zbawienie-eschatologia.pl - Trójca Święta - mit czy rzeczywistość?\nNajwiększe zasługi w usankcjonowaniu idei Trójcy miał sobór w Nicei Bityńskiej, koło Konstantynopola w dzisiejszej Turcji (325 rok n.e.). Czym był Sobór Nicejski? Kto go zwołał? Sobór ten nie był zwołany, jak można by przypuszczać, przez przywódców kościelnych. Przeciwnie, został zwołany przez nawróconego, ale wówczas jeszcze nieochrzczonego, cesarza Konstantyna i w celach głównie pozareligijnych. "W 325 roku cesarz Konstantyn zwołał sobór kościelny do Nicei w Bitynii. W nadziei uzyskania dla swego tronu poparcia coraz bardziej rosnącej liczby chrześcijan ujawnił wobec nich łaskę, ponieważ w jego interesie było istnienie kościoła żywotnego i zjednoczonego. Kontrowersja związana z arianami [jedną ze stron dyskusji na temat Trójcy] zagrażała jedności kościoła i stanowiła zagrożenie dla władzy cesarza. Dlatego Konstantyn postanowił położyć kres temu kłopotowi (...). Sam Konstantyn, oczywiście, ani nie znal się, ani nie troszczył się o dyskutowaną sprawę, lecz za wszelka cenę pragnął doprowadzić te kontrowersje do końca."2\nHistoria powzięcia decyzji popierającej doktrynę Trójcy jest szczegółowo opisana w pracach historyków. Powinieneś przejrzeć te okoliczności w tej czy innej historii Kościoła czy w Encyklopedii Katolickiej.3 Doktrynę Trójcy Świętej skompletowano w ciągu dwu wieków ze spekulacji ludzkich, których korzenie tkwiły w filozofii pogańskiej i żydowskiej. W końcu narzucono ją kościołowi w czwartym wieku na soborze zwołanym z powodów politycznych pod kierownictwem rzymskiego cesarza. Nauka o Trójcy posiada uderzające podobieństwo z triadami powszechnymi w starożytnych religiach pogańskich Egiptu, Babilonii i innych społeczeństw.\n"Widzimy więc, jak pod każdym względem słusznie Rzym nosi na swym czole nazwę «Tajemnica, Wielki Babilon». Musimy tylko przypomnieć sobie, jak starożytne Tajemnice Babilońskie oddziałały na cały system Rzymu. Ujrzymy wtedy, jak bardzo ten drugi zapożyczył się u pierwszych. Tajemnice te były długo ukryte w ciemności, lecz obecnie ta gęsta ciemność zaczyna ustępować. Wszyscy, którzy poświęcili choć trochę uwagi literaturze Grecji, Egiptu, Fenicji czy Rzymu, są świadomi miejsca, jakie te «Tajemnice» zajmują w tych krajach i ze pomimo powierzchownych różnic we wszystkich istotnych względach «Tajemnice» te w różnych krajach były identyczne. Język Jeremiasza pokazuje, że Babilon był głównym źródłem, z którego wypływały wszystkie systemy bałwochwalcze. Do podobnych wniosków dochodzą najznakomitsi historycy.\nAby ustalić identyczność systemów starożytnego Babilonu i Rzymu papieskiego musimy tylko zbadać, jak daleko system papiestwa zgodny jest z całym systemem ustanowionym w tych Tajemnicach Babilońskich" (s. 13).\n"(...) Przyjąwszy więc jawną jedność i babiloński charakter starożytnych Tajemnic Egiptu, Grecji, Fenicji i Rzymu za wskazówkę kierującą naszymi badaniami stopniowo porównujemy doktrynę i praktykę tych dwu Babilonów - Babilonu Starotestamentowego i Babilonu Nowotestamentowego.\nA tutaj musimy zauważyć najpierw identyczność przedmiotów kultu w Babilonie i Rzymie. Starożytni Babilończycy, jak nowożytni Rzymianie, uznawali słownie jedność Bóstwa; czcząc niezliczone pomniejsze bóstwa, które jakoby wywierają pewien wpływ na ludzkie sprawy, wyraźnie stwierdzali, że istnieje JEDEN nieskończony i wszechmogący Stwórca, przewyższający wszystko. Większość narodów robiła to samo" (s. 14).\n"Tak więc uznanie przez Babilończyków jedności bożej miało ostatecznie charakter bałwochwalczy. Z tego powodu Jahwe surowo potępiał Swój własny lud za jakakolwiek zachętę robienia tego samego. (...) W jedności Jedynego Boga Babilończyków istniały trzy osoby i aby symbolizować tę doktrynę Trójcy używali oni, czego dowiodły odkrycia Layarda, trójkąta równoramiennego, dokładnie tak, jak to robi dzisiaj Kościół Rzymski" (s. 16).\n"Papiestwo ma w niektórych swoich kościołach, jak na przykład w klasztorze tzw. Trynitariuszy Madrytu, obraz Trójjedynego Boga z trzema głowami na jednym ciele. Babilończycy mieli cos podobnego. Layard w swojej ostatniej pracy przedstawił wzór takiej trójjedynej boskości czczonej w starożytnej Asyrii. (...) W Indiach najwyższe bóstwo jest w jednej z najdawniejszych świątyń w grotach przedstawione w trzema głowami na jednym ciele i nazwane «Eko deva Trimurty» - Jeden Bóg w trzech postaciach. W Japonii buddyści czczą ich wielkie bóstwo, Buddę, z trzema głowami w tej samej postaci pod nazwą «San Pao Fuh»" (s. 17-18).\nSpotkać można czasami uproszczoną definicję dogmatu Trójcy. I tak dla przykładu znany polski uczony adwentystyczny piszący pod pseudonimem Tadeusz Adwentowicz wypowiada się następująco: "Wspólnie [tj. adwentyści i katolicy] wierzymy w Trójcę Przenajświętszą, tj. w Boga Ojca, Syna Bożego i Ducha Świętego. Tutaj istnieje całkowita zbieżność naszych poglądów." Zauważyć jednak trzeba, że wszyscy chrześcijanie wierzą w Boga Ojca, Syna Bożego i Ducha Świętego, a jednak nie wszyscy wierzą w Trójcę Przenajświętszą. Najwyraźniej nie jest to jedno i to samo.4\nDoktrynę Trójcy Św. atakowano na kilku różnych płaszczyznach: kwestionowano boskość Jezusa, jedyność Boga, równość tzw. osób boskich oraz osobowość Ducha Świętego. Nie wszystkie zarzuty wysuwane wobec idei Trójcy Św. były słuszne. Niektórym z nich jednak nie sposób odmówić trafności.\nPełniejsze objawienie natury Boga przyszło dopiero z Nowym Testamentem. Stary Testament wyraźnie uczył, że istnieje tylko jeden Bóg: "Jahwe jest Bogiem, a poza nim nie ma innego" (Powt. Pr. 4:35; por. też Wyjścia 20:3; Powt. Pr. 32:39; 1 Król. 8:60; por. też Hebr. 1:8-9; Tyt. 2:13; Fil. 2:6; Jan 20:28; Obj. 19:19 i 22:9; Jan 1:18; 1 Jana 5:20 i inne). Na tym tle często pojawiały się poglądy, na przykład wczesnochrześcijański tryteizm5, kwestionujące Starotestamentowy monoteizm.\nA jednak mimo wyraźnego monoteizmu można napotkać już na początku Starego Testamentu teksty mówiące o Bogu i wskazujące na pewną zagadkową wielość. Księga Rodzaju 1:1 tłumaczy słowo "Bóg" z hebrajskiego "Elohim". To hebrajskie słowo występuje w liczbie mnogiej i dopuszcza wielość, tak jak polskie słowo "zespół". W innych zaś tekstach Bóg mówi o Sobie jako "My": "Uczyńmy człowieka na Nasz Obraz, podobnego nam" (Rodz. 1:26); "Oto człowiek stał się taki jak My" (Rodz. 3:22); "Zejdźmyż tedy i pomieszajmy tam ich język, aby jeden nie rozumiał drugiego" (Rodz. 11:7); "I usłyszałem głos Pana mówiącego: Kogo mam posłać? Kto by nam poszedł?" (Izaj. 6:8).\nNiektórzy utrzymują, że użyta tutaj liczba mnoga jest wyrazem tzw. pluralis maiestaticus, czyli formy, jakiej używa osoba panująca, albo też formy, jakiej używa autor książki lub artykułu. Inni sądzą, że Bóg mówiąc "My" mówił o sobie i o aniołach Go otaczających. Ale wielu teologów rozumie te wersety jako wskazujące na wielość.\nWielość ta występuje jeszcze wyraźniej w Nowym Testamencie: "Na początku było Słowo, a Słowo było u Boga, i Bogiem było Słowo. Ono było na początku u Boga" (Jana 1:1-2). Mowa jest wyraźnie o dwu istotach Bożych, a kontekst wskazuje, że chodzi o Boga Ojca i Jezusa Chrystusa.\nBóg mówi, że Chrystus jest Jego Synem, a Chrystus mówi, że Bóg jest Jego Ojcem. "A gdy Jezus został ochrzczony, wnet wystąpił z wody (...). I oto rozległ się głos z nieba: Ten jest Syn mój umiłowany, którego sobie upodobałem" (Mat. 3:16-17). W Ewangelii Jana 10:22-39 Jezus ciągle nazywa Boga Swoim Ojcem. Żydzi słuchający tych słów Jezusa dobrze wiedzieli, że Chrystus nazywał Boga Swoim Ojcem w dosłownym sensie, gdyż oskarżali Go, że tym samym mówi, iż sam jest Bogiem.\nJak już wspominałem, Biblia wielokrotnie nazywa Jezusa Bogiem. Jednocześnie wiemy, także i od samego Jezusa, że istnieje tylko jeden Bóg, Bóg Ojciec: "aby znali Ciebie, jedynego prawdziwego Boga, oraz tego, którego posłałeś, Jezusa Chrystusa" (Jana 17:3).\nTę pozorną sprzeczność zwolennicy Trójcy rozwiązują proponując swoją doktrynę: trzy równe sobie osoby stanowią jednego Boga. O jedności tej świadczyć ma rzekomo wypowiedź Jezusa: "Ja i Ojciec jedno jesteśmy" (Jana 10:30).\nAle jedność Ojca i Syna niekoniecznie można rozumieć w sensie cyfry, jak chce doktryna Trójcy, może też ona wskazywać na jedność myśli, zamierzeń i działań. Że tak jest w istocie, świadczą te wypowiedzi Jezusa o Jego uczniach, w których wyjaśnia On, co ma na myśli mówiąc, że On i Bóg Ojciec stanowią jedno: "zachowaj ich w imię Twoje, które mi dałeś, aby stanowili jedno tak jak My. (...) I także chwale, która mi dałeś, przekazałem im, aby stanowili jedno, tak jak My jedno stanowimy" (Jana 17:11-22). Ponieważ absurdalne byłoby przypuszczenie, by uczniowie mieli stanowić jedno w sensie cyfry, podobnie jest z Bogiem Ojcem i Jego Synem (zwróćmy uwagę na powtarzające się słowa «tak jak My»). Może tu być mowa tylko o jedności celów i czynów.\nZgodnie z wypowiedzią Jezusa jedynie Bóg Ojciec jest prawdziwym Bogiem. Jezus Chrystus jest jednorodzonym synem Bożym. Cały świat został stworzony z niczego, tylko Jezus Chrystus został zrodzony z Boga Ojca. Jest to unikalna w całym Wszechświecie relacja i nie można jej mylić ze stworzeniem z niczego (ex nihilo), jak to niektórzy robią. Jednorodzony Syn Boży dziedziczy naturę Bożą, a więc w tym sensie może i powinien być nazywany Bogiem. Terminologia Biblii nazywającej Jezusa Bogiem jest więc absolutnie poprawna. Nie można jednak w jakiś mistyczny sposób utożsamiać Ojca i Syna, co czyni doktryna Trójcy.\nBiblia jasno wskazuje, że Syn nie był, nie jest i nie będzie równy Ojcu. Było tak za życia Jezusa na Ziemi: "Ojciec większy jest ode mnie" (Jana 14:28). Jest tak teraz: "Chciałbym, żebyście wiedzieli, że głową każdego mężczyzny jest Chrystus, mężczyzna zaś jest głową kobiety, a głową Chrystusa - Bóg" (1 Kor. 11:3). I będzie tak w przyszłości: "Wreszcie nastąpi koniec, gdy przekaże królowanie Bogu i Ojcu, i gdy pokona wszelkie królestwo oraz wszelką zwierzchność, władzę i moc. (...) Wszystko bowiem jest rzucone pod stopy Jego. Kiedy się mówi, że wszystko jest poddane, znaczy z wyjątkiem Tego, który Mu wszystko uczynił poddanym. A gdy już wszystko zostanie Mu poddane, wtedy i sam Syn zostanie poddany Temu, który Synowi poddał wszystko, aby Bóg był wszystkim we wszystkim" (1 Kor. 15:25.27-28).\nNajbardziej wątpliwym twierdzeniem tej doktryny jest równość osób boskich. Ponieważ, jak widzieliśmy, teksty biblijne głoszą podporządkowanie Syna Ojcu (subordynacjonizm), całą doktrynę należy odrzucić.\nNaturalnie, przyjęcie istnienia dwu istot Bożych - Boga Ojca (jedynie prawdziwego Boga) i Jezusa Chrystusa (Syna Bożego dziedziczącego naturę Bożą) wyłania z całą ostrością problem monoteizmu. Więcej na ten temat za chwilę. Tutaj wskażmy tylko, że monoteizm trynitarzy jest również wątpliwej jakości, ma w gruncie rzeczy werbalny charakter. Przyjmuje się bowiem istnienie trzech osób boskich, o których następnie orzeka się, że stanowią jednego Boga, choć absolutnie nikt nie rozumie, jak to jest możliwe.\nJahwe = Jezus\nKiedy czyta się słowa Jezusa "Ja i Ojciec jedno jesteśmy" (Jana 10:30), to tradycyjnie w chrześcijaństwie rozumie się, że chodzi o jedność Jahwe (Boga Ojca) z Jezusem Chrystusem. Jednak takie rozumienie nie ostaje się w konfrontacji z Pismem Świętym.\nW Ewangelii Jana 8:58 czytamy znamienne słowa: "Rzekł do nich Jezus: Zaprawdę, zaprawdę mówię wam; Zanim Abraham stał się, ja jestem" (por. też Jana 8:24). Łatwo zwrócić uwagę na niegramatyczność tej wypowiedzi. Powinna ona brzmieć wydawałoby się zanim Abraham stał się, "ja byłem", zamiast "ja jestem". Tę niegramatyczność łatwo jednak wytłumaczyć. JA JESTEM jest bowiem imieniem Boga Jahwe: "Mojżesz zaś rzekł Bogu: Oto pójdę do synów Izraela i powiem im: Bóg ojców naszych posłał mię do was. Lecz gdy oni mnie zapytają, jakie jest Jego imię, to cóż im mam powiedzieć? Odpowiedział Bóg Mojżeszowi: JESTEM KTóRY JESTEM. I dodał: Tak powiesz synom Izraela: JESTEM posłał mię do was" (Wyjś. 2:13-14). Kiedy więc Jezus powiedział "zanim Abraham stał się, JA JESTEM", to powiedział, że jest Bogiem Jahwe! Słuchający Go Żydzi doskonale to zrozumieli, bo od razu "Porwali tedy kamienie, aby je rzucić na Niego" (Jana 8:59).\nW Ew. Jana 5:37 czytamy inne ciekawe słowa: "Ojciec, który mnie posłał, Ten dał o mnie świadectwo. Nigdy nie słyszeliście ani Jego głosu, ani nie widzieliście Jego oblicza". Czy Ojcem, o Którym Jezus tu mówił, był Bóg Jahwe znany ze Starego Testamentu? W żadnym wypadku! Czytaliśmy przecież przed chwilą, że Mojżesz z Nim rozmawiał. Wiele innych tekstów biblijnych wskazuje również na to, że Boga Jahwe można było oglądać i z Nim rozmawiać (aczkolwiek chwały Jahwe nikt śmiertelny nie mógł oglądać): "A gdy Abram miał dziewięćdziesiąt dziewięć lat, ukazał mu się Jahwe i rzekł do niego: Jam jest Bóg Wszechmogący" (Rodz. 17:1). "Jahwe ukazał się Abrahamowi pod dębami Mamre" (Rodz. 18:1). Porównaj także rozmowę Abrahama z Jahwe w sprawie Sodomy w Ks. Rodz. 32:25-31. Inny fragment: "Wstąpił Mojżesz wraz z Aaronem, Nadabem, Abihu i siedemdziesięciu starszymi Izraela. Ujrzeli Boga Izraela, a pod Jego stopami jakby jakieś dzieło z szafirowych kamieni, świecących jak samo niebo. Na wybranych synów Izraela nie podniósł swej ręki, mogli przeto patrzeć na Boga" (Wyjś. 24:9-11). Ciekawy przypadek oglądania Boga z tylu przeczytaj w tej samej Księdze Wyjścia 33:18-23.\nA więc Bóg Ojciec, którego nikt nigdy nie widział i nie słyszał (Jana 5:37; podobne stwierdzenie por. też w Jana 1:18), to nie Jahwe, Którego i widziano, i słyszano.\nA kogo w Starym Testamencie nazywano Skałą? "Gdyż głosić chcę imię Jahwe: uznajcie wielkość Boga naszego; on skałą, dzieło Jego doskonałe" (Powt. Pr. 32:3-4; por. też tamże wiersze 15, 30 i 31). "Jahwe, opoko moja i twierdzo, mój wybawicielu. Boże mój, skało moja, na którą się chronię" (2 Sam. 22:2-3). "Panie, opoko moja i twierdzo, mój wybawicielu, Boże mój, skało moja, na którą się chronię" (Ps. 18:3). Stary Testament wyraźnie skałą nazywa Boga Jahwe.\nLecz Nowy Testament tą starotestamentową skałą nazywa Jezusa: "Nasi ojcowie wszyscy co prawda zostawali pod obłokiem, wszyscy przeszli przez morze i wszyscy byli ochrzczeni w imię Mojżesza, w obłoku i w morzu; wszyscy też spożywali ten sam pokarm duchowy i pili ten sam duchowy napój. Pili zaś z towarzyszącej im duchowej skały, a skałą był Chrystus" (1 Kor. 10:1-4; por. też Mat. 16:18).\nKto jest jedynym zbawicielem? Nowy Testament stwierdza, że jest nim Jezus (Dz. Ap. 4:12), Stary zaś ze Jahwe (Oz. 13:4). Por. starotestamentowe słowa "Ja, Jahwe, tylko Ja istnieję i poza mną nie ma żadnego zbawcy" (Iz. 43:11) z nowotestamentowymi "nie ma w żadnym innym zbawienia, gdyż nie dano ludziom pod niebem żadnego innego imienia, w którym moglibyśmy być zbawieni" (Dz.Ap. 4:12).\nDzieje Apostolskie 1:11 przytaczają ciekawe słowa aniołów: "Mężowie z Galilei, dlaczego stoicie i wpatrujecie się w niebo? Ten Jezus, wzięty od was do nieba, przyjdzie tak samo, jak widzieliście Go wstępującego do nieba". Następny 12 wiersz świadczy, iż Jezus odszedł do nieba "z góry Oliwnej, która leży blisko Jerozolimy". Słowa aniołów rozumie się najczęściej tak, że Jezus powróci na ziemię widzialnie, jak widzialnie odszedł. Ale może chodziło im także o to, że Jezus powróci na ziemię także i w tym miejscu, skąd odszedł? Potwierdzenie tego przypuszczenia znajdujemy w 14 rozdziale Proroctwa Zachariasza: "W owym dniu dotknie stopami Góry Oliwnej naprzeciw Jerozolimy od strony wschodniej" (14:4). Wiersz wcześniej dowodzi jednak, że mowa jest o Jahwe. Piąty wiersz wskazuje, że Jahwe przybędzie ze wszystkimi świętymi. Apostoł Paweł wyjaśnia, jak się to stanie: "zmarli w Chrystusie powstaną pierwsi. Potem my, żywi i pozostawieni, wraz z nimi będziemy porwani w powietrze, na obłoki naprzeciw Pana, w ten sposób zawsze będziemy z Panem" (1 Tes. 4:16-17). Wszyscy świeci, zmartwychwstali i żyjący, spotkają się z powracającym Jezusem w powietrzu ("na obłokach") i razem zstąpią na Górę Oliwną: "Wtenczas nadciągnie Jahwe, twój Bóg, i z Nim wszyscy święci" (Zach. 14:5).\nW Ewangelii Łukasza 3:4 zacytowany jest fragment z proroka Izajasza "Głos wołającego na pustyni: Prostujcie drogę dla Pana". W Ewangelii Łukasza Panem jest Jezus, zaś w odpowiednim fragmencie Izajasza (Izaj. 40:3-5) - Jahwe.\nW Ewangelii Jana 17:6 Jezus stwierdził w modlitwie: "Objawiłem imię Twoje ludziom, których mi dałeś ze świata". Jakie imię Jezus objawił ludziom? Czy było to imię Jahwe? Imię to było przecież znane od dawna (przypomnijmy sobie cytowany wyżej tekst z Ks. Wyjścia 3:14). Poza tym nie ma ani jednego fragmentu zanotowanego w Nowym Testamencie, w którym Jezus w ogóle wymieniłby imię Jahwe! (Niektórzy przeciwko temu sądzą, że czytając w Łuk. 4:18-19 odpowiedni fragment z Izaj. 61:1-2 Jezus musiał wymienić imię Jahwe, bo takie tam występuje, ale historycy twierdza, że tetragram JHWH nie był w czasach Jezusa wymawiany.) Słusznie wskazuje się, że jedyne imię, jakiego Jezus używał mówiąc o Bogu, to Ojciec. I rzeczywiście, jeśli starotestamentowy Jahwe to sam Jezus, to Bóg Ojciec został objawiony dopiero przez Jezusa. Fakt ten tłumaczy, dlaczego starotestamentowy lud Boży wierzył, co wielokrotnie znajdujemy w Starym Testamencie, że Bóg Jahwe jest jedynym Bogiem, poza którym nie ma innego. Trzeba jednak pamiętać, że te starotestamentowe wypowiedzi nie dotyczyły sporu o to, czy istnieje tylko jedna istota Boża (jak to dziś niektórzy robią używając tych wypowiedzi do "dowodzenia", że Jezus nie jest Bogiem). Kontekst tych wypowiedzi wskazuje, że były to ostrzeżenia przed bałwochwalstwem, przed przyjmowaniem cudzych bogów. "Poza mną nie ma innego" znaczyło tylko tyle, że wszyscy wyznawani wówczas przez pogan bogowie są bogami fałszywymi. W świetle Jana 17:6 wszystkie takie teksty ze Starego Testamentu tracą swą moc dowodową dla współczesnych chrześcijan w sporze o istotę Boga. Objawienie Boże było procesem rozciągniętym w czasie. Starożytny Izrael nie znał wszystkich prawd Bożych. Właściwie rozumiane wypowiedzi monoteistyczne Starego Testamentu nie stoją w sprzeczności ze słowami Jezusa i innymi tekstami z Nowego Testamentu.\nRodzina Boża (Elohim) w obecnej chwili składa się z dwu osób: Boga Ojca oraz Jezusa Chrystusa. Kiedy wierzący chrześcijanie zmartwychwstaną bądź zostaną przemienieni w momencie drugiego przyjścia Jezusa na Ziemię, powiększą oni te Rodzinę jako nowonarodzeni z Ducha Świętego Synowie Boży.\nBóg Ojciec i Jezus, jednorodzony Syn Boży, stanowią Rodzinę Bożą. Wyjaśnia to zagadkową liczbę mnoga starotestamentowego słowa Elohim - Bóg. Wielość, na którą to słowo wskazuje, to wielość istniejąca w Rodzinie Bożej, która jest jedna, ale składa się obecnie z dwu Istot Bożych.\n"Słuchaj, Izraelu, nasz Bóg, Jahwe - Jahwe jedyny" (Powt. Pr. 6:4). To stwierdzenie (Szema) Mojżesza do ludu Bożego jest zagadkowe dla wielu studiujących Biblię. Jest ono szczególnie zagadkowe dla tych chrześcijan, którzy uważają, że Bóg to więcej niż jedna osoba. A przecież stwierdzenie to zostało napisane pod natchnieniem Ducha Świętego.\nNiektórzy teologowie wywnioskowali, że Ten, którego Jezus nazywał Ojcem, jest jedynym Bogiem, zaprzeczając w ten sposób bóstwu Chrystusa zarówno w Jego poprzednim istnieniu w niebie, zanim rozpoczął Swoją ziemską służbę, jak i w Jego obecnym stanie. Jednak Nowy Testament wyraźnie mówi: "a Bogiem było Słowo [Jezus]... Wszystko przez Nie się stało" (Jana 1:1-3). Po Swoim zmartwychwstaniu Jezus został nazwany Bogiem przez autora Listu do Hebrajczyków: "Do Syna zaś: Tron Twój, Boże, na wieki wieków..." (Hebr. 1:8). Także Jan Apostoł nazywa Jezusa prawdziwym Bogiem (1 Jana 5:20).\nWiększość z nas, i to jest źródło wspomnianego kłopotu, wnioskuje, że kiedy Mojżesz mówił "jedyny", to miał on na myśli jedną osobę. W rzeczywistości hebrajskie słowo dla "jedyny" w Powt. Pr. 6:4, który to fragment wyżej cytowaliśmy, brzmi "echad" i znaczy często "zjednoczony", "w jedności". Można to sprawdzić w Strong's Exhaustive Concordance, która zawiera słownik hebrajski i wymienia w nim słowo "echad" pod numerem 259. Stwierdzenie, że Bóg jest jedyny, w sensie "w jedności", zezwalałoby, aby Ojciec i Syn byli zjednoczeni w Bóstwie a to wyjaśnia rzekomą sprzeczność.\nNie mamy większych trudności w zrozumieniu, że kiedy mężczyzna i kobieta biorą ślub, stają się jednym ciałem. Myśl ta nie pochodzi od ludzi, lecz jest wypowiedzią Boga do pierwszej pary na Ziemi po ich stworzeniu: "Dlatego to mężczyzna opuszcza ojca swego i matkę swoja i łączy się ze swa żoną tak ściśle, że staja się jednym ciałem" (Rodz. 2:24). Mężczyzna i kobieta są po ślubie nadal dwiema osobami, lecz są jednością, a przynajmniej powinni nią być wedle Biblii. Jednak słowo "jednym" w Rodz. 2:24 jest tłumaczeniem hebrajskiego słowa "echad".\nInny przykład użycia słowa "echad" znajdujemy w Księdze Wyjścia, gdzie Bóg nadał dziesięcioro przykazań. Kiedy Mojżesz powtórzył to wszystko ludowi, odpowiedzieli oni pozytywnie. Ich reakcja była tak całkowicie jednolita i zgodna, że był to jakby jeden głos. Tak właśnie Pismo Święte opisało ich odpowiedź: "Wrócił Mojżesz i obwieścił ludowi wszystkie słowa Jahwe i wszystkie Jego zlecenia. Wtedy lud cały odpowiedział jednogłośnie..." (Wyjś. 24:3). Dosłowne tłumaczenie brzmiałoby odpowiedział "jednym (echad) głosem".\nOczywiście, twierdzenia tego nie należy brać dosłownie, jak gdyby jedna osoba mówiła za nich, gdyż "lud cały odpowiedział". Jasne jest, że będąc oddzielnymi osobami odpowiedzieli oni zgodnie, może nawet podobnie do reakcji słownych często słyszanych dzisiaj na niektórych nabożeństwach.\nPrzytoczmy jeszcze jeden przykład użycia słowa "echad". Dotyczy on snów faraona, podczas których widział on w pierwszym śnie siedem tłustych i siedem chudych krów. Wówczas Biblia mówi nam: "A kiedy znów zasnął, miał drugi sen" (por. Rodz. 41:1-7). Tym razem śnił on o siedmiu kłosach zdrowych i pięknych, wyrastających z jednej łodygi, oraz o siedmiu kłosach pustych i zniszczonych wiatrem wschodnim.\nKiedy Józef zaczął interpretować ten sen faraonowi, poczynił ciekawą uwagę: "Józef rzekł do faraona: Sen twój, o faraonie, jest jeden [echad]" (Rodz. 41:25). Pismo Święte wyraźnie stwierdziło, że były dwa sny. Oczywistym wnioskiem z tego jest, że sny są znaczeniowo równolegle. Te dwa sny w efekcie są proroctwem nadejścia jednego okresu głodu.\nKiedy Biblia mówi "jeden" lub "jedyny" (echad), to może to znaczyć i często znaczy raczej jedność niż dosłownie jedną osobę, jeden sen czy jeden głos. Pozwala to na uzgodnienie wypowiedzi "Słuchaj, Izraelu, nasz Bóg, Jahwe - Jahwe jedyny" z wcześniejszymi zapiskami Mojżesza: "A wreszcie rzekł Bóg: Uczyńmy człowieka na nasz obraz, podobnego Nam" (Rodz. 1:26). Liczba mnoga wskazuje tu na więcej niż jedną osobę Bóstwa. Kiedy czytamy "Jahwe jedyny (echad)", to rozumiemy, że Jahwe jest w jedności z inną osobą (lub osobami) Bóstwa.\nRozważmy teraz sprawę następującą: jeśli Duch Święty jest oddzielną osobą Bóstwa, to jest on ojcem Jezusa. Mateusz mówiąc bowiem o Marii stwierdza: "to, co się w niej poczęło, jest z Ducha Świętego". Patrz również Łuk. 1:35, gdzie Ewangelista pokazał, że moc Ducha Świętego zstąpiła na Marię i spowodowała poczęcie.\nJednak Jezus wyraźnie nazywał tylko Boga, a nie Ducha Świętego, Swoim Ojcem (Jan. 20:17). Jako do Ojca modlił się tylko do Boga, a nie do Ducha Świętego (Jan. 17:1). Niektórzy twierdzą, że Bóg był Ojcem Jezusa jako Ten, Który zrodził Go przed wiekami, i dlatego tylko do Niego Jezus zwracał się jako do Ojca. Trzeba jednak zauważyć, że żaden tekst biblijny nie mówi o zrodzeniu Jezusa przed wiekami, a tylko z Marii, chociaż Jezus niewątpliwie istniał jako istota Boża przed swoim narodzeniem z Marii. Gdyby jednak Duch Święty był osobą, to i on byłby przynajmniej w pewnym sensie ojcem Jezusa. Nigdzie w Biblii jednak nie znajdziemy wzmianki o ojcostwie Ducha Świętego. Zauważmy, że Jezus nie kwestionował faktu, iż Maria była Jego matką.\nPonadto gdyby Duch Święty był oddzielną osobą Bóstwa równą w mocy i w chwale pozostałym osobom Trójcy, to najwyraźniej apostoł Paweł o tym nie słyszał, bowiem we wprowadzeniach do swoich listów rutynowo odwołuje się do imienia Ojca i Syna przy pozdrawianiu braci, lecz zawsze pomija wspomnienie Ducha Świętego: "Łaska wam i pokój od Boga, Ojca naszego, i Pana Jezusa Chrystusa!" Takie pomijanie jednej z osób Bożych przez bądź co bądź kompetentnego apostoła byłoby czymś dziwnym. Co prawda, w jego końcowych pozdrowieniach Duch Święty jest raz wymieniony (2 Kor. 13:13), lecz ta dysproporcja wyraźnie świadczy, jaka by to była obraza, gdyby Duch Święty rzeczywiście był osobą równą Ojcu i Synowi! W Liście do Rzymian 8:17 Paweł zidentyfikował chrześcijan jako dziedziców Ojca i Syna, lecz nie wymienił Ducha Świętego. Dlaczego? Przecież Duch Święty odgrywa niezwykle istotną rolę dla chrześcijan po wniebowstąpieniu Jezusa! To "przeoczenie" można również wyjaśnić tylko tym, że Duch Święty nie jest odrębną od Boga Ojca i Jezusa osobą.\nW 1 Liście do Koryntian widzimy, że mąż jest ogłoszony głową żony, Chrystus - Głową męża, a Bóg - Głową wszystkich (1 Kor. 11:3). Nie ma wzmianki o jakiejkolwiek osobie zwanej Duchem Świętym i o jego pozycji w tej hierarchii. Takie pominiecie byłoby nie do pomyślenia, gdyby Duch Święty był osobą Bożą.\nCiekawy tekst znajdujemy w Liście do Rzymian 8:26-27: "Podobnie także Duch przychodzi z pomocą naszej słabości. Gdy bowiem nie umiemy się modlić tak jak trzeba, sam Duch przyczynia się za nami w błaganiach, których nie można wyrazić słowami. Ten zaś, który przenika serca, zna zamiar ducha, że przyczynia się za świętymi zgodnie z wolą Bożą". Jednak 1 List do Tymoteusza 2:5 stwierdza pewną niepodważalną prawdę biblijną, że Jezus jest jedynym pośrednikiem między Bogiem a ludźmi. Gdyby Duch Święty był osobą, to ze względu na swoją rolę, o której wyżej czytaliśmy («przyczynia się za świętymi»), musiałby być również takim pośrednikiem obok Jezusa. Nie jest to kłopot dla tych katolików, którzy przyjmują cały szereg świętych pośredników od Marii począwszy, którzy więc odrzucają jedyne pośrednictwo Jezusa, ale z pewnością jest to trudność dla każdego protestanta akcentującego jedyność Jezusowego pośrednictwa.\nChociaż wiele wersetów opisuje tron Boży z Ojcem i Synem siedzącymi czy stojącymi, to dla Ducha Świętego nie widzimy zarezerwowanego nawet pustego tronu. Biblia nic nie mówi o jego miejscu w niebie, co jest dziwne, jeśli ma być pochodzącą z nieba (Mk. 1:10; Jana 1:32; 1 Piotra 1:12) osobą boską. "Tego, co w górze szukajcie, gdzie siedzi Chrystus po prawicy Bożej" (Kol. 3:1). "On zaś, będąc pełen Ducha Świętego, utkwiwszy wzrok w niebo, ujrzał chwałę Bożą i Jezusa stojącego po prawicy Bożej" (Dz. Ap. 7:55-56).\nA gdzie siedział lub stał Duch Święty? Ktoś mógłby odpowiedzieć, i słusznie, że teksty powyższe dotyczą okresu, w którym Duch Święty działa na Ziemi i nic dziwnego, że jego tronu w niebie nie ma (ostatecznie "tronu" nie należy rozumieć dosłownie, o czym świadczy fakt, że w jednym przytoczonym cytacie Jezus siedzi po prawicy Ojca, a w drugim stoi). Jednak podobnie jak teraz będzie i na Nowej Ziemi: "Lecz świątyni w nim nie widziałem; albowiem Pan, Bóg Wszechmogący jest jego świątynią, oraz Baranek" (Obj. 21:22). "I pokazał mi rzekę wody żywota, czystą jak kryształ, wypływającą z tronu Boga i Baranka. (...) I nie będzie już nic przeklętego. Będzie w nim tron Boga i Baranka, a słudzy jego służyć mu będą" (Obj. 22:1.3). W tym przypadku pytanie «jakie będzie miejsce (tron) i rola Ducha Świętego?» jest już postawione trafnie. I nie sposób odpowiedzieć na nie inaczej, jak tylko odrzucając osobowość Ducha Świętego.\nPamiętając o tym, że po odejściu Jezusa do Ojca, na Ziemi działa Duch Święty wykonując olbrzymią pracę, przeczytajmy dwa wersety z księgi Objawienia: I słyszałem, jak wszelkie stworzenie, które jest w niebie i na ziemi, i pod ziemią, i w morzu, i wszystko, co w nich jest, mówiło: "Temu, który siedzi na tronie, i Barankowi, błogosławieństwo i cześć, i chwała, i moc na wieki wieków" (5:13). I wołali głosem donośnym, mówiąc: "Zbawienie jest u Boga naszego, który siedzi na tronie, i u Baranka" (7:10). Znowu ani słowa o Duchu Świętym. Gdyby rzeczywiście Duch Święty był osobą, to takie pomijanie jego niewątpliwych przecież zasług w dziele zbawienia nie byłoby niczym więcej jak czarną niewdzięcznością.\nNależy też podkreślić, że analizy języka Biblii wskazują, iż Duch Święty nie jest osobą. Przeczytajmy, co mają na ten temat do powiedzenia - zasługujący tu chyba na zaufanie - katoliccy teologowie (opinia, jaką wyrażają, jest bowiem niewygodna dla nich samych).\n"Duch Boży (hebr. ruach Jahwe, ruach Elohim), stwórcza moc Boża, podtrzymująca istnienie świata i kierująca dziejami ludzkości. Cechą Ducha Bożego jest niczym nie ograniczony dynamizm, który stanowi realizację planów Boga, decydującego o czasie, miejscu i przebiegu wydarzeń, pomimo że jego logika nie zawsze zbiega się z ludzkimi kategoriami myślenia. (...) Żaden tekst Starego Testamentu nie mówi o Duchu Bożym jako o osobie."6\n"Duch Boży, najczęściej po hebrajsku zwany «ruah Jahwe», jest rzeczą, jak na to wskazuje żeński rodzaj słowa «ruah», a w greckim nijakiego rodzaju «pneuma», będące odpowiednikiem «ruah» w Nowym Testamencie."7\nNie znaczy to, oczywiście, że autorzy cytowanych słów odrzucają osobowość Ducha Świętego. Interesujące jest, jak argumentują autorzy ostatniego fragmentu: "O osobie będzie mowa znacznie później, dopiero w końcowym stadium Objawienia ewangelicznego"8.