Forum Gothic - ArcaniA: Gothic 4 - Wyświetl Pojedyńczy Post - Archolos\n31-07-15, 19:04 #5\nPotencjał militarny wyspy ograniczany jest przez dwa najważniejsze czynniki - zasoby ludzkie oraz koszt utrzymania armii. W porównaniu do potężnych oddziałów Myrtany czy floty wojennej orków, siły Archolos nie są zbyt imponujące. Władza powołała do życia trzy oficjalne struktury, podległe bezpośrednio Gubernatorowi, mające bronić bezpieczeństwa zewnętrznego i wewnętrznego.\nW każdej stolicy hrabstwa mieści się posterunek Straży Miejskiej. Obowiązkiem milicji są między innymi regularne patrole, ściganie przestępców, rozpracowywanie gildii złodziejskich czy eskortowanie ważniejszych osobistości. Aby wstąpić szeregi Straży, obywatel musi cieszyć się nieposzlakowaną opinią i przejść podstawowy trening fechtunku. Żołd strażników wypłacany jest z miejskich skarbców i ma różną wysokość, w zależności od prowincji.\nDowódca Straży Miejskiej - Nadzorem nad sprawnym funkcjonowaniem organizacji trudni się Dowódca Straży Miejskiej. Jest on wybierany przez Gubernatora z grona komendantów poszczególnych hrabstw. Dowódca reprezentuje Straż w Radzie Miejskiej, wykonuje wyroki Gubernatora, dba o odpowiednie zaopatrzenie posterunków, a w razie potrzeby bezpośrednio zarządza jednostkami.\nKomendanci - Na czele lokalnej jednostki Straży stoi komendant. W literze prawa odpowiada on za stan posterunku, przydzielanie zadań niższym rangą milicjantom oraz wykonywanie wyroków sądów ziemskich. Co pół roku komendanci składają dowódcy raport ze swojej działalności.\nOficerowie - Zasłużeni strażnicy otrzymują awans w wewnętrznej hierarchii. Oficerowie przyjmują najbardziej niebezpieczne misje, prowadzą śledztwa w sprawie zabójstw i doradzają komendantowi w najróżniejszych sprawach.\nStrażnicy miejscy - Trzon Straży stanowią szeregowi milicjanci, zajmujący się strzeżeniem bram, patrolowaniem dzielnic czy poszukiwaniem nielegalnych bimbrowni. Powinnością strażnika są codzienne treningi w koszarach.\nO ile w potyczce z leśną bestią, strażnicy miejscy radzą sobie całkiem dobrze, w przypadku otwartego konfliktu zbrojnego ich umiejętności mogłyby się okazać niewystarczające. Knechci są zbrojnym ramieniem Gubernatora - regularną armią wyspy. Tydzień po tygodniu podejmują zaawansowane szkolenia bojowe oraz przygotowują plany na wypadek niespodziewanej wojny. Jako siedzibę, Rada Miejska przyznała im odległy Fort Masgath, stolicę hrabstwa o tej samej nazwie. Większość rycerzy niemal w ogóle nie opuszcza twierdzy. Jeden oddział knechtów na stałe przebywa w górnej dzielnicy Archolos, strzegąc ratusza oraz kamienic arystokracji. Za swoją służbę opłacani są bezpośrednio ze skarbca w stolicy.\nGenerałowie - Generalicja Archolos składa się zaledwie z czterech osób. Są to najbardziej doświadczeni i wprawieni w bojach rycerze, podobno dawni członkowie Zakonu Paladynów. Pozostają w ścisłej współpracy z Gubernatorem i na jego zlecenie opracowują strategie wojenne. W przypadku inwazji nieprzyjaciela, jeden z generałów przejmuje dowództwo również nad Strażą Miejską, swobodnie zarządzając siłami milicji.\nJednym z generałów jest Aeon-Gon Krwawy Topór\nPułkownicy - Misją pułkownika jest dbanie o skuteczność swojego oddziału i utrzymywanie wysokiego morale tudzież dyscypliny. Pułkownicy wykonują rozkazy generałów, nakazując podkomendnym odwrót, atak lub zmianę pozycji.\nSzeregowcy - Stan liczebny szeregowych knechtów wynosi około czterystu mężów. Będąc obrońcami wyspy, cieszą się ogromnym szacunkiem ludu, szukającego nieraz wsparcia w konfliktach z władzą. Każdy knecht przydzielony jest do oddziału dowodzonego przez pułkownika.\nFlota wojenna Archolos\nWyspiarski kraj, pozbawiony obrony ze strony morza, jest łatwym kąskiem w oczach potężniejszego wroga. Marynarka Archolos jest ważną jednostką militarną, obejmującą piętnaście wyposażonych fregat, stale patrolujących akweny wokół wyspy. Oprócz walki z piractwem oraz korsarzami, flota zabezpiecza konwoje kupieckie i chroni przed atakami stołeczny port - główne miejsce jej cumowania. Na czele formacji stoi Admirał, oficer ze stopniem generalskim podległy Gubernatorowi. Niezbędne naprawy oraz zaopatrzenie statków fundowane jest ze skarbca stołecznego.\nOstatnio edytowane przez Smutas : 27-10-17 o 18:03.


Czarne półbuty męskie 9085-71 | Sklep online Wojas.pl\nPółbuty męskie 9085-71\nCzarne casualowe męskie półbuty\nJeśli potrzebujesz obuwia, które będzie się nadawało na wiele okazji, to ten model może Cię zainteresować. Wyprodukowano go z kombinacji wytrzymałej na wilgoć czy zabrudzenia skóry licowej oraz dwoiny welurowej. Wygodę podczas ich noszenia zapewnia zastosowanie miękkiej podszewki ze skóry świńskiej. Wzrok przyciąga faktura tych butów w tylnej części obuwia, ponieważ zapiętek wykonano z miękki dwoiny welurowej. Podeszwę, jej wystającą w okolicy pięty część oraz wnętrze buta wykończono w kolorze czerwonym.\nTe dwa wiodące kolory: czarny i czerwony świetnie łączą się z miejskimi oraz casualowym i outfitami. Możesz ubrać niebieskie jeansy albo ciemne szare chinosy oraz jasną koszulę i pójść na spotkanie ze znajomymi w kawiarni albo na spacer po parku.


ROK XVI / nr 1 / 2013\nzakraplacz z nakrętką ø 18 sterylny\npudełko apteczne sterylne 10 ml\npudełko apteczne sterylne 20 ml\npudełko apteczne sterylne 30 ml\npudełko apteczne sterylne 50 ml\npudełko apteczne sterylne 80 ml\npudełko apteczne sterylne 100 ml\npudełko apteczne sterylne 150 ml\nopakowanie do maści ocznych z aplikatorem 5 g sterylne\nKwartalnik, rok XVI / nr 1 / 2013\nPrzed 75 laty polska prasa farmaceutyczna pisała...\nFarmacja Krakowska 1 / 2013\nWysokość składek członkowskich OIA – od 1.07.2012:\nemeryci i renciści, którzy przed 31.03.2012 zakończyli wykonywanie zawodu z racji przejścia na emeryturę lub rentę, są zwolnieni z płacenia składek\nWysokość składek członkowskich OIA – do 30.06.2012:\nkierownicy aptek ogólnodostępnych i hurtowni farmaceutycznych: 65 zł\ninne osoby pełniące kierownicze funkcje na stanowiskach związanych\ni zakładowych: 35 zł\npozostali członkowie Izby (w tym pracujący emeryci i renciści): 20 zł\nemeryci i renciści niepracujący: 5 zł\nok 2013 rozpoczęliśmy spokojniej, bez strajków i protestów.\nPan Minister podpisał nowe listy refundacyjne i – żeby nam się\nnie nudziło – „modyfikacje rozporządzenia w sprawie zmiany\nrozporządzenia w sprawie recept lekarskich”, obowiązujące od 30 grudnia 2012 roku. Trzeba przyznać, że brzmi to zabawnie, ale w konfrontacji\nz rzeczywistością wcale tak nie jest. Moim zdaniem problemy zaczną się\nw maju, kiedy przestaną być ważne recepty z numerem „01”. Będzie można\nwypisywać tylko recepty o numerach rozpoczynających się cyframi „02”.\nPodlegają one obowiązkowi nanoszenia numeru REGON i numeru prawa\nwykonywania zawodu w postaci kodów kreskowych, co nastręcza obecnie\nwielu problemów, bo wydruki kodów nie są zgodne z numerami w postaci\ncyfr. Ponadto recepty na leki narkotyczne będą wystawiane na blankietach\nbiałych zamiast na różowych, będą miały symbol Rpw i unikalny numer\nz zakodowaną informacją, że jest to recepta na tego rodzaju leki. Jestem\ntylko ciekawa, czy wiedzą już o tym osoby fałszujące tego typu recepty.\nWiem, że powstaje nowa komisja, która zajmie się nowelizacją rozporządzenia w sprawie recept lekarskich. Jak jednak zauważyli nasi koledzy\nlekarze, kolejne zmiany powodują taką dezinformację, że nawet Pan Minister nie wie, co jest nowelizowane i który paragraf zostaje zmieniony. Nasza\nwspółpraca z małopolskim oddziałem NFZ trwa i myślę, że będziemy wypracowywać wspólne stanowiska odnośnie do realizacji recept.\nPoczątek roku to także Koncert Noworoczny, który odbył się w Teatrze\nim. Juliusza Słowackiego już po raz piąty. Zaprosiliśmy na niego przedstawicieli samorządu lekarskiego i pielęgniarek, a także adwokatów i prawników. Zaszczycili nas swą obecnością Prezes i Wiceprezes NRA oraz Prezesi\nz innych Izb – Śląskiej, Kieleckiej, a nawet Gdańskiej.\nOdbył się Bal Aptekarza, na którym wręczyłam nagrodę za najciekawsze przebranie – otrzymał ją Pan Prezes Wojciech Świderski z firmy\nNasi koledzy uczestniczyli w zawodach narciarskich w Karpaczu.\nDrugie miejsce wśród kobiet zajęła Ewa Żółtek, a wśród mężczyzn również\ndrugi był Sebastian Janik. Serdecznie gratulujemy! Cieszymy się, że zaistnieliśmy w kolejnej Izbie jako zgrana drużyna.\nZ okazji zbliżających się świąt Wielkiej Nocy życzę Państwu dużo radości i spokoju, spotkań w gronie Rodziny i Przyjaciół, smacznego jajka\nP O R A  K\n . B J\nŚwiąt Wielkanocnych wszystkim członkom\nnaszej Izby Aptekarskiej życzą\nOkręgowa Rada Aptekarska i pracownicy biura OIA\nowy, 2013 rok rozpoczął się dla farmaceutów mniej emocjonująco niż ubiegły. Wobec ciągłych problemów, jakie zawsze\npojawiają się wraz z reformami i nowelizacjami, warto zauważyć parę zmian niewątpliwie pozytywnych.\nNowelizacja rozporządzenia w sprawie recept lekarskich spowodowała, że recepty będzie się realizować szybciej i bez pomyłek przy wpisywaniu\ndanych. Jednak z dobrodziejstwa przepisów będziemy mogli w pełni skorzystać w połowie roku, gdyż wtedy definitywnie stracą ważność stare druki\nZniesienie ograniczenia wieku dla kierowników aptek może poprawić sytuację wielu farmaceutów w wieku emerytalnym, którzy w związku\nz przepisem ustawowym musieli rezygnować z pełnienia funkcji kierowniczej we własnej aptece, mimo że stan zdrowia pozwalał im na dalszą pracę.\nWejście w życie przepisów zobowiązujących podmioty prowadzące\ndziałalność leczniczą do tworzenia apteki szpitalnej lub działu farmacji\naptecznej jest szansą na zwiększenie zatrudnienia farmaceutów. Należy też\nmieć nadzieję, że wiedza tych farmaceutów będzie należycie wykorzystana\nw celu poprawy ekonomii w szpitalu w zakresie wydatków na leki.\nObecny numer biuletynu ma zmieniony charakter, wierzę jednak, że\nkażdy znajdzie w nim coś dla siebie. Czytelnikom „Farmacji Krakowskiej”\nszczególnie polecam działy:\nEdukacja – obszerna informacja, za co i kiedy można otrzymać\nApteki świata – bardzo interesująca informacja o włoskich aptekach-muzeach;\nZ żałobnej karty – wspomnienie o dr Annie Stabrawie, wieloletnim\npracowniku Muzeum Farmacji CM UJ.\nWszystkim Czytelnikom życzę wspaniałych, wiosennych i słonecznych świąt Wielkiej Nocy!\nKraków – „Jesienne Spotkanie z Poezją” w siedzibie Izby. Swoje wiersze\nczytał gość specjalny mgr farm. Krzysztof Kokot\nKraków – „Święto Młodego Wina” w restauracji Papuamu; spotkanie\nzorganizowane przez Koło Enologiczne UJ Kraków. Udział wzięły Prezes\nORA mgr farm. Barbara Jękot oraz Wiceprezes ORA mgr farm. Elżbieta\nKatowice – XVI Okręgowy Zjazd Sprawozdawczo-Wyborczy Śląskiej\nOkręgowej Izby Aptekarskiej. W zjeździe brali udział Prezes ORA\nmgr farm. Barbara Jękot oraz Sekretarz ORA mgr farm. Piotr Zając\n.. Kraków – konferencja naukowa „Apteka Pro Futuro” z wykładem inauguracyjnym Prezes ORA mgr farm. Barbary Jękot\n.. Tarnów – kurs „Opieka farmaceutyczna w astmie oskrzelowej i przewlekłej obturacyjnej chorobie płuc”\n.  Kraków – kurs „Narkotyki i problemy narkomanii w Polsce”\nKraków – I Konkurs Nalewek Własnej Receptury w siedzibie Okręgowej\nIzby Lekarskiej. Konkurs zorganizowany wspólnie przez OIA w Krakowie oraz krakowską OIL\nWarszawa – konferencja NIA i Grupy Farmaceutycznej Unii Europejskiej „Strategia Europejskiej Farmacji Aptecznej”. Udział w konferencji\nwzięła Prezes ORA mgr farm. Barbara Jękot\nKraków – uroczyste posiedzenie ORA\n.. Kraków – spotkanie opłatkowe Rady Wydziału Farmaceutycznego UJ CM\nw Muzeum Farmacji. Z ramienia Izby w spotkaniu uczestniczyła Prezes\nCzęstochowa – uroczyste obchody dwudziestolecia częstochowskiej OIA.\nW uroczystościach wzięła udział Prezes mgr farm. Barbara Jękot\nKraków – spotkanie z okazji Świąt Bożego Narodzenia w Collegium\nMedicum UJ. Udział wzięła Prezes ORA mgr farm. Barbara Jękot\n–.. Warszawa – posiedzenie Prezydium NRA\nKraków – Małopolskie Spotkanie Opłatkowe w Teatrze im. Juliusza\nSłowackiego. W uroczystości wzięła udział Prezes ORA mgr farm.