Ιδιοπαθείς ηωσινοφιλικές πνευμονοπάθειες | Περιοδικό ΠΝΕΥΜΩΝ - Ελληνική Πνευμονολογική Εταιρεία\nΑπρίλιος - Ιούνιος 2008:\nΙδιοπαθείς ηωσινοφιλικές πνευμονοπάθειες\nΚωνσταντίνος Πηγάκης, Γεώργιος Μελέτης, Μανώλης Φερδούτσης, Γεώργιος Πατσουράκης, Νικόλαος Μπαχλιτζανάκης\nΟ όρος ηωσινοφιλικές πνευμονοπάθειες περιλαμβάνει μια ομάδα ετερογενών παθήσεων που σαν κοινό χαρακτηριστικό γνώρισμα έχουν την παρουσία ηωσινοφιλικών διηθημάτων στο πνευμονικό παρέγχυμα, τον αυξημένο αριθμό των ηωσινοφίλων στο βρογχοκυψελιδικό έκπλυμα (BAL) και μπορούν να συνοδεύονται ή όχι από περιφερική ηωσινοφιλία (ΠΗ). Η κλινική συμπτωματολογία των νοσημάτων αυτών μπορεί να είναι από ήπια μέχρι και θανατηφόρα. Η προσεκτική αξιολόγηση των συμπτωμάτων και η σωστή διάγνωση είναι πολύ βασικά, αφού αποτελεσματική θεραπεία υπάρχει στις περισσότερες περιπτώσεις. Η παρούσα ανασκόπηση ασχολείται με τις ιδιοπαθείς ηωσινοφιλικές πνευμονοπάθειες διαγνωστικά και θεραπευτικά.\nΛέξεις Κλειδιά: ηωσινοφιλία, ηωσινοφιλικά νοσήματα πνεύμονα, ηωσινοφιλικά σύνδρομα, ιδιοπαθείς ηωσινοφιλικές πνευμονοπάθειες, οξεία ηωσινοφιλική πνευμονία, χρόνια ηωσινοφιλική πνευμονία, υπερηωσινοφιλικό σύνδρομο, θεραπεία ηωσινοφιλικών πνευμονοπαθειών\nΠρώτος ο Lφffler το 1932 περιέγραψε το σύνδρομο που φέρει το όνομα του. Το 1952 ο Crofton σε μια ομάδα περιέλαβε νοσήματα όπως το σύνδρομο Lφffler, την οξεία και χρόνια ηωσινοφιλική πνευμονία, την τροπική πνευμονική ηωσινοφιλία, και την οζώδη πολυαρτηριίτιδα1. Σήμερα, η ομάδα αυτή των νοσημάτων έχει διευρυνθεί και περιλαμβάνει νοσολογικές οντότητες γνωστής αλλά και άγνωστης αιτιολογίας. Ο όρος ηωσινοφιλικές πνευμονοπάθειες περιλαμβάνει μια ομάδα παθήσεων που σαν κοινό χαρακτηριστικό γνώρισμα έχουν την παρουσία ηωσινοφιλικών διηθημάτων στο πνευμονικό παρέγχυμα, τον αυξημένο αριθμό των ηωσινοφίλων στο βρογχοκυψελιδικό έκπλυμα (BAL) με ή χωρίς την παρουσία Π.Η.1. Πρόκειται για ετερογενείς παθήσεις, που περιλαμβάνουν διάμεσες πνευμονοπάθειες, αγγειίτιδες, νοσήματα λοιμώδους αιτιολογίας, νεοπλασματικές επεξεργασίες κ.λπ., και που η κλινική ταξινόμηση τους είναι εξαιρετικά δύσκολη1. Οι ηωσινοφιλικές πνευμονοπάθειες έχουν παγκόσμια κατανομή με διαφοροποίηση του αιτιολογικού παράγοντα που τις προκαλεί ανάλογα με τις διάφορες γεωγραφικές περιοχές. Η συχνότερη αιτί α στις αναπτυσσόμενες χώρες είναι τα παράσιτα. Στις αναπτυγμένες χώρες οι ηωσινοφιλικές πνευμονοπάθειες είναι από ασυνήθεις έως πολύ σπάνιες και συνήθως είναι ιδιοπαθείς1-9.\nΤΟ ΗΩΣΙΝΟΦΙΛΟ ΚΥΤΤΑΡΟ\nΤο ηωσινόφιλο αποτελεί μαζί με το ουδετερόφιλο, το βασεόφιλο πολυμορφοπύρηνο και το μακροφάγο, τους τελικούς εκπροσώπους της κοκκιοκυτταρικής σειράς. Το ηωσινόφιλο κύτταρο αν και παρατηρήθηκε για πρώτη φορά από τον Wharton Jones το 1846, έγινε γνωστό και πήρε το όνομα από τον Paul Ehrlich το 1879, λόγω της ιδιομορφίας των κοκκίων του να βάφονται με τη χρωστική ηωσίνη9,10.\nΤο ώριμο ηωσινόφιλο είναι λίγο μεγαλύτερο από το ουδετερόφιλο και στο πρωτόπλασμα του περιέχει 3 τύπους εκκριτικών κοκκίων που περιέχουν ένζυμα και κυτταροτοξικές πρωτεΐνες. Οι κυριότερες από τις πρωτεΐνες των ηωσινοφίλων είναι: α) η κύρια βασική ή μείζονα πρωτεΐνη (ΜΒΡ) που αδρανοποιεί την ηπαρίνη και προάγει την έκλυση ισταμίνης από τα βασεόφιλα και τα σιτευτικά κύτταρα, β) η ηωσινοφιλική κατιονική πρωτεΐνη (ECP), που προκαλεί καταστροφή του επιθηλίου της τραχείας και αύξηση της έκκρισης βλέννας γ) η ηωσινοφιλική νευροτοξίνη (EDN) και δ) η ηωσινοφιλική υπεροξειδάση (EPO), που ενεργοποιεί τα σιτευτικά κύτταρα, προκαλεί καταστροφή του ρινικού επιθηλίου και παροδικό βρογχόσπασμου. Στην μεμβράνη των ηωσινοφίλων βρίσκονται υποδοχείς για διάφορα χημειοτακτικά ερεθίσματα, κλάσματα του συμπληρώματος και ανοσοσφαιρίνες. Έχουν ακόμα ικανότητα σύνθεσης ορισμένων προσταγλανδινών (π.χ. PGD2) και λευκοτριενίων (π.χ. LTC4) και παράλληλα αποτελούν σημαντική πηγή του παράγοντα ενεργοποίησης των αιμοπεταλίων (PAF)9-12.\nΤα ηωσινόφιλα, σε κανονικές συνθήκες, παράγονται στο μυελό των οστών. Από την έναρξη της διαφοροποίησης, το κύτταρο παρουσιάζει σταδιακά μορφολογικές αλλαγές μέχρι να γίνει λειτουργικά ώριμο. Αυτή η διαδικασία διαρκεί 3 με 6 ημέρες9,11,12. Η παραγωγή των ηωσινοφίλων από το μυελό ρυθμίζεται κυρίως από τα Th2 λεμφοκύτταρα μέσω της παραγωγής IL5. Οι πιο σημαντικές αιμοποιητικές ουσίες για την παραγωγή και διαφοροποίηση των ηωσινοφίλων είναι οι κυτταροκίνες IL-3, IL-5 και ο αυξητικός παράγοντας των κοκκιοκυττάρων μακροφάγων (GM-CSF). Η IL-5 αποτελεί την πιο ειδική κυτταροκίνη για τα ηωσινόφιλα και προάγει τόσο τη διαφοροποίηση όσο και την απελευθέρωση των ηωσινοφίλων από το μυελό των οστών. Υπερπαραγωγή της IL-5 έχει σαν αποτέλεσμα έντονη ηωσινοφιλία. Στους ενήλικες, σε νοσήματα που συνοδεύονται από ηωσινοφιλία, συνήθως υπάρχει υπερπαραγωγή της IL-59,12,13.\nΑν και αποτελεί συστατικό του περιφερικού αίματος, το ηωσινόφιλο στην ουσία θεωρείται κύτταρο των ιστών, όπου και εναποτίθεται τελικά, διερχόμενο μόνο παροδικά από την κυκλοφορία, μετά την έξοδο του από το μυελό. Τα ηωσινόφιλα, αφού εισέλθουν στην κυκλοφορία, εγκαθίστανται σε ιστούς που είναι εκτεθειμένοι στο εξωτερικό περιβάλλον, όπως είναι το τραχειοβρογχικό δένδρο, ο γαστρεντερικός σωλήνας, ο κόλπος και το ουροποιητικό σύστημα. Η μετανάστευση των ηωσινοφίλων προάγεται από χημειοτακτικούς παράγοντες που είναι υπεύθυνοι για τη μετακίνηση τους στους ιστούς και για τη συσσώρευση τους στις περιοχές φλεγμονής. Διάφορες χημειοτακτικές ουσίες δρουν στο ηωσινόφιλο. Τελευταία έχουν περιγραφεί δυο ειδικοί για τα ηωσινόφιλα χημειοτακτικοί παράγοντες, η ηωταξίνη-1 και -2. Η χημειοτακτική δράση της ηωταξίνης επιτείνεται από την IL-5. Η μετανάστευση των ηωσινοφίλων από την κυκλοφορία και η διήθηση τους στους ιστούς είναι το αποτέλεσμα συνεργικής δράσης πολύπλοκων μηχανισμών, που περιλαμβάνουν αντιδράσεις μεταξύ των μορίων προσκόλλησης των ενδοθηλιακών κύτταρων και των αντίστοιχων μορίων σύνδεσης των ηωσινοφίλων. Τα μόρια προσκόλλησης και σύνδεσης δραστηριοποιούνται από διάφορους μεσολαβητές της φλεγμονής όπως η IL-1, IL-4, ο παράγοντας νέκρωσης όγκου α (TNF-a), ο παράγοντας ενεργοποίησης των αιμοπεταλίων (PAF) και η ισταμίνη, οι οποίοι αυξάνουν την έκφραση της "P σελεκτίνης"9,14,15.\nΟι μηχανισμοί αυτοί προκαλούν αρχικά "κύλιση" (rolling) των ηωσινοφίλων κατά μήκος του ενδοθηλίου, στη συνέχεια μεγαλύτερη μείωση της ταχύτητας τους και διαπίδυση μέσω του ενδοθηλίου. Το αρχικό rolling των ηωσινοφίλων οφείλεται στην επιβράδυνση της κίνησης τους, που είναι αποτέλεσμα της ανάπτυξης ασθενών δεσμών μεταξύ των μορίων προσκόλλησης των ενδοθηλιακών κυττάρων (Ρ σελεκτίνη) και των αντίστοιχων υποδοχέων στη μεμβράνη τους (PSGL-1), καθώς και του VLA-4 με το VCAM9,16-18. Η προσκόλληση των ηωσινοφίλων στο επιθήλιο συνοδεύεται από την αποκοκκίωση τους, που συνίσταται στην αργή και σταδιακή έκκριση πρωτεϊνών και είναι αποτέλεσμα της συνεργικής δράσης διαφόρων παραγόντων. Οι ουσίες που αποκοκκιώνουν τα ηωσινόφιλα είναι οι IL-5, IL-3, GM-CSF, IL-1β, PAF, κ.λπ. Οι κυτταροτοξικές ουσίες που απελευθερώνονται (ECP, MBP, EPO) προκαλούν ιστική βλάβη και κυτταρική απόπτωση9,18.\nΗ διάρκεια ζωής των ηωσινόφιλων δεν είναι ακριβώς γνωστή. Τα ηωσινόφιλα κυκλοφορούν στο αίμα για 1 - 2 μέρες πριν μεταναστεύσουν στους ιστούς. Εκεί, η διάρκεια ζωής τους εξαρτάται από τις κυτταροκίνες του μικροπεριβάλλοντος. Κάτω από κανονικές συνθήκες, από τη στιγμή που τα ηωσινόφιλα διέλθουν στους ιστούς, δεν επανακυκλοφορούν, αλλά επιβιώνουν εκεί για 2-5 ημέρες και μετά καταστρέφονται με το μηχανισμό της απόπτωσης (προγραμματισμένος κυτταρικός θάνατος) και της ακόλουθης φαγοκυττάρωσης τους από τα μακροφάγα, ή αποκοκκιώνονται και εκφυλίζονται. Η IL-3, η IL-5 και ο GM-CSF εμποδίζουν την απόπτωση των ηωσινοφίλων για τουλάχιστον 10 - 15 ημέρες9,18.\nΟ ρόλος των ηωσινοφίλων δεν είναι γνωστό αν είναι ευεργετικός με σκοπό τη λύση της φλεγμονής ή επιβλαβής με σκοπό τη διαιώνιση της φλεγμονής. Η ταχύτητα με την οποία τα ηωσινόφιλα εξαφανίζονται από το περιφερικό αίμα μετά τη χορήγηση κορτικοειδών είναι εντυπωσιακή και συμβαίνει μέσα σε λίγες ώρες9,18. Σε κανονικές συνθήκες, ο αριθμός των ηωσινοφίλων που παράγεται και απελευθερώνεται, βρίσκεται σε ισορροπία με τον αριθμό των ηωσινοφίλων που κυκλοφορεί και με αυτόν που εισέρχεται στους ιστούς. Στις ηωσινοφιλικές πνευμονοπάθειες, τα αυξημένα ηωσινόφιλα στο αίμα είναι αποτέλεσμα της διέγερσης της παραγωγής τους και του αυξημένου ρυθμού εξόδου τους από το μυελό18.\nΗ ηωσινοφιλική φλεγμονή των αεραγωγών με ενεργοποιημένα και αποκοκκιωμένα κύτταρα και η ΠΗ αποτελούν χαρακτηριστικά των ηωσινοφιλικών πνευμονοπαθειών. Τα τελευταία χρόνια έχει αποσαφηνιστεί ο ρόλος των ηωσινοφίλων στην παθογένεια των ηωσινοφιλικών πνευμονοπαθειών, σαν αιτιολογικός παράγοντας και όχι σαν στοιχείο για την επιδιόρθωση της φλεγμονώδους βλάβης, όπως νόμιζαν παλιότερα9,18.\nΣύμφωνα με μελέτες, η ΠΗ είναι ανάλογη με τη βαρύτητα της ιστικής βλάβης που παρατηρείται στις ηωσινοφιλικές πνευμονοπάθειες (με εξαίρεση την οξεία ηωσινοφιλική πνευμονία) και αντιστρόφως ανάλογη με την αποτελεσματικότητα της θεραπευτικής αγωγής. Επισημαίνεται ακόμα, ότι η θεραπευτική αγωγή και η ακόλουθη βελτίωση της κλινικής εικόνας του ασθενούς με ηωσινοφιλική πνευμονοπάθεια, συνοδεύεται από μείωση του αριθμού των ηωσινοφίλων στο πνευμονικό παρέγχυμα και των επιπέδων της ECP και της EPO, καθώς και των ουσιών που ρυθμίζουν την παραγωγή και ωρίμανση των ηωσινοφίλων9,18.\nΚατά την εξέλιξη της φλεγμονώδους αντίδρασης, στο πνευμονικό παρέγχυμα, ποικίλες μεσολαβητικές ουσίες εκλύονται τοπικά, από τα κύτταρα που συμμετέχουν στη φλεγμονή. Οι ουσίες αυτές (ιντερλευκίνες, παράγωγα του μεταβολισμού των φωσφολιπιδίων της μεμβράνης, χημειοτακτικοί παράγοντες κ.τ.λ.), εκτός της ειδικής τους δράσης στο πνευμονικό παρέγχυμα και στους βρόγχους επιδρούν και στα κύτταρα φλεγμονής, διευκολύνοντας την προσέγγιση τους στην περιοχή της βλάβης και την περαιτέρω απελευθέρωση μεσολαβητών9,16,18.\nΕιδικότερα για τα ηωσινόφιλα, μεσολαβητές οι οποίοι εκλύονται τοπικά (ιντερλευκίνες, PAF), αυξάνουν τη λειτουργική τους ετοιμότητα και λειτουργούν σαν χημειοκινητικοί παράγοντες, οι οποίοι αυξάνουν την τυχαία κίνηση των κυττάρων, ενισχύοντας έτσι την απάντηση τους στα χημειοτακτικά ερεθίσματα. Κάτω από την δράση των παραγόντων αυτών αυξάνεται επίσης και η έκφραση ειδικών υποδοχέων στη μεμβράνη των ηωσινοφίλων (υποδοχείς για χημειοτακτικούς παράγοντες, μόρια προσκόλλησης, κ.λπ.), γεγονός απαραίτητο για την έναρξη της διαδικασίας της μετανάστευσης τους9,18,19.\nΣυμπερασματικά, η αύξηση των ηωσινοφίλων στο αίμα και στο πνευμονικό παρέγχυμα και η συμβολή τους στην παθοφυσιολογία των ηωσινοφιλικών πνευμονοπαθειών εξαρτάται: 1) από την αύξηση της παραγωγής τους και του ρυθμού εξόδου τους από το μυελό, 2) την βιωσιμότητα τους, 3) την προσκόλληση τους στο αγγειακό ενδοθήλιο και 4) την κατευθυνόμενη μετακίνηση τους στη περιοχή της φλεγμονής18,20,21,22.\nΟι κυτταροκίνες IL-3, IL-5 και GM-CSF που ρυθμίζουν την παραγωγή των ηωσινοφίλων παράγονται στο μυελό των οστών και τοπικά, στο μικροπεριβάλλον της φλεγμονής του πνευμονικού παρεγχύματος, από τα κύτταρα των ιστών (επιθηλιακά, ενδοθηλιακά, ινοβλάστες, σιτευτικά κύτταρα) και από τα ενεργοποιημένα κύτταρα που προσελκύονται στη περιοχή (Τ-λεμφοκύτταρα, κ.λπ.)9,18,22. Οι IL-3, IL-5 και o GM-CSF, καθώς και η TNF-α και η IFN-γ, αυξάνουν την επιβίωση των ηωσινοφίλων, αναστέλλοντας ενεργά το μηχανισμό της απόπτωσης. Ο παράγοντας TGF-β μειώνει την επιβίωση των ηωσινοφίλων9,18,20,22.\nΣυνοψίζοντας, η ενεργοποίηση και δράση των ηωσινοφίλων στις ηωσινοφιλικές πνευμονοπάθειες προκαλεί διήθηση του πνευμονικού παρεγχύματος από ηωσινόφιλα και άλλα φλεγμονώδη κύτταρα και απελευθέρωση ποικίλων ανοσορυθμιστικών, τοξικών και προφλεγμονωδών παραγόντων από τα ηωσινόφιλα και τα άλλα κύτταρα φλεγμονής. Οι παράγοντες αυτοί δρουν στα ίδια τα κύτταρα, ρυθμίζοντας τις λειτουργίες τους9,18,22.\nΜε τον όρο ηωσινοφιλικές πνευμονοπάθειες εννοούμε μια ομάδα νοσημάτων η οποία χαρακτηρίζεται παθολογοανατομικά από την παρουσία ηωσινοφίλων στους κυψελιδικούς αεροχώρους και στο διάμεσο ιστό με ή χωρίς Π.Η. Η παρουσία των ηωσινοφίλων στον πνευμονικό ιστό και στους αεραγωγούς είναι ένα φαινόμενο που δηλώνει μια κυτταρική απάντηση του ξενιστή σε ένα εξωγενή ή ενδογενή διεγερτικό παράγοντα. Στους φυσιολογικούς αεραγωγούς δεν υπάρχουν συνήθως ηωσινόφιλα9,18,22.\nΗ αιτιολογία και ο ακριβής παθοφυσιολογικός μηχανισμός των ηωσινοφιλικών πνευμονοπαθειών είναι ελάχιστα κατανοητά. Έχουν γίνει αρκετές προσπάθειες για την ταξινόμηση τους. Οι ηωσινοφιλικές πνευμονοπάθειες μπορούν να διακριθούν σε δυο μεγάλες ομάδες. Στην πρώτη ομάδα ανήκουν αυτές που είναι άγνωστης αιτιολογίας (ιδιοπαθείς ή ενδογενείς). Στη δεύτερη ομάδα ανήκουν εκείνες οι οποίες αιτιολογικά μπορεί να συνδεθούν με διάφορους γνωστούς παράγοντες και καταστάσεις (δευτεροπαθείς ή εξωγενείς) (Πίνακας 1)3,6,9,10. Σκοπός αυτής της ανασκόπησης είναι να γίνει μια σύντομη αναφορά στην φυσιολογία του ηωσινόφιλου κυττάρου, να αναπτυχθούν οι ιδιοπαθείς ηωσινοφιλικές πνευμονοπάθειες και κυρίως η νεότερη θεραπευτική τους προσέγγιση.