Danie Marais (1971– ) - LitNet\nDanie Marais (1971– )\nErika Terblanche ATKV|LitNet-Skrywersalbum 2019-06-13\nSêgoed van Danie Marais\n“So, as dit kom by die betekenis van literêre pryse, het jy ’n bietjie ’n gevoel van jou eie absurditeit en belaglikheid en terselfdertyd probeer jy wat jy doen, ernstig opneem. Ten minste kan ek nou sê daar is mense wat geglo het dat wat ek skryf, meriete het.” (Beeld, 14 Desember 2007)\n“As mens bereid is om my skryfwerk gedigte te noem, dan wil ek daarmee aangaan.” (Beeld, 14 Desember 2007)\n“Dis ’n baie moeilike balans om outobiografies te skryf. Jy wil ’n soort intimiteit met die leser hê, maar jy wil nie ’n punt bereik waar jy soos ’n flasher in die park, ’n emosionele streaker word nie. Jy wil jou ontbloot sonder om jouself heeltemal te wys.” (Beeld, 14 Desember 2007)\n“Maar as dit kom by wat poësie is, dan dink ek as woorde by jou spook in ’n sekere volgorde, dan is dit poësie. En dit is vir my die belangrikste ding. Ek dink baie mense werk volgens ’n baie formalistiese rymskema of ding, terwyl ek nogal voel die idee of die storie of die toneel het eintlik sy eie struktuur en sy eie ritme. Vir my is dit eerste. Dis vir my ’n soort van outobiografiese shorthand.” (Beeld, 14 Desember 2007)\n“Nostalgie is ’n tema soos dood, liefde of grootword – dit sal altyd relevant bly. As ’n mens gedurig huis toe verlang, word nostalgie egter iets wanhopigs.” (Die Burger, 4 Mei 2007)\nOor kritiek: “Ek is nog maar baie onervare wat dié aspek betref, maar dink ’n mens moet ’n balans tussen gesonde eiesinnigheid en ’n oopheid vir goeie kritiek probeer vind. Ek neem Andries Visagie se kritiek oor eenselwigheid ernstig op. Sulke bruikbare kritiek kan van groot hulp wees, maar ek dink nie ’n mens hoef kritiek ter harte te neem wat jou misverstaan laat voel nie.” (Die Burger, 4 Mei 2007)\n“I hope people will find some comfort and understanding in my poetry that will make them feel less alone. My poetry does not change the cold facts, but I hope it will be a shot of whisky on a freezing night to anyone who experiences life the way I do.”\nWaar begin ’n gedig? “Dis wanneer jy warm en koud raak oor die gewone goed rondom jou, dit ’n geweldige emosie roer. En die noodsaak by jou opdoem om hierdie knop in jou keel aan ’n ander oor te dra.” (Rapport, 16 Maart 2008)\n“Om in ’n ander taal te leef en te werk, beteken om na jouself te moet luister in ’n weergawe wat nie noodwendig jou eerste keuse is nie. Aan die ander kant help dit jou om uit te vind watter dele van jou onlosmaaklik met ’n ander taal en plek verstrengel is. Duits en Duitsland het my vir die eerste keer laat besef hoe Afrikaans ek is.” (Beeld, 29 November 2006)\n“Om Afrikaans te praat en te skryf, is vir my om na die Johnny Cash-weergawe van myself te luister. Of dit groot kuns is, weet ek nie en die stem en die opname krap ’n bietjie, maar dis die naaste aan die intieme essensie van die liedjie van my lewe.” (Beeld, 29 November 2006)\nOor opname in Groot verseboek: “Erkenning is vir skrywers die broodnodige troos dat al die gespartel nie heeltemal verniet was nie – iémand het gedink dit was die moeite werd.” (LitNet)\nOor sy praatstylverse: “Ek het beslis nie doelbewus iets nuuts probeer ter wille van vernuwing nie. Die ontwikkeling van enige skryfstyl is ’n organiese proses wat oor ’n hele paar jaar se skryf en weggooi en weer probeer, ontstaan.”\n“Ek het daardie aand (in Duitsland by ’n poësievoorlesing) begryp dat die plek waar ek vandaan kom, die plek waar ek hoort en van weggevlug het en na terugverlang het, nie ’n plek op ’n kaart was nie. Dit was nie ’n plek waar jy kon afneem of besoek nie, maar ’n onthoude plek, ’n verbeelde met taal en rou emosie. Ek kon dit oproep soos ’n gees of deel met ou vriende, soos herinneringe en verlies, maar ek kon dit nie bewoon of terugwen nie. Dit was ’n plek wat veral uit Duitsland baie na nêrens gelyk het, ’n plek vol bekrompenheid, misdaad, zeffers, Bybelversies, geweld en Apartheid. Dit was baie dinge: onvoorwaardelike ouerliefde en begrip, my eerste soen, erfskuld en skoolsokkies, wrewel, misverstande en vakansies by die see. Maar dit was in 1998 bowenal vir my ’n noue ontkoming.” (Oulitnet)\n“Die gedigte in In die buitenste ruimte handel oor situasies waar mens magteloos voel. Die poetry waarvan ek hou, is soos marmer monotone wat aanhou drone, maar dit irriteer my. Ek wil net sê wat ek wil, sonder om na te boots en te klink soos ’n NG-predikant of ’n Jackie Nagtegaal in Afrikaans.” (Beeld, 3 Oktober 2010)\n“Harold Bloom het eens gesê digkuns is soos ’n secular prayer en dat jy hoop iemand hoor. Daarmee stem ek saam. Vir my is digkuns ’n coping mechanism, iets om die estetiese waardigheid aan jou beteuterde bestaan te gee.” (Beeld, 3 Oktober 2010)\n“Ek was al baie na daaraan om die digkuns af te sweer, en ek wil graag glo dat ek sou kon. As jy ’n rekenmeester is, sal jy altyd ’n goeie balansstaat kan optrek, want dis deel van jou professionaliteit. Maar om kreatief iets van waarde te maak, moet daar ’n persoonlike kompulsie en obsessie by jou talent en visie kom. In die groter kosmiese prentjie maak dit nie regtig saak of ek nog twee boeke skryf, of vier, of geen nie. Dit maak nie vir my sin om te skep as jy die mense rondom jou gaan verwaarloos in die naam van jou talent of kuns nie.” (Die Burger, 5 Julie 2014)\n“Ek kan eksperimenteer en vrae stel sonder om die uitkoms op ’n manier te probeer dokter. Om só te dig, is eerder ’n manier van dink as om mense te probeer leer of help. En soms kry jy ’n manier van begrip, maar dis nooit gelyk aan ’n eenvoudige oplossing of plan van aksie nie.” (Rapport, 6 Julie 2014)\n“Gedigte skryf is ’n bietjie soos adverteer in die hoekie vir eensames. Of soos om konfyt te maak en goed in te lê. Of soos om die rumoer vir ’n oomblik te laat stil word.” (Beeld, 12 Desember 2010)\n“Dit voel vir my of die ruimte vir analise, en veral vir kuns en kultuur, kritiek verskriklik krimp. Daar is iets ernstig wat verlore gaan. Kritiek is ’n manier om die wêreld te lees en om sin te maak van die manier wat mense iets doen.” (Aan Mizan van der Merwe, Reflekteer)\n“Ek was, net soos Fokofpolisiekar se bendelede, reeds as tiener baie bewus van al die leuens wat stelselmatig oor 12 skooljare lank aan ons verkoop is. Ons was baie geneig om alles te wantrou wat die grootmense voor jou gedoen en gesê het. Jy het, sommige van ons wel, jou lewensmodelle oorboord gegooi.” (Aan Mizan van der Merwe, Reflekteer)\n“Daar is soveel goed waaroor ek gewonder het in my twintigs. Ek het gewonder of ek ’n tatoeëermerk moet kry en gewonder wat ek moet kry en waar. Dan het ek nou weer langhare en oorbelle gehad en ’n leerbroek en dan dink ek ek moet nóg ’n leerbroek kry. En nou, twintig jaar later, dink ek waarom op aarde het ek my tyd daarop spandeer! Living is not an exact science.” (Aan Mizan van der Merwe, Reflekteer)\n“Ek dink een van die clichés in die lewe en van ons tyd wat ons so baie hoor, is die ding van ‘leef jou passie, volg jou drome’. As jy genoeg kunstenaars en skrywers ken dan besef jy daar is baie mense wat wurg aan hulle drome en wat vrek aan hulle passie. Die probleem is, om regtig ’n passie te hê maak jou weerloos, maar dit maak jou ook uitbuitbaar. Ek dink as mense wil aanhou met hierdie idee van ‘leef jou passie en dan sal jy gelukkig bly’, dan moet daar op ’n manier, as dit vir die samelewing belangrik is om hierdie goed te hê, meer daarin belê word.” (Aan Mizan van der Merwe, Reflekteer)\n“Die verskil tussen my en 20 jaar gelede, is dalk, as ek nou 20 jaar in die toekoms aan myself verskyn, ek dalk sal luister. Ek is nou baie meer nederig as wat ek 20 jaar gelede was.” (Aan Mizan van der Merwe, Reflekteer)\n“Daar is sekere soorte pyn en lyding wat net oor jou pad kom. As jy mense lief het, is dit net onafwendbaar. Romantiese illusies wat aan skerwe spat, is ’n ander soort pyn as wat jy ’n ouer verloor, wat jy weet gaan gebeur. Daai romantiese illusies wat ’n mens koester, hou ’n besondere gevaar in.” (Aan Mizan van der Merwe, Reflekteer)\n“Ek dink daar is twee goed wat ek wens mense vroeër vir my gesê het. Ek wens ek het nie destyds vir die voorligter geluister wat gesê het as jy ’n familie wil onderhou gaan doen BCom regte met regsvakke nie. Ek het geweet ek wil eerder filosofie en tale studeer. Ek het baie kompromieë in die laaste 20 jare aangegaan om myself meer sekerheid te gee as wat filosofie en tale my sou gee en ek het altyd weer teruggekom daarby.” (Aan Mizan van der Merwe, Reflekteer)\nDaniel Marais is op 30 Mei 1971 in Kimberley gebore. Sy pa en ma het in Goodwood ontmoet en sy ouma-hulle het in Parow-Noord gebly. Sy pa moes sy ingenieursbeurs wat hy van die destydse Spoorweë ontvang het, in Kimberley gaan afwerk en dis waar Danie toe gebore is.\nHy gaan skool in Pretoria. En matrikuleer in 1989 aan die Hoërskool Menlopark. Hy vertel dat hy ’n baie dromerige mannetjie op skool was. “Op laerskool het ek krieket en rugby gespeel en ek wou beroepstennisspeler word. Ek het ball sense gehad, maar ek was nogal lui. Daar was ’n stadium wat ek dominee wou word, omdat dit so lekker gelyk het as my dominee-oupa, Dirk Jordaan, sy gemeente seën. Hy was ’n dominee in die Sendingkerk in Distrik Ses,” vertel hy aan Kirby van der Merwe (Beeld, 14 Desember 2007).\nDanie beskryf die omgewing waarin hy grootgeword het as ’n veilige middelklas huis. Sy pa, die ingenieur, het van klassieke musiek en wyn gehou, maar het nie veel gedink van die letterkunde nie. Dit was sy ma, ’n bibliotekaresse en ’n Afrikaanse onderwyseres, wat aan hom die wonder van die geskrewe woord geleer het. Sy het daarop aangedring dat Danie en sy broer na Johannes Kerkorrel moet gaan luister. “Sy het geweet iets belangriks was aan die gebeur.” (onderhoud met Fred de Vries)\nNa skool gaan hy na die Universiteit van Stellenbosch waar hy B Com met regsvakke studeer soos dit ’n goeie seun betaam wat na sy pa se raad moet luister, aangesien dit die pad is na ’n bourgeois droom van ’n goeie werk, ’n goeie inkomste en ’n liefderike vrou. Hy behaal sy graad in 1993. Op universiteit het Danie altyd gelag vir die ouens wat hulle “silly little poems in little books and magazines” publiseer. (in ’n onderhoud met Fred de Vries)\nHy ontmoet ’n Duitse uitruilstudent in Suid-Afrika en in 1992, sy finale jaar, is hy sak en pak agter die meisie aan. Hy was maar 22 jaar oud. In Duitsland het hy as au pair werk gekry om sodoende naby die meisie te wees. Sy visum het egter verval en dit was haar voorstel dat die twee van hulle moet trou. Op 23-jarige ouderdom is Danie toe getroud. Hy vertel aan Kirby van der Merwe (Beeld, 14 Desember 2007): “In jeans en met lang hare voor die magistraat in Oldenburg. My pa, Kallie, was daar en hy het nogal moeite gedoen om ons onder ’n herfsboom af te neem. Maar my pa lyk besonder ongelukkig op die foto’s. Ek moet sê daai foto het nooit my ouma se mure in die ouetehuis gehaal nie; dit het nie vir haar soos ’n troue gelyk nie.”\nIn 1995 studeer hy Duits, wiskunde en filosofie aan die Carl von Ossietzky-universiteit in Oldenburg in Duitsland en gaan gee klas by ’n laerskool in Bremen.\nHy vertel verder aan Kirby van der Merwe: “Ons het te vroeg getrou. Sy het my nooit haar man genoem nie, altyd haar boyfriend. Ons het nie ringe of vanne geruil nie. Ons het geweet dit gaan ’n onkonvensionele huwelik wees, maar ons het nie geweet wat dit veronderstel was om te wees nie. Ek was baie verlief. Sy was ’n bietjie soos Betty Blue: sy het haar emosies ten volle geleef. As sy vir jou kwaad was, was sy vir jou kwáád. As sy vir jou lief was, was sy vir jou verskriklik lief. Só het die huwelik ’n lang en eensame dood gesterf.”\nDanie se verlange na Suid-Afrika was op ’n stadium allesoorheersend, maar sy vrou het nie kans gesien om terug te kom nie. “Ek was totaal depressief. Sy was ’n argitek daar en het nooit vir haar ’n toekoms hier gesien nie.”\nDanie beskryf die nege jaar in Duitsland as “die donkerste tyd in my lewe, nege verloopte jare”.\nOor sy verblyf in Duitsland vertel Danie in Die Burger van 4 Mei 2007 dat wat hy daar gemis het, is die intimiteit en ongekunstelde warmte wat daar tussen mense is en wat ’n mens nie sommer maklik in Duitsland kry nie: “Die infrastruktuur werk goed genoeg vir mense om nie op mekaar aangewese te wees nie en in ’n digbevolkte land word elkeen se private sfeer ’n beskermde heiligdom. Dit lei egter tot groot vereensaming en ’n wedersydse openbare wantroue.” Hy mis die biblioteke en die musiek-, fliek- en teaterkultuur waarvan daar baie is. En ook goeie openbare vervoer.