\nKraków – spotkanie w sprawie perspektyw prowadzenia opieki farmaceutycznej w aptekach ogólnodostępnych. Udział wzięły dr hab. Agnieszka Skowron, prezes ORA mgr farm. Barbara Jękot oraz członek\nPrezydium ORA mgr farm. Joanna Machalska\nKraków – spotkanie z przedstawicielami NFZ w Krakowie: Dyrektor\nBarbarą Bulanowską, z-cą Dyrektora ds. Medycznych Moniką Jezierską-Kazberuk oraz naczelnikiem Wydziału Gospodarki Lekami Izabelą\nObarską. OIA reprezentowali prezes ORA mgr farm. Barbara Jękot,\nwiceprezes ORA mgr farm. Jerzy Jasiński i mecenas Janusz Brol\nKraków – posiedzenie Komisji Kwalifikacyjnej na specjalizację z farmacji aptecznej. W pracach Komisji wzięli udział: prezes ORA mgr farm.\nBarbara Jękot oraz wiceprezes ORA mgr farm. Jerzy Jasiński\nKraków – Koncert Noworoczny Aptekarzy w Teatr im. Juliusza Słowackiego\nTarnów – uroczyste otwarcie (po modernizacji) Oddziału Pulmonologii i Alergologii w Specjalistycznym Szpitalu im. E. Szczeklika w Tarnowie. W uroczystości wziął udział wiceprezes ORA mgr farm. Jerzy\nKraków – spotkanie przedstawicieli ORA z władzami Wydziału Farmaceutycznego UJ w sprawie staży w aptekach, portali edukacyjnych\ni standardów kształcenia ciągłego. Udział wzięli Dziekan prof. dr hab.\nJan Krzek, prof. Barbara Filipek, dr hab. Agnieszka Skowron oraz dr hab.\nJacek Sapa. ORA reprezentowali: prezes ORA mgr farm. Barbara Jękot,\nwiceprezes ORA mgr farm. Elżbieta Rząsa-Duran, wiceprezes ORA\nKraków – kurs „Opieka farmaceutyczna w astmie oskrzelowej i przewlekłej obturacyjnej chorobie płuc”\nKraków – konferencja naukowo-szkoleniowa zorganizowana przez OIA\ni firmy Miralex i PNN Pharmaceuticals\nak wiadomo, ustawa Prawo farmaceutyczne1 (art. 89e) stanowi,\nże farmaceuci wykonujący zawód zobowiązani są do podnoszenia\nkwalifikacji zawodowych przez uczestnictwo w ciągłych szkoleniach w celu aktualizacji posiadanego zasobu wiedzy oraz stałego dokształcania się w zakresie nowych osiągnięć nauk farmaceutycznych.\nZasady odbywania szkoleń oraz zasady uzyskiwania punktów edukacyjnych określa rozporządzenie Ministra Zdrowia z 2003 roku w sprawie\nciągłych szkoleń farmaceutów zatrudnionych w aptekach i hurtowniach\nfarmaceutycznych (ze zmianami wprowadzonymi w 2007 roku)2. Rozporządzenie zmieniające wprowadziło m.in. możliwość uzyskiwania punktów\nedukacyjnych również za opiekę nad studentami odbywającymi praktyki\nwakacyjne i staże zawodowe.\nW obecnym stanie prawnym ramowy program szkoleń ciągłych obejmuje zagadnienia z zakresu:\npostępu nauk farmaceutycznych (w szczególności farmakoterapii,\ntechnologii postaci leków, farmacji aptecznej, farmacji szpitalnej,\nfarmacji klinicznej, leku roślinnego, farmakologii, biotechnologii\nfarmaceutycznej, farmakoekonomiki, zdrowia publicznego),\nprawa regulującego wykonywanie zawodu farmaceuty,\nUstawa z 6 września 2001 r. – Prawo farmaceutyczne (j.t. Dz.U. z 2008 r. Nr 45, poz. 271\nRozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 25 czerwca 2003 r. w sprawie ciągłych szkoleń\nfarmaceutów zatrudnionych w aptekach i hurtowniach farmaceutycznych (Dz.U. z 2003 r.\nNr 132, poz. 1238); rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 22 marca 2007 r. zmieniające\nrozporządzenie w sprawie ciągłych szkoleń farmaceutów zatrudnionych w aptekach i hurtowniach farmaceutycznych (Dz.U. z 2007 r. Nr 59, poz. 403).\nnowoczesnych metod zarządzania apteką i hurtownią farmaceutyczną,\nSzkolenia ciągłe realizowane są w pięcioletnich okresach rozliczeniowych. Zaliczenie szkolenia ciągłego polega na uzyskaniu w okresie edukacyjnym 100 punktów edukacyjnych przyznawanych za udział w wybranych\nformach szkolenia, w tym co najmniej 50 punktów edukacyjnych uzyskanych w ramach kursów zakończonych testem (tzw. punkty twarde). Nadmiaru punktów zdobytych w ciągu pięcioletniego okresu szkoleniowego\nnie przenosi się na następny okres edukacyjny.\nOsoby, które uzyskały prawo wykonywania zawodu do 31 grudnia\n2003 roku i wykonują zawód w aptece lub hurtowni farmaceutycznej, mają\njuż za sobą pierwszy pięcioletni okres edukacyjny, który obejmował lata\n2004–2008. Obecnie są w trakcie drugiego okresu edukacyjnego, który rozpoczął się 1 stycznia 2009 roku i trwa do 31 grudnia 2013 roku.\nOsoby, które otrzymały prawo wykonywania zawodu po 2003 roku,\nokres edukacyjny zaczynają od 1 stycznia roku następnego po odebraniu\nprawa wykonywania zawodu. Dla farmaceutów zobowiązanych do przeszkolenia uzupełniającego okres edukacyjny rozpoczyna się od pierwszego dnia miesiąca po odbyciu przeszkolenia. Farmaceuci niewykonujący\nzawodu w Polsce, niezatrudnieni na terenie żadnej izby w kraju nie mają\nobowiązku szkoleniowego według polskich przepisów. Polskie przepisy nie\nprzewidują również możliwości zaliczania do szkolenia ciągłego szkoleń\nodbywanych poza granicami kraju. Wobec powyższego w czasie nieobecności farmaceutów w Polsce zawieszany jest bieg pięcioletniego terminu\nszkolenia, począwszy od dnia złożenia oświadczenia o zaprzestaniu wykonywania zawodu w kraju.\nPodjęcie szkolenia po powrocie z zagranicy rozpoczyna się w punkcie,\nw którym nastąpiło zawieszenie, bez potrzeby składania wniosków o przedłużenie okresu edukacyjnego. Okres edukacyjny będzie wówczas nadal\ntrwał pięć lat, lecz z przerwą – np. rok, dwa lata czy więcej, tj. przerwą\nrówną okresowi zawieszenia. Podjęcie zawieszonego biegu okresu edukacyjnego następuje z chwilą złożenia na terenie właściwej izby aptekarskiej\noświadczenia o powrocie do wykonywania zawodu farmaceuty wraz z kopią dokumentu potwierdzającego pobyt za granicą lub wykonywanie zawodu farmaceuty za granicą. Zawieszenie okresu edukacyjnego będzie miało\nrównież zastosowanie do osób, które nie wykonują zawodu z innych przyczyn, np. długotrwałej choroby czy urlopu z tytułu sprawowanej opieki nad\ndzieckiem. Osoby, których okres edukacyjny uległ zawieszeniu, rozpoczną\nkolejny okres edukacyjny po zakończeniu okresu wydłużonego3.\nNa uzasadniony wniosek farmaceuty złożony do Prezesa Okręgowej\nRady Aptekarskiej w Krakowie okres edukacyjny może zostać przedłużony (maksymalnie do 24 miesięcy). Prezes ORA w Krakowie przedłuża\nczas trwania okresu edukacyjnego, działając na podstawie § 7 ust. 5 rozporządzenia Ministra Zdrowia w sprawie ciągłych szkoleń farmaceutów\nzatrudnionych w aptekach i hurtowniach farmaceutycznych, w związku\nz § 1 uchwały Nr 10/11/VI ORA w Krakowie4. Jednocześnie zgodnie z § 3\nprzywołanej uchwały przedłużenie okresu edukacyjnego nie jest równoznaczne z opóźnieniem rozpoczęcia lub zawieszeniem początku kolejnego\nokresu edukacyjnego. Wobec powyższego osobę, co do której podjęto decyzję\no przedłużeniu okresu edukacyjnego, obowiązuje równoległe gromadzenie\npunktów w ramach nowego okresu edukacyjnego.\nBiorąc udział w poszczególnych formach szkolenia ciągłego, farmaceuci mogą uzyskiwać punkty według następujących zasad:\n1. Za kursy realizowane metodą wykładów, w tym kursy odbywane w ramach specjalizacji, przysługuje 1 punkt za każdą godzinę\ntrwania kursu, jednak nie więcej niż 25 punktów za cały kurs. Jeżeli\nkursy są zakończone testem, to uczestnik otrzymuje tzw. punkty\n2. Za kursy realizowane metodą internetowych programów edukacyjnych z ograniczonym dostępem przysługuje 1 punkt za 1 godzinę\nkursu (co odpowiada 5 pytaniom rozwiązywanym w teście on-line),\njednak nie więcej niż 25 punktów za cały kurs. Punkty twarde można uzyskać jedynie w przypadku szkoleń przygotowanych przez\ncertyfikowaną jednostkę szkolącą (na naszych internetowych platformach edukacyjnych w portalach [email protected] i e-farmacja każdorazowo dostępna jest informacja, jaki rodzaj punktów przysługuje\npo zaliczeniu testu).\nStanowisko Nr V/4/2010 z dnia 25 marca 2010 r. Naczelnej Rady Aptekarskiej w sprawie\ntrybu rozliczania okresu szkolenia ciągłego dla farmaceutów czasowo niewykonujących\nzawodu (Biuletyn nr V/5/2011 Naczelnej Rady Aptekarskiej).\nUchwała Nr 10/11/VI Okręgowej Rady Aptekarskiej w Krakowie z dnia 29.12.2011 r.\nw sprawie upoważnienia Prezesa ORA do podejmowania decyzji dotyczących przedłużenia\nczasu trwania okresu edukacyjnego.\nW pozostałych niżej wymienionych formach dokształcania przysługują wyłącznie punkty miękkie:\n1. Za przygotowanie i wygłoszenie referatu lub przedstawienie komunikatu albo plakatu na posiedzeniu naukowo-szkoleniowym towarzystwa naukowego, Naczelnej Izby Aptekarskiej lub okręgowej\nizby aptekarskiej przysługuje 5 punktów edukacyjnych, z zastrzeganiem, że z danego tematu punkty zalicza się tylko raz, bez względu\nna liczbę posiedzeń.\n2. Za udział w posiedzeniu naukowo-szkoleniowym towarzystwa naukowego, Naczelnej Izby Aptekarskiej lub okręgowej izby aptekarskiej przysługują 2 punkty edukacyjne.\n3. Za przygotowanie i wygłoszenie referatu lub przedstawienie komunikatu albo plakatu na posiedzeniu na zjeździe, konferencji lub\nsympozjum naukowym przysługuje 10 punktów edukacyjnych oraz\n2 punkty za każdy dzień udziału w zjeździe, konferencji lub sympozjum naukowym (jednak nie więcej niż 10).\n4. Za udział w zjeździe, konferencji lub sympozjum naukowym przysługują 2 punkty za każdy dzień udziału w zjeździe, konferencji lub\nsympozjum naukowym (jednak nie więcej niż 10).\n5. Za przygotowanie rozprawy doktorskiej lub habilitacyjnej przysługuje 50 punktów (wpisywane do karty szkolenia wydanej w okresie,\nw którym uzyskano tytuł).\n6. Za zdanie egzaminu specjalizacyjnego przysługuje 30 punktów\n(wpisywane do karty szkolenia wydanej w okresie, w którym uzyskano tytuł).\n7. Za samokształcenie, w tym opublikowanie jako autor lub współautor:\nksiążki naukowej – przysługuje 50 punktów edukacyjnych;\nksiążki popularnonaukowej – przysługuje 20 punktów edukacyjnych;\nartykułu naukowego oryginalnego – przysługuje 15 punktów\nartykułu o charakterze poglądowym – przysługuje 10 punktów\nartykułu popularnonaukowego, programu multimedialnego lub\nkomunikatu z badań naukowych – przysługuje 5 punktów edukacyjnych.\n8. Za tłumaczenie książki lub artykułu z zakresu objętego tematyką\nszkoleń ciągłych przysługuje według rozporządzenia 50% z liczby\npunktów przysługujących za publikacje napisane samodzielnie.\nW wypadku ułamkowych wielkości punktów ORA w Krakowie\nbędzie zaliczać punkty zaokrąglane w górę do pełnej liczby (wobec\nbraku rozstrzygnięcia w rozporządzeniu).\n9. Za sprawowanie opieki nad studentem odbywającym sześciomiesięczny staż w aptece przysługuje 1 punkt za każdy miesiąc\nsprawowania opieki nad jednym studentem (nie więcej jednak niż\n18 punktów za cały okres edukacyjny).\n10. Za pełnienie funkcji kierownika specjalizacji przysługuje 5 punktów edukacyjnych za każdy rok sprawowania specjalizacji (nie\nwięcej niż 15 punktów za jedna osobę).\n11. Za sprawowanie opieki nad osobami odbywającymi obowiązkowe\nprzeszkolenie uzupełniające lub obowiązkowe praktyki wakacyjne\nw trakcie studiów przysługuje 1 punkt za każdy miesiąc sprawowania opieki (nie więcej niż 6 punktów za wszystkie osoby w danym roku).\nPunkty edukacyjne za udział w kursach realizowanych w formie wykładów, kursach internetowych, przygotowanie i wygłoszenie referatu,\nprzedstawienie komunikatu, plakatu lub udział w posiedzeniu naukowo-szkoleniowym towarzystwa naukowego, Naczelnej Izby Aptekarskiej lub\nokręgowej izby aptekarskiej przyznawane są na podstawie zaświadczenia\n(certyfikatu) wydanego przez jednostkę szkolącą, określającego temat, liczbę godzin szkolenia i liczbę oraz rodzaj punktów edukacyjnych.\nPunkty za kursy odbywane w ramach specjalizacji zaliczane będą na\npodstawie certyfikatów wydanych przez jednostkę szkolącą.\nPunkty edukacyjne za przygotowanie i wygłoszenie referatu lub przedstawienie komunikatu albo plakatu na posiedzeniu na zjeździe, konferencji\nlub sympozjum naukowym oraz za udział w nich przyznawane będą na\npodstawie zaświadczenia (certyfikatu) wydanego przez organizatora kongresu, konferencji lub sympozjum naukowego.\nPozostałe formy szkolenia potwierdzane będą po okazaniu dokumentów określonych w uchwale ORA w Krakowie5. Wykaz tych dokumentów\noraz szczegółowe informacje na ten temat znajdują się na stronie internetowej Okręgowej Izby Aptekarskiej w zakładce „Szkolenia i konferencje”.