\nΙΔΙΟΠΑΘΕΙΣ ΗΩΣΙΝΟΦΙΛΙΚΕΣ ΠΝΕΥΜΟΝΟΠΑΘΕΙΕΣ\nΑν και η παθογένεια των ηωσινοφιλικών πνευμονοπαθειών δεν είναι εντελώς κατανοητή, πολλά δεδομένα κάνουν φανερό ότι το ηωσινόφιλο μπορεί να αντιπροσωπεύει ένα κύριο κύτταρο στους παθοφυσιολογικούς μηχανισμούς των νοσημάτων αυτών9,18,22. Αυτό το συμπέρασμα είναι βασισμένο σε ιστολογικές μελέτες του πνευμονικού ιστού και του βρογχοκυψελιδικού εκπλύματος (BAL) από ασθενείς με ηωσινοφιλικές πνευμονοπάθειες. Οι μελέτες δείχνουν αυξημένη συγκέντρωση της ηωσινοφιλικής κατιονικής πρωτεΐνης (ECP) στο BAL, εντόπιση της ηωσινοφιλικής κύριας βασικής πρωτεΐνης (MBP) στα ιστολογικά δείγματα, πολλά διαλυμένα ηωσινόφιλα, καθώς και ελεύθερα κοκκία μέσα στο πνευμονικό μικροαγγειακό δίκτυο. Η πλειονότητα των βρογχοκυψελιδικών ηωσινοφίλων που λαμβάνονται από ασθενείς με ηωσινοφιλικές πνευμονοπάθειες είναι αποκοκκιωμένα. Οι πρωτεΐνες, που προέρχονται από τα ηωσινόφιλα μπορούν να βλάψουν άμεσα τα πνευμονικά ενδοθηλιακά κύτταρα, να αυξήσουν τη διαπερατότητα των αγγείων. Συνεπώς, τα ηωσινόφιλα μπορεί να είναι άμεσα υπεύθυνα για την ιστική βλάβη στις ηωσινοφιλικές πνευμονοπάθειες9,18,22.\nΣτην ομάδα των ιδιοπαθών ηωσινοφιλικών πνευμονοπαθειών ανήκουν τα παρακάτω νοσήματα9,22:\nΣύνδρομο Lφffler (Απλή πνευμονική ηωσινοφιλία),\nΟξεία ηωσινοφιλική πνευμονία (ΟΗΠ)\nΧρόνια ηωσινοφιλική πνευμονία (ΧΗΠ)\nΥπερηωσινοφιλικό σύνδρομο (ΥΗΣ)\nΑπλή πνευμονική ηωσινοφιλία (σύνδρομο Lφffler)\nΤο 1932 ο Lφffler ανακοίνωσε περιπτώσεις ασθενών με ελαφρά κλινικά συμπτώματα, ηωσινοφιλία στο περιφερικό αίμα και αμφοτερόπλευρα πνευμονικά διηθήματα στην ακτινογραφία θώρακα. Πρόκειται για σπάνια ιδιοπαθή νόσο, καλοήθη και αυτοπεριοριζόμενη, που χαρακτηρίζεται από πνευμονικά μεταναστευτικά διηθήματα και από Π.Η. Η κλινική εικόνα του συνδρόμου χαρακτηρίζεται: 1) από ήπια συμπτώματα από το αναπνευστικό, όπως ο βήχας, που όταν είναι παραγωγικός στα πτύελα ανευρίσκονται ηωσινόφιλα και ηπίου βαθμού δύσπνοια που δεν συνοδεύεται από βρογχική απόφραξη, 2) από δεκατική πυρετική κίνηση, η οποία διαρκεί λίγες μέρες.\nΠiνακας 1. Ταξινόμηση των ηωσινοφιλικών πνευμονικών\nΑ) Ιδιοπαθείς ηωσινοφιλικές πνευμονοπάθειες\nΣύνδρομο Löffler (Απλή Πνευμονική Ηωσινοφίλια)\nΒ) Δευτεροπαθείς ηωσινοφιλικές πνευμονοπάθειες\n1. Φαρμακευτικής αιτιολογίας\nΑμινοσαλικυλικό οξύ Bicalutamide\nΜη στεροειδή αντιφλεγμονώδη Ιμιπραμίνη\nΜπλεομυκίνη Ιντερλευκίνη-2 και -3\nΧρωμογλυκονικό νάτριο Μινοκυκλίνη\nΆλατα χρυσού Trazodone\n2. Παρασιτικής αιτιολογίας\n3. Μυκητιασικής αιτιολογίας\n4. Βακτηριδιακής αιτιολογίας\n5. Ιογενούς αιτιολογίας\n6. Νοσήματα συνδετικού ιστού και αγγειίτιδεςΚοκκιωμάτωση Wegener\nΚοκκιωμάτωση Churg - Strauss\n7. Εισπνοή τοξικών αερίων\n8. Άλλες (αταξινόμητες) ηωσινοφιλικές πνευμονοπάθειες\nΗωσινοφιλική Γαστρεντερίτιδα Αγγειοανοσοβλαστική\nΔήγμα ερπετών Ιστιοκύττωση - Χ\nΦλεγμονώδης νόσος του εντέρου Κακοήθη νοσήματα\nΜεταμόσχευση μυελού Ιδιοπαθής Πνευμονική\nΆσθμα Ηωσινοφιλική Βρογχίτιδα\nΕπειδή ανάλογη εικόνα προκαλούν ορισμένα φάρμακα ή και παράσιτα, θα πρέπει, προκειμένου μια κατάσταση να χαρακτηρισθεί σαν σύνδρομο Lφffler, να αποκλειστούν όλες οι πιθανές αιτίες που μπορεί να την προκαλέσουν9,22.\nΗ νόσος είναι συνήθως ήπια και δεν διαρκεί περισσότερο από ένα μήνα. Σε όλες σχεδόν τις περιπτώσεις παρατηρείται αυτόματη υποχώρηση και πλήρης ύφεση της νόσου9,22.\nΗ ΟΗΠ είναι μια ταχύτατα εξελισσόμενη νόσος η οποία γενικά εμφανίζεται σε κατά τα αλλά, υγιείς ενήλικες. Η παθογένεση της ΟΗΠ παραμένει άγνωστη, αλλά πιστεύεται ότι η νόσος οφείλεται σε αντίδραση υπερευαισθησίας σε άγνωστα μέχρι στιγμής εισπνεόμενα αντιγόνα3,7,8,9,22.\nΤα αρχικά συμπτώματα της μοιάζουν με εκείνα της ΧΗΠ, αλλά είναι διάρκειας λίγων μόνο ημερών. Η ΟΗΠ χαρακτηρίζεται από: α) πρόσφατη έναρξη με συμπτωματολογία διάρκειας λίγων ημερών, β) σημαντικό βαθμό δύσπνοιας με μεγάλη υποξυγοναιμία, γ) πυρετό, δ) αμφοτερόπλευρα πνευμονικά διηθήματα (Εικόνα 1, 2), ε) ηωσινοφίλια στο BAL (>25-35%) και στ) απουσία Π.Η. Στις περισσότερες περιπτώσεις η νόσος πολύ γρήγορα εξελίσσεται σε σοβαρή αναπνευστική ανεπάρκεια. Στην ακτινογραφία θώρακα παρατηρούνται αμφοτερόπλευρα διηθήματα, που όμως δεν έχουν την περιφερική κατανομή των διηθημάτων της ΧΗΠ (Εικόνα 1, 2)3,7-9,22.\nΙδιαίτερη προσοχή χρειάζεται στη διάγνωση της νόσου. Η απουσία Π.Η., σε συνδυασμό με τη λευκοκυττάρωση και την ακτινολογική εικόνα, είναι εύκολο να στρέψουν τη διάγνωση σε πνευμονία βακτηριδιακής αιτιολογίας. Αν υπάρχει κλινική υποψία της νόσου, ιδιαίτερα σε άτομα με γρήγορα εξελισσόμενη αναπνευστική ανεπάρκεια, θα πρέπει άμεσα να διενεργείται BAL, παρά την υποξυγοναιμία, όπου τα ηωσινόφιλα συχνά ξεπερνούν το 25-35%. Η κλινικοακτινολογική εξέλιξη της νόσου θυμίζει ARDS. Παρόλα αυτά, δεν παρατηρούνται, εκτός από οξεία αναπνευστική ανεπάρκεια, ούτε καταπληξία, ούτε MODS (πολυοργανική ανεπάρκεια)3,7-9,22.\nΤο 1969 ο Carrihgton και συνεργάτες του περιέγραψαν ένα χρόνιο πνευμονικό σύνδρομο το οποίο χαρακτηρίζεται από εξάρσεις και υφέσεις και εκδηλώνεται με παρατεταμένα γενικά συμπτώματα, όπως είναι τα υποτροπιάζοντα επεισόδια πυρετού και κακουχίας, ο βήχας, οι νυχτερινοί ιδρώτες, η απώλεια βάρους και η προοδευτικά επιδεινούμενη δύσπνοια, που με τον χρόνο μπορεί να εξελιχθεί σε αναπνευστική ανεπάρκεια9-12,22. Η αιτιολογία και η παθογένεια της νόσου είναι άγνωστη. Τα συμπτώματα αυτά συνοδεύονται από πνευμονικά διηθήματα, τα οποία προσβάλλουν την περιφέρεια του πνεύμονα και μπορεί να μεταβάλλουν θέση (αρνητική φωτογραφία ακτινογραφίας πνευμονικού οιδήματος) (Εικόνα 3) και από αύξηση των ηωσινοφίλων στο περιφερικό αίμα στο 90% των περιπτώσεων και στο BAL (>20%)10-12,22. Στο 5% των ασθενών ο αριθμός των ηωσινοφίλων είναι φυσιολογικός στα αρχικά στάδια της νόσου10-12,22. Η μέση ηλικία προσβολής είναι τα 40 - 50 έτη περίπου. Σε ποσοστό 50% των ασθενών υπάρχει ιστορικό ατοπίας (άσθματος ή αλλεργικής ρινίτιδας) ενώ μικρότερο ποσοστό ασθενών (5 - 15%) εμφανίζει αλλεργία σε φάρμακα, ρινικούς πολύποδες και έκζεμα. Η έναρξη και η εξέλιξη της ΧΗΠ είναι προοδευτική. Τα πιο συχνά συμπτώματα είναι ο βήχας (στο 90% των ασθενών), η δύσπνοια (55 - 95%), η απόχρεμψη (30 - 40%) και σπανιότερα ο θωρακικός πόνος και η αιμόπτυση (10 - 15%). Η δύσπνοια που αρχικά δεν είναι έντονη, με την εξέλιξη της νόσου μπορεί να γίνει σοβαρή. Συμπτωματολογία από το ανώτερο αναπνευστικό (ρινίτιδα, παραρινοκολπίτιδα) παρουσιάζει το 20% των ασθενών10-12. Σε ένα μεγάλο ποσοστό ασθενών παρατηρούνται συστηματικά συμπτώματα, όπως πυρετός (στο 60 - 70% των ασθενών), απώλεια βάρους (65%), όπως επίσης κακουχία, ανορεξία, αδυναμία και νυχτερινοί ιδρώτες.\nΕικονα 1. Οξεία ιδιοπαθής ηωσινοφιλική πνευμονία. Οπι- σθοπρόσθια ακτινογραφία θώρακα, όπου παρατηρούνται αμφοτερόπλευρα συρρέουσες κυψελιδικού τύπου σκιάσεις σε όλα τα πνευμονικά πεδία. Εικονα 2. Οξεία ιδιοπαθής ηωσινοφιλική πνευμονία. Αξονική τομογραφία θώρακα, όπου παρατηρούνται αμφοτερόπλευρα συρρέουσες κυψελιδικού τύπου σκιάσεις σε όλα τα πνευμονικά πεδία και υπεζωκοτικές συλλογές.\nΗ ακτινολογική εικόνα της ΧΗΠ χαρακτηρίζεται από την εμφάνιση περιφερικών διηθημάτων με ασαφή όρια. Η απεικονιστική τους πυκνότητα ποικίλλει από εκείνη της θολής υάλου μέχρι της τυπικής πύκνωσης (Εικόνα 4). Τα διηθήματα αυτά έχουν μεταναστευτικό χαρακτήρα στο 25% των περιπτώσεων και συχνά παρουσιάζουν δυο ή περισσότερες εντόπισης στον ένα ή και στους δυο πνεύμονες. Η εικόνα του φωτογραφικού αντίθετου του πνευμονικού οιδήματος, δηλαδή πυκνώσεις στο ύψος των πυλών όπως του πνευμονικού οιδήματος αλλά κυρίως με περιφερική αντί για κεντρική κατανομή, θεωρείται εύρημα υψηλής ειδικότητας για την νόσο, αλλά παρατηρείται μόνο στο 25% των περιπτώσεων ΧΗΠ. Η αξονική τομογραφία θώρακα υψηλής ευκρίνειας (HRCT) αυξάνει το ποσοστό και την ακρίβεια των περιγραφόμενων ευρημάτων. Σπανιότερα, οι σκιάσεις αυτές τήκονται και δίνουν την εντύπωση κοιλότητας. Σε ποσοστό μικρότερο του 5% παρατηρείται μικρή υπεζωκοτική αντίδραση, ενώ διόγκωση των λεμφαδένων του μεσοθωρακίου παρατηρείται σε ποσοστό 20 - 30%. Τα πνευμονικά διηθήματα υποχωρούν σε 2-3 ημέρες μετά τη χορήγηση κορτικοειδών10-12. Αν υπάρξει υποτροπή της νόσου, η ακτινολογική εικόνα επαναλαμβάνεται πιστά12.\nΕικονα 3. Χρόνια ιδιοπαθής ηωσινοφιλική πνευμονία. Οπι- σθοπρόσθια ακτινογραφία θώρακα, όπου παρατηρούνται αμφοτερόπλευρα διηθήματα με περιπυλαία και περιφερική εντόπιση. Εικόνα 4. Χρόνια ιδιοπαθής ηωσινοφιλική πνευμονία. Αξονική τομογραφία θώρακα, όπου παρατηρείται πυκνωτική εστία με περιφερική κατανομή (μεγάλα βέλη) και εικόνα θολής υάλου (μικρά βέλη).\nΑπό τον εργαστηριακό έλεγχο παρατηρείται σε ποσοστό 90% των περιπτώσεων περιφερική ηωσινοφιλία. Η IgE είναι αυξημένη κατά τη διάρκεια των εξάρσεων της νόσου. Η ΤΚΕ συχνά υπερβαίνει τα 100 mm την πρώτη ώρα. Το πιο χαρακτηριστικό εύρημα της νόσου είναι η ηωσινοφιλία στο BAL με ποσοστό ηωσινοφίλων περίπου 60%. Η ευαισθησία του παραπάνω δείκτη αγγίζει το 100% και το BAL έχει υποκαταστήσει σχεδόν πλήρως την διαβρογχική βιοψία.\nΗ διάγνωση της ΧΗΠ δεν τίθεται αμέσως. Οι περισσότεροι ασθενείς αντιμετωπίζονται σαν να πάσχουν από πνευμονία, με πολλαπλές εναλλαγές των αντιβιοτικών σχημάτων. Η μέση χρονική διάρκεια από την αρχή της συμπτωματολογίας μέχρι να τεθεί η διάγνωση είναι από 1 εβδομάδα έως 4 μήνες.\nΗ ΧΗΠ δεν είναι συστηματική νόσος και προσβάλει αποκλειστικά και μόνο το αναπνευστικό σύστημα. Η ανεύρεση πολυσυστηματικής προσβολής επιβάλλει την αναζήτηση άλλου νοσήματος. Στους ασθενείς αυτούς πρέπει πάντα να αποκλείεται το σύνδρομο Churg - Strauss10-12.\nΟ όρος αυτός παλιότερα περιελάμβανε ένα ευρύ φάσμα νοσολογικών καταστάσεων από το αυτοπεριοριζόμενο σύνδρομο Loffler μέχρι σοβαρά χρόνια σύνδρομα με θανατηφόρα έκβαση, όπως είναι η ηωσινοφιλική λευχαιμία13,14,16,17,20,21,23. Το ΥΗΣ είναι νόσος άγνωστης αιτιολογίας και, όπως πιστεύεται σήμερα, αποτελεί κλωνική διαταραχή των ηωσινοφίλων. Το ΥΗΣ χαρακτηρίζεται από ΠΗ (>1500/μl) που διαρκεί περισσότερο από 6 μήνες (ή έχει θανατηφόρο κατάληξη μέσα σε 6 μήνες), έλλειψη παρασιτικής νόσου ή άλλης γνωστής αιτίας ηωσινοφιλίας και συμπτωματολογία προσβολής διαφόρων οργάνων είτε άμεσα (ηωσινοφιλική διήθηση) είτε έμμεσα χωρίς κάποια εμφανή εξήγηση.\nΗ νόσος προσβάλλει το καρδιαγγειακό σύστημα στο 60% των περιπτώσεων13,14,16,20,22. Παρατηρείται ίνωση του ενδοκαρδίου από ανάπτυξη συνδετικού ιστού και θρομβοεμβολικά επεισόδια Η προσβολή του καρδιαγγειακού συστήματος αποτελεί την κύρια αιτία θνητότητας από τη νόσο. Άλλα όργανα που προσβάλλονται είναι οι πνεύμονες (στο 40% των περιπτώσεων), το δέρμα (55%), το κεντρικό και περιφερικό νευρικό σύστημα (55%), οι νεφροί, το γαστρεντερικό και το μυοσκελετικό σύστημα13,14,16,19,20. Η πολυοργανική συμμετοχή οφείλεται στη διήθηση των οργάνων από ηωσινόφιλα. Το ΥΗΣ είναι συχνότερο σε άνδρες ηλικίας 20-50 ετών και έχει θνητότητα 50% μέσα σε 1 χρόνο, αν δεν αντιμετωπιστεί13,14,19,20.\nΟι πνεύμονες προσβάλλονται στο 40% των περιπτώσεων. Τα συμπτώματα με τα οποία προσέρχονται οι ασθενείς είναι αδυναμία, καταβολή (25%), νυχτερινός βήχας (25%) και δύσπνοια (15%). Τα καρδιολογικά συμπτώματα του ΥΗΣ είναι δύσπνοια, συμφορητική καρδιακή ανεπάρκεια, ανεπάρκεια της μιτροειδούς βα λβίδας και καρδιομεγαλία. Η συμπτωματολογία από το νευρικό σύστημα περιλαμβάνει δυσλειτουργία του ΚΝΣ και περιφερική νευροπάθεια. Οι δερματικές εκδηλώσεις του συνδρόμου περιλαμβάνουν ερυθηματώδεις κηλίδες και οζίδια καθώς και αγγειονευρωτικό οίδημα20,22. Στην ακτινογραφία θώρακα παρατηρούνται παρεγχυματικά διηθήματα στο 25% των ασθενών. Μπορεί επίσης να παρατηρηθεί εικόνα οξέος πνευμονικού οιδήματος καθώς και υπεζωκοτική συλλογή13,16,19,20,22. Ενδιαφέρον είναι το γεγονός ότι η ηωσινοφιλία στο BAL είναι ήπια σε αντίθεση με την εκσεσημασμένη ΠΗ.\nΔΙΑΓΝΩΣΤΙΚΗ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ ΤΩΝ ΙΔΙΟΠΑΘΩΝ ΗΩΣΙΝΟΦΙΛΙΚΩΝ ΠΝΕΥΜΟΝΟΠΑΘΕΙΩΝ\nΗ υποψία μιας ηωσινοφιλικής πνευμονοπάθειας μπορεί να τεθεί όταν ο ασθενής έχει κλινική συμπτωματολογία από το αναπνευστικό σύστημα και παράλληλα παρουσιάζει ΠΗ, ηωσινοφιλία στο BAL ή στους ιστούς. Η διαγνωστική προσέγγιση απαιτεί τη λήψη καλού ιστορικού και την πραγματοποίηση διαφόρων εργαστηριακών εξετάσεων που θα επιβεβαιώσουν ή θα αποκλείσουν συγκεκριμένα νοσήματα. Στις περισσότερες περιπτώσεις, η παρουσία των ηωσινοφίλων στο αίμα και στο BAL δικαιολογεί τον όρο ηωσινοφιλικές πνευμονoπάθειες9,14,20,22. Αυξημένος αριθμός ηωσινοφίλων μπορεί να βρεθεί, επίσης, στα πτύελα και στα δείγματα της πνευμονικής βιοψίας9,22.\nΟι αυξημένοι αριθμοί των ηωσινοφίλων του αίματος είναι ένα από τα βασικά χαρακτηριστικά μιας ηωσινοφιλικής πνευμονοπάθειας (με εξαίρεση την ΟΗΠ)3,6,9,12,20. Η εκτίμηση των τιμών του περιφερικου αίματος θα πρέπει να βασιστεί στους απόλυτους αριθμούς παρά στο εκατοστιαίο ποσοστό των ηωσινοφίλων. Το φυσιολογικό αίμα γενικά περιέχει μεταξύ 50 και 500 ηωσινόφιλα/μl και τιμές πάνω από αυτό τον αριθμό θεωρούνται παθολογικές. Η ΠΗ ταξινομείται αυθαίρετα σαν ήπια (500 - 1500/μl), μέτρια (1500 - 5000/μl), βαριά (>5000/μl)9,22. Ενώ οι αυξημένοι αριθμοί του αίματος μπορεί να είναι το πρώτο στοιχείο μιας ηωσινοφιλικής νόσου, η ηωσινοφιλική συμμετοχή δεν συνοδεύεται πάντα από ΠΗ. Επίσης, η ηωσινοφιλία στο αίμα δεν σημαίνει ηωσινοφιλική πνευμονική συμμετοχή και δημιουργεί την ανάγκη για πρόσθετες διαγνωστικές διαδικασίες,9,18,22.