\nW kościele katolickim, jak wiemy, rozumie się Objawienie jako ciągły proces, rozwijający się i doskonalący nie tylko w kolejnych księgach biblijnych, ale także poprzez rzekomo nieomylne orzeczenia soborów i papieży. Wielu protestantów natomiast ma tendencje przeciwną - do traktowania Biblii jako danej jednorazowo, jako Księgi nie odzwierciedlającej rozwoju duchowego Ludu Bożego, ale raczej jako raz tylko przekazaną świętym, jak mówi o wierze List Judy 3 (przejawem tej tendencji jest sposób argumentowania: wyszukiwanie wersetów w różnych częściach Biblii bez uwzględniania ich chronologicznej i merytorycznej kolejności).\nObie te postawy są błędne. Niewątpliwie Objawienie Boże było procesem rozciągniętym w czasie, w koncepcji katolickiej tkwi jakieś racjonalne jądro. Uwzględniając jednak zmienność teoria katolicka posuwa się za daleko. Bóg stopniowo przekazywał swoje prawdy ludziom, ale czy można przyjąć, by kolejne prawdy zaprzeczały poprzednio głoszonym, i to najbardziej fundamentalnym? A do tego właśnie sprowadza się często koncepcja katolicka (i nie tylko katolicka, dodajmy). Bóg jest niezmienny (Mal. 3:6; Jak. 1:17), niezmienny jest również Chrystus (Hebr. 13:8) i Prawo Boże (Ps. 111:7-8; Rzym. 7:7.12). W tym sensie wiara była rzeczywiście tylko raz dana świętym (Judy 3): nie było tak, że raz Bóg zakazywał na przykład czczenia obrazów i posągów oraz nakazywał święcenie soboty karząc nieposłuszeństwo nawet śmiercią, a po kilku tysiącach lat znosił swoje poprzednie Prawo zezwalając na kult obrazów i ustanawiając inny dzień jako święty.\nEwentualnej sprzeczności (i rzekomej - dodajmy uprzedzając rozważania) między rozumieniem Ducha Świętego jako rzeczy i jako osoby, nie można rozstrzygnąć inaczej, jak odrzucając albo prawie całą Biblie, jeśli przyjmuje się osobowość Ducha Świętego, albo te końcowe fragmenty Objawienia ewangelicznego, gdzie jest stwierdzona (rzekomo) jego osobowość. Alternatywa taka jest jednak nie do przyjęcia dla chrześcijan mających w poważaniu Biblię, bowiem "całe Pismo jest od Boga natchnione" (2 Tym. 3:16).\nOto jak argumentują cytowani już katoliccy teologowie: "Ale to wszystko nie objawiałoby nam tajemnicy Boskiej Trójcy, gdyby Jezus podczas mowy w Wieczerniku nie powiedział, że poza tymi wszystkimi zjawiskami kryje się Boska Osoba. Najpierw odkrywa Ją imię w rodzaju męskim: już nie «Pneuma», ale «Paraklet-Pocieszyciel». Odtąd wysunięta na pierwszy plan Osoba poniekąd wchłania w siebie «ruah-rzecz», o której mówi Stary Testament, a nawet Chrystus w uprzednich swoich wypowiedziach. Po wskazaniu tożsamości zachodzącej pomiędzy Parakletem a Pneuma spotykamy zaimki rodzaju nijakiego (J 14:17), później występuje już tylko rodzaj męski, odsyłający do wymienionego uprzednio (Ducha-Pocieszyciela) «Paraklet-pneuma» (J 14:26; 15:26; 6:8-14)"9.\nWidzimy, że wspomnianą sprzeczność autorzy powyższych słów klajstrują zwrotem "poniekąd wchłania" nie będącym szczytem precyzji i ujawniającym ich bezradność interpretacyjną.\nW Ew. Jana 14:15-21 znajdujemy szczególny komentarz. Mówi on o Pocieszycielu, którego Chrystus obiecał zesłać apostołom po Swej śmierci. Pocieszycielem tym miał być Duch Święty (w. 17). Wiersze te niektórym wydają się implikować, że Duch Święty jest osobą, ponieważ o Pocieszycielu mówi się przy pomocy zaimków «On» i «Jego».\nSłowo «Pocieszyciel» w języku greckim wymaga męskiego zaimka bez względu na to, do czego się odnosi. Pewne języki przypisują płeć tylko osobom (jest tak, z wyjątkami, na przykład w języku angielskim). Inne zaś, jak język polski, przypisują płeć wszystkim rzeczownikom (o ryżu na przykład mówimy «on», a o mące «ona»). Język grecki należy do tych języków, które wymagają oznaczeń «on» lub «ona» dla wielu rzeczowników, niekoniecznie dla oznaczających osoby. Zaimek «on» w Jana 14:15-21 nie implikuje więc, że Pocieszyciel jest faktycznie osobą. (Przypomnijmy też, co pisaliśmy wyżej, że greckie słowo «Pneuma» oznaczające tego samego Ducha Świętego jest rodzaju nijakiego.)\nPolskiemu czytelnikowi nie trzeba zbyt długo tłumaczyć, na czym polega specyfika języka greckiego w Biblii. Istnieją jednak języki, które utrudniają zrozumienie tej prostej w gruncie rzeczy sprawy. Dla Anglosasów (Anglików, Amerykanów, Australijczyków itd.), jeśli nie są wykształceni filologicznie, fakt iż Biblia o Pocieszycielu mówi «On», jest bardzo mocnym argumentem na rzecz osobowości Ducha Świętego. Przemawia bowiem za tym ich intuicja językowa.\nPorównajmy na przykład, co na ten temat pisze Billy Graham, wybitny kaznodzieja baptystyczny: "Biblia naucza, że Duch Święty jest osobą. Jezus mówiąc o Duchu Świętym nigdy nie określał Go zaimkiem rodzaju nijakiego «to». Na przykład w Ew. Jana 14:15 i 16 Duch Święty jest określony jako «On», ponieważ nie jest on jakąś mocą lub rzeczą, ale osobą. Ktokolwiek określa Ducha Świętego jako «to», jest niedouczony, lub nawet nierozważny".\nBilly Graham jest znakomitym kaznodzieją. Od nikogo nie powinno się oczekiwać wszystkich darów Ducha Świętego, więc nie mamy pretensji o to, co napisał. Dlaczego jednak polskie wydawnictwo nie opatrzyło tego fragmentu żadną uwagą? Przecież dla polskiego czytelnika argumentacja Grahama jest całkowicie niezrozumiała! Graham napisał, że "ktokolwiek określa Ducha Świętego jako «to», jest niedouczony, lub nawet nierozważny"10. Gdyby Polak mówił o Duchu Świętym «to», to świadczyłoby to nie o jego niedouczeniu lub nierozwadze, lecz o tym, że nie zna gramatyki języka polskiego. Bez względu na to, czy Duch Święty jest, czy nie jest osobą, w języku polskim o Duchu Świętym można mówić tylko «on».\nPewne teksty biblijne sugerują, że duchów Bożych jest co najmniej siedem, co jeszcze bardziej komplikuje położenie zwolenników osobowości Ducha Świętego: "To mówi Ten, co ma siedem duchów Boga" (Obj. 3:1); "płonie przed tronem siedem lamp ognistych, które są siedmiu Duchami Boga" (Obj. 4:5); "I ujrzałem pomiędzy tronem z czworgiem Zwierząt a kręgiem Starców stojącego baranka jakby zabitego, a miał siedem rogów i siedmioro oczu, którymi jest siedem Duchów Boga wysłanych na całą ziemię" (Obj. 5:6). Już w Starym Testamencie znajdujemy zapowiedź posiadania przez Jezusa siedmiu Duchów Bożych: "Wyrośnie różdżka z pnia Jessego, wypuści się odrośl z jego korzenia. I spocznie na niej Duch Jahwe, duch mądrości i rozumu, duch rady i męstwa, duch wiedzy i bojaźni Jahwe" (Izaj. 11:1-2).\nNaturalnie, liczba siedem ma charakter symboliczny i oznacza pełnię. Trudność dla zwolenników osobowości Ducha Świętego polega właśnie na tym, że Duch Święty może być stopniowany. Jezus miał jego pełnię, inni mają więcej lub mniej Ducha ("zadatek Ducha" - 2 Kor. 1:22 i 5:5). Jak można stopniować osobę?\nTrzeba też wskazać, że od Boga może pochodzić nie tylko dobry duch, ale i zły: "Saula natomiast opuścił duch Jahwe, a opętał go duch zły od Jahwe. Odezwali się do Saula jego słudzy: «Oto dręczy cię duch zły z dopustu Boga. daj więc polecenie, panie nasz. Słudzy twoi, którzy są przy tobie, poszukają człowieka grającego dobrze na cytrze, a gdy będzie cię męczył zły duch zesłany przez Boga, zagra ci i będzie ci lepiej». (...) A kiedy zły duch zesłany przez Boga napadał na Saula, brał Dawid cytrę i grał. Wtedy Saul stawał się spokojniejszy, czuł się lepiej, a zły duch odstępował od niego" (1 Sam. 16:14-16.23).\nBiblia zawiera pewne ciekawe obietnice. Zarówno w indywidualnych chrześcijanach, jak i w ich zbiorowościach zamieszkać mają Bóg Ojciec i Jezus Chrystus: "Jeśli mnie kto miłuje, będzie zachowywał słowo moje, a Ojciec mój umiłuje go i przyjdziemy do niego, i mieszkanie u niego uczynimy" (Jana 14:23). "Gdzie są dwaj albo trzej zebrani w imię moje, tam jestem pośród nich" (Mat. 18:20). Jak to możliwe, aby Bóg i Jezus byli wewnątrz chrześcijan, wewnątrz ich społeczności, skoro znajdują się w niebie?\nNiektórzy rozwiązują ten problem wskazując na duchowy charakter Boga i Jezusa. Jezus więc miałby jedynie jako duch, a więc niewidzialnie, pojawiać się «pośród nas». Jednak rozwiązanie takie jest nie do przyjęcia.\nPo pierwsze, przyjście Jezusa miało być widzialne. "Ten Jezus, wzięty od was do nieba, przyjdzie tak samo, jak widzieliście Go wstępującego do nieba" (Dz.Ap. 1:11); "Albowiem jak błyskawica zabłyśnie na wschodzie, a świeci aż na zachodzie, tak będzie z przyjściem Syna Człowieczego" (Mat. 24:27); "i ujrzy Go wszelkie oko" (Obj. 1:7).\nPoza tym, gdyby Jezus każdorazowo osobiście pojawiał się «pośród nas», to Jego przyjście na Ziemię pod koniec świata w żadnym wypadku nie moglibyśmy nazywać drugim. Istnieje bardzo wiele tekstów biblijnych świadczących, że drugie przyjście Jezusa na Ziemię będzie jednorazowe, widzialne i że jeszcze nie nastąpiło. Przeczytajmy dla przykładu, jak św. Piotr tłumaczy, dlaczego Pan jeszcze nie przyszedł (2 Piotra 3:4.9).\nPodobnie należy odrzucić odpowiedź, że Bóg jako duch jest wszędzie i dlatego może zamieszkać pośród nas. Biblia nie potwierdza takiej «mgławicowej» koncepcji Boga. Jezus modląc się mówił "Ojcze nasz, który jesteś w niebie" (Mat. 6:9), a nie «który jesteś wszędzie». Ale w pewnym sensie (ale tylko w pewnym sensie!) prawdą jest, że Bóg jest wszędzie. Wszędzie bowiem może zaznaczyć swoją obecność działaniem poprzez Ducha Świętego. Psalmista pyta retorycznie: "Gdzież się oddalę przed Twoim duchem? Gdzie ucieknę od Twego oblicza?" (Ps. 139:7). A prorok Jeremiasz: "Czy może się człowiek ukryć w zakamarkach, tak bym go nie widział? - wyrocznia Pana. Czy nie wypełniam nieba i Ziemi?" (Jer. 23:24). Bóg wypełnia niebo i ziemię swoją mocą. "Ach, Panie Boże, oto stworzyłeś niebo i ziemię wielką swoją mocą i wyciągniętym ramieniem. Żadna rzecz nie jest niemożliwa dla Ciebie" (Jer. 32:17). "Stwarzasz je, gdy ślesz swego ducha i odnawiasz oblicze Ziemi" (Ps. 104:30).\nBóg Ojciec i Jezus Chrystus chcą zamieszkać mocą Ducha Świętego w każdym człowieku. Gdyby Duch Święty był osobą, to przytaczane wyżej wypowiedzi Jezusa "mieszkanie u niego uczynimy" i "jestem pośród nich" (Jana 14:23 i Mat. 18:20) nie miałyby sensu, mieszkałaby w nas bowiem inna osoba Boża niż Ojciec i Syn.\nJest to niepełna (choć poprawna) odpowiedź. W Ewangelii Łukasza 24:49 zanotowane są słowa Jezusa: "Wy zaś pozostańcie w mieście, aż będziecie wyposażeni mocą z wysoka". Niewątpliwie mówił On o czekającym Jego uczniów zesłaniu Ducha Świętego. Zwolennicy osobowości Ducha Św. mówią, że tekst ten nie stanowi zagrożenia dla ich poglądów, gdyż Duch Święty rozumiany jako osoba posiada przecież też i moc. Przy takim tłumaczeniu zagadką jednak pozostaje, dlaczego Jezus zapowiadając zesłanie Ducha Świętego skoncentrował się na czymś drugorzędnym, zamiast na osobie.\nTwierdzenie, że Duch Święty jest mocą, zgodne z wyżej cytowanym tekstem, jest jednak jednostronne i w żadnym przypadku nie może wyjaśnić wszystkich tekstów odnoszących się do niego. W Biblii występują bowiem teksty o Duchu Świętym wskazujące niewątpliwie na osobę. Na przykład przeczytajmy Dz.Ap. 13:2: "Gdy odprawiali publiczne nabożeństwo i pościli, rzekł Duch Święty: «wyznaczcie mi już Barnabę i Szawła do dzieła, do którego ich powołałem»". Jeśli Duch Święty nie jest oddzielną osobą, to jak ten wiersz można zrozumieć?\nDuch Święty posiada wolę: "Wszystko zaś sprawia jeden i ten sam Duch, udzielając każdemu tak, jak chce" (1 Kor. 12:11).\nDuch Święty posiada uczucia: "nie zasmucajcie Bożego Ducha Świętego, którym zostaliście zapieczętowani na dzień odkupienia" (Ef. 4:30).\nSą to chyba najsilniejsze teksty zwolenników osobowości Ducha Świętego (obok wspominanego już fragmentu o Paraklecie-Pocieszycielu). Inne, a przytaczane czasami przez trynitarian, tego typu teksty są wielokrotnie słabsze odnoszą się albo do ducha ludzkiego (np. Ef. 1:17; 2 Tym. 1:7), albo nie wynika z nich to, co ma wynikać (na przykład jak z tego, że Duch Święty ma moc, wynika, że jest osobą?, patrz Dz.Ap. 1:8), albo też konkluzja wyprowadzana niezgodna jest z innymi podstawowymi prawdami biblijnymi (jeśli z przyczyniania się za świętymi, patrz Rzym. 8:26-27, wynika, że Duch Święty jest osobą, to stoi to w sprzeczności z twierdzeniem, że Jezus jest jedynym pośrednikiem między Bogiem a ludźmi, patrz 1 Tym. 2:5).\nBiblia od czasu do czasu używa takiego narzędzia literackiego, ale niekoniecznie musimy uciekać się do takiego tłumaczenia. O Duchu Świętym czasami mówi się jakby o osobie, ponieważ jest w pewnym sensie przedłużeniem osoby Boga Ojca lub Jego Syna. Kiedy Biblia wspomina, że Duch Święty powiedział, postąpił, przypomniał czy w jakiś inny sposób zadziałał jak osoba, to mówi nam ona, że Ojciec lub Syn uczynili coś (przy pomocy Ich duchowej mocy Ducha Bożego). A więc zasmucić Ducha Świętego, to zasmucić Ducha Bożego i Ducha Chrystusowego czyli po prostu Boga Ojca i Chrystusa.\nZwróćmy zresztą uwagę, że o zasmucaniu Ducha Świętego czytamy także i w Starym Testamencie: "Lecz oni się zbuntowali i zasmucili Jego świętego Ducha" (Izaj. 63:10). A przecież cytowaliśmy opinie biblistów katolickich, zwolenników osobowości Ducha Świętego, że "żaden tekst Starego Testamentu nie mówi o Duchu Bożym jako o osobie"11. Jeśli tekst o zasmucaniu Ducha Świętego w Starym Testamencie nie stanowi dowodu, że jest on osobą, to dlaczego ma być inaczej w Nowym Testamencie?\nIstnieją więc teksty biblijne mówiące o Duchu Świętym i wskazujące przy tym na osobę. Ale wskazują one na osobę Boga Ojca bądź Jezusa Chrystusa, a nie na jakąś trzecią osobę. Upewnijmy się o tym czytając 1 Kor. 2:11: "Kto zaś z ludzi zna to, co ludzkie, jeżeli nie duch, który jest w człowieku? Podobnie i tego, co Boskie, nie zna nikt, tylko Duch Boży". Gdyby mowa tu była rzeczywiście o trzeciej osobie Trójcy Świętej, to wynikałoby, że tylko ona, a nie pierwsza (Bóg Ojciec), ani druga (Jezus Chrystus), zna to, co Boskie a to jest absurd. Zwróćmy też uwagę na słowo «podobnie». Świadczy ono, że relacja między człowiekiem i jego duchem jest podobna do relacji między Bogiem i Jego Duchem. Jak w przypadku człowieka nie można mówić, że jego duch stanowi odrębną osobę, tak nie można tego twierdzić w przypadku Boga.\nMat. 28:19: "Idźcie więc i nauczajcie wszystkie narody: udzielając im chrztu w imię Ojca i Syna, i Ducha Świętego".\n1 Piotra 1:2: "którzy wybrani zostali wedle tego, co przewidział Bóg Ojciec, aby w Duchu zostali uświęceni, do posłuszeństwa się skłonili i pokropieni zostali Krwią Jezusa Chrystusa".\n2 Kor. 13:13: "Łaska Pana Jezusa Chrystusa, miłość Boga i udzielanie się Ducha Świętego niech będą z wami wszystkimi".\nJana 14:26: "A Pocieszyciel, Duch Święty, którego Ojciec pośle w moim imieniu, Ten was wszystkiego nauczy i przypomni wam wszystko, co wam powiedziałem".\n1 Kor. 12:4-6: "Różne są dary łaski, lecz ten sam Duch; różne też są rodzaje posługiwania, ale jeden Pan; różne są wreszcie działania, lecz ten sam Bóg, sprawca wszystkiego we wszystkich".\nAle Biblia ujawnia, że aby być chrześcijaninem, nie wystarczy teoretycznie uwierzyć: "Wierzysz, że jest jeden Bóg? Słusznie czynisz – także i złe duchy wierzą i drżą" (Jak. 2:19). Trzeba jeszcze przyjąć cząstkę mocy Bożej (Dz. Ap. 8:16-17), aby posiąść dary Ducha (1 Kor. 14), aby stać się jednym Ciałem-Kościołem (1 Kor. 12:13). Posiadanie Ducha Świętego jest istotnym elementem bycia chrześcijaninem.\nW Ewangelii Jana 4:24 Jezus powiedział, że "Bóg jest duchem". Ale my, ludzie, jesteśmy ciałem, nie duchem. Istnieje olbrzymia różnica między ciałem i duchem. W przypadku człowieka nie tylko ciało jest cielesne, podobnie jest z umysłem. Z prochu ziemi zostaliśmy wzięci (1 Mojż. 3:19) i działamy w granicach ciała. Działamy przy pomocy cielesnych ramion.\nRozmawiając z faryzeuszem Nikodemem Jezus porównał ducha do wiatru: "Wiatr wieje, kędy chce; szum jego słyszysz, ale nie wiesz, skąd przychodzi i dokąd zdąża; tak samo bywa z każdym, kto się z Ducha narodził" (Jana 3:8).\nBóg może działać w sposób, jaki nam, ludziom, zbudowanym z ciała trudno jest zrozumieć. Działa On przez Swego Ducha Świętego, Swoja mocą. Duch Boży reaguje na Jego wolę. Spełnia Jego potrzeby i pragnienia, w ten sposób jest jakby wyciągniętym ramieniem bądź posłańcem, którego On używa. Duch Święty jako Boży środek myślenia i działania jest Jego umysłem, Jego energią, Jego postawą, Jego mocą i Jego naturą. Duch Boży działa w umyśle ludzkim prowadząc do nawrócenia. Przenosi on na człowieka cząstkę Bożych własności: mocy, charakteru i umysłu - cząstkę Jego natury.\nWspominaliśmy, że w niektórych tekstach o Duchu Świętym mowa jest o osobie Boga Ojca i osobie Jezusa Chrystusa. Jednak najczęściej Biblia mówiąc o Duchu Świętym mówi o mocy lub energii, przez którą Bóg stwarza, inspiruje Swoje sługi, udziela Swego umysłu i postawy Swemu ludowi i wykonuje w tym fizycznym królestwie uczynki, które byłyby fizycznie niemożliwe - nawet zmartwychwstanie! Kiedy Bóg działa, moc Ducha Świętego przeprowadza Jego zamierzenia.\nDuch Boży, Jego moc bądź natura emanuje z Niego. Dlatego właśnie Biblia mówi o "wylaniu" Ducha (Joel 2:28; w BT 3:1; Tyt. 3:5-6), "tchnięciu" Ducha (Jana 20:22), "napełnieniu" Duchem (Dz.Ap. 2:4), "namaszczeniu" Duchem (Dz.Ap. 10:38), "napojeniu" Duchem (1 Kor. 12:13), o "uczestniczeniu" w Duchu (Hebr. 6:4) oraz ze Duch Święty "pochodzi" od Ojca (Jana 15:26).\nBóg użył gołębicy, symbolu pokoju, do symbolizowania Ducha Świętego przy chrzcie Księcia Pokoju. Z pewnością Duch Boży nie jest gołębicą. Bóg Ojciec ujawnił Swego Ducha w symbolu, aby ludzie mogli widzieć, że Bóg był obecny duchem i przyjął Swego Syna i Jego chrzest. W tym miejscu Duch Święty był przedstawiony jako gołębica, ale w innych miejscach jako ogień (Dz.Ap. 2:3), woda (Jana 4:14), olejek (Ps. 45:8), wiatr (Jana 3:8) oraz pieczęć (Ef. 1:13) wśród innych symboli.\nSpójrzmy na kontekst tej wypowiedzi. Faryzeusze nie chcieli uwierzyć, że Chrystus był Synem Bożym, lecz nie mogli zaprzeczyć Jego mocy. Kiedy dzisiaj ludzie sprzeciwiają się Bogu, Jego Prawu, kiedy nie respektują przykazań Jezusa, to faktycznie w większości nie wiedzą, co czynią. Nie znają bowiem prawdziwego Boga, nie nawrócili się z pomocą Ducha Świętego. Dopiero Duch Święty doprowadza do całej prawdy (Jana 16:13). Dlatego jeśli bluźnią przeciwko fałszywej koncepcji Boga, może to im być odpuszczone.\nAle przychodzi czas, kiedy dowiadują się o prawdziwym Bogu. Są prawdziwie dotknięci Jego mocą, mają wyraźnie objawioną Prawdę Bożą, a nawet otrzymują Ducha Świętego przy nawróceniu. Jeśli wtedy odrzucają Boga z pełną świadomą wiedzą tego, co czynią, jeśli bluźnią przeciwko Duchowi Świętemu, który ich doprowadził do całej prawdy (Jana 16:13), to taki grzech nie może być im odpuszczony. "Jeśli bowiem dobrowolnie grzeszymy po otrzymaniu pełnego poznania prawdy, to już nie ma dla nas ofiary przebłagalnej za grzechy, ale jedynie jakieś przerażające oczekiwanie sądu i żar ognia, który ma strawić przeciwników" (Hebr. 10:26-27). "Niemożliwe jest bowiem tych, którzy raz zostali oświeceni, a nawet zakosztowali daru niebieskiego i stali się uczestnikami Ducha Świętego, zakosztowali również wspaniałości Słowa Bożego i mocy przyszłego wieku, a upadli, odnowić ku nawróceniu" (Hebr. 6:4-6). Niemożliwe jest tych odnowić ku nawróceniu, czyli że bluźnierstwo przeciwko Duchowi Świętemu nie będzie im odpuszczone.\nPisaliśmy już o tym, że z faktu, iż o Pocieszycielu w Jana 14:15-21 pisze się «on» i «jego», nie wynika, że jest on osobą, a to ze względu na specyficzne własności języka greckiego. Jednak Jezus mówił tam o «innym Pocieszycielu» (wiersz 16). Czy nie świadczy to, że miał na myśli jednak jakąś osobę?\nPrzeczytajmy dokładnie ten fragment biblijny. W wierszu 18 Chrystus mówi: "Nie pozostawię was sierotami: Przyjdę do was", a w wierszu 20: "Owego dnia poznacie, że Ja jestem w Ojcu moim, a wy we mnie i Ja w was". Kto więc jest Pocieszycielem?\nOpierając się na twierdzeniu Jezusa możemy powiedzieć, że On Sam żyje w osobie, kiedy ta narodziła się z Ducha Ojca. Paweł apostoł stwierdził wyraźnie, że to Chrystus żyje w nim: "Teraz zaś to już nie ja żyję, to żyje we mnie Chrystus. Choć nadal prowadzę życie w ciele, jednak obecnie życie moje jest życiem wiary w Syna Bożego, który umiłował mnie i samego siebie wydal za mnie" (Gal. 2:20). Lecz nie był to Chrystus przebywający w tym czasie w niebie, lecz Chrystus żyjący w jego umyśle i działaniach poprzez zmieniającą charakter moc Ducha Świętego! Pocieszycielem jest sam Jezus, ale działający Swoim Duchem Świętym, stad to określenie «inny Pocieszyciel». Rozumienie to poparte może być przez 1 Jana 2:1, gdzie wyraźnie sam Jezus określony został w greckim oryginale jako Paraklet.\nCzłowiek jest cielesny i śmiertelny. Zgrzeszył i dlatego umrze, "bowiem zapłatą za grzech jest śmierć" (Rzym. 6:23). W Rzym. 8:9-11 powiedziane jest, że śmiertelne ciało odziedziczy z powodu grzechu śmierć, ale jeśli Duch Boży mieszka w was, "Ten, co wskrzesił Chrystusa z martwych, przywróci do życia wasze śmiertelne ciała mocą mieszkającego w was swego Ducha". W 1 Jana 5:11-13 stwierdza się, że jeśli Chrystus żyje w nas (mocą Ducha, jak to już rozważaliśmy), wtedy mamy wieczne życie mieszkające w nas, a jeśli Ducha w nas nie ma, nie mamy takiego życia. Podobnie o roli Ducha przeczytaj w 1 Piotra 3:18.\nDuch Święty jest darem od Boga, jaki otrzymujemy, gdy jesteśmy ochrzczeni po odwróceniu się od grzechu i po wyznaniu wiary w prawdziwego Boga oraz w poselstwo, jakie On posłał przez Jezusa Chrystusa (Dz.Ap. 2:38). Po chrzcie i po nałożeniu rak (Dz.Ap. 8:17), a nawet jeszcze wcześniej, otrzymujemy małą porcje tego Ducha. Jest ona jak nasionko, które wzrasta, jeśli będziemy się starali pokonywać wszystkie przeszkody. Wzrastać musimy w ten sposób aż do czasu, gdy śmiertelność zostanie pochłonięta przez życie, kiedy przy powtórnym przyjściu Chrystusa wierzący chrześcijanie narodzą się jako nieśmiertelne dzieci Boże (2 Kor. 5:4-5). Ale już teraz, kiedy mamy ducha tylko «jako zadatek», kiedy tylko «zakosztowaliśmy daru niebieskiego», udziela on nam swoich owoców, takich jak "miłość, radość, pokój, cierpliwość, uprzejmość, dobroć, wierność, łagodność, opanowanie" (Gal. 5:22-23). Powoli stajemy się więc uczestnikami Boskiej natury (2 Piotra 1:4). Kulminacyjny moment tego wzrostu nastąpi przy powtórnym przyjściu Jezusa Chrystusa na ziemię.\nDuch Święty jest więc kluczem do wiecznego życia! Jeśli nie będziemy go posiadali, nie będziemy mieli wiecznego życia mieszkającego w nas. Wiara w Trójcę, wiara w osobowość Ducha Świętego ukrywa istotę mocy Bożej, która uczyni nas kiedyś istotami duchowymi («ciałami niebieskimi», 1 Kor. 15:44) z wiecznym życiem i natura Bożą.\nOpowiadając się przeciwko doktrynie Trójcy Świętej i przeciwko poglądowi przyznającemu Duchowi Świętemu osobowość nie chcę powiedzieć, że cała ta sprawa z biblijnego punktu widzenia jest jednoznaczna. Nie jest tak, że tylko jedna ze stron ma rzetelne argumenty biblijne, podczas gdy druga opiera się tylko na tradycji, wątkach pogańskich i niebiblijnych autorytetach. Doktryna Trójcy Świętej rzeczywiście ma niewielkie podstawy biblijne i całkiem słuszne jest szukanie jej korzeni we wspomnianych wyżej źródłach pozabiblijnych. Inaczej jest jednak z poglądem uznającym osobowość Ducha Świętego. Tu zwolennicy tego poglądu przytaczają obok wydumanych także i mocne biblijne argumenty. Do najsilniejszych zaliczyłbym fragment o mającym nastąpić zesłaniu Pocieszyciela-Parakleta oraz wszystkie tzw. teksty «osobowościowe» (np. o zasmucaniu Ducha Świętego).\nIdea Ducha Świętego jako odrębnej osoby wydaje się jej zwolennikom tak oczywista dlatego, że przypuszczalnie przeszli kiedyś etap indoktrynacji charakteryzujący się przedstawianiem tylko argumentów korzystnych dla tej idei przy jednoczesnym skwapliwym pomijaniu argumentów strony przeciwnej. Nie na tym jednak polega sztuka rzetelnej analizy naukowej. Wymaga ona bowiem zgodnie z zasadą "audiatur et altera pars" przedstawienia najsilniejszych argumentów obu stron sporu. Nie chcę kwestionować biblijnego charakteru niektórych argumentów zwolenników osobowości Ducha Świętego. Jeśli wypowiadam się przeciwko temu poglądowi, to dlatego, że argumenty jego przeciwników wydają mi się mocniejsze.\nWszystkie argumenty zwolenników osobowości Ducha Świętego dadzą się wytłumaczyć (czy raczej: odtłumaczyć) na gruncie poglądu przeciwnego. Duch Święty nie jest ślepo działającą mocą Bożą, jakąś energią nad którą Bóg Ojciec i Jezus Chrystus stracili kontrolę po jej zesłaniu na ziemię - a tak często rozumie się poglądu antytrynitarian. Duch Święty jest mocą świadomie zsyłaną i kierowaną, a w niektórych tekstach Duch Święty jest po prostu umysłem działającego Boga Ojca lub Syna Bożego (np. 1 Kor. 2:11). Nic dziwnego, że można Go zasmucić. Bóg działa mocą Swego umysłu, dlatego Pismo Święte używa takich określeń jak «chce», «smuci się», «przyczynia się», «ma zamiary» itd. Wszystkie te zwroty wskazują na osobowość Boga Ojca i na osobowość Jezusa Chrystusa, od których Duch Święty pochodzi, a nie na rzekomo odrębnie istniejącą trzecią osobę Trójcy.\nMoim zdaniem nie wszystkie argumenty antytrynitarian dadzą się podobnie zneutralizować na gruncie doktryny akceptującej osobowość Ducha Świętego. Czy Duch Święty jest w jakimś sensie ojcem Pana Jezusa? Dlaczego Paweł wymieniając Boga Ojca i Syna często pomija Ducha Świętego? Dlaczego Duch Święty nie ma tronu w niebie? Jak to możliwe, by Duch Święty ze Starego Testamentu nie był osobą, na co wskazują analizy lingwistyczne, a jednocześnie był osobą według (ale tylko niektórych!) tekstów Nowego Testamentu? Jak można mieć "zadatek Ducha", jeśli Duch jest osobą? Jak Bóg Ojciec i Syn Boży znajdujący się w niebie mieszkają w nas i pośród nas Duchem Świętym, jeśli Duch Święty nie jest Ich mocą, lecz odrębną osobą? A jeśli jest on osobą boską, to jak w obliczu jego olbrzymich zasług w dziele zbawienia możemy mówić, że Jezus jest jedynym pośrednikiem między Bogiem a człowiekiem? Jak można «wylać» osobę, «tchnąć» osobę, «zgasić» osobę, «napełnić» osobą, «namaścić» osobą, «napoić» osobą? Jak można «uczestniczyć» w osobie?\nNie widzę innego sposobu, drogi Czytelniku, jak rozstrzygnąć ten spór przez rzetelne porównanie wszystkich argumentów obu stron. Jeśli nie jesteś jeszcze przekonany po przeczytaniu tego opracowania, zrób następujący eksperyment. Wypisz sobie po jednej stronie kartki argumenty jednej ze stron, a po drugiej - argumenty strony przeciwnej. Mając je wszystkie przed oczyma będziesz mógł z pomocą Ducha Świętego, jeśli się zwrócisz do Boga o taką pomoc, rozstrzygnąć spór. Oczywiście, w sytuacji kiedy obie strony odwołują się do tekstów biblijnych, Twój werdykt nie będzie absolutnie pewny. Jestem jednak przekonany, że Bóg nie napisał Swej Księgi tak niejednoznacznie, byś nie mógł podjąć żadnej decyzji.\n1 Nazwę «Trójca» piszę z dużej litery i opatruję przymiotnikiem «Święta» tylko przez wzgląd na tradycję i ustalony zwyczaj pisarski, a nie jako wyraz osobistej czci dla tego dogmatu. Pisanie przez niektórych antytrynitarzy wyrazu «trójca» z małej litery i bez określenia «święta» jest zwykłym błędem ortograficznym, podobnie jak pisanie przez niektórych ateistów słowa «Bóg» z małej litery.\n2 A History of Christian Thought, vol. I, s. 258. Por. też następującą opinię autora katolickiego: "pierwszy cesarz chrześcijański [w duzym stopniu] nie rozumiał swej nowej wiary oraz (...) głęboko tkwił w wyobrażeniach tradycyjnych. Dla pogan ważne było przede wszystkim uczestnictwo w kulcie, o poglądy spierali się filozofowie. W oczach Konstantyna kontrowersja o fundamentalnym dla chrześcijan znaczeniu była dialektyczną igraszką, dlatego nie rozumiał, jak «nieistotny spór o słowa» mógł rozbudzić tak gwałtowne namiętności" (Adam Ziółkowski w komentarzu do Historii Kościoła Sokratesa Scholastyka, PAX, Warszawa 1986, s. 75).\n3 W tej ostatniej na przykład hasła Arianizm, Ariusz, Aleksander św. patriarcha Aleksandrii, Aecjanie, Aecjusz, Antiocheńska schizma, Atanazy Wielki, Duch Boży, Duch Święty itp.\n4 T. Adwentowicz, Co nas łączy, co nas dzieli, Wydawnictwo "Znaki Czasu", Warszawa 1986, s. 16.\n5 W Polsce XVI wieku działalność rozwijali tzw. dwubożanie i trójbożanie (por. Andrzej Lubieniecki, Poloneutychia, "Biblioteka Pisarzy Reformacyjnych" nr 15, PWN, Warszawa-Łódź 1982).\n6 Encyklopedia Katolicka, t. 4, szp. 280-282; podkreślenie dodane.\n7 Praca zbiorowa, Wprowadzenie do zagadnień teologicznych. Dogmatyka, tłum. z jęz. franc., Księgarnia Św. Wojciecha, Poznań - Warszawa - Lublin 1969, s. 95; podkreślenie dodane.\n10 Billy Graham, Duch Święty, Wydawnictwo "Słowo Prawdy", Warszawa 1987, s. 16.\n11 Encyklopedia Katolicka, t. 4, szp. 280-281; patrz też wyżej ods. 7 i 8.


