ μεγάλο βαθμό με αυτή του κόστους παραγωγής. Καθώς το κόστος παραγωγής είναι ένα μέτρο της θυσίας σε πόρους που απαιτείται για την παραγωγή μιας δεδομένης ποσότητας με δεδομένη διαδικασία, είναι προφανές ότι όσο μικρότερο το κόστος τόσο καλύτερη η παραγωγικότητα, άρα και η αποδοτικότητα μια παραγωγικής μονάδας. Η σχέση μεταξύ κόστους και όγκου παραγωγής εκφράζεται καλύτερα με το δείκτη του κόστους ανά τεμάχιο ή μονάδα προϊόντος. Όσο μικρότερο το κόστος ανά τεμάχιο τόσο καλύτερη η παραγωγική διαδικασία/μονάδα, καθώς το μικρό κόστος ανά τεμάχιο συνεπάγεται χαμηλότερη τιμή για τους καταναλωτές αλλά και μεγαλύτερα περιθώρια κέρδους για την επιχείρηση. Πέρα από τη μεγιστοποίηση της παραγωγικότητας και την ελαχιστοποίηση του κόστος που αποτελούν βασικούς στόχους, η διοίκηση μιας παραγωγικής μονάδας εστιάζει την προσοχή της και σε μια σειρά από άλλους λειτουργικούς στόχους. Οι στόχοι αυτοί συνδέονται με την ταχύτητα, την αξιοπιστία, και την ποιότητα της παραγωγικής διαδικασίας. Για την μέτρηση του βαθμού επίτευξης καθενός από αυτούς τους στόχους χρησιμοποιούνται διάφορα μέτρα ή δείκτες απόδοσης. Η ταχύτητα μετράται συνήθως με το χρόνο κύκλου μιας μονάδας, το χρόνο που παρεμβάλλεται μεταξύ δύο μονάδων προϊόντος που εξέρχονται από την παραγωγή. Για τη μέτρηση της ταχύτητας παραγωγής χρησιμοποιείται και ο ρυθμός παραγωγής που είναι το αντίστροφο του χρόνου κύκλου, πόσες δηλαδή μονάδες προϊόντος παράγονται σε δεδομένο χρονικό διάστημα (ώρα, ημέρα, μήνα κοκ). Μέτρο της ταχύτητας παραγωγής ενός συστήματος είναι και ο χρόνος διεκπεραίωσης, ο χρόνος δηλαδή που παρεμβάλλεται μεταξύ της έναρξης παραγωγής μιας συγκεκριμένης παραγγελίας (την αποστολή μιας εντολής παραγωγής) και της εξόδου των σχετικών προϊόντων από το σύστημα. Σε κάποια συστήματα παραγωγής ο χρόνος διεκπεραίωσης είναι σχετικά μεγάλος διότι οι μονάδες (τεμάχια) υπό επεξεργασία περνούν μεγάλο χρονικό διάστημα στο σύστημα περιμένοντας ή αποθηκευμένες σε ενδιάμεσα στάδια. Η επίτευξη υψηλής ταχύτητας παραγωγής είναι επιθυμητή, τόσο για την καλύτερη εκμετάλλευση των πόρων (λιγότερες ανενεργός χρόνος μηχανών, λιγότερες μονάδες υπό επεξεργασία) και την ταχύτερη εξυπηρέτηση των πελατών, όσο και για τη μείωση του ρίσκου που συνδέεται με τις προβλέψεις του επιπέδου ζήτησης και την ταχύτερη ανταπόκριση σε αλλαγές στην αγορά και το περιβάλλον. Η ποιότητα ενός προϊόντος είναι μια πολυσύνθετη έννοια που σε χρησιμοποιείται για την περιγραφή διάφορων ιδιοτήτων ενός προϊόντος, όπως το κατά πόσο συμμορφώνεται στις προσδοκίες του πελάτη, πόσα διαφορετικά χαρακτηριστικά διαθέτει, ποια είναι η σχέση των προσφερόμενων χαρακτηριστικών προς την τιμή, σε ποιο βαθμό εμφανίζονται βλάβες ή φθορές στο προϊόν με την πάροδο του χρόνου κοκ. Στο πλαίσιο της παραγωγής, η ποιότητα ενός συστήματος ή διαδικασίας παραγωγής συνδέεται συνήθως με τον αριθμό των ελαττωματικών προϊόντων (προϊόντα εκτός των οριζόμενων προδιαγραφών) που παράγονται. Προφανώς, όσο λιγότερα τα λάθη στην παραγωγική διαδικασία και τα ελαττωματικά προϊόντα, τόσο μικρότερο το κόστος επιστροφών/επισκευών και τόσο καλύτερη η εικόνα της επιχείρησης. Η ποιότητα και η ταχύτητα μιας παραγωγικής διαδικασίας συνδέονται και με την αξιοπιστία της, η οποία μετριέται συνήθως με το χρόνο καθυστέρησης στην παράδοση προϊόντων είτε στον πελάτη είτε σε επόμενα στάδια της αλυσίδας εφοδιασμού. Η ανάπτυξη και η εφαρμογή διάφορων τεχνολογικών και οργανωτικών μεθόδων ουσιαστικά εστιάζει σε κάποιον ή κάποιους από αυτούς τους στόχους. Έτσι η εισαγωγή της γραμμής παραγωγής (production line) στις αρχές του 20 ου αιώνα και η εφαρμογή των μεθόδων λιτής παραγωγής (lean production) τις τελευταίες δεκαετίες, είχαν ως στόχο τη μείωση του κόστους και του χρόνου παραγωγής, μέσω μείωσης του χρόνου μεταφοράς υλικών, της συχνότητας σφαλμάτων και του χρόνου επισκευής, των μονάδων υπό επεξεργασία και των ενδιάμεσων αποθεμάτων, και γενικώς μέσω της εξάλειψης κάθε είδους «σπατάλης» (waste) στη διαδικασία παραγωγής (Σχ. 1.13). Η ανάπτυξη της προσέγγισης της Διοίκησης Ολικής Ποιότητας, αντίστοιχα, έδωσε έμφαση στην επίτευξη παραγωγής εξαιρετικά υψηλής ποιότητας μέσω της εξάλειψης των ελαττωματικών προϊόντων. Επειδή, ωστόσο, οι στόχοι είναι πολλές φορές αλληλένδετοι, η εισαγωγή καινοτομιών στην παραγωγή έχει θετικές επιδράσεις σε πολλούς στόχους, π.χ. η εξάλειψη των 16\n17 ελαττωματικών βελτιώνει την ποιότητα της παραγωγής αλλά μειώνει και το συνολικό κόστος, καθώς μειώνει το κόστος επιστροφών και επισκευών. Αντίστοιχα, η εξάλειψη αιτιών που οδηγούν σε συχνές βλάβες του εξοπλισμού βελτιώνει, πέρα από την εκμετάλλευση του εξοπλισμού, και την ποιότητα των προϊόντων. Σχήμα Το «σπίτι» της λιτής παραγωγής όπως αναπτύχθηκε από την Toyota (προσαρμογή του Lean manufactory house by Laurensvanlieshout from nl. Licensed under CC BY-SA 3.0 via Commons). Στο σημείο αυτό πρέπει να επισημανθεί, επίσης, ότι οι παραπάνω στόχοι δεν εξετάζονται στατικά στο χρόνο, αντίθετα υπάρχει μια συνεχής πίεση για βελτίωση της παραγωγικής διαδικασίας και του προϊόντος ως προς όλες τις πλευρές (κόστος, ποιότητα, χρόνος). Η πίεση αυτή οφείλεται εν μέρει από τον ανταγωνισμό και την εξέλιξη της τεχνολογίας, αλλά και σε κοινωνικούς λόγους (παραγωγή αγαθών για αυξανόμενο πληθυσμό) σε συνδυασμό με την ανάγκη για καλύτερη εκμετάλλευση των πόρων του πλανήτη. Στο πλαίσιο αυτό οι περισσότερες παραγωγικές επιχειρήσεις ακολουθούν μια φιλοσοφία συνεχούς βελτίωσης (continuous improvement), που ως σκοπό έχει την εξεύρεση και ανάπτυξη νέων τεχνικών και οργανωτικών μεθόδων για την παραγωγή και διανομή προϊόντων, που επιτυγχάνουν σημαντικές βελτιώσεις σε διάφορους στόχους χωρίς να επιβαρύνονται οι άλλοι (Σχ. 1.14). 17\n18 Σχήμα Ο κύκλος συνεχούς βελτίωσης μιας παραγωγικής μονάδας ( PDCA Process by Johannes Vietze - Own work. Licensed under CC BY-SA 3.0 via Commons). 