\nΗ ανίχνευση των ηωσινοφίλων στα πτύελα αντανακλά άμεσα την παρουσία των κυττάρων μέσα στο βρογχοκυψελιδικό χώρο9,18,22. Ο αυξημένος αριθμός ηωσινοφίλων στο BAL είναι ένα στοιχείο που σχετίζεται άμεσα με την παρουσία ηωσινοφίλων στον πνευμονικό ιστό. Η τεχνική του BAL είναι ασφαλής, ελάχιστα επεμβατική και μπορεί να επαναληφθεί για να εκτιμηθεί η ανταπόκριση στη θεραπευτική αγωγή. Φυσιολογικά, το BAL περιέχει λιγότερο από 1% ηωσινόφιλα. Αριθμοί των ηωσινοφίλων μεγαλύτεροι από 5% μέχρι και 20% του συνολικού αριθμού των λευκοκυττάρων θεωρούνται παθολογικοί και μπορεί να παρατηρηθούν σε διάφορες διάμεσες πνευμονοπάθειες. Πολύ μεγάλος αριθμός ηωσινοφίλων στο BAL (>20%) μπορεί να βρεθεί στο σύνδρομο Lφffler, στην ΟΗΠ, στη ΧΗΠ, στο ΥΗΣ καθώς και σε ορισμένες δευτεροπαθείς ηωσινοφιλικές πνευμονοπάθειες, όπως στο σύνδρομο Churg - Strauss, στην τροπική πνευμονική ηωσινοφίλια και στην ηωσινοφιλική πνευμονοπάθεια από φάρμακα1,2,5,6,9,11,14. Είναι σημαντικό να έχουμε υπόψη μας ότι στα κύτταρα που λαμβάνονται από το BAL, τα πτύελα ή τους ιστούς, οι πολλαπλοί πυρηνικοί λοβοί τείνουν να αποκοκκιωθούν, δείχνουν μειωμένες ιδιότητες χρώσης ή μπορεί να διαλυθούν, αφήνοντας σαν υπόλειμμα τις ειδικές βασικές πρωτεΐνες ή κοκκία τους. Στην παραγματικότητα, τα περιστασιακά κύτταρα μπορεί να μην ανιχνευτούν καθόλου, ενώ τα υψηλά επίπεδα των βασικών πρωτεϊνών στους ιστούς και στα υγρά του σώματος είναι η μόνη ένδειξη για μια ηωσινοφιλική συμμετοχή. Το BAL μπορεί να σταλεί για καλλιέργεια, καθώς και για κυτταρολογική εξέταση. Η διάγνωση επιβεβαιώνεται με βιοψία πνεύμονα9,18,22.\nΤονίζεται πάλι, ότι τα ενεργοποιημένα κύτταρα μπορεί να δείξουν ελαττωμένες ιδιότητες χρώσης ή να έχουν διαλυθεί εντελώς. Στην περίπτωση αυτή, η μέτρηση των ηωσινοφίλων ίσως να είναι παραπλανητική. Όμως, όπως ειπώθηκε παραπάνω, σημαντικά ποσά βασικών πρωτεϊνών έχουν κατανεμηθεί στους ιστούς και στα υγρά του σώματος. Έτσι, σε ορισμένες καταστάσεις έχει μεγάλη σημασία να εκτιμηθεί η παρουσία των ηωσινοφιλικών πρωτεϊνών, όπως είναι η MBP ή η ECP στο αίμα, στα πτύελα ή στο BAL με τη χρήση διαφόρων ανοσολογικών μεθόδων. Η ECP μπορεί να μετρηθεί με ραδιοανοσοδοκιμασία (RIA) και την ενζυμική ανοσοπροσροφητική δοκιμασία (ELISA) στον ορό, στα πτύελα, στο BAL και στα ούρα των ασθενών με ηωσινοφιλικές πνευμονοπάθειες. Η ανοσοϊστολογική μελέτη ενός τεμαχίου από πνευμονικό ιστό μπορεί να βοηθήσει στην διάγνωση μιας ηωσινοφιλικής πνευμονοπάθειας. Στη ΧΗΠ, για παράδειγμα, έχει βρεθεί εναπόθεση της MBP σε περιοχές παρεγχυματικών βλαβών9,11,12,22.\nΜε δεδομένο ότι καποια από τα ηωσινοφιλικά νοσήματα έχουν συγκεκριμένα αίτια, όπως είναι οι παρασιτικές λοιμώξεις ή οι φαρμακευτικές αντιδράσεις, η απόφαση για τη θεραπευτική προσέγγιση θα πρέπει να ληφθεί αφού γίνει πρώτα ενδελεχής έλεγχος για την αναζήτηση του αιτιολογικού παράγοντα. Ένα σφάλμα στη διαγνωστική προσέγγιση των ηωσινοφιλικών πνευμονικών νοσημάτων είναι η ελλειπής διερεύνηση για την ύπαρξη υποκείμενου αιτίου. Αρκετά συχνά στην κλινική πράξη, ένας ικανός αριθμός περιπτώσεων πνευμονικής ηωσινοφιλίας παρά τον λεπτομερή έλεγχο, δεν μπορεί να διευκρινιστεί αιτιολογικά και ο πνευμονολόγος θα χρειαστεί οπωσδήποτε τη βοήθεια διαφόρων ειδικών και ιδιαίτερα του αιματολόγου, του ανοσολόγου και του παρασιτολόγου για την αναζήτηση του αιτίου9,22. Έτσι, μπορεί ένας ασθενής που θεωρείται ότι νοσεί από οξεία ηωσινιφιλική πνευμονία ή βρογχοκεντρική κοκκιωμάτωση, να αντιμετωπιστεί λανθασμένα με τη χορήγηση κορτικοειδών, τη στιγμή που για την κλινική του εικόνα μπορεί να ευθύνεται μια μυκητιασική λοίμωξη. Θα πρέπει, να τονιστεί ότι η ιδιοπαθής ηωσινοφιλικής πνευμονοπάθεια είναι διάγνωση που τίθεται με αποκλεισμό και επιβεβαιώνεται μόνο ιστολογικά9,20,22.\nΚΛΑΣΙΚΗ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΚΑΙ ΝΕΟΤΕΡΑ ΔΕΔΟΜΕΝΑ ΣΤΗ ΘΕΡΑΠΕΙΑ ΤΩΝ ΙΔΙΟΠΑΘΩΝ ΗΩΣΙΝΟΦΙΛΙΚΩΝ ΠΝΕΥΜΟΝΟΠΑΘΕΙΩΝ\nΣτις ηωσινοφιλικές πνευμονοπάθειες, τα ευρήματα από τη βιοψία του πνευμονικού ιστού συμβαδίζουν με το σκεπτικό, ότι στη θέση της παρεγχυματικής βλάβης εκδηλώθηκε αντίδραση υπερευαισθησίας, στην οποία βασικό βιογενετικό ρόλο έχουν τα ηωσινόφιλα9,16,17,20. Ο σκοπός της θεραπευτικής αγωγής των ιδιοπαθών ηωσινοφιλικών πνευμονοπαθειών είναι: α) να υποχωρήσει η ΠΗ, β) να αποτραπεί η βλάβη του πνευμονικού παρεγχύματος και γ) η πλήρης ίαση της νόσου ή η επιβράδυνση της εξέλιξης και της προόδου της. Παρακάτω γίνεται μια σύντομη αναφορά τόσο στην κλασική αντιμετώπιση των ηωσινοφιλικών πνευμονοπαθειών όσο και σε νεότερα δεδομένα στη θεραπεία αυτών των παθήσεων.\nΤα κορτικοειδή απαιτούνται συχνά για τη θεραπεία των ηωσινοφιλικων πνευμονοπαθειών και είναι φάρμακα πρώτης εκλογής για αυτά τα νοσήματα.\nΣτην περίπτωση της απλής πνευμονικής ηωσινοφιλίας δεν απαιτείται καμία ειδική θεραπεία και η συμπτωματική ανακούφιση του ασθενή μπορεί να περιλαμβάνει αντιπυρετικά, αντιβηχικά και ανάπαυση. Σε όλες σχεδόν τις περιπτώσεις παρατηρείται αυτόματη υποχώρηση και πλήρης ύφεση της νόσου. Μόνο μια έντονη κλινική εικόνα μπορεί να δικαιολογήσει πρόσθετες θεραπευτικές προσεγγίσεις. Η θεραπεία με κορτικοειδή από το στόμα έχει αποδειχθεί ότι έχει μεγάλη αποτελεσματικότητα. Αν υπάρξει υποτροπή της κλινικής εικόνας μετά από θεραπεία με κορτικοειδή, τότε πρέπει η διάγνωση να στραφεί σε μια από τις χρόνιες μορφές ηωσινοφιλικής πνευμονοπάθειας, όπως είναι η ΧΗΠ3,9,12,20,22.\nΣτην περίπτωση της ΟΗΠ χορηγείται μεθυλπρεδνιζολόνη I.V. σε δοσολογία 1 mg/kg ΒΣ κάθε 6 ώρες για 4 ημέρες ή για όσο χρειαστεί, αν υπάρχει αναπνευστική ανεπάρκεια που δεν βελτιώνεται. Οι ασθενείς με ΟΗΠ συνήθως ανταποκρίνονται εντελώς στη θεραπεία μέσα σε μια περίοδο 2 ημερών. Μετά η θεραπεία συνεχίζεται από το στόμα με δόση 40-60 mg την ημέρα για 2-4 εβδομάδες και στη συνέχεια η δόση μειώνεται προοδευτικά. Η ύφεση της νόσου μετά τη χορήγηση κορτικοειδών είναι θεαματική. Τονίζεται ότι η νόσος, σε αντίθεση με τη ΧΗΠ, δεν υποτροπιάζει και έχει καλύτερη πρόγνωση.\nΣτην περίπτωση της ΧΗΠ τα κορτικοειδή βελτιώνουν εντυπωσιακά τα συμπτώματα της νόσου σε χρονικό διάστημα λιγότερο από δύο 24ωρα. Επειδή μερικές φορές τίθεται θέμα διαφορικής διάγνωσης της νόσου από την κοινή πνευμονία, ενδεχομένως να καθυστερήσει η χορήγηση των κορτικοειδών9,22. Η δοσολογία των κορτικοειδών είναι 0,75 mg/kg ΒΣ το 24ωρο πρεδνιζολόνης. Μετά από 20 μέρες θεραπείας, η δοσολογία μειώνεται στο 0,50 mg/kg ΒΣ το 24ωρο και στην συνέχεια προσαρμόζεται στα 10- 20 mg το 24ωρο9,22. Έχουν αναφερθεί συχνά υποτροπές με τη μείωση της δόσης ή τη διακοπή των κορτικοειδών. Η θεραπεία δεν πρέπει να διακόπτεται ποτέ πριν από 6 μήνες στη μεγάλη πλειοψηφία των ασθενών. Τονίζεται ότι οι περισσότεροι μελετητές θεωρούν πως η χρήση των κορτικοειδών σε χαμηλή συνήθως δοσολογία (10 mg το 24ωρο ή 48ωρο), με αύξηση της δόσης στις υποτροπές, πρέπει να συνεχίζεται για 7-10 χρόνια. Ορισμένοι ασθενείς μπορεί να χρειαστεί να λαμβάνουν κορτικοειδή για όλη τους τη ζωή,. Τα εισπνεόμενα κορτικοειδή, φαίνεται να είναι αρκετά αποτελεσματικά στη μακροχρόνια αγωγή της νόσου, ελαττώνοντας σημαντικά τη δόση από το στόμα σε 5 mg το 24ωρο. Σε ασθενείς με συμπτωματολογία αποφρακτικής νόσου, η θεραπεία με εισπνεόμενα βρογχοδιασταλτικά φάρμακα μπορεί να μειώσει την απόφραξη των αεραγωγών. Η βελτίωση της ακτινολογικής εικόνας καθώς και η πλήρης εξάλειψη των ακτινολογικών ευρημάτων και η επάνοδος της ακτινογραφίας θώρακα στο φυσιολογικό είναι ο κανόνας. Η ακτινολογική εικόνα αρχίζει να βελτιώνεται μέσα σε 2-3 ημέρες και γίνεται εντελώς φυσιολογική μέσα σε 2 εβδομάδες. Με τα κορτικοειδή η πορεία της νόσου είναι σχετικά καλή, παρά τις υποτροπές που μπορεί να παρατηρούνται και οι οποίες ανταποκρίνονται επίσης πολύ καλά στα κορτικοειδή. Η ΧΗΠ είναι μια σοβαρή ασθένεια και απαιτεί μακροχρόνια ανοσοκαταστολή. Καθυστέρηση στην έναρξη της θεραπείας μπορεί να οδηγήσει σε πνευμονική ινωση9,20,22.\nΣτην περίπτωση του ΥΗΣ μόνο το 50% των ασθενών ανταποκρίνεται στην αγωγή με κορτικοειδή, τα οποία χορηγούνται σε υψηλές δόσεις. Συνιστάται η χορήγηση 60 mg πρεδνιζολόνης την ημέρα για 1 εβδομάδα. Στη συνέχεια χορηγούνται 60 mg κάθε δεύτερη μέρα, για μια περίοδο 3 μηνών. Η δόση θα πρέπει να μειώνεται σταδιακά, ανάλογα με την πτωτική πορεία των ηωσινοφίλων και την βελτίωση της λειτουργίας των προσβεβλημένων οργάνων. Το υπόλοιπο ποσοστό το οποίο δεν ανταποκρίνεται σχεδόν καθόλου στη θεραπεία με κορτικοειδή, πρέπει να τεθεί σε αγωγή με χημειοθεραπευτικά σκευάσματα όπως η κυκλοσπορίνη. Πρόσφατα έχουν δημοσιευτεί αναφορές για την επιτυχή χρήση IFN-γ σε ΥΗΣ που δεν είχε καμία ανταπόκριση στα κορτικοειδή. Το ΥΗΣ είναι μια βαριά νόσος με κακή πρόγνωση20. Η τριετή


Κύβος ερρίφθη: ΕΚΛΟΓΕΣ ανακοίνωσε ο Τσίπρας στο διάγγελμα του και ζήτησε καθαρή εντολή | Star.gr\nΚύβος ερρίφθη: ΕΚΛΟΓΕΣ ανακοίνωσε ο Τσίπρας στο διάγγελμα του και ζήτησε καθαρή εντολή\n"Έχουμε πολλές δύσκολες μάχες εντός της χώρας" τόνισε\nΕκλογές τον Σεπτέμβριο προανήγγειλε το βράδυ της Πέμπτης (20 Αυγούστου) σε διάγγελμα του, ο πρωθυπουργός Αλέξης Τσίπρας, ο οποίος πήγε λίγο αργότερα στον πρόεδρο της Δημοκρατίας Π.Παυλόπουλο, προκειμένου να υποβάλει την παραίτηση του. Αν και ο πρωθυπουργός δεν αναφέρθηκε σε συγκεκριμένη ημερομηνία, σε επικοινωνία που είχε με τον επικεφαλής του ΠΟΤΑΜΙΟΥ Σ.Θεοδωράκη και την πρόεδρο του ΠΑΣΟΚ, Φ. Γεννηματά εξέφρασε την πρόθεση του για εκλογές στις 20 Σεπτεμβρίου.\n«Θεωρώ σωστό να τεθούν στην δική σας κρίση τα λάθη και τα σωστά της κυβέρνησης. Με την ψήφο σας θα αποφανθείτε, αν η συμφωνία που πετύχαμε θα μας βγάλει από τα μνημόνια, εσείς θα αποφασίσετε πως και ποιος θα διαπραγματευτεί καλύτερα την απομείωση του χρέους, εσείς με την ψήφο σας θα μας κρίνετε όλους. Με την ψήφο σας θα αποφασίσετε αν ανταποκριθήκαμε στην εντολή» είπε στο τηλεοπτικό μήνυμα του ο πρωθυπουργός, ζητώντας καθαρή εντολή από τον ελληνικό λαό.\n«Πιστεύω ότι τις πιο όμορφες μέρες μας δεν τις ζήσαμε ακόμα, εγκλωβισμένοι στη μέγγενη της διαπραγμάτευσης. Θα ζητήσω την ψήφο του ελληνικού λαού, για να κυβερνήσουμε και να ξεδιπλώσουμε όλες τις πλευρές του κυβερνητικού μας προγράμματος. Πιο έμπειροι, πιο έτοιμοι. Σας διαβεβαιώνω ότι δεν πρόκειται να παραδώσω την ασπίδα των ιδεών σε κανέναν και σας καλώ να δώσουμε την δύσκολη μάχη να ξαναστήσουμε την πατρίδα όρθια» πρόσ��εσε.\n«Με την ψήφο σας θα αποφασίσετε ποιος και πώς μπορεί να οδηγήσει την Ελλάδα στον δύσκολο, αλλά ελπιδοφόρο δρόμο που ανοίγεται» υπογράμμισε.\nΟ ίδιος είπε πως έχει ήσυχη την συνείδηση του για τις διαπραγματεύσεις που ο ίδιος έκανε, ενώ άφησε αιχμές κατά των βουλευτών που καταψήφισαν τη συμφωνία, τονίζοντας ότι η κυβερνητική πλειοψηφία μετατράπηκε σε μειοψηφία.\n«Επαφίεμαι στην κρίση σας, περήφανος και ήσυχος με την συνείδησή μου. Διαπραγματευθήκαμε σκληρά. Αντέξαμε σε πιέσεις και εκβιασμούς. Φτάσαμε είναι η αλήθεια στα όριά μας. Κάναμε όμως την Ελλάδα παγκόσμιο πρόβλημα. Η ιδέα ότι μπορεί να μπει ένα τέλος στην λιτότητα κερδίζει έδαφος. Και εμείς η Ελλάδα με κύρος και εμβέλεια παίξαμε και παίζουμε πρωταγωνιστικό ρόλο.Κάναμε την υπόθεση της Ελλάδας, παγκόσμια υπόθεση. Η Ευρώπη δεν είναι ίδια μετά από αυτό το εξάμηνο» είπε χαρακτηριστικά.\n«Έχουμε ακόμη να δώσουμε πολλές μάχες» πρόσθεσε.\n«Η συμφωνία που κάναμε ήταν ότι καλύτερο μπορούσε κανείς να πετύχει» είπε και πρόσθεσε αργότερα «Με την δουλειά όλων μας η συμφωνία θα αποδειχθεί η αρχή του τέλους. Δεν είναι εύκολη, αλλά μας δίνει δυνατότητες. Αρκεί η κοινωνία να ε��ναι όρθια και παρούσα».\n«Δεν πετύχαμε όσα προσδοκούσαμε... κάναμε υποχωρήσεις. Αλλά με δεδομένα όσα κληρονομήσαμε, αυτή η συμφωνία ήταν ό,τι καλύτερο μπορούσαμε να πετύχουμε» παραδέχτηκε ο Αλέξης Τσίπρας.\n«Η νέα δανειακή σύμβαση δεν είναι αποικιοκρατικού χαρακτήρα, αλλά διέπεται από το ευρωπαϊκό δίκαιο και για πρώτη φορά με τόσο καθοριστική διαδικασία προσδιορίστηκε ο τρόπος για την μείωση του χρέους» είπε ο κ.Τσίπρας.\nΣτόχος μας, όπως είπε, είναι να κερδίσουμε την κυριαρχία μας .\n«Έχουμε μια εγκεκριμένη τριετή συμφωνία με εγγυημένη χρηματοδότηση. Κερδίσαμε σημαντικό έδαφος» διαβεβαίωσε.\nΑπαιτε��ται ψυχραιμία τόνισε και πρόσθεσε «είμαστε έτοιμοι να δώσουμε μάχη για να βγούμε από την κρίση».\n«Χωρίς τη λαϊκη αποφασιστικότητα οι δανειστές θα είχαν επιβάλει τη θέλησή τους» επεσήμανε και όπως εκτίμησε, αυτή η δύσκολη φάση τελειώνει οριστικά με την επικύρωση της συμφωνίας και την εκταμίευση της πρώτης δόσης.\n��αράλληλα έκανε έναν απολογισμό του κυβερνητικού έργου.\nΔείτε στο βίντεο ολόκληρο το διάγγελμα Τσίπρα


Στην Πάτρα, γενέτειρα του ποιητή, η παράσταση «Κωστής Παλαμάς - Οι μούσες που αγάπησα». - PressGreece\nΠέμπτη 29 Ιουλίου 2021 14:19\nΣτην Πάτρα, γενέτειρα του ποιητή, η παράσταση «Κωστής Παλαμάς – Οι μούσες που αγάπησα».\nΣτην Πάτρα, την πόλη που γεννήθηκε ο Κωστής Παλαμάς και που ύμνησε σε πολλά ποιήματά του, θα παρουσιάσει ο Γρηγόρης Βαλτινός τη θεατρική παράσταση «Κωστής Παλαμάς – Οι μούσες που αγάπησα». Η παράσταση ανεβαίνει σήμερα Δευτέρα 12 Ιουλίου, στο Κάστρο της Πάτρας στις 21:30 μ.μ\nΠροηγούμενο άρθροΔυτ. Ελλάδα: Σαρωτικοί έλεγχοι-Η ΕΛ.ΑΣ. διέλυσε πάρτι με 60 άτομα\nΕπόμενο άρθροΚορωνοϊός – εμβόλια: Κάνατε και τις δυο δόσεις; Τι θα συμβεί αν κολλήσετε τώρα


Καρκίνε, στοιχηματίζουμε ότι ΤΕΤΟΙΑ πρόβλεψη για το 2019 δεν έχεις ξαναδιαβάσει! - Astrology.gr\nΗΛΙΟΣ - 00° 58' 09" ΔΙΔΥΜΟΙ\nΣΕΛΗΝΗ - 21° 45' 16" ΥΔΡΟΧΟΟΣ\nΕΡΜΗΣ - 00° 34' 05" ΔΙΔΥΜΟΙ R\nΑΦΡΟΔΙΤΗ - 22° 21' 00" ΚΡΙΟΣ\nΑΡΗΣ - 27° 49' 51" ΙΧΘΥΕΣ\nΔΙΑΣ - 02° 03' 59" ΚΡΙΟΣ\nΩραία τα σίδερα και καλή σας όρεξη, αλλά εγώ αν ήμουν στην θέση σας, θα πρόσεχα σε ποιανού την μούρη θα έφτυνα τα κουκούτσια καλοκαιριάτικα, διότι παίζει ένας ανάδρομος Ερμάκος στο ζωδιάκι σας πάλι μέσα στον Ιούλιο. Μήπως να τα βροντάγατε όλα κάτω και να πηγαίνατε διακοπές, να αναστατώσετε και κανέναν σε καμία παραλία, που είναι και πιο εύκολο να τον πνίξ….εεεεε...να πνίξετε –λέω- τα νεύρα σας σε καμία δροσερή βουτίτσα;\nΑλλά μην ανησυχείτε βρε! Ο Δίας στον Τοξότη που όλα τα βλέπει κι όλα τα διορθώνει, μέχρι τις 2 Δεκεμβρίου που θα βρίσκεται σε αυτό το ζώδιο, θα σας κάνει μια καθημερινότητα μούρλια! Όλα θα πηγαίνουν καλά, καλύτερα και… κάπου! Δεν έχει σημασία το πως, πάντως τα πράγματα θα βρίσκουν τον τρόπο τους να αυτό-διορθώνονται!