\nEn toe in 1996 begin Danie gedigte skryf. Hy vertel aan Kirby van der Merwe (Beeld, 14 Desember 2007): “Ons het in baie linkse kringe beweeg en ek dink dit was vir haar ’n verleentheid dat ek ’n wit Suid-Afrikaner was. En omdat dit vir haar ’n verleentheid was, het ek altyd politiek verdag gevoel. Ek het oor my agtergrond gevoel soos ’n ou in die tronk: jy wil so half iets goeds daarin sien, maar jy kry nie juis iets goeds om daaroor te sê nie. Maar Suid-Afrika was nogtans die plek waar jy grootgeword het, jou eerste soen gehad het, jou geboorteland. En op die ou einde het ek gevoel ten minste kan mense in Suid-Afrika makliker sien waar jy vandaan kom. Jy word nie so ten volle op jou baadjie getakseer nie.”\nNa hy in 2002 na Suid-Afrika teruggekeer het, het Danie aan ’n Duitse skool in Pretoria onderwys gegee en in 2003 begin om vryskutwerk vir Beeld, Rapport, Insig en LitNet te doen. Danie was die redakteur van LitNet se webruimte vir Afrikaanse poësie en skryf op ’n gereelde basis ’n rock-rubriek vir Beeld en Die Burger. Hy is ook ’n fliekresensent van Die Burger. Hy was teksredakteur van Visi en subredakteur en artikelskrywer van Boeke-Insig voordat dit gesluit het, asook adjunkdirekteur van Rapport Boeke. In 2007 was hy mede-aanbieder van The unhappy hour, ’n alternatiewe musiekprogram, op Bush Radio saam met Clive Smith. Hy is tans vryskutjoernalis in Kaapstad, asook rockresensent van Die Burger.\nHy is weer getroud met Karlien de Villiers, ’n grafiese kunstenaar, en vertaal ’n strokiesprent van haar, My mother was a beautiful woman in Duits (Meine Mutter war eine schöne Frau). Karlien doseer grafiese kuns aan die Universiteit Stellenbosch en haar solo-uitstalling Who can a monster blame for being blue? was in 2007 in die Erdmann-galery in Kaapstad.\nDanie en Karlien is intussen geskei. Hy en sy dogter, Lea (op ’n gedeelde basis), en Levinia sy kat bly in Rosendal in Stellenbosch.\nOp 22 Maart 2019 is Danie met Carine Terreblanche getroud. Hulle woon in Stellenbosch. Carine is ’n senior dosent en koördineerder van juweliersontwerp by die Departement Visuele Kunste aan die US en haar pa was Sampie Terreblanche.\nDanie noem die name van Raymond Carver, Philip Larkin, Anne Sexton, Fernande Pessoa, Ted Hughes, Czeslaw Milosz, Gert Vlok Nel en veral ook die vroeëre verhalende Breyten Breytenbach van Koue vuur en Die hand vol vere wat ’n groot impak op hom gemaak het. En musiek was ook altyd daar: “Een van die eerste plate wat ek gekoop het, was Bruce Springsteen se Born in the USA en Prince se Purple rain. En van toe af was ek verslaaf. Veral op die lirieke van Lucinda Williams, Emmylou Harris en Johnny Cash se baie gestroopte country blues. Daar is ’n pragtige intimiteit en eerlikheid wat ek nie by ander musiek kry nie: Cash het dit reggekry om iets positief te maak uit sy versukkelde roots. Hy het iets eerlik, eg en aards geskep. Hy het dit reggekry om iets te maak uit ’n agtergrond wat eintlik agterlik was. En natuurlik Leonard Cohen, Tom Waits, Nick Cave, Bob Dylan, PJ Harvey. Dis almal helde,” in ’n onderhoud met Kirby van der Merwe in Beeld, 14 Desember 2007.\nIn 2014 was Danie by Bruce Springsteen se konsert en hy vertel aan Mizan van der Merwe (in Reflekteer): “As jy ouer word, word baie dinge minder indrukwekkend, behalwe Springsteen, hy word meer indrukwekkend. Baie van my ander helde is so half ironies en subversief en Springsteen kry dit reg om hierdie groot ironielose kuns te maak, wat jou by tye net bly laat voel dat jy gebore is en asemhaal, maar terselfdertyd bring hy jou onder die indruk dat die manier hoe ons nou leef, dwaas is en dat ons nie so kan aangaan nie en dat daar tog ’n beter manier van saamleef moet wees. Dit is vir my ongelooflik wat hy kan regkry.”\nDanie se gedigte word opgeneem in Nuwe stemme 3, Honderd jaar later en My ousie is ’n blom. Andries Visagie het Danie as die sterkste stem in Nuwe stemme 3 beskou. Hy word in 2005 genomineer vir die DaimlerChrysler Poetry Award. Sy gedigte is ook in die Stellenbosse poësietydskrif Vlugskrif gepubliseer, asook in die Nederlandse literêre tydskrif Meander. In 2007 is hy genooi om aan die Poetry International Festival in Rotterdam in Nederland deel te neem.\nIn 2018 is van Danie se gedigte opgeneem in The new century of South African poetry wat deur Jonathan Ball uitgegee is. Hieroor was Danie baie bly, vertel hy aan LitNet.\n’n Konsep vir ’n drama (Wit-wit, wit-wit klop my hart?) is gekeur vir die Kunste Onbeperk Teksmark vir 2018. ’n Uittreksel daarvan is op 4 September 2018 in die Baxter Teatersentrum onder regie van Mari Borstlap opgevoer met Geon Nel en Elana Afrika wat die teks vertolk het.\nHy is tans betrokke by die Stellenbosch Woordfees, waar hy die media en publisiteit hanteer, en hy is ook sedert 2016 die koördineerder van die Woordfees se filmfees.\nVanaf 2015 werk hy as vryskutbasis by kykNET as taalkonsultant, vertaler en kopieskrywer vir hulle bemarkingspan. Hy was die inhoudsregisseur van Die Afrikaners, ’n dokumentêre reeks van 17 episodes wat gebaseer is op Herman Giliomee se gelyknamige boek. Die reeks is in 2018 op kykNET uitgesaai met Kabous Meiring as die regisseur.\nHy is ook betrokke by plaaslike en nasionale radiostasies, soos Bush Radio, RSG en Smile 90.4FM. In 2016 bied hy saam met Kerneels Breytenbach ’n musiekreeks van 13 episodes op RSG aan –Van Oppikoppi tot anderkant Elvis verby – en in Desember 2014 is hy gereeld op gasFLITS – kykNET se weeklikse laataand kuns-en-kultuur-geselsprogram. Van 2012 tot 2014 was Danie een van die aanbieders van Silwerskerm-insetsels toe hy saam met Suzette Kotzé-Myburgh op kykNET se ontbyt-TV-program, Dagbreek, films geresenseer het.\nIn 2013 en 2014 neem Danie as kommentator-paneellid deel aan 10 uit 10 op kykNET saam met onder andere Rian van Heerden, Haidee Muller, Margit Meyer-Rödenbeck en Gavin Prins. Hy was gasaanbieder van die Fiësta-uitsending op kykNET oor die Darling Voorkamerfest 2014 en ook aanbieder by die tweetalige Kaapse radiostasie Smile 90.4FM van 1 Januarie 2013 tot 31 Oktober 2014. In dieselfde tyd was hy ook die hoof van digitale inhoud en strateeg van dieselfde radiostasie.\nDanie se daaglikse Number ones at one van 13:00 tot 14:00, wat hy aanvanklik alleen maar later saam met Benito Vergotine aangebied het, was een van Kaapstad se gewildste radio-ure. Op Smile 90.4 FM bied hy ook Film Friday / Fliekvrydag aan saam met Mehboob Bawa (weeklikse fliekbesprekings) en Theatre Thursdays / Drama-Donderdag, waarin hy met die sterre en vervaardigers van verhoog- en musiekproduksies onderhoude voer. Danie voer ook onderhoude met verskeie besoekende internasionale musikante, onder andere Kris Kristofferson, Suzanne Vega, Mike Rutherford (Mike & The Mechanics) en Bonnie Tyler.\nHy is vanaf Mei 2011 ’n gereelde gasaanbieder by The Wrong Rock Show op Bush Radio saam met Botha Kruger en Greg Donnelly en sy liefde vir musiek kom verder na vore in die reeks insetsels oor punk rock en politiek wat hy saam met Martelize Brink op RSG (Maart – September 2010) aangebied het.\nSy debuutbundel, In die buitenste ruimte, word in 2006 gepubliseer en word bekroon met die Eugène Marais-prys in 2007 en in dieselfde jaar met die Universiteit van Johannesburg-prys vir die beste skeppende debuutwerk. Hy palm ook die Ingrid Jonker-prys vir 2007 met hierdie bundel.\nDie titel van die bundel verwys na waar die gedigte afspeel. “Toe ek Duitsland toe is, was ek vasbeslote om ’n nuwe identiteit vir myself te skep. Maar op ’n emosionele vlak het Duitsland vir meer na die buitenste ruimte gevoel. Vryheid en anonimiteit laat ’n mens dikwels voel asof jy gewigloos is en vryval. Die verhouding wat ek wou laat werk het, het soos ’n huwelik in die buitenste ruimte gevoel. Namate ek en my eks-vrou van mekaar vervreem geraak het, het ook die verhouding ’n eensame, geïsoleerde ruimte geword,” aan Die Burger (4 Mei 2007).\nDanie vertel aan Kirby van der Merwe (Die Burger, 14 Desember 2007) dat die gedigte in In die buitenste ruimte ’n weerspieëling is van die agteruitgang van sy huwelik met sy eerste vrou en die pyn wat daarmee gepaardgegaan het. “Die digter Raymond Carver of sy vrou het gesê hy het sy poësie gebruik soos ’n mens ’n helikopter sal gebruik: om moeilike terrein te verken. Vir my is dit baie dieselfde. Ek skryf net oor goed wat ek nie weet hoe ek daaroor voel nie. Al wat ek weet, is dit druk my of pla my op ’n manier en as jy klaar geskryf het, dan het jy nie noodwendig ’n oplossing nie, maar jy het ’n greep daarop. So, my skryfwerk het vir my ’n greep gegee in ’n oorweldigende situasie.”\n’n Vriendin, ’n skilder, het vir Danie gesê: “Jy weet, Danie, ek weet nie of wat jy skryf gedigte is nie, maar ek kan dit nie vergeet nie. Daai gedig oor Barcelona, ek weet nie of dit ’n gedig is nie, maar ek kan dit nie vergeet nie.” En Danie se kommentaar: “Ek voel dan is dit reg so. Jy weet as dit iets vir iemand beteken of dit hou hulle aan pla, dan is dit vir my poësie:\nBarcelona – 2 en ’n ½ jaar later\nOns sit waarskynlik ’n laaste keer saam in ’n restaurant.\nDie plek se naam is La Veronica –\ndie ene minimalistic chic in die gothic deel van Barcelons, nogal:\npragtige slaaie, ’n bottel rooi wyn en ’n bottel water voor ons,\n’n huwelik agter ons\nen jou bril is donker en jou top is oorlogrooi.\nDie stoele en die tafels is wit oblivion wit.\nMy hemp is blou, raserige Hawaii-blou.\nParty mure is rooi, jou oorlogrooi,\nen ander mure is wit wit.\nDis ’n lang gedig. Meedoënloos beskryf dit die stadige dood van sy huwelik:\nUit frustrasie draai jy ’n suikersakkie nek om\nsodat wit suiker stadig val\nop die raving oranje tafeldoek,\nterwyl jy begin huil agter jou donkerbril.\n(Die Burger, 14 Desember 2007)\nJoan Hambidge skryf in Rapport (6 Mei 2009) dat In die buitenste ruimte ’n genotvolle bydrae is tot wat genoem word die praatgedig en dat wanneer die digter self sy gedigte voordra, is die ervaring nog beter. “’n Mens sou Marais waarskynlik verder ten beste kon tipeer as die digter van die nostalgie en juis vanweë die buite-blik, wat ’n soort dubbel-perspektief tot gevolg het, kyk hy dikwels met ’n vreesloosheid na Afrikaans en haar digkuns. [...] Daar is ’n sterk buiteblik, ’n vermoë om onvergeetlike waarnemings in jukstaposisie te plaas en ’n ongelooflike, hartverskeurende weerloosheid. Ek ken min gedigte waarin die berou oor die afloop van ’n huwelik met soveel skuld en aandadigheid bely word. [...] In die buitenste ruimte is ’n aangrypende debuut wat waarskynlik vir sommige lesers min wisseling in toonaard sal bied en wat miskien, as ’n klein kritiek in die kantlyn vir die digter, die gevaar mag loop om té woordryk en uitgesponne te raak. Die snoeiskêr moet soms ’n bietjie ingelê word.”\nVir Bernard Odendaal (op Versindaba) daag Danie se verse die gevestigde beskouings oor die verskil tussen prosa en digkuns uit: “Hy maak minder staat op byvoorbeeld metaforiek of die klank en ritmelae van taal. ’n Anekdotiese, verhalende element oorheers eerder, met ’n opvallende voorkeur vir aldagtaal in langer, dikwels voortstromende sinne, meestal met redelik konvensionele leestekengebruik. [...] Tog word die normale sinsbou dikwels ietwat ontwrig of andersyds geritmiseer. [...] As resultaat kry ons ’n digkuns wat helder, toeganklik aandoen en waarin soms op ontroerende wyse die storie vertel word, in brokke en stukke, van ’n liefdes- en huweliksverhouding wat in Suid-Afrika begin het en na nege jaar se verblyf in Duitsland op die roste geloop het. Die indruk van direktheid is egter ’n bietjie misleidend. Die bundeltitel, wat op talle wyses dwarsdeur die bundel eggo, is ’n leidraad na die betekenisverwikkeldheid wat onder die stilistiese helderheid skuilgaan. Ontheemdheid is die sentrale toestand wat uigebeeld word.” Odendaal meen ook soos Hambidge dat sekere gedigte “alte uitweidend” raak, maar dat dit ’n werklik belofteryke en welkome debuut is.\nOp LitNet beskou Daniel Hugo In die buitenste ruimte as ’n uitsonderlike debuut en wel om twee redes: “In ’n era van kort liriese uitbarstings bestaan die bundel grotendeels uit langerige tot heel lang praatverse. (Die langste gedig beslaan ses bladsye!) Verder is Marais die eerste van ’n jonger geslag ‘expats’ wat hulle buitelandse ervaring poëties verwoord. Al neig afsonderlike gedigte soms tot wydlopigheid en onsamehangendheid, vorm die bundel as geheel ’n stewige eenheid. Dit is ’n gekondenseerde outobiografie van ’n fyngevoelige digter wat weet hoe om sy woorde én trane te slyp.”\nIn ’n onderhoud met Kirby van der Merwe (Beeld, 14 Desember 2007) laat Danie hom as volg uit oor die kwessie van literêre pryse: “Dit sal baie snaaks klink as ek nou sê ek het iets teen sulke pryse. As ek niks gewen het nie, sou ek dalk ’n ander opinie daaroor gehad het. Maar nou smokkel dit so ’n bietjie met my kop. Omdat my gedigte baie toeganklik is en omdat ek juis probeer het om nie ’n soort van akademiese ding te doen nie, het dit my baie verras dat die bundel so goed gedoen het wat betref pryse.