1.8 Τύποι συστημάτων παραγωγής Η οργάνωση και ο τεχνολογικός εξοπλισμός μιας παραγωγικής μονάδας διακριτών προϊόντων εξαρτώνται σε μεγάλο βαθμό από το τι παράγει, ειδικά από την ποικιλία των προϊόντων που παράγει και τις αντίστοιχες ποσότητες παραγωγής. Η ποσότητα των προϊόντων ή όγκος παραγωγής μπορεί να κυμαίνεται από μερικές δεκάδες έως και εκατομμύρια μονάδες ανά έτος και συνήθως ταξινομείται στις εξής κατηγορίες: χαμηλός όγκος παραγωγής (1-100 τεμάχια/μονάδες προϊόντος) μεσαίος όγκος παραγωγής ( τεμάχια/μονάδες προϊόντος) και υψηλός όγκος παραγωγής (> τεμάχια/μονάδες προϊόντος). Αντίστοιχα, η ποικιλία των προϊόντων, δηλαδή πόσα διαφορετικά σχέδια ή τύποι προϊόντων παράγονται, μπορεί επίσης να χαρακτηριστεί ως χαμηλή (<10), μέτρια (10-100) ή υψηλή (>100). Τα όρια μεταξύ των κατηγοριών, τόσο για την ποσότητα όσο και για την ποικιλία, είναι κάπως αυθαίρετα και μπορούν να προσαρμοστούν κατά περίπτωση, αλλά συμβαδίζουν συνήθως με τις προαναφερθείσες τάξεις μεγέθους. Από οικονομική άποψη, παρατηρείται συνήθως μια αντιστρόφως ανάλογη σχέση μεταξύ της ποικιλίας και της ποσότητας. Έτσι, μεγάλη ποσότητα παραγωγής είναι συνήθως οικονομικά αποτελεσματική για μικρή ποικιλία προϊόντων. Αυτό έχει προφανείς συνέπειες στην οργάνωση και τη λειτουργία μιας παραγωγικής μονάδας, η οποία σχεδιάζεται και εξειδικεύεται σε έναν οικονομικά αποδοτικό συνδυασμό ποικιλίας και ποσότητας παραγωγής. Στο πλαίσιο αυτό διακρίνονται τρεις τύποι μονάδων ή συστημάτων παραγωγής διακριτών προϊόντων, το σύστημα μαζικής παραγωγής (mass production), το σύστημα παραγωγής σε παρτίδες (batch production) και το σύστημα ειδικών εργασιών (job-shop production). Μια μονάδα μαζικής παραγωγής παράγει σχετικά μικρή ποικιλία προϊόντων σε μεγάλους αριθμούς (όγκους) παραγωγής. Παράδειγμα τέτοιου τύπου συστήματος αποτελεί οι σύγχρονες συναρμολόγησης αυτοκινήτων (Σχ. 1.15). Σε ένα σύστημα μαζικής παραγωγής χρησιμοποιείται εκτεταμένα μηχανές ειδικής χρήσης και υπάρχει σχετικά υψηλό επίπεδο αυτοματοποίησης, ειδικά «σκληρής» αυτοματοποίησης (π.χ. αυτόματοι ταινιόδρομοι, αυτόματες μηχανές λήψης και τοποθέτησης υλικών κλπ.). Η χωροταξία του συστήματος ακολουθεί το πρότυπο της γραμμής παραγωγής, σύμφωνα με το οποίο οι σταθμοί εργασίας και τα σχετικά στοιχεία του εξοπλισμού τοποθετούνται γραμμικά το ένα μετά το άλλο σύμφωνα με τα διάφορα στάδια της παραγωγικής διαδικασίας ενός ή λίγων προϊόντων (Σχ. 1.17α). Ο συγκεκριμένος τύπος χωροταξίας, γνωστός και ως χωροταξία προϊόντος (product layout), ελαχιστοποιεί τον απαιτούμενο, για τη μεταφορά των υλικών, χρόνο, καθώς και τον αριθμό των μονάδων υπό επεξεργασία (ημικατεργασμένες μονάδες, ενδιάμεσα αποθέματα). Η εξειδίκευση στην παραγωγή σχετικά μικρής ποικιλίας προϊόντων 18\n19 απλοποιεί, επίσης, σημαντικά τη διαχείριση και τον έλεγχο της παραγωγής. Η αποτελεσματικότητα, δυναμικότητα ενός συστήματος μαζικής παραγωγής πρακτικά καθορίζονται στη φάση του σχεδιασμού του, μετά θεωρητικά λειτουργεί ως μια «καλοκουρδισμένη» μηχανή. Έτσι με τη χρήση εξειδικευμένου εξοπλισμού, και τη βέλτιστη εκμετάλλευση χώρου, χρόνου και υλικών γίνεται δυνατή η παραγωγή μεγάλων ποσοτήτων με σχετικά χαμηλό κόστος παραγωγής ανά μονάδα προϊόντος, επιτυγχάνονται, δηλαδή, σημαντικές οικονομίες κλίμακας. Σχήμα Τυπική γραμμή παραγωγής (συναρμολόγησης) αυτοκινήτων ("Geely assembly line in Beilun, Ningbo" by Siyuwj - Own work. Licensed under CC BY-SA 3.0 via Wikimedia Commons) Στο άλλο άκρο του δίπολου ποικιλία-ποσότητα παραγωγής, έχουμε το σύστημα ειδικών εργασιών (ή «κατάστημα ειδικών εργασιών», σύμφωνα με την παλιότερη ορολογία), στο οποίο παράγεται υψηλή ποικιλία προϊόντων σε σχετικά μικρές ποσότητες, όπως για παράδειγμα σε ένα μηχανουργείο (Σχ. 1.16). Στην περίπτωση αυτή, όπως είναι λογικό, χρησιμοποιείται εξοπλισμός γενικού σκοπού (π.χ. εργαλειομηχανές, 3D εκτυπωτές) ενώ και το επίπεδο αυτοματοποίησης είναι σχετικά χαμηλό (περιορίζεται κυρίως στο επίπεδο μηχανής). Η χωροταξική οργάνωση του εξοπλισμού ακολουθεί το πρότυπο της χωροταξίας διαδικασίας ή κατεργασίας (process layout), στην οποία μηχανές/εξοπλισμός που επιτελεί τον ίδιο τύπο κατεργασίας τοποθετούνται μαζί (Σχ. 1.17β). Ο συγκεκριμένος τύπος χωροταξίας, σε συνδυασμό με την χρήση μηχανών γενικού σκοπού, επιτρέπει μεγαλύτερο βαθμό ευελιξίας στη διαδικασία παραγωγής, άρα και μεγαλύτερη ποικιλία προϊόντων. Συνέπεια, ωστόσο, των παραπάνω είναι ο σχετικά μεγαλύτερος χρόνος παραγωγής, λόγω του σχετικά μεγάλου απαιτούμενου χρόνου για τον προγραμματισμό και την προετοιμασία των μηχανών, κατά την αλλαγή μεταξύ διαφορετικών προϊόντων, αλλά και η σχετική δυσκολία στον προγραμματισμό και τη διαχείριση της παραγωγής (συνήθως σε μορφή παραγγελιών). Στα συστήματα ειδικών εργασιών παρατηρούνται, επίσης, συχνά σχετικά μεγάλος αριθμός μονάδων υπό επεξεργασία και συνεπώς χαμηλή ταχύτητα διεκπεραίωσης παραγγελιών. Το κόστος εργασίας είναι, επίσης, σχετικά υψηλό, καθώς απαιτούνται εξειδικευμένοι εργαζόμενοι για τον προγραμματισμό και έλεγχο των μηχανών, αλλά και τη διαχείριση παραγωγής. Όλα τα παραπάνω έχουν ως συνέπεια, σχετικά υψηλό κόστος και χρόνο παραγωγής ανά τεμάχιο. 19\n20 Σχήμα Τυπικό σύστημα ειδικών εργασιών ( Machine Shop by Enigma Own work. Licensed under CC BY-SA 3.0 via Wikimedia Commons) Στο μέσο επίπεδο παραγωγής και ποικιλίας έχουμε τον τύπο της παραγωγής σε παρτίδες, ο οποίος συνδυάζει στοιχεία και από τους άλλους δύο τύπους παραγωγικών συστημάτων. Από άποψη εξοπλισμού και οργάνωσης μπορεί να έχει περισσότερα κοινά χαρακτηριστικά με ένα σύστημα μαζικής παραγωγής ή με ένα ειδικών εργασιών, ανάλογα με το βαθμό διαφοροποίησης μεταξύ των προϊόντων που παράγει. Εάν τα προϊόντα παρουσιάζουν σημαντικές διαφορές μεταξύ τους (π.χ. ηλεκτρική καφετιέρα και ραδιόφωνο) τότε έχουμε έντονη («σκληρή»/ hard ) ποικιλία, και το σύστημα προσομοιάζει περισσότερο σε ένα σύστημα ειδικών εργασιών. Αντίθετα, εάν οι διαφορές δεν είναι πολύ μεγάλες (π.χ. ηλεκτρική καφετιέρα και ηλεκτρικός αποχυμωτής) έχουμε ήπια («μαλακή»/ soft ) ποικιλία και το σύστημα διαθέτει περισσότερα κοινά χαρακτηριστικά με ένα μαζικής παραγωγής. Ανάλογα με το βαθμό διαφοροποίησης στην ποικιλία των προϊόντων, προσαρμόζεται ο βαθμός αυτοματοποίησης (κυρίως προγραμματιζόμενης, «μαλακής» αυτοματοποίησης) αλλά και η χρήση εξοπλισμού γενικού σκοπού, που μπορεί να προσαρμοστεί για την παραγωγή διαφορετικών προϊόντων. Η εκμετάλλευση της ψηφιακής τεχνολογίας στα συστήματα παραγωγής σε παρτίδες οδήγησε στην ανάπτυξη των ευέλικτων συστημάτων παραγωγής που αναλύονται στο Κεφ. 4. Η χωροταξία ενός συστήματος παραγωγής σε παρτίδες ακολουθεί, συνήθως, το πρότυπο της χωροταξίας διαδικασίας, αλλά η σχετικά μικρή ποικιλία επιτρέπει τη γρήγορη αλλαγή μεταξύ παρτίδων διαφορετικών προϊόντων. Ένας άλλος τρόπος οργάνωσης της παραγωγής σε παρτίδες είναι αυτός της οργάνωσης σε κύτταρα παραγωγής (production cells), τα οποία αποτελούνται από διάφορες μηχανές και εξοπλισμό που συνδέονται με μια ομάδα σχετικά όμοιων προϊόντων (Σχ. 1.17γ). Σε ένα σύστημα παραγωγής σε παρτίδες μπορεί κανείς να δει να παράγονται ταυτόχρονα αρκετά διαφορετικά προϊόντα σε διαφορετικά μεγέθη παρτίδων, γεγονός που δυσκολεύει πολλές φορές τον προγραμματισμό και έλεγχο του συστήματος. Ο αριθμός των μονάδων υπό επεξεργασία και των ενδιάμεσων αποθεμάτων, καθώς και οι 20\n21 χρόνοι διεκπεραίωσης και κύκλου είναι προφανώς μεγαλύτεροι από ενός συστήματος μαζικής παραγωγής, αλλά μικρότεροι από ένα σύστημα ειδικών εργασιών. Όπως είναι προφανές, το κόστος παραγωγής ανά μονάδα προϊόντος σε ένα σύστημα παραγωγής κατά παρτίδες είναι επίσης κάπου ενδιάμεσα, μεγαλύτερο από το αντίστοιχο σε ένα σύστημα μαζικής παραγωγής και μικρότερο από ότι σε ένα σύστημα ειδικών εργασιών. Σχήμα Τύποι χωροταξικής διάταξης: (α) χωροταξία διαδικασίας (ειδικών εργασιών), (β) χωροταξία προϊόντος (γραμμή παραγωγής) και (γ) διάταξη σε κύτταρα παραγωγής (παραγωγή σε παρτίδες). 1.9 Αυτοματοποίηση και Ψηφιακή Τεχνολογία Όπως είδαμε και παραπάνω, βασικός στόχος κάθε παραγωγικής μονάδας είναι η συνεχής βελτίωση της παραγωγικότητας, του βαθμού εκμετάλλευσης δηλαδή των διαθέσιμων πόρων (ώρες εργασίας, υλικά, ενέργεια, κτήρια/εξοπλισμός) καθώς και της ποιότητας προϊόντων (ή τουλάχιστον διατήρησή της) με 21\nΙΩΑΝΝΗΣ ΓΙΑΝΝΑΤΣΗΣ Επίκουρος Καθηγητής Πανεπιστήμιο Πειραιώς ΒΑΣΙΛΕΙΟΣ ΔΕΔΟΥΣΗΣ Καθηγητής Πανεπιστήμιο Πειραιώς ΒΑΣΙΛΕΙΟΣ ΚΑΝΕΛΛΙΔΗΣ Δρ. Βιομηχανικής Διοίκησης και Τεχνολογίας Πανεπιστήμιο Πειραιώς Σύγχρονες