Καλοκαίρι και sunkissed επιδερμίδα πάνε μαζί! Λοιπόν, πώς μπορούμε να πετύχουμε ένα πανέμορφο καλοκαιρινό μαύρισμα;\nΠρόκειται για τα pro tanning hacks που χρησιμοποιούμε πριν, κατά τη διάρκεια και μετά το μαύρισμα! Πιάσε το σημειωματάριο σου, θα θελήσεις να θυμηθείς αυτές τις συμβουλές.\nΗ Απολέπιση Είναι Το Πρώτο Βήμα\nΓια βαθύ μαύρισμα μακράς διάρκειας, η απολέπιση είναι το πρώτο βήμα που πρέπει να ακολουθήσεις. Η απολέπιση του δέρματος σου θα αφαιρέσει τα νεκρά κύτταρα που μπορούν να αποτρέψουν ένα ομοιόμορφο μαύρισμα.\nΜια φορά την εβδομάδα ή κάθε 10 μέρες είναι μια καλή συχνότητα (ενώ παράλληλα μαυρίζεις) για να "καθαρίζεις" την επιδερμίδα σου.\nΤα γάντια απολέπισης, οι βούρτσες, τα καθαριστικά σώματος και τα μη χημικά προϊόντα είναι επιλογές που πρέπει να ληφθούν υπόψη. Η ενυδάτωση του δέρματος μετά το ντους είναι εξίσου σημαντική.\nΤο φαγητό που τρως παίζει σημαντικό ρόλο στη διαδικασία μαυρίσματος. Η κατανάλωση ορισμένων ειδών λαχανικών έχει αποδειχθεί ότι βοηθά το δέρμα σου από μέσα.\nΕπιπλέον, το βητακαροτένιο και το λυκοπένιο είναι συστατικά λαχανικών που μπορούν να αυξήσουν την προστασία του δέρματος σου από τις ακτίνες UV. Κατανάλωσε πολλές ντομάτες, βερίκοκα και καρότα.\nΞεκίνα Με Ένα Ψεύτικο Μαύρισμα\nΑν δεν θέλεις να μοιάζεις με μια "λευκή οπτασία" στην παραλία, μπορείς να χρησιμοποιήσεις προϊόντα self tan πριν ξεκινήσεις να εκτίθεσαι στον ήλιο.\nΩστόσο, βεβαιώσου ότι είσαι πάντα προστατευμένη από τον ήλιο, καθώς ορισμένα αυτομαυριστικά δεν προσφέρουν καμία προστασία όπως το αντηλιακό.\nΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΟ ΠΡΟΪΟΝ: Night Tan® Sunless Lotion\nΣχεδιασμένη για όλους τους τύπους δέρματος, 100% Vegan - κάνει θαύματα στους ανοιχτούς τόνους δέρματος και σε βοηθά να μαυρίσεις χωρίς να εκτεθείς σε επιβλαβείς ακτίνες UV.\nΧρησιμοποίησε φυσικά έλαια για να πετύχεις πιο βαθύ μαύρισμα ενώ προστατεύεις το δέρμα σου. Ο ήλιος είναι ο νούμερο ένα εχθρός της γήρανσης του δέρματος. Κατά συνέπεια, είναι υποχρεωτική η προστασία του δέρματος από αυτόν.\nΤο καλύτερο λάδι που μπορείς να χρησιμοποιήσεις είναι αυτό της καρύδας, θα σε βοηθήσει να αποκτήσεις μια χρυσή λάμψη ενώ διεγείρει την ελαστικότητα του δέρματος και το διατηρεί ενυδατωμένο.\nΟ σωστός τρόπος για να το χρησιμοποιήσεις είναι να το εφαρμόσεις στο δέρμα τουλάχιστον 30 λεπτά πριν εκτεθείς στον ήλιο.\nΠάνω από το λάδι, μην ξεχάσεις να εφαρμόσεις το αντηλιακό ή κάποια ειδική κρέμα μαυρίσματος για επιπλέον προστασία από τον ήλιο και πιο έντονο μαύρισμα.\nΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΟ ΠΡΟΪΟΝ: Fast Track 2 Black™\nΜε αυτή την κρέμα μαυρίσματος, το bronze χρώμα έγινε πιο εύκολο! Η μοναδική της σύνθεση με Μείγμα Τυροσίνης & MelanoBronze™ ενισχύει την παραγωγή μελανίνης, αφήνοντας ένα ευχάριστο άρωμα που σίγουρα θα σε κάνει να νιώσεις σαν τροπική πριγκίπισσα!\nΒγες Σταδιακά Στον Ήλιο\nΑν εκτεθείς στον ήλιο για πρώτη φορά με απερίσκεπτο τρόπο, πιθανότατα μετά να μοιάζεις με αστακό ... Αφού λοιπόν, το δέρμα σου ξεφλουδίσει και περάσει το στάδιο του φιδιού, ξεκίνα να εστιάζεις στην προοδευτική επίτευξη του μαυρίσματος.\nΚάνε πολλές συνεδρίες μαυρίσματος και διαλείμματα στη σκιά. Άφησε το δέρμα σου να κρυώσει για λίγο. Με αυτόν τον τρόπο, μειώνεις επίσης τις ζημιές που μπορεί να προκαλέσει ο ήλιος. Πιες νερό, φάε φρούτα και εφάρμοσε ξανά αντηλιακό.\nΚαι αν ο χρόνος σου δεν φτάνει για να περάσεις 7-10 μέρες στην παραλία, τότε μπορείς να κάνεις μερικές συνεδρίες σολάριουμ, έτσι ώστε όταν εκτεθείς στον ήλιο, να μαυρίσεις απευθείας αποφεύγωντας το κοκκίνισμα.\nΒρες Το Καθημερινό Όριο Μαυρίσματος\nΤο σώμα σου μπορεί να μαυρίσει για δύο, το πολύ τρεις ώρες την ημέρα. Αν εκθέσεις την επιδερμίδα σου περισσότερο από αυτήν την περίοδο, πολύ πιθανό να κοκκινήσεις!\nΣε κάποιο σημείο, το δέρμα σου σταματά να παράγει μελανίνη και η δουλειά σου ολοκληρώνεται για την ημέρα.\nΆλλαξε Συχνά Θέση\nΓια ένα ομοιόμορφο μαύρισμα, δεν υπάρχει τίποτα καλύτερο από το να αλλάζεις συχνά θέση ενώ κάθεσαι κάτω από τον ήλιο.\nΟ ήλιος θα φτάσει σε κάθε μέρος του σώματος σου και θα έχεις ένα σταθερό μαύρισμα στο δέρμα σου.\nΤο δέρμα μας είναι επιρρεπές σε βλάβη από τον ήλιο που δεν μπορεί να αποτρέψει το αντηλιακό.\nΌσο περισσότερο χρόνο ξοδεύεις στον ήλιο, τόσο πιο πιθανό είναι να κάνεις εγκαύματα. Το μαύρισμα αποτελεί ένα "μηχανισμό άμυνας", ο οποίος ενεργοποιείται από το δέρμα σου, για να σε προστατεύσει από τις υπεριώδεις ακτίνες από τον ήλιο.\nΑλλά όπως όλοι γνωρίζουμε, το μαύρισμα μπορεί να εξασθενίσει γρήγορα. Για την παράταση της διάρκειας του καθώς και την προστασίας της επιδερμίδας σου, χρησιμοποιούνται ειδικά προϊόντα επέκτασης μαυρίσματος ή/και after sun.\nΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΟ ΠΡΟΪΟΝ: Coconut Krem™\nΕνισχυμένη με Λάδι Καρύδας, Νερό Κάκτου & Πρωτεΐνες Μεταξιού, διατηρεί το δέρμα σου ενυδατωμένο όλη την ημέρα, προστατεύει από την φωτογήρανση ενώ παράλληλα βοηθάει στην διατήρηση του μαυρίσματος. Έτσι, μπορείς να είσαι σίγουρη ότι το δέρμα σου είναι σε καλά χέρια!\nΑκολούθησε αυτές τις συμβουλές κατά τη διάρκεια των διακοπών σου στην παραλία, και μην ξεχνάς να είσαι υπεύθυνη για την υγεία της επιδερμίδας σου!


Υπό ΠΑΝΤΕΛΕΗΜΟΝΟΣ ΛΑΜΠΑΔΑΡΙΟΥ ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΤΟΥ ΑΝΤΙΝΟΗΣ (Εφησυχάζοντος Μητροπολίτου Πατριαρχείου Αλεξανδρείας) - PDF\nΥπό ΠΑΝΤΕΛΕΗΜΟΝΟΣ ΛΑΜΠΑΔΑΡΙΟΥ ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΤΟΥ ΑΝΤΙΝΟΗΣ (Εφησυχάζοντος Μητροπολίτου Πατριαρχείου Αλεξανδρείας)\nDownload "Υπό ΠΑΝΤΕΛΕΗΜΟΝΟΣ ΛΑΜΠΑΔΑΡΙΟΥ ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΤΟΥ ΑΝΤΙΝΟΗΣ (Εφησυχάζοντος Μητροπολίτου Πατριαρχείου Αλεξανδρείας)"\n1 Υπό ΠΑΝΤΕΛΕΗΜΟΝΟΣ ΛΑΜΠΑΔΑΡΙΟΥ ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΤΟΥ ΑΝΤΙΝΟΗΣ (Εφησυχάζοντος Μητροπολίτου Πατριαρχείου Αλεξανδρείας) ΓΙΑΝΝΙΤΣΑ\n2 : 2010, ΜΟΙΧΕΙΑ. Η ΘΑΝΑΤΗΦΟΡΑ ΑΜΑΡΤΙΑ Δημοσιεύθηκε από τον Σεβασμιώτατο Μητροπολίτη Αντινόης κ.κ. Παντελεήμονα Λαμπαδάριο. Διεύθυνση: Προς Σεβασμιώτατο Μητροπολίτη Αντινόης κ.κ. ΠΑΝΤΕΛΕΗΜΟΝΑ Ταχ. Θυρίδα 703 Νέος Μυλότοπος Γιαννιτσών Γιαννιστά Ν. Πέλλας ΕΛΛΑΣ Κινητό:\n3 Η ΠΑΡΟΥΣΑ ΕΡΓΑΣΙΑ ΑΦΙΕΡΩΝΕΤΑΙ Σ ΕΝΑ ΛΕΥΚΟ KAI ΑΓΝΟ ΠΕΡΙΣΤΕΡΙ, ΠΟΥ ΘΕΛΗΣΕ ΝΑ ΕΛΕΥΘΕΡΩΘΕΙ ΑΠΟ ΤΑ ΘΑΝΑΤΗΦΟΡΑ ΔΙΧΤΥΑ ΤΗΣ ΑΜΑΡΤΙΑΣ ΤΟ ΑΓΝΟ ΠΕΡΙΣΤΕΡΙ Στης Μακεδονίας τα όμορφα μέρη, γνώρισα ένα αγνό περιστέρι! Βρέθηκε καταπληγωμένο από αγροίκους, μοιχούς και βρωμεσμένους! Ήταν μέσα στο βούρκο, λερωμένο από λάσπες κι ασωτίες! Θαύμασα την ομορφιά και την ανθρωπιά του! Σαν άλλη Αφροδίτη περίμενε να ξαναλάμψει! Έσκυψα, το άρπαξα απ του Χάρου τα θανατηφόρα χέρια! Μια θερμή παράκληση απευθύνω στο αγνό περιστέρι: Μείνε καθαρό και αγνό. Πίσω στο βούρκο, ποτέ μην ξαναεπιστρέψεις!» 3\n4 ΓΟΡΓΟΝΑ ΤΟΥ ΑΙΓΑΙΟΥ «Διασχίζοντας του Αιγαίου τα γαλάζια νερά, αντικρίζω στα ήρεμα νερά μια γοργόνα γλυκιά! Χρυσαφένια είναι η ουρά, καληλόγραμμο το στήθος! Ηλιόλουστο το πρόσωπο, απερίγραπτη η ομορφιά! Αχ! Γοργόνα μου γλυκιά, που με συνοδεύεις με αγάπη μές του Αιγαίου τα νερά! Μελιστάλακτη η συντροφιά, θεϊκή η παρηγοριά! Αχ! Γοργόνα μου γλυκιά!» ΠΑΤΡΙΔΑ ΠΑΝΤΟΤΕΙΝΗ «Με το πρώτο φως της αγάπης, θάρθω να ταιριάξουμε σκοτάδια! Ύστερα στις σιωπές θα πάμε, όνειρα να ζητάμε! Κι όταν αδειάσει ο ουρανός, ο χρόνος θα αλλάζει. Μέχρι να βρεθεί στο δρόμο μας πατρίδα παντοτεινή». (Α.Π.) Ο ΚΑΗΜΟΣ «Δικός μας αδελφός είναι ο καημός! Κι όνειρο μας παντοτεινό, η γαλήνη η θαλασσινή! Κι έτσι, όπως ο κάθε κτύπος της καρδιάς μακραίνει τις μέρες μας, έτσι πληθαίνουν οι στίχοι και τα όνειρα μας!» (Α.Π.) 4\n5 Ο ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΤΗΣ ΑΝΤΙΝΟΗΣ ΠΑΝΤΕΛΕΗΜΩΝ (Εφησυχάζων Μητροπολίτης Πατριαρχείου Αλεξανδρείας) Ταχ. Θυρίδα 703 Νέος Μυλότοπος Γιαννιτσών Γιαννιτσά Ν. Πέλλας Κινητό: Η μοιχεία από θρησκευτικής άποψης είναι όχι μόνον ένα από τα πλέον σοβαρά θανάσιμα αμαρτήματα, αλλά και από κοινωνικής άποψης ένα από πιο σοβαρά προβλήματα που διαλύει και καταστρέφει τον ιερό θεσμό του γάμου, της οικογενείας και γενικότερα της ατομικής προσωπικότητας. Σ αυτή την μικρά και συνοπτική εργασία, θα προσπαθήσουμε να τονίσουμε τη σοβαρότητα του προβλήματα από θρησκευτικής, ψυχολογικής και κοινωνικής άποψης. Σκοπός μας είναι να βοηθήσουμε όλα εκείνα τα άτομα, που για τον άλφα ή βήτα λόγο εξέπεσαν στην θανατηφόρα αμαρτία της μοιχείας και ευελπιστούμε στη διόρθωση και ειλικρινή μετάνοιά τους. Εύχομαι, η παρούσα ταπεινή εργασία να φανεί χρήσιμος σ όλους τους Χριστιανούς, ιδιαιτέρως δε σ εκείνους που οφείλουν μία ειλικρινή μετάνοια στο Θεό της Αγάπης. Ο ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΤΗΣ Γιαννιτσά, 20 Ιουλίου, Ο Αντινόης ΠΑΝΤΕΛΕΗΜΩΝ (Εφησυχάζων Μητροπολίτης Πατρ. Αλεξανδρείας) 5\n6 ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΠΡΩΤΟ Η ENNOIA THΣ ΛΕΞΗΣ "ΜΟΙΧΕΙΑ" O μοιχός ξεπερνά τα ζωώδη ένστηκτα και τις φυσιολογικές γεννετήσιες ορμές του αγριογούρουνου. Το ζώο αυτό είναι εξευγενισμένο, ενώ ο μοιχός δεν σέβεται ούτε Θεό, ούτε φίλους, ούτε συγγενείς. Αλλά, επιδίδεται στην παράβαση του Νόμου του Θεού και καταπατεί κάθε ηθική, ατιμάζοντας τις γυναίκες των συγγενών και φίλων. Η γλώσσα είναι ιδιόμορφη; Μία λέξη μπορεί να έχει πολλαπλές σημασίες και αποχρώσεις του νοήματος στο πλαίσιο της σημασίας της. Εναπόκειται στην κρίση εκείνων που μελετούν τη γλώσσα για να εξασφαλίσουν ότι οι σημασίες των λέξεων εκπροσωπούνται σωστά, αν θέλουμε να κατανοήσουμε τις άλλες γλώσσες. Και, σε θρησκευτικά θέματα, υπάρχουν περισσότερες από μια τάση για ακίνητα εστιάζοντας κατά μία έννοια μιας λέξης για τον αποκλεισμό των άλλων. Αυτό οφείλεται στο γεγονός ότι η φυσική τάση της μάθησης είναι να προσπαθήσει να απλοποιήσει. Η γλώσσα, ωστόσο, είναι κάθε άλλο παρά απλό και ο μη σωστός χειρισμός μπορεί να οδηγήσει 6\n7 σε επικίνδυνη πλάνη. Η λέξη «μοιχεία» είναι μια λέξη που πολλοί προσπάθησαν να καταλάβουν. Στην Αγία Γραφή, βρίσκεται στο Έξοδο 20:14, «Ου μοιχεύσεις όχι". Η έννοια της λέξης εδώ τεκμαίρεται και οι εντολές αυτές, ακρόαση Θεού, αναμένεται να καταλάβει τι σημαίνει ο Θεός, όταν απαγορεύει τη μοιχεία. Στην Παλαιά Διαθήκη, μετάφραση ελληνικού κειμένου των Ο (LXX), βρίσκομε την ελληνική λέξη «ΜΟΙΧΕΥΩ». Αυτή η συγκεκριμένη λέξη ποτέ δεν ορίζεται, αυτή καθαυτή, στην Καινή Διαθήκη. Είναι πάντοτε δεδομένο ότι ο αναγνώστης γνωρίζει τον ορισμό της. Υπάρχουν επίσης αρκετές ανάλογες λέξεις σ ολόκληρη την Καινή Διαθήκη: ΜΟΙΧΑΛΙΣ, MOIXAΣ, MOIXEIA και ΜΟΙΧΟΣ. Η λέξη χρησιμοποιείται τόσο κυριολεκτικά, όσο και μεταφορικά στην Αγία Γραφή (Παλαιά και Καινή Διαθήκη). Στο λεξικό του Vine λέει ότι «η πραγματική έννοια της λέξης», «δηλώνει έναν, που έχει παράνομη συνουσία με τη σύζυγο ενός άλλου» (βλέπε: Λουκά 18:11. Α Κορ. 6:9. Εβρ. 13:4). Ωστόσο, αναφέρει, επίσης, στο Ιάκ. 4:4 και λέει ότι η λέξη χρησιμοποιείται εδώ «με πνευματικό νόημα». Μια τέτοια διάκριση ορίζεται πιο άμεσα σε άλλα λεξικά. Οι Bauer, Arndt και Gingrich έχουν αρνηθεί να δώσουν μια κυριολεκτική έννοια της λέξης στο λεξικό τους, απλά επιλέγουν τη λέξη «μοιχεία» σε κάποια μορφή που επαρκεί για την κυριολεκτική μετάφραση. Ωστόσο, κάνουν παρατηρήσεις σχετικά με την συμβολική χρήση του όρου στο πλαίσιο της λέξης «ΜΟΙΧΑ- 7\n8 ΛΙΣ». Λένε, «Σε μια χρήση που βρέθηκαν στον Ωσηέ 3:1, στο οποίο η σχέση του Θεού προς τους ανθρώπους του, απεικονίζεται ως ένας γάμος, καθώς και κάθε επισκίαση του γίνεται μοιχεία» (πρβλ. Ιερ. 3:9 9:1. Ιεζ. 16:32-38). Είναι σαφές, ωστόσο, ότι ο Bauer κατανοεί τόσο τη γραμματική όσο και την συμβολική χρήση της λέξης. Ο Kittel, στο Θεολογικό Λεξικό του της Καινής Διαθήκης, έχει την κυριολεκτική χρήση της λέξης στην Καινή Διαθήκη. Με την κυριολεκτική έννοια. Εντείνεται απότομα η έννοια της μοιχείας. Το δικαίωμα ενός ανθρώπου στη σεξουαλική ελευθερία είναι άρνηση. Όπως η γυναίκα, έτσι ο σύζυγος έχει την υποχρέωση της πίστης. Η γυναίκα εξυψώνεται στην ίδια αξιοπρέπεια με το σύζυγό της. Γάμος είναι μια δια βίου υποτροφία των εταίρων. Μόνον έτσι πραγματοποιείται ο ιδανικός σκοπός της δημιουργίας (Ματθ. 5:32 19:8). Για το λόγο αυτό, ο Κύριος μας Ιησούς Χριστός, ο Υιός του Θεού, απορρίπτει τις διατάξεις του Νόμου που αφορούν το διαζύγιο της συζύγου κάτω από τη νομική μορφή του νομοσχεδίου της διάζευξης (Δευτ.24:1 ΑΠΟΛΥΩ, ΑΠΟΣΤΑΣΙΟΝ). Το διαζύγιο έρχεται σε αντίθεση με το θέλημα του Θεού (Ματθ.19:6 και εξής). Για το λόγο αυτό, ο νέος γάμος του ανθρώπου, μετά από διαζύγιο, η σύζυγός του, ή εκείνος που έχει συνάψει νέο γάμο με διαζευγμένη γυναίκα, ισοδυναμεί με μοιχεία (Mατθ.5:32 19:9. Mαρκ.10:11. Λουκ. 16:18). 