\n“Nou sit ek half met die dilemma. Ek kyk na die klomp nuwe gedigte en dan lyk dit nie vir my na ’n bekroonde digter se werk nie. Ek probeer nou my eie werk fynkam vir literêre gehalte of vooruitgang, jy weet, en ek is bietjie deurmekaar daaroor. Dis eintlik vreemd, maar ek noem nie myself ‘digter’ nie. Nee, steeds nie. As mense my vra wat ek doen, sê ek ek’s ’n vryskutjoernalis, want ek voel dis so half... Dalk oor jy nooit weet watter gedig jou laaste een is nie. Ek is altyd verras as daar weer een kom, want ek glo vas daaraan dat ’n mens moet skryf as jy iets het om te sê, as daar iets is wat jou pla. Ek glo nie ek kan elke Sondag ’n tydjie opsy sit en dan moet daar iets kom nie.”\nAan Marius Crous (Die Burger, 4 Mei 2007) erken hy dat dit lekker is om bekroon te word, want dit voel of ’n mens nie net al die jare jou tyd gemors het nie. Dis asof ’n besonder ongelukkige stuk van sy verlede nou terugskouend ’n positiewe betekenis gekry het. “Maar dit maak my ook angstig, want ’n mens wil nie graag teleurstel nie. Ek is egter vasbeslote om my gewone ou gang te gaan, want dis die enigste sinvolle ding om te doen. Die Afrikaanse taalgemeenskap is betreklik klein en dit sal dodelik wees om ’n literêre prys kop toe te vat.”\nDanie se gunstelingboek in 2006 was The corrections van Jonathan Franzen. Hy beskou dit as die eerste Groot Roman van die 21ste eeu. “Dis ’n kontemporêre Amerikaanse familiesage so tydloos soos Tsjechof en die see. Franzen se tragies-realistiese vertelling oor die Lamberts is ’n karaktergedrewe meesterstuk wat deernisvol worstel met al die ou klassieke temas van liefde, verlange, identiteit, ambisie, ouderdom en dood in ’n siniese tydgewrig.”\nHy vertel aan Ronel Nel (Beeld, 30 November 2006) dat deur Duits te studeer, hy kennis gemaak het met die Duitse digter Rolf Dieter Brinkmann wat ’n kragtige invloed op sy uitkyk van die digkuns gehad het. “Ek glo soos Brinkmann dat ’n mens liefs van abstraksie en retoriek moet wegbly as jy wil dig. Ek stem ook saam met sy siening van ’n geslaagde gedig as ’n goeie snap shot wat ’n direkte, biologies voelbare impak op die leser moet maak. Ek hou daarvan as ’n gedig – al het dit dalk oor maande ontstaan – spontaan en ongekunsteld klink.”\nDanie se tweede bundel, Al is die maan ’n misverstand, word in 2009 deur Tafelberg uitgegee. Tydens die bekendstelling van hierdie bundel het Danie aan Francois Smith gesê hy dig oor die “klippies” in sy “eie skoen”. Oor die melancholie in sy gedigte meen Danie nie dat vrolikheid en geluk ’n doodskoot vir ’n digter is nie. Hy laat hom as volg uit teenoor Daniel Hugo (op LitNet): “Maar dalk het die digter wanneer die lewe genoeg is, nie die digkuns nodig nie. Dit is ook moeiliker om vlietende geluk en ekstase te verwoord. Melancholie, vertwyfeling en teleurstelling is daarenteen sulke ryk, geskakeerde emosies. En selfs al is jy geseënd, oftewel gelukkig, bly melancholie ’n verstaanbare en dikwels gepaste reaksie op die wêreld. ‘Death is the mother of beauty’, het Wallace Stevens geskryf. In dié besef lê die durende melanchole. ’n Alewige vrolikheid is vreemd.”\nDaniel Hugo vra ook hoekom is die maan ’n misverstand? “Sodra die mens sy emosies – en vernaam sy ongeneeslike verlange – op die maan projekteer en daarvan ’n metafoor of simbool maak, word dit ’n misverstand omdat alle beeldspraak of simboliek meerduidig is en as ’t ware bestem is vir misinterpretasie. Die maan, die liefde en die digkuns lei gedurig tot growwe mistastings, maar ’n mens leef, bemin en dig desnieteenstaande. Neem byvoorbeeld dié reëls uit Raymond Carver se gedig ‘Marriage’: ‘The moon sails west / as I watch, armed to the teeth, hunting / for my children’. Dis onsin, letterlik gesproke, maar die teleurgestelde romantikus se ore tuit.”\nDeborah Steinmair skryf in haar resensie (Die Burger, 27 April 2009) dat sy nie op ’n intellektuele vlak na die gedigte kan kyk nie, en dus ’n meer emosionele bespreking gaan doen: “Op Marais se planeet is selfs die gelukkigste oomblik egter omgeef van ’n sweempie melancholie, skeidingsangs en ’n bewustheid van die dood en die donker. Neurose is ’n asemtog ver. Die digter self is sentraal in die bundel: die geïnspireerde stamelaar, iemand wat soms ‘simpel voel’, wat ‘veg vir volle beheer oor sy eie verleentheid’ (‘Ma’). Hy is onbeskaamd emosioneel, gooi flikkers na sentimentaliteit. [...] Die bundel het ’n samehang; verloor amper nooit sy draad nie, laat ’n lewe ontvou soos ’n roman. Die alledaagse, die veilige opsie – ’n voorstedelike bestaan met vrou en kind – word in Marais se verse ontbloot as vreesaanjaend, ’n bedreigde hawe, ’n weerlose fort. Geluk is vervlietend en verdag. Die masjinerie van digkuns word blootgelê, maar dit neem niks weg van die magiese, misterieuse element daarvan nie. [...] Marais se beelde is meestal vars en verfrissend. [...] Maar Marais skep van die mooiste liefdesgedigte in Afrikaans. Hy is ’n ontsnapkunstenaar, ’n literêre dwelmsmous; sy blik op die werklikheid verslawend soos opium. Hy verwoord die getoorde oomblik oor en oor en laat subversiewe skoonheid soos ’n mes flits.”\nMarius Crous (Beeld, 12 Mei 2009) beskou Danie se tweede bundel as ’n verlenging van die temas wat in sy eerste bundel te vinde is: “Ons het weer die kenmerkende praatpoësie. Ons het ’n voortsetting van die temas, soos die liefde, die lewe in Duitsland, die hunkering na die jeug, die rol van vriende en familie en ons het weer te make met ’n outobiografiese ek-spreker se perspektief. Maar waar ons in die debuutbundel hoofsaaklik gedigte gehad het oor die beëindiging van ’n liefdesverhouding, het ons in die tweede bundel die viering van ’n nuwe liefde.” Crous sien uit na nog verdere digbundels uit Danie se pen.\nHJ Pieterse (Rapport, 6 Mei 2009) skryf dat hoewel “die digte(r), saamgetrokke verse met ’n deurlopende sterk beelding verkies, is hy dikwels meegesleur deur gedigte wat soms epiese afmetings aanneem, dikwels om uit te vind ‘hoe die storie eindig’ en deels omdat daar genoegsame interne binding, spanning en slim, hegtende beelde is wat die belangstelling lewendig hou. Marais bewys hom weer sonder twyfel as ’n vernuftige digter met ’n eiesinnige blik op dinge en daarom vind ek dit jammer dat die leisels nie stywer oor die vormgewing getrek is nie. As die bundel met so 20% gesny was, sou dit myns insiens sterker gestaan het as wat dit tans staan. Al is die maan ’n misverstand is dus ’n bundel wat beslis die moeite werd is om te lees, wat sy juwele prysgee met ’n tweede, derde en vierde lees, maar wat hierdie leser laat hoop op ’n sterker sturende hand in die toekoms.”\nDie verhalende gedigte wat aan prosa herinner, verhef dikwels ’n skets uit die alledaagse lewe tot poësie. Dit verhef ook alledaagse spreektaal tot poësie. Danie sê aan Francois Smith tydens die bekendstelling van Al is die maan ’n misverstand: “Ek weet ’n gedig werk as ’n gewone reël wat binne ’n ander konteks nie poëties is nie, in my vers poëties word. [...] Ek het nooit omgegee of wat ek skryf poësie is nie, maar ek het gevoel dat prosa fiksie moet wees en ek wou nie namens enigeen anders praat nie.”\nDanie wil ook nog prosa skryf, vertel hy aan Francois Smith, en dat hy graag saam met vriende sou wou skryf oor Die Warm Trane, “’n alternatiewe Afrikaanse country band”. Hy wil ook ’n briefroman skryf waarin een karakter gedigte vir ’n ander stuur. “Maar almal waarsku dat jy nie oor jou toekomsplanne by boekbekendstellings moet praat nie, want dan gebeur dit nooit. So nou sal dit seker nie gebeur nie”, by die bekendstelling van Al is die maan ’n misverstand.\nVan Danie se gedigte is opgeneem in die nuwe “geblikte” uitgawe van Groot Verseboek wat in 2008 verskyn het. In sy reaksie op hierdie opname het Danie op LitNet gesê hy is gewoon bitter bly en dankbaar. “As jy wil skryf, moet jy in die reël bereid wees om jare lank ’n toegewyde skadubokser te wees sonder om ooit te weet of jy iets of iemand werklik getref het; of dit wat jy doen vir enigiemand van duursame waarde sal wees; of jou gegriffel hoegenaamd gepubliseer gaan word, eendag. Jy vertroetel ’n privaat obsessie waaroor jy nagte om wil praat, maar vir iemand wat nie jou belanngstelling deel nie, is daar niks verveliger nie. Jy sit dus gereeld met ’n veraf uitdrukking in druk tafelgesprekke omdat jy nie jou vriende en familie gedurig met jou knaende, allesverterende stokperdjie wil lastig val nie. Daar is baie redes om kanoniseringsprosesse met agterdog te bejeën en daar sal sekerlik ook stemme wees wat nie met al die keuses in die nuwe Groot verseboek gaan saamstem nie, maar vir my om gelatenheid te veins oor die opname in ’n toonaangewende bloemlesing sou verregaande wees.”\nToe Daniel Hugo op LitNet aan Danie vra waaroor ’n “expat” skryf as hy terugkom in sy vaderland, is sy reaksie: “Dié land maak jou skoon duiselig van alles wat gedurig om jou gebeur – temas is daar meer as genoeg, maar die Suid-Afrikaanse werklikheid is so oorweldigend dat dit eintlik baie moeilik is om daaroor te skryf. Ek glo ook nie dat ’n mens ernstig behoort te gaan sit om jou netjies rasioneel af te vra ‘Watter belangrike tema pak ek volgende?’ nie. Daar is beslis wel skrywers wat so werk, maar ek glo nie aan so ’n serebrale benadering nie. Raymond Carver het gesê hy dink die woord obsessie is meer akkuraat as die woord tema.”\nTydens die Poetry International Festival in Rotterdam in 2007 sê Danie aan Robert Dorsman: “For white South Africans, however, the burning house of their fathers is contaminated with a past a progressive person is not supposed to feel nostalgic about. When you are confronted with the records of the Truth and Reconciliation Commission outside the white community in which you grew up, it seems inconceivable or rather perverse, that your personal experiences of beauty and innocence could take place in such a place and time. It feels wrong to want to yearn back to something like it, especially so when you consider the shameless idealisation of the ‘good old days’ by many a white compatriot. From a politically conscious angle every picnic in those days, every romance and every cherished memory appears a product of reckless white apathy.”\nWat inspireer Danie om te dig? “Oorweldigende emosie en die gevoelens van magteloosheid wat dikwels daarmee gepaardgaan, gee my altyd weer aanleiding om te skryf. Tess Gallagher het gesê dat die kortverhaalskrywer en digter Raymond Carver sy poësie soos ’n helikopter gebruik om emosioneel onbegaanbare terrein te verken. Poësie vervul vir my ’n soortgelyke funksie. ’n Mens ontdek dikwels eers deur die skryf van ’n gedig hoe jy voel, oftewel hoe kompleks ’n stel emosies is. Wanneer ’n mens oor ’n tema of idee skryf, neig die gedig maklik tot hol retoriek. My ander inspirasie is die werk van digters wat ek bewonder. Ek het nog altyd geskryf as ’n leser. Sodra ek ’n goeie gedig gelees het, is ek ook weer lus om te skryf.”\nIn 2013 is Danie as Media24 Koerante se naaswenner in die Leefstyl-joernalis van die Jaar-kategorie aangewys. Hy het die prys ontvang vir dié artikels, wat almal die afgelope jaar in By verskyn het: “Steedshierpolisiekar – 10 jaar later” (23 Februarie 2013); “Die Rolling Stones: 50 jaar sonder satisfaksie” (21 Julie 2012); “Middagete met Jack Parow” (12 Mei 2012); Spookasem-rubrieke: “Wanneer Lollos en ‘London Calling’ ontmoet”, asook “Ek is jou vader”.\nIn 2015 word Cordis-Trust se Orde van die Beiteltjie aan hom toegeken vir sy deurlopende ywer in die bevordering van gebiede van die Afrikaanse woordkuns.\nDanie se derde digbundel, Solank verlange die sweep swaai, is in 2014 gepubliseer. Emosies wat hy in hierdie bundel aanroer, is onder andere die trauma van ’n egskeiding, die ander dinge van ’n enkelpa en dan ook die hoop wat ’n nuwe liefde beteken.\nBibi Slippers skryf in Die Burger van 5 Julie 2014 dat hierdie derde bundel se titel reeds ’n terugkeer na die aarde simboliseer. Waarmee Danie heeltemal eens is: “Ja, ek dink Major Tom het definitief met ’n harde slag aarde toe gekom.” Hierdie sinspeel hy op David Bowie se “Space oddity”. “Dit is maar wat dit is: Met ’n kind raak ’n mens se beweegruimte minder. Jy is verstrengel in ’n klein oorlewingstryd. Daar is nie tyd om in die buitenste ruimte rond te dryf nie. The heat is on. Daar is net druk. Ek voel in ’n groot mate het hierdie gedigte ook maar net in ’n absolute drukkoker ontstaan. Ek wou eintlik baie graag ’n roman skryf oor goed wat ek nie eerstehands beleef het nie. Soort van ’n ervaring wat jy graag sou wou gehad het, deur fiksie verken.\n“Maar toe het my lewe net ontspoor. Ek moes dit maar los. Dis eintlik ’n geval van die volle sirkel voltooi, want net soos ek begin skryf het, het ek hierdie keer weer uit ’n sekere nood geskryf.