ΕΛΛΗΝΩΝ ΕΚΚΛΗΣΙΑ: ΚΥΡΙΑΚΗ ΙΕ΄ ΛΟΥΚΑ Ευαγγελικό Ανάγνωσμα: Λουκ. 19:1-10\nΚΥΡΙΑΚΗ ΙΕ΄ ΛΟΥΚΑ Ευαγγελικό Ανάγνωσμα: Λουκ. 19:1-10\nΤω καιρώ εκείνω, διήρχετο ό Ιησούς την Ιεριχώ• και ιδού ανήρ ονόματι καλούμενος Ζακχαίος, και αυτός ην αρχιτελώνης, και ούτος ην πλούσιος, και εζήτει ιδείν τον Ιησούν τις εστί, και ουκ ηδύνατο από του όχλου, ότι τη ηλικία μικρός ην. Και προδραμών έμπροσθεν ανέβη επί συκοκομορέαν, ίνα ίδη αυτόν, ότι δι’ εκείνης ήμελλε διέρχεσθαι. Και ως ήλθεν επί τον τόπον, αναβλέψας o Ιησούς είδεν αυτόν και είπε προς αυτόν• Ζακχαίε, σπεύσας κατάβηθι. Σήμερον γαρ εν τω οίκω σου δει με μείναι. Και σπεύσας κατέβη, και υπεδέξατο αυτόν χαίρων. Και ιδόντες πάντες διεγόγγυζον λέγοντες ότι παρά αμαρτωλώ ανδρί εισήλθε καταλύσαι. Σταθείς δε Ζακχαίος είπε προς τον Ιησούν• «Ιδού τα ημίση των υπαρχόντων μου, Κύριε, δίδωμι τοις πτωχοίς, και ει τινός τι εσυκοφάντησα, αποδίδωμι τετραπλούν». Είπε δε προς αυτόν ο Ιησούς ότι σήμερον σωτηρία τω οίκω τούτω εγένετο, καθότι και αυτός υιός Αβραάμ εστίν. Ήλθε γαρ ο υιός του ανθρώπου ζητήσαι και σώσαι το απολωλός.


Η Λυδία πολεμά με τον καρκίνο: Σύντομη ενημέρωση\nPosted by nautilus at 12:24 AM\nΉσυχη νύχτα να έχετε όλοι σας\nΑχ, το τιγράκι που ταλαιπωρείται...Τώρα με τα φάρμακα θα ησυχάσει λίγο. Ελπίζω όλες οι εξετάσεις να είναι καλές.\nΣας σκεφτόμαστε, ελπίζουμε να έχετε μία ήσυχη νύχτα που να φέρει ένα ελπιδοφόρο πρωινό. Μήπως μπορούμε να κάνουμε κάτι για να βοηθήσουμε, να ανακουφίσουμε είτε τη μαμά, είτε εσένα, είτε τα άλλα δύο ζουζούνια σας;\nΣτην κρίσιμη τελευταία δοκιμασία της επέμβασης, η Λυδία στάθηκε δυνατή! Αυτά που καταφέρνει να κάνει είναι και πολλά για λαμβάνοντας υπόψιν και τη σοβαρότητα της επέμβασης και την μικρή ηλικία της!\nΜην ανησυχείς Ναύτιλε η μικρή Λυδία επιφυλάσσεται για περισσότερες σκανδαλιές και ζουζουνιές μόλις φτάσετε με το καλό σπίτι( άντε για να ξεκουραστεί και η καημένη η μαμά)\nΕύχομαι καθημερινά να φτάσει όσο πιο σύντομα αυτή η στιγμή, που θα μας ποστάρεις φωτογραφίες με τα τρία αγγελούδια σου να παίζουν ανέμελα σε κάποια παιδική χαρά.\nΕυχαριστούμε που μέσα στη δύσκολη καθημερινότητά σου μας ενημερώνεις για τη Λυδία!!!\nΆλλη μια μέρα που η μικρή μας έβγαλε τη γλώσσα στον εχθρό και μας έκλεισε πονηρά το μάτι. Ελπίζω ο πυρετός να πέσει σύντομα. Φιλιά πολλά στην ηρωίδα μαμά και στη πεισματάρα κόρη! Και φυσικά και σε σένα υπομονετικέ μπαμπά!!\nΜπράβο στη δυνατή ψυχούλα!\nΜπράβο σε σας τους δύο που δεν την αφήνετε ούτε δευτερόλεπτο να νιώσει μόνη σε όλα αυτά!\nNαυτίλε,εχω γίνει κουραστική,αλλά θα το ξαναπώ υπομονή και όλα θα πάνε καλά.Ευχομαι ο πυρετός να σταματήσει να ταλαιπωρεί το κοριτσάκι μας και θα δείτε γρήγορα θα έχει βελτίωση σε όλα...Η μαμάδες\nή οι γυναίκες έχουν δυνάμεις κρυμμένες και όταν χρειαστεί τις βγάζουν...να μου την φιλήσεις την μαμά και την καταλαβαίνω...Ευχομαι η αυριανή μέρα να είναι ακόμα καλύτερη για την Λυδία μας!!!Ο Θεός μαζί της να είναι και να σας δίνει δύναμη!!!Σε ευχαριστώ που μας ενημερώνεις,τα περιμένω με αγωνία...όλοι είμαστε στο πλευρό σας και εαν μπορούμε σε κάτι να βοηθήσουμε θα είναι χαρα μας!!!Το γλυκό μουτράκι μας να είναι δυνατό και με πείσμα να συνεχίσει να παλεύει...Αντε να βγεί από το νοσοκομείο γρήγορα για να πάει σπίτι της και θα δείς πως όλα θα γίνουν καλύτερα κι από πρίν!!!Ξεκουραστείτε όσο μπορείτε,γιατί έχετε πολλές στιγμές μαζί της και με τα αδερφάκια της να περάσετε,\nστις κούνιες...Θα ζητήσει ανταλλάγματα για αυτά που τώρα περνάει...χαχαχαχα!!!τι νομίζεις θα σκεφτεί εκείνη πως θα σε ξεζουμίσει...χαχαχα!!!Ευχομαι μια καλύτερη μέρα να ξεκινήσει για εσάς!!!φιλιά και στους 5,αλλά στο τιγράκι μου τα περισσότερα!!!\nΔώστε της ένα φιλάκι κι από μένα αύριο\nΝα σαι καλά που χεις το κουράγιο και μας ενημερώνεις.\nΗ γυναίκα σου ένας ήρωας. Σας εύχομαι να κρατηθείτε δυνατοί και να έχετε καλύτερα νέα τις επόμενες ημέρες!\nΣας σκέφτομαι συνέχεια!\nΝα έχετε μια ήσυχη νύχτα!\nένα φιλάκι και μια αγκαλιά κι από μένα\nANTE SHMERA ΝΑ ΜΑΣ ΠΕΙΣ ΠΟΥ\nΕΠΕΣΕ Ο ΠΥΡΕΤΟΣ\nΑΝΤΕ ΝΑ ΜΗ ΤΑΛΑΙΠΩΡΕΙΤΑΙ\nΑΛΛΟ ΤΟ ΜΟΥΤΡΑΚΙ ΜΑΣ\nΟΣΟ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΝΑΚΩΧΗ ΤΗ ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ ΤΟΥ ΕΔΩΣΕ Η ΛΥΔΙΑ ΜΑΣ ΕΝΑ ΜΕΓΑΛΟ ΧΤΥΠΗΜΑ. ΤΩΡΑ ΑΥΤΗ ΕΙΝΑΙ ΑΠΟ ΠΑΝΩ !\nΝΑ ΠΡΟΣΕΧΕΙΣ ΤΗ ΜΑΜΑ ΤΗΣ .ΤΗ ΔΥΝΑΜΗ ΤΗ ΚΡΥΒΕΙ ΣΤΗ ΚΑΡΔΙΑ ΤΗΣ ΚΑΙ ΠΑΡΟΛΗ ΤΗΝ ΕΞΑΝΤΛΗΣΗ ΤΗΣ ΟΤΑΝ ΘΑ ΠΕΣΕΙ Ο ΠΥΡΕΤΟΣ ΘΑ ΕΙΝΑΙ Η ΠΙΟ\nΦΙΛΙΑ ΣΕ ΟΛΟΥΣ.ΜΑΚΑΡΙ ΠΑΝΑΓΙΑ ΜΟΥ ΣΗΜΕΡΑ ΝΑ ΜΑΣ ΠΕΙΣ ΠΟΥ ΕΙΧΕ ΗΣΥΧΗ ΝΥΧΤΑ!\nΕλπίζω σήμερα το βράδυ να μας γράψεις ότι ο πυρετός υποχώρησε. Όσο για τα υπόλοιπα, σαν καλύτερα να πηγαίνουν τα πράγματα μου φαίνεται.\nΓια τη μαμά της ό,τι και να πει κανείς, λίγο είναι.\nΚουράγιο, σας σκεφτόμαστε.\nκαλημερα ελπιζω να ξυπνησατε καλα σημερα,\nνα ξερετε πως ολοι μας ειμαστε κοντα σας, γνωστοι-αγνωστοι , μαμαδες και μπαμπαδες\nΚαλή δύναμη παιδιά, σε όλους σας! Προσοχή στη μαμά, χρειάζεστε μιά μικρή απόσταση για να μπορέσετε να είσαστε χρήσιμοι στη μικρή.\nΚουράγιο. Όλα θα πάνε καλύτερα. Σύντομα θα περάσει ο εφιάλτης.\nκαλή ανάρρωση Λυδία!\nσ' ευχαριστούμε Ναυτίλε που μας ενημερώνεις.\nΚάθε μέρα, κάθε ώρα και μια μικρή νίκη!\nΣυγχαρητήρια αξίζουν και σε σας και στη πριγκίπισσα.Ο θεός να είναι πάντα στο πλευρό σας.Ευχαριστούμε που μας ενημερώνετε!\nείσαστε όλοι σας πραγματικά « παλικάρια».\nΝα κρατάτε γερά….\nΜεσα απο την καρδια μου της ευχομαι να γινει γερη και δυνατη.\nΛυδιάκη, κάνε υπομονή! Όλα αυτά είναι ένα κακό όνειρο που για τελευταία φορά πρέπει να υποστείς!\nΗ κάθε μαμά είναι μία ηρωίδα....\nΗ συγκεκριμένη μαμά είναι μία αγωνίστρια ψυχής... και ο μπαμπάς όμως αξίζει κάθε έπαινο.\nΜακάρι όλες οι οικογένειες του κόσμου να ήταν τόσο ενωμένες όσο εσείς... μακάρι....\nΜπράβο μαμά και μπαμπά για το κουράγιο σας και την δύναμη !!!\nΠολλά φιλάκια στο Λυδιάκη ο Θεός ειναι μαζί σας !!!\nΥπομονή ο πυρετός θα πέσει τα δύσκολα πέρασαν !!!!!\nΚαλημέρα περιμένουμε νέα με αγωνία\nΠεριμένουμε τη στιγμή που θα γράψεις πως ο πυρετός έπεσε...\nΦιλιά πολλά στη μανούλα!\nΌλες οι προσευχες μας και οι ευχες για το αστερακι σας !! Ειστε πολύ δυνατοί , σας θαυμάζω όλους !\nΕιμαι σίγουρη πως όλα θα πάνε καλά !!!!! Πόλλες ζεστές αγκαλίες για την μαμα , τον μπαμπα και τα αστεράκια σας ! ΟΛΑ ΘΑ ΠΑΝΕ ΚΑΛΑ !\nΚαλημέρα μαμά,καλημέρα μπαμπά,καλημέρα αδερφάκια,καλημέρα και σε όλους εδώ.Μπαμπά ευχαριστούμε για την ενημέρωση!Καλέ εδώ του έδωσε και κατάλαβε το κορίτσι την Παρασκευή,έναν πυρετό θα φοβηθούμε;Εδώ τρώει,βγάζει τη γλώσσα,ψαρεύει με το μαγνητικό καλάμι,ωχριά μπροστά της ένας χαζοπυρετός που επιμένει.Θα του ρίξει ένα φονικό βλέμμα με τις βοτσαλοματάρες της και μην τον είδατε.Καλή ξεκούραση στη μαμά,και καλό κουράγιο σε όλους σας.\nΚΑΛΗΜΕΡΑ.ΣΗΜΕΡΑ ΕΜΑΘΑ ΓΙΑ ΑΥΤΗ ΤΗΝ ΦΟΒΕΡΗ ΔΟΚΙΜΑΣΙΑ ΠΟΥ ΠΕΡΝΑΤΕ ΟΛΟΙ ΣΑΣ.ΘΕΛΩ ΜΕΣΑ ΑΠΟ ΤΗΝ ΚΑΡΔΙΑ ΜΟΥ ΝΑ ΕΥΧΗΘΩ ΚΑΤΙ ΚΟΙΝΟΤΥΠΟ ΑΛΛΑ ΠΟΥ ΒΓΑΙΝΕΙ ΜΕΣΑ ΑΠΟ ΤΗΝ ΚΑΡΔΙΑ ΜΟΥ.ΕΥΧΟΜΑΙ Ο ΘΕΟΣ ΝΑ ΣΑΣ ΔΙΝΕΙ ΔΥΝΑΜΗ ΚΑΙ ΘΑΡΡΟΣ ΓΙΑ ΝΑ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΕΤΕ ΑΥΤΗ ΤΗΝ ΠΟΛΥ ΑΔΙΚΗ ΔΟΚΙΜΑΣΙΑ ΚΑΤΑ ΤΑ ΑΛΛΑ ΠΟΥ ΣΑΣ ΕΣΤΕΙΛΕ.ΠΙΣΤΕΥΩ ΠΩΣ Η ΛΥΔΙΑ ΕΧΕΙ ΔΕΙΞΕΙ ΚΑΙ ΜΕ ΤΟ ΠΑΡΑΠΑΝΩ ΠΩΣ ΕΙΝΑΙ ΔΥΝΑΤΗ ΚΑΙ ΔΕΝ ΘΑ ΕΠΙΤΡΕΨΕΙ ΝΑ ΤΗΝ ΝΙΚΗΣΕΙ ΚΑΜΜΙΑ ΑΡΡΩΣΤΕΙΑ.ΚΟΥΡΑΓΙΟ ΚΑΙ ΝΑ ΠΙΣΤΕΥΕΤΕ ΠΩΣ ΘΑ ΕΡΘΕΙ ΜΙΑ ΗΛΙΟΛΟΥΣΤΗ ΜΕΡΑ ΠΟΥ ΘΑ ΠΑΤΕ ΟΛΟΙ ΜΑΖΙ ΝΑ ΤΡΕΞΕΤΕ ΣΕ ΜΙΑ ΠΑΡΑΛΙΑ ΚΑΙ ΝΑ ΦΩΝΑΞΕΤΕ ΜΑΖΙ ΜΕ ΤΗ ΛΥΔΙΑ " ΝΙΚΗΣΑΜΕ "\nΕύχομαι αυτή η μικρή και όμορφη φατσούλα, που δείχνει να έχει πολύ δύναμη και όρεξη για ζωή, να σας δίνει δύναμη και κουράγιο να αντιμετωπίσετε όλες τις δυσκολίες και να αποδείξετε σε όλους μας ότι με την αγάπη, την επιμονή και την υπομονή μπορούμε να καταφέρουμε πολλά.\nΜακάρι ενας αγγελος να ειναι δίπλα στον δικό σας αγγελο. Οι ευχές ολων μας, μα πιο πολύ της ψυχουλας της και της δικής σας γενναίας ψυχής, να φτάσουν εκει που πρέπει και να ανακουφίσουν την πανεμορφη γλυκιά δυνατή πεισματάρα Λυδία. Μακάρι καθε λεπτό που θα περνά να ειναι ενα βήμα μπροστά γι'αυτήν την μικρή πολεμήστρια!\nΔεν έχει σημασια τι γραφούμε εδώ , λόγια παρόμοια και στοιχιωμένα από την ελπίδα ..\nΑυτό που μετράει είναι ότι είμαστε εδώ , δίπλα σας και περιμένουμε με αγωνία τα καλά νέα ..\nΤο μόνο που μπορούμε να κάνουμε.. εκτός από το να προσευχόμαστε ..\nAx re Naftile i opws se lene...\nEise mathima zwis...\nNa pane ola kala panagia mou...\nΣας σκεφτόμαστε συνέχεια, προσευχόμαστε για σας.\nΟ θεός είναι μαζί σας.\nΜόνο μια λέξη μου έρχεται να φωνάξω...\nΜπράβο στην Λυδιά για το πως αντέδρασε και συνεχίζει να αντιδρά σε αυτή την επέμβαση\nΜπράβο στον Ναυτίλο για το πως αντέχει και ξέρει να πολεμά τον εχθρό\nΜπράβο στην μαμά Της για το πως στέκεται ακόμη όρθια και αντέχει.\nΤο μικρό τιγράκι ξέρει και ας μην μιλάει ακόμη... ότι είναι νικήτρια\nευχομαι σήμερα όλα να ναι καλύτερα!\nΣήμερα διάβασα την ιστορα σας , και εχω συγκλονιστεί απο την δύναμη ψυχής και των τριών σας\nτης Λυδιας , του Ναυτίλου και της Μητέρας της Λύδιας.\nΕυχόμαι να βγήτε νικητες απο της δυσκολη αυτη μάχη.... ολα να πάνε καλα απο εδω και πέρα.\nΟι προσευχές μου ειναι μαζί σας.\nΚαλημέρα στην πιο ΟΜΟΡΦΗ ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑ!!!\nνα ερθω να παρω τον κερατά τον πυρετο εγω να ξεκουραστει τον μωρο μας????\nκανε κουράγιο Ναυτίλε μου και υπομονη. να πεις στην μανουλα να ξεκουραστει λιγάκι και να κοιμηθει γιατι εχει δρομο και μερες ακομα μπροστά της. την θελω δυνατή και ηρεμη οσο μπορει.\nσας σκεφτομαι και προσεύχομαι καθε μερα για εσας.\nσας λατρευω και ειμαι παντα στο πλευρό σας.\nφιλια στην κουκλα μας και στη μανουλα ομως. μεγαλες αγκαλιες για να τις παρουμε την κουραση αλλα και να τις δωσουμε κουράγιο.\nνα πεις στην λυδια οτι την περιμενει ο φιλος της ο χριστοφορος και ολοι οι γαμπροι.\nΣήμερα είδα την ιστορία και σαν γονιός που είμαι με άγγιξε πολύ. Η δύναμη και η θέληση σας είναι εκπληκτική. Καλή Δύναμη και εύχομαι ολόψυχα να βγείτε νικητές.\nΛυδιάκι, Ναυτίλε, Ζωή υποκλινόμαστε στον τεράστιο αγώνα σας να κερδίσετε αυτά που όλοι θεωρούμε αυτονόητα.\nΣας αγαπούμε πολύ & πολλοί και χαιρόμαστε για κάθε 24ωρο μάχης που κερδίζει το κοριτσάκι μας.\nΈνα φιλί και ένα χάδι σε σας και σε κάθε παιδάκι που βλέπετε στο "Παίδων" αυτές τις ημέρες.\nΚρατήστε γερά παιδιά! Και Ναυτίλε, δυνάμωνε εσύ τη μαμά της, το χρειάζεται. Εύχομαι ότι καλύτερο από την ψυχή μου.