8\n9 Ο Thayer λέει ότι η λέξη σημαίνει, «κάθε παράνομη σεξουαλική επαφή με μια άλλη γυναίκα». Αναφέρει τα χωρία Ματθ. 5:32 και 19:9 ως παραδείγματα του ορισμού αυτού. Λέει, επίσης, «Εβραϊκώς και συμβολικώς σημαίνει: Άπιστος προς τον Θεό, δηλ. ασεβής...". Μ αυτό μαθαίνουμε ότι η λέξη έχει τόσο τη γραμματική, όσο και το συμβολικό νόημα. Ενώ οι Liddell and Scott χρησιμοποιούν σε μεγάλο βαθμό μια κλασσική αναφορά, αναφέροντας βιβλικές πηγές, από καιρό σε καιρό. Σε σχέση με τη μεταφορική έννοια της λέξης, λένε, ότι σημαίνει «ο άπιστος προς τον Θεό» (Ιερ. 3:8. Ιεζ. 23:37). Ίσως ένα από τα πιο ενδιαφέροντα λεξικά, όμως, που μας δίνει έναν ορισμό αυτού του όρου είναι των Louw και Nida. Στο Λεξικό τους η λέξη «μοιχεία» είναι διαφορετική από τις άλλες, που κατατάσσουν λόγια βασιζόμενα στις σημασιολογικές τομείς τους. Αυτό σημαίνει, ότι είναι οργανωμένη με βάση την έννοια της λέξης. Στο τμήμα 88,276 υπό τον όρο «ΜΟΙΧΕΥΩ», λένε: "ΜΟΙΧΕΥΩ. MOIXΕΥOMAI. MOIXEIA: είναι η συνουσία ενός άνδρα με μια παντρεμένη γυναίκα, εκτός από τη δική σύζυγό του - «να διαπράξει κανείς μοιχεία». Υπάρχει η απλή κυριολεκτική έννοια της λέξης. Όσον αφορά τη συμβολική έννοια, θα καλύψει και αυτό, όπως επίσης και στο σημείο 31,101. Λένε: "ΜΟΙΧΑΛΙΣ, I (επίθετο): (α. συμβολική επέκταση της έννοιας του ουσιαστικού ΜΟΙΧΑΛΙΣ, (88.278), αφορά και είναι οι άπιστοι σε προγενέστερες και αληθινές πεποιθήσεις του ατόμου - «άπιστοι, μοιχοί». 9\n10 Έτσι, ποιο είναι το τελικό συμπέρασμα όσον αφορά την ελληνική λέξη «μοιχεία»; Στην κυριολεκτική της έννοια, αναφέρεται σ ένα παντρεμένο άτομο που έχει παράνομη εξωγαμική σεξουαλική επαφή με ένα/μία που δεν είναι δικός του / δική της σύζυγος. Σύμφωνα με την Καινή Διαθήκη, όπως ο Kittel λέει, ο γάμος είναι ισότιμο πρότυπο και για τους δύο συζύγους. Στη συμβολική της έννοια, η λέξη μπορεί να σημαίνει απλά απιστία προς το Θεό. Αρκετά λεξικά αναφέρουν τα χωρία Mατθ. 5:32 και 19:9 ως κατεξοχήν χρήση της λέξης. Συνεπώς, ο Ιησούς Χριστός, ο Υιός του Θεού, δεν επεδίωκε τον επαναπροσδιορισμό της έννοιας της λέξης «μοιχεία» σ αυτά τα αποσπάσματα. Αντ αυτού, έλεγε ότι αυτοί που μετά το διαζύγιο ξαναπαντρευτούν, «για οποιαδήποτε αιτία», δεν κάνουν πραγματικά τίποτα περισσότερο από του να διαπράττουν μοιχεία! Δηλαδή, ότι η σεξουαλική σχέση τους στο νέο γάμο τους ισοδυναμεί με μοιχεία. Είναι σαφές ότι η κατανόηση των ορισμών αυτής της λέξης θα διαλευκάνει πολλές παρανοήσεις σχετικά με το θέμα αυτό στο θρησκευτικό κόσμο σήμερα. ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΔΕΥΤΕΡΟ ΜΟΙΧΕΙΑ (Λεξικώς) Το ουσιαστικό MOIXEIA σημαίνει μοιχεία ή παράνομη σεξουαλική επαφή, όπως διαπιστώνεται στον Πλάτωνα (R 443a. 10\n11 Lg. 839a) και στο Λυσία (1.36), καθώς και στον Ανδοκίδη, «περί μεν ουν μοιχείας και γυναικών αλλοτρίων» (4.10), καθώς και σε πολλά άλλα μέρη. H διάκριση μεταξύ μοιχείας ή παράνομης σεξουαλικής επαφής, εξαρτάται από του εάν το θηλυκό (η γυναίκα) είναι παντρεμένο ή όχι. Η λέξη «MOIXEIA» μπορεί να εφαρμόζεται για κάθε γυναίκα που είναι κάτω από την προστασία του «κυρίου» της, αλλά η πιο συνηθισμένη κατάσταση στην ελληνική γλώσσα και λογοτεχνία, σημαίνει μια παντρεμένη γυναίκα πουδιαπράττει αυτό που θα ονομάζαμε «μοιχεία». Το ρήμα «ΜΟΙΧΕΥΩ» χρησιμοποιείται στην ενεργητική φωνή σε μία απόλυτη (αμετάβατη) έννοια που σημαίνει λειτουργώ ως μοιχός, π.χ. «Mη μοιχεύειν μηδ υβρίζειν» (Αριστ. NE 1129b, 22), «εμοίχευσας τι» (1076). Όταν το ρήμα χρησιμοποιείται με την αιτιατική περίπτωση, η οποία είναι ο κανόνας, σημαίνει να διαπράττει κανείς μοιχεία με μια γυναίκα, όργια, ή η προσέλκυσή της. Στον Αριστοφάνη βρίσκουμε, «μοιχεύσοντες τας αλκμήνας» (558), και στο Λυσία στη δολοφονία του Ερατοσθένη, «εμοίχευεν Ερατοσθένης την γυναίκα την εμήν» (1,4) και «υπό γυναικός υποπεμφθείσα ην εκείνος εμοίχευεν»(1.15), και στον Πλάτωνα, «και την γυναίκα αυτού μοιχεύσαντα» (R 360b), και ούτω καθεξής. Σε συνδυασμό με τη γενική πτώση, το οποίο είναι σπάνιο, ΜΟΙΧΕΥΩ σημαίνει τα μέσα για να αποπλανήσει ή παραβιάζει μια γυναίκα, και στη συνέχεια, μεταφορικά, να νοθεύουν (Λουκιανός DMar. 12.1). Στη μέση και παθητική φωνή, σημαίνει να είσαι, ή να επιτρέψεις στον εαυτόν σου να αποπλανηθεί, (Aριστ. HA 586a3), αλλά στην περίπτωση μιας 11\n12 γυναίκας, σημαίνει να διαπράττει μοιχεία. Το ενδιαφέρον είναι, ότι χρησιμοποιείται μεταφορικά για την ανάμειξη των ανδρών και των ζώων ή των ανθρώπων διαφορετικών φυλών (Aριστ. HA 619a). Το ρήμα «ΜΟΙΧΕΥΩ» σημαίνει γενικά διαπράττω μοιχεία. Όταν ένα κορίτσι, το οποίο ένας άνδρα θα πρέπει να φρουρεί την παρθενιά της, παρασυρμένος από τα πάθη του την διαφθείρει, αυτό σημαίνει διάπραξη παράνομης συνουσίας. Σε κάθε περίπτωση, ΜΟΙΧΕΥΩ καλύπτει ολόκληρη τη διαδικασία ενός ερωτευμένου με μία γυναίκα (ή κορίτσι), μακριά από τον «κύριό» της, όπως βλέπουμε όταν εξετάζουμε στον Λυσία 1, περιλαμβανομένης της παράνομης ερωτικής συνουσίας. Οι Έλληνες πίστευαν ότι οι άνδρες ήταν το ισχυρό φύλλο και οι γυναίκες το ευπαθές, ως εκ τούτου MOIXEIA δεν αναφέρεται μόνο στη διαδικασία, όταν η παράνομη σχέση είναι ολοκληρωμένη, αλλά και για την αρχική στιγμή της αποπλάνησης που οδηγεί μετά στη σεξουαλική επαφή. Η λέξη «ΜΟΙΧΟΣ», ουσιαστικό σημαίνει μοιχός, αποπλανητής ή εραστής (Aριστ. Πλ Λυσ. 1.30). Ο David Cohen λέει,... δεν υπάρχει κλασικό ελληνικό όρο που αντιστοιχεί στην μοιχαλίδα. Μια γυναίκα αποτελεί το αντικείμενο της μοιχείας, ποτέ δεν είναι η ενεργός πράκτορας. Άρα, δεν υπάρχει λειτουργική MOIXH ως ουσιαστικό, το οποίο θα καλύψει την έννοια μοιχαλίδα. Ωστόσο, οι Liddell και Scott αναφέρουν τη λέξη «MOIXH» στη λίστα τους μία φορά (καθώς και όπως την παραλλαγή MOIXIΣ) στον Αριστοφάνη Byzanti- 12\n13 nus, (3 ο έως 2 ο αιώνα π.χ., Eυστ ). Όμως, δεδομένου ότι αναφέρουν τα πρώτα, μια σπάνια μορφή για τη λέξη «MOI- XAΣ», υπάρχει υποψία ότι αυτές οι δύο λέξεις είναι εκτροπές. Επίσης, το ουσιαστικό «ΜΟΙΧΕΥΤΡΙΑΙ» που χρησιμοποιείται από τον Αριστοφάνη στο Συμπόσιο (191e), δεν είναι το πρότυπο λέξη, και ως τέτοια δεν βρίσκεται στους ρήτορες, ούτε είναι «MOIXAΣ», που βρέθηκαν στους Αισχίνη, Σωκράτη (4 ο αιώ. π.χ.), ούτε πάλι η λέξη «ΜΟΙΧΑΛΙΣ», βρέθηκε μέχρι τα τέλη της Ελληνιστικής περιόδου. Αυτές είναι όλες οι εξαιρέσεις επιβεβαιώνουν τον κανόνα. Το τυποποιημένο τρόπο για να διοχετεύσουν την έννοια «μοιχαλίδα», ήταν να χρησιμοποιηθεί το θηλυκό της μετοχής. Δεν αποτελεί έκπληξη ο ανδροκεντρισμός της ελληνικής κοινωνίας. Σε ορισμένους πολιτισμούς της Αρχαίας Εγγύς Ανατολής τόσο ο άνδρας όσο και η γυναίκα, εθανατώνοντο λόγω της διάπραξης μοιχείας. Στην ελληνική κουλτούρα, η γυναίκα απλά δεν είναι αρκετά σημαντική, ούτε επαρκώς ένοχη, για να εκτελεστεί. Ο δρόμος της μοιχείας οδηγεί μόνο στην αγκαλιά του Διαβόλου και ποτέ στην αγκαλιά του Θεού. 13\n14 ΜΕΡΟΣ ΠΡΩΤΟ ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΠΡΩΤΟ Η ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΗΣ ΜΟΙΧΕΙΑΣ Οι μοιχοί, τους οποίους παρομοιάζω με τους αγριόχοιρους, δεν διστάζουν να καταπατήσον και τα πιο όμορφα λουλούδια. Όσο κάνει κανείς παρέα μαζί τους, άλλο τόσο κινδυνεύουν να βρωμέσουν από την κακοσμία τους. πολιτισμό σε πολιτισμό. Η σεξουαλική σχέση ενός παντρεμένου ατόμου με άτομο διαφορετικό από τον ή την σύζυγό του είναι «μοιχεία», ή όπως την ορίζουν οι νομικοί, «η παράβαση της συζυγικής πίστης που συνίσταται στην εξώγαμη κατά φύση συνουσία μεταξύ δύο ετεροφύλων προσώπων, τα οποία το ένα, τουλάχιστον, είναι έγγαμο». Η μοιχεία είναι τόσο παλιά όσο και ο θεσμός του γάμου και της οικογένειας. Η κοινωνική της απαξία ποικίλλει από εποχή σε εποχή, από κοινωνία σε κοινωνία και από Ο κώδικας τουχαμουραμπί (18οςαιώνας π.χ.) στη Βαβυλώνα προέβλεπε για τη μοιχεία την ποινή του θανάτου με πνιγμό. Οι αρχαίοι Έλληνες και Ρωμαίοι τιμωρούσαν ακόμη και με την ποινή του θανάτου τη μοιχαλίδα, ενώ η ποινή για τον μοιχό δεν ήταν αυστηρή. 14\n15 Οι τρεις μονοθεϊστικές θρησκείες (Ιουδαϊσμός, Χριστιανισμός, Μουσουλμανισμός) είναι κατηγορηματικές στην καταδίκη της μοιχείας, υπακούοντας στην έβδομη εντολή που έδωσε ο Θεός στον Μωϋσή: «Ου μοιχεύσεις». Και ενώ Ιουδαϊσμός και Χριστιανισμός αρκούνται σε εκκλησιαστικά επιτίμια, στα κράτη όπου εφαρμόζεται ο ισλαμικός θρησκευτικός νόμος, οι ποινές είναι ιδιαίτερα απάνθρωπες, κυρίως για τις γυναίκες (ραβδισμοί ή λιθοβολισμός ή αποκεφαλισμός). Πιο ανεκτικοί εμφανίζονται οι Ινδουϊστές, οι Εσκιμώοι και ορισμένοι λαοί της Αφρικής και της Πολυνησίας. Στην Ευρώπη και την Αμερική η μοιχεία αποτελούσε ή και εξακολουθεί να αποτελεί λόγο διαζυγίου. Η γενικότερη τάση για ισότητα των δύο φύλων έχει οδηγήσει σχεδόν σ όλες τις χώρες αυτών των περιοχών σε αποποινικοποίηση της μοιχείας. Στη χώρα μας, η μοιχεία ήταν ποινικό αδίκημα σχεδόν από τη σύσταση του νεοελληνικού κράτους. Σύμφωνα με το άρθρο 286 του Ποινικού Νόμου της Βαυαροκρατίας που ίσχυσε έως τις 31 Δεκεμβρίου 1950, η διάπραξη μοιχείας χαρακτηριζόταν ως πλημμέλημα. Παρέμεινε ως πλημμέλημα και με τον νέο Ποινικό Κώδικα που ίσχυσε από την 1η Ιανουαρίου Στο άρθρο 357 προβλεπόταν ποινή ενός έτους για τους μοιχούς, ενώ το έγκλημα εδιώκετο μόνο με έγκληση του παθόντος συζύγου. Η μοιχεία κρινόταν ατιμώρητη όταν υπήρχε διάσταση των συζύγων ή ανοχή του παθόντος συζύγου. Οι δράστες έπρεπε να συλληφθούν επ αυτοφώρω για να στοιχειοθετηθεί ευκολότερα η κατηγορία, γι αυτό συνέβαιναν κωμικοτραγικές σκηνές κατά τη διαπίστωση 15\n16 του εγκλήματος (χαρακτηριστική είναι η κωμωδία του Ντίνου Δημόπουλου, «Η βίλα των οργίων», παραγωγής 1964, με πρωταγωνιστές τους Λάμπρο Κωνσταντάρα και Διονύση Παπαγιαννόπουλο). Η μοιχεία αποποινικοποιήθηκε στη χώρα μας από την κυβέρνηση της «Αλλαγής», στο πλαίσιο της φιλελευθεροποίησης του πλέγματος των διατάξεων που αφορούσαν το Οικογενειακό Δίκαιο. Η Εκκλησία της Ελλάδος αντέδρασε, υποστηρίζοντας ότι «η αποποινικοποίηση της μοιχείας θα κλονίσει τα θεμέλια της οικογένειας και του γάμου» (21 Ιανουαρίου 1982). Η κυβέρνηση του Ανδρέα Παπανδρέου δεν έκανε πίσω και κατάργησε το άρθρο 357 του Ποινικού Κώδικα με το άρθρο 8 του Νόμου 1272/82, που δημοσιεύθηκε στην Εφημερίδα της Κυβερνήσεως στις 20 Αυγούστου Πολλές φορές οι γυναίκες οδηγούνται από τους μοιχούς-εραστές τους σε απόμακρα μέρη ή χωράφια, όπου συνέρχονται σεξουαλικά μαζί τους. Όσον αφορά στις αστικές συνέπειες, με το Νόμο 1329/1983 η μοιχεία έπαψε να αποτελεί απόλυτο λόγο διαζυγίου. Μπορεί, όμως, να επιφέρει τη λύση του γάμου μόνον, εάν κριθεί ότι από αυτή έχουν διαταραχθεί τόσο σοβαρά οι συζυγικές σχέσεις, ώστε βάσιμα η εξακολούθηση της έγ- 16\n17 γαμης σχέσης να είναι αφόρητη για τον ενάγοντα (άρθρο 1439 Α.Κ). ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΔΕΥΤΕΡΟ ΟΙ ΔΕΚΑ ΕΝΤΟΛΕΣ 1.Εγώ ειμί ο Κύριοςο Θεόςσου, όστις εξήγαγόν σε εξ οίκου δουλείας, ουκ έσονταί σοι Θεοί έτεροι πλην εμού. 2. Ου ποιήσεις σεαυτώ είδωλον, ουδέ παντός ομοίωμα όσα εν τω ουρανώ άνω και όσα εν τη γη κάτω και όσα εν τοις ύδασιν υπό κάτω της γης, ου προσκυνήσεις αυτοίς ουδέ μη λατρεύσεις αυτοίς. 3. Ου λήψει το όνομα Κυρίου του Θεού σου επί ματαίω. 4. Μνήσθητι την ημέραν του Σαββάτου αγιάζειν αυτήν, εξ ημέρας εργά και ποιήσεις πάντα τα έργα σου, τη δε εβδόμη Σάββατα Κυρίω τω Θεώ σου. 5. Τίμα τον πατέρα σου και την μητέρα σου, ίνα ευ σοι γένηται και ίνα μακροχρόνιος γένη επί της γης. 6. Ου φονεύσεις. 7. Ου μοιχεύσεις. 17\n18 8. Ου κλέψεις. 9. Ου ψευδομαρτυρήσεις κατά του πλησίον σου μαρτυρίαν ψευδή. Εξήγηση: 10. Ουκ επιθυμήσεις πάντα όσα τω πλησίον σου εστί. 1) «Δεν θα υπάρχουν για σένα άλλοι θεοί εκτός από μένα». Αυτή η εντολή είναι αντίθετη με τη λατρεία κάθε άλλου θεού εκτός από τον ένα αληθινό Θεό. Όλοι οι άλλοι θεοί είναι ψεύτικοι. 