«Έφυγε» ο λάτρης της Αμαλιάδας: Απεβίωσε στα 61 του ο Ηλείος συγγραφέας Λεων. Καρνάρος | Εφημερίδα Πρωινή\nΈνας από τους ανθρώπους που αγάπησαν όσο λίγοι την Αμαλιάδα, ο συγγραφέας και ιστορικός ερευνητής Λεωνίδας Καρνάρος, άφησε προχθές το βράδυ την τελευταία του πνοή σε ηλικία 61 ετών στο Πανεπιστημιακό Νοσοκομείο του Ρίου. Ο Λεωνίδας Καρνάρος καταγόταν από την Κρέστενα και είχε αφιερώσει μεγάλο μέρος της ζωής του στην ιστορική έρευνα για την Ηλεία και ιδιαίτερα για την Αμαλιάδα, γράφοντας αρκετά βιβλία για τον εμπορικό σύλλογο και τον ραδιοφωνικό σταθμό της πόλης, καθώς και το χρονικό του Αμαλιαδίτικου Τύπου. Τα ενδιαφέροντά του επικεντρώνονταν στην ελληνική παράδοση , στην Ελληνική ΕΠανάσταση και στους απελευθερωτικούς αγώνες του έθνους. Υπήρξε πολυγραφότατος καθώς έγραψε 11 βιβλία και συμμετείχε σε άλλα τέσσερα. Το τελευταίο του βιβλίο εκδόθηκε το 2019 και αφορούσε την Πάτρα και τον Κωστή Παλαμά.\nΕργαζόταν ως Κοινωνικός Λειτουργός στο Πανεπιστημιακό Νοσοκομείο της Πάτρας, Αντιπρόεδρος της Εταιρείας Λογοτεχνών Νοτιοδυτικής Ελλάδος και είχε διατελέσει στέλεχος της Νέας Δημοκρατίας.\nΉταν παντρεμένος με την Καρολίνα-Κωνσταντίνα Πάτση και είχαν αποκτήσει τρία αγόρια. Αργά το βράδυ διακομίστηκε στο Νοσοκομείο λόγω δύσπνοιας και ενοχλήσεων και τα ξημερώματα υπέστη ανακοπή και απεβίωσε. Εκ των υστέρων προέκυψε ότι είχε προσβληθεί από κορονοϊό. Συλλυπητήρια ανακοίνωση εξέδωσε και ο δήμος Ήλιδας. Την είδηση του θανάτου του γνωστοποίησε ο Λεωνίδας Μαργαρίτης με ανάρτησή του στο facebook. Η «Πρωινή» εκφράζει τα συλλυπητήριά της στην οικογένεια του εκλιπόντος.\n« Συνεπιμέλεια: Οπισθοδρομικές ρυθμίσεις στο Οικογενειακό Δίκαιο\nΟΠΕΚΑ: Άνοιξε το Α21 για το επίδομα παιδιού 2021 »


filoftero: Το τρένο, η Piaf, ο Macron κι ο ερωτευμένος αεροπειρατής*\nΤο τρένο, η Piaf, ο Macron κι ο ερωτευμένος αεροπειρατής*\n«Είδα ένα φίδι κάτω στον κάμπο, σαν δέκα έλατα τρανό. Κι από το στόμα του γριά βάμπω, έβγανε φλόγες και καπνό. Κι άιντε να το παραβγείς, μπάμπω μ’ στον ποδαρόδρομο. Κι είχε ένα όνομα να δεις, το λέγαν σιδηρόδρομο», έγραφε ο ποιητής-στιχουργός Κώστας Βίρβος στο μνημειώδες έργο του «Θεσσαλικός Κάμπος», που μελοποίησε ο Γιάννης Μαρκόπουλος. Αναφερόταν στον τρόπο με τον οποίο οι χωρικοί υποδέχτηκαν το πρώτο τρένο που πέρασε από τα μέρη τους. Στην αρχή με φόβο. Έπειτα με καχυποψία. Στη συνέχεια και για πάντα, με υπερβολή.\nΕίναι ένα υπέροχο, αφηγηματικό τραγούδι. Το λάτρεψα, όπως όλον τον δίσκο. Και επί δύο μέρες, σε αντιπερισπασμό θαρρείς προς την μεγάλη Edith Piaf, που κυριολεκτικά είχαν λιώσει όλα τα ηλεκτρονικά μέσα ενημέρωσης ταω τραγούδια της για να ντύσουν ειδησεογραφικά την έλευση του Γάλλου Προέδρου στην Αθήνα, εγώ έβαλα τον «Σιδηρόδρομο» στη διαπασών και τόπαιζα μέρα νύχτα.\nΤότε, το μακρύ φίδι κάτω στον κάμπο το κυνηγούσαν τα παιδιά με επιφωνήματα πολύχρωμα, και με εκείνη την υπέροχη νεανική μαγικά που σε φόρτιζε με την ψευδαίσθηση ότι, εσύ ο μικρός, μπορείς άνετα να παραβγείς σε γίγαντες και τέρατα.\nΣήμερα, απελπιστικά υποτελείς, γελοίοι και υπερφίαλοι, μεγαλοπιανόμαστε αρχοντοχωριάτικα για να υποδεχτούμε έναν ηγέτη μεγάλης χώρας που, όπως οι πλείστοι επισκέπτες μας, αποδείχθηκε πολύ σεμνότερος των μουσαφίρηδων.\nΗ κάμερα της ΕΡΤ ήταν εστιασμένη, ακίνητη, επί δέκα και πλέον λεπτά στην πόρτα του αεροσκάφους που έφερε τον κ. Macron από το Παρίσι, δημιουργώντας ένα hype, συνοδευόμενο από λόγια απύθμενης βλακείας, μέχρι να ανοίξει επιτέλους για να μπορέσουμε να του πούμε «καλωσορίσατε στη χώρα που γέννησε τη Δημοκρατία». Πόσες φορές το ακούσαμε το τελευταίο διήμερο; Έχασα το μέτρημα στη Πνύκα. Εκεί, ήμουν έτοιμος να πέσω στο βάραθρο.\n«Έκανα μπάμπω μ’ το σταυρό μου σαν είδα τέτοιο παγανό. Και κόσεψα το γάιδαρό μου, μακριά τ’ να φύγω στο βουνό», έλεγε ο Βίρβος για το τρένο που ‘ρθε στο χωριό και παλάβωσαν οι χωρικοί.\nΚαι κλείνω αυτήν την σύντομη ανταπόκριση απ’ το χωριό μου, με μία υποσημείωση της φίλης συγγραφέως, Αφροδίτης Φραγκιαδουλάκη, από το Ηράκλειο Κρήτης: «Παρακολουθούμε λοιπόν με αμείωτο ενδιαφέρον φωτογραφίες που εστιάζουν σε κάθε πόντο εκτεθειμένου δέρματος της κυρίας Μακρόν. Μετράμε ικανοποιημένοι τις ρυτίδες στους καρπούς και τους αστραγάλους της. Νιώθουμε ήρεμοι, προστατευμένοι από τα δεκάδες φίλτρα που διαθέτουν τα κινητά μας ώστε να δείχνουμε άπαντες αψεγάδιαστοι. Ελεύθεροι να κανιβαλίσουμε και να ειρωνευτούμε. Εθισμένοι στο κυνήγι της τελειότητας, ξεχνάμε το σημαντικότερο: οι ζάρες του δέρματος ωχριούν μπροστά στις ζάρες του μυαλού. (Η κοινότητα του κενού... ή το αντίστροφο)»\nΚερασία, λέγεται το 2ο βιβλίο της Αφροδίτης που μόλις κυκλοφόρησε. Το πρώτο, το «Ραντεβού», πέρυσι, θεωρήθηκε από τα καλύτερα πρωτοεμφανιζόμενης συγγραφέως. Με ενθουσιασμό το συστήνω.\nΟ ερωτευμένος αεροπειρατής, Αιγύπτιος Seif el-Din Moustafa Imam, εδώ και πέραν του 1 έτους κρατείται υπό συνθήκες απομόνωσης στις κεντρικές φυλακές της Λευκωσίας, εν αναμονή της τελικής απόφασης του Εφετείου για έκδοσή του στην Αίγυπτο, όπως ζητούν οι εκεί αρχές. Τον περασμένο Μάρτιο ο Imam διάπραξε αεροπειρατία, αναγκάζοντας τον πιλότο να προσγειώσει το αεροσκάφος στην Λάρνακα. Ήθελε να δει την πρώην γυναίκα του, Κύπρια, ισχυριζόμενος ότι την αγαπά ακόμα. Από δημοσιεύματα εκείνων των ημερών υπήρχαν και αναφορές σε προβλήματα ψυχολογικής διαταραχής του 60χρονου. Η πράξη του εκρίθη εγκληματική. Η Αίγυπτος τον θέλει πίσω.\nΔεν πρέπει να δοθεί, όσο και εάν αυτό ίσως να σκιάσει τις καλές σχέσεις μεταξύ Λευκωσίας και Καίρου. Προ ημερών αναφερθήκαμε εδώ στην έκθεση της ανθρωπιστικής οργάνωσης Human Rights Watch, με σοβαρότατες καταγγελίες για βασανιστήρια από το καθεστώς Sisi, εναντίον αντιφρονούντων και όχι μόνο. Εάν υπάρχει, επομένως, και η ελάχιστη πιθανότητα εάν δοθεί στις αιγυπτιακές αρχές ο άνθρωπος αυτός να μην τύχει δίκαιης και ανθρώπινης μεταχείρισης, το αίτημα έκδοσής του πρέπει να απορριφθεί. Η περίπτωση των Τούρκων αξιωματικών που κατέφυγαν στην Ελλάδα μετα το πραξικόπημα πέρυσι και τα ελληνικά δικαστήρια δεν δέχτηκαν να παραδώσουν στον Ερντογάν επειδή έκριναν δεν θα τύχαιναν στα χέρια του δίκαιης δίκης και αντίθετα η ζωή τους θα ετίθετο σε κίνδυνο, ας ληφθεί υπ’ όψιν και από τις κυπριακές δικαστικές αρχές. Θα επανέλθουμε σ’ αυτό.\n* Η στήλη μου "Πρόσωπα & Προσωπεία" στον σημερινό, 10/9/2017, "Φιλελεύθερο" Κύπρου.