\nΛοιπον απο οτι καταλαβαινω πλην του πυρετου ολα τα αλλα επανερχονται και αρκετα γρηγορα μαλιστα. Για τον πυρετο οι γιατροι τι λενε? Φυσιολογικο δεν ειναι μετα απο τετοια επεμβαση? Ανυπομονω να μαθω τα αποτελεσματα των εξετασεων. Παντως το οτι μπορεις μεσα σε ολα αυτα να εχεις και το μυαλο σου να ενημερωνεις κι εμας που αγωνιουμε απο μακρυα ειναι απιστευτο! Δεν ξερεις μεσα απο τη δικη σου ασχημη εμπειρια ποσο κοσμο εχεις βοηθησει να ξαναβρει την ανθρωπια του! Θα ηθελα πολυ μολις τελειωσει ο εφιαλτης αυτος να σας γνωρισω ολους απο κοντα! Φιλια στην υπεροχη οικογενεια σου!\nΣας σκέφτομαι συνέχεια... κουράγιο και δύναμη! Φιλιά!\nολα θα πανε τελεια.... ειμαι σιγουρη.... πιο σιγουρη δε γινετε... τοση θετικη ενεργεια εδω μεσα.... και τον πυρετο θα ριξουμε... και θα σηκωθουμε απο το κρεββατακι μας και ολα θα γινουνε.....\nΝα πάνε όλα καλά. Οι ευχές όλων μας μαζί σας.\nμαζύ σας !\nΗ δυναμή σας και το κουράγιο σας είναι τα όπλα σας σε αυτήν την μάχη. Η υπομονή και επιμονή της μικρούλας σας θα είναι το τελικό χτύπημα που θα σας φέρει τη μεγάλη ΝΙΚΗ.Ευχαριστώ και σας σκέφτομαι με πολύ αγάπη.Να σας έρθουν τα καλύτερα του κόσμου και σύντομα.\n« Αρχάγγελε Ραφαήλ παρακαλώ πήγαινε στο πλάι της Λυδίας και βοήθησε την να νοιώσει καλύτερα. Σε παρακαλώ να την περιβάλεις με την θεραπευτική σου ενέργεια και να οδηγήσεις τις πράξεις και τις σκέψεις εκεί που πρέπει, ώστε να θεραπευτεί.»\nΦιλιά και αγκαλιές σε όλους σας, αλλά αυτή τη φορά, ένα παραπάνω στη μαμά της. :)\nη προσευχές μου μαζί σας\nΟι ευχές μας σε όλους σας, και σε αυτούς που βρίσκονται στην πρώτη γραμμή και σε αυτούς που κρατάν τα μετόπισθεν.\nΑφου σας σουφρώνει και τα χειλάκια για να κοροϊδέψει, η μικρή ξέρει τι κάνει!\nΠεριμένουμε νέα και σας στέλνουμε τη θετική μας ενέργεια και τις προσευχές μας.\nΠέρνάω κάθε μέρα για τα νέα...\nGIATROS. E MILOPOYLOS 3912914 PARTE MIA GNOMI DEN XANIS TIPOTA\nΝαι μια μεγάλη αγκαλιά ... Γιατί οι μαμάδες μπορούν. Και οι μπαμπάδες.. Γιατί μας δίνετε ένα μεγάλο μάθημα. Και εμείς μπορούμε να σας λέμε κουράγιο. Γιατί αύριο πρέπει όλα να είναι καλύτερα. Και η Λυδία να σας χαμογελάσει.\nΚαλή δύναμη στο τιγράκι μας, τη μανούλα, τον μπαμπά και τα αδερφάκια της!\nΕύχομαι κάθε μέρα που περνά αλλά και όσο το δυνατόν συντομώτερα, να αποκατασταθεί η κατάσταση και να γυρίσετε στην οικογενειακή θαλπωρή του σπιτιού σας.\nΑχ, αυτή τη λαμπρή μαμά και θησαυρό.... να την φυλάς σαν τα μάτια σου...\nΥπομονή. Κι ο πυρετός θα πέσει κι ολα θα πάνε μια χαρά. παραπάνω από μια χαρά. Περιμένουμε και προσευχόμαστε. Της άναψα κεράκι σήμερα το απογευμα. Την ευλογία του Θεού να έχετε. Την αγάπη μας και τις προσευχές μας σας αφήνω.\nΌλα θα πάνε πολύ καλά..το μικρό μας τιγράκι θα γίνει καλά,και θα σου βγάζει γλώσσα :)\nΑγαπημένε μας Ναυτίλε.Μία δυνατή αγκαλιά σε σένα.Κουράγιο σε όλους σας.Είμαστε μαζί σας. Δεν είναι ανίκητος ο γ.....\nΜία δυνατή αγκαλιά σε σένα αγαπημένε μας Ναυτίλε. κουράγιο σε όλους σας.\nΔεν είναι ανίκητος ο γ........\n"Τη δυνάμει Σου πάσης, λοιμικής ασθενείας και πυρετού χαλεπού, τους σε προσκαλουμένους, απάλλαξον εν τάχει, Μιχαήλ Αρχιστράτηγε,και οφθαλμίας δεινής και πάσης μαλακίας."\nΑπό την παράκληση του Ταξιάρχη Μανταμάδου Μυτιλήνης.\nΜια προσευχή απ΄όλους μας για τη Λυδία.\nOlo tou kouragio mias aperanths aggalias gia olous sas... mama krathsou, koita na prosexeis ton eayto sou...mou fenete eisai o syndesmos ths mikrhs pros ton eksw kosmo, k o mpampas me ta adelfia o dikos sou.\nΦαίνεται ότι τα δύσκολα πέρασαν... Περαστικά στη Λυδία, ο Θεός μαζί σας!\nΔεν μας τρομάζει τίποτα! Η μικρή μας νεράιδα θα τους νικήσει όλους.\nΕκτός από ευχές δεν ξέρω τι μπορεί να πει κανείς τέτοιες ώρες... Διαβάζοντας την εγγραφή νιώθω τη δύναμη που έχει αυτό το παιδί, τη δύναμη που έχεις τόσο εσύ όσο και η μητέρα της... Κουράγιο κι όλα θα πάνε κατ' ευχήν..\nΕλπίζω να έχει μια απύρετη νύχτα και σύντομα να χαμογελάσει!!!\nΕύχομαι να βγει το συντομότερο με περισσότερη δύναμη και διάθεση για κούνιες, παιχνίδια και σκανταλιές.\nΝα σας έχει όλους καλά ο Θεός!!\nΟ Κυριος μαζι της,να της στειλει αγγελους να της κανουν συντροφια και να τη θεραπευσει.Εχω καιγω παρομοιο προβλημα με τον μικρο μου.Κουραγιο και δυναμη απο τον Πατερα μας τον Θεο.


Κιόσης Βασίλης ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΙΔΡΥΜΑ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΣΧΟΛΗ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΤΡΟΦΙΜΩΝ & ΔΙΑΤΡΟΦΗΣ ΤΜΗΜΑ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΤΡΟΦΙΜΩΝ ΠΤΥΧΙΑΚΗ - PDF\nDownload "Κιόσης Βασίλης ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΙΔΡΥΜΑ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΣΧΟΛΗ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΤΡΟΦΙΜΩΝ & ΔΙΑΤΡΟΦΗΣ ΤΜΗΜΑ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΤΡΟΦΙΜΩΝ ΠΤΥΧΙΑΚΗ"\n1 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΙΔΡΥΜΑ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΣΧΟΛΗ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΤΡΟΦΙΜΩΝ & ΔΙΑΤΡΟΦΗΣ ΤΜΗΜΑ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΤΡΟΦΙΜΩΝ ΠΤΥΧΙΑΚΗ Μελέτη φυσικών αντιοξειδωτικών και ολικών φαινολικών σε δείγμα Δίκταμου ΕΠΙΒΛΕΠΩΝ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ: ΠΑΠΑΔΟΠΟΥΛΟΣ ΑΘΑΝΑΣΙΟΣ Κιόσης Βασίλης 2013\n3 ΠΕΡΙΛΗΨΗ: Στη παρούσα πτυχιακή εργασία μελετάται η συγκέντρωση των ολικών φαινολικών συστατικών με τη μέθοδο του δείκτη Folin-Ciocalteu και η αντιοξειδωτική ικανότητα με τις μεθόδους ABTS (2,2 azinobis-3- ethylbenzothiaziline-6-sulfonate) και DPPH (2,2-diphenyl-1-pic-rylhyrazyl), σε δείγμα δίκταμου. Το εκχύλισμα του δίκταμου μελετήθηκε λαμβάνοντας υπ όψιν τον χρόνο βρασμού (1, 3, 5 λεπτά), την εμβάπτιση σε βραστό νερό (1, 3, 5 λεπτά) και την εμβάπτιση και παραμονή για 1 λεπτό σε νερό θερμοκρασίας δωματίου. Με τη βοήθεια του στατιστικού προγράμματος Minitab απεικονίζονται τα αποτελέσματα που προέκυψαν από τις συγκρίσεις χρόνου βρασμού, εμβάσπτισης και παραμονής σε νερό θερμοκρασίας δωματίου, καθώς και συσχέτισης μεταξύ των μεθόδων προσδιορισμού αντιοξειδωτικής ικανότητας και προσδιορισμού ολικών φαινολικών. Οι συγκρίσεις έγιναν με την two-way ANOVA η οποία περιλαμβάνει τη σύγκριση μεταξύ δύο ή περισσοτέρων παραγόντων οι οποίοι διαφέρουν μεταξύ τους ως προς τη μεταχείριση ενός παράγοντα. Παρατηρούμε την αύξηση των ολικών φαινολικών και της αντιοξειδωτικής ικανότητας με την αύξηση του χρόνου βρασμού, ενώ στην εμβάπτιση, παρατηρούμε την αύξηση μέχρι τα τρία λεπτά ενώ στα πέντε λεπτά παρατηρείται μικρή μείωση, τέλος η εμβάπτιση σε νερό θερμοκρασίας δωματίου οδηγεί σε τιμές πολύ χαμηλότερες από αυτές του βρασμού. Παρατηρούμε γραμμική συσχέτιση μεταξύ της μεθόδου προσδιορισμού ολικών φαινολικών και των μεθόδων προσδιορισμού αντιοξειδωτικής ικανότητας, με τη μέθοδο ABTS να εμφανίζει μεγαλύτερη συσχέτιση.\n4 Περιεχόμενα 1 ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΚΗ ΑΝΑΣΚΟΠΗΣΗ ΟΝΟΜΑΣΙΕΣ ΤΑΞΙΝΟΜΗΣΗ ΒΟΤΑΝΙΚΗ ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ ΔΡΟΓΟΝΕΣ ΓΕΩΓΡΑΦΙΚΗ ΕΞΑΠΛΩΣΗ, ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΑ, ΣΥΛΛΟΓΗ, ΞΗΡΑΝΣΗ ΓΕΩΓΡΑΦΙΚΗ ΕΞΑΠΛΩΣΗ ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΑ ΣΥΛΛΟΓΗ ΞΗΡΑΝΣΗ ΕΝΔΕΙΞΕΙΣ, ΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΗ ΧΡΗΣΗ, ΕΘΝΟΦΑΡΜΑΚΟΛΟΓΙΑ ΧΗΜΙΚΑ ΣΥΣΤΑΤΙΚΑ-ΠΟΙΟΤΙΚΟΣ ΚΑΙ ΠΟΣΟΤΙΚΟΣ ΠΡΟΣΔΙΟΡΙΣΜΟΣ ΤΟΥΣ ΑΙΘΕΡΙΟ ΕΛΑΙΟ ΛΙΠΑΡΑ ΣΥΣΤΑΤΙΚΑ ΤΟΚΟΦΕΡΟΛΕΣ ΦΛΑΒΟΝΟΕΙΔΗ ΦΑΙΝΟΛΙΚΟ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟ ΑΝΤΙΟΞΕΙΔΩΤΙΚΗ, ΑΝΤΙΜΙΚΡΟΒΙΑΚΗ ΚΑΙ ΚΥΤΤΑΠΟΤΟΞΙΚΗ ΔΡΑΣΗ ΑΝΤΙΟΞΕΙΔΩΤΙΚΗ ΔΡΑΣΗ ΑΝΤΙΜΙΚΡΟΒΙΑΚΗ ΔΡΑΣΗ ΚΥΤΤΑΡΟΤΟΞΙΚΗ ΔΡΑΣΗ ΟΙ ΑΝΤΙΟΞΕΙΔΩΤΙΚΕΣ ΟΥΣΙΕΣ ΚΑΙ Η ΣΗΜΑΣΙΑ ΤΟΥΣ Η ΔΡΑΣΗ ΤΩΝ ΑΝΤΙΟΞΕΙΔΩΤΙΚΩΝ ΟΞΕΙΔΩΤΙΚΟ ΣΤΡΕΣ ΜΕΘΟΔΟΙ ΠΡΟΣΔΙΟΡΙΣΜΟΥ, ΔΙΑΧΩΡΙΣΜΟΥ ΤΩΝ ΦΑΙΝΟΛΙΚΩΝ ΣΥΣΤΑΤΙΚΩΝ ΚΑΙ ΤΗΣ ΑΝΤΙΟΞΕΙΔΩΤΙΚΗΣ ΔΡΑΣΗΣ ΔΟΚΙΜΗ ΑΒΤS ΔΟΚΙΜΗ DPPH ΔΟΚΙΜΗ FRAP ΜΕΘΟΔΟΣ HPLC ΚΑΙ ΜΕΘΟΔΟΣ TLC ΜΕΘΟΔΟΣ ΤΟΥ ΔΕΙΚΤΗ FOLIN CIOCALTEU ΜΕΘΟΔΟΣ ΤΟΥ ΔΕΙΚΤΗ ΥΠΕΡΜΑΓΓΑΝΙΚΟΥ ΚΑΛΙΟΥ (KMNO 4 ) ΣΚΟΠΟΣ ΤΗΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΥΛΙΚΑ ΚΑΙ ΜΕΘΟΔΟΙ ΔΕΙΓΜΑ ΔΙΚΤΑΜΟΥ ΑΝΤΙΔΡΑΣΤΗΡΙΑ ΟΡΓΑΝΑ ΣΚΕΥΗ ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΗ ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑ ΜΕΘΟΔΟΣ ΠΟΣΟΤΙΚΟΥ ΠΡΟΣΔΙΟΡΙΣΜΟΥ ΦΑΙΝΟΛΙΚΩΝ ΟΥΣΙΩΝ (FOLLIN CIOCALTEU) ΠΡΟΕΤΟΙΜΑΣΙΑ ΑΝΤΙΔΡΑΣΤΗΡΙΩΝ... 28\n5 ΚΑΤΑΣΚΕΥΗ ΠΡΟΤΥΠΗΣ ΚΑΜΠΥΛΗΣ ΑΝΑΦΟΡΑΣ ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑ ΑΝΑΛΥΣΗΣ ΔΕΙΓΜΑΤΩΝ ΜΕΘΟΔΟΣ ΠΡΟΣΔΙΟΡΙΣΜΟΥ ΤΗΣ ΑΝΤΙΟΞΕΙΔΩΤΙΚΗΣ ΙΚΑΝΟΤΗΤΑΣ ΜΕΘΟΔΟΣ ABTS ΠΡΟΕΤΟΙΜΑΣΙΑ ΑΝΤΙΔΡΑΣΤΗΡΙΩΝ ΚΑΤΑΣΚΕΥΗ ΠΡΟΤΥΠΗΣ ΚΑΜΠΥΛΗΣ ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑ ΑΝΑΛΥΣΗΣ ΔΕΙΓΜΑΤΩΝ ΜΕΘΟΔΟΣ ΠΡΟΣΔΙΟΡΙΣΜΟΥ ΤΗΣ ΑΝΤΙΟΞΕΙΔΩΤΙΚΗΣ ΙΚΑΝΟΤΗΤΑΣ ΜΕΘΟΔΟΣ DPPH ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ ΔΙΑΛΥΜΑΤΩΝ ΚΑΤΑΣΚΕΥΗ ΠΡΟΤΥΠΗΣ ΚΑΜΠΥΛΗΣ DPPH ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑ ΑΝΑΛΥΣΗΣ ΔΕΙΓΜΑΤΩΝ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΣΥΖΗΤΗΣΗ ΠΡΟΤΥΠΗ ΚΑΜΠΥΛΗ FOLIN CIOCALTEU ΠΡΟTΥΠΗ ΚΑΜΠΥΛΗ ΑΒΤS ΠΡΟTΥΠΗ ΚΑΜΠΥΛΗ DPPH ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΑΝΑΛΥΣΗΣ ΔΕΙΓΜΑΤΩΝ ΔΙΚΤΑΜΟΥ ΧΡΟΝΟΣ ΒΡΑΣΜΟΥ ΧΡΟΝΟΣ ΕΜΒΑΠΤΙΣΗΣ ΣΕ ΒΡΑΣΤΟ ΝΕΡΟ ΕΜΒΑΠΤΙΣΗ ΣΕ ΝΕΡΟ ΘΕΡΜΟΚΡΑΣΙΑΣ ΔΩΜΑΤΙΟΥ ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΟΣ ΕΛΕΓΧΟΣ ΕΛΕΓΧΟΣ ΚΑΝΟΝΙΚΟΤΗΤΑΣ ΕΛΕΓΧΟΣ ΟΜΟΙΟΓΕΝΕΙΑΣ ΤΩΝ ΔΙΑΚΥΜΑΝΣΕΩΝ ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΟ ΜΕΛΛΟΝ: ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ... 42\n6 1 ΕΙΣΑΓΩΓΗ Η λέξη δίκταμνος είναι σύνθετη. Αποτελείται από πρώτο συνθετικό το όρος της Κρήτης, ίκτη, και από δεύτερο τη λέξη θάµνος. Ακόμα, υπάρχει και µια αρκετά εξεζητημένη εκδοχή για το δεύτερο συνθετικό, το οποίο θεωρείται ως η λέξη αµνός, λόγω του τριχωτού των φύλλων του φυτού (Θεοδοσίου, 1972). Κατά τη Μυθολογία, ο δίκταμνος ήταν αφιερωμένος στη θεά Άρτεμη την Ειλειθυίας, γιατί το φυτό, όπως και εκείνη, βοηθούσε τις γυναίκες στον τοκετό. Για το λόγο αυτό και το άγαλμα της θεάς ήταν στεφανωμένο με το φυτό αυτό. Ο Ευριπίδης σημειώνει στα Αργοναυτικά του Ορφέως μερικά πράγματα για το δίκταμνο, όπως και ο Όμηρος στην Ιλιάδα και ο Βιργίλιος (70-19 π.