2) «Δεν θα κατασκευάσεις για σένα είδωλα και κανενός είδους ομοίωμα που να αντιπροσωπεύει ο,τιδήποτε βρίσκεται ψηλά στον ουρανό ή εδώ κάτω στη γη ή μέσα στα νερά, κάτω απ` τη γη. Δεν θα τα προσκυνάς ούτε θα τα λατρεύεις, γιατί εγώ ο ΚΥΡΙΟΣ, ο Θεός σου, είμαι Θεός που απαιτώ αποκλειστικότητα. Για την αμαρτία των πατέρων που μου αντιστέκονται τιμωρώ τα παιδιά, ακόμα και ως την τρίτη και την τέταρτη γενιά. Δείχνω όμως την αγάπη μου σε χιλιάδες γενιές αυτών που με αγαπούν και τηρούν τις εντολές μου». Αυτή η εντολή είναι ενάντια στην κατασκευή ειδώλων, μια ορατή αντιπροσώπευση του Θεού. Δεν υπάρχει εικόνα που μπορούμε να κάνουμε και να αποδίδει με ακρίβεια τον Θεό. Το να κάνουμε ένα είδωλο να απεικονίζει τον Θεό είναι το ίδιο με το να λατρεύουμε έναν ψεύτικο θεό. 18\n19 3)«Δεν θα προφέρεις για κανένα λόγο το όνομα του ΚΥΡΙΟΥ, τουθεούσου. Πράγματι, εγώ ο ΚΥΡΙΟΣ, δεν θ` αθωώσω κανέναν που προφέρει το όνομά μου για οποιονδήποτε λόγο». Αυτή η εντολή είναι αντίθετη με το να προφέρουμε το όνομα του Κυρίου μάταια. Δεν πρέπει να παίρνουμε το όνομα του Θεού ελαφρά. Πρέπει να δείχνουμε ευλάβεια στο Θεό αναφέροντάς Τον με σεβασμό και τιμή. 4) «Να θυμάσαι την ημέρα του Σαββάτου για να την ξεχωρίζεις και να την αφιερώνεις στον ΚΥΡΙΟ. Έξι μέρες θα εργάζεσαι και θα κάνεις όλες τις εργασίες σου. Αλλά η έβδομη μέρα είναι ημέρα ανάπαυσης, αφιερωμένη σ` εμένα τον ΚΥΡΙΟ το Θεό σου. Την ημέρα αυτή δεν επιτρέπεται να κάνεις καμιά εργασία ούτε εσύ ούτε ο γιος σου ούτε η θυγατέρα σου ούτε ο δούλος σου ούτε η δούλη σου ούτε τα ζώα σου ούτε ο ξένος που κατοικεί στις πόλεις σου. Σε έξι μέρες εγώ, ο ΚΥΡΙΟΣ, δημιούργησα τον ουρανό, τη γη και τη θάλασσα, καθώς και όλα όσα υπάρχουν μέσα σ` αυτά, και την έβδομη μέρα αναπαύτηκα. Γι αυτό ευλόγησα την ημέρα του Σαββάτου και την ξεχώρισα για τονεαυτό μου». Αυτή είναι μια εντολή να ξεχωρίσουμε την ημέρα του Σαββάτου (την τελευταία μέρα της εβδομάδας) σαν μέρα ξεκούρασης αφιερωμένη στον Κύριο. 5) «Να τιμάς τον πατέρα σου και τη μητέρα σου, για να ζήσεις πολλά χρόνια στη χώρα που εγώ ο ΚΥΡΙΟΣ, ο Θεός σου, θα σου δώσω». Αυτή είναι μια εντολή να συμπεριφερόμαστε στους γονείς μας με τιμή και σεβασμό. 19\n20 6) «Δεν θα φονεύσεις». Αυτή είναι εντολή ενάντια στην προμελετημένη δολοφονία ενός ανθρώπου. 7) «Δεν θα μοιχεύσεις». Αυτή είναι εντολή ενάντια στις σεξουαλικές σχέσεις με κάποιον άλλο εκτός από το σύντροφό σου. 8)«Δεν θα κλέψεις». Αυτή είναι μια εντολή να μην παίρνουμε τίποτα που δεν ανήκει σε μας χωρίς την άδεια του προσώπου στο οποίο ανήκει. 9) «Δεν θα καταθέσεις ψεύτικη μαρτυρία ενάντια στο συνάνθρωπό σου». Αυτή είναι μια εντολή ενάντια στην ψεύτικη μαρτυρία ενάντια κάποιου προσώπου. Είναι βασικά μια εντολή ενάντια στο ψέμα. 10) «Δεν θα επιθυμήσεις τίποτε απ` ό,τι ανήκει στο συνάνθρωπό σου: ούτε το σπίτι του, ούτε τη γυναίκα του, ούτε το δούλο του, ούτε τη δούλη του, ούτε το βόδι του, ούτε το υποζύγιό του». Αυτή είναι μια εντολή να μην επιθυμήσουμε ο,τιδήποτε δεν μας ανήκει. Η επιθυμία μπορεί να οδηγήσει σε παράβαση μιας από τις παραπάνω εντολές: φόνο, μοιχεία, κλέψιμο. Αν είναι λάθος να κάνεις κάτι, είναι λάθος και να το επιθυμήσεις. 20\n21 Η 7η ΕΝΤΟΛΗ «Δεν θα μοιχεύσεις». Αυτή είναι εντολή ενάντια στις σεξουαλικές σχέσεις με κάποιον άλλο εκτός από το σύντροφό σου. Να είσαι πιστός Τι σημαίνει το να είναι κανείς πιστός; Σημαίνει να αναγνωρίζει πως υπάρχουν πλευρές του γάμου αυστηρά προσωπικές. Οι μοιχοί απιστούν ενώπιον Θεού και ανθρώπων. Σημαίνει πως δεν βγάζουμε στη φόρα προσωπικά ζητήματα διότι αυτό αποτελεί προδοσία. Σημαίνει ότι τόσο ο άντρας όσο και η γυναίκα οφείλουν να θεωρούν το χώρο και το χρόνο μέσα στο γάμο τους ιερό και να ξέρουν πως ό,τι γίνεται εκεί, πρέπει να μένει εκεί. Αυτό σημαίνει εμπιστοσύνη. Οι γυναίκες δεν είναι απρόσβλητες στον ιό της απιστίας (υπολογίζεται ότι 1 στους 25 άντρες μεγαλώνει εν αγνοία του παιδιού άλλου άντρα), αλλά αναμφισβήτητα οι άντρες έχουν τα ηνία και σ αυτήν τη συνήθεια. Ερευνα του BBC βρήκε ότι οι άντρες έχουν διπλάσιες πιθανότητες να μοιχεύσουν σε σχέση με 21\n22 τις γυναίκες. Ενας στους 5 άντρες παραδέχεται ότι έχει παραστρατήσει στο παρελθόν και 15%δηλώνει πως, αν δεν υπήρχε περίπτωση να μαθευτεί η απιστία του, δεν θα το σκεφτόταν να το κάνει ξανά. Αλλη έρευνα από το περιοδικό Mirror βρήκε ότι 1 στους 10 γαμπρούς έχει αθετήσει τους όρκους που πήρε την ημέρα του γάμου του μέσα στον πρώτο χρόνο. Στην Ελλάδα συγκεκριμένα, η μοιχεία είναι ένας από τους βασικότερους λόγους για την κατάθεση αιτήσεων διαζυγίων. Σε έρευνα του Ανδρολογικού Σεξολογικού Ινστιτούτου φάνηκε ότι το 80% των ανδρών και το 50% των γυναικών έχουν κάνει ευκαιριακή σχέση, τουλάχιστον, μία φορά. Το ίδιο ινστιτούτο επιβεβαιώνει ότι «η απιστία στην Ελλάδα είναι πάρα πολύ υψηλή σε σχέση με την Ευρώπη». Στα διαζύγια που εκδόθηκαν από το Πρωτοδικείο Αθηνών για το έτος 2000, στα 13 από αυτά αναφερόταν ως λόγος ισχυρού κλονισμού υπήρξε η μοιχεία (στις 5 περιπτώσεις από τον άντρα και στις 8 από τη γυναίκα). Ερωτας με Ημερομηνία Λήξης Μπορείς να ξεπεράσεις τις ορμές σου αν βασιστείς στα ευγενικά και ανώτερα συναισθήματά σου για τον έρωτα; Η επιστήμη λέει ότι δεν μπορείς. Αρχικά, υπάρχουν αποδείξεις ότι με την εμφάνιση μίας πολύ όμορφης και εντυπωσιακής γυναίκας, τα συναισθήματά σου για τη σύντροφό σου αλλάζουν. Ο Douglas Kenrick, εξελικτικός ψυχολόγος από το Πανεπιστήμιο 22\n23 της Αριζόνα, ανακάλυψε ότι, όταν οι άντρες δουν φωτογραφίες με γυμνές γυναίκες, κατευθείαν δηλώνουν λιγότερο ερωτευμένοι με τη γυναίκα τους. Η γυναικεία ενδυμασία λέει πολλά για τις διαθέσεις της. Κάθε γυναίκα θέλει να σε πείσει να μην την απατήσεις, γι' αυτό θα σου πει πως δεν γίνεται να την αγαπάς και να κοιτάς άλλη. Το ότι η αγάπη δεν συνδέεται με τη μονογαμία ενισχύεται από το αποτέλεσμα πρόσφατης έρευνας. Βρήκαν, λοιπόν, ότι ο έρωτας, η «ουσία» που υποτίθεται ότι κρατάει τα ζευγάρια μαζί, δεν διαρκεί για πάντα. Μελετητές στο Πανεπιστήμιο της Πάβια στην Ιταλία βρήκαν ότι οι χημικές αλλαγές που γίνονται στον οργανισμό σου και δραστηριοποιούν τον έρωτα κρατάνε μόνο 12 μήνες, αρκετά μεγάλη χρονική περίοδος για να μεταβιβάσεις τις πολύτιμες γενετικές πληροφορίες. Μετά έρχονται οι πολύωρες έντονες συζητήσεις και οι καβγάδες για το τι θα δείτε στην τηλεόραση. Επομένως, ενώ είμαστε προγραμματισμένοι να ερωτευόμαστε (και να κάνουμε έρωτα), δεν είμαστε φτιαγμένοι, με την έννοια της διαιώνισης, για να παραμένουμε ερωτευμένοι. Περνάει η Μπογιά σου; «Πολλοί άντρες έχουν παράνομους δεσμούς, για να αισθανθούν ότι ακόμη "το έχουν"» λέει ο Miller. «Η επίσκεψη 23\n24 σε μία ιερόδουλη-πόρνη επικυρώνει μόνο την πιστωτική κάρτα σου, αλλά ένας πραγματικός παράνομος δεσμός σε επικυρώνει ως μοιχό». Νίκη Εκτός Εδρας «Υπάρχουν άσχημες στιγμές σε μία σχέση, οι οποίες προωθούν τον παράνομο δεσμό» λέει η Janice Hiller, ψυχολόγος με ειδίκευση στην ψυχοσεξουαλική θεραπεία. «Οταν οι άντρες αισθάνονται παραμελημένοι από τη σύντροφό τους - λόγω νέου μωρού ή δουλειάς - τότε είναι πιθανό να το ρίξουν κάπου αλλού», δηλαδή αναζητούν μία παράνομη σχέση εκτός γάμου και γίνονται μοιχοί. Υπάρχει Λύση Ο πατέρας της εξελικτικής θεωρίας, ο Δαρβίνος, κατανόησε πρώτος ότι αυτό που ξεχωρίζει τον άνθρωπο από τα ζώα είναι η τάση για ηθική συμπεριφορά. «Οι παράνομες σχέσεις δεν είναι αναπόφευκτες. Για πολλούς άντρες είναι απεγνωσμένη κραυγή για βοήθεια. Συχνά είναι σαν να θέλουν να αποκαλυφθεί η μοιχεία στη σύντροφό τους, για να γίνει αναγκαστικά συζήτηση για τη σχέση τους, που πήρε την κάτω βόλτα», λέει ο Μiller. Καλύτερη επιλογή είναι να λύσεις το πρόβλημα προτού η σύντροφός σου σού δείξει την πλάτη της. «Εάν σκέφτεσαι να απατήσεις, κάτι δεν πάει καλά στη σχέση σου και καλύτερα να το αντιμετωπίσεις», λέει η Monica Whitty, λέκτορας ψυχολογίας στο πανεπιστήμιο Queens στο Μπέλφαστ, και συνεχίζει: «Τα 24\n25 ζευγάρια θα απόφευγαν πολλή λύπη και απογοήτευση αν απλώς κάθονταν και συζητούσαν». Μίλα της Η ψυχολόγος Lisa Matthewman λέει πως ο διάλογος προλαβαίνει τις άβολες καταστάσεις. Δεν είναι τόσο ότι προτιμάς κάποια άλλη όσο ότι κρατάς τα συναισθήματά σου κρυφά από τη σύντροφό σου και γι' αυτό δημιουργείται το κατάλληλο έδαφος για την μοιχεία. Ο καλύτερος τρόπος για να μειώσεις τις πιθανότητες για μοιχεία είναι να συζητάς για τα αισθήματά σου. Κρατώντας τις επιθυμίες σου κρυφές, τις κάνεις κατευθείαν πιο συναρπαστικές, ενώ συζητώντας ανοιχτά τα συναισθήματά σου γίνεσαι περισσότερο ρεαλιστής. «Ο διάλογος απαιτεί συναισθηματική ωριμότητα, αλλά μπορεί να αποτρέψει τον πόνο της απιστίας», λέει η Matthewman. Κόψε τις υπερωρίες Εναλλακτική στρατηγική για να μειώσεις τις πιθανότητες μοιχείας είναι να ελαχιστοποιήσεις τις ευκαιρίες που έχεις για στραβο- 25\n26 πάτημα. Υπολογίζεται ότι το 1/3 των εξωσυζυγικών σχέσεων έχει αναπτυχθεί στον εργασιακό χώρο, γεγονός που εξηγεί γιατί οι επαγ-γελματίες που εργάζονται σε γραφείο είναι στατιστικά πιο πιθα-νό να μοιχεύσουν από τους εργάτες που έχουν συναδέλφους μόνον άντρες. «Αντρες και γυναίκες περνάνε περισσότερο χρόνο στη δουλειά, όπου υποχρεώνονται να είναι κοινωνικοί. Αυτή η καθημερινή συναλλαγή γεννά αισθήματα οικειότητας, που λειτουργούν εις βάρος της σχέσης», λέει η Matthewman. Βρες ενδιαφέρον «Αν αποφεύγεις να γυρίσεις σπίτι νωρίς, επειδή η σχέση σου είναι βαρετή, βγες από τη ρουτίνα αντιδρώντας πιο αυθόρμητα και περνώντας πιο πολύ χρόνο διασκεδάζοντας με τη σύντροφό σου», προτείνει η Hiller. Βρες δραστηριότητες για να βγάλεις τη σχέση σου από το τέλμα και πολέμα τη δίψα σου για καινούργιες περιπέτειες, που σε κάνει ευάλωτο στην θανατηφόρο αμαρτία της μοιχείας. Ηταν μόνο σεξ Τι και αν ενέδωσες στην προστακτική των σεξουαλικών σου αναγκών και βρέ-θηκες μετά από πέντε ποτήρια μπύρας με τα παντελόνια κατεβασμένα; Σύμφωνα με τον Allan Pease, 26\n27 εξαρτάται από τον φυσικό συγχρονισμό σας, εάν θα σε συγ-χωρήσει ή εάν θα μαζεύεις τα σκισμένα πουκάμισά σου από το πεζοδρόμιο. «Μελέτες έχουν δείξει ότι οι γυναίκες είναι πιο εύκολο να συγχωρήσουν μία σεξουαλική προδοσία απ' ό,τι μία συναισθηματική», λέει ο Pease. «Αν σε ρωτήσει αν κάνατε έρωτα ή σεξ, πες «ωμό σεξ». «Ερευνες δείχνουν ότι, ενώ μια σχέση μπορεί να ανεχτεί την απιστία, οι περισσότερες δεν αφήνουν περιθώρια για δεύτερη ευκαιρία», λέει η Whitty. Ο,τι και αν γίνει, η γυναίκα θεωρεί το σεξ με άλλη γυναίκα τη μέγιστη προδοσία. Αν δεν σε αφήσει εκείνη τη στιγμή, ή θα σε αφήσει αργότερα ή θα σε πληρώσει με το ίδιο νόμισμα. Η συμβουλή μου: μην το κάνεις ποτέ. ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΤΡΙΤΟ ΜΟΙΧΕΙΑ. Η ΚΑΤΑΣΤΡΟΦΗ ΤΟΥ ΓΑΜΟΥ Οι εξωγαμιαίες σχέσεις δεν είναι το σωστό πράγμα που κάνει κανείς όταν παντρεύεστε. Στην πραγματικότητα η μοιχεία είναι μια αληθινή θανατηφόρα αμαρτία, που πρέπει με κάθε τρόπο να αποφευχθεί. Αλλά, εάν είστε πρόσωπο που θεωρεί ότι ο μόνος τρόπος που ικανοποιείστε είναι μέσω των παρανόμων 27\n28 σχέσεων που έχετε, πρέπει να συνειδητοποιήσετε πού μπορούν να οδηγήσουν οι παράνομες πράξεις της μοιχείας. Όχι μόνο θα καταστρέψετε ενδεχομένως τον γάμο σας, επειδή, εάν ο/η σύζυγός σας ανακαλύψει την διαπραχθείσα μοιχεία, δεν θα συγχωρά απαραιτήτως. Είναι η εμπιστοσύνη εκείνου του προσώπου που καταστρέφεται και ενδεχομένως τα έτη εμπιστοσύνης μπορούν να πάνε χαμένα μόνο λόγο μιάς ανόητης παράνομης σχέσης. Μερικοί άνθρωποι, που, ως αγριόχοιροι ή αγριογούρουνα, είναι κυριευμένοι από τα ζωώδη ένστηκτά τους και δεν μένουν πιστοί στη νόμιμη σύζυγό τους, προσπαθούν και χρησιμοποιούν ως δικαιολογία τον πρόσφατο θάνατο του παιδιού τους ή άλλου αγαπητού προσώπου για να επισυνάψουν παράνομες εξωγαμικές σχέσεις με πρόσωπα που συνδέοντο στενά με την οικογένειά τους. Προσποιούνται τους αξιολύπητους και κακόμοιρους, για να παραπλανήσουν την γυναίκα του καλού φίλου τους, ή την μητέρα του καλύτερου φίλου του νεκρού παιδιού τους. Μια αγνή αγκαλιά συμπόνιας, μπορεί να οδηγήσει την ανυποψίαστη υποψήφια στο κρεβάτι του μοιχού. 