Jak dobrać fototapetę do wnętrza - poradnik\nChoć wzorów tapet jest naprawdę wiele, wybór tej jedynej wcale nie jest łatwym zadaniem. Na jakie kwestie w szczególności warto zwrócić uwagę, aby wybrać wzór, który będzie doskonale prezentował się w salonie, sypialni, kuchni czy w łazience? Poniżej kilka podpowiedzi, zachęcamy do lektury!\nFototapeta – na co zwrócić uwagę?\nStyl i rodzaj pomieszczenia\nOczywiście kwestią kluczową powinien być rodzaj pomieszczenia, do którego szukamy fototapety oraz nasze poczucie estetyki. O czym warto tutaj pamiętać?\nPo pierwsze, tapeta powinna być dobrana do metrażu, którym dysponujemy. W przypadku dość małych pomieszczeń sprawdzą się tapety przestrzenne 3D – optycznie powiększą wnętrze.\nPodczas wyboru fototapety miejmy na uwadze wystrój pomieszczenia, w którym będzie ona umieszczona. Pamiętajmy, że dobrze dobrana tapeta to taka, która współgra z kolorystyką dodatków, meblami i innymi elementami wystroju pomieszczenia.\nKolejna kwestia to rodzaj pomieszczenia ‒ inny rodzaj tapety sprawdzi się w sypialni, inny w kuchni czy w łazience. Do sypialni zalecane są delikatne wzory i stonowane kolory ‒ takie, które pozwolą nam wyciszyć się po ciężkim dniu. W przypadku kuchni i łazienki bardzo ważne jest to, aby tapeta była odporna na działanie wody i wilgoci. Szukając tapety do pokoju dziecka dobrze natomiast upewnić się, że wykonana ona została z ekologicznych, bezpiecznych dla zdrowia materiałów.\nKolejny ważny parametr tapety to materiał, na którym została przygotowana. Tutaj do wyboru mamy kilka rozwiązań, między innymi takie, jak:\nFlizelina ‒ tapety na flizelinie są bezproblemowe w naklejaniu, sprawdzą się w przypadku ścian z niedoskonałościami ‒ na przykład ścian popękanych i nierównych. Takie tapety są trwałe, odporne na uszkodzenia i dobrze się prezentują.\nFototapety winylowe ‒ to tapety na włókninie poliestrowej, które dostępne są w wielu wzorach i kolorach, są bardzo trwałe i odporne na działanie wody oraz wilgoci. Tapety winylowe należą do dość drogich.\nPapier lateksowy ‒ tapety na papierze lateksowym, sprawdzają się w przypadku gładki ścian bez defektów.\nGdy już wybierzemy wzór i materiał nie zapomnijmy sprawdzić wymiarów ściany, na której będziemy przyklejać fototapetę. Ważne są tutaj długość i szerokość. Wymiary zawsze podawane są w cm.\nJak już wspomnieliśmy, do wyboru mamy mnóstwo wzorów tapet – od motywu drewna, betonu, cegieł klinkierowych, po panoramy różnych miast, kwiaty, ornamenty, figury geometryczne, abstrakcje, dzieła sztuki, motywy bajkowe do pokoi dziecięcych i wiele, wiele innych.\nWybierając tapetę do domu, biura bądź firmy pamiętajmy, że oprócz designu i kolorystyki ważne są również takie kwestie, jak materiał, na którym wykonana została tapeta, jej odporność na działanie wilgoci czy uszkodzenia mechaniczne. Powodzenia!\nZobacz nasze propozycje fototapet\nFototapeta do biura:\nFototapeta do salonu:\nFototapety do pokoju dziecięcego i młodzieżowego:


Redakcja techniczna. Co to jest? – Nowoczesna korekta\nRedakcja to opracowanie tekstu polegające na wychwyceniu błędów nie tyle co językowych, a stylistycznych. W dodatku jest to sprawdzenie wszelkich cytatów, przytoczonych faktów, wydarzeń i dat. Jest to dość szerokie pojęcie, dlatego wyróżnia się różne rodzaje redakcji. Jedną z nich jest redakcja techniczna czyli adiustacja.\nCo to jest redakcja techniczna?\nAdiustacja to opracowanie tekstu, które ma ustalić jego formę typograficzną, czyli makietę inaczej layout publikacji. Jest to zadanie, bardzo mocno związane z treścią tekstu.\nDlatego redaktor techniczny musi ściśle współpracować z redaktorem merytorycznym, który odpowiada za tekst i z osobą z korekty redakcyjnej odpowiadającej za łamanie tekstu – czyli poprawianie błędów typograficznych w tekście lub odpowiedzialnej za poprawne “połamanie go” i implementującą makietę tekstu w programie komputerowym.\nCo należy do zadań redakcji technicznej?\nRedakcja techniczna opiera się na kilku podstawowych zadaniach, które muszą zostać wykonane. Jest to :\npoprawa budowy całej publikacji pod kątem formalnym i technicznym\nokreślenie formatu pracy, układu stron, łamów, marginesów,\nokreślenie kroju, odmiany i stopnia pisma, tytułów i śródtytułów i ich rozmieszczenie,\nokreślenie kroju, odmiany, stopnia pisma, wcięć i justowania akapitów, cytowań, przypisów i wypunktowań,\nokreślenie formy i rozmieszczenia tabel, wykresów, rycin, ilustracji oraz sposobu ich oznaczenia,\nnanoszenie wyróżnień niemerytorycznych, czyli kursywa, pogrubienie, podkreślenie,\ndostosowanie tekstu do norm językowych, estetycznych, drukarskich,\nwszystkie inne zadania, które nie odnoszą się do treści intelektualnej tekstu, a mają wpływ na jego estetykę, czy ogólny wygląd.\nTrochę inaczej może wyglądać redakcja tekstów naukowych. Pojawiają się dodatkowe wytyczne, często związane z wymaganiami danej uczelni.\nKim jest redaktor techniczny?\nNad redakcją techniczną czuwa odpowiedni redaktor zwany redaktorem technicznym. Jego głównym zadaniem jest koordynacja prac nad daną publikacją. Musi czuwać, by treść tekstu zyskała odpowiednią i estetyczną formę.\nCoraz częściej funkcję redaktora technicznego spełnia redaktor merytoryczny. Wtedy czuwa on nad całością procesu przygotowania do publikacji tekstu.