\nUchwała nr 01/01/VI Okręgowej Rady Aptekarskiej w Krakowie z dnia 31 stycznia 2013 r.\nw sprawie określenia dokumentów potwierdzających udział farmaceutów w innych formach\nWszystkie formy szkoleń należy wpisywać do Karty ciągłego szkolenia\nfarmaceuty, którą osoba rozpoczynająca szkolenie może odebrać w biurze\nOIA w Krakowie. Karta wraz z wpisami jest podstawą do zaliczenia okresu\nedukacyjnego. W momencie zebrania dostatecznej liczby punktów edukacyjnych wypełnioną Kartę ciągłego szkolenia należy przedłożyć w biurze\nOIA w Krakowie wraz z zebranymi certyfikatami i zaświadczeniami. OIA\nna podstawie tych dokumentów dokona zaliczenia ciągłego szkolenia i wyda Kartę na nowy okres edukacyjny.\nInformacja o dopełnieniu lub niedopełnieniu obowiązku ciągłego\nszkolenia zostaje umieszczona w prowadzonym przez OIA rejestrze farmaceutów.\nNiedopełnienie wynikającego z art. 89a ustawy Prawo farmaceutyczne obowiązku podnoszenia kwalifikacji przez farmaceutę może stanowić\nprzesłankę wystawienia negatywnej opinii OIA w przypadku ubiegania się\no stanowisko kierownika apteki lub hurtowni farmaceutycznej.\nW 2013 roku kończy się drugi okres edukacyjny dla osób, które skończyły studia przed 2004 rokiem, a pierwszy dla absolwentów UJ z 2008 roku.\nWszystkich, którzy jeszcze nie uzyskali kompletu punktów, już dziś namawiamy do odwiedzenia naszej strony internetowej, gdzie w zakładce\n„Szkolenia i konferencje” znajdują się informacje o kursach stacjonarnych\ni internetowych organizowanych przez naszą Izbę.\n . . B P\nP K N-S ORA\n . E R-D\nprzyjemnością przyjęliśmy zaproszenie Śląskiej Izby Aptekarskiej do wzięcia udziału w biegu farmaceutów na 7 oraz 21 km\nw ramach Silesia Półmaratonu i kibicowania jego uczestnikom.\nBieg odbył się 7 października 2012 roku w Parku Śląskim w Chorzowie.\nPółmaraton Silesia ma już długą tradycję i z każdym rokiem dołączają\ndo niego kolejne grupy biegaczy. W tym roku obecni byli nie tylko farmaceuci, ale także lekarze i pracownicy Wydziału Teologicznego Uniwersytetu Śląskiego.\nGdy wyjeżdżaliśmy z Krakowa, siąpił lekki deszczyk. Na Śląsku deszcz\nstawał się coraz mocniejszy. Start odbywał się w czasie regularnej ulewy.\nNie zniechęciło to uczestników półmaratonu. Ponad 1000 osób w strugach\ndeszczu walczyło o jak najlepsze miejsca. Zawodnicy byli znacząco zróżnicowani pod względem wieku – od nastolatków do „mocno dojrzałych”.\nW grupie farmaceutów na linii startu stanęło 24 zawodników, w tym\n3 osoby z naszej Izby Aptekarskiej. Mimo fatalnych warunków atmosferycznych wszystkim zawodnikom udało się dobiec do linii mety. Każdy\nuczestnik otrzymał pamiątkowy medal, a najlepsi puchary i statuetki ufundowane przez Prezesa Śląskiej Izby Aptekarskiej. Nagrody wręczali: Wiceprezes Rady Śląskiej Izby Aptekarskiej dr farm. Stanisław Piechura oraz\nPrezes Okręgowej Rady Aptekarskiej w Krakowie mgr farm. Barbara Jękot.\nZ przyjemnością informujemy, że przedstawiciele naszej Izby uplasowali się na wysokich miejscach. W kategorii biegu mężczyzn na 7 km trzecie\nmiejsce zajął mgr Jerzy Lelito (wynik 31 min. i 6 sek.), natomiast w kategorii\nbiegu mężczyzn na 21 km mgr Adam Onik z czasem 1 godz. 48 min. i 57 sek.\nbył czwarty, a dr Sebastian Polak piąty z czasem 1 godz. 52 min. i 27 sek.\nSerdecznie gratulujemy zawodnikom doskonałych wyników.\nAtmosfera podczas zawodów zarówno wśród zawodników, jak i kibiców była wspaniała. Farmaceuci jeszcze raz udowodnili, że mają różne talenty, są wytrzymali, uparci i w każdych warunkach potrafią sobie poradzić.\n . M L\n10 listopada 2012 roku w lokalu Okręgowej Izby Aptekarskiej w Krakowie odbyło się Jesienne Spotkanie z Poezją. Wzięli w nim udział zarówno członkowie Klubu Seniora, jak i młodzi entuzjaści twórczości naszego\nkolegi mgr. farm. Krzysztofa Kokota. Było nam niezmiernie miło, że nasze\nzaproszenie przyjęli mgr farm. Barbara Sanowska oraz Prezes Śląskiej Izby\nAptekarskiej dr n. farm. Piotr Brukiewicz. Choć spotkanie odbyło się w kameralnym gronie, dla wszystkich uczestników stanowiło niezapomniane\nNasz gość specjalny, mgr farm. Krzysztof Kokot, opowiadał, jak powstał ostatni tomik jego poezji, zatytułowany Haiku time1. Mogliśmy się\ndowiedzieć, na czym polega ta forma literacka i jaka jest jej historia. Haiku\nwywodzi się z Japonii, a za jego twórcę uważany jest Matsuo Bashō. Obecnie haiku przeżywa swój renesans i znajduje zwolenników nie tylko w Japonii, ale także wielu innych krajach, również w Polsce, czego dowodem jest\nwłaśnie tomik Haiku time.\nAutor zdradził, co było inspiracją do napisania wielu haiku. Obecny\ntomik powstał z chęci dotarcia do jak największej liczby odbiorców na całym świecie. Dlatego też Krzysztof zaprosił do współpracy kolegów z zagranicy tworzących tę formę literacką, którzy przetłumaczyli jego utwory na\nWiersze z wcześniejszych tomików oraz haiku w różnych językach czytał autor, farmaceuci obecni na spotkaniu i młodzi aktorzy z Państwowej\nWyższej Szkoły Teatralnej w Krakowie. Słuchając wierszy Krzysztofa, jak\nzawsze podziwiałam jego umiejętność obserwacji otaczającego świata i skomentowania go z właściwym sobie humorem. Na zakończenie uczestnicy\nspotkania mogli otrzymać wpis pamiątkowy autora w tomiku Haiku time.\nK. Kokot, Haiku time, Kontekst, Poznań 2012.\nKrzysztof Kokot (1949), urodzony w Katowicach, magister farmacji,\nukończył Akademię Medyczną w Krakowie. Mieszka w Nowym Targu,\ngdzie wspólnie żoną prowadzi rodzinną aptekę. Jest autorem tomików poezji Daj mi talent (2009), Bez recepty (2010) i Dmuchawce (2011).\nHaiku tworzy od 2009 roku. Jest laureatem polskich i międzynarodowych konkursów. W 2009 i 2013 roku otrzymał wyróżnienie na największym światowym konkursie haiku w Japonii. Jego haiku tłumaczone\nbyły na prawie wszystkie języki europejskie, a także na arabski, hebrajski\ni filipiński tagalog.\nTomik Haiku time, wydany nakładem wydawnictwa Kontekst, jest\nrównież do nabycia w biurze Okręgowej Izby Aptekarskiej w Krakowie.\n14 stycznia 2013 roku w Teatrze im. Juliusza Słowackiego w Krakowie\nodbył się piąty już Koncert Noworoczny Aptekarzy. Tegoroczna impreza,\npodobnie jak w latach ubiegłych, zorganizowana została przez okręgowe\nrady aptekarskie z Warszawy i Krakowa. Głównym pomysłodawcą scenariusza był dyrektor biura ORA w Warszawie.\nMały jubileusz sprawił, że zainteresowaliśmy koncertem nie tylko grono aptekarzy. Nasze zaproszenie na koncert przyjęli przedstawiciele Sejmu\ni Senatu, władz miasta Krakowa i województwa małopolskiego, przedstawiciele Naczelnej Rady Aptekarskiej i okręgowych izb aptekarskich, reprezentanci korporacji samorządowych lekarzy, pielęgniarek i położnych, adwokatów i radców prawnych, władze Wydziału Farmaceutycznego UJ CM,\nprzedstawiciele małopolskiego oddziału Narodowego Funduszu Zdrowia,\nGości w Teatrze im. Juliusza Słowackiego przywitała prezes ORA\nw Krakowie mgr farm. Barbara Jękot wraz z jednym z głównych sponsorów, Wojciechem Świderskim, prezesem firmy Farmina sp. z o.o.\nPrezes podziękowała sponsorom, którzy przyczynili się do organizacji koncertu. Bardzo miłym akcentem było wystąpienie dyrektora Domu\nPomocy Społecznej im. L. i A. Helclów w Krakowie z podziękowaniami za\nupominki przekazane przez sponsorów dla pensjonariuszy DPS.\nZarówno miejsce, jak i plejada znakomitych solistów operowych zagwarantowały uczestnikom niezapomniane wrażenia. Recenzję koncertu\nzamieszczamy w tym numerze biuletynu.\no rocznej przerwie Okręgowa Rada Aptekarska w Krakowie\nzorganizowała IV Bal Karnawałowy Aptekarzy, który zgromadził 9 lutego 2013 roku w hotelu Aspel w Krakowie blisko\n80 osób – aptekarzy, ich przyjaciół i znajomych. Bardzo liczną grupę stanowili przedstawiciele krakowskiej firmy Farmina wraz z Prezesem Zarządu\nPanem Wojciechem Świderskim z małżonką. Po raz pierwszy Bal Aptekarzy Okręgowej Izby Aptekarskiej w Krakowie miał dodatkowo aspekt\ncharytatywny. Podczas zakupu biletów w biurze OIA, jak również przed\nsamym balem można było nabyć maski karnawałowe. Udało się zebrać\nkwotę ponad 500 PLN, która zasiliła fundację „Bo Cię Kocham”. Wszystkim bardzo dziękujemy!\nOkoło godziny 20.30 Prezes ORA Pani Barbara Jękot dokonała oficjalnego otwarcia balu, życząc wszystkim przybyłym uczestnikom wspaniałej\nzabawy i niezapomnianych wrażeń. Po otwarciu obsługa zaserwowała kolację i deser. Ciepły posiłek, jak również obficie zaopatrzony w wędliny, sałatki i napoje szwedzki stół dodały uczestnikom sił potrzebnych do tańców\nOrganizatorzy zostawili uczestnikom wolną rękę w kwestii ubioru.\nObowiązywały stroje wieczorowe, ale bardzo mile widziane były maski\ni przebrania karnawałowe. Na bal przybyli m.in. dostojni dworzanie i liczni\npiraci. Za najlepsze przebranie jury i uczestnicy uznali kreację Prezesa WojFarmacja Krakowska 1 / 2013\nciecha Świderskiego, który w przebraniu Park Jae-Sanga (PSY) znakomicie\nzatańczył utwór Gangnam Style. W nagrodę otrzymał czekoladowy upominek z napisem „IV Bal Aptekarzy”, ufundowany przez prezes OIA. Do\ntańca, już po raz czwarty, najsłynniejsze przeboje estradowe, dyskotekowe\ni południowe grał zespół GrandBand. W przerwach pomiędzy setami muzycznymi mogliśmy podziwiać pokaz tańców latynoamerykańskich w wykonaniu brazylijskiej tancerki. Uczestnicy na zaproszenie lidera zespołu,\nPana Mariusza Pudlika, mogli również spróbować swoich umiejętności wokalnych. Usłyszeliśmy m.in. przebój Czarne oczy w wykonaniu Pani Prezes\nWszystkim uczestnikom balu serdecznie dziękujemy za przybycie oraz\nudaną zabawę. Mamy nadzieję, że kolejny bal, w przyszłym karnawale,\nzgromadzi nas jeszcze więcej.\n . A D\nW  \nAntygrypiny kończą się zapasy\nsyropy jakby lekko przykurzone\ni bez kruszyny można iść na stronę\ni „bayeruje” wszystkich dookoła\nchoć rozespane jeszcze ma powieki\njuż pastelami delikatnie woła\nsartany cugli utrzymać nie mogą\nklaritro-zyrtki czują już leszczyny\nwapno przynosi ulgę jakże błogą\npo sildenafilu pięknieją dziewczyny\nsłońce zagląda przez apteczne szyby\nkłują po oczach modne suplementy\nBiały Fartuszku nie zdziwię się gdybyś\npoczuła zapach rumianku i mięty\nKrzysztof Kokot, wiosna 2013\nPoczątek roku z muzyką\nd ponad ćwierć wieku telewizyjne transmisje noworocznego\nkoncertu Wiedeńskich Filharmoników pokazują polskim\nwidzom, jak można radośnie, bo w takt uroczej muzyki\nStraussów, świętować nowy rok. Nic więc dziwnego, że grono naśladujące\nbywalców Złotej Sali wiedeńskiego Musikverein jest u nas coraz większe.\nOd pięciu lat na koncertach noworocznych spotykają się członkowie okręgowych izb aptekarskich w Warszawie i Krakowie. Koncert organizują\nwspólnie, a dwie jego odsłony odbywają się w prestiżowych wnętrzach obu\nmiast. W 2013 roku warszawska edycja koncertu noworocznego odbyła się\n13 stycznia w Filharmonii Narodowej. Dzień później w Teatrze im. Juliusza\nSłowackiego słuchali muzyki krakowscy farmaceuci. Uczestniczyłam w tym\ndrugim koncercie i choć obserwowałam już wiele podobnych imprez, to\nprzecież ta „aptekarska” wyróżniała się na ich tle.\nPo pierwsze organizatorzy starannie skonstruowali program koncertu,\nzadbali o jego należytą dramaturgię i zaprosili do udziału w nim artystów\nróżnych pokoleń, dla których wspólnym mianownikiem były: ciekawy gatunek głosu, dobry warsztat i duża muzykalność.\nWiększość noworocznych programów koncertowych oscyluje wokół\nprzebojów operetkowych i musicalowych. I tu ich nie zabrakło, podobnie\njak pieśni neapolitańskich, ale główny trzon repertuaru stanowiły piękne\narie i ansamble operowe, także te niecieszące się u nas popularnością, jak\nchoćby pełen humoru męski duet ze Sprzedanej narzeczonej Bedřicha Smetany, nastrojowa barkarola z Opowieści Hoffmanna Jacquesa Offenbacha\nczy wirtuozowskie koloraturowe kuplety głównej bohaterki zapomnianej\nopery Manon Daniela Aubera. Tego waloru poznawczego noworocznego\nkoncertu nie sposób przecenić.