28\n29 Αυτό που κάνει ένα πρόσωπο να εξαπατήσει είναι γιατί αισθάνεται δυστυχισμένο μέσα στο γάμο, που τις περισσότερες φορές επιβλήθηκε με το «έτσι θέλω» από τους γονείς. Πολλές γυναίκες στη νεαρά ηλικία τους (16-19 ετών) παντρεύτηκαν με πρόσωπα που όχι απλά δεν αγαπούσαν, αλλά ούτε καν συμπαθούσαν. Οι γάμοι αυτοί θα μπορούσαν να είναι μια από τις βασικές αιτίες που οδηγούν κυρίως τις γυναίκες στη μοιχεία. Αν και πολλοί λόγοι μπορούν να βρεθούν για την εξαπάτηση, δεν ξέρετε ποτέ πώς ο σύζυγος ή ο εραστής σας θα αντιδράσει, εάν ανακαλύψει ότι υπάρχει ένα άλλο πρόσωπο που συμμετέχει στις ζωές σας από κοινού. Δεν είναι περίεργο να βρίσκονται στις ειδήσεις οι εκθέσεις των δολοφονιών λόγω ενός συζύγου που εξαπατήθηκε από τον στενό φίλο ή συγγενή του. Και τι γίνεται με τα παιδιά, εάν περιλαμβάνονται στο γάμο σας; Οι καρποί της μοιχείας είναι το συναίσθημα της απόλυτης ενοχής που οδηγεί το άτομο ακόμα στην αυτοκτονία ή τον φόνο. Φαντάζεστε τί απογοήτευση θα νοίωσει το παιδί σας, ο μοναδικός θησαυρός της ζωής σου, εάν κάποτε μάθει ότι η μητέρα του, που τόσο λάτρευε, είχε για χρόνια παράνομες ερωτικές σχέσεις και εμοίχευε με τον πατέρα του καλύτερου φίλου του; 29\n30 Θέλετε πραγματικά να απεικονίσετε στα παιδιά σας αυτόν τον τύπο συμπεριφοράς; Πρέπει να μάθουν ότι ένας γάμος είναι για την ύπαρξη μ ένα άτομο μόνον. Εάν μοιχεύεις, τότε εκείνο που κάνετε είναι να δημιουργήσετε στο μυαλό αυτού του παιδιού ότι αυτός ο τύπος συμπεριφοράς η μοιχεία- είναι εντάξει, και μπορούν να καταλήξουν στο μέλλον να κάνουν το ίδιο πράγμα. Δηλαδή, να γίνουν και αυτοί μοιχοί και μοιχαλίδες! Και, τότε, τί μπορεί να πείτε ή να συμβουλεύσετε; Να πείτε: «Να μή μοιχεύουν»! Αλλά, με τί μούτρα θα μπορούσατε να το πείτε, αφού εσείς οι ίδιοι είστε μοιχοί και μοιχαλίδες! Ή πώς θα μπορούσατε, εσείς οι πεθερές, να συμβουλεύσετε τη νύμφή σας: «Να μην εξαπατούν το γιό σας», εφ όσον εσείς οι ίδιες ζούσατε μέσα στη θανατηφόρα αμαρτία της μοιχείας; Οι σωστοί ήχοι, τα ηθικά παραδείγματα της ζωής, δίνονται με την προσοχή στα παιδιά. Αυτό είναι από τα γονίδια που κληρο-νομούν. Τα παιδιά επηρεάζονται από αυτό που βλέπουν και μα-θαίνουν στα σπίτια τους, από τους γονείς τους. 30\n31 Έτσι, γιατί να προσποιείστε ότι όλα είναι εντάξει! Υπάρχουν αντρόγυνα, που ενώ φαίνονται ως υπόδειγμα στην κοινωνία, στην πραγματικότητα ζουν σαν ξένοι μέσα στο ίδιο το σπίτι τους. Χωρισμένοι από το συζυγικό κρεβάτι, αποξενομένοι από τις συζυγικές τους υποχρεώσεις και το χειρότερο, αποφεύγουν την νόμιμη τεκνογονία. Ενώ επιδίδονται με κάθε προθυμία στη μοιχεία και στις απάνθρωπες εκτρώσεις. Η μοιχεία είναι κάτι που οπωσδήποτε, αργά ή γρήγορα, θα καταστρέψει έναν γάμο. Ναι! Υπάρχουν χρόνοι, όταν ξέρουν οι σύζυγοι ότι συμβαίνει. Κάνει κανείς υπομονή, ελπίζοντας στη διόρθωση του άλλου. Αλλά, αυτό που συμβαίνει είναι ότι ο κόσμος ενός από τους δύο, στην πραγματικότητα, καταρρέει; Η εκμάθηση να εμπιστεύεται πάλι είναι όχι πάντα εύκολη για τον καθένα. Η ενοχή της συνείδησης οδηγεί το ένοχο μέλος σε αναζήτηση ψυχιάτρων για θεραπεία. Η μόνη όμως και πραγματική λύση για την απελευθέρωση από τις ενοχές είναι η αληθι- 31\n32 νή μετάνοια, η εξομολόγηση, η διακοπή όλων των παρανόμων σχέσεων και η απομάκρυνση και διακοπή κάθε είδους επαφής και συναναστροφής από τα ανίερα πρόσωπα που σας οδήγησαν στην θανατηφόρα αμαρτία της μοιχείας. Πολλές γυναίκες αναζητούν ψυχιάτρους για να βρουν την θεραπεία από τις ενοχές, που προκλήθηκαν από τις διαπραχθείσες μοιχείες τους. Επιλύστε τα προβλήματά σας, κανένας δεν πρέπει να μπει σε μια παράνομη σχέση, όταν παντρεύεται. Τέλος, η μοιχεία είναι ένα τεράστιο κοινωνικό ηθικό πρόβλημα σε πολλούς γάμους, και είναι κάτι που πολλοί, δυστυχώς, θα αντιμετωπίσουν στη διάρκεια ζωής τους. Είτε θα το κάνουν στις συζύγους τους, ή θα το κάνουν στους συζύγους τους. Δεν πειράζει, εάν είστε αρσενικοί ή θηλυκοί, σε κάποιο βαθμό στη ζωή σας μπορείτε να αντιμετωπίσετε την απόφαση που θα μπορούσε να καταστρέψει εντελώς τον γάμο σας. Η μεγαλύτερη ειρωνεία είναι ότι πολλοί δεν μαθαίνουν από τα πρώτα σφάλματά τους και πιστεύουν ότι την επόμενη φορά, φαίνεται ότι σιγουρεύονται ότι έκαναν τη σωστή επιλογή. Και η ανηθικότητα της ασέλγειας και ακαθαρσίας της μοιχείας, συνεχίζει να βασιλεύει στην καρδιά του μοιχού ή της μοιχαλίδας. 32\n33 ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΤΕΤΑΡΤΟ Ο ΘΕΟΣ ΜΕΣΑ ΣΤΟ ΓΑΜΟ Πολλοί μοιχοί, για να αποφύγουν τα βλέμματα των πολλών, οδηγούν τις μοιχαλίδες γυναίκες των φίλων τους σε απόμερα μέρη-χωράφια, και μέσα ή στο πίσω μέρος των πολυτελή ή αγροτικών τους αυτοκινήτων τις μοιχεύουν, εξευτελίζοντας κάθε ιερό και όσιο θεσμό του γάμου. Δεν είναι όλα τα άτομα που παντρεύτηκαν στο «κτίριο» του ναού "ενώνονται με τον Θεό». Σκέψου το. Στον πρώτο αιώνα μ.χ., όταν ο Ιησούς Χριστός και ο άγιος Απόστολος Παύλος μιλούσαν δεν υπήρχαν κτίρια εκκλησιών, δεν υπήρχαν τα πιστοποιητικά γάμου που ήταν ακριβώς όπως τα σύγχρονα αυτά, καθώς και γάμους, τουλάχιστον στις αρχές του Ιουδαϊσμού. Τι, λοιπόν, έκανε ένα γάμο βιβλικό γάμο, αν δεν ήταν το κομμάτι του χαρτί, όταν αποκαλύφθηκε; Η απάντηση είναι ότι ο Θεός οδήγησε δύο ανθρώπους να είναι μαζί, έκαναν όρκους και τις υποσχέσεις με την παρουσία του Θεού και του ανθρώπου και συμφώνησαν στην «καλή πίστη» τους ο ένας στον άλλο. Στην πραγματικότητα, πολλοί χριστιανοί έχουν αγωνιστεί σε τυπικές τελετές γάμου, χωρίς πραγματικά να αναζητούν την πνευματική βάση γι αυτό που κάνουν, χωρίς, εάν θέλετε, να 33\n34 είναι ο Θεός μέσα στη ζωή τους, ώστε να τους ευλογήσει και να τους αγιάσει! Ακόμη και οι χριστιανοί είναι σε θέση να ζεύξουν οι ίδιοι, ακριβώς όπως και οι μη-χριστιανοί, χωρίς την άδεια, την καθοδήγηση, ή την ευλογία του Θεού. Αν ο Θεός δεν τους ενώνει μεταξύ τους, ή αν δεν είναι έτοιμοι να υποβάλουν τη σχέση τους με τον Θεό, τότε δεν πληρούν ούτε τις προϋποθέσεις για ό,τι ο Κύριος μας Ιησούς Χριστός, ο Υιός του Θεού, και ο άγιος Απόστολος Παύλος λέει για το γάμο, ή τις προϋποθέσεις για ό,τι λένε για το διαζύγιο. Ο Χριστιανικός γάμος είναι μία μεγάλη και ιερή κατάσταση. Είναι επίσης μία χρονική σχέση, που δεν συνεχίζει στην αιωνιότητα, αλλά ως μία επίγεια ευλογία (βλ. Ρωμ. 7:1 4). Πρέπει να επανεξετάσουμε ακριβώς τι μετράει ως χριστιανικός γάμος, και ποια είναι τα κριτήρια για την αξιολόγησή του, κατά πόσον ο Θεός ένωσε τα δύο άτομα μαζί ή όχι. Μήπως η σχέση προδηλώνει τον καρπό του Πνεύματος, για παράδειγμα, τόσο πριν, όσο και μετά την τελετή του γάμου, ή είναι οι ορμόνες που υπαγορεύει ο χορός; Αυτές οι ερωτήσεις θα πρέπει να ζητηθούν, και οι απαντήσεις μπορεί να γίνουν ανήσυχες. Για το λόγο, η χριστιανική τελετή του γάμου, θα πρέπει να εκτελείται με σημαντική προ-οικογενειακή συμβουλευτική πρώτα. Η Εκκλησία δεν θα έπρεπε να είναι μία μεσίτρια για επώαση (βαπτίσεις, γάμους, κηδείες). Η βασική θέση της Εκκλησίας μπορεί να συνοψιστεί ως «αγαμία στη μοναδικότητα και την αφοσίωση στο γάμο". Ο 34\n35 Κύριος μας Ιησούς Χριστός μιλά για την ύπαρξη ευνούχου για χάρη της Βασιλείας του Θεού (Όρος ) και ο άγιος Απόστολος Παύλος προτρέπει το ακροατήριό του, να παραμείνει ως έχει (Α Κορινθ. 7), γιατί πιστεύουν ότι με τη Χάρη του Θεού είναι δυνατόν να ζούμε σε μια τέτοια αγνή κατάσταση, και να είναι αρεστή στο Θεό. Κατά την άποψή τους, ο άνθρωπος, ανεξαρτήτως σεξουαλικού προσανατολισμού, δεν θα πρέπει να συμμετάσχει σε σεξουαλικές δραστηριότητες έξω από το γάμο, δηλαδή την μοιχεία. Στην Αγία Γραφή ο γάμος ορίζεται πάντα ως μονογαμία. Φυσικά ο Ιησούς Χριστός ως ο Καρδιογνώστης Θεός, έχει πλήρη επίγνωση για τις απιστίες της ανθρώπινης καρδιάς. Τα περίφημα λόγια στο Mατθ. 5:32 και 19:9, δεν αναφέρονται σε μοιχεία, ή όπως εμείς κατ ευφημισμό ονομάζουμε "συζυγική απιστία". Η λέξη «πορνεία», από την οποία θα έχουμε την πορνογραφία, αναφέρεται σε δύο: 1) πορνεία, 2) αιμομιξία, ή εφόσον χρησιμοποιούνται γενικότερα, σ όλα τα είδη της σεξουαλικής σχέσης συμπεριλαμβανομένων κτηνοβασία, αιμομιξία, πορνεία, παιδεραστία και μοιχεία. Η λέξη για τη μοιχεία είναι «μοιχεία» και βρίσκεται ήδη στο ίδιο πλαίσιο στο Mατθ. 5:27. «Πορνεία» είναι μια διαφορετική λέξη με διαφορετικό νόημα, και ποτέ δεν χρησιμοποιείται για να σημαίνει μοιχεία. Είναι πράγματι πιθανό ότι στο Mατθ. 19, ο Ιησούς σχολιάζοντας την αιμομικτική σχέση μοιχείας - του Ηρώδη Αντύπα 35\n36 και της Ηρωδιάδος, εξ αιτίας της οποίας ο εξάδερφός Του Ιωάννης ο Πρόδρομος και Βαπτιστής «έχασε το κεφάλι του» λόγω της αυστηράς κριτικής που εξασκούσε εναντίον των μοιχών αρχόντων. Οι μοιχοί δεν πρέπει να ξεχνούν, ότι ο μεγαλύτερος και σπουδαιότερος των Προφητών, ο αγιότερος όλων των ανθρώπων, ο άγιος Ιωάννης, αποκεφαλίστηκε εξ αιτίας της θανατηφόρου αμαρτίας της μοιχείας! Όπως είναι σαφές από τα δύο χωρία Mάρκ. 10 και Α Κορ. 7:10-11, που είναι απαραίτητα ενόψει του Ιησού, δεν υπάρχει διαζύγιο για όσους ενώνονται με τον Θεό. Φυσικά ο Ιησούς γνωρίζει επίσης ότι τα διαζύγια συμβαίνουν, γι' αυτό και προειδοποιεί «κανείς τρίτος δεν πρέπει να χωρίζει όποιους ο Θεός έχει ενώσει». Οι συμβουλές των δύο, του Ιησού Χριστού και του αγίου Αποστόλου Παύλου είναι, ότι ο νέος γάμος ενός προσώπου που έχει προσχωρήσει σε μια άλλη σχέση, μπορεί ακόμη και να κληθεί «μοιχεία». Συνήθως το χωρίο «άνδρας μιας γυναίκας" (ή όπως το ελληνικό και το θέτει "να είναι μιας γυναίκας άνδρας"), απλά παραπέμπει στο ότι ο πρεσβύτερος ή διάκονος, που υποτίθεται ότι είναι παντρεμένος ήδη, οφείλουν να είναι πιστοί σε μία και μόνο σύζυγο. Στη συλλογιστική του Παύλου: ο σκοπός του γάμου ήταν πάντα να προχωρήσει κανείς στη Βασιλεία του Θεού - η αγαμία, αν και καλύτερη κατάσταση, παρεμποδίζει ένα άτομο που κατάνικάται από το σαρκικό «πάθος», το πρόσωπο αυτό θα έπρεπε να παντρευτεί. Εάν μπορεί να παραμείνει άγαμος χωρίς αυτό το 36\n37 εμπόδιο, αυτό βέβαια είναι πολύ καλύτερα - ένας λαμβάνει Χάρη από το Θεό στο γάμο, και ο άλλος στη αγαμία - αλλά τελική ανησυχία του Παύλου δεν είναι να περιορίσουν την καύση της επιθυμίας της σάρκας. Η όλη συζήτηση είναι γραμμέ-νη για την «ασφαλή και απερίσπαστη αφοσίωση του πιστού στον Κύριο», με την προώθηση ανάλογα με το ποια επιλογή είναι ευπρεπής υπό το φως των περιστάσεων τουατόμου. Μ άλλα λόγια, φαίνεται σαν η επιθυμία να παραμένει ενιαία ή θα πρέπει να παντρευτούν και οι δύο. Κίνητρό τους είναι το ίδιο πράγμα: την αποτελεσματικότητα ενός ατόμου στη Βασιλεία του Θεού. Ο γάμοςδεν θα πρέπει να λάβει χώρα μόνο και μόνο επειδή υπάρχει μια ολόκληρη ομάδα ανθρώπων που έχουν συγκεντρωθεί σ ένα μέρος. Γάμος πρέπει να γίνεται ΜΟΝΟΝ, όταν ο Θεός έχει ορίσει... και ειδικά και όχι απλά επειδή το επιθυμούν κάποιοι... Αυτή η Ένωση πρέπει να συγκληθεί από τον Θεό. Γάμος από τον Θεό, είναι ότι σχεδίασε στη φύση, τις φυσικές διεργασίες της έλξης μεταξύ ανδρών και γυναικών και ο αγιασμός της σχέσης αυτής μέσα στο Ιερό Μυστήριο του Γάμου. Ο γάμος δεν θα πρέπει καν να είναι μια σημαντική ανησυχία εκτός από εκείνους που ασχολούνται ενεργά με τον σχεδιασμό του γάμου κάποιου άλλου ατόμου. 37\n38 ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΠΕΜΠΤΟ ΤΟ ΤΕΛΟΣ ΤΩΝ ΑΠΙΣΤΩΝ ΕΡΑΣΤΩΝ Με τους νέες τεχνολογίες είναι δύσκολο πλέον για τους μοιχούς να κρύψουν τα ίχνη τους Κινητά τηλέφωνα, ηλεκτρονικά μηνύματα, ιστοσελίδες κοινωνικής δικτύωσης... Θεωρητικά, η απιστία δεν ήταν ποτέ πιο εύκολη υπόθεση. Με την τεχνολογία, τους, γίνεται όλο και πιο δύσκολο να κρύψουμε τα ίχνη τους. Και αφού τα στοιχεία δείχνουν ότι όλο και λιγότεροι δεσμευμένοι διατηρούν εξωσυζυγικές σχέσεις, τίθεται ένα βασικό ερώτημα: Μήπως ήρθε το τέλος τους μοιχείας; Η ζωή τους περιβάλλεται από ένα περίπλοκο τεχνολογικό δίκτυο. Αφήνουμε τα ψηφιακά τους ίχνη παντού. Τα ταξίδια τους, οι επικοινωνίες τους, κάθε ευρώ που ξοδεύουμε καταγράφεται και τους-θηκεύεται σε κάποια βάση δεδομένων. Ποτέ δεν ήταν πιο δύσκολο να κρατήσουμε για τον εαυτό τους τα μυστικά τους. Και στην περίπτωση τους ερωτικής απιστίας, το αποδεικνύ-ουν τα στοιχεία: στη Βρετανία, τα διαζύγια εξαιτίας τους μοιχείας μειώθηκαν κατά 4,5% ανάμεσα στο 2005 και το Τον περασμένο χρόνο καταγράφηκε νέα μείωση 3%. Ο αριθμός τους είναι φέτος ο μικρότερος των τελευταίων τριάντα χρόνων. Το ίδιο συμβαίνει και με τη διάρκεια των σχέσεων. Σήμερα μια σχέση διαρκεί κατά μέσον όρο έξι μήνες, όταν πριν από μια εικοσαετία κρατούσε χρόνια. 38\n39 ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΕΚΤΟ ΟΙ ΤΕΧΝΟΣΕΞΟΥΑΛ την επικοινωνία πιο εύκολη. Κι όμως, στις αρχές της δεκαετίας του 1990 φαινόταν ότι η πορεία θα ήταν διαφορετική. Τα κινητά τηλέφωνα, τα SΜS, το Διαδίκτυο έκαναν Οι τεχνοσέξουαλ χρησιμοποιούσαν κάθε τεχνολογικό μέσο για να διευκολύνουν τις επαφές τους. Μια έρευνα του London School of Εconomics έδειχνε ότι το ένα τέταρτο των μηνυμάτων SΜS ήταν σεξουαλικού περιεχομένου. Στα σπίτια, άνδρες και γυναίκες υπνωτισμένοι από το γρήγορο Ίντερνετ δημιουργούσαν νέες σχέσεις στα chat rooms. Το 1999, η πρώτη ιστοσελίδα κοινωνικής δικτύωσης Friends Reunited ήταν ένα φυσικό επακόλουθο. Γράφτηκαν 15 εκατομμύρια άνθρωποι και πολλοί από αυτούς ανέστησαν παλιά ρομάντζα της εφηβείας τους. Μέχρι να έρθει το FaceΒook, ιστοσελίδες γνωριμιών, όπως η marriedsecrets. com και η illicencounters. Com, που τραβούσαν σαν μαγνήτες εκατομμύρια χρήστες του Διαδικτύου. Οι αριθμοί, ωστόσο, δείχνουν ακριβώς την αντίθετη τάση. Και η εξήγηση βρίσκεται στο γεγονός ότι είναι σχεδόν αδύνατο να κάνουμε οποιαδήποτε κίνηση στα κρυφά. 