\n“Aanvanklik het ek dit as ’n soort nederlaag gesien, want ek het gedink ek gaan nou ’n roman skryf – I’m gonna take this to the next level – en hier skryf ek nou weer in selfverdediging gediggies. Maar wat vir my wonderlik is daarvan, is dat ek dink wanneer jy so by 40 kom, sukkel jy regtig om jou geloof te behou in ’n klomp romantiese ideale wat jou in jou twintigs en dertigs aan die gang gehou het.”\nDanie vertel aan Bibi Slippers dat daar toe iets baie interessants gebeur het: “Die feit dat ek toe tog uit vertwfeling begin skryf het, en dit help terwyl niks anders help nie, het my geloof in die skryf van poësie bevestig het. Ek weet nie wat die maatskaplike belang is nie, maar dis iets wat vir ’n mens op ’n persoonlike vlak lewensnoodsaaklik wees.”\nSolank verlange die sweep swaai bestaan uit verskillende afdelings en dit is die eerste keer wat dit gebeur. Vier van die afdelings beeld ’n ander adres uit waar Danie die vorige vyf jaar gewoon het. Nathan Tarentaal se bundel, Chokers en survivors, het nogal ’n invloed gehad op Danie se nuwe bundel. Nadat Danie die bundel gelees het waarin Trantraal dit het oor werkersklasgoed, het Danie besef dat hy met amper dieselfde goed sukkel, naamlik hierdie riskante middelklasbestaan, of soos Danie dit noem, “die promosie-relegasie-wedstryd”\n“Die adresse word ’n manier om te sê ‘hier is dit nou: Middelklas-man worstel onbeskaamd met middelklasprobleme’. Maar ek het ook besef daar is ’n groot verskil tussen woon in Woodstock, woon in Kylemore net buite Stellenbosch, of woon in die onderdorp van Stellenbosch. Elkeen van daardie plekke beïnvloed die naggeluide wat jy hoor, jou vrese, jou drome. Op party plekke is dit maklike om ’n valse gevoel van veiligheid te hê. Dit laat ’n mens wonder: As my perspektief so geweldig verander kan word deur die klein skuifies wat ek gemaak het, hoe onmoontlik is dit om die perspektief van soveel Suid-Afrikaners te verstaan wat in plekke woon wat jy eintlik net van buite sien, wat eintlik vir jou onvoorstelbaar is.” (Die Burger, 5 Julie 2014)\nTerwyl Bibi Slippers met Danie gesels het, het Levinia, die kat, en Danie se dogtertjie, Lea, gereeld kom gesig wys. Toe hy vir Lea vertel het dat Pappa ’n nuwe boek het, was haar reaksie: “Wow, lucky jy!” en sy is terug na haar indrukwekkende versameling speelgoeddrake.\nDanie vertel aan Maggie Marx (Rapport, 6 Julie 2014) dat hy die bundel om twee redes in afdelings verdeel het. “In ’n stadium het ek gedink ek wou as ‘NP van Lykskou’ ’n klomp gedigte skryf wat meer van ’n pop-inslag het, meer senuagtig is.\n“Ek wou ook vreeslik graag oor gruwelflieks skryf. Sien,” aan Marx, “gruwelflieks maak my baie bang en dis altyd vir my interessant hoe die monster ’n ekspressionistiese gestalte is van menslik gemoedstoestande of afwykings. En ook hoe die gruwelgenre om mense se grootste vrese draai. Dit het toe die Frankenstein-verse-afdeling geword.”\nIn ’n onderhoud met Gisela Ullyatt op Versindaba wou sy iets meer weet van die ontstaan van die titels van Danie se bundels en of die keuse van ’n bundeltitel spontaan gebeur. Danie meen dat dit beslis “spontaan, organies en deels onbewus” ontstaan. Al drie die titels van sy bundels kom uit ’n versreël of frase uit ’n gedig uit die spesifieke bundel. En hy het gewoonlik al met die samestelling van die bundel begin voordat daar besluit is op ’n titel.\nHy verduidelik verder: “Ek hou baie van die moontlikhede wat bundel- sowel as verstitels bied om met gedigte of ’n hele versameling in gesprek te tree. Ek soek altyd hard na ’n titel wat nie inperk nie, maar tog omvou en kontekstualiseer en ook op sy eie sou kon staan; ’n titel wat jou weer laat wonder oor die hele gedoente wat dit voorgee om te benoem.\n“My tweede bundel, Al is die maan ’n misverstand, wou ek lank Dwaalkoeëls noem en vir die jongste een was Ek’s ’n dronk woord en Die hart se rooi gemors oorwegings. Hierdie moontlikhede het ek uiteindelik verwerp omdat dit myns insiens een aspek/tema van die betrokke bundel oorbeklemtoon het.”\nDanie baklei in sy gedigte met die “voorstedelike swerftog wat eindig waar dit begin het”. Oor hierdie stoeiery verduidelik hy aan Maggie Marx dat as jy middelklas is, jy jou hele lewe lank “in ’n promosie-relegasie-wedstryd speel met die wete dat jy nooit regtig iets meer as middelklas sal kan wees nie. Jy leef met hierdie besef dat die geskiedenis nooit aan jou kant gaan wees of jou gaan jammer kry nie. En dis daai ding wat vir my interessant is in die Afrikaanse digtersgemeenskap – dat mense hal jaloers is op Nathan en Ronelda (Kamfer) oor hulle skryf uit ’n plak van geregverdigde woede wat ons middeklas-wittes nie toekom nie.”\nMaggie Marx wou weet of hy dink sy middelklasbestaan hom beskerm, waarop Danie antwoord: “Kyk, ons moet die keiser gee wat hom toekom en alles het ’n sekere prys. Ek wil glad nie enigiets wat Nathan deurgemaak het, verromantiseer nie. Ek stem saam met Bukowski: ‘Nobody suffers like the poor’. Maar ons weet dit in ons middelklasbestaan en tog vind ons ons lewe soms ondraaglik. En wat dit amper meer ondraaglik maak, is die besef dat ons pyn eintlik ’n vorm van bevoorregting is. Dat dit altyd erger kon wees. Dit is dus ’n absurde posisie om in te wees, maar om nie te verklaar vanuit watter posisie jy skryf nie, maak nie vir my sin nie.\n“Ronelda en Nathan stel vrae wat ek dink die Afrikaanse literêre establishment moet ernstig neem as hy wil relevant bly. Nathan se werk is ’n herinnering dat die digkuns ook oor klas en kleur in gesprek kan en behoort te tree.”\nMaar Danie voel dat hy nie as ’n spokesperson van enige spesifieke groep of klas persone kan optree nie, want hy skryf veral om sy eie gevoel van magteloosheid te probeer verstaan en vrede daarmee te maak. “Wanneer ek by die radio werk of ek is ’n pa of ek’s by ’n skoolvergadering of wat ook al, voel ek verplig om ’n sekere standpunt te verteenwoordig. Maar in die poësie is daar niks wat my dwing om enige standpunt in te neem nie.”\nSolank verlange die sweep swaai se omslag is deur Anton Kannemeyer gedoen. Danie meen dat mens Anton nie altyd reg verstaan nie. “Hy word beskou as ’n ikonoklas, maar aan die ander kant is hy ’n moralis. Al sy werk gaan oor, en veg teen, magsvergrype. In ’n tyd wat mense van kuns ’n kommoditeit maak, pak hy kuns met integriteit aan. Ek het het Anton gevra om die omslag te ontwerp, omdat daar ’n ander kant aan hom is wat baie melancholies is. Hy het twee jaar gelede ’n uitstalling oor landskappe gehou, waarin ek ’n verlange en melancholie gesien het. Hy’t gesê hy wil iets anders met die omslag doen. Nie die tipiese Bitterkomix-, Kleinboer-aanslag nie. En toe was ek verskriklik bly daaroor. En verras.” (Rapport, 6 Julie 2014)\nVir Daniel Hugo (Rapport, 6 Julie 2014) kan Solank verlange die sweep swaai gelees word as ’n herskrywing van sy eerste bundel, aangesien sy tweede huwelik ook misluk het, maar nou is daar ’n dogter wat deels by hom en deels by haar ma bly. Hy pendel tussen sy huis op Stellenbosch en die een in Kaapstad en dit is hierdie adresse wat die titels van die afdelings in die bundel is.\nHugo gaan voort: “Net soos in sy vorige bundels sleur Marais die leser mee met sy onderhoudende geselstrant wat opgekikker word met onverwagse beeldspraak. En dit is juis dié beeldende vermoë wat die gedigte moet help red van die gevaar om blote prosa te word. (...) Uiteindelik kan ’n mens Danie Marais se jongste bundel lees as verhandeling oor die liefde. (...) Danie Marais bly ’n digter wat boei en verras.”\nOor die musikale verwysings in sy poësie verduidelik Danie aan Gisela Ullyatt op Versindaba dat dit “nes die intertekste, altyd my manier is om in gesprek te tree met woorde en gedagtes wat my besig hou. My reël is gewoon om nooit iets aan te haal net ter wille van literêre gewig of garnering nie, maar slegs wanneer dit nodig is vir die leser om ‘die gesprek’ te volg.”\nIn Danie se gedigte maak sy kat, Levinia, gereeld haar verskyning en Ullyatt wou by Danie die rede hiervoor weet: “Levinia is gelukkig nie fiktief nie en ook nog met ons. Ek weet nie of ek daardie sjarmante, totaal selfgesentreerde, sensuele klein luistert van pels ’n zen-meester sou noem nie, maar ek is verknog aan haar.\nLevinia fassineer my. In die gedigte speel sy dikwels die vierbeen-weergawe van daardie ondeurgrondbare, onkenbare Ander wat ’n lewe en ’n ruimte met ons deel. Hoe katte se kop werk, weet ek beslis nie, maar ek vermoed ek en Levinia projekteer ewe veel wedersyds. Ek is waarskynlik die vreemdste kat wat sy ken, en sy is ongetwyfeld die beste jagter in my vriendekring. (Maar daardie stelling sê dalk meer oor my vriendekring as Levinia se jagvermoëns. Sy’s nie ’n vreeslike suksesvolle roofkat nie, maar haar bekruipstappie getuig van styl en dodelike erns.)”\nRaymond Carver was een van die vroeëre invloede op Danie se digkuns. Hy vertel aan Ullyatt dat Carver ’n vormende invloed op hom gehad het in die 1990’s.\nHy het ook aan Murray la Vita (Beeld, 12 Desember 2010) gesê: “Ek het vreeslik baie van Gert Vlok Nel gehou en die vroeë Breyten, en ek was byvoorbeeld verlief op Ted Hughes se werk, maar elke keer wanneer ek probeer skryf het soos Hughes, het my stem te gedrae geklink. Dit het so ’n gótiese element bygekry wat vir my te . . . Dit het vir my gevoel of ek myself te belangrik hou. Asof ek ’n ou is wat ’n pruik opsit en in ’n snaakse stem met mense probeer praat.\n“En toe lees ek Carver. En sy poësie is vir my by uitstek hierdie kort filmpies, en ek kom ’n manier agter wat poësie ook kan wees. Daai hele skool van grinterige Amerikaanse realisme is iets waaraan ek baie geheg is. Dit is om realisme te gebruik met die wete dat dit ’n illusie is. Maar hulle skep daai illusie so goed dat dit voel soos die regte lewe. Dis so half éérlike, tuisgemaakte kos.”\n“Ek dink partykeer poësie is ’n bietjie soos adverteer in die hoekie vir eensames, vertel hy aan La Vita. “Jy soek eintlik kontak met mense wat dieselfde voel as jy, met wie jy iets deel. En indien mense nie daarvan hou nie dan is dit maar gewoon soos pos wat by die verkeerde adres afgelewer is. Of iemand wat daai hoekie vir eensames lees en dink: ‘Wie’s hierdie ou? Dis nou die laaste ou wat ek sal bel.’ ”\nEn Danie kan homself nooit iets anders as ’n digter sien nie (Beeld, 12 Desember 2010). “En ek is ook so half bang om my een te noem, want ek is so half bygelowig dat die gedigte gaan opdroog. Hierso in 1995, ’96 rond was die eerste keer dat ek érnstig probeer het om te skryf. Ek het in Duitsland geland. My verhouding was nie soos ek gedink het dit sou wees nie. Om ’n grootmens te word was vir my ’n moerse teleurstelling. Ek het verlore gevoel. Ek het baie goed geweet wat ek nié wil doen nie, maar ek het glad nie geweet wat ek wíl doen nie.\n“En nadat ek hierdie soort van noodlanding in Duitsland gemaak het, het ek begin om baie poësie te lees. Ek het verskriklik baie van Philip Larkin gehou en toe Anne Sexton. Ek het so die een ná die ander begin deurwerk. Ek wou probeer om te doen wat hulle aan my doen. Jy besef daar is ’n ongelooflike mág in poësie net op ’n intiem-persoonlike vlak.\n“Om ’n mens te wees is ’n intens mágtelose ervaring, maar wanneer jy ’n gedig skryf, is dit die een ruimte waar jy kan speel met die beligting, die choreografie, die snitte ... jy kan bepaal hoe die lig val. Wanneer jy ontvanklik is vir mooi woorde of poësie dan ervaar jy ’n soort van ’n verruiming van jou bewussyn. Dit maak jou léwe meer waardevol.\n“Jy het ’n gewaarwording, ’n diép ervaring wat jy andersins nie sou gehad het nie, word gefasiliteer. Dis soos dwelms vat ... jy raak op ’n manier verslaaf aan daai ervaring waar jy vergeet van die alledaagse en jou ónbenulligheid en jou sterflikheid. So, dis ’n transendentale oomblik. En om dit vir mense . . . Daar’s ’n liedjie van Goldfrapp waar sy sê: ‘The world stops for snow.’\n“As jy dít kan regkry, daai oomblik waar iemand vir ’n oomblik werklik net stilstaan, dan is dit fantasties. Ek dink dis William Burroughs wat iewers sê as woorde op ’n sekere manier gebruik word, kan dit stilte veroorsaak. En ek dink dis min of meer die grootste ding wat jy kan regkry, om hierdie rumoer vir ’n oomblik te laat stil word in een helder oomblik.”\nIn 2015 word Pruimtwak & skaduboksers gepubliseer met die newetitel rubrieke, heildronke en nagedagtes. Dit was op die kortlys vir SALA se Nadine Gordimer-kortverhaaltoekenning in 2016.\nDanie vertel aan Mizan van der Merwe dat die goed op die bladsye van Pruimtwak dít is waaroor hy ”met speelse erns en entoesiasme” wonder. “Die outobiografiese elemente in hierdie bundel is eenvoudig vir my belangrik omdat dit eerliker is, omdat jy soortvan sê waar jy in jou lewe was toe hierdie goed op jou ’n indruk gemaak het. Dit is die rede hoekom ek die aanhaling 'perspektief is nie ’n speelding nie' van Fokofpolisiekar voor in die boek gesit het.