\nPo drugie, w wymienionych utworach, a także w ogólnie znanych\nfragmentach oper Bizeta, Moniuszki, Rossiniego i Verdiego słuchaliśmy\nwładającej ładnym sopranem koloraturowym Grażyny Mądroch (wybornie\nw jej wykonaniu zabrzmiał m.in. Słowik Alabiewa), a także zyskującej coraz\nwiększy rozgłos Iwony Sochy, obdarzonej pięknym w barwie sopranem.\nTo Iwona Socha i Lilianna Zalesińska wprowadziły słuchaczy w nastrój\nromantycznego rozmarzenia wspomnianą barkarolą. Lilianna Zalesińska\nbardzo dobrze oddała też miłosne emocje jednej z najpiękniejszych arii\nmezzosopranowych w całej historii opery, czyli w słynnej arii Dalili z opery\nSamson i Dalila Camille’a Saint-Saënsa. Tenor Tadeusz Szlenkier z blaskiem\ni uczuciem zaśpiewał słynną „arię z kwiatkiem” Don Josego z Carmen Bizeta. Także tenor Dariusz Stachura porywał w arii Kalafa z Turandot Pucciniego. Do Ryszarda Morki, prezentującego się w repertuarze basowym,\nmiałam zastrzeżenia, gdy rozmijał się z rytmicznym akompaniamentem\norkiestry w arii Skołuby ze Strasznego dworu, ale zapomniałam o nich,\nsłuchając poruszającego wykonania pieśni Missisipi z filmowego musicalu\nStatek komediantów Jerome’a Kerna.\nTych wszystkich pozytywnych doznań nie byłoby, gdyby nie towarzysząca śpiewakom Orkiestra Symfoniczna Filharmonii Zabrzańskiej pod\ndyrekcją Sławomira Chrzanowskiego, grająca z wielkim wyczuciem i wrażliwością muzyczną. Ważnym elementem aparatu wykonawczego był także\nchór Resonans Con Tutti przygotowany przez Marię Kroczek oraz Arlenę\ni Waldemara Gałązków. Jego walory można było ocenić w słynnym Va,\npensiero z Verdiowskiego Nabucca. Szkoda tylko, że orkiestra i chór nie\nzostały bardziej wysunięte w stronę publiczności, bo było na to miejsce.\nUmieszczenie ich w głębi sceny zabrało obu zespołom nieco mocy i blasku.\nPo trzecie, prowadzenie wieczoru powierzono Tomaszowi Szuranowi,\nktóry potrafił połączyć konferansjerską lekkość z wiedzą merytoryczną.\nZ jego krótkich, treściwych zapowiedzi słuchacze mogli się wiele dowiedzieć na temat prezentowanych utworów i samych wykonawców, a ubarwiające je dowcipy miały swe uzasadnienie i zachowywały należyty poziom.\nPodobnie zresztą śpiewający artyści w lekkim zaznaczaniu sytuacji wykonywanych fragmentów operetkowych nie wpadali w farsowość, co często\nsię na tego typu imprezach zdarza.\nPo czwarte wreszcie, olbrzymim walorem tego koncertu była publiczność chcąca się bawić w rytm znanych przebojów, ale przecież otwarta\ntakże na nowości i bezbłędnie stopniująca swe owacje w zależności od artystycznych doznań płynących ku niej z estrady.\nSłuchając artystów i obserwując odbiorców ich sztuki wypełniających\nszczelnie teatralną salę, cieszyłam się, że dobra muzyka wciąż jest ludziom\npotrzebna. Oby jak najwięcej podobnych koncertów!\nAutorka, której serdecznie dziękujemy za tekst o naszym Koncercie, jest znaną\nrecenzentką i publicystką muzyczną, od lat związaną z życiem muzycznym Krakowa.\nW czasie pracy psychoterapeutycznej angażuję swoją profesjonalną\nwiedzę i doświadczenie kliniczne.\nDbam o atmosferę zaufania oraz stworzenie Pacjentom optymalnych\nwarunków do pracy nad sobą i wprowadzania zmian w życiu.\n…Dlatego tak wiele osób docenia Pracownię Psychoterapii INVENI.\nPracownia Psychoterapii INVENI\nKrakowski ośrodek oferujący psychoterapię indywidualną osobom dorosłym,\nposzukującym pomocy w zakresie swojego funkcjonowania psychicznego.\nPaństwa Pacjentom oferujemy:\nPorady i konsultacje psychoterapeutyczne – przeznaczone dla osób poszukujących\nkonkretnych informacji w związku z przeżywanymi wątpliwościami czy emocjonalnymi\nPsychoterapię indywidualną – formę pomocy i leczenia problemów psychologicznych.\nPsychoterapia umożliwia pracę nad objawami psychopatologicznymi, emocjonalnymi\ntrudnościami, czy doświadczanymi ograniczeniami w rozwoju osobistym i relacjach\nFarmaceutom umożliwiamy skorzystanie z:\nWarsztatów i szkoleń z zakresu psychologicznych podstaw pracy z pacjentem.\nKonsultacji indywidualnych w sytuacjach podejrzenia syndromu wypalenia\nPracowni Psychoterapii INVENI\ntrudności w związkach zaburzenia osobowości\nkryzys emocjonalny fobie zaburzenia odżywiania\nINVENI Pracownia Psychoterapii\nodbył się po raz piąty\nOd lewej stoją: Grzegorz Kucharewicz (Prezes NRA), Jerzy\nJasiński (Wiceprezes ORA w Krakowie), Barbara Jękot (Prezes\nORA w Krakowie), Wojciech Świderski (prezes firmy Farmina\nFot. Sybilla Walczyk\nIwona Socha (sopran) i Dariusz Stachura (tenor)\nFot. Piotr Jękot\nOd lewej stoją: Lilianna Zalesińska (mezzosopran),\nRyszard Morka (bas), Iwona Socha (sopran), Dariusz\nStachura (tenor), Grażyna Mądroch (sopran koloraturowy), Tadeusz Szlenkier (tenor)\n9 lutego 2013 r. w hotelu Aspel odbył się\nIV Bal Karnawałowy Aptekarzy\nzorganizowany przez ORA w Krakowie\nFot. Bogusław Jękot\nApteka-muzeum w Parmie\nytwory minionych cywilizacji zgromadzone w muzeach,\nkościołach i pałacach włoskich miast niewątpliwie należą\ndo jednych z najcenniejszych i najpiękniejszych. Podobnie\njest w przypadku aptek. Wiele z nich ma wielosetletnią tradycję, tak jak\njedna z najstarszych aptek włoskich, znajdująca się przy głównym placu\nw Parmie, w północnym regionie Włoch zwanym Emilia-Romania.\n . P O\nMuzea aptekarskie we Włoszech\nWłoskie aptekarstwo ma bogatą historię. Właśnie na terenie Italii najwcześniej w Europie powstały ośrodki i miały miejsca wydarzenia kluczowe\nw historii naszego zawodu. Można wymienić chociażby najstarszą europejską szkołę medyczną w Salerno (region Kampania), najstarszą europejską\nfarmakopeę, Ricettario Fiorentino, wydaną we Florencji 1498 roku (region\nToskania) czy też ustawy medyczne władcy sycylijskiego Fryderyka II zamieszczone w Nowych Konstytucjach z 1240 roku, które po raz pierwszy\nrozdzielały zawody medyka i aptekarza. Mimo to studenci farmacji we\nWłoszech nie mają możliwości studiowania przedmiotu historia farmacji,\na muzea aptekarstwa, jeśli istnieją, są wynikiem prywatnej inicjatywy bądź\ntworzą integralną część muzeów narodowych. Powstawaniu prywatnych\nmuzeów-aptek sprzyja długa tradycja aptek przez wiele lat pozostających\nw rękach jednej rodziny. Takie zabytkowe prywatne apteki istnieją chociażby w Wenecji (apteka Santa Fosca w dzielnicy Cannaregio) czy we Bolonii\n(apteka Toschi). Niejednokrotnie właścicielami zabytkowych mebli i naczyń aptecznych stają się instytucje państwowe. Tak jest w przypadku zbiorów znajdujących się w weneckim muzeum Ca’Rezzonico (przeniesionych\nz prywatnej apteki Ai Due San Marchi), czy też zabytkowej apteki Santa\nFina w Muzeum Archeologicznym w San Gimignano (region Toskania).\nPodobnie jest z apteką św. Jana Ewangelisty (San Giovanni Evangelista)\nw Parmie, zakupioną z końcem XIX wieku przez państwo włoskie.\nApteka św. Jana Ewangelisty\nPierwsze wzmianki na temat istnienia ogólnodostępnej apteki (la pubblica spezieria) w zespole klasztornym benedyktynów pod wezwaniem\nśw. Jana Ewangelisty (San Giovanni Evangelista) w Parmie pojawiają się\nw dawnych kronikach w 1201 roku. Możliwe jednak, że początki istnienia\nplacówki dystrybuującej leki w tym miejscu sięgają jeszcze dalej. Sam zakon\nparmeński został ufundowany przez Sigifreda II w 981 roku po Chrystusie.\nApteka jest uznawana za jedną z najstarszych włoskich aptek publicznych\ni została założona prawdopodobnie pomiędzy czasem fundacji klasztoru\na 1201 rokiem. Obecny układ pomieszczeń aptecznych pochodzi z początków XVI wieku i wiąże się z renowacją budynków klasztornych i budową\nnowego kościoła św. Jana Ewangelisty. Apteka składa się z trzech rozmieszczonych liniowo pomieszczeń i niewielkiego laboratorium, przylegającego\ndo pierwszego z nich, z którego niegdyś schodziło się do piwniczki. Współczesną aranżację wraz z meblami datuje się na przełom XVI i XVII wieku,\nnatomiast samo rozplanowanie wejść i funkcja poszczególnych sal uległy\nzmianie w 1766 roku. Mniej więcej w tym czasie ukazał się dekret papie-\nApteka św. Jana w Parmie. Sala moździerzy\nŹródło: fotografie na s. 29–33 wykonała Paulina Oszajca.\nski zakazujący aptekom zakonnym dystrybucji leków osobom świeckim,\ndlatego benedyktyni musieli sekularyzować swoją aptekę, by uniknąć jej\nzamknięcia. W związku z tym przejście z apteki do zakonu zostało zamurowane, a architekci pozostawili jedynie niewielkie okratowane okienko,\nktóre umożliwiało przekazywanie leków przeznaczonych dla duchownych.\nW drugiej części apteki otwarto przejście dla świeckich klientów i w tym\nmiejscu znajduje się ono do dzisiaj. W 1667 roku aptekę prowadził zakonnik ojciec Angelico, który miał do pomocy brata Gregorio, Giovanni\nMaria oraz Lorenzo. W 1750 roku aptekę prowadzili już aptekarze świeccy:\nnajpierw Antonio Gardoni, który następnie przekazał sklep w zarząd Giuseppe Paganiemu. Kolejnym aptekarzem, któremu zakonnicy wynajęli pomieszczenia, był Luigi Gardoni. W 1820 roku apteka trafia w ręce jego syna,\nFerdinanda. W 1881 roku apteką zarządzał wnuk Luigiego, także Luigi, po\nktórego śmierci działalność apteki została czasowo wstrzymana. W lipcu\n1896 roku państwo zakupiło pomieszczenia apteczne, które wyremontowano i odrestaurowano, a następnie otwarto dla publiczności w 1951 roku.\nW zabytkowych wnętrzach zgromadzono kolekcję moździerzy, waz i innych utensyliów aptecznych, pochodzących między innymi z prywatnych\nJak wspomniano, apteka składa się z trzech głównych pomieszczeń\ni przyległego laboratorium. W pierwszej sali, zwanej „salą ognia” (La sala del\nfuoco) ze względu na obecność kominka, znajdują się lady apteczne, osiemnastowieczne wagi z odważnikami uformowanymi według dawnych miar\naptekarskich: drachm (3,30 grama) i skrupułów (1,10 grama). Pomieszczenie podzielone jest na dwie części przez ladę i pełniło niegdyś funkcje sali\nekspedycyjnej. Dziewiętnastowieczny wygląd tego pomieszczenia odzwierciedlił na jednym z obrazów (pt. La farmacia di San Giovanni) malarz Luigi\nMarchesi (1825–1862). Nad kominkiem, obecnie zamurowanym, umieszczono łaciński napis Quoque suum brumae et medicamen ab igne. W tej sali\nznajduje się także inskrypcja związana z odnowieniem pomieszczeń przez\naptekarza Ferdinanda Gardano w 1820 roku (omni opere conclavia expolita Ferdinando Gardano pharmacis condendis doctore Anno MDCCCXX).\nRegały z półkami z drewna orzechowego, pierwotnie lakierowane jasnym\nlakierem, wypełniono oryginalnymi siedemnastowiecznymi wazami typu\nalbarella z malowanej majoliki. Na naczyniach znajduje się przedstawienie\nApteka św. Jana w Parmie. Sala moździerzy. W tle widoczna sala ekspedycyjna zwana\norła, symbolu św. Jana Ewangelisty, a więc i samego klasztoru. Po lewej\nstronie znajduje się gipsowe popiersie Leonida Gardoniego, syna Ferdinanda, autorstwa dziewiętnastowiecznego artysty Ignazia Affanniego. Również\nponad przejściem do następnego pomieszczenia, zwanego „salą moździerzy” (La sala dei mortai) albo „salą mistrzów medycyny antycznej” (La sala\ndei maestri della medicina antica), znajduje się piękny, rzeźbiony w drewnie\nwizerunek orła. Meble w kolejnej sali utrzymano w stylu późnego manieryzmu, dobrze komponującego się z lakierowanymi framugami drzwi i okien.\nNa półkach znajdują się wazy apteczne, majolikowe bądź porcelanowe, pochodzące z różnych manufaktur i datowane na XVIII i XIX wiek. Prezentowane na wystawie marmurowe i brązowe moździerze datuje się na XVII\ni XVIII wiek. W dawnych inwentarzach aptecznych wymieniono poza\nmarmurowymi i brązowymi także moździerze kamienne oraz wykonane\nz drewna, marmuru, agatu, serpentynu i ołowiu. Ponad meblami, w łukach\nponiżej sklepienia, przedstawiono 12 najświetniejszych medyków czasów\nantycznych, możliwych do zidentyfikowania dzięki opisom. Wśród nich\nsą: Apollo, Merkury, Galen, Awerroes, Hipokrates, Eskulap, Aecjusz, Dioskurydes, Avicenna, Mezue oraz dwóch bezimiennych lekarzy. W centrum\nApteka św. Jana w Parmie. Sala syren z drewnianymi przedstawieniami tych stworzeń\nz 1606 roku\nsklepienia znajduje się natomiast przedstawienie Wizji Świętego Jana na\nPatmos. Malowidła ścienne wykonał nieznany artysta z końca XVI wieku.