Wypalona przy pomocy lasera CNC z wysokogatunkowej blachy kwasoodpornej 0H18N9 o grubości 1mm, odpornej na wszystkie warunki panujące w układzie wydechowym. Zaślepienie zaworu EGR ma na celu, uniemożliwić spalinom przedostanie się do kolektora dolotowego. Po zamomontowaniu ustępują sygnały świadczące o uszkodzeniu zaworu EGR. Po zaślepieniu następuje zdecydowana poprawa kultury pracy silnika (powraca moc i dynamika) oraz zapobiega przyszłym awariom i osadzaniu się nagaru w układzie dolotowym.\nsilniki: ZSD-240, ZSD-242, ZSD-244\nOtwory powodują brak wyświetlania się błędów.\nZaślepka ma zastosowanie do silników z EURO 4 - zobacz zdjęcie zaworu poniżej.


Kościuł Zmartwyhwstania Pańskiego w Tułowicah – Wikipedja, wolna encyklopedia\nNa mapah: 50°35′44,880″N 17°39′04,748″E/50,595800 17,651319\nKościuł Zmartwyhwstania Pańskiego w Tułowicah\nKościuł Zmartwyhwstania Pańskiego w 2012 r.\nParafia Parafia św. Roha w Tułowicah\nPołożenie na mapie Tułowic\n50°35′44,880″N 17°39′04,748″E/50,595800 17,651319\nKościuł Zmartwyhwstania Pańskiego – żymskokatolicki kościuł filialny znajdujący się w Tułowicah. Kościuł należy do parafii św. Roha w Tułowicah w dekanacie Niemodlin, diecezji opolskiej.\nOsobny artykuł: Parafia św. Roha w Tułowicah.\nKościuł został wybudowany w 1913 roku jako świątynia ewangelicka. Było to związane z faktem, że w roku 1889 Erhard Shlegelmilh, właściciel fabryki porcelany w Tułowicah, ściągnął do Tułowic fahowcuw od produkcji porcelany z miejscowości Suhl w Turyngii. Byli oni ewangelikami, w związku z tym, na ih potżeby wybudowano w 1909 roku szkołę oraz w 1913 roku kościuł. W wybudowanej obok kościoła plebanii, jako pierwszy zamieszkał pastor Stiller z rodziną. Ostatnim duszpasteżem był pastor Kiuntke, pżez pewien czas zastępowany pżez pastora Backera z Niemodlina.\nW 1945 roku kościuł i położony pży nim cmentaż zostały zdewastowane pżez Rosjan. Kościuł pżez długie lata stał opustoszały, puźniej był wykożystywany jako aula pżez Tehnikum Leśne w Tułowicah. Dopiero w 1990 roku staraniem władz kościelnyh, po odrestaurowaniu, kościuł został poświęcony jako świątynia katolicka pw. Zmartwyhwstania Pańskiego.\nStrona Gminy Tułowice\nStrona Parafii Tułowice\nKościoły w Dekanacie Niemodlin\nDawne kościoły protestanckie w wojewudztwie opolskim\nKościoły żymskokatolickie w Tułowicah\nTę stronę ostatnio edytowano 13 maj 2020, 20:46.