\n“Die boek gaan eintlik maar oor die goed wat my van kleins af besig gehou het. Ek was nog altyd geïnteresseer met die underground en met randfigure en die kontra-kultuur van protes.”\nHy verduidelik aan Mizan dat die “skaduboksers”-hoofstuk in die boek gaan oor randfigure wat hy oor meer as ’n jaar vir By geskryf het. ”Mense wat Suid-Afrikaans is of tyd in Suid-Afrika deurgebring het, wat iets sê oor wie van ons deel is. Die mense wat ons tot randfigure verklaar sê iets oor die res van ons as mense.”\nDaar is ook die “heildronk”-hoofstuk. Hierin skryf hy oor talle herdenkings en persone soos Queen, die Simpsons en Fokofpolisiekar, asook oor sy ou skooljuffrou en sy ma. “Ek het dit geskryf om te probeer bepaal hoekom sekere goed só ’n groot impak het en wat die blywende invloed van dinge is.\n“My digbundels is ’n verwerking van ervaring, waar ’n boek soos daai bestaan uit ander stories en gedagtes en temas. Ek is baie bly dat hulle die boek uitgegee het. Ek wou nog altyd só ’n soort boek geskryf het. Soos alle skrywers hoop ek dat die boek sal verkoop, bloot vir die feit dat dit ’n bewys is dat daar ’n behoefte is aan dié tipe joernalistiek.”\nDie uitgewers se inligtingstuk oor Pruimtwak lui as volg: “Om sin te maak van die hele virtuele warboel in die 21ste eeu moet ’n mens hoog en laag soek. En dis presies wat die bekroonde digter en joernalis Danie Marais doen in Pruimtwak en skaduboksers – ’n onderhoudende versameling van rubrieke, essays, heildronke en nabetragtings wat met speelse erns en entoesiasme die verbande verken tussen boeke, die tydsgees, popkultuur en die verdwaasde gewone ou wat naweke in sy braaivleisvuur tuur. In hierdie stukke wonder Marais – soms sober, soms skertsend – wat geword het van rock 'n' roll, sy generasie X en randfigure soos Peter Blum. Alles en almal van Darth Vader, die Simpsons, Katy Perry, Bruce Springsteen, Fokofpolisiekar, die boeremusieklegende David de Lange en The Big Lebowski tot die agterryers van die Anglo-Boereoorlog praat saam in ’n bundel wat jou laat glimlag én dink.”\nHerman Lategan is die resensent van Pruimtwak in Volksblad van 9 Maart 2015 en hy is baie beïndruk met Danie en sy vermoëns as skrywer: “Danie Marais is nie ’n man wat met die spreekwoordelike kielie in sy hart rondloop nie. Om met daai einste kielie so rond te loop, beteken jy is geamuseer, maar lag nie hardop nie. Marais is nie so nie. Hy steek nie sy blymoedigheid weg nie, hy sit dit nie onder die maatemmer nie, maar op die staander, en dit skyn vir almal wat in die huis is.\n“As jy hom sien, is sy glimlag soos ’n wegholveldbrand. Hy is so opgeruimd, ek het al oorweeg om klasse by hom te loop. (...) Maar moenie geflous word nie. Moet net nie dink Marais is ’n giggelende skuimkoekie nie. Agter daardie persona skuil iemand wat al ’n paar keer pynlik deur die lewe met die plathand omgeklap is, maar elke keer dapper opstaan.\n“Agter daardie voorkop skuil biblioteke vol toomlose kennis, verwysingsvelde en horisonne wat min perke ken. Woorde doen vurige kwêlas, rumbas en tarantellas in daardie brein van hom. Hy is bekend as bekroonde digter, (...) en al het jy nog nie sy bundels gelees nie, laat die poëtiese toonkleur van die woorde jou binnekamers se gordyne wapper.\n“Met Pruimtwak & skaduboksers is daar ook die belofte van iets wat roer en bakkeoerie (bolmakiesie slaan): in die kooi, agter die deur, onder die bossie loer ’n mossie. (...) Hier sit ons nou met die dik melkvet van sy rubrieke, essays, heildronke en nagedagtes, met ’n titel wat volmaak inwerk op die inhoud, kompleet met stoepstories, soene en snotklappe. (...)\n“Daar is baie hoogtepunte, maar wat uitstaan, is sy eersteklas magiese realisme in die onderhoud wat met die digter Peter Blum in die Kimberley-hotel in Kaapstad gevoer is. Blum is natuurlik reeds dood, maar die hele gesprek loop af asof die twee met ’n glasie lawaaiwater tog te lekker sit en klets oor die letterkunde.”\nVir Lategan is daar ook die stukke oor Wopko Jensma, ’n digterkunstenaar en talentvolle man wat reeds oorlede is; oor Neil Goedhals, wat selfmoord gepleeg het en ’n pionier was van plaaslike konseptuele kuns en die meesterbrein-kitaarspeler van die punk-noise-groep KOOS; en oor Freddie Mercury en Queen se 40ste verjaardag.\nLategan sluit af: “Kry die boek, anders gaan jy die paartie van die jaar misloop!”\nOok Rooi Rose (Junie 2015) is baie opgewonde oor Pruimtwak: “Die boek is nou al ’n rukkie in die omgang, maar dis met vrees en bewing dat ek daaraan dink dat van ons lesers nog nie daarvan weet nie. Danie Marais se skrywes in doodeenvoudig briljant: snaaks, skerp, indringend, laf, diep, roerend en soms maak dit jou kriewelrig. Goed so. Dis ’n versameling van sy beste rubrieke en stukke, en kan stuk-stuk gelees word. Net vir daardie slag as jy weer ’n stuk inspirasie loop soek. Bravo!”\nEen ding waaraan hy wel vasgeklou het nadat hy alles verwerp het, was ’n baie romantiese idee oor die liefde, vertel hy aan Mizan van der Merwe. “Ek het gedink as ek nou die liefde het dan moet ek dit net volg, dan sal die liefde nou vir my sorg. Ek dink as ek nie met daai oordrewe romantiese idee oor die liefde en verhoudings die wêreld en oor die oseaan ingestorm het nie, sou ek myself waarskynlik baie pyn en lyding gespaar het.”\nDanie het aan Van der Merwe gesê dat hy nie werklik die regte persoon is om te vra vir raad oor die liefde nie en hy verduidelik dat hy dink dat ons almal verlief is op die idee van valse liefde soos die soort wat romantiese films vir ons gee. “Daar is ’n verskriklike onrealistiese idee oor wat die liefde moet doen. Ons het hierdie idee van as hierdie persoon nou lief is vir jou, dan moet hulle jou liefhê vir wie jy is en dit beteken jy gaan die heeltyd jou slegste kant en al jou geite by hierdie persoon uithaal, en hierdie rommelhoop wat jy skep, is dan veronderstel om hierdie happy ever after huis te wees. Ek dink ons verbrysel mekaar met hierdie ongelooflike hoë verwagtinge wat ons stel aan romantiese liefde en die huwelik omdat al die ander instansies eintlik op ’n manier verbrokkel het en ons versaak het,” verduidelik Danie.\nHy gaan voort: “Ons kan nie meer op die staat vertrou nie en baie van ons het ernstige twyfel met die kerk en opvoeding, so nou maak ons hierdie kerk van die huwelik en liefde wat veronderstel is om soortvan alles vir ons uit te sorteer en dit kan nie!\n“As daardie droom van ’n huwelik doodgaan, is dit ’n geweldige ding om te verwerk. Ek dink mense verloor hulle geloof in die mensdom en in liefde, maar miskien is verlore sake, die enigste sake.”\nSedert November 2013 is Danie aktief betrokke by die werksaamhede van PEN Afrikaans – aanvanklik as bestuurder van PEN Afrikaans en nadat hy in November 2017 bedank het as bestuurder, as ondervoorsitter –- ’n posisie wat hy met die skryf van hierdie bywerking nog beklee.\nMet sy verkiesing tot bestuurder van PEN Afrikaans het Danie die volgende te sê gehad: “Ek is om verskeie redes opgewonde om by die bestuur van PEN Afrikaans betrokke te raak. Hierdie opgewondenheid berus enersyds op al die nuwe moontlikhede wat die digitale wêreld aan ’n taal- en skrywersgemeenskap bied; andersyds op die feit dat daar geruime tyd al by my en vele ander kommer bestaan oor bepaalde leemtes wat in die Afrikaanse skryfwêreld ontstaan het – leemtes wat PEN Afrikaans kan help aanspreek.\n“Wat ek in die vooruitsig stel, is ’n webruimte/blog in diens van alle Afrikaanse skrywers en joernaliste wat ’n knooppunt word vir inligting oor en besprekings van skrywers en boeke. Met ander woorde, ’n webruimte waar enige lid van PEN ’n profiel kan hê wat enige belangstellende in sy/haar werk vinnig in al die regte rigtings sal stuur – dit wil sê na plekke op die internet waar resensies, onderhoude en inligting, in geskrewe vorm of as potgooie of videogrepe beskikbaar is.\n“PEN Afrikaans wil nie net die vakuum vul wat deur die Afrikaanse Skrywersgilde gelaat is nie, maar ook stelselmatig projekte van stapel stuur wat daartoe bydra om taalruimtes wat bedreig word te verruim, te versterk of aan te vul. Ek is dus sowel begaan oor die argiveringswerk van NALN as die krimpende moontlikhede vir die beoefening van Afrikaanse kuns-, kultuur- en boekjoernalistiek van gehalte.\n“Die plan is egter nie om funksies te probeer verrig wat reeds deur organisasies en/of maatskappye soos die ATKV, Media24, Solidariteit, die Afrikaanse Sakekamer, AfriForum ens behartig word nie. PEN Afrikaans staan in die diens van almal wat skryf in Afrikaans. Ons wil egter graag saamwerk met enige groep of instansie wat ’n belang in die voortbestaan, bevordering en gebruik van Afrikaans as geskrewe taal het, mits daardie groep of instansie ook inklusiwiteit en nierassigheid as beginsels ondersteun.\n“Ek sien dit dus as een van die primêre doelwitte van die bestuur om te werk daaraan dat wit, bruin en swart Afrikaanse skrywers ewe tuis voel by PEN Afrikaans.\n“Om Afrikaans te bevorder, soos ons dit wil doen, is nie ’n vasklou aan enige lewensbeskouing of verlede nie. Dit is ’n strewe wat berus op die oortuiging dat enige taal soos enige mens iets het om te sê en dat daar ruimtes nodig is waarbinne gepraat, geskryf en daarmee ook geluister en gelees kan word.\n“Ek vind dit daarom verblydend dat PEN Afrikaans geregistreer is as NRO wat nie op winsbejag ingestel is nie. Globalisering het ons immers gewys dat die mark geen vriend van verskeidenheid is nie – in elke winkelsentrum van die Kaap tot by Beitbrug oorheers dieselfde kettings en produkte.\n“By PEN Afrikaans hoef ons egter nie te vra of iets gewild gaan wees of geld gaan maak nie. Ons moet net wonder of ’n bepaalde projek of besluit tot die voordeel van Afrikaanse skrywers en lesers strek.” (LitNet)\nTussen 13 en 16 Oktober 2015 het Danie saam met Bettina Wyngaard die 81ste PEN International-kongres in Quebec, Kanada as afgevaardigdes van PEN Afrikaans bygewoon.\nIn 2017 is Danie as kykNET-Rapport se boekresensent van die jaar vir fiksie aangewys. Dit is aan hom toegeken veral op grond van sy resensie van Anton Kannemeyer en Conrad Botes se Bitterkomix 17 in die Media24-dagblaaie op 4 Julie 2016.\nIn haar commendatio vir hierdie toekenning skryf Bibi Slippers op LitNet: ”Danie Marais se diepgaande kennis oor die onderwerp waaroor hy skryf verhef sy resensie van Bitterkomix 17 tot ’n hoër vlak. Nuwe lesers – diegene wat nie bekend is met Bitterkomix en die werk wat deur die jare in dié comic-tydskrif gepubliseer is nie – word gou op die hoogte gebring met ’n deeglike, bondige terugblik wat inlig en kontekstualiseer sonder om vervelig te raak.\n“Hier het ons nie net gewoon ’n resensie van ’n teks nie: die resensent bou ’n boeiende storie rondom die fenomeen van (wit) verset, en bied Bitterkomix as gevallestudie aan. Buiten die beoordeling van Bitterkomix word dit ook ’n beskrywing van onlangse politieke en artistieke geskiedenis wat vir die leser waarde toevoeg. Dis ook nie ’n geval van ’n 'anonieme' resensent wat 'objektiwiteit' probeer voorgee nie: die resensie toon ’n eie visie en mening oor méér as net die boek wat ter sprake is. Daar is ’n opstapeling van feite oor die inhoud en samestelling van hierdie spesifieke uitgawe van die comic-tydskrif wat telkens ook lei na ander aanvullende inligting en verdere konteks.\n“Daar is werklike diepgang in Marais se beskouing van Bitterkomix en ’n wye verwysingsveld word by sy bespreking betrek – van die filosoof Slavoj Žižek tot die Poolse digter en Nobelpryswenner Wisława Szymborska en die akademikus Christi van der Westhuizen – maar die resensie verval nooit in ’n vaal Akademiaans nie. Die liefde, respek en geesdrif waarmee hy oor sy onderwerp skryf sleur die leser mee, sodat selfs diegene wat nie gewoonlik comics lees nie uiteindelik met nuwe oë na die hele genre móét kyk.\n“Marais se taalgebruik is beeldryk en lewendig, en die leser van die resensie kan hom- of haarself aan sy aanwending van subtiele humor verkneukel sonder om ooit te voel dat iets belaglik gemaak word of afgelag word. Die resensie is ’n skitterende voorbeeld van hoe die gesprek rondom boeke kan uitkring en deel word van die breër diskoers rondom politiek, seksualiteit en identiteit – eintlik enige onderwerp of aktuele kwessie – en lesers bedag kan maak op gebeure en ontwikkelinge in die boekwêreld, maar ook in die breër samelewing.”