\nPod niektórymi można odczytać sentencje łacińskie, jak przykładowo ta\numieszczona pod Galenem: Sicut Traianem insaturavit vias Italiae, ita ego\nHipocreatis documenta. Z „sali moździerzy” przechodzi się do kolejnego\npomieszczenia, zwanego ze względu na przedstawienia w drewnianych pilastrach regałów „salą syren” (La sala delle Sirene). Mityczne stworzenia wyrzeźbił w 1606 roku Alessandro Vandone, w charakterystycznym dla końca\nXVI wieku stylu. Nieco młodsze, bo z początku XVIII wieku, są znajdujące\nsię po prawej stronie drzwi z przedstawieniem symboli benedyktyńskiego\nklasztoru, orła św. Jana, oraz malowane okna. W tej sali w lunetach pod\nsklepieniem przedstawiono zasłużonych medyków parmeńskich z początków XVII wieku. Za szklanymi drzwiami regałów zgromadzono rzadkie\nedycje farmaceutycznych dzieł z okresu od XVI do XIX wieku. W Państwowym Archiwum Parmeńskim znajdują się dwa inwentarze apteczne,\npochodzące z lat 1588 (dział Convenienti e Confraternite, seria XIII, teczka 314) oraz 1723 (dział Convenienti e Confraternite, seria XIII, teczka 93).\nW starszym nie wyszczególniono książek będących w wyposażeniu apteki,\nale młodszy zawiera spis dzieł o tematyce medycznej. Wyszczególniono tu\ntakie opracowania, jak: komentarze do Dioskurydesa Pierandrei Matthiolego (Petri Andreae Matthioli Medici Senensis Commentarii, in Libros sex\nPedacii Dioscoridis Anazarbei, de Materia Medica, Adjectis quàm plurimis\nplantarum & animalium imaginibus, eodem authore oraz Di Pedacio Dioscoride Anazarbeo Libri cinque); Teatr farmaceutyczny (Nuovo, et universale\ntheatro farmaceutico) Antonia de Sgobbis; Fabryka aptekarzy (La fabrica\ndegli spetiali partita in XII distintion) autorstwa Prospera Borgarucciego;\nAnaliza chemiczna (Analisi chimica) napisana przez Beguina; Przewodnik\nchemiczny (Guida alla chimica) Carla Lancillottiego; kilka dzieł francuskiego uczonego Nicolasa Lémery’ego, np. Słownik farmaceutyczny (Dizionario\novero Trattato universale delle droghe semplici), Kurs chemii (Corso di chimica) oraz Farmakopea uniwersalna (Farmacopea universale), a także Teatr\nfarmaceutyczny (Teatro farmaceutico dogmatico e spagirico) doktora\nJózefa Donzellego; Luminare Maius\nManlia dal Bosco i Ortus Sanitatis.\nW zbiorach znajduje się kilka antidotariów: mediolańskie, bolońskie,\nrzymskie, Antidotarium Vecherio,\nFarmakopea z Bergamo oraz ta\nautorstwa Giuseppe Quercetana.\nW aptece mieści się jeszcze czwarta, niewielka sala, przylegająca do\n„sali ognia”. Niegdyś znajdowały się\nw niej laboratorium apteczne oraz\nbasen, a także wejście do piwniczki, w której przechowywano oleje\ni inne wymagające chłodu surowce.\nZebrane w laboratorium alembiki\npochodzą z różnych okresów. Pomieszczenie nosi nazwę „sala alembików” (La sala dei lambicchi) lub\nDawna siedziba młodszej apteki św. Jana\n„sala studni” (La sala del pozzo).\nMuzeum apteczne mieści się\nw centrum Parmy, tuż przy głównej\nkatedrze miejskiej, jest otwarte dla\nzwiedzających. Ekspozycję można\npodziwiać od wtorku do niedzieli\nw godzinach od 8.30 do 13.30. Co\nciekawe, św. Jan Ewangelista jest\ndla miasta na tyle ważną postacią,\nże został patronem także młodszej\napteki, otwartej w pobliżu działającej wcześniej apteki przyklasztornej.\nObecnie w miejscu drugiej apteki,\nna Borgo del Correggio, znajduje się\nsklep z pamiątkami, ale ponad piękną witryną w stylu liberty można\npodziwiać jeszcze orła z rozpostartymi skrzydłami, symbol św. Jana.\nZdjęcie z pierwszej połowy XX wieku. Pod\nprzedstawieniem orła św. Jana widoczny\njest jeszcze szyld apteczny\nŹródło: A. Mavilla, Nel mondo nuovo: la stagione del Liberty a Parma, http://www.parmaelasuastoria.it.\nBianchi A., L’antica spezieria di San Giovanni Evangelista in Parma, Parma 2001.\nColapinto L., Leopardi G., L’arte degli speziali italiani, Milano 1991.\nMavilla A., Nel mondo nuovo: la stagione del Liberty a Parma, http://www.parmaelasuastoria.it.\nZanetti F., La storica spezieria di S. Giovanni Evangelista in Parma. Dalle origini alla\nsua trasformazione in museo di arte farmaceutica, Parma 1959.\nFotografie wnętrz apteki św. Jana Ewangelisty: Pozwolenie Ministerstwa Dziedzictwa i Kultury – Nadinspektor BSAE Parma-Piacenza. Powielanie i kopiowanie zabronione. Le fotografie dell’interno della farmacia di San Giovanni di Parma: Su concessione del Ministero per i Beni e le Attività\nCulturali – Soprintendenza BSAE di Parma Piacenza. Il dievito di riproduzione e duplicazione con\no dr Annie Stabrawie\nAnna Stabrawa (1926–2012), doktor nauk farmaceutycznych, historyk\nsztuki, wieloletni, niezwykle zasłużony pracownik krakowskiego Muzeum\nFarmacji (1946–2001), badacz historii\nkrakowskiego aptekarstwa, sięgającego\nswymi początkami XIV wieku.\nUrodziła się 3 lipca 1926 roku\nw Krakowie jako druga córka Stanisława Stabrawy i Stefanii z domu Wolańskiej. Po ukończeniu szkoły podstawowej w czerwcu 1939 roku i rocznej\nprzerwie w nauce spowodowanej wybuchem drugiej wojny światowej wstąpiła do dwuletniej szkoły handlowej.\nW sierpniu 1942 roku, mając 16 lat,\nDr Anna Stabrawa\npodjęła pracę w Apothekerkammer in\nŹródło: ze zbiorów autorki.\nder Gesundheitskammer für das Generalgouvernement (niemieckiej Izbie Aptekarskiej Generalnego Gubernatorstwa), która mieściła się przy ul. Basztowej 3 w Krakowie. Pracowała\nw księgowości czasopisma „Wiadomości Aptekarskie”, urzędowego organu\nIzby w latach 1940–1944. Uczestniczyła także w tajnym nauczaniu, dzięki\nczemu w 1946 roku mogła przystąpić do egzaminu dojrzałości w XI Państwowym Liceum Ogólnokształcącym im. J. Joteyko w Krakowie.\nPo wyzwoleniu Polski spod okupacji hitlerowskiej pracowała w krakowskiej Okręgowej Izbie Aptekarskiej jako pracownik biura i bibliotekarz\n(w okresie od 1 listopada 1945 do 1 lipca 1951 roku).\n16 listopada 1946 roku uchwałą Zarządu Okręgowej Izby Aptekarskiej\nz Wincentym Sawickim jako prezesem rozpoczęto starania o utworzenie\nMuzeum Aptekarstwa Ziemi Krakowskiej przy Okręgowej Izbie Aptekarskiej. Głównym inicjatorem akcji był dotychczasowy radca prawny Izby,\ndr praw Stanisław Proń, któremu powierzono dzieło tworzenia tej plaFarmacja Krakowska 1 / 2013\ncówki, a do prac biurowych przydzielono Annę Stabrawę, wówczas dwudziestoletnią studentkę pierwszego roku filologii angielskiej na Wydziale\nHumanistycznym Uniwersytetu Jagiellońskiego. Stopień magistra filozofii\nw zakresie filologii angielskiej uzyskała 23 października 1952 roku.\nPo upaństwowieniu aptek i likwidacji izb aptekarskich w styczniu\n1951 roku muzeum do końca tego roku podlegało Likwidaturze Izb Aptekarskich, z kolei w styczniu 1952 roku pod nazwą Muzeum Historyczne\nAptekarstwa Polskiego znalazło się pod patronatem Ministerstwa Zdrowia,\na od sierpnia 1952 roku – Głównej Biblioteki Lekarskiej w Warszawie.\nWówczas Anna Stabrawa otrzymała etat asystenta i starszego bibliotekarza.\nNatomiast od 1 stycznia 1961 roku, kiedy muzeum stało się częścią Akademii Medycznej w Krakowie, pracowała jako: asystent, pracownik naukowo-techniczny, od 1977 roku specjalista historyk sztuki, a od 1993 roku jako\nstarszy specjalista historyk sztuki (po reintegracji Akademii Medycznej\nz Uniwersytetem Jagiellońskim w 1993 roku, kiedy Muzeum Farmacji stało\nsię częścią tej uczelni).\nW 1958 roku Anna Stabrawa podjęła następny kierunek studiów na\nUniwersytecie Jagiellońskim. Tym razem była to historia sztuki na Wydziale Filozoficzno-Historycznym. Dyplom magistra historii sztuki uzyskała\n28 grudnia 1965 roku.\nMuzeum przez pierwsze prawie 30 lat swego istnienia zatrudniało tylko\ncztery osoby: dyrektora, dwóch pracowników obsługi (przyuczonego konserwatora zabytków i osobę sprzątającą) i jednego pracownika naukowo-technicznego – Annę Stabrawę, która dźwigała na swych barkach wszelkie\nprace administracyjne, biblioteczne, archiwalne, ekspozycyjne i wpisywanie do katalogu zbiorów kilkunastu tysięcy eksponatów docierających do\nmuzeum. W ciągu swojej wieloletniej pracy zawodowej oprowadziła tysiące\ngrup zwiedzających, zarówno z kraju, jak i zagranicy. Potrafiła w niezwykle ujmujący sposób zainteresować słuchaczy historią farmacji i muzealnictwem farmaceutycznym, o czym mogą świadczyć pełne wdzięczności\nwpisy zwiedzających do ksiąg pamiątkowych muzeum. Zachowuję w miłej\npamięci swoją pierwszą wizytę w muzeum, kiedy jako studentka pierwszego roku studiów w ramach zajęć z historii farmacji znalazłam się w grupie,\nktórą oprowadzała Anna Stabrawa. Wśród nieco zatłoczonych eksponatami sal i wąskich, ciemnych korytarzy ówczesnej siedziby muzeum przy\nul. Basztowej 3 zostaliśmy w niezwykle interesujący sposób wprowadzeni\nw tajemniczy świat dawnego aptekarstwa.\nAnna Stabrawa prowadziła ponadto prace badawcze. W 1974 roku\nopublikowała książkę Moździerze aptekarskie w krakowskich zbiorach mu36\nzealnych, zawierającą katalog 84 najcenniejszych moździerzy w zbiorach\nkrakowskich, w tym 66 obiektów z Muzeum Farmacji. W dorobku naukowym Anny Stabrawy znajduje się\njeszcze ponad 20 publikacji z zakresu\nmuzealnictwa farmaceutycznego. Kilka\nprac poświęciła historii Krakowa, m.in.\nw 1980 roku w opublikowała w „Roczniku Krakowskim” artykuł Wita Stwosza\ndom w Krakowie, w którym udokumentowała, że Wit Stwosz podczas swego\npobytu w Krakowie mieszkał w kamienicy przy ul. Poselskiej 39. Na podstawie wyników tych badań władze miasta\nKrakowa podjęły decyzję w sprawie\nprac remontowych tej bardzo zniszczonej kamienicy. Z kolei w czerwcu 1983\nroku z okazji 450. rocznicy śmierci Wita\nStwosza odsłonięto tablicę pamiątkową\nna odnowionej elewacji kamienicy.\nJednak najbliższe sercu Anny StaOkładka książki Anny Stabrawy,\nMoździerze aptekarskie w krakowskich\nbrawy okazały się dzieje krakowskich\naptek. Zwieńczeniem jej wieloletnich\n(PZWL, Warszawa 1974)\nbadań w tym kierunku była rozprawa\ndoktorska Dawne apteki miasta Krakowa od XIV do XVIII wieku, napisana pod kierunkiem prof. dr hab. Janiny\nBieniarzówny (recenzenci: prof. dr hab. Wojciech Roeske i prof. dr hab. Jan\nMałecki). Ta obszerna praca, przygotowana na podstawie dokumentów zachowanych w archiwach krakowskich, stanowi skarbnicę wiedzy o dziejach\n38 świeckich aptek krakowskich (w obrębie dawnych murów miejskich),\nw tym aptek serwitorów królewskich. To nieoceniony wkład do historii\npolskiej farmacji i historii Krakowa. Stopień doktora nauk farmaceutycznych Rada Wydziału Farmaceutycznego Collegium Medicum Uniwersytetu Jagiellońskiego nadała Annie Stabrawie 8 grudnia 1994 roku.\nWyniki swoich badań naukowych Anna Stabrawa prezentowała także\npodczas kilkunastu konferencji naukowych organizowanych przez Polskie\nTowarzystwo Farmaceutyczne w latach 1992–2003. W 1993 roku zorganizowała w Muzeum Farmacji sesję naukową z okazji dwusetnej rocznicy\nśmierci Jana Szastera, pierwszego profesora farmacji i materii medycznej\nSzkoły Głównej Koronnej w Krakowie.\nW dziejach krakowskiego Muzeum Farmacji Anna Stabrawa zapisała się jako sumienny, szanowany i ceniony pracownik. Według zachowanych archiwaliów kolejni dyrektorzy tej placówki: dr Stanisław Proń,\nprof. dr hab. Wojciech Roeske i dr Leszek Ekiert podkreślali Jej wysokie\nkompetencje, ogromne zaangażowanie oraz kulturę osobistą. W 1983 roku\nuchwałą Rady Państwa została odznaczona Srebrnym Krzyżem Zasługi,\na w następnym roku – Medalem 40-lecia Polski Ludowej. Swoje uznanie dla\nNiej wielokrotnie wyrażał Jej pierwszy pracodawca – Zarząd powojennej\nOkręgowej Izby Aptekarskiej. Anna Stabrawa była członkiem Towarzystwa\nMiłośników Historii i Zabytków Krakowa oraz Polskiego Towarzystwa Farmaceutycznego, które w uznaniu zasług dla polskiej farmacji uhonorowało\nJą Medalem im. Ignacego Łukasiewicza (1991), Medalem im. Jana Szastera\n(1993) i członkostwem honorowym Towarzystwa (2001). Od 1977 roku należała również do Towarzystwa Miłośników Historii i Zabytków Krakowa.\nDla nas, pracowników Muzeum Farmacji należących do młodszego\npokolenia, doktor Stabrawa była żywą legendą, bo przecież pracowała\nw muzeum od zawsze i wiedziała wszystko na temat tej placówki. Wspominamy Ją jako osobę bardzo pogodną, życzliwą i bezinteresowną. Poza tym\nmiała nieoceniony dar dyplomacji i duże poczucie humoru.