χ.) στην Αινειάδα, όπου αναφέρουν ότι όταν πληγώθηκε ο Αινείας από βέλος, η μητέρα του η Άρτεμις, έτρεξε στην Κρήτη να αναζητήσει το φυτό που αποβάλλει τα δηλητήρια του βέλους από την πληγή και επουλώνει το τραύματα. Ο Ιπποκράτης, ο πατέρας της Ιατρικής, γράφει για τις θεραπευτικές γυναικολογικές και άλλες ιδιότητες του φυτού. Συνήθιζε ο ίδιος να το χρησιμοποιεί για την αντιμετώπιση των φλεγμονωδών παθήσεων του δέρματος, εξελκώσεων και δοθιήνων. Ο Αριστοτέλης αναφέρει μεταξύ των άλλων ότι οι αίγες όταν χτυπιόνταν από τα βέλη των κυνηγών αναζητούσαν το φυτό στα βουνά της Κρήτης για να το φάνε και να γιατρευτούν από το χτύπημα. Ο μαθητής του Αριστοτέλη και πατέρας της Βοτανικής, Θεόφραστος, περιγράφει το φυτό και μιλά για τις θεραπευτικές ιδιότητές του. Ο πατέρας της φαρμακογνωσίας, Διοσκουρίδης (77 μ.χ.), αναφέρει ότι όταν το φυτό καταπίνεται, τότε εκτινάσσει τα πεθαμένα έμβρυα. Ακόμα, τονίζει ότι η μυρωδιά του διώχνει έντομα και ερπετά. Από την αρχαιότητα ακόμα ήταν γνωστή η ιδιότητα, που είχε κυρίως το τσάι του φυτού, να προκαλεί ερωτική διέγερση και επιθυμία, κάτι που διαπιστώνεται από τις πολλαπλές σχετικές ζωγραφιές που έχουν βρεθεί κατά καιρούς σε πολλά αρχαία αγγεία κατά τις ανασκαφές. Οι Τραππιστές χρησιμοποιούσαν το δίκταμνο για την παρασκευή ενός λικέρ που έφερε το όνομά τους, τη τραππιστίνη, όπως και το λικέρ Benedictin που καθιερώθηκε από τους Βενεδεκτίνους κατά το Μεσαίωνα. Με το δίκταμνο στην αρχαιότητα ασχολήθηκαν και πολλοί άλλοι: Άρατος ( π.χ.), Ανώνυμος Βουκολικός, Κικέρων ( π.χ.), Πλούταρχος ( μ.χ.), Γαληνός ( μ.χ.), Αριστοτέλης ο Σταγειρίτης, Πλίνιος, Ορειβάσιος, Apuleius (Θεοδοσίου, 1972, Οντι Μνήμη, 1994, Ζαννετού, 2000, Σκρουμπής, 1990, Οικονομάκης, 2003).\n7 Γενικά, το γένος Origanum υπάρχει σε 42 είδη που φύονται γύρω από τη μεσόγειο. Κάποια από αυτά έχουν εισαχθεί και καλλιεργηθεί στις Ηνωμένες Πολιτείες Αμερικής και σε άλλα μέρη του κόσμου. Τα περισσότερα είδη του γένους χρησιμοποιούνται ως μπαχαρικά, κάποια άλλα, παραδοσιακά, χρησιμοποιούνται για τις θεραπευτικές τους ιδιότητες ενώ άλλα όπως ο δίκταμος πίνονται ως αφέψημα. (Kokkini et al., 1996) Η παρούσα εργασία ερευνά τα ποσά φαινολικού περιεχομένου, με τη μέθοδο Folin-Ciocalteu, που υπάρχουν σε δείγματα αφεψήματος Δίκταμου, καθώς επίσης και την αντιοξειδωτική τους δράση, με την μέθοδο του ABTS +. Επίσης μελετάται η μεταβολή του φαινολικού περιεχομένου και της αντιοξειδωτικής δράσης με την πάροδο του χρόνου στα ίδια δείγματα, που έχουν παρασκευαστεί βράζοντας 2,5g δίκταμου σε 100ml νερού και, συντηρηθεί με διάφορους τρόπους όπως παραμονής το φως και στο σκοτάδι, σε θερμοκρασία οικιακού ψυγείου και θερμοκρασία κατάψυξης. Τέλος, στο ψυγείο συντηρήθηκαν και μελετήθηκαν δείγματα που παρασκευάστηκαν με κλειστό και ανοιχτό βρασμό και δείγματα που αφού παρασκευάστηκαν (με τον τρόπο που αναφέρθηκε παραπάνω), συμπυκνώθηκαν στο 1/3 του αρχικού όγκου τους.\n8 2 ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΚΗ ΑΝΑΣΚΟΠΗΣΗ 2.1 ΟΝΟΜΑΣΙΕΣ Η επιστημονική βοτανική ονομασία του φυτού είναι Origanum dictamnus L. (= Amaracus dictamnus) (Lamiaceae) σύμφωνα με την Οντι Μνιµη (1994). Αρκετές φορές φέρεται και ως Origanum creticum Bauh., Amaracus dictamnus Benth., Origanum pseudodictamnus Sieb., Origanum creticum, Latifolium tomentosum Tourn., ενώ ως Dictamnus creticus όταν προορίζεται για φαρμακευτική χρήση (Πρινέας et al. 1983, Καββάδας, 1956). Το φυτό είναι γνωστό µε πάρα πολλές λαϊκές ονομασίες, κυρίως στο νησί της Κρήτης, όπου βρίσκεται ως αυτοφυές. Έτσι, αποκαλείται ως στοµατόχορτο και έρωντας. Μια θεωρία είναι ότι ονομάστηκε έτσι, γιατί όταν χρησιμοποιείται προκαλεί ερωτική διέγερση, αφού πολλοί πιστεύουν πως αν ρίξουν στο ζεστό λουτρό τους φύλλα και άνθη του φυτού και μείνουν στο λουτρό μισή ώρα, τους προκαλεί το παραπάνω αίσθηµα και τους διατηρεί. Επιπλέον, παίρνει ονομασίες ανάλογα µε τις περιοχές στις οποίες φύεται. Κατ αυτόν τον τρόπο το αποκαλούν Έρωντα ή Έρωτα (Λασίθι, Ψηλορείτης, Γωνιές Μαλεβιζίου, Ασίτες, Τήλισσος κ.α.), Σταµατόχορτο (Καστέλλι Κισσάµου, Σφακιά), ίκταµνος (Μάλεσι Ιεράπετρα), Αδίχταµος (Νοµός Λασιθίου) (Μπαζαίος, 1986). 2.2 ΤΑΞΙΝΟΜΗΣΗ ΑΘΡΟΙΣΜΑ: Spermatophyte ΥΠΟΑΘΡΟΙΣΜΑ: Magnoliophytina ΚΛΑΣΗ: Magnoliatae ΥΠΟΚΛΑΣΗ: Asteridae ΤΑΞΗ: Lamiales ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑ: Lamiaceae (Labiatae, Χειλανθή) ΓΕΝΟΣ: Origanum ΕΙ ΟΣ: dictamnus (Σκρουµπής, 1990)\n9 2.2.1 ΒΟΤΑΝΙΚΗ ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ Γενικά, το φυτό ανήκοντας στην οικογένεια Lamiaceae παρουσιάζει τα κοινά χαρακτηριστικά της οικογένειας τα οποία είναι (Μπαμπαλώνας, Κοκκίνη, 1999): Ο τετράγωνος (σε εντομή) βλαστός με τα αντιθέτως φυόμενα φύλλα. Η διάταξη των ανθέων σε μασχαλιαίους ή ακραίους σπονδύλους όπου σχηματίζουν μονοχάσια ή διχάσια. Η συμπέταλη στεφάνη που αποτελείται από δύο χείλη (άνω και κάτω), κατασκευή που εξυπηρετεί τη γονιμοποίηση που γίνεται με τα έντομα (εντομογαμία). Ο συχνά δίχειλος, συσέπαλος κάλυκας, που περιβάλλει το σωλήνα της στεφάνης. Οι τέσσερεις στήμονες, που είναι άνισοι και σχηματίζουν δύο ζεύγη (κοντό και μακρύ). Η επιφυής δικαρποφυλλική ωοθήκη, που μετατρέπεται πολύ νωρίς σε τετράλοβο και παράγει 4 κάρυα μεταξύ των οποίων φύεται ο στύλος. Το αιθέριο έλαιο σε ειδικούς αδένες του βλαστού, των φύλλων και των ανθέων, στο οποίο οφείλεται το άρωμά του. Η κατασκευή των ανθέων ακολουθεί τον γενικό ανθικό τύπο Κ (5) Σ (5) Α 4 Γ (2) (όπου Κ είναι ο κάλυκας, Σ η στεφάνη, Α ο ανδρωνίτης και Γ ο γυναικωνίτης). Είναι νανοφυές (~30cm ύψος (www.magdalin.com), πολυετές, αειθαλές φρύγανο. Το φυτό έχει βλαστό τετραγωνικό, πολύκλαδο σύμφωνα με το Σκρουµπή Β., (1990). Τα φύλλα του είναι ωοειδή ή σχεδόν ισοδιαµετρικά, μήκους 8-10 mm, τα οποία είναι τραχιά από την κάτω επιφάνειά τους, µε πλούσια δικτυωτή νεύρωση και καλυμμένα µε πυκνό άσπρο τρίχωµα, τις εριώδεις τρίχες. Άνθη ανοιχτά ρόδινα, σε κορύμβους διανθείς κεφαλιόµορφους, µε μορφή ιούλων λυκίσκου, τα οποία εκφύονται από πλατιά βράκτεια µε σχήμα ημικυκλικό και μέγεθος λίγο µμεγαλύτερο από του κάλυκα, µε πυκνή δικτυωτή νεύρωση. Ο κάλυκας είναι πράσινος, μικρός, κυλινδρικός, δίχειλος µε το άνω χείλος μακρύτερο και πλατύτερο από το κάτω. Η στεφάνη είναι δίχειλη, ρόδινη, µε το άνω χείλος δίλοβο και το κάτω τρίλοβο. Οι στήµονες είναι τέσσερεις και προεξέχουν από τη στεφάνη. Ο στύλος έχει δισχιδή μορφή. Ο καρπός είναι κάρυο µε τέσσερα μελανά στίλβοντα σπέρµατα όπως βλέπουμε στο σχήμα 1 (Καββαδά, 1956, Σκρουµπή, 1990). Σχήμα 1: Ο δίκταμνος σε πλήρη ανθοφορία\n10 2.2.2 ΔΡΟΓΟΝΕΣ Οι δρόγονες είναι τα χρήσιµα μέρη του φυτού, τα οποία χρησιμοποιούνται για φαρμακευτικούς σκοπούς, είναι τα υπέργεια, όπως κυρίως οι ανθισμένες κορυφές του, που μαζεύονται κατά την περίοδο της άνθισής του και ξηραίνονται. Επιπλέον, χρησιμοποιούνται και τα φύλλα του φυτού. Και οι δύο δρόγες φυλάσσονται σε κουτιά ή σε γυάλινα βάζα καλά σφραγισμένα, γιατί αλλιώς το φυτό χάνει τη µμυρωδιά και τις θεραπευτικές ιδιότητές του. Οι καλά αποθηκευμένες κορυφές του φυτού έχουν δυνατή µμυρωδιά σαν βάλσαμο (Πρινέας et al. 1983, Μπαζαίος, 1986). 2.3 ΓΕΩΓΡΑΦΙΚΗ ΕΞΑΠΛΩΣΗ, ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΑ, ΣΥΛΛΟΓΗ, ΞΗΡΑΝΣΗ ΓΕΩΓΡΑΦΙΚΗ ΕΞΑΠΛΩΣΗ Ο Κρητικός δίκταμνος αυτοφύεται σε ορεινές και λοφώδεις ασβεστολιθικές εκτάσεις, σε φαράγγια, σε γκρεμούς και βράχους των ορεινών περιοχών, κυρίως στις ανατολικές πλαγιές των βουνών Ίδης και Δίκτης της Κρήτης. Πιο συγκεκριμένα, ευρίσκεται στις βραχώδεις περιοχές του Παλαιοχωρίου Σελινίου, στα βράχια και τις απόκρημνες πλαγιές της χερσονήσου Σπάθα, στα Λευκά Όρη, τον Κίσσαμο, το Σιρακάρι, Κουνένι, Σφηνάρι, Μαλεβίτσι, Κάτω Ασίτες, Ψηλορείτη, Μεσσαρά, όρος Δίχτυ, Κουρταλιώτικο, Κοτσιφού, Αγία Γαλήνη, Σπήλι, Χουδέτσι, Έμπαρος. (Θεοδοσίου, 1972). Σχήμα 2:Εξάπλωση του φυτού σε διάφορες περιοχές της Κρήτης. (Turland,1995) ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΑ Ο δίκταμνος εξαιτίας της μεγάλης ζήτησής του στο εξωτερικό, αλλά και της υψηλής του τιμής, άρχισε να καλλιεργείται συστηματικά, για εμπορεία, στην Κρήτη από το Ωστόσο, σε μικρή κλίμακα, σε γλάστρες, το καλλιεργούσαν στο νησί από πολύ παλιά, και μάλιστα την εποχή της Ενετοκρατίας, άρχισε να καλλιεργείται και σε βοτανικούς κήπους του εξωτερικού. Η ετήσια παραγωγή ξηρού δίκταμου στο νομό Ηρακλείου φτάνει τους 30 τόνους ετησίως, ενώ η ποιότητα του καλλιεργούμενου είναι πολύ κατώτερη του αυτοφυούς. Το φυτό το οποίο καλλιεργείται, ευδοκιμεί σε εδάφη αμμοαργιλώδη, πορώδη, καλά και βαθειά καλλιεργούμενα και άφθονα λιπαινόμενα με κοπριά, η οποία συμπληρώνεται με φωσφορικά ιόντα.\n11 Τα εδάφη αυτά αρδεύονται δύο φορές τουλάχιστον την εβδομάδα και σκαλίζονται πολύ συχνά. Πολλαπλασιάζεται κυρίως με μοσχεύματα τα οποία πρώτα αφήνονται να ριζοβολήσουν και στη συνέχεια μεταφέρονται στον τόπο της καλλιέργειας. Τα φυτά που προκύπτουν από πολλαπλασιασμό με σπορά είναι μακροβιότερα από αυτά που προκύπτουν από τα μοσχεύματα, γιατί έχουν άφθονο και ισχυρό ριζικό σύστημα και επιπλέον έχουν μικρότερη πιθανότητα να εμφανίσουν κάποια ασθένεια. Ωστόσο, από τους καλλιεργητές προτιμάται ο τρόπος με τα μοσχεύματα, επειδή η ανάπτυξη των φυτών είναι γρηγορότερη. Και στις δύο περιπτώσεις, ο πολλαπλασιασμός πρέπει να γίνεται τουλάχιστον ανά δύο χρόνια και μάλιστα από σπόρους και μοσχεύματα του αυτοφυούς φυτού. Οι ιδιότητες του φυτού μειώνονται όταν αυτό καλλιεργείται. Επιπλέον, αυτές μειώνονται ακόμα περισσότερο όταν αυτό καλλιεργείται μακριά από την Κρήτη. Η φύτευσή του στα φυτώρια γίνεται σε γραμμές που απέχουν μεταξύ τους cm και τα φυτά της κάθε γραμμής cm (Καββάδας, 1956, Σκρουμπής, 1990, Εγκυκλοπαίδεια Νέα δομή 1996, Οι καλλιεργούμενοι δίκταμνοι παρουσιάζουν διαφορές μεταξύ τους ως προς το χρώμα των φύλλων, που μπορεί να είναι είτε λευκό είτε πρασινομελανί. Ακόμα, διαφέρουν και ως προς το σχήμα και το μέγεθος των φύλλων και έτσι διακρίνονται σε πλατύφυλλους, μεσόφυλλους και μικρόφυλλους. Οι πρώτοι έχουν μακριούς βλαστούς, αλλά λίγους και μεγάλα φύλλα. Οι δεύτεροι έχουν πολλούς βλαστούς ανά πυκνάδα και μεσαίου μεγέθους φύλλα, ενώ οι τρίτοι έχουν ακόμα περισσότερους βλαστούς και μικρότερα φύλλα. Από τα τρία είδη προτιμώνται οι εσώφυλλου δίκταμνοι, γιατί τους εμπόρους τους ενδιαφέρει η ποσότητα και όχι η ποιότητα του φυτού (Καββάδας, 1956, Σκρουμπής, 1990, Εγκυκλοπαίδεια Νέα δομή 1996). Μια ομάδα ερευνητών μελέτησε τις προϋποθέσεις οι οποίες πρέπει να ισχύουν για να γίνει η βλάστηση των σπόρων του δίκταμου. Τα πειράματα πραγματοποιήθηκαν τόσο σε σταθερές θερμοκρασίες και σκοτάδι, όσο και σε συνθήκες που προσομοίαζαν αυτές που επικρατούν στο φυσιολογικό περιβάλλον του φυτού κατά την περίοδο της βλάστησής του. Παρά τις χαμηλές θερμοκρασίες που χρησιμοποιήθηκαν, φάνηκε ότι η βλάστηση του φυτού γινόταν κανονικά, αν και με ελαφρά μικρότερο ρυθμό. Επιπλέον, το φυτό έδειξε ενδιάμεση αντίδραση στο φως. Πιο συγκεκριμένα, η βλάστηση γινόταν κανονικά στο σκοτάδι, αν και ενισχυόταν σημαντικά από το κόκκινο ή λευκό φως, ιδιαίτερα σε χαμηλότερες από τις κανονικές θερμοκρασίες. Αντίθετα, βρέθηκε ότι σε φωτισμό με κόκκινο φως σε συνθήκες σκιάς, αναστέλλονταν η βλάστησή του (Thanos & Doussi, 1995) ΣΥΛΛΟΓΗ Η συλλογή του φυτού, που στην ουσία είναι η αποκοπή των βλαστών, ξεκινάει το νωρίτερο, στο δεύτερο δεκαήμερο του Μαΐου και το αργότερο, στις αρχές Ιουλίου και συνεχίζεται όλο το καλοκαίρι και μέχρι το τέλος Οκτωβρίου, διαρκεί δηλαδή, την περίοδο ανθοφορίας του φυτού. Αυτή πραγματοποιείται με ψαλίδι ή κυρτό μαχαιρίδιο και ποτέ με το χέρι για να μην τραυματιστούν οι νεότεροι βλαστοί.