\nDanie is ’n baie gewilde keuse as dit kom by die aanstelling van beoordelaarspanele – veral by dié wat literêre pryse moet toeken. Hy het al gedien as paneellid vir die 2018-kykNET-Rapport Boekresensent van die Jaar-pryse; sameroeper van die Kanna-paneel vir die ABSA KKNK 2015 en 2016; lid van die ABSA KKNK-kunstekabinet 2015 vir kontemporêre musiek, musiekteater en woordkuns; beoordelaar van die WA Hofmeyr-prys vir die beste literêre werk in Afrikaans in 2015, 2016 en 2017; beoordelaar van die Protea-prys vir poësie 2005 en die ATKV-Woordveertjie vir Poësie 2011, 2012, 2013 en 2014; beoordelaar van die Jan Rabie Rapport-prys vir die beste debuut- of (vroeë) tweede werk in Afrikaans 2013, 2014, 2015, 2016, 2017 en 2019; sameroeper van die Ingrid Jonker-pryskomitee van September 2010 tot Januarie 2017, asook beoordelaar van die Huisgenoot Tempo-toekennings 2008.\nIn die buitenste ruimte\nEugène Marais-prys 2007\nUniversiteit van Johannesburg-prys vir die beste skeppende debuutwerk 2007\nIngrid Jonker-prys 2007\nCoetzee, Ampie: Lang relase oor “ek” bereik min\nDu Plessis, Leané: Marais verower gesogte Ingrid Jonker-prys\nDu Plessis, Leané: “Blou boekie” verstom digter\nHambidge, Joan: Marais se aangrypende, genoeglike debuut\nHambidge, Joan: Woorde wat weeg: In die buitenste ruimte\nHugo, Daniel: Buitengewone debuut verwoord buitestanderskap\nNel, Adéle: Ruimtelike konfigurasies as narratiewe tegniek in Danie Marais se In die buitenste ruimte (2006)\nOdendaal, Bernard: Narratiewe elemente in Danie Marais se debuutbundel in die buitenste ruimte\nOlivier, Fanie: Taaldinge wat jou na asem laat snak\nSmith, Susan: ’n Verkenning van konsepte van binne-/buite-wees in Danie Marais se debuutdigbundel, ”In die buitenste ruimte (2006)”, met paratekstualiteit as vertrekpunt\nVersvraat: ’n leke-waardering van Afrikaanse digkuns\nAl is die maan ’n misverstand\nSouth African Literary Award Poetry Prize 2010\nCarstens, Hester: Al is die maan ’n misverstand\nCoetzee, Ampie: Danie Marais se Al is die maan ’n misverstand: Verset teen die kanon of ’n oefening in prosa-poësie\nCrous, Marius: Tweede bundel praatpoësie is viering van nuwe liefde\nOdendaal, Bernard: Al is die maan ’n misverstand\nPieterse, HJ: Danie Marais – vernuftige digter met ’n eiesinninge blik\nSteinmair, Deborah: Liefde lewe lieflik in Marais se gedigte\nSolank verlange die sweep swaai\nCrous, Marius: Biebouw-resensie: Solank verlange die sweep swaai\nHambidge, Joan: Woorde wat weeg: Solank verlange die sweep swaai\nHugo, Daniel: Marais se verlange na liefde bly verras\nLourens, Amanda: Solank verlange die sweep swaai\nMarx, Maggie: Die lewe se op en af voed digkuns\nUllyatt, Gisela: Onderhoud met Danie Marais\nVan Deventer, Niel: Bundel tref soos ’n vuishou in die maag\nPruimtwak & skaduboksers: rubrieke, heildronke en nagedagtes\nKortverhale en anekdotes\nLategan, Herman: Pruimtwak & skaduboksers: stoepstories, soene, snotklappe\nPruimtwak & skaduboksers by Danie Marais\nPruimtwak & skaduboksers\nDanie Marais as samesteller:\nAs almal ver is: Suid-Afrikaners skryf huis toe. Kaapstad: Tafelberg, 2009 [ISBN 9780624048015 (sb)]\nBuiteland se roepstem vervaag\nEtienne Britz resenseer As almal ver is: Suid-Afrikaners skryf huis toe saamgestel deur Danie Marais\nCilliers, Stefnie: Verlange die tema wat uiteenlopende verhale saambind\nHough, Lucelle: As almal ver is: Suid-Afrikaners skryf huis toe ’n wêreldreis van emosies\nHuman, Thys: Vir almal wat ver én naby is\nRossouw, Johann: As daar nie meer ’n huis is\nNuwe stemme 4; saamgestel deur Danie Marais en Ronel de Goede. Kaapstad: Tafelberg, 2010 [ISBN 9780624048732 (sb)]\nCochrane, Neil: “Ons is hier!” bundel wat oortuig\nOdendaal, Bernard: Bundel bied iets anders\nArtikels oor Danie Marais beskikbaar op die internet\nABSA Ketting: Daniel Hugo gesels met Danie Marais\nCrous, Marius: Marais keer terug uit die buitenste ruimte\nDanie Marais: die emosie van ontheemding\nDe Vries, Fred: Danie Marais; or how melancholy finally paid off\n’n Kans in Afrikaans: Willa Boezak en Danie Marais gesels op kykNET\nLa Grange, Borrie: Harttaal-bundel lê alledaagse tragedie bloot\nLa Vita, Murray: Wanneer woorde skielik stilte skep\nLouw, Adriaan: Afrro – met Danie Marais\nNel, Ronel: Marais dig kinderlik eerlik\nOngesteld of kreatief?\nRonel S: Danie Marais maak poësie van die alledaagse\nSlippers, Bibi: Commendatio: kykNET-Rapport boekresensent van die jaar 2017: fiksie - Danie Marais\nSlippers, Bibi: Danie Marais kom terug aarde toe\nStilte in die hof!\nTweegesprek: Danie beantwoord Daniel\nTwee digters gesels oor woorde – en hoopl\nVan der Merwe, Kirby: Wanneer woorde spook\nVan der Merwe, Mizan: ”Living is not an exact science”: verlore liefde, geleerde lesse en alles tussen in\nWat lees ons ... boekwurms vertel\nWentzel, Jana: Van dominee tot Rock ’n Roll: agter die Woordfees-skerms met Danie Marais\nWillim Welsyn: ’n Gesprek met Danie Marais\nArtikels deur Danie Marais beskikbaar op die internet\nDie 81ste PEN International kongres in Quebec, Kanada\nABSA Ketting: Danie Marais gesels met Ronelda Kamfer\nBoek-krismis by Dennegeur in November\nDanie Marais oor sy opname in die splinternuwe Groot verseboek\nDanie Marais se woord van die jaar 2017\nDanie Marais – vertalings in Engels\nDanie Marais vertel meer oor “Dédicaces”\nDié skoene sal jy dra\nHier is nie meer ’n lied [rubrieke]\nHoe PEN Afrikaans oor die US se hersiene taalbeleid voel\nIn die akwarium onder ons [gedig]\nIn memoriam: Sampie Terreblanche (17 April 1933-17 Februarie 2018)\nIndrukwekkend steeds aktueel\nInterview: Darrell Roodt on Treurgrond\nDie lewe is ’n wrede sepie\nNoem my eerder ’n “leftie” as ’n “loose canon” [onderhoud met Rhoda Kadalie]\nOm te bie of nie\nOm te ly aan medelye [rubrieke]\nPEN Afrikaans: bestuurder se verslag en vooruitskouing \nPEN Afrikaans: bestuurder se verslag en vooruitskouing 2016\nPEN Afrikaans AJV 2017: Bestuurdersverslag\nPEN Afrikaans-gesprek: Kan ’n Afrikaanse skrywer nog ’n impak maak?\nDie prys van gratis nuus [rubrieke]\n’n Roerende chaos\nSA stripkuns in Bremen\nSkop, skiet en soene\nDie stand van meertaligheid van Kaapstad tot in Tibet: konferensie van PEN International se Komitee vir Vertaling en Taalregte - TLRC (Translation and Linguistic Rights Committee)\nSuid-Afrika - ’n rap-sodie op die boud [gedig]\nTussen die harpoen en die rubberboot lê die duiwel én die diep blou see?\nUit die argief: gedigte deur Danie Marais\nUitgewery wil inheemse skryfkuns bevorder\nVoëlvry in die suburbs\nWat is daar hier? [gedig]\nWitter as wit, manliker as ooit\nDie xenofobiese geweld wat Suid-Afrika teister


5 Positiewe gevolge van enkelouerskap - aktiewe spelLees Meer\nHoof aktiewe spel5 Positiewe gevolge van enkelouerskap\nDeur Jennifer Wolf Opgedateer op 6 Junie 2019\nDit is oorweldigend om te hoor oor die negatiewe gevolge van enkelouerskap op kinders, van ekonomiese swaarkry tot vertrouenskwessies wat van die afgrond af is. Maar wat van die positiewe gevolge van die grootmaak van 'n enkelouer? Te midde van die grootmaak van u kinders op u eie, dink u miskien nie u situasie as 'n bonus nie, maar daar is 'n paar oorweldigende gevolge van enkelouerskap wat aandag verdien. Kinders grootgemaak deur enkelouers is geneig om:\nOntwikkel sterker effekte\nAs u een-op-een tyd saam met u kinders spandeer, kan u 'n unieke band ontwikkel wat eintlik sterker kan wees as wat u sou gewees het as u nie 'n enkelouer was nie. Dit geld natuurlik vir baie ouers wat toesig hou, maar dit geld ook vir 'n aantal ouers wat nie toesig hou nie, wat die geleentheid het om 'n unieke rol in hul kinders se lewens te speel.\nMoet nooit die belangrikheid van u rol verminder nie.\nBesef as u verband nie is waar u vandag wil wees nie, kan u werk om dit te versterk.\nU skakel met u kinders sal nie eindig as hulle 18 word nie; die band sal aanhou ontwikkel in u kinders se volwasse jare.\nErvaar outentieke gemeenskap\nOns ken almal die uitdrukking "Dit verg 'n dorp om 'n kind groot te maak '. Kinders wat in enkelouergesinne grootgemaak word, word gewoonlik letterlik deur 'n dorpie van ondersteuners omring. In baie gevalle sal lede van die uitgebreide gesin optree en 'n beduidende rol in die kinders se lewens speel. En enkelouers wat nie naby familie woon nie, kan kies om deel te neem aan gemeenskapsgroepe - insluitende ondersteuningsgroepe vir enkelouer, kerke en sinagoges - wat die hele gesin voorstaan.\nSluit aan by 'n enkelouer-groep.\nSoek burgergroepe wat u sal help om by u plaaslike gemeenskap in te skakel.\nRaak betrokke by u kind se skool.\nVerantwoordelikhede te deel\nKinders wat in enkelouergesinne grootgemaak word, het nie net 'n "token" taak om te doen om 'n toelaag te verdien nie. In plaas daarvan is hul bydrae tot die hele gesinsisteem nodig. As u regtig hulp nodig het, help u kinders om die waarde van hul bydrae te erken en trots te wees op hul eie werk.\nPrys u kinders vir hul hulp in die huis.\nLaat hulle weet dat u hul pogings erken.\nVerwag dat hulle 'n bydrae sal lewer en spesifiek sal wees wanneer hulle hulle vra om hulp te verleen.\nLeer hoe om teenspoed te hanteer\nKinders in enkelouergesinne sien optrede in konflikbemiddeling. Hulle sien hoe hul ouers hard werk - ondanks hul verskille - om doeltreffend saam te werk en saam te werk. Daarbenewens word die kinders vroeg in die lewe gedwing om hul eie teleurstellings te hanteer.\nReageer met u kinders se teleurstelling met ondersteuning, aanmoediging en empatie.\nBeskou hierdie ervarings as waardevolle groeigeleenthede, waardeur hulle sensitiewe, empatiese, omgee-volwassenes kan word.\nU kan nie altyd voorkom dat u kinders hartseer of teleurgesteld voel nie, maar u kan hulle help om hul emosies uit te druk en die hoof te bied.\nLeer hoe om kompetisieprioriteite te jongleren\nKinders wat grootgeword het in suksesvolle enkelouergesinne, weet dat dit die belangrikste prioriteit in hul ouers se lewens is, maar tog word dit nie behandel asof hulle die middelpunt van almal se heelal is nie. Hierdie gesonde benadering help kinders om voor te berei op die 'regte wêreld'.\nHelp u kinders om hul eie behoeftes en behoeftes te balanseer met die behoeftes van die hele gesinseenheid.\nBesef dat dit goed gaan met u as ouer om u eie behoeftes na te streef, soos die behoefte aan alleen tyd of 'n volwasse gesprek.\nLeer u kinders om hul behoeftes uit te druk, terwyl hulle ook die behoeftes van ander in ag neem.\nCopyright aktiewe spel: 5 Positiewe gevolge van enkelouerskap - aktiewe spelLees Meer


Meer as 12 000 vas ná KZN-klopjagte | Maroela Media\nMeer as 12 000 vas ná KZN-klopjagte\nMeer as 12 000 verdagtes is in KwaZulu-Natal in hegtenis geneem as deel van die Suid-Afrikaanse Polisiediens (SAPD) se Operasie Fiela, ŉ veldtog wat daarop gemik is om onwettige aktiwiteite stop te sit.\nMaj. Thulani Zwane, polisiewoordvoerder, het gesê die operasie teiken gebiede wat daarvoor berug is dat misdadigers daar bly of van daar af onwettige aktiwiteite bedryf. Dit word in samewerking met die weermag, die departement van binnelandse sake en die metropolisie gedoen.\n“’n Totaal van 12 171 verdagtes oor die hele provinsie is in hegtenis geneem. Sedert die begin van die operasie is 223 verdagtes in hegtenis geneem op aanklag van moord, 137 vir die besit van ongelisensieerde vuurwapens, 169 vir verkragting, 146 vir roof, asook ander vir huisbraak, dwelmbesit, veediefstal, aanranding, korrupsie, ontvoering en ander aanklagte,” het hy gesê.\nVolgens Zwane het die polisie tydens die operasie op verskeie goedere beslag gelê, insluitend dwelms, drank, juwele, elektroniese toestelle, vuurwapens, ammunisie en vervalste items.\nOperasie Fiela het sedert sy ontstaan baie kritiek van verskeie organisasies ontlok wat meen die operasie teiken buitelanders eerder as misdadigers. Volgens Lawyers for Human Rights (LHR) word ongedokumenteerde immigrante deur die klopjagte geteiken wat tot gevolg het dat die geteikende groepe “se menswaardigheid aangetas” word.\n“Ons sê nie die regering moenie misdaad aanspreek nie, maar sulke operasies moenie as dekmantel gebruik word om ŉ reeds kwesbare bevolking te teiken nie,” het die organisasie gesê.\nTalle skoolkinders in Bloem-hospitale opgeneem\nAs die skoen jou pas, is iets dalk uit jou handsak weg\nNog n addisionele uitgawe van ongeveer R 1 200 000-00 per maand uit die belastingbetaler se sak vir verhoor afwagtendes.\nEk het ‘n paar moorde gepleeg. Moet net nie my menswaardigheid aan tas deur my te arresteer nie!!! WTF?!!\nHou so aan, moenie dat die Human rights Commission julle van stryk bring nie! Hierdie raids werk soos ‘n bom!!!! Wel gedaan SAPS en almal betrokke!\nHierdie 12000 misdadigers!!! Wat se dit vir die res van die wereld van\ndie “Afrikane”??! Miskien; “Ons het geweet, hulle is ALMAL dieselfde”!!\nek vir eens het gedink die polisie het n baie goeie strategie gevolg deur die onwettiges vas te trek. Die wat vrywliglik vertrek het was die goeie mense.