\nNa prywatne życie niewiele zostawiła sobie czasu, nie założyła rodziny,\nmieszkała sama. Wydaje się, że całym Jej życiem było muzeum. W młodości uprawiała turystykę górską, najpierw w Tatrach, a później w górzystej\nSzkocji, dokąd po raz pierwszy wyjechała na początku lat sześćdziesiątych.\nMiała tam grono przyjaciół, których odwiedzała później niemal rokrocznie.\nAnna Stabrawa pracowała zawodowo nieprzerwanie od 1942 roku,\nczyli przez 59 lat swojego życia, w tym 55 lat w Muzeum Farmacji, dzieląc\nzmienne losy tej placówki od jesieni 1946 roku aż do końca 2001 roku,\nkiedy w wieku 75 lat przeszłą na emeryturę. Niemal do końca swoich dni\npracowała naukowo. Poszerzone fragmenty swojej pracy doktorskiej o krakowskich aptekach publikowała w „Krakowskim Roczniku Archiwalnym”\nw latach 1998–2008. Oczywiście odwiedzała muzeum, regularnie przychodziła na posiedzenia Sekcji Historii Farmacji krakowskiego Oddziału\nPolskiego Towarzystwa Farmaceutycznego. Wiosną 2011 roku z powodu\npogarszającego się stanu zdrowia zamieszkała w Domu Seniora w Drogini\nk. Myślenic. Zmarła 24 czerwca 2012 roku. Pogrzeb odbył się 2 lipca, urna\nz prochami Anny Stabrawy została pochowana tymczasowo na Cmentarzu\nRakowickim w Krakowie, a kilka miesięcy później została przeniesiona na\nCmentarz Salwatorski, również w Krakowie.\n . I D\nokresie zimy i wczesnej wiosny w naszych aptekach często\npojawiają się pacjenci z charakterystycznym objawem dermatologicznym: mocno zaczerwienionymi i podrażnionymi dłońmi. Najczęściej problemy te dotyczą obszaru śródręcza. Nieleczone,\npodrażnienia te często prowadzą do bardzo bolesnych pęknięć, które nierzadko krwawią i ulegają zakażeniu. Opisany problem możemy zwalczać,\nstosując sprawdzoną w takich przypadkach maść:\nVit. E liq. aa 5,0\nVaselinum flavum aa ad 100,0\nPrzyrządzenie maści jest bardzo proste: po starannym wymieszaniu\nobydwu podłóż wprowadzamy witaminy A i E oraz linomag, bez potrzeby zachowania określonej kolejności. Maść taka z powodzeniem zastępuje\nkremy i maści z antybiotykami i sterydami, często zapisywane w takich\nprzypadkach. Podłoże jej możemy określić jako łagodzące, zmiękczające\ni mocno natłuszczające. Lanolina wygładza i zmniejsza także szorstkość\nnaskórka. Natomiast witaminy i linomag pobudzają ziarninowanie i naturalną regenerację komórek naskórka, poprawiają struktury kolagenowe\ni elastyczność skóry, a także przyspieszają jej gojenie się.\nO  . . M B\nwa pierwsze miesiące 2013 roku nie obfitowały w nowości,\na jedyne pozycje mogące zainteresować aptekarzy opublikowały wydawnictwa MedPharm i Elsevier Urban & Partner.\nNa pierwszym miejscu wymieńmy książkę z dziedziny kojarzonej ściśle z farmacją. To wydane przez MedPharm opracowanie Fitokosmetologia.\nWykłady z fitokosmetologii, fitokosmetyki i kosmetyki naturalnej autorstwa\nKatarzyny Wołosik, Małgorzaty Knaś i Marka Niczyporuka, pracowników\nWydziału Farmaceutycznego Uniwersytetu Medycznego w Białymstoku.\nWydawca zapewnia o „wyjątkowym charakterze publikacji zapewnionym\n[...] poprzez połączenie wiedzy o produktach z opisem ich prawidłowego\nzastosowania”. Książka, adresowana do „dermatologów, kosmetologów\noraz osób, których praca powiązana jest z branżą kosmetyczną”, podzielona została na dwie części: „Podstawy fitoterapii i kosmetyki naturalnej.\nEtnobotanika. Fitokosmetologia – receptury i procedury zabiegowe” oraz\n„Charakterystyka form, właściwości i metody badawcze wybranych fitokosmetyków”. W części pierwszej omówione zostały m.in. podstawy kosmetyki naturalnej oraz sposoby pielęgnacji: twarzy, okolic oczu, dłoni i stóp.\nW części drugiej z kolei przedstawiono postaci preparatów kosmetycznych\nw zależności od fazy zabiegu kosmetycznego: preparaty przygotowujące\nskórę do zabiegu (mleczka, toniki i peelingi kosmetyczne), preparaty stosowane w aktywnej fazie zabiegu (maski kosmetyczne) oraz preparaty fazy\nkończącej zabieg kosmetyczny (kremy kosmetyczne). Osobno omówiono\npreparaty do pielęgnacji ciała: peelingi, maski oraz balsamy1.\nKolejna nowość wydawnicza MedPharmu to Leczenie testosteronem\nautorstwa Marka Mędrasia. Książka adresowana jest przede wszystkim do\nśrodowiska lekarskiego, co zasygnalizowane zostało już w przedmowie do\nksiążki: „aktualne informacje w zakresie andrologii nie są w pełni znane\nw środowisku lekarskim. Wielu lekarzy w swej codziennej pracy rozważa jednak potrzebę terapeutycznego zastosowania testosteronu czy jego\npochodnych”. Aptekarze mogą sięgnąć po tę książkę ze względu na jeden\nz rozdziałów, poświęcony „nowemu, ale ogarniającemu coraz szersze kręgi\npolskiego społeczeństwa zjawisku kulturowemu, jakim jest nadużywanie\ntestosteronu, substancji androgenno-anabolicznych oraz następstwa tych\nNowości wydawnictwa Elsevier Urban & Partner adresowane są do\nśrodowiska lekarskiego, niektóre z nich mogą jednak zainteresować także\nfarmaceutów. Na pierwszym miejscu należy wymienić drugie już wydanie\nDiagnostyki laboratoryjnej. Poradnika klinicznego pod polską redakcją Mirosławy Pietruczuk i Anny Bartoszko-Tyczkowskiej. W codziennej pracy\nw aptece bardzo pomocne będą omówione tu zagadnienia, m.in. sposobu\nprzygotowania pacjenta do konkretnych badań diagnostycznych i warunków, w jakich pobraną w domu próbę należy transportować do laboratorium. Każdy praktykujący aptekarz doskonale wie, jak często pytania\npacjentów dotyczą także interpretacji wyników, a omawiana publikacja\nszczegółowo przedstawia normy m.in. z zakresu chorób pasożytniczych,\nwirusowych i bakteryjnych, diagnostyki układu odpornościowego i hormonalnego, markerów nowotworowych czy wreszcie badań czynnościowych\noraz genetycznych i toksykologicznych. Oczywiście opisane zostały także\nbadania podstawowe, m.in. hematologiczne, układu krzepnięcia, gospodarki węglowodanowej, lipidowej i wodno-elektrolitowej oraz moczu, stolca,\npłynu mózgowo-rdzeniowego i płynów z jam ciała3.\nWydawnictwo Elsevier Urban & Partner proponuje także inne, znacznie bardziej specjalistyczne nowości, takie jak: Padaczka u kobiet pod polską\nredakcją Joanny Jędrzejczak i Beaty Mulikowskiej-Zwolińskiej, Nieswoiste\nzapalenia jelit pod polską redakcją Grażyny Rydzewskiej oraz Jelito cienkie,\njelito grube, trzustka pod polską redakcją Jana Chojnackiego4.\nbieżącym „Przeglądzie prasy naukowej” zapraszam Czytelników „Farmacji Krakowskiej” do zapoznania się z bardzo różnorodnymi publikacjami. Na pierwszym miejscu\nwymieńmy najbardziej aktualne ze względu na porę roku opracowanie\nMagdaleny Chojnackiej Fototerapia – kiedy zaczynać?, zamieszczone na łamach najnowszego numeru „Terapii”1. Według autorki fototerapia powinna być naturalną metodą leczenia depresji, zalecaną jako metoda z wyboru\nw depresji zimowej oraz w początkowym stadium depresji. Leczenie farmakologiczne bowiem nie zawsze przynosi pożądane efekty. U części pacjentów jest nieskuteczne lub tylko w niewielkim stopniu przynosi poprawę,\ntym bardziej że niektórzy chorzy nie mogą lub nie chcą przyjmować leków.\nJednym z zasadniczych problemów klasycznego leczenia zaburzeń psychicznych, w tym depresji, jest czas oczekiwania na efekt działania leków.\nW przypadku farmakoterapii depresji odczuwalna poprawa może nastąpić\npo około 10–14 dniach, o ile chory prawidłowo zareaguje na zastosowany\nlek. Jest to duży problem, zwłaszcza jeżeli pacjentami są osoby ze znacznie\nnasilonymi objawami choroby i towarzyszącymi myślami samobójczymi.\nMetodami wspomagającymi lub alternatywnymi w leczeniu depresji\nsą: psychoterapia, leczenie neuromodulacyjne, fototerapia, deprywacja snu.\nJedną z najprostszych, najtańszych i dobrze tolerowanych metod jest fototerapia. Zalecana jest jako leczenie z wyboru w chorobie afektywnej sezonowej (ChAS). Badania kliniczne wykazały, że metoda ta jest skuteczna\ni porównywalna do terapii lekami przeciwdepresyjnymi, a jednocześnie\nefekty działania pojawiają się szybciej. Jak podaje autorka: „już w Starożytności sądzono, że przyczyną zaburzeń nastroju związanych z jesienią i zimą\nmoże być brak światła. Aretajos z Kapadocji zalecał, »by osoby pogrążone\nw letargu kłaść w świetle i wystawić na działanie promieni słonecznych,\ngdyż przyczyną tej niemocy jest mrok«”. Badania nad wpływem światła\nna psychikę podjęto w XIX wieku. Francuski psychiatra Jean-Étienne\nDominique Esquirol opisał przypadek mężczyzny z powtarzającymi się\nnapadami depresji w okresie zimowym. Jako terapię zalecił swojemu pacjentowi wyjazdy do Włoch i Langwedocji. Opisy przypadków afektywnej\nchoroby sezonowej publikowane były później wielokrotnie. Pierwsze próby\nM. Chojnacka, Fototerapia – kiedy zaczynać?, „Terapia” 2013, nr 1, s. 20–24.\nterapeutycznego wykorzystania sztucznego światła pochodzą z lat osiemdziesiątych XX wieku. Obecnie wiadomo, że światło słoneczne jest najsilniejszym zewnętrznym regulatorem wewnętrznych rytmów człowieka,\ntakich jak sen – czuwanie, dobowe wahania temperatury ciała, produkcja\ni wydzielanie hormonów, trawienie, aktywność immunologiczna. Światło\nsłoneczne lub sztuczne dociera do siatkówki oka, gdzie zostaje zamienione\nna impuls nerwowy, który przekazywany jest do różnych struktur mózgowia (np. do szyszynki, produkującej melatoninę), a następnie do struktur\nelektronowych. W strukturach elektronowych informacja zostaje przetworzona w sygnał charakterystyczny dla danej struktury docelowej w postaci\nmierzalnych rytmów fizjologicznych, np. okołodobowych oscylacji genów,\nsyntezy, sekrecji i zmian stężenia hormonów we krwi i innych. W ten sposób\nzapewniona jest regulacja rytmów, a rozregulowanie prowadzi do zaburzeń\nwielu istotnych funkcji organizmu, co z kolei powoduje wzrost częstości\nzachorowań na choroby somatyczne i psychiczne. Do schorzeń, których\nprzyczyną są zaburzenia rytmów biologicznych, zalicza się m.in. depresję\nzimową, a także zaburzenia snu spowodowane pracą zmianową i zespół\nnagłej zmiany strefy czasowej.\nW terapii depresji zimowej stosowane jest widmo światła widzialnego\nz usuniętym ze względów bezpieczeństwa zakresem UV. Najczęściej stosuje\nsię świetlówki o natężeniu 2500–10 000 luksów [lx]. Wielokrotnie kontrolowane badania wykazały, że światło o natężeniu 10 000 lx stosowane przez\n30 minut dziennie na wysokości oczu pacjenta jest zazwyczaj wystarczające\nw leczeniu depresji sezonowej. Czasami stosuje się mniejsze natężenie przy\njednoczesnym wydłużeniu czasu ekspozycji. Czas trwania terapii to 14 dni,\na czas utrzymywania się efektów jest różny: od kilku dni do kilku tygodni.\nNiestety, po zakończeniu terapii obserwuje się nawrót objawów. Należy\nwówczas wprowadzić terapię podtrzymującą: dwa–trzy razy w tygodniu, aż\ndo wiosny. Na skuteczność terapii światłem wpływa odpowiednio wczesne\npodjęcie leczenia. Fototerapię można również wprowadzić jako leczenie\nzapobiegające pełnoobjawowym epizodom depresji. Niektórzy proponują\npacjentom z regularnymi nawrotami choroby w okresach jesienno-zimowych rozpoczęcie leczenia tydzień przed zmianą czasu z letniego na zimowy. Fototerapia przeciwskazana jest jednak u osób z retinopatią barwnikową i degeneracją plamki żółtej. Należy być także ostrożnym w przypadku\nchorych na porfirię, toczeń rumieniowaty, popromienne zapalenie skóry\noraz osób przyjmujących leki uczulające na działanie światła (pochodne\nfenotiazyny, tetracykliny, sulfonamidy, amiodaron, tiazydy).\nTerapia światłem czasami może skutkować działaniami niepożądanymi, takimi jak niepokój, rozdrażnienie, zaburzenia snu, bóle i zawroty\ngłowy, pieczenie i bóle oczu, nieostre widzenie, uczucie oszołomienia.