\n12 Η συλλογή του αυτοφυούς φυτού είναι δύσκολη εξαιτίας της συγκεκριμένης γεωγραφικής εξάπλωσης του. Οι συλλέκτες αιωρούνται στο γκρεμό δεμένοι με σχοινιά τα οποία κρατιούνται από τους βοηθούς τους, γεγονός που είναι πολύ επικίνδυνο και έχει οδηγήσει σε πάρα πολλά ατυχήματα (Θεοδοσίου, 1972, Καββάδας, 1956, Σκρουμπής, 1990) ΞΗΡΑΝΣΗ Μετά τη συλλογή, το φυτό (βλαστοί, φύλλα, άνθη) απλώνεται για ξήρανση σε σκιερούς και καλά αεριζόμενους χώρους και μόνο όταν η ποσότητά του είναι μεγάλη και ο καιρός δροσερός εκτίθεται στον ήλιο. Η ξήρανση τελειώνει μόνο όταν η στερεή ύλη έχει το 1/3 του βάρους της συλλεχθήσας ύλης για το καλλιεργημένο φυτό και το 1/2 του βάρους για το αυτοφυές φυτό. Στη συνέχεια τοποθετείται σε σακιά από λινάτσα και είτε αποθηκεύεται σε ξηρούς χώρους, είτε προμηθεύεται στους εμπόρους, που το συσκευάζουν σε δέματα των 40-50kg, αφού απαλλαχθεί πρώτα από προσμίξεις (χώμα, λίθους, ξηρά φυτά κ.α.) (Καββάδας, 1956). 2.4 ΕΝΔΕΙΞΕΙΣ, ΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΗ ΧΡΗΣΗ, ΕΘΝΟΦΑΡΜΑΚΟΛΟΓΙΑ Το φυτό του δίκταμου από την αρχαιότητα έβρισκε πολλές χρήσεις σε αρκετά προβλήματα υγείας. Στις μέρες μας, στις ήδη γνωστές θεραπευτικές ιδιότητές του προστέθηκαν και ορισμένες ακόμα που διαπιστώθηκαν είτε από μελέτες είτε από τις αναφορές τους στη λαϊκή θεραπευτική. Ο δίκταμνος εμφανίζει επουλωτικές και στυπτικές ιδιότητες και για το λόγο αυτό θεωρείται φάρμακο για το στομάχι, αλλά και για τα αποστήματα και τα σπυριά (σαν κατάπλασμα). Καταπραΰνει τους πόνους του στομάχου και των εντέρων. Για τους παραπάνω λόγους συστήνεται σε διαταραχές, κολικούς και φλεγμονές του γαστρεντερικού συστήματος. Είναι ευστόμαχο και πολύ χωνευτικό (Θεοδοσίου, 1972, Οντι Μνιμη, 1994, Πρινέας et al, 1983, Μπαζαίος, 1986, Σκρουμπής, 1990, Γκανιάτσας, 1966, Σε πονοκεφάλους και πονόδοντους, κάνει καλό όταν μασάει κανείς για πολλή ώρα φύλλα δίκταμου. Καταπολεμά την κακοσμία του στόματος και βοηθάει στην αντιμετώπιση ουλίτιδων (Μπαζαίος, 1986). Το αφέψημά του είναι διουρητικό (Μπαζαίος, 1986). Ως εμμηναγωγό φημίζεται ότι βοηθάει σε περιπτώσεις αμηνόρροιας, που προέρχεται από εξάντληση του οργανισμού (έλλειψη περιόδου) (Πρινέας et al, 1983). Συνιστάται σε νευρικές διαταραχές, νευρικούς πονοκεφάλους και άλλα νοσήματα του νευρικού συστήματος, εξαιτίας των καταπραϋντικών ιδιοτήτων που εμφανίζει (Οντι Μνιμη, 1994). Για τις αντισηπτικές του ιδιότητες χρησιμοποιείται σε διαλείποντες πυρετούς, γρίπες και κρυολογήματα (Ζαννετού, 2000). Η ρίζα του ως αλοιφή βρίσκει χρήση κατά της ισχυαλγίας, ενώ ο χυμός του καταναλώνεται μέσα σε κρασί για να θεραπεύσει τα δαγκώματα φιδιού [www.iama.gr].\n13 Η πιο γνωστή από παλιά χρήση του ήταν να βοηθάει τις γυναίκες να γεννούν πιο εύκολα και γρήγορα (οι επίτοκες έπιναν μερικά αφεψήματα άγριου δίκταμου), ενώ συνήθως χρησιμοποιούταν και ως εκτρωτικό μέσο (Πρινέας et al, 1983). Τέλος, χρησιμοποιείται ως αιμοστατικό (Ζαννετού, 2000,www.abio.gr/herbs/), 2.5 ΧΗΜΙΚΑ ΣΥΣΤΑΤΙΚΑ-ΠΟΙΟΤΙΚΟΣ ΚΑΙ ΠΟΣΟΤΙΚΟΣ ΠΡΟΣΔΙΟΡΙΣΜΟΣ ΤΟΥΣ ΑΙΘΕΡΙΟ ΕΛΑΙΟ Τα αιθέρια έλαια μπορούν να απομονωθούν από ποικίλα μέρη των φυτών με διάφορες μεθόδους. Η χημική σύσταση του αιθέριου ελαίου ενός φυτού εξαρτάται από πάρα πολλούς παράγοντες, όπως οι περιβαλλοντικές συνθήκες, η εποχή συλλογής του φυτού, η διαδικασία διΰγρανσης, οι συνθήκες αποθήκευσης του φυτού μέχρι την παραγωγή του αιθερίου ελαίου και οι συνθήκες παραλαβής του. Το φυτό Origanum dictamnus περιέχει μεγάλο πλήθος και ποικιλία χημικών συστατικών, στα οποία αποδίδονται οι διάφορες αρωματικές και θεραπευτικές ιδιότητες του φυτού. Σύμφωνα με πολλές πηγές, το φυτό περιέχει αιθέριο έλαιο με κύρια συστατικά τη θυμόλη, καρβακρόλη και καμφορά, ουσίες που προσδίδουν στο φυτό τις θεραπευτικές του ιδιότητες, καθώς επίσης και πουλεγόνη, ουσία που του δίνει τις αρωματικές ιδιότητες (Daferera et al.2000, Εγκυκλοπαίδεια Νέα δομή 1996) Σύμφωνα τον Skoula (1999), στο φυτό του δίκταμου, όπως εξάλλου συμβαίνει και σε όλα τα είδη του γένους Origanum, είναι παρόν η βιοχημική ομάδα των αρωματικών μονοτερπενίων με πάρα πολλά μέλη της. Έτσι, στο φυτό αυτό τα αρωματικά μονοτερπένια αντιπροσωπεύονται κυρίως από τα π-κυμένιο, θυμόλη, καρβακρόλη και το πρόδρομο μόριό τους, που είναι το γ-τερπινένιο. Επιπλέον,σ αυτό υπάρχουν, σε μικρότερες βέβαια συγκεντρώσεις, τα παράγωγά τους π-κυμενένιο, π-κυμεν-8-όλη, θυμοκινόνη (π-κυμεν-2,5-διόνη), θυμοϋδροκινόνη (π-κυμεν-2,5-διόλη), αιθέρες της θυμόλης και καρβακρόλης, και πιθανότατα και 4,(1,1)-διμεθυλαιθυλ-1,2-βενζεδιόλη. Πιο συγκεκριμένα, διαπιστώθηκε ότι το μίγμα των πτητικών συστατικών του φυτού στο σύνολό του, χαρακτηρίζεται κυρίως από την ύπαρξη σε αυτά π-κυμενίου (26.0%), θυμοκινόνη (22.9%), καρβακρόλη (6.3%), σαβινένιο (3.6%) και βορνεόλη (2.9%). Με τη χρήση αέριας χρωματογραφίας συζευγμένης με φασματογράφο μάζας (GC-MS), επιστήμονες κατάφεραν να προσδιορίσουν τα συστατικά του αιθέριου ελαίου του δίκταμου. Το συμπέρασμα στο οποίο κατέληξαν, ήταν ότι η θυμόλη, η καρβακρόλη και τα πρόδρομα μόρια αυτών, γ-τερπινένιο και π-κυμένιο, είναι τα κυρίαρχα συστατικά του αιθέριου ελαίου, ενώ μαζί θυμόλη και καρβακρόλη αποτελούσαν το % του συνόλου του(sivropoulou et al, 1996).\n14 Ωστόσο, μελέτη που διεξήχθη με τον ίδιο ακριβώς τρόπο μερικά χρόνια αργότερα, κατέληξε στο συμπέρασμα ότι η θυμόλη αποτελεί το κύριο συστατικό του αιθέριου ελαίου σε ποσοστό 78% (v/v). Ακόμα, σε αυτό υπάρχουν τα 3- θουγένιο (0.3%), α-πινένιο (0.3%), β-πινένιο (0.3%), α-τερπινένιο (0.9%), π-κυμένιο (10.1%), γ-τερπινένιο (7.9%), β-καρυοφυλλένιο (0.4%), λιναλοόλη (0.4%) και τερπινεν-4-όλη (0.3%). (Daferera et al. 2000). Ενδεικτικά αναφέρω χημικά συστατικά, στον πίνακα 1, του αιθέριου ελαίου σε δείγμα καλλιεργημένου δίκταμου από μελέτη που έγινε στο Τομέα Φαρμακογνωσίας-Χημείας Φυσικών Προϊόντων του Φαρμακευτικού Τμήματος του Παν/μίου Αθηνών. Τα χημικά συστατικά μπορούν να ποικίλουν από το ένα δείγμα δίκταμου στο άλλο αφού εξαρτάται από τον τόπο και τον τρόπο που καλλιεργήθηκε. Πίνακας 1: Χημικά συστατικά αιθέριου ελαίου δίκταμου (Καστρινάκης, 2002) Α/Α Συστατικό Ποσοστό 1 Thujene 1,44 2 Α-Pinene (α-πινένιο) 0,63 3 Camphene (καµφένιο) 0,15 4 Sabinene (σαβινένιο) 0,22 5 Beta-Pinene (β-πινένιο) 0, Octen-3-ol (1-οκτεν-3-όλη) 0,27 7 Myrcene (µυρκένιο) 1, Octanol (3-οκτανόλη) 0,11 9 Alpha-Phellandrene (αφελανδρένιο) 0,33 10 Delta-3-Carene (δ-καρένιο) 0,09 11 Alpha-Terpinene (α-τερπινένιο) 2,82 12 Para-Cymene (π-κυµένιο) 8,78 13 Limonene (Λιµονένιο) 0,48 14 Trans-Beta-Ocimene (trans-βκυµένιο) 0,10 15 Gamma-Terpinene (γ-τερπινένιο) 14,10 16 Cis-Sabinene Hydrate (cis-ένυδρο σαβινένιο) 1,07 17 Terpinolene 8τερπινολένιο) 0,10 18 Linalool (λιναλοόλη) 1,10 19 Iso-Borneol (Ισοβορνεόλη) 0,42 20 Terpinen-4-ol (τερπινεν-4-όλη) 0,46 21 Cis-dihydrocarvone (cis-διυδροκαρβόνη) 0,09 22 Trans-Dihydrocarvone (transδιυδρο-καρβόνη) 0,11 23 Carvacrol Methyl Ether 0,28 (µεθυλαιθέρας της καρβακρόλης) 24 L-Carvone (L-καρβόνη) 1,52 25 Thymol (Θυµόλη) 0,13 26 Carvacrol (καρβακρόλη) 51,74 27 Dihydrocarvyl Acetate (οξικό διυδρο-καρβύλιο) 0,27 28 Alpha-Cubebene (α-κουβεβένιο) 0,38 29 Cis-Carvyl Acetate (cis-οξικόκαρβύλιο) 0,14 30 Alpha-Copaene (α-κοπαένιο) 2,24 31 Beta Bourbonene (ββουρβονένιο) 0,19 32 Beta Cubebene (β-κουβεβένιο) 0,32 33 Caryophyllene (4,8-alpha-epoxy) (4,8-α-επόξυ-καρυοφυλένιο) 34 Alpha Humulene (αχουµουλένιο) 35 Epi-Bicyclosesquiphellandrene (επι-δικυκλο σεσκιφελλανδρένιο) 2,6 0,14 0,34 36 Germacrene D (γερµακρένιο D) 0,47 37 Beta Bisabolene (β-βισαβολένιο) 0,42 38 Delta Cadinene (δ-καδινένιο) 1,07 39 Caryophyllene oxide (οξείδιο του καρυοφυλενίου) 0,21 40 T-Cadinol (Τα-καδινόλη) 0,12\n15 2.5.2 ΛΙΠΑΡΑ ΣΥΣΤΑΤΙΚΑ Τα φύλλα του φυτού Origanum dictamnus έχει βρεθεί ότι είναι πλούσια σε λιπίδια. Σε μια μελέτη που διεξήχθη, χρησιμοποιήθηκαν τα αποξηραμένα φύλλα του φυτού και αναλύθηκαν τα λιπίδια τους με τη βοήθεια ενός συνδυασμού χρωματογραφικών τεχνικών. Σύμφωνα με τη μελέτη αυτή τα λιπίδια διαχωρίστηκαν σε πολικά και άπολα. Έτσι, ως πολικά αναγνωρίστηκαν τα: μονο-, δι- και πολύδιγαλακτοσυλ-διγλυκερίδια, σουλφολιπίδια, σερεβροσίδες, φωσφατιδυλοαιθανολαμίνη, φωσφατιδυλο-σερίνη, φωσφατιδυλο-γλυκερόλη, φωσφατιδυλοινοσιτόλη, φωσφατιδυλο-χολίνη και φωσφατιδικό οξύ. Ως μη πολικά τα: στερόλες, στερυλικοί εστέρες, λιπαρές αλκοόλες, ελεύθερα λιπαρά οξέα, κηροί και ίχνη τριγλυκεριδίων, τριτερπενικών οξέων και αιθέριων ελαίων. Τα κυρίαρχα λιπαρά οξέα που διαπιστώθηκαν ήταν το παλμιτικό, ολεϊκό και το λινολεϊκό οξύ (Revithi- Komaiti et al, 1985). Σε παρόμοια μελέτη, αναλύθηκαν τα φρέσκα φύλλα του φυτού με τον ίδιο τρόπο και τις ίδιες τεχνικές. Τα άπολα συστατικά του λιπιδικού κλάσματος ήταν τα εξής: στερόλες, στερυλικοί εστέρες, λιπαρές αλκοόλες, ελεύθερα λιπαρά οξέα, κηροί, τριγλυκερίδια, υδρογονάνθρακες, καρβακρόλη, εστέρες και τριτερπενικά οξέα. Τα πολικά συστατικά του κλάσματος ήταν: μονο-, δι- και