Megaboere en Piet Croucamp op kassie\nJY LEES NOU Megaboere en Piet Croucamp op kassie\n711 keer gelees\nLekker kyktyd op televisie is ‘n nuwe program oor SA se megaboere. Dr. Piet Croucamp is die aanbieder.\nSuid-Afrika se megaboere gaan in 13 episodes van 'n nuwe KykNET-reeks aan die land bekend gestel word.\nDie politieke ontleder dr. Piet Croucamp is die aanbieder van die reeks: Megaboere.\nVolgens KykNET sal in die reeks gekyk word wat die betrokke boere suksesvol maak, wat die grootste landbou-uitdagings is en wat die “superboere” se oplossings hiervoor is.\nDie reeks word Dinsdagaande 20:00 uitgesaai, met die eerste episode op 14 April wat oor die Karsten-boerdery gaan. Mnr. Piet en mev. Babsie Karsten het in 1968 op Kanon-eiland in die Noord-Kaap begin boer. Vandag is die onderneming een van die grootste produsente van uitvoertafeldruiwe.\nDie agt plase in die boerdery is oor 300 km langs die Oranjerivier versprei. Buiten dat arsten die grootste dadelboer in die Suidelike Halfrond is, boer hy ook op groot skaal met bokke en skape.\nDie ander grotes\nDie ander boere of boerderygroepe wat elk in 'n episode in die kollig gaan wees, is die vier Retief-neefs van die Van Loveren-familiewynmakery in die Robertson-vallei, mnre. Francis Visagie, Dorperboer van die Boesmanland, B.P. Greyling, saai-, bees-, skaap- en wolboer van Mpumalanga, Piet du Toit, wildboer en teler van skaars wild van Noordwes, Charl Senekal, die land se grootste suikerboer van KwaZulu-Natal, Kallie Schoeman van Schoeman-boerdery wat akkerbou in die Delmas-distrik bedryf en sitrus naby Marble Hall verbou, Jean Engelbrecht van die Rust en Vrede-wynlandgoed, en Louis de Kock, die land se grootste uieboer, asook me. Estelle van Reenen van die Sparta-groep wat bees- en beesvleisprodukte in die Vrystaat verskaf, die Du Toit-groep van die Wes-Kaap wat appels, pruimedante, nektariene en groente produseer, en dr. Kobus Hendriks, melkboer van Heilbron in die Vrystaat.\nDie naam van die dertiende boerdery was teen druktyd nog nie bekend nie.\nMeer oor: megaboere


“Madonna and Child”, Quentin Massey - beskrywing van die skildery - Museums en Kuns - 2021\nMadonna en kind - Quentin Massey. 130 x 86 cm\nDie Moeder van God met 'n baba in haar arms, Quentin Massey, is pragtig en briljant uitgebeeld Die skildery is in 1495 geskilder en het 'n godsdienstige oriëntasie. In die Renaissance-skildery het die kunstenaar talle werke geskep in opdrag van kerke en kloosters. Sy gunsteling onderwerp was vroue - Madonnas met klein kinders in hul arms. Hulle is afgodaliseer en aanbid as ikone.\nDie skildery beeld die goddelike Maagd Maria met 'n baba in haar arms uit. Sy sit op 'n troon en lees 'n boek. Die Moeder van God is geklee in 'n lang, luukse lila kleed. Haar blonde hare is los; daar is 'n halo-versiering op die kop; voorkop hoog en oop; oë na onder. 'N Vrou is vol wysheid en sjarme.\nSy hou 'n baba in 'n wit rok vas. Hy kyk met belangstelling na die boek. Na alle waarskynlikheid is dit die Bybel of 'n versameling kerkgebede. Die kind ken nog nie die ABC's en briewe nie, maar met sy hart voel hy elke reël in die heer se handboek. Hy druk sy hand teen sy bors en kyk bewustelik na die heilige Skrif. Hy voel goed en warm by sy ma. Sy is sy beskerming en ondersteuning in die lewe. Dit is aangenaam en aangrypend om die prentjie na te dink! Sy gee warmte, vreugde, sagtheid, goed. Die hele komposisie is deurdrenk met die lig van goddelike liefde. Moederskap versier die lewe en die Heelal en stroom met 'n goue stroom oor die hele planeet. Dit was en sal te alle tye wees!\nMadonna sit in die saal met 'n seremoniële versiering. Die koninklike grootsheid van die kamer gee die beeld helderheid, prag, ekspressiwiteit. Die kunstenaar het ligbruin kleure, kleure en skakerings in sy werk gebruik. Hy het ywerig, noukeurig en met groot inspirasie gewerk. Die foto het groot sukses en openbare erkenning vir hom gebring.\nDie komposisie "Madonna and Child" bring vrede en geluk op aarde. Dit gee mense skoonheid, harmonie, volmaaktheid, baie geluk. Briljante skepping is prysenswaardig.\nKyk die video: Quentin Metsys (Augustus 2021).\nMuseums in Berlyn\nHuidige trofeë, Vereshchagin - beskrywing van die skildery\nAlbrecht Altdorfer: die geheimsinnige meester van die Duitse Renaissance\n“Winterlandschap”, Hendrik Averkamp - beskrywing van die skildery\nDie profeet Daniel, Michelangelo Buonarroti - beskrywing\nKunstenaar Nikolai Ge: biografie en skilderye\nVerf sonneblomme, Claude Monet, 1881 - beskrywing\nMuseums van Rusland\n"Night in Saint Cloud", Edward Munch - beskrywing van die skildery\nCopyright 2021 \_ Wêreld museums en skilderye deur bekende kunstenaars \_ “Madonna and Child”, Quentin Massey - beskrywing van die skildery


Rooiwarm man: Joshua na die Reën | rooi rose Rooiwarm man: Joshua na die Reën | rooi rose\nRooiwarm man: Joshua na die Reën\nDie sanger en musikant Joshua na die Reën is ’n blinknuwe ster op die Afrikaanse musiektoneel, maar eintlik is hy nie ’n groentjie as dit by musiek kom nie. En onthou maar die vriendelike ou se naam – hy gaan dit nog ver bring.\nSy regte naam is Jacques de Villiers (27), en jy kan nie anders as om hom met byvoeglike naamwoorde soos “vriendelik” en “innemend” te beskryf nie. Jy kan ook nie anders as om van sy spontane vriendelikheid en openlikheid te hou nie. Sy aanhangers is net so dol op hom, en sy opgang in die Afrikaanse musiekbedryf was blitsvinnig. Sedert hy op 17 Augustus 2013 sy eerste solo-album bekend gestel het, het hy al verhoë gedeel met van die grootste name in die bedryf. En nie soos voorheen as begeleier vir Bobby van Jaarsveld of Jak de Priester nie, maar as sanger uit eie reg. Binne maande ná sy debuut is hy bekroon met die Huisgenoot Tempo-toekenning as Beste Nuweling van die Jaar, en het hy ook twee Ghoemas gewen (as Beste Nuweling en vir Beste Kon-temporêre Album).\nHy het grootgeword op ’n plaas naby Walkerville, suid van Johannesburg, en sy oë blink as hy oor sy musiek, sy vrou Danél en sy familie praat. En oor God. “Ná skool is ek vir ’n jaar Bybel-skool toe. Ek het gedink ek wou ’n pastoor word, maar toe besef ek dat jy nie ’n dominee hoef te wees om iets vir die wêreld te beteken nie. Elke gesprek wat jy het, is eintlik op ’n manier kerk.”\nHoe het jy musikant geword?\nMy ma Riana is baie musikaal, so ek het in graad drie met klavierlesse begin en in graad vyf met kitaarlesse. Ek was op skool in ons kerk se musiekspan, maar musiek was vir my ’n stokperdjie. Ek het nooit gedink dit sou my werk word nie. Ek sou veel eerder iets soos wildbewaring of toerisme wou studeer, maar in my jaar by Rhema se Bybelskool het ek met jazz te doen gekry. Toe skryf ek in vir ’n graad in jazz by TUT. In my vierde jaar het die Universiteit van Pretoria my genader om as ’n deeltydse dosent hul sangstudente te begelei. Iemand daar stel my toe voor aan Jak de Priester, wat ’n begeleier gesoek het.\nJy het vroeg in jou loopbaan al ’n belangrike lewensles geleer …\n’n Mens moet ja sê vir enige geleentheid wat jou loopbaan kan bevorder. Die betaling by Tuks was nie baie nie, maar as ek nie gegaan het nie, het ek Jak nooit ontmoet nie. Ek het die land vol gereis saam met hom, en baie van musiek en die bedryf en mense geleer, en ook hoe belangrik goeie menseverhoudings is. Daarna was ek ook vir ’n paar jaar Bobby van Jaarsveld se klavierspeler.\nWaar kom jou verhoognaam vandaan?\nEk het op ’n dag besef dat soveel mense in verskillende stadiums van my lewe vir my gesê het ek moet gaan kyk wat Joshua in die Bybel gedoen het, watter pad hy moes stap … Ek het dit nooit regtig ernstig opgeneem nie, maar toe tel ek in my eerste jaar ’n naamplaatjie op waarop staan “live like living Joshua”. Dit het my getref en ek het oor Joshua gaan nalees. My verhoognaam het ontstaan uit twee dinge wat vir my baie beteken: my Joshua-roeping en reën. Ek is mal oor reën, maar het ook besef dat as ek nie toelaat dat dit oor my reën nie – of dit nou mense se liefde of swaarkry of blydskap is, of God se liefde – sal ek nooit soos Joshua kan wees en die mure afbreek wat om my hart gebou is nie. Dan sal ek tien teen een my doel hier op aarde mis.\nWaar kry jy die idees vir jou liedjies?\nIn die seer tye van my lewe het ek geleer om dieper te kyk na dinge om my, en so kon ek leer om die mooi en egte dinge in die lewe raak te sien. Selfs al lyk dinge op die oog af hopeloos en donker, is daar altyd hoop, maak nie saak wat die situasie is nie. Mense se stories en die natuur inspireer my. Ek dink ook ons het onsself vervreem van dinge wat ons nie altyd met ons oë kan sien nie. Dis asof ons bang geword het om te veel te voel, uit te leef hoe ons voel, of selfs soms net om keuses te maak oor hóé jy voel. Ek glo die skoonheid van emosies is om ’n rede daar – daar is iets daarin om te kan voel en te kan wys. Anders gaan ons stadigaan in rekenaars verander!\nIs daar ’n resep vir ’n goeie liedjie?\nEk weet nie hoe dit werk vir ander skrywers nie, maar ek ken nie so resep nie!\nHou altyd aan soek. Solank ons soek, dink ek ons is op pad in ’n goeie rigting!\nOns en vriende kom op Maandagaande bymekaar en deel met mekaar wat in ons harte is. Ek sit keer op keer daar met oë vol trane. Daar is min dinge wat my hart so laat vlieg soos wanneer ’n mens tussen mense is wat jou toemaak met genade, na jou diepste seer kan luister en die mooi daarin raaksien, en wat meer opge-wonde raak oor die opwindende dinge in jou lewe as wat jy soms self is. Daar is iets besonders daarin om in emosionele naaktheid voor vriende te kan staan en sonder oordeel aanvaar te word. Gelukkig tog vir genade, want nie een mens op aarde is volmaak nie.\nJy voel sterk oor kwessies soos boelie. Hoekom?\nEk is op skool gespot dat ek gay is omdat ek nie rugby gespeel het nie, maar klavier en kitaar. Later begin jy dink dalk is almal reg oor jou. Dan besef jy dat die gespottery meer sê oor die spotters as oor jou – daardie oomblik van waarheid is wonderlik, maar die pad tot daar is baie swaar. Ek sal regtig graag met kinders by skole wil gaan praat oor boelie en verbale afknouery. Daardie dag toe van die mense wat my die meeste gespot het, skielik my pel wil wees en wil hoor hoe skryf ’n mens liedjies, was ’n wonderlike dag. Die musiekbedryf het my ook baie meelewing geleer, en dat jy nooit iemand op grond van voorkoms moet oordeel nie. Almal is net mense, en almal het ’n storie. Ons is almal vol foute.\nJy word een van die dae pa. Hoe voel jy daaroor?\nEk en Danél wil graag ’n paar kinders hê, maar dis iets waarmee ons God vertrou. Ons sal ook graag eendag ’n kind wil aanneem. Die Amerikaanse Christen-musikant Jason Upton het ’n liedjie vir sy dogtertjie geskryf wat my gevoel oor vaderskap nogal goed opsom: “Maybe you’ll be teaching us that what we’ve lost.”\nHoe voel jy oor sterstatus? Was dit wat jy verwag het?\nEk verstaan nog nie regtig die doel van roem nie, maar wat ek wel weet, is dat daar ’n groot verantwoordelikheid rus op mense wat ’n platform het. Ek dink wanneer jy jou stem gebruik vir dit waar-voor jy geroep is, kan dit lewe in droogte bring. Maar dit kan ook verwoesting en verdeeldheid saai. Sterstatus is vir my tot dusver ’n lieflike ervaring. Die mense wat jy ontmoet, wat sommer op straat met jou kom gesels en by wie jy dikwels iets leer … Dit sou nooit sonder bekendheid kon gebeur het nie.