[Εισαγωγικά] Σπασμένος καθρέφτης - ΤΑ ΝΕΑ\ntanea.gr > Απόψεις > [Εισαγωγικά] Σπασμένος καθρέφτης\n[Εισαγωγικά] Σπασμένος καθρέφτης\n26 Αυγούστου 2016 | 18:50\nΠΟΡΤΟΚΑΛΙ κρύβεσαι, μήλο βγαίνεις. Κάπως έτσι πάει το παιδικό παιχνίδι. Σε ό,τι αφορά τον Πρωθυπουργό, είμαστε στο πορτοκάλι - και όχι γιατί το χρώμα με το οποίο ο ΣΥΡΙΖΑ νίκησε σε δύο εκλογές το 2015 είναι το πορτοκαλί. Αλλά γιατί από τον Αύγουστο και μετά η παρουσία του Αλέξη Τσίπρα έχει αραιώσει - και η θεματολογία του έχει γίνει πιο επιλεκτική. Υπάρχει η δημόσια τοποθέτηση για τις αποζημιώσεις και τα αρτινά κλαρίνα - υπάρχει και το τραπέζι στο Παρίσι παρέα με τους Σοσιαλιστές. Ωστόσο, ο Πρωθυπουργός είναι σιωπηλός στο θέμα της ΕΛΣΤΑΤ - η επίμαχη δήλωση στην οποία αναφέρεται η επιστολή Ντομπρόβσκις, Μοσκοβισί, Τίσεν είναι του Νίκου Παππά. Και φειδωλός στο θέμα της τηλεοπτικής αδειοδότησης - όπου ο πιο ηχηρός είναι ο Πάνος Καμμένος. Για τα φορολογικά ούτε λέξη. Στα λογιστικά γραφεία περιμένουν να αναρτηθούν τα σημειώματα του ΕΝΦΙΑ από Δευτέρα - αλλά οι φήμες μιλούν για διάθεση να καθυστερήσουν αυτά για μετά τη ΔΕΘ.\nΗ αναφορά στη ΔΕΘ είναι κρίσιμη. Η παρατήρηση για την επιλεκτικότητα της θεματολογίας Τσίπρα τελεί υπό την αίρεση της ΔΕΘ. Εκεί είτε ενδέχεται να συναιρεθούν όλες οι θεματικές, εσωτερικές και εξωτερικές, οικονομικές και νομικές. Είτε μπορεί να υποχρεωθεί ο Πρωθυπουργός να τις θίξει απαντώντας σε ερωτήσεις. Ούτως ή άλλως, ίσως το Μαξίμου να δημιουργεί πολιτικό χώρο, να αδειάζει τεχνητά τη σκηνή, για να τη γεμίσει μετά ο Τσίπρας. Παρ' όλα αυτά έχει κανείς την αίσθηση ότι η αποφυγή κάποιων θεμάτων δεν είναι τυχαία. Αλλο να μιλάς, ας πούμε, για τη συνταγματική αναθεώρηση - όπως έγινε σε εκείνη την εκδήλωση που στήθηκε άρον άρον όπισθεν της Βουλής στο τέλος Ιουλίου. Και άλλο να πρέπει να πάρεις θέση για τα δημοσιονομικά στοιχεία του 2009 και να βάλεις απέναντι τους Ευρωπαίους. Αντιθέτως, όσο υπάρχει η Ζωή, φαίνεται ότι το να διεκδικεί ο Τσίπρας την ατζέντα των γερμανικών αποζημιώσεων εξυπηρετεί και τον ΣΥΡΙΖΑ και το Βερολίνο. Αφενός γιατί αυτό δεν παραχωρείται σε πιο ζωηρές δυνάμεις και αφετέρου γιατί δεν υπάρχει περίπτωση να οδηγηθεί η υπόθεση σε κλιμάκωση - απλώς θα συντηρείται.\nΣτην πραγματικότητα - κι αυτό φαίνεται στο πώς πήγε πίσω τον Ιούλιο - Αύγουστο η ιστορία του ΕΝΦΙΑ - ίσως γίνεται μια προσπάθεια να κρατηθεί ο Πρωθυπουργός σε ιδανική απόσταση από τοξικές ατζέντες. Αυτό αποτελεί ένδειξη ότι η φθορά είναι αντιληπτή στον πολιτικό σχεδιασμό του Μαξίμου. Και είναι γρήγορη. Την ίδια ώρα, σε κάποιες άλλες θεματικές, όπως τα τηλεοπτικά ή οι ιδιωτικοποιήσεις, υπάρχει το πρόβλημα ότι η κυβέρνηση δεν μπορεί να ικανοποιήσει «ημετέρους» που αλληλοσυγκρούονται. Από την άποψη αυτή, η διγλωσσία σε επίπεδο υπουργών και στελεχών είναι ωφέλιμη - ικανοποιεί προσωρινά και τους μεν και τους δε. Δεν μπορεί όμως αυτή να υπηρετηθεί - για αυτονόητους λόγους - από πρωθυπουργικά χείλη. Παρ' όλα αυτά, και ίσως αυτό είναι το πιο ενδιαφέρον, ο Τσίπρας είναι στην παράξενα δυσάρεστη γι' αυτόν θέση να μην έχει καμία θετική ατζέντα να παίξει. Η ανάκαμψη είναι λιμά και η ανεργία παραμένει σε δυσθεώρητα ύψη. Μόνο το χρέος αν είχε απτό αποτέλεσμα και η χαλάρωση της λιτότητας - με κεντρική απόφαση της Ευρώπης - θα ήταν ένα πραγματικό πολιτικό χαρτί. Αλλά οι Γερμανοί δεν κάνουν ούτε τη χάρη στον Ρέντσι που πιέζεται αφόρητα για τους ίδιους λόγους.\nΚάπως έτσι ο Τσίπρας είναι πολιτικά μετέωρος. Μην έχοντας κάτι να εκφράσει, εκφράζει μόνο τον εαυτό του - παίζει ξανά και ξανά την εικόνα του κοιτάζοντας σε έναν σπασμένο καθρέφτη. Και γι' αυτό έπρεπε η εικόνα να γίνει πιο σπάνια. Φυσικά, αυτό είναι κάτι που το πετυχαίνεις πιο εύκολα ντάλα καλοκαίρι παρά χειμώνα.\nΜητρόπουλος Δημήτρης 26 Αυγούστου 2016 | 18:50


Για τους αρχάριους, οι περισσότεροι άνθρωποι νομίζουν ότι «το 60% της αποτελεσματικότητας» σημαίνει ότι για κάθε 100 ανθρώπους που παίρνουν με ένεση το εμβόλιο της γρίπης, 60 από αυτούς δεν θα κολλήσει τη γρίπη!\nΩς εκ τούτου, το «60% αποτελεσματικότητα» σημαίνει ότι η πιθανότητα να μην πιάσετε γρίππη παίρνοντας το εμβόλιο είναι 6 στους 10.\n«Αποτελεσματικότητα εμβολίων κατά της γρίπης: μία συστηματική ανασκόπηση και\nμετα-ανάλυση» – μόνο περίπου 2,7 σε 100 ενήλικες θα θα κολλήσουν γρίππη!\nΗ «ομάδα αγωγής» αποτελούνταν από ενήλικες που είχαν εμβολιαστεί με ένα τριδύναμο αδρανοποιημένο εμβόλιο γρίπης. Από αυτή την ομάδα, σύμφωνα με την μελέτη , μόνο το 1,2% δεν «κόλλησε» γρίππη.\nΈτσι, αν πιστεύετε σ αυτή τη μελέτη, ακόμη και αν πιστεύετε όλη την προληπτική διαφημιστική εκστρατεία των εμβολιασμών, το πραγματικά «επιστημονικό» συμπέρασμα από αυτό είναι μάλλον εκπληκτικό:\nΣε αυτό το άρθρο, διακήρυξα ότι τα εμβόλια της γρίπης «δεν λειτουργούν σε 99 στους 100 ανθρώπους.\n» Προφανώς, αν πιστεύετε τη νέα μελέτη, ήμουν μακριά από 0,5 άτομα στα 100 (τουλάχιστον στους ενήλικες, δείτε παρακάτω για περισσότερες πληροφορίες για την αποτελεσματικότητα στα παιδιά).\nΈτσι, που βρίσκουν τα μέσα ενημέρωσης το «60% αποτελεσματικότητα;»\nΜα σαφώς στην μετανάλυση, πως λέμε »δημοσκοπήσεις».\nΑυτό ονομάζεται «μασάζ στους αριθμούς,» και είναι ένα παλιό στατιστικό κόλπο που η βιομηχανία εμβολίων (και η φαρμακευτική βιομηχανία) χρησιμοποιεί ξανά και ξανά για να εξαπατηθούν οι άνθρωποι και να πιστέψουν ότι τα άχρηστα φάρμακα τους λειτουργούν πραγματικά.\nΣτη συνέχεια μπορείτε να πείτε ότι το 0,43 «ή το 43% των 2,73,» και ισχυρίζεστε ότι το εμβόλιο κατά συνέπεια οδηγεί σε μια «μείωση 57%» σε λοιμώξεις από γρίπη.\nΑυτό γίνεται τότε μια αξίωση για ένα «ποσοστό 57% αποτελεσματικότητας».\nΗ συνολική «60% αποτελεσματικότητα» που υποστήριχτηκε από τη μελέτη αυτή προέρχεται από την προσθήκη συμπληρωματικών στοιχείων σχετικά με την αποτελεσματικότητα του εμβολίου για παιδιά, η οποία επέστρεψε με μεγαλύτερους αριθμούς από τους ενήλικες (βλ. παρακάτω).\nΈτσι, όταν τα μέσα μαζικής ενημέρωσης (ή ο γιατρό σας ή ο φαρμακοποιό σας, ή η επίσημη CDC) αναφέρει ότι αυτά τα εμβόλια είναι «60% αποτελεσματικά,» αυτό που πραγματικά σημαίνει είναι ότι θα πρέπει να εμβολιάσει 100 ενήλικες για την αποφυγή της γρίπης σε μόλις 1,5 από αυτούς.\nΑλλά ίσως έχετε ήδη παρατηρήσει ότι τα μέσα μαζικής ενημέρωσης δεν θα τολμήσουν να ανακοινώσουν αυτή τη στατιστική αποκάλυψη. Είναι πολύ πιθανότερο να παραπλανήσουν τους πάντες στην εντελώς ψευδή και γελοία πεποίθηση ότι τα εμβόλια γρίπης είναι «60% αποτελεσματικά,» ό, τι και αν σημαίνει αυτό.