Remonty Budynków | Zlecenia - oferty dla firm - usługi i zlecenia dla firm - Znajdź Wykonawcę\nbędzie ważny do 2022-06-15 08:05\nbędzie ważny do 2022-08-14 08:05\nbędzie ważny do 2022-11-12 08:05\nbędzie ważny do 2023-05-16 08:05\nRemont generalny dwóch garaży murowanych w Gliwicach Śląskie, Gliwice\nZlecę remont generalny dwóch garaży murowanych w Gliwicach przy ul. *KONTAKT UKRYTY*.\nwymiana fragmentu muru\ntynkwanie wew. i zew.\nuprzątnięcie garażu i terenu\nProponowany budżet: 8000zł\nZlecę wykonanie poddasza Wielkopolskie, Jaraczewo\nZlecę wykonanie poddasza. Do zrobienia jest podłoga z płyty osb, postawienie ścianek działowych, ocieplenie poddasza i montaż płyt KG. Termin realizacji do uzgodnienia. Więcej informacji pod tel *KONTAKT UKRYTY*\nRemont domu poniemieckiego 200m2 gmina Kobierzyce Dolnośląskie, Damianowice\nZlecę remont domu poniemieckiego. Zakres usług:\n- skucie, ocieplenie i wylanie podłóg\n-skucie 2 zamurowanych okien i poszerzenie w dół 2 okien istniejących\n-podciąg i wykucie przejścia między pomieszczeniami\n- położenie ogrzewania podłogowego i wyporwadzenie instalacji kuchennej i łazienkowej - opcjonalnie\n-położenie płytek podłogowych\nkontakt: *KONTAKT UKRYTY**KONTAKT UKRYTY*\nSzukam firmy do remontu komina z cegły Mazowieckie, Pruszków\nPoszukuję ekipy budowlanej do remontu murowanego komina.\nKomin wysokości 15m murowany z cegły.\nOstatnie 2m są w złym stanie (ruszające się cegły).\nRemont ma polegać na usunięciu ok. 2m od góry i wymurowaniu od nowa.\nRemont rozbudowanego domu jednorodzinnego w centrum Gdyni Pomorskie, Gdynia\nSzukamy ekipy do remontu rozbudowanego domu jednorodzinnego w centrum Gdyni. W zakresie prac wchodzą: Mała przebudowa istniejącego dachu skośnego, odbudowanie komina z cegły, wykonania obróbek blacharskich i położenie dachówki lub blachodachówki, wykonanie izolacji poziomych tarasów oraz części dachu płaskiego, wykonanie obróbek blacharskich na dachu płaskim, wykonanie podjazdu do garażu, wymurowanie ścianek działowych, komina systemowego do pieca gazowego, do wykonania są posadzki i tynki, hydraulika, elektryka oraz elewacja całego budynku. Obecnie budynek jest w stanie surowym - część dobudowana, za tydzień będzie zamknięty - zostaną wstawione okna i drzwi. Termin jak najszybszy, możliwa praca przez całą zimę oraz możemy się też umówić na prace wykończeniowe.


Browar Widawa | Piwne Mosty: najlepsze polskie i zagraniczne piwa, cydry i miody\nBrowar Widawa mieści się w Chrząstawie Małej, nieopodal Wrocławia. Pierwsza warka zadebiutowała już w 2012 roku. Czyni to Widawę jednym z najdłużej działających browarów rzemieślniczych w Polsce. Od rozpoczęcia warzenia, browar ma na swoim koncie ponad 140 różnych piw, które wielokrotnie zdobywały medale na polskich i międzynarodowych konkursach, a w 2020 roku Widawa znalazła się w zestawieniu 100 najlepszych browarów na świecie według portalu RateBeer.\nBrowar Widawa: Aby do Wiosny! - butelka 500 ml\n11,46 PLN brutto + koszty wysyłki\nlub kup za 229.20 pkt.\n21,44 PLN brutto + koszty wysyłki\nlub kup za 428.80 pkt.\n8,16 PLN brutto + koszty wysyłki\nlub kup za 163.20 pkt.


Opis obrazu Walentina Serowa „Lato” (Portret O. Serowej) ❤ - Serov Valentin\nDom ⇒ 🎨Serov Valentin ⇒ Opis obrazu Walentina Serowa „Lato” (Portret O. Serowej)\nOpis obrazu Walentina Serowa „Lato” (Portret O. Serowej)\nSiedem lat później, po ukazaniu się obrazu „Dziewczyna oświetlona słońcem”, Walentin Serow maluje kolejny impresjonistyczny obraz „Latem”, przedstawiający jego ukochaną żonę Olgę. Tutaj widzimy plenerową portret kobiety w jasnej białej bluzce, oszczędzającej przed letnim upałem.\nSpokojna postawa Olgi oddaje jej wewnętrzny stan równowagi, jej portret jest w harmonii z otaczającym światem. Za Olgą dzieci igrają w bujnej trawie, jeszcze nie zmęczone porannym upałem. Las na tle Olgi Serowej przedstawiony jest bardzo przewiewnie, dynamicznie, czuć szelest liści brzozy, poruszających się od lekkiej bryzy.\nJeśli porównamy obraz „Latem” i „Dziewczyna oświetlona słońcem”, to przede wszystkim można zobaczyć, co podkreślił artysta, przedstawiając żonę w cieniu drewnianego domu. Przede wszystkim widzimy precyzyjnie narysowane, małe rysy twarzy, wyszczególniające jej miękki, ale wnikliwy obraz. Rondo słomianego kapelusza nie może ukryć głębi niebieskich oczu ukochanej żony Serowa, jej wizerunek jest pełen czułości i troski.\nNa jej obrazie widać pewne pochylenie, napięcie – ale to także stanowi szczególny urok jej portretu, jakby przypadkowo została uchwycona aparatem, podziwiając widok stawu lub strumienia ich ulubionego letniego domku. Serov przedstawia Olgę Fiodorownę jako skromną, nieśmiałą i nieco nieśmiałą, taką jaką była naprawdę. Dla Sierowa żona jest najbardziej kruchą i delikatną istotą na świecie, co można zrozumieć po sposobie, w jaki powstaje jej wizerunek.\nKompozycja obrazu Walentina Serowa „Latem” przepełniona jest uczuciem prawdziwego letniego ciepła, słońca, letniej ciszy lasu. Jego dzieło zostało wykonane z wielkim wewnętrznym wkładem duchowym, także dlatego, że portretował najważniejsze osoby w swoim życiu, które nigdy go nie opuściły. Obrazy przesiąknięte są lekkością, urokiem szczęśliwego dzieciństwa i oczywiście miłością.\n← Opis obrazu Wasilija Perowa „Sieroty na cmentarzu”\nOpis obrazu Iwana Argunowa „Autoportret” →


Festyn z okazji Dnia Dziecka ! Szkoła Podstawowa\nFestyn z okazji Dnia Dziecka !\n01.06.2019, 20:55, SP Boguszyn\nW piątek dnia 31 maja o godzinie 13.00 na boisku szkolnym rozpoczął się festyn szkolno-wiejski z okazji Dnia Dziecka. Organizatorami imprezy była Szkoła Podstawowa im. Janusza Korczaka w Boguszynie oraz sołectwo wsi Boguszyn. Na festyn zostali zaproszeni wszyscy mieszkańcy razem ze swymi dziećmi i oczywiście uczniowie szkoły z rodzicami.\nNa początku dyrektor szkoły Irena Borusiak powitała wszystkich przybyłych z dziećmi na czele oraz władze gminy w osobach: zastępca wójta p. Wiesław Schreiber, sekretarz gminy p. Honorata Nawrocka, radna gminna p. Zofia Kędziora oraz sołtys wsi Boguszyn p. Marek Szulc. Powitani zostali także rodzice. Dyrektor szkoły podziękowała też wszystkim tym, którzy przyczynili się do organizacji festynu i opowiedziała krótko o czekających atrakcjach.\nPo krótkiej części oficjalnej festyn rozpoczął się występami dzieci. Zaprezentowało się koło taneczne, wszystkie oddziały przedszkolne w tańcach współczesnych oraz koło teatralne dzieci młodszych. Część artystyczną zakończył polonez w wykonaniu klasy Ia i III.\nNa dzieci czekało moc atrakcji przygotowanych przez szkołę oraz pana sołtysa i współpracujących ze szkołą państwa Nagłych z Boguszyna. Dzieci chętnie skorzystały z zajęć plastycznych przygotowanych przez nauczycieli z klas I – III (malowanie na agrowłókninie i kolaże z mąki, kaszy i ryżu). Długa kolejka ustawiła się też do malowania twarzy i wkrótce boisko szkolne zaroiło się od kotów i piratów oraz motyli. Dzieci oblegały też dmuchany zamek i statek piracki oraz karuzelę. A do waty cukrowej, popcornu i lemoniady ustawiła się wkrótce ogromna kolejka. Wszyscy mogli ochłodzić się też lodami i napojami (soki, woda mineralna). Na rodziców w kawiarence obsługiwanej przez pedagoga szkolnego i anglistę czekały kawa i herbata oraz wspaniałe ciasto i gofry (wizytówka szkoły znana na całą okolicę) przygotowane przez panie kucharki i intendenta szkoły. A głodni mogli posilić się hot dogami i kiełbaskami z grilla, nad którymi czuwał pan woźny razem z paniami sprzątaczkami. Szkoła i uczestnicy festynu otrzymali w tym dniu z uwagi na szczytny cel (wszak to dla dzieci) dyspensę od księdza proboszcza Ryszarda Fabisza z Kolniczek, za co bardzo dziękujemy.\nNa szczególną uwagę zasługuje tzw. Młodzieżówka OSP Boguszyn (do której należą także uczniowie szkoły z klasy VIII i VII), której członkowie pilnowali porządku, wjazdu do szkoły i kierowali samochody na parking. Wspaniale sprawdzili się w roli ochroniarzy. Rośnie nowe aktywne pokolenie! Zwłaszcza troje z nich zaznaczyło się w trakcie festynu, ponieważ wzięli czynny udział w pokazie OSP Boguszyn.\nO godzinie 14.20 rozpoczął się pokaz pierwszej pomocy udzielanej ofiarom wypadku samochodowego, którzy zderzyli się z drzewem przez OSP Boguszyn. Kierowcą samochodu był uczeń klasy VIII Kacper Kasprzak, a pasażerem uczeń tej samej klasy Jakub Pastuszek. Kierowca sam, aczkolwiek przy pomocy strażaków dziewcząt, opuścił pojazd, usiadł nieopodal i zdradzał wyraźne objawy wstrząsu mózgu. Zajęły się nim „strażaczki”. Na widok takiej pomocy poszkodowany od razu powinien nabrać wigoru. Natomiast pasażer, który uległ większym obrażeniom, łącznie ze złamaniem nogi, wymagał dłuższej i wykwalifikowanej pomocy, której udzielili mu strażacy z OSP Boguszyn. Po tym samochód zapalił się i oczywiście musiał zostać ugaszony. Uspakajamy: nikomu się nic nie stało. Teren pokazu został odpowiednio zabezpieczony. Można było potem wsiąść do wozu strażackiego i zrobić sobie zdjęcia, co było dodatkową atrakcją. Potem strażacy razem z Młodzieżówką pokazywali uczniom, jak udzielać pierwszej pomocy w różnych sytuacjach. Bardzo dziękujemy strażakom, że poświęcili swój czas dla dzieci. Obiecali też ściślejszą współpracę ze szkołą udzielając szkoleń z pierwszej pomocy dla dzieci, ale i dla dorosłych w przyszłym roku szkolnym.\nMamy nadzieję, że wszystkie dzieci opuściły zadowolone boisko szkolne. Dobrze, że pogoda dopisała.