πολύ- γαλακτοσυλ-διγλυκερίδια, σουλφολιπίδια, σερεβροσίδες, φωσφατιδυλοαιθανολαμίνη, φωσφατιδυλο-σερίνη, φωσφατιδυλο-γλυκερόλη, φωσφατιδυλοινοσιτόλη, φωσφατιδυλο-χολίνη. Σε αντίθεση με την προηγούμενη μελέτη, δεν ανιχνεύθηκε φωσφατιδικό οξύ (Komaitis et al 1988) ΤΟΚΟΦΕΡΟΛΕΣ Επιπρόσθετα, μια ομάδα επιστημόνων εκχύλισε με εξάνιο διάφορα μέρη του φυτού και στη συνέχεια σαπωνοποίησε τα εκχυλίσματα Το ασαπωνοποίητο κλάσμα που προέκυψε από την προηγούμενη κατεργασία, αναλύθηκε με χρωματογραφία λεπτής στοιβάδας και υγρή χρωματογραφία υψηλής απόδοσης. Διαπιστώθηκε ότι σε αυτό υπήρχαν οι τέσσερεις γνωστές ομόλογες τοκοφερόλες, α-, β-, γ- και δ- τοκοφερόλη. Η γ-τοκοφερόλη βρισκόταν στα δείγματα σε σημαντικά μεγαλύτερα ποσοστά. (Lagouri et al, 1996) ΦΛΑΒΟΝΟΕΙΔΗ Μετά από χρωματογραφική ανάλυση βαμμάτων τόσο του αυτοφυούς όσο και του καλλιεργούμενου φυτού, διαπιστώθηκε η ύπαρξη πολλών χημικών συστατικών, γνωστών και αγνώστων. Αρχικά, διαπιστώθηκε η ύπαρξη χαλκόνης στα δείγματα, η οποία ονομάστηκε δικταμνίνη, καθώς ήταν η πρώτη που ανευρέθηκε στο συγκεκριμένο φυτό. Κατά την ίδια μελέτη, κατόπιν χρωματογραφήσεως και φασματοφωτομετρικής αναλύσεως, απομονώθηκαν για πρώτη φορά, δύο φλαβονογλυκοσίδες, ένας απιγενινο-γλυκοσίδης και ένας λουτεολινο-γλυκοσίδης, που αντίστοιχα ονομάστηκαν δικταμνοσίδης Α και Β, χωρίς όμως να έχουν ταυτοποιηθεί πλήρως (Θεοδοσίου, 1972). Τέλος, από το κλάσμα του οξικού αιθυλεστέρα του αλκοολικού εκχυλίσματος των φύλλων του φυτού απομονώθηκαν και ταυτοποιήθηκαν και οι παρακάτω 13\n16 ουσίες: εριοδικτυολο-7-γλυκοσίδης, οριεντίνη, ισο-οριεντίνη, λουτεολινο-7- γλυκοσίδης, βιτεξίνη, ισο-βιτεξίνη και απιγενινο-7-γλυκοσίδης. Επιπλέον, από το βουτανολικό κλάσμα του αλκοολικού εκχυλίσματος απομονώθηκαν και ταυτοποιήθηκαν η βισενίνη-2 και η αισκουλίνη. (Skaltsa et al, 1987) ΦΑΙΝΟΛΙΚΟ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟ Χρησιμοποιώντας τη μέθοδο υγρής χρωματογραφίας προσδιοριστήκαν τα φαινολικά οξέα που περιέχονται στο δίκταμο και παρουσιάζονται στον πίνακα 2 (Ali K. Atoui et al, 2004) Πίνακας 2: Φαινολικές ουσίες που προσδιορίστηκαν στον δίκταμο Ένωση k max Προτεινόμενη Δομή 1 238, 270 Βανιλικό Οξύ 2 278, 310sh p-υδροξυβενζοϊκό Οξύ μεθυλο-4-(2-προπενυλο)φαινόλη (ευγενόλη) 4 242, 318 Καφεϊκό Οξύ 5 238, 310 Εστέρας κουμαρικού οξέος 6 238, 290 Εστέρας Γαλλικού Οξέος 7 290, 325sh 5,7 διυδροξυ-4 -μεθοξυ ισοφλαβόνη 8 286, 330sh Γγυκοσίδιο της ταξιφολόλης (φλαβονοειδές) 9 258, 338 Μεθυλο γλυκοσίδιο της λουτεολόλης , 330 Εστέρας καφεϊκού οξέος , 330sh Εριοδυκτιόλη , 286, 314sh Εστέρας κουμαρικού οξέος , 298sh, 338 6,8 διγλυκοσίδιο της απιγενόλης , 346 Πεντουλετόλη , 344 Διυδροξυ τρμέθυλο- φλαβόνη Ξανθοξυλίνη a [M + Na]þ. 14\n17 2.6 ΑΝΤΙΟΞΕΙΔΩΤΙΚΗ, ΑΝΤΙΜΙΚΡΟΒΙΑΚΗ ΚΑΙ ΚΥΤΤΑΠΟΤΟΞΙΚΗ ΔΡΑΣΗ ΑΝΤΙΟΞΕΙΔΩΤΙΚΗ ΔΡΑΣΗ Μια από τις σημαντικότερες δράσεις που παρουσιάζει το φυτό και η οποία έχει μελετηθεί αρκετά είναι η αντιοξειδωτική του δράση. Σύμφωνα με μια μελέτη, χρησιμοποιήθηκαν υδατικά εκχυλίσματα από φυτά Origanum dictamnus τα οποία συλλέχθηκαν την περίοδο της άνοιξης (1gr σε 100ml). Στα πειράματα αυτά διαπιστώθηκε η αντιοξειδωτική δράση των παραπάνω δειγμάτων με δύο μεθόδους. Κατά την πρώτη μέθοδο, παρουσία των δειγμάτων μειώθηκε η αποδόμηση της δεοξυριβόζης κατά περίπου 50% μετά τη έκθεσή της σε υπεροξείδιο του υδρογόνου, σίδηρο και ασκορβικό οξύ. Στη δεύτερη μέθοδο, προσδιορίστηκαν τα προϊόντα υπεροξείδωσης των λιπών, όπου βρέθηκε ότι παρουσία των εκχυλισμάτων του φυτού, μειώθηκαν σημαντικά τα ποσοστά τους. Σύμφωνα με τους συγγραφείς της μελέτης, τα αποτελέσματα αυτά πιθανότατα οφείλονται στην ύπαρξη των πολυφαινολών μέσα στα εκχυλίσματα του φυτού. Έχουν συζητηθεί διάφοροι μηχανισμοί για τη δράση των πολυφαινολών, όπως η επίδρασή τους στην LDL (χαμηλής πυκνότητας λιποπρωτεΐνη), που είναι παράγοντας πρόκλησης αθηρωματικών πλακών, η ένωση με τις ελεύθερες ρίζες που παράγονται από τους ενεργοποιημένους μεταβολίτες οξυγόνου, και η δέσμευση του σιδήρου που καταλύει τις οξειδωτικές αντιδράσεις. Τα παραπάνω δείχνουν, επομένως, ότι το συγκεκριμένο φυτό δρα ως αποτελεσματικό αντιοξειδωτικό στον ανθρώπινο οργανισμό και μειώνει τον κίνδυνο νοσημάτων που είναι απόρροια της επίδρασης των ενεργοποιημένων μεταβολιτών. (Lionis et al, 1998) Μια άλλη μελέτη έδειξε ότι τα υδατικά εκχυλίσματα του φυτού κατάφεραν να δεσμεύσουν με καλή απόδοση ρίζες υδροξυλίου που είχαν παραχθεί με διάφορους τρόπους. Πιο συγκεκριμένα, στην πραγματοποίηση της μελέτης αυτής οδήγησε το γεγονός ότι ο δίκταμνος χρησιμοποιούταν ευρέως σε βοτανικά εγχύματα, τα οποία παρασκευαζόταν πολύ εύκολα με νερό, κάτι που έδειχνε την πιθανή παρουσία σημαντικών συστατικών στα υδατικά αυτά εκχυλίσματα. Χρησιμοποιήθηκαν αποξηραμένα φύλλα δικτάμνου και πραγματοποιήθηκαν εκχυλίσεις αυτών με νερό, μεθανόλη, αιθανόλη και ακετόνη. Τα αποτελέσματα των πειραμάτων έδειξαν σαφώς ότι τα εκχυλίσματα, που προέκυψαν με την κατεργασία των φύλλων με νερό και μεθανόλη, εμφάνιζαν ισχυρότερη αντιοξειδωτική δράση, δεσμεύοντας σε μεγαλύτερο βαθμό ρίζες υδροξυλίου, από ότι αυτά με την αιθανόλη και την ακετόνη. Το αποτέλεσμα αυτό, δηλαδή η ισχυρότερη αντιοξειδωτική δράση, αποδόθηκε στο μεγαλύτερο ποσοστό φαινολικών συστατικών που εκχυλίζονταν με τους πρώτους διαλύτες (νερό, μεθανόλη), παρά με τους δεύτερους διαλύτες (αιθανόλη, ακετόνη). Πράγματι, πειραματικά διαπιστώθηκε ότι η αντιοξειδωτική δράση που παρουσίαζαν τα διάφορα εκχυλίσματα του φυτού, ήταν άμεσα συνδεδεμένη με τα περιεχόμενα σε αυτά φαινολικά συστατικά. Επιπλέον, με αυτό τον τρόπο επιβεβαιώθηκε για άλλη μια φορά και ο σημαντικός ρόλος των φαινολικών συστατικών ως καθαριστέςπαγίδες (scavengers) ελευθέρων ριζών. Η διαφορά στο μέγεθος της αντιοξειδωτικής δράσης των διαφόρων εκχυλισμάτων, οφειλόταν στο γεγονός ότι τα φαινολικά συστατικά του φυτού παραλαμβάνονταν σε μεγαλύτερο βαθμό με 15\n18 νερό και μεθανόλη παρά με αιθανόλη και ακετόνη. (Moller et al, 1991) Το γεγονός ότι με το πέρασμα του χρόνου οι διάφορες φυσικές αντιοξειδωτικές ουσίες κερδίζουν συνεχώς έδαφος στην πρόληψη καρδιαγγεικών νοσημάτων και διαφόρων ειδών καρκίνου, οδήγησε και άλλους επιστήμονες στο να ελέγξουν την αντιοξειδωτική δράση του φυτού. Η ομάδα χρησιμοποίησε υπέργεια τμήματα του φυτού, τα οποία τα συνέλεξε την άνοιξη και τα εκχύλισε με αιθανόλη. Η αρχή στην οποία στηρίχτηκαν τα πειράματά τους ήταν το γεγονός της σουπεροξείδωσης του αραχιδονικού οξέος σε μηλονική διαλδεΰδη απουσία αντιοξειδωτικών ουσιών, κάτι όμως που δεν πραγματοποιούταν παρουσία τέτοιων ουσιών. Με τη χρήση, λοιπόν, του αιθανολικού εκχυλίσματος του φυτού διαπιστώθηκε ότι αυτό παρουσίαζε αντιοξειδωτική δράση ίδια με αυτή της ουσίας που χρησιμοποιήθηκε ως θετικό δείγμα, δηλαδή της α-τοκοφερόλης. (Couladis et al, 2003) ΑΝΤΙΜΙΚΡΟΒΙΑΚΗ ΔΡΑΣΗ Πολλαπλές είναι οι μελέτες οι οποίες ασχολήθηκαν με τη διερεύνηση της αντιμικροβιακής δράσης του φυτού Origanum dictamnus. Μία από αυτές, εξετάζει την επίδραση της παρουσίας του αιθέριου ελαίου του φυτού στην ανάπτυξη οκτώ διαφορετικών, Gram θετικών και αρνητικών, βακτηριακών κλώνων. Οι κλώνοι που χρησιμοποιήθηκαν για τα πειράματα ήταν δύο από τα βακτήρια Escherichia coli και Staphylococcus aureus και ένας από τα βακτήρια Pseudomonas aeruginosa, Salmonella typhimurium, Rhizobium leguminosarum και Bacillus subtilis. Η μέθοδος στηριζόταν στην ίδια αρχή με αυτή του αντιβιογράμματος. Επεξηγηματικά, καθένας από τους κλώνους των βακτηρίων αφέθηκε να αναπτυχθεί μέσα σε θρεπτικό υλικό και στη συνέχεια οι αποικίες του επιστρώθηκαν σε ένα τρυβλίο petri. Ένα στρογγυλό χαρτάκι διαποτίστηκε με το αιθέριο έλαιο του φυτού και τοποθετήθηκε μετέπειτα και αυτό πάνω στο τρυβλίο petri. Η αντιμικροβιακή δράση του αιθέριου ελαίου προσδιορίστηκε από το μήκος της ακτίνας του χώρου στο τρυβλίο petri όπου είχε ανασταλεί η ανάπτυξη των βακτηρίων. Τα αποτελέσματα έδειξαν σαφή αναστολή της ανάπτυξης των κλώνων σε όλες τις περιπτώσεις, εκτός από αυτή του Pseudomonas aeruginosa. Πιο συγκεκριμένα, μελετήθηκαν κατ αυτό τον τρόπο ορισμένα συστατικά του αιθέριου ελαίου. Έτσι, το γ-τερπινένιο και το π-κυμένιο δεν εμφάνισαν καμία αντιμικροβιακή δράση, σε αντίθεση με τα βιοσυνθετικά προϊόντα τους, την καρβακρόλη και τη θυμόλη, που εμφάνισαν πολύ υψηλά επίπεδα αντιμικροβιακής δράσης για όλους τους κλώνους, με μόνη εξαίρεση αυτόν του Pseudomonas aeruginosa. Αυτή η εξαίρεση υπάρχει, γιατί το συγκεκριμένο βακτήριο παρουσιάζει αντίσταση σε πάρα πολλούς αντιμικροβιακούς παράγοντες, ενώ βρέθηκε να εμφανίζει μικρή ευαισθησία στην πουλεγόνη. Επιπλέον, τα πειράματα αυτά έδειξαν ότι η θυμόλη εμφανίζει συγκριτικά μεγαλύτερη αντιμικροβιακή δράση ενάντια στα Gram αρνητικά βακτήρια, από ότι η καρβακρόλη. Αντίθετα, η καρβακρόλη έχει αποδειχθεί ότι έχει επιπλέον αντιμηκυτιασικές και αντιοξειδωτικές ιδιότητες. Ακόμα, διαπιστώθηκε ότι διάφορα φαινόμενα ανταγωνισμού ή συνέργειας μεταξύ των συστατικών του αιθερίου ελαίου επηρέαζαν και διαμόρφωναν αναλόγως την παρατηρούμενη αντιμικροβιακή δράση, με κυριότερο τη συνέργεια μεταξύ θυμόλης και καρβακρόλης. (Sivropoulou et al, 1996) 16\n19 Σε μια άλλη μελέτη, εξετάστηκε η αντιμικροβιακή δράση του αιθέριου ελαίου σε τρεις Gram θετικούς (Staphylococcus aureus, Bacillus subtilis και Micrococcus flavus) και τρεις Gram αρνητικούς (Pseudomonas aeruginosa, Proteus mirabilis και Escherichia coli) βακτηριακούς κλώνους. Αυτή τη φορά χρησιμοποιήθηκε η μέθοδος της μικροδιάλυσης. Το αιθέριο έλαιο το οποίο εξετάστηκε για την αντιμικροβιακή του δράση προερχόταν είτε από βράκτια είτε από φύλλα φυτών τα οποία είχαν αναπτυχθεί με διαφορετικές συγκεντρώσεις φωσφόρου στο θρεπτικό υπόστρωμά τους (5, 30 και 60 mg/l). Τα αποτελέσματα έδειξαν ότι το αιθέριο έλαιο, το προερχόμενο από τα βράκτια, εμφάνιζε μεγαλύτερη αντιμικροβιακή δράση από ότι το προερχόμενο από τα φύλλα. Είναι αξιοσημείωτο ότι τα φυτά που είχαν καλλιεργηθεί με φώσφορο παρουσίαζαν πολύ υψηλά ποσοστά καρβακρόλης, γεγονός που οδήγησε τους επιστήμονες να συσχετίσουν τα δύο γεγονότα και να υποθέσουν ότι η σημαντική αντιμικροβιακή δράση του φυτού είναι πολύ πιθανό να οφείλεται στην παρουσία της ίδιας της καρβακρόλης. (Economakis et al. 2002) Η αντιμικροβιακή δράση του αιθέριου ελαίου φαίνεται στον πίνακα 3. Πίνακας 3: Αντιμικροβιακή δράση του