\nΑυτή η μικρή στατιστική τεχνική ψεύδους επίσης είναι πολύ δημοφιλής στη βιομηχανία του καρκίνου, όπου οι «σχετικοί αριθμοί» χρησιμοποιούνται για να ψευσθούν για όλα τα είδη των φαρμάκων.\nΜπορεί να έχετε ακούσει, για παράδειγμα, ότι ένα φάρμακο κατά του καρκίνου του μαστού είναι «50% αποτελεσματικό στην πρόληψη του καρκίνου του μαστού!»\nΑλλά δεδομένου ότι το 1 είναι 50% του 2, θα πανηγυρίσουν και θα διεκδικήσουν ένα «50% πρόληψη του καρκίνου του μαστού!»\nΈτσι θα σκεφτούν, «Πω πω, αν πάρω αυτό το φάρμακο, υπάρχει 50% πιθανότητα αυτό να αποτρέψει τον καρκίνο του μαστού για μένα!»\n«Αυτό το καταπληκτικό νέο φάρμακο έχει ένα ποσοστό 50% αποτελεσματικότητα!\nΑλλά προκαλεί παρενέργειες μόνο στο 4%!»\nΕίναι πολύ πιθανό ότι κατά τον εμβολιασμό 100 ενηλίκων που περιέχουν χημικά έκδοχα (φλεγμονώδεις χημικές ουσίες που χρησιμοποιούνται για να κάνουν τα εμβόλια γρίπης «να δουλέψουν» καλύτερα), μπορείτε να έχετε 7,5 περιπτώσεις στις 100 από μακροπρόθεσμες νευρολογικές παρενέργειες, όπως άνοια ή Αλτσχάιμερ.\nΣίγουρα, η χημειοθεραπεία μπορεί να «συρρικνώσει όγκους» στο 80% ,αυτών που λαμβάνουν χημειοθεραπεία, αλλά συρρικνώνοντας οι όγκοι δεν εμποδίζεται ο θάνατος.\nΚαι στην πραγματικότητα, η χημειοθεραπεία σκοτώνει τελικά τους περισσότερους από αυτούς που τη λαμβάνουν. Πολλοί από αυτούς τους ανθρώπους οι οποίοι περιγράφουν τους «εαυτούς τους ως «οι επιζώντες του καρκίνου” είναι, ως επί το πλείστον, στην πραγματικότητα «επιζώντες από τα χημικά.»\nΑν υπάρχουν κάποια «καλά νέα» σε αυτή τη μελέτη, είναι ότι τα στοιχεία δείχνουν ότι τα εμβόλια είναι πολύ πιο αποτελεσματικά στα παιδιά απότι σε ενήλικες. Σύμφωνα με τα πραγματικά δεδομένα (από το Σχήμα 2 της μελέτης ), τα εμβόλια γρίππης είναι αποτελεσματικά για στην πρόληψη από γρίπη σε 12 από τα 100 παιδιά.\nΕπίσης, αγνοεί εντελώς το σύνδεσμο εμβόλιο και αυτισμός, ο οποίος είναι αποδεδειγμένα πολύ πραγματικός και πολιτικά και οικονομικά συμφέροντα τό κρυψαν κάτω από το χαλί χάρις στην εγκληματική βιομηχανία εμβολίων (η οποία βασίζεται σε επιστημονικά ψέματα για να μείνει στην αγορά).\nΗ Ιδιότροπη Αναζήτηση για ένα εμβόλιο κατά του AIDS,» , η οποία σαν προεξάρχοντα ρόλο κλίνει πρός ένα προληπτικό-εμβόλιο που εστιάζεται στό International AIDS Vaccine Initiative μία ΑIDS-κεντρική ομάδα βιτρίνα για την Big Pharma, που ιδρύθηκε από ποιον αλλον παρά από το Ίδρυμα Ροκφέλερ .\nΠρόβλημα # 1) Η ομάδα «ελέγχου» έπαιρνε συχνά εμβόλιο.\nΕπειδή τα έκδοχα μπορούν να προκαλέσουν διαταραχές του ανοσοποιητικού συστήματος, καθιστώντας έτσι την ομάδα ελέγχου περισσότερο ευπαθή σε μολύνσεις γρίπης και στρεβλώνουν τα δεδομένα υπέρ των εμβολίων. Η ομάδα «ελέγχου», με άλλα λόγια, δεν ήταν πραγματικά μια σωστή ομάδα ελέγχου σε πολλές μελέτες.\nΔιαβάστε το άρθρο για να δείτε τις πραγματικές «απόλυτες» τιμές σε αυτή τη μελέτη.\nΤα εμβόλια θεωρούνται «αποτελεσματικά» όταν απλώς προλαμβάνουν τη γρίπη. Αλλά ακόμα και αν προκαλέσουν αύξηση 50% σε Αλτσχάιμερ δύο δεκαετίες αργότερα;\nΕίναι αυτό ακόμα «επιτυχία;» Εάν είστε ένας κατασκευαστής φαρμάκων έχει σημασία, επειδή μπορείτε να κάνετε χρήματα και από το εμβόλιο και στη συνέχεια για τα χάπια του Αλτσχάιμερ. Αυτό είναι πιθανώς ο λόγος γιατί ούτε το CDC ούτε η FDA έχει διεξάγει ποτέ μακροπρόθεσμη δοκιμή εμβολίων κατά της γρίπης.Δεν έχουν καμία απολύτως επιθυμία να παρατηρούν και να καταγράφουν τα πραγματικά μακροπρόθεσμα αποτελέσματα των εμβολίων.\nΧάρη στα ψέματα του CDC, την προπαγάνδα των εμβολίων κατά της γρίπης από τα φαρμακεία, και τα κομπογιαννίτικα δημοσιεύματα στα συμβατικά ιατρικά περιοδικά, οι περισσότεροι άνθρωποι σήμερα λανθασμένα πιστεύουν ότι τα εμβόλια της γρίπης είναι «70 με 90 τοις εκατό αποτελεσματικά.» Αυτή είναι η επίσημη προπαγάνδα σχετικά με την αποτελεσματικότητα των εμβολίων.\nΕίναι τόσο διάχυτη, που όταν αυτή η νέα μελέτη ανέφερε ότι τα εμβόλια είναι «μόνο» 60% αποτελεσματικά, κάποια μεγάλα μέσα ενημέρωσης δημοσιεύσαν την πραγματικότητα με άρθρα με τίτλους όπως,\n«Τα εμβόλια δεν λειτουργουν τόσο καλά όσο πιστεύαμε.» Αυτά τα πρωτοσέλιδα συνέχιζαν με εξηγήσεις του τύπου , «Ακόμα κι αν όλοι πίστευαμε οτι τα εμβόλια ήταν έως και 90% αποτελεσματικά, αποδεικνύεται ότι είναι μόνο 60% αποτελεσματικά!»\nΕίναι πραγματικά εκπληκτικό. Αυτό βάζει τα αντιγριπικά εμβόλια στην ίδια περίπου κατηγορία αποτελεσματικότητας όπως το τρίψιμο του τυχερού λαγοπόδαρου ή μιας σφοδρής επιθυμίας. Αυτό είναι σήμερα που περνιέται ως «επιστήμη» και είναι για να χτυπιέσαι στο γέλιο.\nΠροφανώς, το να πείσεις τους ανθρώπους να αγοράσουν κάτι εντελώς άχρηστο, που θα μπορούσε πραγματικά να τους βλάψει (ή και να τους σκοτώσει) δεν είναι τόσο δύσκολο στις μέρες μας. Ακριβώς τσουβαλιάζοντας όλα κάτω από τον τίτλο «επιστήμη» και δίνοντας βραβεία στους εργαζόμενους στο φαρμακείο για την προσφορά τους, εκβιάζουν τους περισσότερους πελάτες για να κάνουν το εμβόλιο.\nΔεν θα σας αρέσει αυτή η απάντηση, αλλά εγώ θα σας πω τι αληθινά πιστεύω : Ο σκοπός του αντιγριπικού εμβολιού είναι να «σκοτώσει σταδιακά» τον παγκόσμιο πληθυσμό. Τα εμβόλια είναι τεχνολογίες ελέγχου πληθυσμού, όπως παραδέχτηκε ανοιχτά ο Bill Gates\nΤα εμβόλια έχουν τελικά ένα και μοναδικό σκοπό: να αλλάξουν μόνιμα την ανθρώπινη γονιδιακή δεξαμενή και να «εξαφανίσουν» αυτούς τους ανθρώπους, που είναι τόσο ανόητοι ώστε να πιστεύουν στην προπαγάνδα των εμβολίων.\nΕτικέτες: εμβόλιο γρίππης\n« Νάρθηκας, φερούλα η κοινή, φερούλα η ασαφέτιδα.\nΑυτισμός και εμβόλια η τελευταία »καινούρια» μελέτη σε πάνω απο 1 000 000 παιδιά. »


Υπηρεσίες - Rent a car Larnaca\nΕπιλέξτε από το στόλο μας το αυτοκίνητο που ικανοποιεί τις προτιμήσεις σας. Ρίξτε μια ματιά στην ποικιλία των επιλογών που προσφέρουμε μεταξύ οικολογικών και ανώτερων οχημάτων.\nΕπικοινωνήστε με έναν από τους αντιπροσώπους μας και εξερευνήστε τις λύσεις που προσφέρουμε για μακροχρόνια ενοικίαση, πρεσβείες και κυβερνητικούς υπαλλήλους.\nΣτην KRC δίνουμε το καλύτερο δυνατό για να λαμβάνουμε χαμόγελα από ευχαριστημένους πελάτες. Γίνετε μέλος της κοινότητας μας και μας δώστε την κριτική σας για να μας κάνετε καλύτερους!\nΥπηρεσία ενοικίασης μιας θέσης\nΕπωφεληθείτε από την υπηρεσία μίσθωσης μιας θέσης και πάρτε το αυτοκίνητό σας από το αεροδρόμιο της Λάρνακας και αφήστε το στο αεροδρόμιο της Πάφου ή το αντίστροφο!\nΓρήγορο ταξίδι στην Κύπρο ή λίγες ώρες δωρεάν σε επαγγελματικό ταξίδι; Μπορούμε να σας ξεναγήσουμε στους κορυφαίους προορισμούς και αξιοθέατα. Ανακαλύψτε το νησί μέσα από τα μάτια ενός τοπικού οδηγού.