\nFototerapia przynosi dodatnie wyniki w przypadku leczenia depresji\no przebiegu przewlekłym. Może być stosowana jako metoda uzupełniająca leczenie farmakologiczne. Zalecana jest także w depresji u ciężarnych,\na także u osób w starszym wieku. Metoda ta stosowana jest także w leczeniu chorych na parkinsona z objawami depresyjnymi oraz osób dorosłych\nz zespołem nadpobudliwości psychoruchowej. Fototerapia bywa zalecana\nrównież w: zespole napięcia przedmiesiączkowego, zespole przewlekłego\nzmęczenia, zaburzeniach rytmu sen – czuwanie i w schizofrenii. Jednak\njak podaje autorka w podsumowaniu: „zastosowanie fototerapii w innych\nzaburzeniach niż depresja nadal budzi dużo wątpliwości i wymaga dalszych\nBardzo ważnego tematu dotyczy opracowanie Przydatność najnowszych kryteriów diagnostycznych i terapeutycznych ACR/EULAR w leczeniu\nreumatoidalnego zapalenia stawów2 autorstwa pracowników Zakładu Rehabilitacji Medycznej Uniwersytetu Medycznego im. Piastów Śląskich we\nWrocławiu – Aleksandry Pytel, Zdzisława Wrzoska, Iwony Demczyszak\ni Jakuba Brzyskiego – zamieszczone na łamach „Wiadomości Lekarskich”.\nAutorzy szacują, że reumatoidalne zapalenie stawów jest chorobą dotykającą w Polsce około 400 tysięcy osób, przy czym każdego roku odnotowuje się\nod 8 do 16 tysięcy nowych zachorowań. Reumatoidalne zapalenie stawów\n(RZS) jest przewlekłą, immunologicznie zależną, układową chorobą tkanki\nłącznej, charakteryzującą się symetrycznym stanem zapalnym stawów lub\npoza stawami, niosącą powikłania narządowe. Przebieg choroby jest różny:\nod postaci łagodnych i powoli postępujących destrukcji stawów do postaci\nagresywnie przebiegających, prowadzących w szybkim tempie do trwałego\nkalectwa. Warunkiem skutecznego leczenia reumatoidalnego zapalenia\nstawów są wczesne dokonanie rozpoznania i agresywne leczenie choroby.\nNależy podkreślić, że diagnostyka RZS często stwarza duże trudności, szczególnie we wczesnym etapie choroby. Przy ustalaniu rozpoznania\nobowiązują przede wszystkim: zebranie wywiadu chorobowego, badanie\nogólnolekarskie, badanie układu ruchu (obejmujące: ocenę lokalizacji\nzmian, liczbę bolesnych i obrzękniętych stawów, czas trwania sztywności\nA. Pytel, Z. Wrzosek, I. Demczyszak, J. Brzyski, Przydatność najnowszych kryteriów diagnostycznych i terapeutycznych ACR/EULAR w leczeniu reumatoidalnego zapalenia stawów,\n„Wiadomości Lekarskie” 2012, nr 4, s. 225–230.\nporannej, zakres ruchomości stawowej, siłę chwytu ręki i obecność guzków\nreumatoidalnych). Ponieważ RZS jest chorobą tkanki łącznej, objawy podmiotowe i przedmiotowe są niezwykle różnorodne i obejmują każdy narząd. Obserwuje się przy tym: osłabienie, zmęczenie, stany podgorączkowe,\nobjawy ze strony układu nerwowego, oddechowego, pokarmowego, nerek,\noczu i skóry. Oprócz badania podmiotowego i przedmiotowego zalecane\njest wykonanie badań laboratoryjnych: odczynu opadania krwinek (OB),\nobecności i stężenia białka CRP, morfologii krwi z rozmazem, proteinogramu, badania stężenia enzymów wątrobowych, stężenia kreatyniny, kwasu\nmoczowego i elektrolitów, stężenia czynnika reumatoidalnego, obecności\nprzeciwciał ANA i badania ogólnego moczu. Istotną rolę w diagnostyce\ni monitorowaniu przebiegu choroby odgrywają badania serologiczne.\nRozpoznanie ustalano na podstawie spełnienia czterech z siedmiu\nkryteriów klasyfikacyjnych. Kryteria te musiały być spełnione co najmniej\nprzez sześć tygodni. We wrześniu 2010 roku Europejska Liga Przeciwreumatyczna (European League Against Rheumatism – EULAR) oraz Amerykańskie Kolegium Reumatologiczne (American College of Rheumatology – ACR) opracowały wspólnie nowe kryteria, które pozwalają na wczesne\nwykrycie choroby w stadium początkowym, zanim pojawią się nadżerki\nw stawach wskazujące na toczący się proces zapalny. Ustalono, że najistotniejszymi parametrami wskazującymi na toczący się proces chorobowy są:\nliczba i rodzaj bolesnych lub obrzękniętych stawów;\nsymetryczny proces zapalny stawów obu rąk, obejmujący stawy\nśródręczno-paliczkowe i nadgarstkowe z wykluczeniem stawów\nczas trwania zapalenia stawów;\npodwyższony odczyn Biernackiego i CRP;\ntesty serologiczne (przeciwciała anty-CCP i RF).\nZnaczenia prognostycznego nie ma sztywność poranna. Najnowsze\nkryteria pozwalają na wczesne rozpoznanie i rozpoczęcie leczenia choroby,\na tym samym pomagają zwiększyć szansę na osiągnięcie dłużej trwających\nokresów remisji i poprawę jakości życia chorych na RZS. Aby móc przystąpić do oceny według nowych kryteriów, chory powinien spełniać jeden\npodstawowy warunek – przynajmniej jeden staw powinien być objęty procesem zapalnym.\nTemat RZS poruszony został także częściowo w opracowaniu Rola leków biologicznych we współczesnej farmakoterapii3 autorstwa Ewy Dąbrowskiej-Żamojcin, zamieszczonym na łamach „Medycyny po Dyplomie”.\nJak przypomina autorka, terapię biologiczną z zastosowaniem przeciwciał\nstosuje się wówczas, gdy leczenie tradycyjne jest nieskuteczne lub gdy nie\nmoże być zastosowane. Jednym ze schorzeń, w których leczenie biologiczne\nodgrywa kluczową rolę, jest RZS. W terapii RZS leki biologiczne wykazują dużą skuteczność z uwagi na znaczną siłę działania. W leczeniu tego\nschorzenia stosuje się około dziesięciu leków biologicznych. Działanie ich\nskierowane jest przeciwko cytokinom prozapalnym TNF-alfa, IL-1 i IL-6.\nDo pierwszej generacji zaliczane są: infliksymab, etanercept i adalimumab.\nDruga generacja to: certolizumab i golimumab. Infliksymab to przeciwciało z rodziny IgG1, w którym część łącząca się z antygenem pochodzenia\nmysiego połączona została z częścią przeciwciała ludzkiego. Etanercept to\nbiałko fuzyjne o strukturze receptora TNF-alfa. Podawany jest podskórnie,\nraz na tydzień. Adalimumab jest rekombinowanym ludzkim przeciwciałem\nz rodziny IgG1, podawanym podskórnie, co dwa tygodnie, natomiast certolizumab to rekombinowany, humanizowany fragment Fab przeciwciała\nanty-TNF-alfa. Z kolei golimumab jest ludzkim przeciwciałem monoklonalnym z grupy IgG1, skierowanym przeciw TNF-alfa, produkowanym\nprzez myszy transgeniczne.\nSkuteczność leków biologicznych porównywalna jest do działania\nmetotreksatu. Korzystne wyniki daje również terapia łączona: metotreksat i przeciwciała monoklonalne. Niestety stosowanie terapii biologicznej\nniesie z sobą ryzyko zakażeń i powikłań w miejscu wstrzyknięcia, a także\nzapadalność na nowotwory, niewydolność krążenia i zaburzenia lipidowe.\nLeki biologiczne znajdują również zastosowanie w transplantologii.\nDzięki wykorzystaniu ich w przypadku przeszczepów nerek zasadniczej\npoprawie uległ przebieg okresu potransplantacyjnego. Aby zapobiegać epizodom ostrego odrzucenia w okresie okołotransplantacyjnym, stosuje się:\nmuromonab, daklizumab, bazyliksymab, alemtuzumab, a także globuliny\nantytymocytowe. Poprawa wyników leczenia wiąże się jednak z silnym\ndziałaniem immunosupresyjnym, co z kolei w znacznym stopniu osłabia\nodpowiedź organizmu na terapię i zwiększa podatność na zakażenia i nowotwory.\nE. Dąbrowska-Żamojcin, Rola leków biologicznych we współczesnej farmakoterapii, „Medycyna po Dyplomie” 2012, nr 12, s. 38–42.\nTerapia z zastosowaniem przeciwciał monoklonalnych ma także duże\nznaczenie w terapii nowotworów. Trastuzumab jest pierwszym humanizowanym przeciwciałem monoklonalnym, skierowanym przeciwko zewnętrznej domenie HER2. Antygeny HER2 odgrywają kluczową rolę\nwe wzroście komórek i różne czynniki przyczyniają się do ich aktywacji\nw niektórych nowotworach. Jest to pierwszy lek biologiczny wprowadzony\ndo leczenia nowotworów. Bewacyzumab jest humanizowanym przeciwciałem monoklonalnym, które blokuje przyłączanie VEGF do receptora na\nnaczyniowym endotelium (VEGF). Produkowany jest przez wiele guzów\ni odpowiada za stymulację angiogenezy. Jednym z nowszych przeciwciał,\nwprowadzonym w 2011 roku, jest ipilimumab, stosowany w leczeniu zaawansowanego nowotworu skóry melanoma malignum. Zastosowanie tego\nleku przyczyniło się do wydłużenia czasu przeżycia pacjentów.\nW podsumowaniu omawianego artykułu autorka pisze: „zastosowanie\nprzeciwciał monoklonalnych w medycynie należy uznać za jeden z większych sukcesów dekady. Został on poprzedzony długimi badaniami laboratoryjnymi, podczas których poznano strukturę przeciwciał, receptorów,\nich interakcję oraz regulację odpowiedzi immunologicznej. Niestety, mimo\nprzebadania ogromnej liczby preparatów do leczenia wprowadzono ok. 20,\na i one powodują wiele działań niepożądanych ograniczających ich zastosowanie. Coraz to nowsze technologie badawcze pozwalają jeszcze bardziej\nwniknąć w patogenezę chorób i uzyskać bezpieczne leki biologiczne, które\nmożna stosować przez dłuższy czas”.\nNapad rabunkowy na aptekę. W Uniejowie, miasteczku woj. łódzkiego, dokonano napadu rabunkowego na aptekę. Dwóch zamaskowanych\nbandytów wtargnęło do apteki Zahorowskiego i sterroryzowało pracownicę, mgr Kowalską. W tym czasie przybył właściciel apteki i strzałami z rewolweru zaalarmował mieszkańców. Bandyci zbiegli, zdoławszy zabrać ze\nsobą niewielką ilość medykamentów.\n„W F”     .\n„Dancing-Bridge” w Warsz.[awskim] T[owarzy]stwie Farm.[aceutycznym]. W dniu 1 bm., staraniem Warsz.[awskiego] Tow.[arzystwa]\nFarm.[aceutycznego], odbył się „Dancing-Bridge” w lokalu własnym Towarzystwa przy ul. Długiej 16. Przy udziale licznych gości ze sfer farmaceutycznych i sympatyków w miłym nastroju bawiono się do rana, zapominając o codziennych troskach.\n„W F”     .\nOdznaczenie powstańca farmaceuty. W ubiegłym miesiącu został\nodznaczony oficerskim krzyżem orderu Polonia Restituta jedyny pozostały\nprzy życiu farmaceuta-powstaniec 1863 roku, kol. Walenty Milczarski.\n„W F”     .\n„Apteka” na Karcelaku. Podczas lustracji sanitarnej na placu Karcelego zatrzymano handlarza sprzedającego „magiczne” środki lecznicze.\nW czarodziejskiej apteczce pomysłowego handlowca znaleziono takie środki, jak „lubczyk na miłość”, „płyn na przywrócenie młodości” w cenie 2 zł\nza buteleczkę, niezwykły preparat „Wenus na porost włosów” w cenie 50 gr\ni szereg innych tego rodzaju leków. Czarodziejską aptekę skonfiskowano,\na sprzedawca cudowności [...] został pociągnięty do odpowiedzialności\n„W F”     .\nZ organizacji farmaceutycznych. Dnia 1 marca odbył się w Poznaniu\nw salach Belwederu tradycyjny „Śledź farmaceutów”, urządzony przez Koło\nFarmaceutów Studentów Uniwersytetu Poznańskiego.\n„W F”    \nOl. Zedoariae (Oleum Zedoariae) – olejek\nz zedoaru, czyli kłącza zedoarii (Rhizoma Zedoariae), ostryżu cytwarowego, syn. plamistego\n(Curcuma zedoaria Roscoe), rośliny uprawianej w południowej Azji, gdzie jest popularną\nprzyprawą o smaku przypominającym imbir.\nW lecznictwie kłącze ostryżu było używane\njako środek aromatyczno-gorzki w mieszankach o działaniu wiatropędnym i poprawiającym trawienie.\nOl. Tanacet. (Oleum Tanaceti) – olejek\ntanacetowy, czyli wrotyczowy, otrzymywany\nz koszyczków kwiatowych wrotyczu (Flos Tanaceti) i ziela wrotyczu (Herba Tanaceti). Wrotycz pospolity (Tanaceutm vulgare L.) w Polsce\njest rośliną ruderalną. Dawniej był stosowany\njako środek moczopędny, ale przede wszystkim\nprzeciw pasożytom wewnętrznym. W tym celu\nolejek wrotyczowy dodawano do proszków i pigułek lub zalecano zewnętrznie – „do wcierań\nw celu wytrucia wnętrzaków, przy czem należałoby w tych ostatnich przypuścić zmysł węchu\nbardzo delikatny, przy pomocy którego mogłyby poczuć przez ściany brzucha i ściany kiszek\nnieprzyjazny dla siebie środek” (B. Schuchardt,\nL. Posner, Farmakologia, t. 2, Warszawa 1874,\nNaczynia apteczne – szkło kobaltowe,\nprzeźroczyste, 2. połowa XVIII wieku, dwubarwny napis apteczny umieszczony w ozdobnym rokokowym kartuszu. Dar Apteki Społecznej nr 86 w Białobrzegach Radomskich,\nprzekazany do Muzeum Farmacji UJ w 1956\nroku (nr inw. 3496).\nWzmacnia odporność oraz zmniejsza ryzyko infekcji\nUnikalna forma smacznego syropu w szczelnie\nzamkniętych saszetkach. Zapewnia to precyzyjną,\nwygodną i higieniczną podaż oraz właściwe\nzabezpieczenie składników aktywnych przez\ncały okres stosowania preparatu.\nSkuteczny, sprawdzony, polecany przez pediatrów\nInformacja dla personelu medycznego 03/2013\nPreparat opracowany w celu wzmocnienia\nodporności dzieci. Zawiera specjalnie dobrane\nskładniki, których działanie zostało udowodnione\nDHA (to co najlepsze z Omega-3), witaminę D\noraz witaminę C i naturalny miód. Dodatkowo\nDHA wspiera prawidłowy rozwój mózgu i wzroku,\na witamina D wzmacnia kości.