αιθέριου ελαίου των φύλλων και των βρακτίων του καλλιεργημένου Origanum dictamnus. Οι στήλες 1, 2, 3 και 4, 5, 6 αντιπροσωπεύουν φυτά, τα οποία καλλιεργήθηκαν με την προσθήκη 5, 30 και 60 mg/l αντίστοιχα, φωσφόρου στο θρεπτικό τους υπόστρωμα. Φαίνεται η ελάχιστη ανασταλτική συγκέντρωση του αιθέριου ελαίου που απαιτείται για να προκαλέσει αναστολή της ανάπτυξης των κλώνων. Ως θετικό δείγμα ελέγχου χρησιμοποιήθηκε η γνωστή αντιμικροβιακή ουσία στρεπτομυκίνη (Economakis et al. 2002). Φύλλα Βράκτια Βακτήρια Staphylococcus aureus Στρεπτο µυκίνη Bacillus subtilis 100 Micrococcus flavus Pseudomonas aeruginosa Proteus mirabilis (clinical isolates) Escherichia coli Από τους ίδιους ερευνητές, πραγματοποιήθηκε παρόμοια μελέτη σε φυτά των οποίων το θρεπτικό υπόστρωμα είχε διαφορετική σύσταση. Πιο συγκεκριμένα, όλα τα συστατικά του υποστρώματος ήταν τα ίδια με αυτά της προηγούμενης μελέτης, εκτός του ότι υπήρχαν διαφορετικές συγκεντρώσεις αζώτου. Το υπόλοιπο πείραμα 17\n20 πραγματοποιήθηκε κατά παρόμοιο τρόπο και στη συνέχεια ελέγχθηκε η αντιμικροβιακή δράση του αιθερίου ελαίου των παραπάνω φυτών σε κλώνους των βακτηρίων Staphylococcus aureus, Staphylococcus epidermidis, Staphylococcus hominis, Escherichia coli και Pseudomonas aeruginosa. Τα αποτελέσματα έδειξαν μεγάλη αντιμικροβιακή δράση για όλους τους κλώνους με εξαίρεση αυτόν της Pseudomonas aeruginosa κατά πανομοιότυπο τρόπο με την προηγουμένως αναφερθείσα μελέτη. (Economakis et al. 1999) Κάποιοι άλλοι επιστήμονες ασχολήθηκαν με την πιθανή αντιμυκητιασική δράση που μπορεί να έχει το αιθέριο έλαιο του δίκταμου έναντι του μύκητα Penicillium digitatum. Χρησιμοποίησαν στα πειράματά τους το αιθέριο έλαιο του φυτού καθώς και καθαρή θυμόλη και καρβακρόλη ως θετικά δείγματα. Μετά το τέλος των πειραμάτων διαπίστωσαν ότι η μέση ανασταλτική δόση της καθαρής θυμόλης (ED 50, η δόση που προκαλεί αναστολή της ανάπτυξης του μύκητα κατά 50%) και η ελάχιστη ανασταλτική δόση (MIC) ήταν 79 και 200 μg/ml, και της καθαρής καρβακρόλης 47 και 160 μg/ml, αντίστοιχα. Επιπλέον, το αιθέριο έλαιο του φυτού οδηγούσε σε καθολική αναστολή της ανάπτυξης του μύκητα στη συγκέντρωση 300 μg/ml. Το γεγονός αυτό οδήγησε στο συμπέρασμα ότι η συνύπαρξη στο αιθέριο έλαιο του φυτού της θυμόλης και της καρβακρόλης έχει ως συνέπεια την εμφάνιση συνεργιστικού αποτελέσματος στην αναστολή της ανάπτυξης του μύκητα. (Daferera et al. 2000) Το 2000 δημοσιεύτηκε μελέτη, η οποία εξετάζει την επίδραση που έχει η παρουσία του αιθέριου ελαίου του φυτού στην ανάπτυξη του ζυμομύκητα Yarrowia lipolytica. Στη μελέτη αυτή παρατηρήθηκε ότι προκαλούταν μεγάλη αναστολή της ανάπτυξης του ζυμομύκητα, η οποία όμως οφειλόταν στο γεγονός ότι τα υδατικά εκχυλίσματα του φυτού δημιουργούσαν ακατάλληλο περιβάλλον για τον ίδιο το ζυμομύκητα. Επομένως, τα εκχυλίσματα δεν είχαν άμεση επίδραση στα κύτταρα του ζυμομύκητα. Αντίθετα, υποτέθηκε ότι η ιδιότητά τους να αναστέλλουν την ανάπτυξή του προερχόταν από το γεγονός ότι τα συστατικά τους δρουν ως χηλικοί παράγοντες οι οποίοι δεσμεύουν τα μεταλλικά ιόντα του περιβάλλοντος, τα οποία όμως είναι απαραίτητα για το ζυμομύκητα. (Karanika et al. 2000). Τέλος, έχει βρεθεί, ότι η χρήση του αιθέριου ελαίου του δίκταμου μπορεί να χρησιμοποιηθεί μελλοντικά με αποτελεσματικό και ασφαλή τρόπο για να επιμηκύνει το χρόνο αποθήκευσης της πατάτας, προστατεύοντάς την ταυτόχρονα από μικροβιακές μολύνσεις. Την άποψη αυτή τη στήριξαν σε πειράματα τα οποία έδειξαν ότι το αιθέριο έλαιο είχε ισχυρή αντιμικροβιακή ιδιότητα. Πιο συγκεκριμένα, διαπίστωσαν ότι αυτό εμφάνιζε μέγιστη δράση κατά των κλώνων του Erwinia carotovora, αλλά και άλλων βακτηρίων που απομονώθηκαν από την επιφάνεια της πατάτας. (Vokou et al. 1993) ΚΥΤΤΑΡΟΤΟΞΙΚΗ ΔΡΑΣΗ Από τον Lam και τους συνεργάτες του (1991), αναφέρθηκε το γεγονός ότι όταν το αιθέριο έλαιο χορηγήθηκε σε ποντικούς, τους προκάλεσε αύξηση των επιπέδων της S-τρανσφεράσης της γλουταθειόνης σε πολλαπλούς ιστούς. Αυτό ήταν πολύ σημαντικό, γιατί όπως είναι ευρέως γνωστό, το συγκεκριμένο ένζυμο έχει βασικό ρόλο στο να αποτοξινώνει τον οργανισμό από τα διάφορα χημικά καρκινογόνα. 18\n21 Η παραπάνω διαπίστωση, ταυτόχρονα με την αντιμικροβιακή δράση που παρουσίαζε το αιθέριο έλαιο, οδήγησε κάποιους άλλους επιστήμονες στην απόφαση να ερευνήσουν την πιθανή επίδραση αυτού σε ευκαρυωτικά, και κυρίως καρκινικά, κύτταρα. Για τη μελέτη χρησιμοποιήθηκαν τέσσερεις κυτταρικές σειρές (δύο φυσιολογικές και δύο καρκινικές) και εκτέθηκαν στο αιθέριο έλαιο για 24 ώρες, οπότε και μετρήθηκε το ποσοστό των νεκρών κυττάρων. Το συμπέρασμα που βγήκε από τη μελέτη ήταν ότι το αιθέριο έλαιο, ακόμα και σε μικρές συγκεντρώσεις, προκαλούσε το θάνατο των καρκινικών κυττάρων στον ίδιο βαθμό που προκαλούσε τον θάνατο και των φυσιολογικών κυττάρων. (Sivropoulou et al. 1996) 2.7 ΟΙ ΑΝΤΙΟΞΕΙΔΩΤΙΚΕΣ ΟΥΣΙΕΣ ΚΑΙ Η ΣΗΜΑΣΙΑ ΤΟΥΣ Τα αντιοξειδωτικά είναι ουσίες που εμποδίζουν ή επιβραδύνουν την οξείδωση των συστατικών των τροφίμων (οξειδωτικό τάγγισμα των λιπών), η οποία προκαλείται από το ατμοσφαιρικό οξυγόνο. Τα περισσότερα αντιοξειδωτικά είναι αρωματικές ενώσεις, που διαθέτουν μια τουλάχιστον ελεύθερη υδροξυλική ή αμινική ομάδα. Οι σημαντικότερες ενώσεις που προστίθενται στα τρόφιμα ανήκουν στις πολυκυκλικές φαινόλες, με μια ή περισσότερες υδροξυλομάδες (Μπόσκος, 1997). Γενικά η τάξη των αντιοξειδωτικών των τροφίμων περιέχει τις ενώσεις εκείνες που εμποδίζουν τις αλυσιδωτές αντιδράσεις ελεύθερων ριζών, που σχετίζονται με την οξείδωση των λιπιδίων. Τα αντιοξειδωτικά χρησιμοποιούνται σε συνδυασμό με τους σταθεροποιητές και συμπλοκοποιητές. Τα μίγματα αυτά συντελούν στην ενεργοποίηση και τη βελτίωση της αντιοξειδωτικής δράσης, στη διερεύνηση της εφαρμογής των αντιοξειδωτικών σε περισσότερες κατηγορίες τροφίμων, καθώς καις την ευκολότερη χρησιμοποίηση τους. (Packer et al., 1999). Τα αντιοξειδωτικά ανάλογα με τον τρόπο δράσης τους, μπορούν να χωριστούν στις εξής κατηγορίες: Πρωτοταγή αντιοξειδωτικά: Είναι συνήθως φαινολικές ενώσεις, που οδηγούν στον τερματισμό των αλυσιδωτών αντιδράσεων ελεύθερων ριζών. Στις αντιδράσεις αυτές παίζουν το ρόλο του δότη ηλεκτρονίων. Παραδείγματα πρωτογενών αντιοξειδωτικών αποτελούν οι φυσικές και συνθετικές τοκοφερόλες, το BHA (βουτυλιωμένη υδροξυανισόλη), το BHT (βουτιλιωμένο υδροξυτολουόλιο), το TBHQ (tetr-βουτυλο-υδροκινόνη), κ.α. Συνοπτικά, ο μηχανισμός με τον οποίο δρουν τα φαινολικά αντιοξειδωτικά δίνεται με τις παρακάτω αντιδράσεις: Σχήμα 3: Οι αντιδράσεις που παίρνουν μέρος στα τρία στάδια του μηχανισμού της οξείδωσης. 19\n22 Έναρξη Ελεύθερες ρίζες ( R., ROO. ) Έναρξη R. + O 2 ROO. ROO. + RH ROOH + R. Διάδοση R. + R. R. + ROO. αδρανή προϊόντα Τερματισμός ROO. + ROO. Σχήμα 4: Η δράση των αντιοξειδωτικών στο μηχανισμό της οξείδωσης AH 2 + ROO. ROOH + AH. AH. + AH. A + AH 2 ROO. + AH. ROOH + A. Όπου: ΑΗ 2 = αντιοξειδωτική ουσία, ROOH = υπεροξείδιο ROO. = ελεύθερη ρίζα, AH. = ελεύθερη ρίζα του αντιοξειδωτικού (Κυριτσάκης et al,1998). Δευτερογενή αντιοξειδωτικά: Η δράση τους επικεντρώνεται στη διάσπαση των υδροϋπεροξειδίων των λιπιδίων (προϊόντα οξείδωσης), προς σταθερά τελικά προϊόντα, που δεν λαμβάνουν μέρος σε αλυσιδωτές αντιδράσεις. Τέτοια αντιοξειδωτικά είναι το διαρυλο-θειοδιπροπιονικό οξύ και ο αντίστοιχος εστέρας (Μπόσκος, 1997). Ενώσεις που απομακρύνουν το οξυγόνο: Τα αντιοξειδωτικά αυτά αντιδρούν με το οξυγόνο και σχηματίζοντας ενώσεις με αυτό, εμποδίζουν την αντίδραση με τα λιπίδια που αποτελεί έναρξη της αυτοξείδωσης. Την ικανότητα αυτή παρουσιάζουν αντιοξειδωτικά όπως το ασκορβικό οξύ (βιταμίνη C), ο παλμιτικός εστέρας, το ερυθορβικό οξύ και τα άλατα του με νάτριο, κ.α. (Pokorny et al., 2001). Ενώσεις που δημιουργούν ενεργειακά σύμπλοκα (συνεργιστικές ενώσεις): Οι ενώσεις που ανήκουν σ αυτή την κατηγορία σχηματίζουν χημικά σύμπλοκα με μεταλλικά ιόντα, όπως του χαλκού και του σιδήρου. Με τον τρόπο αυτό δεσμεύουν σωματίδια που δρουν ως εκκινητές της οξείδωσης. Παραδείγματα αποτελούν το κιτρικό οξύ, τα αμινοξέα, το αιθυλενοδιαμινοτετραοξικό οξύ (EDTA), κ.α. ωστόσο για να εκδηλωθεί η αντιοξειδωτική τους δράση, πρέπει να χρησιμοποιηθούν σε συνδυασμό με άλλο αντιοξειδωτικό. (Roberfroid & Calderon, 1990). Τα αντιοξειδωτικά με βάση την προέλευση τους διακρίνονται στις παρακάτω κατηγορίες: 20\n23 Συνθετικά αντιοξειδωτικά: Τα αντιοξειδωτικά αυτά συντίθενται βιομηχανικά. Πολλά από αυτά, αν και παρουσιάζουν ακόμη και έντονη αντιοξειδωτική δράση, εν χρησιμοποιούνται ως πρόσθετα τροφίμων, λόγω των αρνητικών επιπτώσεων τους στον ανθρώπινο οργανισμό. Συνθετικά αντιοξειδωτικά που επιτρέπονται ως πρόσθετα τροφίμων είναι το BHT, το BHA, το Trolox, το TBHQ, το PG (Pokorny et al., 2001). Φυσικά αντιοξειδωτικά: Η πλειοψηφία των φυσικών αντιοξειδωτικών είναι φαινολικές ενώσεις οι οποίες χωρίζονται σε τρεις κατηγορίες: τις τοκοφερόλες, τα φλαβονοειδή και τα φαινολικά οξέα (Pokorny et al., 2001). 