Die Beste Interaktiewe Seks Speletjies – Porn Speletjies Vir Gratis\nJy is Oor om Te Speel Die Beste Interaktiewe Seks Speletjies Op Aarde\nEk weet dat die titel van ons aanbieding lyk dalk'n bietjie ballsy, maar ons kan dit nie help nie. Ons is so opgewonde om aan te kondig die bekendstelling van ons nuwe seks gaming platform. En ons is nie bekommerd dat jy sal kry'n hoë verwagtinge van wat jy lees hier. Dit is, want woorde kan nie moontlik beskryf die ervaring wat jy sal speel van die speletjies van hierdie versameling. Egter, ek wil om te probeer om te gee jou'n idee oor wat jy moet verwag van ons webwerf. Ook, ek is seker dat nadat jy weet oor al die funksies van die maak van ons webwerf so amazing is, sal jy waardeer ons platform op'n hoër vlak.\nMiskien is die eerste ding wat jy sal sien wanneer jy begin blaai ons versameling sal voldoen aan'n verskeidenheid van speletjies. Ons kom met al die belangrikste kategorieë van porn, en ons het gevind dat die inhoud vir al die byvoordele kategorieë wat nie verskyn op die hoofstroom porn tubes of op ander seks gaming webwerwe. Die nommer van speletjies wat in hierdie biblioteek is ook indrukwekkend. Ons bied letterlik honderde ure van unrepetitive spel, met baie titels met'n hoë herhaling waarde as gevolg van die verskeie einde moontlikhede. Maar die ware heerlikheid sal begin wanneer jy druk op die "play" knoppie op'n spel wat jy wil., Die beelde sal julle weg waai. Die karakters is so gedetailleerde en die beweging is so glad dat jy sal voel soos die kyk na'n Pixar animasie. Alles het so'n hoë produksie waarde wat jy sal begin dink ons is net gee jou demos te kry wat jy verslaaf en dan steel geld uit jou pokdalig deur slaan jy met'n paywall. Maar daar is geen paywall, geen irriterende advertensies en geen data versoek. Dit is net'n gratis spel wat is bedoel om te hou jy op ons webwerf vir ewig.\nSo Baie Maniere Om Te Kommunikeer Met Jou Porn?\nDie versameling van ons site kom met die beste interaktiewe seks speletjies van elke kategorie van pornografie. Maak nie saak of jy wil om te speel porn speletjies vir die seks aksie of as jy wil om te speel vir fantasie scenario's en karakter-ontwikkeling, ons het alles vir jou. Jou behoefte vir seks spel wat jy ten volle beheer sal bly wees in die seks simulators van ons webwerf. Hierdie speletjies is vir wanneer jy wil net om te wees vleeslike. Jy sal'n karakter te fuck in enige manier en styl. Die seks simulators is ook die mense wat die aanpassing is op sy hoogtepunt., Ek kan selfs pas die karakters om te kyk soos my hoërskool geliefdes in een van hierdie speletjies, en ek is seker dat jy dieselfde kan doen met'n bietjie van verbeelding.\nDan het ons die interaktiewe speletjies wat staatmaak op die ontwikkeling van karakter en plot om te kry wat jy op die horniest jy al ooit op die internet. Sommige van hulle is uitgaan simulators, waarin jy sal loop rondom die stad interaksie met kindertjies wat sal almal verskillende persoonlikhede en verskillende lyk. 'n paar ander speletjies is meer soos Rpg in wat jy sal hê quests en ontsluit alle vorme van belonings. En al die karakters in hierdie speletjies kan en sal wees fucked deur jou avatar., En dan is daar die teks-gebaseerde speletjies, wat in hierdie dae voel meer soos grafiese erotiese romans met seks tonele wat sal neem jou van die storie af tot die porn aksie spel.\nDie Limiet Is Net In Jou Kop\nDie skoonheid van'n site soos ons s'n, waar jy sal kry talle maniere waarop jy kan voldoen aan jou begeertes, lê in die feit dat jy kan gebruik om die maniere te skep om die beste fantasieë in die virtuele ruimte. Van die kursus, dat ons speletjies van verskillende kategorieë, van tieners te MILFs, uit vriendin ervaring te slaaf speletjies, bloedskande speletjies, hentai en spotprent speletjies, en baie van die obsessie speletjies kan gevind word hier. Maar die spel is net'n doek waarop jy kan verf jou fantasie egter jy wil. Die Beste Interaktiewe Seks Speletjies versameling kom met speletjies wat jy kan etiket as'n oop wêreld of as sandbox speletjies., Daar is geen lineêre spel hier. Jy het die vryheid om te verken!\nEn jy kan doen wat direk in die leser. Al hierdie speletjies is gebou in HTML5, aan te bied'n kruis-platform verenigbaarheid. Maar, omdat die hoof idee van ons webwerf is om jouself te dompel in die virtuele wêreld wat ons gebou het, is ons beveel die speel van die speletjies te speel op'n rekenaar. En as jy sit'n paar goeie koptelefoon op, jy sal begin voel soos jy bereik het porn Matriks.


Tabakprodukte: Hofstryd teen verbod begin\nJY LEES NOU Tabakprodukte: Hofstryd teen verbod begin\nBritish American Tobacco South Africa (Batsa) en nege ander applikante se saak teen dr. Nkosazana Dlamini-Zuma, minister van samewerkende regering en tradisionele sake, en twee ander partye het vandag in die Wes-Kaapse hooggeregshof begin.\nDie netwerkorganisasie Saai het tabakboere se belange in die saak verteenwoordig. Die saak word môre (6 Augustus) weer hervat.\nDie verbod op die verkoop van tabakprodukte word betwis op grondwetlike en administratiewe gronde deur Batsa, wat al die applikante in die algehele waardeketting verteenwoordig.\n“As die verteenwoordigers van tabakboere voer ons aan dat regulasie 45 van die Rampbestuurswet tabakboere ontneem van hul reg om ’n bedryf, beroep of professie te kies, soos vervat in artikel 22 van die Grondwet van Suid-Afrika,” sê mnr. Francois Rossouw, uitvoerende hoof van Saai.\nTabakboere ly enorme ekonomiese skade omdat boere geen kopers vir hul produk het nie. Dit is ook nie lewensvatbaar om slegs op uitvoer staat te maak nie. Die verwagte verlies aan aksynsbelasting vir die fiskus is ongeveer R35 miljoen per dag.\nHoewel die Dlamini-Zuma sê dat die regulasies tydelik is en dat handel in die toekoms sal hervat, meen Rossouw sy gee geen aanduiding van wanneer dit gaan gebeur nie. Intussen het boere geen manier om hul werksaamhede voort te sit nie en geen skedule waarvolgens hul beplanning kan doen nie.\nRossouw betwis ook of die verbod werklik nodig is om die verspreiding van Covid-19 te beperk en die impak daarvan te verlig. “Beskikbare data ondersteun glad nie die siening dat ’n verbod op die verkoop van tabakprodukte ’n wesenlike impak sal maak in die bereiking van hierdie doelwitte nie.”\nMeer oor: koronavirus| inperking| covid-19\n‘Regering wys middelvinger vir tabak- en drankbedryf’


Ek gáán kanker oorwin — Rina Coetzee - Mogol Pos\nOctober 12, 2020 October 12, 2020 - by Elsa van Rooyen - Leave a Comment\nLEPHALALE — Oktober is Borskankermaand en Mogol Pos het met Rina Coetzee gesels. Sy is tans in remissie nadat sy verlede jaar met borskanker gediagnoseer was.\nDie 55-jarige Rina is na 15 maande van chemoterapie en rekonstruksie terug op haar pos as geografieonderwyser by Hoërskool Ellisras. Ná haar pad met borskanker is sy oorweldigend dankbaar vir die voorreg om weer te kan skoolhou en haar passie uit te leef.\nRina se eerste kleinkind is verlede jaar op 7 Junie in die Netcare Femina Hospitaal in Pretoria gebore.\n“Toe ons by die hospitaal uitstap, loop ons verby die lokaal waar mammografië gedoen word en my man moedig my toe aan om een te doen aangesien ek die vorige jaar se ondersoeke gemis het. Borskanker was die laaste ding waaraan ek gedink het en ek het geen knoppe of enige ander tekens gehad nie.\n“ŉ Ruk daarna moes ek vir ŉ sonar gaan en toe sê die dokter dit lyk baie sleg en die kanker in my linkerbors het reeds versprei na my limfkliere.”\nRina het daarna vir drie biopsies gegaan en gehoor dat sy boonop HER2-positief was. ŉ Week later, op 3 Julie, het sy ŉ mastektomie ondergaan en dertien limfkliere onder haar arm is verwyder.\n(HER-2 positief beteken sel-deling vind baie vinnig plaas wat veroorsaak dat die kanker baie vinniger kan versprei.)\nVolgens Rina was daar geen ander keuse as ŉ volledige mastektomie en chemoterapie daarna nie. Sy het nie bestraling ontvang nie.\nHaar hel van chemoterapie het op 12 Augustus 2019 begin.\n“My grootste vrees was dat my hare gaan uitval en dit hét ook. Presies twee weke na my eerste chemoterapiesessie!\n“Die chemo wat ek gekry het, word die ‘Red Devil’ genoem. Dit maak letterlik alles dood. Jou naels breek en val af, mens se tande verswak en mondsere is algemeen om maar net ŉ paar newe-effekte te noem. Dit val siek en gesonde velle aan. Ek het net daar besluit om die ‘devil’ te verander na ‘angel” want ek gaan hierdie ding oorwin.”\nRina sê haar man en haar kleinkind was haar rede vir bestaan en sy het probeer om positief te bly deur dié reis met kanker. Haar man het seker gemaak sy eet gebalanseerde en voedsame kos, al was haar smaak aangetas en wou sy eintlik nie eet nie.\n“Ek wou net lê en was permanent moeg, lyfseer en naar. Dit was nie vir my ŉ maklike pad nie, daar was baie dae wat ek negatief was. Dit is nie lekker om met een bors te loop of vir jouself in die spieël te kyk nie. Jy sien die wanbalans. Al het ek aan die begin ŉ prostese gedra, kon mens nog steeds die verskil sien,” sê sy.\nRina sê die dokter wou nie dadelik ŉ rekonstruksie doen nie, juis omdat sy HER2-positief en die kanker reeds in fase 3 was.\nSy het egter op 19 Maart vanjaar ’n 13-uur-lange rekonstruksieoperasie gehad. Letterlik ’n week voor die COVID-19-pandemie SA getref het. Sy was vir vier dae na die operasie in die intensiewesorgeenheid waartydens sy doodstil op haar rug moes bly lê. Doodnaar van die narkose.\nSy moes al ŉ opvolgoperasie gehad het, maar dit was weens COVID-19 uitgestel en as alles volgens plan verloop sien sy die dokter op 23 Oktober vir die opvolgoperasie. “Hy het belowe dit is nie so ŉ groot operasie nie en dat ek binne ŉ week sal terug wees by die skool,” sê sy.\nIntussen het haar chemo-sessies aangehou tot 20 Julie vanjaar en sy moes elke keer ŉ permit kry om oor die provinsiale grens te reis. Elke chemo-sessie was met ŉ week uitgestel vanweë haar lae immuniteit. Dit is waarom sy eers na 15 maande permanent kon terugkeer skool toe.\n“Mens se brein raak mal as jy so lank by die huis is met jou gedagtes. Die chemo maak boonop jou brein dof en jy vergeet heeltyd goed.\n“Kanker gaan my nie oorwin nie. As jy borskanker het, is die kans goed dat dit na ander plekke soos jou lewer, brein of longe, kan versprei, maar ek is nie bang daarvoor nie. Ek gáán hierdie ding oorwin.”\nRina bedank haar man, kinders, kleinkind, haar kollegas by EHS en haar familie en vriende wat haar deur dié tyd gedra en ondersteun het.\n“Sonder die krag en genade van die Here en die liefde van my mense sou hierdie reis veel swaarder gewees het,” sluit sy af.\nPrevious Article Wat moet mens nóg doen om inbrekers uit te hou?\nNext Article Four lives lost