Archiwa: fotograficznie - tomasz curlej\nStrona Główna » fotograficznie\nJuż wiem! Już wszystko jasne! Już wiem co mi dolega! Diagnoza jest banalna! 2,604 total views, no views today Please follow and like us:\nOdzyskuję apetyt na życie? Chce mi się śmiać, tego mi brakowało ostatnio, przez jakieś 19 miesięcy. 3,368 total views, no views today Please follow and like us:\nChyba słowa są zbędne. Fotografie same przemawiają językiem dla wszystkich zrozumiałym, językiem uniwersalnym… 1,910 total views, no views today Please follow and like us:


Whitney Houston na dnie - Pudelek\nWhitney Houston jest uzależniona od cracku i zamieniła swoje mieszkanie w melinę, donosi jej znajoma.\nSłynna piosenkarka, której wygląd nosi ostatnio znamiona nałogu, oddala się podobno z domu nawet na kilka tygodni, aby spędzać czas w brudnych narkomańskich norach, gdzie zażywa narkotyki.\nPodczas pobytów w domu, piosenkarka (zamężna z muzykiem Bobbym Brownem, z którym ma 13-letnią córkę) spędza dni w sypialni, udekorowanej stertami śmieci i przedmiotów użytkowych, takich jak lufka do palenia cracku, biorąc narkotyki i używając seks-zabawek.\nWszystkie te rewelacje pochodzą z dobrze poinformowanego źródła – od szwagierki Whitney - Tiny Brown, która była jej kompanką w nałogu, ale udało jej się z niego wyjść. Tina mówi:\nPrawda musi wyjść na jaw. Whitney nie umie rzucić narkotyków. Bierze je każdego dnia. To koszmar. Wszyscy boimy się, że któregoś dnia przedawkuje.\nTina opowiada też, że wskutek brania narkotyków, Whitney ma halucynacje – wydaje się jej, że widzi diabła. Ma nawet wywierconą w drzwiach łazienki dziurkę-judasza, którą spogląda na „demony”. Tina opowiada:\nZdarza się, że wskazuje na podłogę i mówi: „Widzisz tego demona? Mówię ci, ktoś kręci coś z Bobbym”. Zawsze wydaje jej się, że to ma coś wspólnego z Bobbym. Kiedy widzi demony, niszczy wszystko – lustra, telefony, meble, urządzenia domowe.\nWhitney, która podobno przepuściła dużą część swojej wielomilionowej fortuny na imprezy i narkotyki, odmawia wszelkich prób pomocy. To zdjęcie, które zrobiła sobie ostatnio z fanem na stacji benzynowej. Patrząc na nią, można uwierzyć w każdą historię:\nI jeszcze dwa zdjęcia z łazienki Whitney:\nszok a taki piękny głos miała\nZAWSZE BYŁA ZAROZUMIAŁA!!...JA BYŁA U NAS TO JAKĄ SZOPKE ODSTAWIŁA ...GWIAZDA WIELKA!!...ZAMIAST ŚPIEWAĆ TO SIĘ POPISYWAŁA....ZRESZTA GUZIK MNIE OBCHODZI CO SIE Z NIĄ DZIEJ....JA JEJ OSTATECZNIE ŹLE NIE ŻYCZE....JAK NIKOMU ZRESZTĄ...\nTo przykre kiedy ludzie tak się marnuja z własnej głupoty....\nPowiem tyle, szkoda mi tylko jej dziecka. A sama Whitney niech się dogada z Kate Moss.\nl967bA idbefkhvuhdb, [url=http://qzzqbjvvxffi.com/]qzzqbjvvxffi[/url], [link=http://gvltuebsrfhi.com/]gvltuebsrfhi[/link], http://qijqrqwpyyam.com/\ndziewczyna się pogubiła, a zamiast jej pomóc każdy ją ocenia i widzi tylko to co robi źle...\nzawsze lubiłam jej głos i piosenki i aż serce mi się kraje jak widzę co z siebie zrobiła i jak zmarnowała ten dany jej dar.. wraca do show.. matko! wątpię czy ma jeszcze coś "wielkiego" do pokazania światu.. no ale czas pokaże..\nyo chyba nieprawda o whitney bo ja w to nie wierze\nzmarnowała sobie życie ;/ ;/;/ szkoda mi jej :(\nno wiecie z drugiej strony to przez te prochy jest stara jak wrak a z drugiej strony to zauwaszcie że Whitney codziennie brała narkotyki i tak sie zaczeło ....g****a....\nNa szczęście udało się jej! jest super i te jej piosenki;*\nCO ZA SZKODA TAKI GŁOS TALENT I W OGULE STRASZNE\nNIe lubie ani jej uzyki ani jej osoby ... ale gdyby sie temu blizej przyjzec to ma kobieta za swoje... teraz moze podziekowac swojemu bylemu mezowi .... mysle ze to przez niego tak sie stoczyla... ale eh dostanie po d***e to moze sie opamieta... oby tylko nie bylo za pozno\n:/ stara wiodomosc whintey juz wyszla z tego bagna :) teraz nagrala z*******a piosenke z Akon'em :)\nwhinteny jestem z toba masz przesliczne piosenki :)


Uwielbiasz filmy o miłości? Ten quiz jest dla prawdziwych kinomaniaków! - Chillizet\nSylwia Bagińska 01.10.2018\nUważasz, że jesteś największym miłośnikiem kina i znasz wszystkie klasyki filmowe o miłości? W takim razie, nasz quiz jest dla ciebie! Sprawdź, czy po jednym cytacie rozpoznasz co to za popularna produkcja!\n2. "Od teraz wszystko będzie proste. I będzie naprawdę trudne. Będziemy musili każdego dnia nad tym pracować, ale chcę tego, bo chcę ciebie. Chcę całej ciebie, na zawsze, ciebie i mnie, każdego dnia". Z jakiego filmu pochodzi ten cytat:\n3. "Nasza miłość jest jak wiatr - nie widzę jej, ale czuję". Z jakiego filmu pochodzi ten cytat:\n4. "Serce kobiety to ocean pełen tajemnic. A teraz wiecie, że istniał kiedyś Jack Dawson, który mnie ocalił. W każdym możliwym znaczeniu tego słowa. Nie mam nawet jego zdjęcia. Teraz istnieje tylko w mojej pamięci". Z jakiego filmu pochodzi ten cytat:\n5. "Tak cię pochłania bycie sobą, że nie masz nawet pojęcia, jaka jesteś nadzwyczajna". Z jakiego filmu pochodzi ten cytat:\n6. "Kiedy ktoś cię kocha, jest tak, jakby otulił twoje serce kocem". Z jakiego filmu pochodzi ten cytat:\n7. "Każdy człowiek potrafi bez trudu zrobić pierwszy krok - zwykle jest to lekkie zainteresowanie - niewielu jednak ma dosyć odwagi, by zakochać się prawdziwie, nie otrzymując po temu zachęty". Z jakiego filmu pochodzi ten cytat:\n8. "Miłość potrzebuje spędzania czasu wspólnie, ale spędzanie go oddzielnie może podsycić miłość jeszcze bardziej"? Z jakiego filmu pochodzi ten cytat:\n9. "Boję się wszystkiego. Boję się tego, co zobaczyłam, tego, co zrobiłam, tego, kim jestem. A najbardziej ze wszystkeigo boję się wyjść z tego pokoju i nigdy więcej w swoim życiu nie czuć się jak wtedy, kiedy jestem z tobą". Z jakiego filmu pochodzi ten cytat:\n10. "Przysięgam kochać cię we wszystkim, co zrobisz, teraz i na zawsze. I obiecuję nigdy nie zapomnieć, że to miłość, która zdarza się raz w życiu". Z jakiego filmu pochodzi ten cytat:\n11. "Kocham cię bardziej niż ktokolwiek mógłby kiedykolwiek kochać kogokolwiek". Z jakiego filmu pochodzi ten cytat:\n12. "Najpiękniejsza rzecz, jakiej można doświaczyć to kochać i być kochanym". Z jakiego filmu pochodzi ten cytat:\n13. "Przyszedłem tu bez żadnych oczekiwań, tylko po to, by wyznać, że moje serce jest i zawsze było twoje". Z jakiego filmu pochodzi ten cytat:\n14. "Zagraj to jeszcze raz, Sam. Zagraj: Jak mija czas". Z jakiego filmu pochodzi ten cytat:\n15. "Wolałabym mieć raka niż nieszczere serce. Rak może cię wykończyć, nieszczerość zrobi to na pewno". Z jakiego filmu pochodzi ten cytat:\nquiz wiedzy o filmach quiz wiedzy quizy filmy erotyczne filmy


Escape room, pokoje zagadek i sale łamigłówek Warszawa i Stare Babice\nOferty w kat. Escape roomy\nPrzykładowa Oferta w kategorii Escape roomy Warszawa, Stare Babice\nEscape room, pokoje zagadek i sale łamigłówek Warszawa, Stare Babice, Mokotów, Praga Południe, Ursynów, Wola, Białołęka, Bielany, Bemowo, Targówek, Śródmieście, Ochota, Wawer, Praga Północ, Ursus, Żoliborz, Włochy, Wilanów, Wesoła, Rembertów\nPoszukiwacze wrażeń i nowych doświadczeń niemal nieustannie szukają nowych bodźców, które dostarczą im rozrywki. Wiele firm i usługodawców stara się wychodzić naprzeciw tego rodzaju oczekiwaniom i wymaganiom. Nie inaczej jest na terenie Warszawy - znajdziemy tu różnorodne lokale rozrywkowe, sale zabaw, domy strachów czy pomieszczenia z łamigłówkami. Do najpopularniejszych należą chociażby escape roomy, których nie brakuje także na terenie Bemowa, Woli czy Bielan. Czym się charakteryzują i kiedy warto się tam wybrać?\nSale łamigłówek i domy strachów Warszawa, Bemowo, Białołęka, Bielany, Mokotów, Ochota, Praga Północ i Południe, Rembertów, Śródmieście, Targówek, Ursus, Ursynów, Wawer, Wesoła, Wilanów, Włochy, Wola, Żoliborz, Stare Babice\nCzym tak naprawdę są escape roomy, które w ostatnich latach cieszą się coraz większą [popularnością? Są to swego rodzaju sale zabaw, w których zostajemy zamknięci (w pojedynkę lub z grupą znajomych). Naszym zadaniem jest opuszczenie pomieszczenia - w tym celu rozwiązywać musimy łamigłówki, które powoli doprowadzają nas do wyjścia. Zazwyczaj mamy na ich rozwiązanie ograniczony czas - zdarza się również, że obsługa może nam podpowiedzieć przy wyjątkowo wymagających wyzwaniach. To jednak zaledwie jedna z atrakcji, które znaleźć możemy na terenie Bemowa, Woli czy Bielan.\nW Warszawie coś dla siebie znajdą także miłośnicy o wiele mocniejszych wrażeń. Mowa tu o domach starców czy innych usługach, które - w kontrolowanych warunkach - mają wywołać nasze przerażenie i strach. Na miłośników logicznego myślenia czekają także centra nauki czy salę z łamigłówkami, z których także możemy skorzystać. Warto przed wybraniem atrakcji porównać oferty i sprawdzić, która z nich spełnia wszystkie nasze oczekiwania.\nEscape roomy Stare Babice, Ożarów Mazowiecki\nEscape room, pokoje zagadek i sale łamigłówek Warszawa Stare Babice, na Bemowie, Białołęce, Bielanach, Mokotowie, Ochocie, Pradze północ i Pradze południe, Rembertowie, Śródmieściu, Targówku, Ursusie, Ursynowie, Wesołej, Wilanowie, Włochach, Woli i Żoliborzu, Starych Babicach\nMeble ogrodowe Odżywki i suplementy Odkurzacze centralne\nGry Odzyskiwanie danych Meble do sypialni


Matko, jesteś zwycięzcą. | o Matko WaRiatko! Matko, jesteś zwycięzcą. – o Matko WaRiatko!\nJak rano wstajesz, to zazwyczaj nie dlatego, że chcesz. Często rano zdaje się być środkiem nocy, ciemno i cicho naokoło. Nikt o zdrowych zmysłach, nie pracujący w piekarni, nie podjąłby się tak wczesnej pobudki.\nLeniwie robisz kawę lub herbatę na rozruch. Ale nie zawsze możesz właśnie od tego zacząć. Czasami zaczynasz od: “dzień dobry, już na nogach? Kocham Cię“.\nPrzewijasz, ubierasz, myjesz i całujesz małe rączki, małe stópki, mały nosek i małe uszka. Smarujesz kremem czerwoną buźkę.\nKarmisz. Patrzysz jak jedzenie ląduje na podłodze, parapecie, nowej sofie, w psiej paszczy lub w Twojej torebce.\nObkładasz piersi kapustą, kremujesz poranione sutki. Szorujesz i wyparzasz butelki oraz smoczki.\nOcierasz łzy, podnosisz z kolan, przytulasz, głaszczesz, całujesz rozcięcia, siniaki i inne zranienia.\nŚpiewasz, fałszując przy tym przeokrutnie. Wymyślasz bajki, które nie mają najmniejszego sensu. Uczysz się czytać głośno i wyraźnie.\nPopadasz w skrajne uczucia, od radości przez złość, od zachwytu przez załamanie. Znane są Tobie zarówno łzy szczęścia jak i łzy rozpaczy.\nObiad jesz w biegu i biegasz z obiadem po całym domu, żeby na koniec i tak zaserwować go psu.\nWydajesz z siebie dźwięki, o które nie posądzałabyś się nawet w najbardziej skrajnych sytuacjach. I wiesz, jaki odgłos paszczowy robi koń. I, że nie jest to “patataj”.\nOpanowałaś chód NINJA przy nocnym opuszczaniu łóżeczka. Doskonale znasz każdą skrzypiącą deskę podłogową i doskonale potrafisz się przemieszczać w całkowitych ciemnościach.\nPrzeklinasz na głos już tylko wtedy, kiedy nadepniesz na porozrzucane klocki, które zbierasz 10 razy dziennie tylko po to, żeby na nowo zostały porozrzucane.\nPierzesz (w specjalnym płynie), prasujesz (w specjalnej temperaturze) i składasz (w specjalną kostkę). Godzisz się na wszystkie niespieralne plamy na Twojej garderobie.\nOdciągasz katar, smarujesz dziąsła, zbijasz gorączkę, wciskasz syropy, podajesz witaminy, inhalujesz, poklepujesz, nacierasz. W nocy czuwasz.\nPilnujesz terminów wizyt lekarskich, chociaż sama stajesz się specjalistą w zakresie zdrowia swoja dziecka.\nPrzegrzewasz lub wychładzasz. Uczysz się mierzenia temperatury. I wilgotności. Zarówno dziecka jak i pokoju.\nUczysz się na własnych błędach.\nZapominasz o rękawiczkach. I zżerają Cię wyrzuty sumienia. Zapominasz o pieluchach. I modlisz się by nie były potrzebne.\nZ cierpliwością przyjmujesz krzyki, uderzenia i ugryzienia. Z radością całusy, uściski i tulenia.\nMilion razy powtarzasz NIE, zmieniając jedynie ton głosu. Ale najważniejsze, że ostatecznie mówisz TAK:\n“Tak, kocham Cię”.\nCzy Ty wiesz, Matko, że jesteś zwycięzcą?