\nΒρισκόμαστε δίπλα σας σε κάθε περίσταση. Απολαύστε υπηρεσίες ανώτερης ποιότητας και ασφαλές ταξίδι με επαγγελματία οδηγό. Ο πολυτελής μας στόλος είναι ιδανικός για επαγγελματικά ταξίδια, γάμους, πάρτι γκρουπ, ακόμα και για το ταξίδι σας.\nΚάθε φορά που αντιμετωπίζετε κάποιο πρόβλημα, επικοινωνήστε μαζί μας και η ομάδα εξυπηρέτησης 24/7 θα σας βοηθήσει σε λίγα λεπτά. Σε μερικές περιπτώσεις μπορεί να επιλυθούν μικρά προβλήματα επιτόπου, σε περίπτωση σοβαρής ζημίας, ενημερώστε μας για να αντικαταστήσουμε το όχημα.\nΟι καλύτερες τιμές ενοικίασης αυτοκινήτων στην Κύπρο!\nΗ KRC δεν είναι απλώς μία εταιρεία ενοικίασης αυτοκινήτου!\nΕίναι μία εταιρεία που έχει ως σκοπό μέσα από μία πληθώρα προσφερόμενων υπηρεσιών να σας κάνει να βιώσετε την απόλυτη εμπειρία στους δρόμους αλλά και στη ζωή της Λάρνακας κι ολόκληρης της Κύπρου.\nΠαρότι προτεραιότητά μας είναι να είστε ασφαλείς και άνετοι στους δρόμους, επικεντρωνόμαστε ταυτόχρονα και στη ποιότητα της διαμονής σας, είτε έρχεστε για διακοπές είτε για δουλειά ή οτιδήποτε άλλο.\nΓια το λόγο αυτό η KRC προσφέρει υπηρεσίες πολυτελών αυτοκινήτων συμπεριλαμβανομένου και σοφέρ, το οποίο αποτελεί πρωτοποριακό βήμα για τον χώρο ενοικίασης αυτοκινήτων.\nΜπορείτε να επικοινωνήσετε με το γραφείο μας, για να ενημερωθείτε για αυτή μας την υπηρεσία.\nΦτάνοντας στο νησί, αυτοκίνητο πολυτελείας με σοφέρ θα σας περιμένει στο αεροδρόμιο την ώρα που εσείς επιθυμείτε, μεταφέροντάς σας στον προορισμό σας. Το ίδιο ακριβώς μπορεί να γίνει και κατά την αναχώρησή σας.\nΟι οδηγοί μας, γνωρίζουν με κάθε λεπτομέρεια την πόλη της Λάρνακας και την Κύπρο για να σας οδηγήσουν εκεί που επιθυμείτε με απόλυτη εχεμύθεια και χωρίς καμία καθυστέρηση.\nBachelor Parties / Hen Nights / Εκδηλώσεις / Εκδηλώσεις\nΑν ο σκοπός της επίσκεψής σας στην Κύπρο είναι η διασκέδαση, η εταιρεία μας αναλαμβάνει να σας συστήσει και να σας μεταφέρει στα καλύτερα clubs του νησιού ανάλογα με το είδος και το στυλ που εσείς επιθυμείτε.\nΕίτε πρόκειται για bachelors, αποφοίτηση ή οτιδήποτε άλλο που θέλετε να γιορτάσετε, είμαστε εδώ για να σας προτείνουμε την απόλυτη εμπειρία διασκέδασης χωρίς να αγχώνεστε για τη μεταφορά σας.\nΑκόμα κι αν πρέπει να παρευρεθείτε σε επαγγελματικές εκδηλώσεις, ο οδηγός μας μπορεί να σας παραλάβει από τον χώρο σας, φροντίζοντας να είστε στην ώρα σας, κι αν επιθυμείτε φροντίζουμε και για την επιστροφή σας.\nΗ Λάρνακα είναι μία πόλη γεμάτη ζωή!\nΕστιατόρια με τοπικές αλλά και διεθνείς γεύσεις, clubs με livestages, bars κατάλληλα για ένα ήσυχο και χαλαρωτικό ποτό κάτω από τους ρυθμούς της σύγχρονης jazz σας περιμένουν να τα γνωρίσετε.\nΗ KRC έχοντας στο εργατικό δυναμικό της άτομα που κατάγονται ή ζουν στο νησί πολλά χρόνια, είναι κατάλληλη έχοντας ως γνώμονα τις προτιμήσεις σας,να σας «οδηγήσει» εκεί που επιθυμείτε!\nVIP υπηρεσία μεταφοράς\nΠοιος δεν θα ήθελε μία απόλυτη VIP εμπειρία;\nΓια το λόγο αυτό, ενσωματώνουμε την υπηρεσία αυτή στη μετακίνησή σας, μέσω των πολυτελών αυτοκινήτων μας.\nΌποιος κι αν είναι ο προορισμός σας, οι οδηγοί μας αναλαμβάνουν να σας μεταφέρουν στην ώρα σας. Τα αυτοκίνητα είναι πλήρως εξοπλισμένα για να ικανοποιήσουν όλες σας τις ανάγκες και πάντα προσαρμοζόμαστε σύμφωνα με τις δικές σας απαιτήσεις.\nΑν θέλετε κάποιον επιπλέον εξοπλισμό ή υπηρεσία είμαστε στη διάθεσή σας για να σας το προσφέρουμε.\nΣυνεδριακό κέντρο / Υπηρεσία μεταφοράς με λεωφορείο\nΣχεδιάζετε να επισκεφθείτε το νησί μας με ένα μεγάλο γκρουπ αλλά σκέφτεστε ότι όχι μόνο δεν σας συμφέρει να ενοικιάσετε πολλά αμάξια αλλά δεν είναι και καθόλου βολικό;\nΗ KRC σας παρέχει την υπηρεσία ενοικίασης λεωφορείου, έτσι ώστε να μην χωριστεί η ομάδα σας.\nΔιαθέτουμε πλήρως εξοπλισμένα, σύγχρονα και βολικά λεωφορεία για κάθε μετακίνησή σας.\nΣτη KRC αντιλαμβανόμαστε την ανάγκη σας για διασκέδαση και χαλάρωση. Αυτός είναι κι ο λόγος που αναλαμβάνουμε να σας συστήσουμε αλλά και να σας μεταφέρουμε σε γήπεδα γκολφ, που θα σας προσφέρουν αυτό ακριβώς που χρειάζεστε!\nΜπορούμε, επίσης, όχι μόνο να σας μεταφέρουμε σε όποιο χιονοδρομικό κέντρο επιθυμείτε αλλά και να οργανώσουμε για εσάς μία εκδρομή, όπου θα απολαύσετε τη ζεστασιά ενός ορεινού θέρετρου ή να κάνετε σκι.\nΗ ασφάλεια είναι για μας από τα πρωταρχικά ζητήματα που φροντίζουμε.\nΤα αυτοκίνητα που σας παρέχουμε περνάνε από έλεγχο ανά τακτά χρονικά διαστήματα σε εξουσιοδοτημένα συνεργεία και γίνεται ένας επιπλέον έλεγχος πριν σας δοθεί.\nΓια να διατηρήσουμε την καλύτερη δυνατή ασφάλεια προσέχουμε ώστε τα οχήματά μας να μην είναι πάνω από 3 ετών. Με αυτό τον τρόπο καταφέρνουμε να έχουμε προϊόντα που όχι μόνο είναι καλώς συντηρημένα αλλά και απόλυτα εκσυγχρονισμένα με τα χαρακτηριστικά της εποχής μας.\nΕλέγχουμε όλες τις λειτουργίες του αυτοκινήτου διεξοδικά έως ότου σιγουρευτούμε ότι όλα λειτουργούν σωστά. Αν δεν λειτουργούν όλα στην εντέλεια, δεν υπάρχει περίπτωση να σας το δώσουμε.\nΕπιπλέον όταν νοικιάζετε αυτοκίνητο, στην τιμή περιλαμβάνεται και μία βασική ασφάλεια σε περίπτωση βλάβης. Σας δίνουμε την ευκαιρία ενός συμβολαίου για πλήρη ασφάλιση, περιλαμβάνοντας και την υπηρεσία οδικής βοήθειας, για να είστε προστατευμένοι από όλες τις πλευρές.\nΥπηρεσίες καθοδήγησης και μετάφρασης\nΕπειδή οι περισσότεροι πελάτες μας έρχονται από το εξωτερικό, αντιλαμβανόμαστε τις δυσκολίες που αντιμετωπίζουν στην επικοινωνία.\nΈτσι σκεφτήκαμε να σας βοηθήσουμε εμείς με όποιο πρόβλημα αντιμετωπίζεται στην συνεννόηση, παρέχοντας μία υπηρεσία μετάφρασης και διερμηνείας. Όλο μας το προσωπικό είναι γνώστης ξένων γλωσσών και μάλιστα οι οδηγοί μας μπορούν να σας κάνουν ξενάγηση σε όποια γλώσσα εσείς επιθυμείτε.\nΗ μεταφορά σας από και προς το ξενοδοχείο παρέχεται μαζί με την υπηρεσία ενοικίασης πολυτελούς αυτοκινήτου με σοφέρ.\nΣτα πλαίσια αυτού, εμείς είμαστε εδώ για να σας βοηθήσουμε επίσης να επιλέξετε το κατάλληλο για εσάς ξενοδοχείο. Το μόνο που έχετε να κάνετε, είναι να μας ενημερώσετε σχετικά με τις ανέσεις που θέλετε να σας παρέχει το ξενοδοχείο, τις τιμές που θέλετε να κυμανθείτε και την τοποθεσία.\nΕμείς αναλαμβάνουμε να βρούμε για εσάς το καλύτερο δωμάτιο για μία τέλεια διαμονή!\nΑεροπορικές Εταιρείες / Εταιρείες Κρουαζιέρας\nΕίτε έρχεστε με αεροπλάνο είτε με πλοίο, είμαστε σε θέση να σας βοηθήσουμε με όποιο πρόβλημα προκύψει με την κάθε εταιρεία αντίστοιχα.\nΗ μεταφορά σας από και προς την κάθε πρεσβεία περιλαμβάνεται επίσης μέσα στις υπηρεσίες μας.\nΕκτός αυτού μπορούμε να σας βοηθήσουμε για την καλύτερη εξυπηρέτησή σας και να σας φέρουμε σε επαφή με όποια πρεσβεία επιθυμείτε.