Bel ami... Vetiver? • PerfumeCraft\nBel ami… Vetiver?\n2020-09-10 2020-09-27 vetiver\nCzym zwykły perfumiarz, możliwe, że nawet dobry, różni się od perfumeryjnego geniusza?\nZ pozoru, mają podobne szanse na sukces. Mogą dysponować podobnym doświadczeniem, a nawet składnikami zapachowymi. Dlaczego więc jeden tworzy perfumy po prostu dobre, a inny – genialne? W czym rzecz?\nJak zwykle, diabeł kryje się w szczegółach.\nRzecz przede wszystkim w tym, jak perfumiarz ocenia nowo poznane składniki i jak je później wykorzystuje w perfumach.\nJean Claude Ellena na pewno takowym genialnym twórcą jest. A ja nie jestem 🙁\nOtrzymałem już dość dawno od mojego dostawcy pewien składnik, za który zapłaciłem majątek. Najlepsze było to, że kupowałem go w ciemno, nie znając nawet… jego nazwy!\nDostawca zarekomendował mi go jako „captive, którego na rynku jeszcze nie ma i który już wkrótce tenże rynek podbije”, dodając przy tym całą garść epitetów w stylu „nieziemski”, „pachnący drogo” (haha, naturalnie, za taką cenę?!), „do niczego nie podobny”.\nUwielbiam captivy, a więc w te pędy captiva >D kupiłem i zacząłem z utęsknieniem czekać na przesyłkę.\nJakże wielkie było moje zdziwienie, kiedy przetestowałem ten cudowny i niezwykły składnik.\nNie żartuję, faktycznie był niezwykły i nigdzie nie spotykany. Można rzec, wyjątkowy.\nPachniał bardzo piżmowo, a jednocześnie skórzanie, drzewnie i irysowo. Moje ulubione połączenie!\nUznałem jednak, że ten składnik jest nie do opanowania.\nBył tak niesforny, że nawet mała jego ilość potrafiła całkowicie zdominować całą kompozycję zapachową i zmienić ją w kierunku, który się podobał składnikowi, nie mi 😀\nPoeksperymentowałem i odłożyłem składnik do nadejścia przysłowiowych lepszych czasów.\nPomyślałem wtedy, że perfumiarz, który się zdecyduje na użycie tego zapachu jako nuty przewodniej, będzie szaleńcem.\nDzieło Jean Claude’a – Bel Ami Vetiver – testowałem, lecz dość dawno.\nA dziś, bardzo przypadkowo, przetestowałem go ponownie.\nNo i zgadnijcie, jaki składnik tam rządzi niepodzielnie (jeśli powiecie coś innego, niż irysowo-skórzany captive, to cała poprzednia historia traci sens 😀 ).\nWłaśnie tym wyróżniają się genialni perfumiarze.\nPotrafią dostrzec potencjał tam, gdzie nikt go nie widzi. No i wykorzystać ten potencjał w praktyce, oczywiście. Mieć w sobie tyle odwagi, żeby nie przejmować się nikim i niczym. A odbiorcy taką odwagę potrafią ocenić odpowiednio, możecie być pewni:\nPowracamy jednak znowu do tematu podjętego chociażby w artykule Pomocna Fragrantica: o czym jest dany zapach? Czy na pewno o tym, na co wskazują czytelnicy Fragrantica? Czy o tym, co sugeruje nazwa?\nJak dużo osób wie, co dokładnie oznacza sformułowanie „rosyjska skóra” i czy rzeczywiście dany zapach reprezentuje właśnie tą nutę? Dlaczego drugie, trzecie i czwarte miejsce zajmują wetyweria, elemi i styrax, a irys jest na szarym końcu?\nCzy przyjacielski Vetiver w wersji od Elleny jest opowieścią o wetywerii?\nCzy Ellena jest geniuszem potrafiącym szlifować i odpowiednio oprawiać zapachowe diamenty?\nShare the post "Bel ami… Vetiver?"\nFilozofia Zapachu na YouTube\nKobieta, która nie używa perfum, nie ma przyszłości…\n2022-01-03 2022-01-03 vetiver


Stogi. Tramwaj dojechał do pętli przy plaży. Testowe przejazdy na modernizowanej linii Gdańsk - oficjalny portal miasta\nW środowe przedpołudnie, 10 czerwca, na modernizowanym torowisku na Stogach pojawił się kremowo-czerwony tramwaj Pesa. Przejechał przez cały wyremontowany odcinek - od skrzyżowania z ul. Sucharskiego do pętli przy plaży. Wszystko wskazuje na to, że regularne kursy rozpoczną się jeszcze przed wakacjami. Jak deklaruje wykonawca prac, spółka Aldesa, regularne kursy do pętli Stogi Plaża powinny rozpocząć się w czerwcu.\n10 czerwca rozpoczęły się testowe przejazdy tramwaju na zmodernizowanej linii na Stogach\nW środę inżynierowie - specjaliści sprawdzali, mierzyli i obserwowali, a kursy testowe wykonywano kilkukrotnie.\n- Wszystko idzie zgodnie z planem. Takie przejazdy inżynierskie są niezbędne, żeby zanotować różne uwagi, usterki, poprawki. Nie było tego za dużo. Nadal utrzymuję więc, że ten tramwaj, z pasażerami, pojedzie w wakacje - potwierdza Włodzimierz Bartosiewicz, dyrektor Dyrekcji Rozbudowy Miasta Gdańska. - W przyszłym tygodniu planowane są kolejne przejazdy, w trakcie których mierzony będzie m.in. czas przejazdu i tzw. sprawność przystanków.\n- Inwestycja tramwajowo - drogowa na Stogach jest inwestycją priorytetową dla władz miasta, zdajemy sobie sprawę z utrudnień jakie napotykają na co dzień mieszkańcy – mówi Alan Aleksandrowicz, zastępca prezydenta ds. inwestycji. - Ze swej strony dokładamy wszelkich starań, aby ten gruntowny remont dobiegł końca.\nRegularne kursy pasażerskie rozpoczną się jeszcze w czerwcu br.\n- W lipcu chcemy udostępnić dwa skrzyżowania przejazdowe prowadzące na Górki Zachodnie, przy ul. Zimnej i Pasanilu - zapowiada dyrektor Bartosiewicz. - Według harmonogramu naprawczego wszystko idzie zgodnie z planem - dodaje.\nNa odcinku obejmującym ul. Nowotną, od ul. Kruczej do pętli "Stogi Plaża", niemal wszystkie prace zostały już ukończone. Do sierpnia prowadzone będą roboty związane z przebudową pętli tramwajowej „Pasanil”, gdzie konieczna była wymiana gruntów. Natomiast na pętli "Stogi Plaża" wykonawca będzie prowadził prace wykończeniowe w budynku socjalnym.\nWedług pierwotnego kontraktu prace modernizacyjne na Stogach powinny zakończyć się w ubiegłym roku. Ze względu na bardzo szeroki zakres inwestycji, obejmujący nie tylko linię tramwajową, przystanki, ale też istniejący układ drogowy wraz z całą podziemną infrastrukturą, prace na budowie trwają dłużej niż zakładał początkowy harmonogram. Wykonawca zapewnia jednak, że wszystkie roboty zakończą się pod koniec sierpnia, a we wrześniu rozpoczną się procedury odbiorowe inwestycji.\nZanim tramwaje zabiorą pasażerów, trzeba dokładnie sprawdzić, wymierzyć, policzyć...


Rękawice i buty do parafiny w Warszawie , cena od 20 zł w ❀ Newfacebeauty.pl\nTowary kategorii Rękawice i buty do parafiny:\nRękawice i buty do parafiny są potrzebne przy przeprowadzeniu parafinoterapii. To niezbędny akcesorium pozwoli zawierać odnóża i ręki w cieple maksymalnie długo, co znacznie wzmacnia efekt od procedury. Rękawice i buty do parafiny mają doskonałą izolację termiczną i przyjemne w dotyku. Proponujecie swoim klientom parafinoterapię? Wtedy nie potraficie obejść się bez jakościowych but i rękawiczek dla tej procedury.\nKupić rękawice i buty do parafiny- dobry wybór\nKupić rękawice i buty do parafiny, które utrzymują ciepło przez długi czas, - doskonałą decyzję. Możecie dokonać zakupu, nie wychodząc z domu na naszej stronie internetowej. W asortymencie znajdziecie duży wybór specjalnych rękawiczek i bucików na dowolny smak. Chętnie odpowiemy na wszystkie wasze pytania i szybko dostarczymy towar do dowolnego miasta w Polsce.


Uzupełnianie braków zębowych - Dentonet\nBrak komentarzy | Publikacja: 23 maja 2013, 08:53\nW ujęciu potocznym proteza jest to sztuczny twór uzupełniający utraconą część narządu, lecz nie stanowiący jedności biologicznej z organizmem żywym. O ile protezy innych części ciała np.: oka, ucha nie przejmują w żadnej części utraconych funkcji, o tyle wewnątrzustne protezy stomatologiczne odtwarzają zniszczone części zęba lub zębów i upośledzone funkcje jamy ustnej (żucie, mowa, estetyka).\nProtezy stomatologiczne są więc aparatami leczniczo-rehabilitacyjnymi. Korzystając z synonimów możemy użyć takich określeń jak: proteza zębowa, dostawka protetyczna, uzupełnienie protetyczne, konstrukcja protetyczna. W ciągu ostatnich dziesięcioleci protetyka osiągnęła bardzo wysoki poziom. Nie może być on jednak usprawiedliwieniem dla zaniechania leczenia, a w konsekwencji usuwania zębów. Należy pamiętać, że proteza jest i bez względu na postęp technologiczny pozostanie ciałem obcym w jamie ustnej.\nMożna się do niej przyzwyczaić, ale nie wolno zapominać, że należy ją czyścić jak własne zęby. Wprawdzie nie boli, ale często nieprawidłowo wykonana jest przyczyną zaburzeń czynnościowych prowadzących do zmian w przyzębiu i stawach skroniowo – żuchwowych. Jeszcze jedno, proteza nie jest wieczna i po pewnym czasie wymaga wymiany na nową.\nWiększe braki w uzębieniu często są przyczyną patologicznego starcia pozostałych zębów, ich rozchwiania, a także schorzeń stawów skroniowo -żuchwowych. Dlatego, im wcześniej zostanie wykonana proteza, tym lepiej.\nWśród uzupełnień protetycznych można wyróżnić dwie zasadnicze grupy:\n– uzupełnienia stałe,\n– uzupełnienia ruchome,\nUzupełnienia stałe są to uzupełnienia trwale umocowane na zębach własnych pacjenta, najczęściej za pomocą cementów. Do uzupełnień stałych należą: wkłady koronowe i koronowo – korzeniowe, korony i mosty protetyczne.\nUzupełnienia ruchome to uzupełnienia wprowadzane do jamy ustnej i wyjmowane z niej przez pacjenta. Są to: protezy szkieletowe, protezy nakładowe, częściowe i całkowite protezy osiadające.\ndodano: 2007-04-04 14:42:04\nTagi: jaką wybrać protezę, protezy zębowe, rodzaje protez


FT2 full run/nola run - www.cienistyazyl.fora.pl\nFT2 full run/nola run\nWysłany: Wto 11:33, 30 Sie 2011 Temat postu: FT2 full run/nola run\nrobimy tych ft2 z nola duzo i w koncu mozna to opisac co i jak(questy na honor opuszcze, gdyz zdazaly sie buggi, i nola sie nieodpalala, czy cos w tym stylu). Mamy jak w przypadku inspity 3 formy Noli:\n1. do Trugater'a(bos po inspicie) wszystko sie robi bez zmian;\n2. kolejno, nie czyscimy korytarza, gdzy moby w trakcie bicia noli zrespia. Wszyscy ida do klatki Noli i wybijaja moby(prown) zostawiajac z minimum hp "senilla"(moby, ktory odpala quest), gdyz 1-a osoba robi q:\n- idzie do red statue: klika na posag, klika napis i daje ESC(ZEBY NIE\nODDAWAC Q-ITEMU). Potym ma miec zielony kamien i korone;\n- kolejno wraca sie i klika na chest(skrzynka zaraz za ubitym bosem) i\ntam klikna caly quest.\nWraca do reszty party, i mozna zaczynac zabawe z Nola, przez ubicie senilla. Slabsze pt powinno bic na bm aura, mocne zas da rady na pojedynczej. Gdy padnie 1-a forma, zaczyna sie zabawa.\nRespi 2-a form w postaci 1-ej prawdziwej (REAL) i 3-4 FAKE. Wszyscy maja pasc a zostaje 1-a osoba co udezy kazda zrespiona forme, zeby je zaznaczyc. W ten sposob wiadomo ktora jest prawdziwa. Jesli kazda dostala hita, mozna pasc.\nGdy wszyscy sie zbiora pod klatka Noli(2nd form), rozpoczynamy nastepujace dzialanie, ktore zalezy od squadu pt:\na) jesli jest fs: FS dostaje buffy, pierwszy pali bm, rzuca ss i jak sciagnie wszystkie na seibie (MA SIE USTAWIC W ROGY najdalszym od sciany klatki) szybko odpala aod. Reszta pt dopala sie i wchodzi osoba lurujaca; ODSZUKUJE NOLE Z PELNYM HP, i skilem sciaga na siebie(moze to byc FA, bl, ale MUSI UZYWAC SKILI PUNKTOWYCH - ARROW). Gdy REAL juz siedzi na lurujacym reszta szybko wbija dopala i leje prawdziwa. Trzeba uwazac zeby niepodeszly fake, bo aod fs'a(czy flee bl-a) sie wlasnie konczy. Wtedy FB musi miec sytuacje pod kontrolą, i gdy bl/fs daje sygnal ze np 5 sekund do konca flee/aod FB ma szybko dac root'a grupowego\n2-a forma jest stosunkowo slaba. po jej ubiciu respi odrazu 3a. da sie utrszymac w klatce, rzucic sp itp. Na 3-a 3ba odpalic bm2 aura.\nGdy padnie 3-a forma, dostajemy box, klatka sie otwiera, i przechodzimy do nastepnej czesci questu. Quest za nole oddajemy w tym samym miescu w ktorym sie ja odpalilo.\n1. puzzle T-helper; ten quest w zasadzie robi sie na koncu; osoba ktora chce. Z respa idzie na 1-go bosa, i tam klika swiecznik. Pojawia sie chest i go otwiera, moga tu wypasc rozne "cuda", w tym puzzle. Dzieki niemu moze pobrac quest z krzyza(DS) na ukonczenie helperow i zakonczyc te ich grupe.\n3. ARZIP ARIAC/AORTOOBAR.\na) Mozna to zrobic nastepujaco: wybijamy moby w korytarzu, 1-a osoba idzie pod blue statue i robi quest. Luruje sie jak zwykle arzipa i wracamy pod przed INSPITE(jak w ring-run), wszyscy klikaja 1-a opcję, ubijaja ariaca, wychodza, klikaja druga opcję, ubijaja AORTOOBAR'a, klikaja statue, i smigaja do sali tyranta\nb)czesto mamy malo czasu, wiec palimy bm, cisniemy na spidzie:all smigaja na arzipa, ofc ktos klika q, ubijamy, lecimy na ariaca, ubijamy exyend czy cos i walimy drugiego bosa.\n4. Zbiórka w sali tyranta, mamy 2-e formy(nic nowego ) i tutaj standartowo\nNieźle opisane Manu, w zasadzie tak jak robiliśmy jak jeszcze robiliśmy gildiowo Nole Musze się wgryźć w to co się klika by nie pomylić i nie stracić chesta. No i z tym ustaniem w klatce po zabiciu 2 formy noli to bywa różnie o ile dobrze pamiętam. Zwykle to tu było najwięcej "jaj" i duża strata czasu.\nW każdym razie fajnie, że opisałeś. Liczę, że wkrótce gildiowo popróbujemy się z Nolą\nWysłany: Pią 10:25, 09 Wrz 2011 Temat postu:\nhem, cos jeszcze mam do dodania:\n1. redstatue: klikamy powoli, a ESC dajesz jak pojawia ci sie w okienku napis cos w stylu: "statue is reacting for crown" (ss-a znalazlem nawet):\n2. Po 2-ej formie Noli mozna spokojnie pasc i buffy dac na respie(SP)\nBardzo przydatny poradnik, napisane tak, że po przeczytaniu tego raz, nauczyłam się już Noli w teorii. Dzięki wielkie za posta