2.8 Η ΔΡΑΣΗ ΤΩΝ ΑΝΤΙΟΞΕΙΔΩΤΙΚΩΝ Η δράση των αντιοξειδωτικών στηρίζεται στην απομάκρυνση ή την εξουδετέρωση των ROO και R ελεύθερων ριζών και σε ορισμένες περιπτώσεις στην πλήρη αναστολή της οξείδωσης (στα σουλφονικά, στη διάσπαση από τα υπεροξείδια). Επειδή τα περισσότερα αντιοξειδωτικά δημιουργούν αλυσιδωτές αντιδράσεις, επιταχύνουν την παραγωγή ελεύθερων ριζών ROO και R, με τη δημιουργία μιας ανενεργού και αντιοξειδωτικής ελεύθερης ρίζας (Roberfroid & Calderon, 1990). Η απενεργοποίηση και η αναστολή της δράσης της ελεύθερης ρίζας συντελεί στην άρση της αλυσιδωτής αντίδρασης και στην παραγωγή σταθερών προϊόντων, μέσω διμερισμού. Η άμεση αντίδραση του αντιοξειδωτικού (AH) με ένα υπόστρωμα ελεύθερης ρίζας R, δίνεται από την αντίδραση: R + AH RH + A Και φαίνεται να μην έχει την παραμικρή σχέση με την αντίδραση του αντιοξειδωτικού με την ελεύθερη ρίζα ενός υπεροξειδίου ROO: ROO + AH ROOH + A Με τον ίδιο μηχανισμό δημιουργείται και ένα σύμπλοκο μεταξύ του μορίου του αντιοξειδωτικού και της ελεύθερης ρίζας του υπεροξειδίου: ROO + AH (ROO + AΗ) που μπορεί να δράσει με άλλες ελεύθερες ρίζες και να οδηγήσει στην αναστολή της οξείδωσης. Σε ορισμένες περιπτώσεις (μερική πίεση ατμοσφαιρικού οξυγόνου- 21\n24 θερμοκρασία δωματίου) διασπάται η αλυσίδα της ελεύθερης ρίζας και έχουμε σύγκρουση δυο ελεύθερων υπεροξειδίων ριζών 2ROO 2ROOR + O 2 Επιγραμματικά αποδεικνύεται, πως όλοι οι αναστολείς της οξείδωσης πρέπει αφ ενός να είναι ενεργοί, ώστε να αντιδρούν με τις ελεύθερες ρίζες και να διασπάσουν την αλυσίδα και αφετέρου μεταφορικά ενεργά, για να αποφευχθεί η άμεση αντίδραση του οξυγόνου με την ανταλλασσόμενη ελεύθερη ρίζα. Η μεγάλη δραστικότητα των αντιοξειδωτικών, σε συνδυασμό με τις υψηλές συγκεντρώσεις κατά τη φάση της διάδοσης, μπορεί για παράδειγμα να οδηγήσει στη λειτουργία των αντιοξειδωτικών ως μεταφορέων και κατά συνέπεια στη δράση τους ως προοξειδωτικά (Μπόσκος, 1997). Όλοι αυτοί οι παράγοντες καθιστούν ολοφάνερο πως, η προσθήκη των αντιοξειδωτικών πρέπει να γίνεται πολύ πριν από το στάδιο της προαγωγής (διάδοση). Αν όμως στο υπόστρωμα αυξηθεί η συγκέντρωση των ελεύθερων ριζών, τότε το προστιθέμενο αντιοξειδωτικό ανταποκρίνεται γρήγορα και θα καταναλωθεί, οπότε είναι πλέον αδύνατον να επιβραδυνθεί με παρεμβολή η πρόοδος της αλυσιδωτής αντίδρασης (Μπόσκος, 1997) ΟΞΕΙΔΩΤΙΚΟ ΣΤΡΕΣ Όταν οι οξειδωτικοί μηχανισμοί υπερτερούν των αντίστοιχων αντιοξειδωτικών του οργανισμού τότε τα επίπεδα των ελευθέρων ριζών υπερβαίνουν τα φυσιολογικά όρια και βρισκόμαστε μπροστά στο λεγόμενο οξειδωτικό στρες, φαινόμενο καταστρεπτικό για τους ιστούς. ΠΙΝΑΚΑΣ 4. Ασθένειες που συνδέονται με την αυξημένη συγκέντρωση ελευθέρων ριζών (http://www.iatronet.gr/article.asp?art_id=1033) Παχυσαρκία Αρτηριοσκλήρυνση Χρόνια πολυαρθρίτιδα Ελκώδης κολίτιδα Φλεγμονές Δερματικές παθήσεις Ισχαιμία Καταρράκτης Καρκίνος Ρευματοπάθειες Αυτοάνοσα νοσήματα Τοξινώσεως από μέταλλα Πρόωρη γήρανση Νόσος Parkinson Νόσος Alzheimer Σκλήρυνση κατά πλάκας Παγκρεατίτιδα 22\n25 2.9 ΜΕΘΟΔΟΙ ΠΡΟΣΔΙΟΡΙΣΜΟΥ, ΔΙΑΧΩΡΙΣΜΟΥ ΤΩΝ ΦΑΙΝΟΛΙΚΩΝ ΣΥΣΤΑΤΙΚΩΝ ΚΑΙ ΤΗΣ ΑΝΤΙΟΞΕΙΔΩΤΙΚΗΣ ΔΡΑΣΗΣ ΔΟΚΙΜΗ ΑΒΤS Η δοκιμή ΑΒΤS βασίζεται στον έλεγχο του αποχρωματισμού της ριζικού κατιόντος ΑΒΤS που παράγεται από την οξείδωση του αντιδραστηρίου 2,2 azinodis- (3-ethylbenzothiaziline-6-sulfonate) (ΑΒΤS). Η οξείδωση προκαλείται από την προσθήκη ενός δείγματος που περιέχει φαινολικό παράγοντα. Το ABTS παρουσιάζει μια ισχυρή απορρόφηση στα nm και μπορεί να καθοριστεί εύκολα φασματοφωτομετρικά. Έλλειψη φαινολικών ουσιών, το ABTS είναι σταθερό, αλλά όταν αντιδρά με ένα δότη χ-ατόμων, όπως οι φαινολικές ουσίες μετατρέπεται σε μια «μη χρωματισμένη» μορφή. Επομένως όταν η συγκέντρωση των φαινολικών ουσιών είναι μεγαλύτερη η μη χρωματισμένη μορφή του ABTS θα είναι πιο έντονη, δηλαδή θα έχουμε πιο έντονο αποχρωματισμό. Η ποσότητα του ABTS που καταναλώνεται λόγω της αντίδρασης με τις φαινολικές ουσίες εκφράζεται σε ισοδύναμα Trolox ή σε ισοδύναμα Γαλλικού οξέως και εκφράζει την αντιοξειδωτική ικανότητα του δείγματος. (Villano et al, 2004) ΔΟΚΙΜΗ DPPH Είναι η παλαιότερη μέθοδος για τον προσδιορισμό της αντιοξειδωτικής ικανότητας. Η δοκιμή DPPH βασίζεται στην ικανότητα της σταθερής ελεύθερης ρίζας 2,2-diphenyl-1-pic-rylhyrazyl (DPPH) να αντιδρά με τους χ-δότες συμπεριλαμβανομένων των φαινολικών ουσιών. Σύμφωνα με αυτή ένας όγκος δείγματος αραιωμένος με μεθανόλη σε αναλογία 1:1 προστίθεται σε ένα όγκο αντιδραστηρίου 2,2-diphenyl-1-pic-rylhyrazyl. Ακολουθεί μέτρηση της απορρόφησης του δείγματος στα 515 nm μετά από 60 min της αντίδρασης στους 20 ο C. Τα αποτελέσματα εκφράζονται σε ισοδύναμα Trolox σε mmol/l. (Roginsky & Lissi, 2004) ΔΟΚΙΜΗ FRAP Η δοκιμή FRAP (ferricreducing antioxidant power) βασίζεται στη δυνατότητα των φαινολών να μετατρέπουν τον Fe +3 σε Fe +2. Όταν αυτό συμβαίνει παρουσία της 2,4,6-trypyridyl-triazine, συνοδεύεται από το σχηματισμό χρωματισμένου συμπλέγματος με Fe +2. Εκφρασμένη σε ισοδύναμα ασκορβικού οξέως, η τιμή FRAP εφαρμόζεται για να καθορίζει την αντιοξειδωτική ικανότητα. Το ποσοστό της 23\n26 μείωσης του ferrylmetmyoglobin που καθορίζεται φασματοσκοπικά στην ορατή περιοχή, προτάθηκε για να χαρακτηρίζει την αντιοξειδωτική ικανότητα φλαβονοειδών. Ωστόσο, η ερώτηση για τη σχέση μεταξύ της μεθόδου FRAP και της αντιοξειδωτικής ικανότητας παραμένει ανοιχτή (Benzie & Strain, 1996) ΜΕΘΟΔΟΣ HPLC ΚΑΙ ΜΕΘΟΔΟΣ TLC Οι πλέον χρησιμοποιούμενες τεχνικές διαχωρισμού των φαινολικών συστατικών των τροφίμων είναι η χρωματογραφία λεπτής στοιβάδας (TLC) και η υγρή χρωματογραφία υψηλής απόδοσης (HPLC). Η δεύτερη υπερέχει επειδή επιτυγχάνονται αποτελεσματικότεροι διαχωρισμοί ώστε να είναι δυνατή μια καλύτερη ποιοτική ανάλυση. Σ αυτή συμβάλλουν σημαντικά: α)οι χρησιμοποιούμενες στήλες silica για το διαχωρισμό μη πολικών φαινολών με ισοκρατική έκλουση και αντίστροφης φάσης για το διαχωρισμό πολικών φαινολών με τη βαθμιδωτή (gradient) έκλουση, και β) ο συνηθέστερα χρησιμοποιούμενος ανιχνευτής υπεριώδους, αφού όλες οι φαινολικές ενώσεις εμφανίζουν ένα ή περισσότερα μέγιστα απορρόφησης στη περιοχή από τα 230 μέχρι τα 290 nm. Η χρωματογραφία λεπτής στοιβάδας είναι μια σημαντική τεχνική διαχωρισμού φαινολικών συστατικών και ανίχνευσης μεταξύ εκείνων που εμφανίζουν αντιοξειδωτικές ιδιότητες. Ο διαχωρισμός γίνεται σε πλάκες με στατική φάση κυτταρίνη, πολυαμίδιο και συνηθέστερα silica gel, ενώ ως σύστημα ανάπτυξης μίγματα διαφόρων διαλυτών. Για την επιλογή των καταλληλότερων από αυτά λαμβάνεται υπ όψη η πολικότητα των συστατικών των οποίων επιδιώκεται ο διαχωρισμός. Επειδή ελάχιστες φαινολικές ενώσεις είναι έγχρωμες και επομένως απ ευθείας ανιχνεύσιμες πάνω στην πλάκα, συνήθως η τελευταία παρατηρείται στο υπεριώδες φως και ψεκάζεται με διάφορα αντιδραστήρια. Η εμφάνιση φθορισμού και χαρακτηριστικών χρώσεων αποτελεί ένδειξη παρουσίας φαινολικών ενώσεων με ιδιαίτερα δομικά χαρακτηριστικά ή και αντιοξειδωτική δράση (Harborne, 1997) ΜΕΘΟΔΟΣ ΤΟΥ ΔΕΙΚΤΗ FOLIN CIOCALTEU Η μέθοδος αυτή προσδιορίζει τις ολικές φαινολικές ενώσεις ενός δείγματος και είναι η πλέον αποδεκτή. Αυτή, βασίζεται στην οξείδωση των φαινολικών ενώσεων σε αλκαλικό περιβάλλον με μίγμα φωσφοροβολφραιμικού (H 3 PW 12 O 40 ) και φωσφορομολυβδαινοκού οξέος (H 3 PMo 12 O 40 ). Κατά την αντίδραση οι φαινολικές ομάδες οξειδώνονται σε ομάδες με δομή κινόνης και τα οξέα φωσφοροβολφραιμικού και φωσφορομολυβδαινικού ανάγονται σε οξείδια βολφραμίου (W 8 O 34 ) και μολυβδαινίου (MoO 23 ) μπλε χρώματος. Γενικά οι φαινόλες που καθορίζονται από το δείκτη FC εκφράζονται πολύ συχνά σε ισοδύναμα γαλλικού οξέος (Office International de la Vinge et du Vin, 1990, Σουφλερός,1997). 24\nΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΦΑΡΜΑΚΕΥΤΙΚΗΣ ΤΕΖΙΑΣ Σ. ΣΩΤΗΡΙΟΣ Τελειόφοιτος Φοιτητής Φαρµακευτικής ΤΟ ΙΚΤΑΜΟ ΤΗΣ ΚΡΗΤΗΣ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ 2004 Το ίκταµο της Κρήτης Περιεχόµενα


Βιταμίνη C και κρυολογήματα – Νίκος Μαραβέγιας\nΔημοσιεύθηκε την Φεβρουαρίου 12, 2013 από nikmara\nΗ βιταμίνη C (ασκορβικό οξύ) χρησιμοποιήθηκε τον 18ο αιώνα στην θεραπεία του σκορβούτου αλλά και της πελλάγρας και της ραχίτιδας (ασθένειες που προκύπτουν από αβιταμινώσεις )’ αργότερα, περί το 1930 ,άρχισε να χρησιμοποιείται στην αντιμετώπιση των συνήθων λοιμώξεων του αναπνευστικού συστήματος- με αποκορύφωμα την 10ετία του 1970 οπότε ο νομπελίστας Linus Pauling πρότεινε την χρήση της βιταμίνης στην πρόληψη και την θεραπευτική αντιμετώπιση ιογενών λοιμώξεων του αναπνευστικού , θεωρώντας ότι μειώνει τα κρούσματα αλλά και μικραίνει την διάρκειά τους.\nΟμως σύγχρονη μεταανάλυση 72 μελετών που χρηματοδοτήθηκε από υπηρεσίες υγείας της Αυστραλιανής κυβέρνησης έδειξε τα εξής : Η τακτική λήψη συμπληρωμάτων διατροφής με βιταμίνη C α) ΔΕΝ ΕΛΑΤΤΩΝΕΙ ΟΥΣΙΩΔΩΣ ΤΗΝ ΣΥΧΝΟΤΗΤΑ ΤΩΝ ΙΩΣΕΩΝ ΤΟΥ ΑΝΑΠΝΕΥΣΤΙΚΟΥ ( μείωση ως 3%) , εκτός από άτομα που εκτίθενται σε ακραίες καιρικές συνθήκες (σκιέρ,μαραθωνοδρόμοι) β) ΜΕΙΩΝΕΙ ΜΕΤΡΙΑ ΚΑΙ ΣΤΑΘΕΡΑ ΤΗΝ ΔΙΑΡΚΕΙΑ ΤΩΝ ΣΥΜΠΤΩΜΑΤΩΝ ( μείωση χρονική κατά 8% στους ενήλικες και 14-17% στα παιδιά, όπου βελτιώνει και την βαρύτητα της κλινικής εικόνας) με δόση 1-2 kgr την ημέρα. Βέβαια η καθημερινή λήψη 1οοο γραμμαρίων βιταμίνης C διπλασιάζει τον κίνδυνο νεφρολιθίασης (JAMA).\nPosted in προληπτική ιατρική,βιταμίνεςΜε ετικέτα ασκορβικό οξύ,βιταμίνη C,ιώσεις αναπνευστικού,κοινό κρυολόγημα


Οι δεσμεύσεις του Αναπληρωτή Υπουργού Εσωτερικών, Στέλιου Πέτσα στο Δήμαρχο Μυτιλήνης Στρατή Κύτελη - Lesvospen\nΤΟΠΙΚΗ ΑΥΤΟΔΙΟΙΚΗΣΗ - 28/05/2021 - 8:26 μμ\nΟι δεσμεύσεις του Αναπληρωτή Υπουργού Εσωτερικών, Στέλιου Πέτσα στο Δήμαρχο Μυτιλήνης Στρατή Κύτελη\nΟ Αναπληρωτής Υπουργός Εσωτερικών, Στέλιος Πέτσας, επισκέφθηκε σήμερα τον Δήμαρχο Μυτιλήνης, Στρατή Κύτελη, στο Παλαιό Δημαρχείο. Ο Δήμαρχος εξέθεσε στον Υπουργό τα προβλήματα που αντιμετωπίζει η αυτοδιοίκηση. Ειδικότερα, επισήμανε τα προβλήματα του Δήμου Μυτιλήνης σχετικά με τις φυσικές καταστροφές που έπληξαν το Δήμο και τις υποδομές του Διαδημοτικού Λιμενικού Ταμείου Λέσβου, παρουσία του Βουλευτή Ν. Λέσβου, Χαράλαμπου Αθανασίου, του Προέδρου του Δημοτικού Συμβουλίου, Δημοσθένη Χατζηγιάννη, του Αντιδημάρχου Τεχνικών Έργων, Στρατή Τζιμή, του Εντεταλμένου Δημοτικού Σύμβουλου Πλωμαρίου, Δημήτρη Βαρβαγιάννη και του Προέδρου της ΔΕΥΑΛ, Γιώργου Φλώρου.\nΜετά την παρουσίαση του Δημάρχου των αναγκών του Δήμου Μυτιλήνης και του Διαδημοτικού Λιμενικού Ταμείου Λέσβου, ο Υπουργός εξήγγειλε την αποζημίωση 100.000€, ποσό με το οποίο θα ενισχυθεί ο Δήμος σε δεύτερη φάση. Δέσμευση του Υπουργού ήταν η χρηματοδότηση των έργων:\n1. Κατασκευή ΑΘΛΗΤΙΚΟΥ ΠΟΛΥΧΩΡΟΥ στο Παλαιό Κολυμβητήριο (Προϋπολογισμού 8.000.000€ )\n2. Επανακατασκευή του ΠΑΡΚΟΥ ΟΔΙΚΗΣ ΚΥΚΛΟΦΟΡΙΑΣ στο (Δημοτικό) πρώην ΚΥΤ Καρά Τεπέ (Προϋπολογισμού 1.350.000€)\n3. Από το πρόγραμμα «ΑΝΤΩΝΗΣ ΤΡΙΤΣΗΣ», έργα συνολικού προϋπολογισμού 27.000.000 €, συμπεριλαμβανομένης και της κατασκευής του Βιολογικού της Νότιας πόλης.


Τράπεζες: Αναστέλλουν, προσωρινά, τους πλειστηριασμούς της πρώτης... | Capital\nΠαρασκευή, 11-Σεπ-2020 19:53\nΤην αναστολή των πλειστηριασμών πρώτης κατοικίας για τους ευάλωτους δανειολήπτες έως τις 31 Δεκεμβρίου ανακοίνωσε η Ελληνική Ένωση Τραπεζών.\nΠροϋπόθεση είναι η υποβολή σχετικού αιτήματος από τον ευάλωτο δανειολήπτη στην τράπεζα και η δήλωση άρσης του τραπεζικού του απορρήτου, ώστε να διαπιστωθεί ότι ανήκει στην κατηγορία του ευάλωτου.\nΕάν ο δανειολήπτης δεν κρίνεται ως ευάλωτος, ο πλειστηριασμός θα προχωράει κανονικά.\nΑνέπαφες πληρωμές σε ATM.