\nΑν έρθετε στην Κύπρο καλοκαίρι, είναι η κατάλληλη ευκαιρία για να νοικιάσετε ένα σκάφος και να επισκεφθείτε τις μαγευτικές παραλίες του νησιού μας. Είναι μία εμπειρία που τη συνιστούμε ανεπιφύλακτα.\nΓια το λόγο αυτό είμαστε εμείς εδώ για να σας βοηθήσουμε να απολαύσετε τις κυπριακές θάλασσες, χωρίς να ανησυχείτε για τα γραφειοκρατικά.\nΕρχόμαστε εμείς σε επαφή με τις εταιρείες ενοικίασης σκαφών και με βάση τις δικές σας οδηγίες, κλείνουμε το καλύτερο δυνατόν συμβόλαιο.\nΑναλαμβάνουμε να σας φέρουμε σε επαφή με ταξιδιωτικά γραφεία, σε περίπτωση που θέλετε να οργανώσετε κάποια εκδρομή εντός ή εκτός Κύπρου. Συνεργαζόμαστε με αρκετά γραφεία, προκειμένου να καλύψουμε κάθε είδος εκδρομής που μπορεί να επιθυμήσει ο πελάτης.\nΌλες οι παραπάνω υπηρεσίες μας παρέχονται σε συνδυασμό με τα πολυτελή αυτοκίνητά μας. Πρόκειται για αυτοκίνητα τελευταίας τεχνολογίας και πλήρως εξοπλισμένα.\nΚάθε αυτοκίνητο πολυτελείας εμπεριέχει aircondition, οθόνη τηλεόρασης μαζί με σύστημα DVD για να απολαμβάνετε τις αγαπημένες σας ταινίες ή σειρές κατά τη διάρκεια μεγάλων αποστάσεων.\nΈνα ενσωματωμένο σύστημα mp3 και CD σας επιτρέπει να απολαμβάνετε την αγαπημένη σας μουσική.\nΤέλος διατίθεται και Mini-bar, για να απολαύσετε τη διαδρομή ακόμα περισσότερο!\nΓάμοι & ειδικές περιστάσεις / Διοργανωτές γάμων\nΟ γάμος είναι από τις πιο σημαντικές στιγμές του ανθρώπου!\nΤο τελευταίο που θα θέλατε για εκείνη τη μέρα είναι να ανησυχείτε για τη μεταφορά,όχι μόνο του ζευγαριού αλλά και των καλεσμένων σας.\nΓι’ αυτό και εμείς σας παρέχουμε αυτοκίνητα πολυτελείας αλλά και οδηγούς για να σας συνοδέψουν στην πιο σημαντική μέρα της ζωής σας!\nΕκτός αυτού έχετε και τη βοήθειά μας σε ό, τι χρειαστείτε κατά την οργάνωση του γάμου σας, είτε πρόκειται για κέντρα διασκέδασης είτε ακόμη και για να βρείτε την κατάλληλη εκκλησία!\nΕμείς θα είμαστε δίπλα σας σε όλη αυτή τη διαδικασία οργάνωσης, θέλοντας να σας διευκολύνουμε όσο περισσότερο γίνεται!\nΠεριηγήσεις με λιμουζίνα – Εκδρομές\nΕρχόμενοι στην Κύπρο έχετε την επιθυμία να ανακαλύψετε το νησί!\nΦοβάστε όμως ότι αν νοικιάσετε αμάξι και δράσετε μόνοι σας, θα χάσετε αρκετά σημαντικά αξιοθέατα, καθώς δεν είστε ντόπιοι. Για το λόγο αυτό σας παρέχουμε μία υπηρεσία, πρωτόγνωρη για τα δεδομένα της Κύπρου.\nΣε εμάς μπορείτε να νοικιάσετε μία λιμουζίνα, πλήρως εξοπλισμένη κι άνετη! Οι επαγγελματίες οδηγοί μας είναι εδώ για να σας ξεναγήσουν στις φυσικές ομορφιές του νησιού, στα αξιοθέατά της αλλά και στα πιο in μαγαζιά.\nΕσείς το μόνο που έχετε να κάνετε είναι να καθήσετε αναπαυτικά και να απολαύσετε τη διαδρομή και το νησί μας, εκμεταλλευόμενοι και το mini-bar που διαθέτει η κάθε λιμουζίνα μας.\nΑν όμως χρειάζεστε τη λιμουζίνα για ειδικές περιπτώσεις, όπως για παράδειγμα να παρευρεθείτε σε μία επίσημη εκδήλωση ή ακόμα και για να πάτε στο γάμο σας μαζί με την οικογένειά σας ή τους φίλους σας, η υπηρεσία αυτή διατίθεται και για βραχύχρονη ενοικίαση, κατά την οποία η χρέωση γίνεται ανά ώρα.\nΣτην ουσία, η υπηρεσία αυτή μπορεί να σας φανεί χρήσιμη ακόμα κι αν είστε εταιρεία. Μπορείτε να ενοικιάσετε το όχημα αυτό για τον εκάστοτε πελάτη σας ή ακόμα κι αν οργανώσετε κάποια εκδήλωση μπορούμε να σας βοηθήσουμε με την παραλαβή των προσκεκλημένων σας.\nΈτσι, όχι μόνο θα ικανοποιήσετε τους ενδιαφερόμενους αλλά ταυτόχρονα θα ανεβάσετε και το status της επιχείρησής σας.\nΖητήστε προσφορά ⟶\nKRC Car Rental Γραφείο: +357 24647676\nKRC Car Rental Κινητό: +357 99722851\nΚυριακή: Καλέστε μας\nΕταιρία: Kikis Lefkonitziatis Ενοικίαση αυτοκινήτου LTD\nΔιεύθηνση: Larnaka Dhekelia Road, Zinonos Kitieos Pyla Gardens 1, 7081 Cyprus


Babywalker 27 Babywalker Exclusive 10 Everkid 1 Gorgino 7\nΠαπούτσια Κορίτσι - Νο16/17 1 Παπούτσια Κορίτσι - Νο18/19 6 Παπούτσια Κορίτσι - Νο17 1 Παπούτσια Κορίτσι - Νο19 6 Παπούτσια Κορίτσι - Νο20 7 Παπούτσια Κορίτσι - Νο21 14 Παπούτσια Κορίτσι - Νο22 4 Παπούτσια Κορίτσι - Νο23 2 Παπούτσια Κορίτσι - Νο24 1 Παπούτσια Κορίτσι - Νο25 4\nΒαπτιστικό παπουτσάκι ανατομικό της εταιρίας Babywalker για κορίτσι. Γοβάκι από περλέ δέρμα με μονή μπαρέτα, διακοσμημένο με χειροποίητο λουλούδι και τούλι, σε εκρού χρώμα. Διαθέσιμο σε μέγεθος 18/19. Χρόνος παράδοσης: 1-3 μέρες. ..\nΒαπτιστικό παπουτσάκι ανατομικό της εταιρίας Babywalker για κορίτσι. Δερμάτινο σανδάλι με κρόσια, σε nude χρώμα. Διαθέσιμο σε μέγεθος 23. Χρόνος παράδοσης: 1-3 ημέρες...\nΠαπούτσι Βαπτιστικό Babywalker MI1591 Ροζ-Εκρού / SALE -30%\nΒαπτιστικό παπουτσάκι ανατομικό της εταιρίας Babywalker για κορίτσι. Γοβάκι από περλέ εκρού δέρμα, διακοσμημένο με ροζ λουλούδι από δαντέλα και πέρλες. Διαθέσιμο σε μέγεθος 18/19. Χρόνος παράδοσης: 1-3 μέρες. ..\nΠαπούτσι Βαπτιστικό Babywalker MI1591 Ροζ-Χρυσό / SALE -30%\nΒαπτιστικό παπουτσάκι ανατομικό της εταιρίας Babywalker για κορίτσι. Γοβάκι από μεταλιζέ χρυσό δέρμα, διακοσμημένο με ροζ λουλούδι από δαντέλα και πέρλες. Διαθέσιμο σε μέγεθος 18/19. Χρόνος παράδοσης: 1-3 μέρες. ..\nΠαπούτσι Βαπτιστικό Gorgino 987 Εκρού / SALE -30%\nΒαπτιστικά παπουτσάκια με ανατομικό πέλμα της εταιρίας Gorgino για κορίτσι. Μπαλαρίνα με δερμάτινη σόλα, σε εκρού χρώμα. Διαθέσιμο σε μέγεθος 22. Χρόνος παράδοσης: 1-3μέρες...\nΒαπτιστικά παπουτσάκια με ανατομικό πέλμα της εταιρίας Gorgino για κορίτσι. Μπαλαρίνα με δερμάτινη σόλα, σε εκρού χρώμα. Διαθέσιμο σε μέγεθος 25. Χρόνος παράδοσης: 1-3μέρες...\nΠαπούτσι Βαπτιστικό Babywalker MI1579 Χρυσό-Εκρού / SALE -30%\nΒαπτιστικό παπουτσάκι ανατομικό της εταιρίας Babywalker για κορίτσι. Δερμάτινο πέδιλο από δέρμα μεταλιζέ και suede, με τούλινα πομ-πομ και πέρλες μπροστά, σε χρυσό-εκρού χρώμα. Διαθέσιμο σε μέγεθος 16/17. Χρόνος παράδοσης: 1-3 μέρες. ..\nΠαπούτσι Βαπτιστικό Babywalker BS3546 Χρυσό / SALE -30%\nΒαπτιστικό παπουτσάκι ανατομικό της εταιρίας Babywalker για κορίτσι. Γοβάκι από μεταλιζέ ύφασμα, με μεταλλικό φιόγκο, σε χρυσό χρώμα. Διαθέσιμο σε μέγεθος 21. Χρόνος παράδοσης: 1-3 μέρες. ..\nΠαπούτσι Βαπτιστικό Babywalker BW4689 Nude /SALE -50%\nΒαπτιστικό παπουτσάκι ανατομικό της εταιρίας Babywalker για κορίτσι. Δερμάτινα sneakers από δέρμα νάπα, με τριπλό χρατς, σε nude χρώμα. Διαθέσιμο σε μέγεθος 21. Χρόνος παράδοσης: 1-3 μέρες...\nΠαπούτσι Βαπτιστικό Gorgino 2043 Εκρού-Σάπιο Μήλο / SALE -30%\nΒαπτιστικά παπουτσάκια με ανατομικό πέλμα της εταιρίας Gorgino για κορίτσι. Μπαλαρίνα με δερμάτινη σόλα, σε εκρού χρώμα με διακοσμητικό λουλουδάκι σε απόχρωση σάπιο μήλο. Διαθέσιμο σε μέγεθος 19. Χρόνος παράδοσης: 1-3 μέρες...