Filip Michalak – taniecPOLSKA\nFilip Michalak − tancerz Bałtyckiego Teatru Tańca i zastępca dyrektora w sezonie 2015/2016.\nAbsolwent Ogólnokształcącej Szkoły Baletowej w Gdańsku. Po ukończeniu nauki rozpoczął pracę w Operze Nova w Bydgoszczy, a w roku 1999 przeniósł się do Opery Bałtyckiej, gdzie debiutował partią Merkucja w spektaklu Romeo i Julia Prokofiewa.\nOd roku 2006 jest solistą zespołu baletowego Opery Bałtyckiego, a następnie Bałtyckiego Teatru Tańca. Na scenie Opery występował m.in. w …z nieba, Piotrusiu i Wilku, Don Kichocie, Giselle, Dziadku do orzechów, 4&4.\nObecnie występuje w spektaklach Romeo i Julia, Święto wiosny, Czekając na…, Windows, Out, Cool Fire, Sen nocy letniej, Śmierć i dziewczyna, Light, Body Master, Burza, Fedra Izadory Weiss, Sen, Tamashi Wojciecha Misiuro, Chopinart+ Emila Wesołowskiego, Kopciuszek Eugenio Scigliano, No More Play, Sarabande Jiříego Kyliána, Clash Patricka Delcroix.\nLaureat Nagrody Miasta Gdańska dla Młodych Twórców w Dziedzinie Kultury 2012.


Ochrona przed wierzycielami - Oniszczuk & Associates\nProwadzenie własnej firmy wiąże się z ryzykiem finansowym. Problemem nie są tylko zalegli dłużnicy, przeciwko którym należy prowadzić postępowanie windykacyjne, ale także przyszli wierzyciele. Ochrona majątku jest niezbędna w sytuacji braku rentowności czy płynności finansowej.\nPolskie regulacje prawne przede wszystkim kładą nacisk na ochronę przed dłużnikami. Istnieje wiele instytucji, które zabezpieczają wierzycieli, tj.: hipoteki, zastawy, weksle, gwarancje bankowe, gwarancje ubezpieczeniowe, poręczenia cywilne, oświadczenia o poddaniu się egzekucji i inne. Nie oznacza to jednak, że ochrona majątku przed roszczeniami wierzycieli nie jest możliwa. W obecnym systemie prawnym występuje również szereg instytucji, dzięki którym możliwa jest ochrona dłużników.\nJedną z najpowszechniejszych metod ochrony majątku osobistego jest prowadzenie swojej działalności w formie spółki kapitałowej, tj.: spółki z ograniczoną odpowiedzialnością albo spółki akcyjnej. Nie można prowadzić egzekucje zaległych zobowiązań spółek kapitałowych z majątku wspólnika bądź akcjonariusza. Ochrona przed egzekucją polega tutaj na tym, że działania windykacyjne skierowane są przeciwko spółce, posiadającej odrębną osobowość prawną. W tym celu przedsiębiorcy decydują się na założenie jednoosobowej spółki z o. o. albo jednoosobowej spółki akcyjnej, w której obejmują 100% udziałów albo akcji.\nKancelaria Oniszczuk & Associates specjalizuje się w zakładaniu spółek kapitałowych, a także w przekształcaniu działalności gospodarczych w spółki. Pamiętać należy jednak, że otworzenie spółki kapitałowej nie ochroni majątku prywatnego przed wierzycielami osobistymi.\nTrust to umowa pomiędzy osobą, która pragnie przekazać swój majątek na określony cel, np. zarządzanie firmą (donator), a osobą, która ma zarządzać tymi środkami (trustee). Instytucja ta jest skierowana do przedsiębiorców zainteresowanych ulokowaniem aktywów w spółce zagranicznej. Sposób ten zapewnia jednoczesne zabezpieczenie i ochronę majątku oraz możliwość wykorzystania optymalizacji, zwłaszcza jeżeli spółka zagraniczna działa na terenie rajów podatkowych. Założenie spółki za granicą i umowa trustu to jedna z najbezpieczniejszych form ochrony majątku osobistego oraz przedsiębiorstwa.\nSkarga na czynności komornika i powództwo przeciwegzekucyjne\nOchrona majątku przed wierzycielami jest w polskim prawie możliwa również w trakcie trwającego już postępowania egzekucyjnego. Wyróżnić można tutaj dwie instytucje: skargę na czynności komornika oraz powództwo przeciwegzekucyjne.\nSkarga na czynności komornika może zostać z wniesiona nie tylko przez dłużnika, ale\ni wierzyciela czy osobę trzecią. Wnosi się ją do właściwego sądu rejonowego i dotyczy zarówno działań jak i zaniechań komornika, które naruszają bądź zagrażają prawom wyżej wymienionych podmiotów.\nZgodnie z Kodeksem postępowania cywilnego, w wyszczególnionych przypadkach, dłużnik może w drodze powództwa żądać pozbawienia tytułu wykonawczego wykonalności w całości lub części albo jego ograniczenia. W celu ochrony przed egzekucją powinno się zakwestionować zdarzenia, na których oparto klauzulę wykonalności. Można też podnieść przejście długu na inną osobę. Osoby trzecie mogą wnosić o zwolnienie spod egzekucji. W pozwie wskazuje się zajęty przedmiot, żądając jednocześnie zwolnienia od egzekucji.\nSkarga na czynności komornika oraz powództwo przeciwegzekucyjne to metody ochrony majątku przed wierzycielami w trakcie trwającej już egzekucji komorniczej.


Przydomowe, biologiczne oczyszczalnia ścieków Horyniec-Zdrój - montazoczyszczalni.pl\nHoryniec-Zdrój - Przydomowe oczyszczalnie ścieków\nOczyszczalnie ścieków Horyniec-Zdrój\nOczyszczalnie Oborniki Śląskie\nMontaż oczyszczalni przydomowych - Horyniec-Zdrój\nŚwiadczymy profesjonalne usługi w zakresie instalacji przydomowych oczyszczalni ścieków w miejscowości Horyniec-Zdrój. Dajemy gwarancję gruntownej obsługi klienta oraz doradztwo w kwestiach towarzyszących instalacji.\nPrzydomowa oczyszczalnia ścieków to doskonałe rozwiązanie, które pomoże obniżyć koszty związane z utylizacją nieczystości. Mimo znacznych kosztów inwestycyjnych, jej eksploatacja jest znacznie tańsza niż w wypadku tradycyjnego szamba. Zwrot inwestycji odczujemy już po trzech latach. W większości gmin możemy się też starać o dopłatę do inwestycji w ramach funduszy lokalnych. Taka oczyszczalnia jest też o wiele bardziej przyjazna środowisku, gdyż odfiltrowana w niej woda nie stanowi zagrożenia dla gleby i rzek . Jeżeli w twoim miejscu zamieszkania nie ma w najbliższej przyszłości planów rozbudowy infrastruktury kanalizacyjnej, przydomowa oczyszczalnia ścieków to opcja, którą warto przemyśleć.\nNajbardziej popularne są oczyszczalnie drenażowe. Wyróżnia je wysoka bezawaryjność, niskie koszty inwestycyjne oraz prosta konstrukcja. W zależności od uwarunkowań możemy wybrać typ z drenażem rozsączającym albo ze złożem piaskowym.\nOczyszczalnie biologiczne, dają tę korzyść, że ich budowa nie zależy od warunków podłoża, ponieważ ścieki zostają zamknięte w kompaktowych pojemnikach, w których odbywa się proces filtracji. Rozwiązanie to łączy się jednak z wysokim kosztem inwestycyjnym. Pojemniki wymagają też okresowego czyszczenia.\nNajbardziej cieszącym oko rozwiązaniem są oczyszczalnie roślinne, które jednak mogą zostać zainstalowane tylko na działce o dużej powierzchni. Technologia ta korzysta z roślin i ich korzeni, które oczyszczają ścieki spływające do zbiornika. Zazwyczaj wykorzystywane są w tym celu trzciny i wierzby.\nWybór właściwej oczyszczalni jest zależny od warunków geologicznych, położenia wód gruntowych, lokalizacji studni oraz wielkości działki. Dlatego przygotowania należy rozpocząć od zlecenia pomiarów geotechnicznych. Oczyszczalnie nie mogą też zostać zbudowane na terenach zalewowych. Dokładne informacje na ten temat powinny się znajdować w lokalnym urzędzie gminy.


Jaki dom zbudujesz najtaniej? Przeglądamy projekty domów tanich w budowie. - GaleriaDomow.pl\nBudowa domu to przedsięwzięcie wymagające doskonałej logistyki i umiejętności planowania. Wiedzą o tym wszyscy, którzy rozpoczęli to wymagające zadanie. Jak przygotować się do niej właściwie? Jaki projekt domu wybrać, żeby koszty nie przekroczyły zakładanego budżetu? Przyjrzyjmy się podstawowym cechom oszczędnego projektu domu.\nDom przy Bukowej 5 – wizualizacja\nNie za duży, nie za mały, lecz w sam raz!\nAby wybudować tanio dom musimy zapomnieć o okazałej willi i rozbudowanej rezydencji. Tanie projekty domów to budynki o małej i średniej wielkości. Wiadomo, że im mniejszy tym tańszy, lecz przy niewielkich wymiarach różnice w kosztach budowy nie są aż tak znaczące. Warto wtedy przemyśleć, czy wystarczy nam 80 m², czy może jednak potrzebujemy czegoś większego. Domy do 120 m² powierzchni użytkowej to optymalne rozwiązanie jeśli chodzi o ekonomiczną realizację. Pamiętajmy, że to ponad dwa razy więcej, niż standardowe mieszkania w bloku, więc miejsca dla siebie w domu 120 m² będziemy mieć naprawdę sporo.\nDom przy Niezapominajek 5 – wizualizacja\nProsta forma, proste oszczędzanie\nIm mniej skomplikowany projekt domu, tym tańsza budowa – to zasada najprostsza z możliwych. Każdy fantazyjny dodatek, skomplikowany element, czy to dachu, czy samej bryły budynku, podnosi koszty budowy i wydłuża jej czas. Chcąc realizować inwestycje oszczędnie powinniśmy skupić się na prostych i zwartych formach budynku - najlepiej na planie kwadratu, lub prostokąta. Najtańsze w budowie projekty domów szukają oszczędności w każdym elemencie będącym częścią składową dokumentacji przyszłego domu. Prosta konstrukcja dachu – bez lukarn, jaskółek, czy innych elementów ozdobnych. Dach symetryczny, najlepiej dwuspadowy, o możliwie najmniejszej powierzchni. Ekonomiczna konstrukcja statyczna – ograniczenie do minimum ścian nośnych, minimalizacja liczby kominów.\nRezygnacja ze zbędnych dodatków – likwidacja balkonów, brak piwnicy, wiata zamiast zintegrowanego garażu. Projekty domów tanich w budowie to domy same w sobie, w czystej postaci, bez dodatkowych ozdobników, które podnoszą koszty i oddalają nas od głównego celu – oszczędnej realizacji marzeń o własnym domu.\nDom przy Oliwkowej NH – wizualizacja\nOszczędne gospodarowanie – budowa systemem gospodarczym\nNajmniej zapłacimy za budowę domu, jeśli większość prac wykonamy sami, lub z niewielką pomocą przyjaciół, czy rodziny. Budowa domu systemem gospodarczym, bo o takiej formie mowa, jest nadal popularna wśród inwestorów patrzących na inwestycję z punktu widzenia oszczędności. Aby samemu wybudować dom muszą być spełnione opisane we wcześniejszych punktach założenia. Nie damy rady na własną rękę wybudować dużego budynku. Nie zbudujemy go też z pewnością, gdy stopień jego skomplikowania będzie przewyższał nasze możliwości i umiejętności. Dlatego zakładając budowę metodą gospodarczą powinniśmy wybierać projekt małych domów, prostych i szybkich w realizacji. Najlepiej, gdyby były to projekty domów, które można budować dwuetapowo. Wykańczamy wtedy najpierw parter do stanu możliwego do zamieszkania, a poddasze kończymy w dowolnym tempie. Najważniejsze, że szybciej jesteśmy u siebie. Połączenie metody dwuetapowej z systemem gospodarczym daje najlepsze efekty jeśli chodzi o oszczędne stawianie domu. Oczywiście niezbędna dla powodzenia przedsięwzięcia jest uprawniona osoba, która odpowiedzialnie poprowadzi inwestycję. Gdy nie mamy wśród najbliższego otoczenia wykwalifikowanych specjalistów część prac z konieczności musimy zlecić fachowcom.\nDom przy Przyjemnej 29 bis – wizualizacja\nChłodna głowa i rzeczowa kalkulacja.\nDokonując wyboru odpowiedniego projektu domu powinniśmy się kierować nie tylko emocjami związanymi z estetyką domu. Nie możemy analizować tego ważnego przedsięwzięcia z nastawieniem wyłącznie na wybudowanie pięknego domu, który będzie zapierał dech w piersiach, nie tylko nam, ale i sąsiadom w okolicy. Przy wyborze projektu domu potrzebna jest chłodna głowa i rzeczowa kalkulacja. Mierzmy siły na zamiary i nie zapominajmy, że to co najważniejsze – poczucia wolności i swobody – równie mocno doświadczymy w przytulnym i eleganckim domku stu metrowym, jak 200 - metrowej willi z basenem. Najważniejsze by plany i marzenia o byciu na swoim mogły się zrealizować. Takie marzenia są o wiele bardziej realne, gdy wybierzemy projekt domu taniego w budowie. Możemy ze spokojem patrzyć na przyszłość naszej inwestycji świadomi, że z pewno damy radę!\nSzukasz projektu domu taniego w budowie? Sprawdź nasze propozycje na stronie: https://www.galeriadomow.pl/projekty-domow-tanich-w-budowie\nMasz wąską działkę? Sprawdź, jakie projekty domów sprawdzą się najlepiej! Parterowe, czy z poddaszem? Dwa różne projekty domów, porównywalne koszty budowy.