39\n40 Συσκευές παρακολούθησης, εγκατάσταση κρυφές κάμαρες, ηχογραφήσεις συζητήσεων, κ.τ.λ., για τις οποίες ο μυστικός πράκτορας Τζέιμς Μποντ θα ήταν κάποτε περήφανος, βρίσκονται σήμερα στη διάθεση του καθενός. Με λίγα ευρώ μπορούμε να αποκτήσουμε τη συσκευή που διαβάζει τα διαγραμμένα μηνύματα των κινητών. Από το Ίντερνετ είναι εύκολο να αποκτήσουμε με λίγα κλικ μια συσκευή που ανιχνεύει το ανδρικό σπέρμα, ενώ ένας μηχανισμός που λέγεται «Ανιχνευτής Αγάπης» χρησιμοποιεί τεχνικές ανάλυσης της φωνής για να μας πληροφορήσει πόσο μας αγαπάει ο/η σύντροφός μας. Για τους πραγματικά παρανοϊκούς, υπάρχουν GΡS και ασύρματες κάμερες που συνδέονται με το κινητό τηλέφωνο και εντοπίζουν σε πραγματικό χρόνο, κάθε ίχνος παράβασης των συζυγικών κανόνων. Κι αν κάποιος σκεφτεί να απιστήσει, ας λάβει υπόψη του ότι τον περιμένει η δημόσια διαπόμπευση σε ιστοσελίδες τύπου myexwifesabitch.com (ηπρώην-γυναίκα-μου-είναι-μια-σκύλα). Μπορεί να εξηγηθεί αυτή η στροφή μόνον από την τεχνολογία; Ασφαλώς όχι. Ο γάμος σήμερα είναι περισσότερο επιλογή παρά ανάγκη ή ένας τρόπος για να φύγει κάποιος από το σπίτι των γονιών του. Έπειτα φαίνεται ότι η σεξουαλική επανάσταση της δεκαετίας του 1970 και η απελευθέρωση των επόμενων δεκαετιών αποτελούν πλέον παρελθόν. Υπάρχει στροφή στον πουριτανισμό και δεν είναι ανεκτή πια η απιστία-μοιχεία. 40\n41 ΜΕΡΟΣ ΔΕΥΤΕΡΟ ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΠΡΩΤΟ ΠΡΟΓΑΜΙΑΙΕΣ ΚΑΙ ΕΞΩΓΑΜΙΑΙΕΣ ΣΧΕΣΕΙΣ «Κάθε φορά που ολοκληρώνουμε μία προγαμιαία ή εξωγαμιαία σχέση, γνωστοποιούμε με τον πιο αδιάψευστο τρόπο στον Θεό πως χρησιμοποιούμε τον τρόπο εκείνον που μας εμπιστεύθηκε για τη Συνδημιουργία του κόσμου, όπως ακριβώς προστάζει ο διάβολος, για την προσωρινή μας ικανοποίηση και μόνο, καταπατώντας προκλητικά τους Θείους και Ιερούς Κανόνες, οι οποίοι οριοθετούν εντός του Μυστηρίου του Γάμου, Ιεροποιούν και ανυψώνουν την πράξη αυτή της έλευσης της ζωής. Μιας ζωής που όταν τελικά έλθει απροσδόκητα, αυτός που θα σπεύσει να νοιαστεί για μας θα είναι εκείνος του οποίου το θέλημα κάναμε, εμφανίζοντάς μας τη "σανίδα σωτηρίας" που ονομάζεται έκτρωση και που, εάν τελικά κλείσουμε τα αυτιά και τα μάτια μας στον Θεό και οδηγηθούμε σ αυτήν, τότε θα έχουμε διαπράξει τη χειρότερη μορφή φόνου (ενάντια σε έναν αθώο και ανυπεράσπιστο άνθρωπο) και θα είμαστε ένοχοι Κολάσεως ενώπιον του Θεού. Αξίζει να φθάσουμε έως εκεί για να συνειδητοποιήσουμε το μέγεθος της αμαρτίας μιας προγαμιαίας ή μιας εξωγαμιαίας σχέσης; Έτσι λειτουργεί ο αρχέκακος διάβολος εναντίον του ανθρωπίνου γένους χιλιάδες χρόνια τώρα: Βάσει οργανωμένου σχεδίου με ελκυστικές (όσο και καταστροφικές για τον άνθρωπο) 41\n42 παραμέτρους, το οποίο φροντίζει να παρουσιάζει στα μάτια μας ως «εξυπηρετικό, φιλάνθρωπο και σωτήριο». Οι προγαμιαίες σχέσεις-πορνείες και οι εξωγαμικές-μοιχείες, ρίχνουν τους ανθρώπους μέσα σ ένα κατασκότεινο πηγάδι, όπου παγηδεύονται στις παράνομες σαρκές ηδονές και επιθυμίες. Όλοι (λογικά) γνωρίζουμε ότι η Εκκλησία, απαγορεύει τις προγαμιαίες και τις εξωγαμιαίες σχέσεις, για πολλούς και εξαιρετικά σημαντικούς λόγους, θέλοντας έτσι να προφυλάξει τα παιδιά Της από θανάσιμες αμαρτίες και επιβλαβείς ενέργειες. Ίσως κάτι τέτοιο να φαντάζει εξωπραγματικό στη σημερινή εποχή, όπου οι άνθρωποι προσπαθούν να ισορροπήσουν μεταξύ πανσεξουαλισμού και τηλεόρασης, αλλά δεν παύει να αποτελεί για τους συνειδητούς Χριστιανούς (οι οποίοι λατρεύουν τον Θεό και προσπαθούν να ακολουθούν τις Εντολές Του), τον τρόπο για να μην αμαρτάνουν με το θανάσιμο αμάρτημα της πορνείας και της μοιχείας, έτσι ώστε να μην οδηγηθούν ποτέ στη «μαύρη θεραπεία» των εκτρώσεων. Μόνο με το Μυστήριο του Γάμου δίνεται η Ευλογία από τον Θεό σε ένα ζευγάρι, και μόνο τότε αποκτούν το ευλογημένο δικαίωμα να συνευρεθούν ερωτικά, με σκοπό φυσικά την άλληλοσυμπλήρωση και την τεκνοποιΐα. 42\n43 Εκτόςόμως από τις εκτρώσεις, οιπρογαμιαίες και οι εξωγαμιαίες σχέσεις, έχουν οδηγήσει σε τραγικό τέλος ένα μεγάλο σύνολο απογοητευμένων συνανθρώπων μας, οι οποίοι λόγω των ερωτικών απογοητεύσεων που δοκίμασαν κατέφυγαν σε ένα άλλο θανάσιμο αμάρτημα, την αυτοκτονία, ιδιαίτερα στην ευαίσθητη νεανική ηλικία. Επίσης, καλό είναι να μην ξεχνάμε και τα εγκλήματα εξαιτίας του ερωτικού πάθους, που φωλιάζει στις καρδιές ορισμένων ανθρώπων, όταν έρθει η απόρριψη από τον εφήμερο ερωτικό τους σύντροφο, αλλά και στις καλύτερες των περιπτώσεων την κατάθλιψη, τις μελαγχολίες και τα ψυχολογικά προβλήματα, που έρχονται να πλημμυρίσουν τις ψυχές τέτοιων θυμάτων. Ακόμα, να επισημάνουμε και τον άμεσο κίνδυνο που διατρέχουν εκείνοι που συνάπτουν προγαμιαίες και εξωγαμιαίες σχέσεις, αφού αποτελεί συχνό φαινόμενο η μετάδοση μολυσματικών ασθενειών, είτε από τον έναν ερωτικό σύντροφο στον άλλον, είτε αργότερα στους μέλλοντες συζύγους τους. Τέλος, σαν ένα επιπλέον καταστροφικό αποτέλεσμα των προγαμιαίων και των εξωγαμιαίων σχέσεων, αξίζει να αναφερθεί και η δυσκολία έως και αδυναμία τεκνοποίησης, την οποίαν αντιμετωπίζουν αρκετά ζευγάρια που διατηρούσαν προγαμιαίες ή εξωγαμιαίες σχέσεις στο παρελθόν και αργότερα θέλησαν κάποια στιγμή να τεκνοποιήσουν, αφού εξαιτίας των συχνών εκσπερματώσεων από τον άνδρα, εξασθενεί το σπέρμα του, ενώ λόγω ενδεχόμενων εκτρώσεων η γυναίκα δυσκολεύεται έως και αδυνατεί να συλλάβει. 43\n44 ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΔΕΥΤΕΡΟ ΤΙ ΛΕΕΙ Η ΑΓΙΑ ΓΡΑΦΗ ΓΙΑ ΤΗΝ ΚΑΤΑΘΛΙΨΗ; Πώς μπορεί ένας Χριστιανός να ξεπεράσει την κατάθλιψη; Απομόνωση, μοναξιά, ενοχές είναι λίγα από τους καρπούς που επιφέρει η διάπραξη της μοιχείας. Ερώτηση: Τι λέει η Αγία Γραφή για την κατάθλιψη; Πώς μπορεί ένας Χριστια-νός να ξεπεράσει την κατάθλιψη; Απάντηση: Η κατάθλιψη είναι μια πολύ διαδεδομένη κατάσταση, που επηρεάζει εκατομμύρια ανθρώπους, Χριστιανούς και μη Χριστιανούς. Αυτοί που υποφέρουν από κατάθλιψη μπορεί να έχουν έντονα αισθήματα λύπης, θυμού, απελπισίας, κούρασης, και διάφορα άλλα συμπτώματα. Μπορεί να αρχίσουν να αισθάνονται άχρηστοι και ακόμα να έχουν τάσεις αυτοκτονίας, να χάνουν το ενδιαφέρον για πράγματα και ανθρώπους που κάποτε απολάμβαναν. Η κατάθλιψη συχνά προκαλείται από καταστάσεις της ζωής, όπως απώλεια της δουλειάς, θάνατος αγαπημένου προσώπου, ή διαζύγιο, ή ψυχολογικά προβλήματα όπως κακοποίηση ή χαμηλή αυτοεκτίμηση. 44\n45 Η Αγία Γραφή μας λέει, να είμαστε γεμάτοι χαρά και δοξολογία (Φιλιππησίους 4:4, Ρωμαίους 15:11), έτσι ο Θεός προφανώς θέλει να ζούμε γεμάτοι χαρά. Αυτό δεν είναι εύκολο για κάποιον που υποφέρει από κατάθλιψη, αλλά μπορεί να θεραπευτεί με το δώρο του Θεού της προσευχής, μελέτη της Γραφής και εφαρμογή, ομάδες υποστήριξης, κατ` οίκον ομάδες, κοινωνία με πιστούς, εξομολόγηση, συγχώρεση, και συμβουλευτική. Πρέπει να κάνουμε συνειδητές προσπάθειες να μη κλειστούμε στον εαυτό μας, αλλά μάλλον να ανοιχτούμε προς τα έξω. Τα αισθήματα κατάθλιψης μπορούν συχνά να λυθούν, όταν το άτομο που υποφέρει πάρει την προσοχή του από τον εαυτό του και τη βάλει στον Χριστό και στους άλλους. Κλινική κατάθλιψη είναι μια φυσική κατάσταση που πρέπει να διαγνωστεί από ειδικό. Δεν προκαλείται από ατυχείς καταστάσεις της ζωής, ούτε μπορούν τα συμπτώματα να ανακουφιστούν από τη θέληση κάποιου. Αντίθετα με ό,τι πιστεύουν κάποιες Χριστιανικές κοινότητες, η κλινική κατάθλιψη δεν οφείλεται πάντα σε αμαρτία. Η κατάθλιψη μπορεί μερικές φορές να είναι μια διαταραχή που χρειάζεται να αντιμετωπιστεί με φάρμακα ή και με τη συμβουλευτική. Φυσικά, ο Θεός είναι δυνατός να θεραπεύσει κάθε ασθένεια ή διαταραχή. Ωστόσο, σε μερικές περιπτώσεις, το να δεις ένα γιατρό για κατάθλιψη δεν διαφέρει από το να δεις ένα γιατρό για τραύμα. 45\n46 Υπάρχουν μερικά πράγματα που μπορούν να κάνουν αυτοί που υποφέρουν από κατάθλιψη για να ανακουφιστούν από την ανησυχία τους. Να σιγουρευτούν ότι στέκονται στο Θεό, ακόμα και αν δεν το αισθάνονται. Τα αισθήματα μπορεί να μας παραπλανήσουν, αλλά ο Λόγος του Θεού στέκεται στερεός και ανάλλαχτος. Πρέπει να διατηρήσουμε δυνατή την πίστη στο Θεό, και να κρατηθούμε από Αυτόν, όταν περνούμε θλίψεις και δοκιμασίες. Η Αγία Γραφή μας λέει ότι ο Θεός ποτέ δεν θα επιτρέψει να δοκιμαστούμε περισσότερο απ όσο αντέχουμε (Α Κορινθ. 10:13). Παρ` όλο που η κατάθλιψη δεν είναι αμαρτία, κάποιος είναι υπεύθυνος για το πώς αντιμετωπίζει τη θλίψη του, συμπεριλαμβανομένης και της αποδοχής της ειδικής βοήθειας που χρειάζεται. «Ας προσφέρουμε, λοιπόν, συνεχώς στο Θεό δια του Ιησού σαν θυσία τον ύμνο μας, δηλαδή τον καρπό των χειλιών μας, που ομολογούν το μεγαλείο Του» (Εβρ. 13:15). ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΤΡΙΤΟ ΣΕΞΟΥΑΛΙΚΗ ΑΓΩΓΗ Διαφυλικές σχέσεις : Διαδρομή στη ζωή με κινδύνους. Η ανάπτυξη υγιούς σεξουαλικότητας είναι μέρος της σωματικής και συναισθηματικής ανάπτυξης του παιδιού. Βιολογικοί και περιβαλλοντικοί παράγοντες συνδυάζονται για να δημιουργήσουν, για όλη τη ζωή, υγιή αίσθηση της σεξου- 46\nΠΡΟΣΚΥΝΗΜΑ ΣΤΗΝ ΕΡΗΜΟ ΤΟΥ ΙΟΡΔΑΝΟΥ\nΠΡΟΣΚΥΝΗΜΑ ΣΤΗΝ ΕΡΗΜΟ ΤΟΥ ΙΟΡΔΑΝΟΥ Η έρημος στην δική μου αντίληψη έχει συνδυασθεί με ένα γοητευτικό μυστήριο. Το άγονο τοπίο, οι απέραντοι αμμόλοφοι, η διαμόρφωση του εδάφους με τους γυμνούς βράχους και\nΝικηφόρου ανάγνωσμα. Κaτι που σπανiζει στουσ πολιτικοyσ στην ελλaδα το ΚλaΜα. Καταγγέλλω «ΔηΜοσιογραΦιΚεσ» αλητείες\nΕβδομαδιαία εφημερίδα της Κορινθίας Πολιτική - Κοινωνική - Αθλητική χωρίς πρόσχωμεν Σάββατο 10 Δεκεμβρίου 2011 Αρ. φύλλου 76 ΜοιραΖεται ΔΩρεαν Και οι Κεραυνοi του Μητροπολiτη Διονυσiου Κάποιοι χωρίς μόρφωση\nΤι είναι παραμύθι; «Παραμύθια για να γλυκάνει η ψυχή και να μερέψει» Μάνια Μαράτου Αφηγήτρια Παραμυθιών\n«Παραμύθια για να γλυκάνει η ψυχή και να μερέψει» ΤΟΠΟΣ ΣΥΝΑΝΤΗΣΗΣ ΚΑΙ ΔΙΑΔΡΑΣΕΩΝ ΜΥΘΩΝ ΚΑΙ ΗΧΩΝ ΣΩΜΑΤΕΙΟ ΜΗ ΚΕΡΔΟΣΚΟΠΙΚΟ ΕΔΡΑ: ΒΥΤΙΝΑ ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΠΡΟΕΔΡΟΣ ΜΕΓΑΣ ΠΑΝΑΓΙΩΤΗΣ ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ ΜΠΑΜΠΙΛΗΣ


Ζώδια και έρωτας: Ατάκες 12 διάσημων γυναικών για τους άντρες - BORO από την ΑΝΝΑ ΔΡΟΥΖΑ - boro.gr\nΑρχική/More/ΖΩΔΙΑ/Ζώδια και έρωτας: Ατάκες 12 διάσημων γυναικών για τους άντρες\nΖώδια και έρωτας: Ατάκες 12 διάσημων γυναικών για τους άντρες\nΔώδεκα διάσημες κυρίες και δώδεκα φαρμακερές ατάκες τους για τους άντρες!\nΑτάκες, γνωμικά ή αποφθέγματα από 12 διάσημες ντίβες και επιτυχημένες γυναίκες (διαφορετικού ζωδίου η κάθε μια) για το… ανδρικό φύλο!\n«Αν είναι όντως αλήθεια, πως οι άνδρες είναι μεγάλα κτήνη, θα πρέπει να υπολογίσουμε σε αυτό το γεγονός, πως οι περισσότερες γυναίκες είναι φιλόζωες!»\nCher – ΤΑΥΡΟΣ:\n«Οι άνδρες θα έπρεπε να είναι όπως τα μαντηλάκια Kleenex. Απαλοί, ισχυροί και αναλώσιμοι!»\nMarilyn Monroe – ΔΙΔΥΜΟΣ:\n«Οι γυναίκες διαθέτουν δυο φοβερά όπλα: το μακιγιάζ και το κλάμα. Ευτυχώς για τους άντρες, δεν μπορούν να τα χρησιμοποιήσουν ταυτόχρονα»\nΈλενα Ακρίτα – ΚΑΡΚΙΝΟΣ:\n«Άντρες! Πεταμένα λεφτά!»\n«Δεν υπάρχει αυτό που λένε, το τέλειο «μισό» σου. Αν γνωρίσεις κάποιον και νομίζεις ότι είναι τέλειος, θα πρέπει να το βάλεις άμεσα στα πόδια! Γιατί το άλλο σου μισό, είναι αυτός που πατάει τα κουμπιά σου, σε εκνευρίζει συνεχώς και σε κάνει να βλέπεις τα ελαττώματά σου κατάμουτρα!»\nRita Rudner – ΠΑΡΘΕΝΟΣ:\n«Αν θέλετε πραγματικά η γυναίκα σας να σας ακούει όταν μιλάτε, να μιλάτε στον ύπνο σας.»\nCatherine Deneuve – ΖΥΓΟΣ:\n«Ο καλύτερος τρόπος για να συνεχίσει ένας άνδρας να σε αγαπάει, είναι να μην τον παντρευτείς!»\nHelen Rowland – ΣΚΟΡΠΙΟΣ:\n«Ο άντρας είναι σαν τη γάτα! Κυνήγησέ τον, και θα τρέξει να φύγει. Αγνόησέ τον, και θα έρθει να τριφτεί στα πόδια σου.»\nMargaret Mead – ΤΟΞΟΤΗΣ:\n«Ο ρόλος του άντρα είναι αβέβαιος, απροσδιόριστος και πιθανόν περιττός!»\nSimone de Beauvoir – ΑΙΓΟΚΕΡΩΣ:\n«Το να κερδίσεις ένα άντρα είναι τέχνη. Το να τον κρατήσεις είναι επάγγελμα.»\n«Ο Θεός έκανε τους άνδρες δυνατότερους αλλά όχι απαραίτητα έξυπνους! Στις γυναίκες έδωσε διαίσθηση και θηλυκότητα! Ο κατάλληλος συνδυασμός αυτών, μπορεί πανεύκολα να τρελάνει το μυαλό οποιουδήποτε άνδρα έχω γνωρίσει!»\nSharon Stone – ΙΧΘΥΣ:\n«Οι γυναίκες μπορεί να υποκρίνονται οργασμούς, αλλά οι άντρες υποκρίνονται ολόκληρες σχέσεις!»\nάντρες , ατάκες , διάσημες , ζώδια