\nΠαπούτσι Βαπτιστικό Babywalker BS3558 Εκρού / SALE -30%\nΒαπτιστικό παπουτσάκι ανατομικό της εταιρίας Babywalker για κορίτσι. Γοβάκι από περλέ συνθετικό δέρμα, με μονή μπαρέτα διακοσμημένη με στρας και κρύσταλα, σε εκρού χρώμα. Διαθέσιμο σε μέγεθος 22. Χρόνος παράδοσης: 1-3 μέρες. ..\nΒαπτιστικό παπουτσάκι ανατομικό της εταιρίας Babywalker για κορίτσι. Γοβάκι από περλέ συνθετικό δέρμα, με μονή μπαρέτα διακοσμημένη με στρας και κρύσταλα, σε εκρού χρώμα. Διαθέσιμο σε μέγεθος 21. Χρόνος παράδοσης: 1-3 μέρες. ..\nΠαπούτσι Βαπτιστικό Babywalker PRI2513 Εκρού / SALE -30%\nΒαπτιστικό παπουτσάκι ανατομικό της εταιρίας Babywalker για κορίτσι. Γοβάκι από περλέ δέρμα, με μονή μπαρέτα διακοσμημένη με gross grain φιογκάκι στο πλάι, σε εκρού χρώμα. Διαθέσιμο σε μέγεθος 19. Χρόνος παράδοσης: 1-3 μέρες. ..\nΠαπούτσι Βαπτιστικό Babywalker PRI2571 Πλατίνα / SALE -30%\nΒαπτιστικό παπουτσάκι ανατομικό της εταιρίας Babywalker για κορίτσι. Γοβάκι από μεταλιζέ ύφασμα και strass, με μονή μπαρέτα, σε χρώμα πλατίνα. Διαθέσιμο σε μέγεθος 19. Χρόνος παράδοσης: 1-3 μέρες. ..\nΠαπούτσι Βαπτιστικό Babywalker PRI2571 Χρυσό / SALE -30%\nΒαπτιστικό παπουτσάκι ανατομικό της εταιρίας Babywalker για κορίτσι. Γοβάκι από μεταλιζέ ύφασμα και strass, με μονή μπαρέτα, σε χρυσό χρώμα. Διαθέσιμο σε μέγεθος 20. Χρόνος παράδοσης: 1-3 μέρες. ..\nΠαπούτσι Βαπτιστικό Gorgino 2234 Σάπιο Μήλο / SALE -30%\nΒαπτιστικά παπουτσάκια με ανατομικό πέλμα της εταιρίας Gorgino για κορίτσι. Μπαλαρίνα λουστρίνι με μπαρέτα και δερμάτινη σόλα, σε χρώμα σάπιο μήλο . Διαθέσιμο σε μέγεθος 20. Χρόνος παράδοσης: 1-3 μέρες...\nΠαπούτσι Βαπτιστικό Gorgino 2236 Σάπιο Μήλο / SALE -30%\nΒαπτιστικά παπουτσάκια με ανατομικό πέλμα της εταιρίας Gorgino για κορίτσι. Μπαλαρίνα δερμάτινη, με μπαρέτα και δερμάτινη σόλα, διακοσμημένο με λουλούδι, σε χρώμα σάπιο μήλο . Διαθέσιμο σε μέγεθος 21. Χρόνος παράδοσης: 1-3 μέρες...\nΠέδιλο Βαπτιστικό Gorgino Κ147 Εκρού-Σοκολά /SALE -30%\nΒαπτιστικά παπουτσάκια με ανατομικό πέλμα της εταιρίας Gorgino για κορίτσι. Δερμάτινο πέδιλο, με κούμπωμα στον αστράγαλο, σε εκρού χρώμα, διακοσμημένο με λουλούδι σε χρώμα σοκολά. Διαθέσιμο σε μέγεθος 25. Χρόνος παράδοσης: 1-3 μέρες...\nΠαπούτσι Βαπτιστικό Babywalker PRI2575 Εκρού / SALE -30%\nΒαπτιστικό παπουτσάκι ανατομικό της εταιρίας Babywalker για κορίτσι. Γοβάκι Mary Jane από δέρμα πέρλα, με chiffon λουλούδι στο πλάι, σε εκρού χρώμα. Διαθέσιμο σε μέγεθος 20. Χρόνος παράδοσης: 1-3 μέρες...\nΠαπούτσι Βαπτιστικό Babywalker BS3556 Εκρού / SALE -30%\nΒαπτιστικό παπουτσάκι ανατομικό της εταιρίας Babywalker για κορίτσι. Γοβάκι από περλέ συνθετικό δέρμα με μονή μπαρέτα, διακοσμημένη με τούλινα λουλούδια, σε εκρού χρώμα. Διαθέσιμο σε μέγεθος 22. Χρόνος παράδοσης: 1-3 μέρες. ..\nΠαπούτσι Βαπτιστικό Babywalker BS3557 Εκρού-Ροζ / SALE -30%\nΒαπτιστικό παπουτσάκι ανατομικό της εταιρίας Babywalker για κορίτσι. Γοβάκι από περλέ συνθετικό δέρμα με μονή μπαρέτα, διακοσμημένο με δίχρωμα λουλούδια από οργάντζα, σε εκρού-ροζ χρώμα. Διαθέσιμο σε μέγεθος 20. Χρόνος παράδοσης: 1-3 μέρες. ..\nΠαπούτσι Βαπτιστικό Babywalker PRI2582 Λευκό / SALE -30%\nΒαπτιστικό παπουτσάκι ανατομικό της εταιρίας Babywalker για κορίτσι. Γαλλικό γοβάκι από δέρμα νάπα, με μονή μπαρέτα και τούλινο λουλούδι, σε λευκό χρώμα. Διαθέσιμο σε μέγεθος 21. Χρόνος παράδοσης: 1-3 μέρες. ..\nΠαπούτσι Βαπτιστικό Babywalker PRI2582 Χρυσό-Ροζ / SALE -30%\nΒαπτιστικό παπουτσάκι ανατομικό της εταιρίας Babywalker για κορίτσι. Γαλλικο γοβάκι από μεταλιζέ δέρμα, με μονή μπαρέτα και ροζ τούλινο λουλούδι, σε χρυσό χρώμα. Διαθέσιμο σε μέγεθος 21. Χρόνος παράδοσης: 1-3 μέρες. ..\nΠαπούτσι Βαπτιστικό Babywalker BW4703 Ροζ Αντικέ / SALE -30%\nΒαπτιστικό παπουτσάκι ανατομικό της εταιρίας Babywalker για κορίτσι. Υφασμάτινο γοβάκι από μεταλιζέ ύφασμα, διακοσμημένο με gros-grain φιογκάκι μπροστά, σε ροζ αντικέ χρώμα. Διαθέσιμο σε μέγεθος 21. Χρόνος παράδοσης: 1-3 μέρες...\nΒαπτιστικό παπουτσάκι ανατομικό της εταιρίας Babywalker για κορίτσι. Υφασμάτινο γοβάκι από μεταλιζέ ύφασμα, διακοσμημένο με gros-grain φιογκάκι μπροστά, σε ροζ αντικέ χρώμα. Διαθέσιμο σε μέγεθος 20. Χρόνος παράδοσης: 1-3 μέρες...\nΠαπούτσι Βαπτιστικό Babywalker BW4686 Εκρού /SALE -30%\nΒαπτιστικό παπουτσάκι ανατομικό της εταιρίας Babywalker για κορίτσι. Γαλλικό σαμπό από δέρμα πέρλα, διακοσμημένο με chiffon λουλούδια, σε εκρού χρώμα. Διαθέσιμο σε μέγεθος 23. Χρόνος παράδοσης: 1-3 μέρες...\nΠαπούτσι Βαπτιστικό Babywalker BW4727 Ροζ / SALE -30%\nΒαπτιστικό παπουτσάκι ανατομικό της εταιρίας Babywalker για κορίτσι. Γοβάκι από σατέν ύφασμα, διακοσμημένο με υφασμάτινο χειροποίητο λουλούδι και τούλι επάνω, σε ροζ χρώμα. Διαθέσιμο σε μέγεθος 21. Χρόνος παράδοσης: 1-3 μέρες. ..\nΠαπούτσι Βαπτιστικό Babywalker Exclusive EXC5756 Ροζ-Ίριδα-Λευκό / SALE -50%\nΒαπτιστικό παπουτσάκι ανατομικό της εταιρίας Babywalker Exclusive για κορίτσι. Δετά sneakers από δέρμα και ύφασμα γκλίτερ μεταλιζέ, σε ροζ-ιριδέ-λευκό χρώμα. Διαθέσιμο σε μέγεθος 21. Χρόνος παράδοσης: 3-6 μέρες. ..\nΠαπούτσι Βαπτιστικό Babywalker BW4696 Εκρού /SALE -30%\nΒαπτιστικό παπουτσάκι ανατομικό της εταιρίας Babywalker για κορίτσι. Γαλλικό γοβάκι από δέρμα νάπα, διακοσμημένο με τούλινο πον-πον και πέρλες μπροστά, σε εκρού χρώμα. Διαθέσιμο σε μέγεθος 21. Χρόνος παράδοσης: 1-3 μέρες...\nΠαπούτσι Βαπτιστικό Babywalker BW4698 Εκρού / SALE -30%\nΒαπτιστικό παπουτσάκι ανατομικό της εταιρίας Babywalker για κορίτσι. Γοβάκι από δέρμα πέρλα, διακοσμημένο με λουλούδι οργάντζας μπροστά, σε εκρού χρώμα. Διαθέσιμο σε μέγεθος 20. Χρόνος παράδοσης: 1-3 μέρες...\nΠαπούτσι Βαπτιστικό Babywalker Exclusive EXC5765 Εκρού / SALE -30%\nΒαπτιστικό παπουτσάκι ανατομικό της εταιρίας Babywalker Exclusive για κορίτσι. Γοβάκι από περλέ δέρμα με μονή μπαρέτα, διακοσμημένη με chiffon λουλούδια, σε εκρού χρώμα. Διαθέσιμο σε μέγεθος 19. Χρόνος παράδοσης: 1-3 μέρες. ..\nΠαπούτσι Βαπτιστικό Babywalker Exclusive EXC5728 Εκρού / SALE -30%\nΒαπτιστικό παπουτσάκι ανατομικό της εταιρίας Babywalker Exclusive για κορίτσι. Sneakers από δέρμα και ύφασμα δαντέλα, σε εκρού χρώμα. Διαθέσιμο σε μέγεθος 19. Χρόνος παράδοσης: 3-6 μέρες...\nΠαπούτσι Βαπτιστικό Babywalker Exclusive EXC5770 Χρυσό-Εκρού-Ροζ / SALE -30%\nΒαπτιστικό παπουτσάκι ανατομικό της εταιρίας Babywalker Exclusive για κορίτσι. Πέδιλο από μεταλιζέ δέρμα, διακοσμημένο με χειροποίητα δίχρωμα chiffon λουλούδια και πούπουλα, σε χρυσό-εκρού-ροζ χρώμα. Διαθέσιμο σε μέγεθος 22. Χρόνος παράδοσης: 1-3 μέρες. ..