Αύξηση διασποράς κορωνοϊού στην Αγγλία, αλλά μικρή πτώση της τιμής R\nΤην ίδια ώρα, ωστόσο, η συμβουλευτική επιστημονική επιτροπή SAGE εκτιμά ότι την τελευταία εβδομάδα η τιμή R του ρυθμού αναπαραγωγής του κορωνοϊού στην Αγγλία μειώθηκε από 1-1,1 σε 0,9-1,1.\nΑύξηση της διασποράς του κορωνοϊού στην Αγγλία κατέγραψε την εβδομάδα έως τις 27 Νοεμβρίου η τακτική έρευνα του Γραφείου Εθνικής Στατιστικής (ONS).\nΣυγκεκριμένα υπολογίζεται ότι υπήρχε ένας φορέας ανά 60 κατοίκους. Πρόκειται για αναλογία αυξημένη από τον έναν φορέα ανά 65 κατοίκους της προηγούμενης εβδομάδας.\nΣτη Σκωτία η αναλογία είναι ελαφρώς καλύτερη με έναν φορέα ανά 65 κατοίκους, ενώ στην Ουαλία και στη Β. Ιρλανδία υπήρχε ένας φορέας ανά 45 κατοίκους.\nΑπό τους δεκάδες χιλιάδες δειγματοληπτικούς ελέγχους που διενεργούνται για λογαριασμό του ONS δεν ανιχνεύθηκε κρούσμα της παραλλαγής Όμικρον.\nΕν τω μεταξύ, εκπρόσωπος της Ντάουνινγκ Στριτ απέρριψε την πιθανότητα να καταστεί υποχρεωτικός ο εμβολιασμός για τον γενικό πληθυσμό, πέρα από τις σχετικές αποφάσεις για τους υγειονομικούς της πρώτης γραμμής και τους εργαζόμενους σε οίκους ευγηρίας.\nΜεγάλη Βρετανία Αγγλία κορωνοϊός πανδημία


Η άλωση της Κωνσταντινούπολης από τους Λατίνους (12 Απριλίου 1204) | larissanet.gr - H Νέα Εφημερίδα της Λάρισας\nΆρθρα » Η άλωση της Κωνσταντινούπολης από τους Λατίνους (12 Απριλίου 1204)\nΗμερομηνία: 12 Απριλίου 2018, 07:15 Κατηγορία: Άρθρα\nΚωνσταντίνος Αθ. Οικονόμου δασκάλος – συγγραφέας\nΕΙΣΑΓΩΓΙΚΑ: Χρονιά σταθμός για τη Βυζαντινή Αυτοκρατορία υπήρξε το 1071, όταν στο Ματζικὲρτ ο βυζαντινὸς στρατὸς ηττήθηκε απὸ τους Σελτζούκους, χάνοντας ουσιαστικά τη Μ. Ασία, ενώ οι Νορμανδοί κατέκτησαν την τελευταία βυζαντινή πόλη στην Ιταλία, Βάρη (Bari). Η οικονομία υποχώρησε στη δύναμη ιταλικών πόλεων, στις οποίες είχαν παρασχεθεί σημαντικά προνόμια (Βενετία, Πίζα, Γένουα) με αντάλλαγμα υποτιθέμενη στρατιωτικὴ βοήθεια, εις βάρος, τελικά, της Αυτοκρατορίας. Ακόμη η Κων/λη αντιμετώπιζε μεγάλη διαφθορά, ενώ η φορολόγηση ήταν δυσβάστακτη. Ο Λέων Σγουρός, ο Λέων Γαβαλάς, ο Θεόδωρος Λάσκαρης κι ο Αλέξιος Α΄,δημιούργησαν αυτόνομα κρατίδια εντός της Αυτοκρατορίας. Η άλλοτε ισχυρή κεντρική εξουσία κατήντησε σκιώδης λόφω των εμφανών ανεπαρκειών των Αγγέλων. Στη Δύση, την ίδια εποχή, ο πάπας Ιννοκέντιος Γ΄ (1198) ενδιαφερόμενος για την ισχυροποίηση της παπικής εξουσίας, στόχευε να ηγηθεί ο ίδιος σε επικείμενη Σταυροφορία, επειδή η Παλαιστίνη ανήκε στους διαδόχους του μουσουλμάνου Άραβα Σαλαντίν. Ο Βυζαντινός αυτοκράτορας, Αλέξιος Γ΄, πρότεινε με επιστολή του στον πάπα να ηγηθεί ο ίδιος της Σατυροφορίας. Ο Ιννοκέντιος άρχισε συνεννοήσεις όμως πρώτα για την ένωση των Εκκλησιών, υπονοώντας την υποταγή της Ορθοδοξίας στην παπική τιάρα, απειλώντας ότι, αν ο Αλέξιος Γ’ αντιδρούσε, θα υποστηρίζε τον εκθρονισθέντα αυτοκράτορα Ισαάκιο. Ο Αλέξιος Γ’ δε συμφώνησε σε “ένωση” ψυχραίνοντας περισσότερο τις μεταξύ τους σχέσεις. Ταυτόχρονα ο Ιννοκέντιος ειδοποίησε τους ηγέτες της Δύσης για την επικείμενη Σταυροφορία. Γαλλία, Αγγλία και Γερμανία, λόγω εσωτερικών προβλημάτων, απέρριψαν τη συμμετοχή τους. Από τους σημαντικούς βασιλιάδες μόνο αυτός της Ουγγαρίας δήλωσε συμμετοχή. Πάντως ιππότες της Δύσης, κυρίως από τη Γαλλία, δήλωσαν συμμετοχή στην προσπάθεια. Σημαντικό ρόλο στην Δ’ Σταυροφορία έπαιξε ο βενετσιάνος δόγης Ερρίκος Δάνδολος, που ενδιαφερόταν για τα οικονομικά οφέλη της χώρας του, επειδή είχε αντιληφθεί ότι η Ανατολή (χριστιανική και μωαμεθανική) ήταν πηγή πλούτου.\nΟΙ ΠΡΟΕΤΟΙΜΑΣΙΕΣ: Οι Σταυροφόροι, με επικεφαλή τον Βονιφάτιο Μομφερατικό, θα συγκεντρώνονταν στη Βενετία, που, αντί κομίστρου, αναλάμβανε να τους διεκπεραιώσει με πλοία στην Ανατολή. Για να συμπληρωθούν τα ναύλα, ο δόγης ζήτησε και πέτυχε την κατάληψη για λογαριασμό της Βενετίας, της ουγγρικής, τότε, Ζάρα (Ζαντάρ), που σημειωτέον … συμμετείχε στη Σταυροφορία. Όταν ο Πάπας το πληροφορήθηκε, αφόρισε, προσωρινά (!) Σταυροφόρους και Ενετούς. Ο γιος του εκθρονισμένου βυζαντινού αυτοκράτορα Ισαάκιου, Αλέξιος (Δ΄), έχοντας καταφύγει στη Δύση, βλέποντας τις πολεμικές ετοιμασίες, ικέτευσε βοήθεια για την αποκατάστασή του στο θρόνο, προσφέροντας “γη και ύδωρ” στους Δυτικούς, δηλαδή υποταγή στον πάπα και πληρωμή μεγάλου χρηματικού ποσού. Ο Δάνδολος, “οσμιζόμενος” κέρδη, έπεισε και τους Σταυροφόρους. Έτσι, ο Ενετικός στόλος με τους Αλέξιο, Δάνδολο και Βονιφάτιο Μομφερατικό, τον Ιούνιο του 1203, εμφανίσθηκε στην Κων/λη. Οι Βυζαντινοί αιφνιδιασμένοι, είδαν τους Λατίνους να σπάνε την αλυσίδα του Κεράτιου και να καταλαμβάνουν το λιμάνι καταστρέφοντας τα ναυλοχούντα βυζαντινά πλοία. Μάλιστα, μετά από ολιγοήμερη πολιορκία, κατέλαβαν προσωρινά την πόλη τον Ιούλιο του 1203, παρά την αντίσταση των Βαράγγων μισθοφόρων! Ο ανίκανος Αλέξιος Γ, εγκατέλειψε την πόλη παίρνοντας το δημόσιο θησαυροφυλάκιο. Ο Ισαάκιος Β” αποφυλακίστηκε και επανήλθε στον θρόνο, ενώ ο γιος του Αλέξιος ανακηρύχθηκε συν-αυτοκράτορας (Αλέξιος Δ”). Έτσι, ο φαινομενικός στόχος της πολιορκίας, η αποκατάσταση του Ισάακιου στο θρόνο, επετεύχθη. Όμως την ώρα της αμοιβής των Σταυροφόρων, διαπιστώθηκε πως τα ταμεία ήταν άδεια. Απελπισμένος ο συν-αυτοκράτορας προσπάθησε να συλλέξει τα υποσχεθέντα με πρόσθετους φόρους, δασμούς, τάματα Ναών, κ.α. Όμως ο λαός, επαναστάτησε ανακηρύσσοντας αυτοκράτορα τον Αλέξιο Ε΄ Μούρτζουφλο. Εκείνος δεν δέχθηκε να τηρήσει τους όρους των προκατόχων του, αρνούμενος συμβιβασμό. Συγχρόνως προσπάθησε να οργανώσει την άμυνα της πόλης για ενδεχόμενη επίθεση.\nΗ ΑΛΩΣΗ: Η σύγκρουση Ελλήνων και Σταυροφόρων ήταν αναπόφευκτη και το Μάρτιο του 1204 πραγματοποιήθηκε συνθήκη διαμέλισης της Βυζαντινής Αυτοκρατορίας μεταξύ Βενετίας και Σταυροφόρων. «Εν ονόματι του Χριστού, πρέπει να καταλάβουμε, δια των όπλων, την πόλη προς δόξαν του Θεού, της Αγίας Ρωμαϊκής Εκκλησίας και της Αυτοκρατορίας!», διεκήρυττε στομφωδώς η συνθήκη. Την παραμονή της τελικής εφόδου οι Λατίνοι επίσκοποι, εξαπέλυσαν ανθελληνικούς μύδρους, αποκαλώντας το Μούρτζουφλο προδότη, δολοφόνο, Ιούδα, ενώ τους Έλληνες σχισματικούς, επειδή αρνούνταν την παπική πρωτοκαθεδρία. Οι πόρνες, που πρόσφεραν .. πνευματική ανάταση στους Σταυροφόρους, στάλθηκαν μακριά. Οι ιερωμένοι εξομολόγησαν τους στρατιώτες, τους χορήγησαν Όστια (Κοινωνία) και τους καθησύχαζαν. Στις 12/4, η επίθεση κατευθύνθηκε στο Κεράτιο τείχος. Οι Ενετοί, δένοντας τις γαλέρες τους ανά δύο, τις υπερύψωσαν με κατασκευές οδηγώντας τις γεμάτες στρατό κατά των πύργων. Μετά από σκληρή μάχη, το απόγευμα κατέλαβαν δύο πύργους και άρχισαν να εισχωρούν στην πόλη. Η ανίκανη βυζαντινή ηγεσία απέδειξε πως δεν μπορούσε να αντιμετωπίσει τις περιστάσεις. Ο Μούρτζουφλος και ευγενείς εγκατέλειψαν την πόλη προς τη Θράκη. Την επομένη οι επιτιθέμενοι άρχισαν να προελαύνουν χωρίς αντίσταση. Η Βασιλεύουσα έπεσε μετά την εγκληματική πειρατική εκστρατεία που λέγεται Δ” Σταυροφορία. Τα βυζαντινά στρατεύματα κατέθεσαν τα όπλα. Οι εκδιωχθέντες Ιταλοί έποικοι προέβησαν σε αντίποινα κατά του πληθυσμού. Καθώς οι νικητές Σταυροφόροι διέσχιζαν τους δρόμους της πόλης, γυναίκες, γέροντες, παιδιά, που δε μπόρεσαν να δραπετεύσουν, τους υποδέχτηκαν σχηματίζοντας το σημείο του σταυρού με τα χέρια τους, και ζητωκραύγαζαν το Μομφερρατικό, πιστεύοντας ότι επρόκειτο για μια εναλλαγή στο θρόνο.\nΌμως, οι “στρατιώτες του Θεού” δεν λυπήθηκαν κανέναν. Πυρπόλησαν τεράστιο τμήμα της πόλης. Το αυτοκρατορικό ανάκτορο λεηλατήθηκε. Η βία των στρατιωτών δεν φείσθηκε ούτε κοριτσιών ούτε αφιερωμένων στο Θεό παρθένων. Η πόλη περιήλθε σε χάος. Γέροντες, γυναίκες και παιδιά έτρεχαν εδώ κι εκεί προσπαθώντας να σώσουν τη ζωή και την τιμή τους. Ιππότες, και Ενετοί ανταγωνίζονταν σε ένα τρελό αγώνα λεηλασίας. Αυτοί οι ευσεβείς ληστές διέπραξαν πληθώρα εγκλημάτων. Ξιφουλκούσαν και λεηλατούσαν κατοικίες κι εκκλησίες. Η Ορθοδοξία υφίστατο κάθε είδους προσβολή. Εκκλησίες και μοναστήρια λεηλατήθηκαν. Μοναχοί και ιερωμένοι υπέστησαν προσβλητική μεταχείριση. Οι Σταυροφόροι τοποθετούσαν άμφια ιερέων στις ράχες των αλόγων τους. Εικόνες αποσπώνταν ή θρυμματίζονταν. Δισκοπότηρα απογυμνώθηκαν από πολύτιμους λίθους μεταβαλόμενα σε κρασοπότηρα. Καλύμματα Αγίων Τραπεζών και χρυσοκέντητα παραπετάσματα τεμαχίστηκαν διαμοιραζόμενα. Η Αγία Τράπεζα της Αγια-Σοφιάς, τεμαχίστηκε, για την αρπαγή πολύτιμων υλικών. Άλογα και μουλάρια οδηγήθηκαν στο Ναό για να μεταφέρουν φορτία ιερών σκευών, χρυσών και αργυρών πλακών του θρόνου, αμβώνων, διακοσμήσεων, βεβηλώνοντας το μέγιστο ναό της Χριστιανοσύνης. Μια από τις πόρνες που επανέκαμψαν για να στεφανώσουν τον “ιερό” … ιπποτικό αγώνα κάθισε στην πατριαρχική καθέδρα και χόρευε τραγουδώντας άσεμνα τραγούδια προς τέρψη των στρατιωτών. Τίποτα δεν έμεινε σεβαστό στην Πόλη από τους αδίστακτους “ιππότες”: εκκλησίες, λείψανα, μνημεία. Ο αυτόπτης Χωνιάτης διασώζει τον τρόπο φυγάδευσής του, μαζί με άλλους, από έναν φίλο του Ενετό. Μπροστά τους πορευόταν ο πατριάρχης «χωρίς σάκο, χρήματα, ράβδο, υποδήματα, μόνο με έναν επενδύτη», γράφει, «σαν ένας πραγματικός απόστολος ή μάλλον σαν ένας πραγματικός μιμητής του Ιησού Χριστού, καθώς καθόταν σε ένα γαϊδούρι, με τη διαφορά ότι εκείνος δεν εισερχόταν θριαμβευτικά στη νέα Σιών αλλά την εγκατέλειπε». Στη διάρκεια της λεηλασίας, χάθηκαν πολύτιμα έργα τέχνης, βιβλιοθήκες λαφυραγωγήθηκαν, χειρόγραφα καταστράφηκαν. Πάντως μεγάλο μέρος των κλαπέντων βυζαντινών θησαυρών εκποιήθηκε τὸ 1795 απὸ τη πνέουσα τα λοίσθια Βενετία για πολεμικὲς ανάγκες! Οι αυτοκρατορικοί τάφοι, στους Αγίους Αποστόλους, με πρώτο εκείνον του Ιουστινιανού, λεηλατήθηκαν. Κατόπιν οι ευσεβείς ληστές έστρεψαν την προσοχή τους στα αγάλματα. Τα ορειχάλκινα άλογα, στολίδια του Ιπποδρόμου, μεταφέρθηκαν από τον Δάνδολο στην πόλη του, για τη διακόσμηση του προαυαλίου του Αγίου Μάρκου. Μεγάλο πλήθος ορειχάλκινων αγαλμάτων λιώθηκαν και μετατράπηκαν σε νομίσματα! Μεταξύ αυτών ήταν πολλά δημιουργήματα της προ Χριστού εποχής. Άλλο πεδίο “δόξης” λαμπρόν για τους εμπαίκτες του Σταυρού ήταν τα ιερά λείψανα. Και οι πλέον ευσυνείδητοι σταυροφόροι, πίστευαν, πως αντισταθμίζαν την παραβίαση του όρκου τους, κλέβοντας ένα ιερό λείψανο δωρίζοντάς το στην εκκλησία της ιδιαίτερης πατρίδας τους. Η λεηλασία αυτή διήρκεσε σαράντα χρόνια! Οι ανώτεροι παπικοί ιερωμένοι έσπευδαν να οικειοποιηθούν τα ιερά λάφυρα ανενδοίαστα. Ο Τίμιος Σταυρός τεμαχίστηκε διαμοιραζόμενος σε βαρόνους. Οι Ενετοί έκλεψαν την εικόνα της Θεοτόκου του Ευαγγελιστή Λουκά. Σε περιοχές της Γαλλίας έφθασαν μεταξύ άλλων, το ακάνθινο στεφάνι του Χριστού, ο χιτών και η ζώνη της Θεοτόκου, τμήμα ενδύματος του Κυρίου, η κάρα του Ιωάννη του Βαπτιστή, δύο μεγάλοι σταυροί από Τίμιο Ξύλο, κ.ά. Τα περισσότερα απ” αυτά τα ιερά λείψανα στη Γαλλία καταστράφηκαν συνειδητά από … “φωτισμένα πνεύματα” στη Γαλλική Επανάσταση. Ακόμη, Λατίνοι ιερείς από Γαλλία, Φλάνδρα και Ιταλία, επιδόθηκαν σε άγρα λειψάνων, με αποτέλεσμα να μη μείνει καμιά σημαντική εκκλησία ή μονή στη Δύση χωρίς μερίδιο αυτής της λεηλασία. Επακολούθησε η εκλογή νέου αυτοκράτορα (Βαλδουίνος της Φλάνδρας) και ο διαμελισμός των βυζαντινών εδαφών με τη μερίδα του λέοντος στη Βενετία. Η Αγία Σοφία περιήλθε στον κλήρο της Βενετίας και ο Βενετός Θωμάς Μοροζίνι έγινε “Πατριάρχης” της παπικής Εκκλησίας. Σε αυτή τη συγκυρία, δημιουργήθηκαν νέες εστίες Ελληνισμού: η Αυτοκρατορία του Πόντου, η Αυτοκρατορία της Νίκαιας, το Δεσποτάτο της Ηπείρου και, αργότερα, το Δεσποτάτο του Μυστρά.\nΗ ΣΗΜΑΣΙΑ ΤΗΣ ΑΛΩΣΗΣ: Το γεγονός της πτώσης της Βασιλεύουσας στους Σταυροφόρους ήταν πολυσήμαντο: Επισφράγισε τη φθίνουσα πορεία της Αυτοκρατορίας. Καθόρισε de facto τις σχέσεις με τη Δύση και το ανερχόμενο οθωμανικό κράτος. Τα γεγονότα που περιγράψαμε οδήγησαν το λαό της Πόλης, δύο αιώνες μετά, να πει: “κρεῖττον φακιόλιον Τούρκων ἢ καλύπτρα λατινική.” Το χάσμα Ανατολής – Δύσης, ανοικτό από το 1054, κατέστη αγεφύρωτο. Συνηγορόρησαν σ” αυτό οι Δυτικοί που είδαν τα γεγονότα ως «αιρετικών τιμωρία» και «νίκη της Χριστιανοσύνης»! Οι Βυζαντινοὶ συνειδητοποίησαν ότι οι Λατίνοι ήταν ο ουσιαστικὸς εχθρός, γιατί απ᾿ αυτοὺς κινδύνευε η ορθόδοξη πίστη, διαμορφώνοντας, προϊόντος του χρόνου, τη στάση των ανθενωτικών, που προτιμούσαν συνεργασία με Οθωμανοὺς παρά φράγκικη λυκοφιλία, επιλέγοντας “το μη χείρον, βέλτιστον”. Η άλωση του 1204 είχε και ευεργετικὲς συνέπειες. Ο Ρωμηὸς θα συνειδητοποιήσει τη σημασία της διάλυσης της Αυτοκρατορίας και η αντιλατινική φιλοσοφία θα μετουσιωθεί σε εθνική ομοψυχία. Τέλος, λόγω της διάσπασης των επιμέρους εθνοτήτων της αυτοκρατορίας, θα εμφάνισθει η εθνική συνείδηση.


Γλυκόπικρη γεύση αφήνει στον Θεσπρωτό η ισοπαλία στην Βεροια-Δύο παιχνίδια-όλη η χρονιά-με Τρίκαλα και Αιγάλεω στην Ηγουμενίτσα | thesprotikospalmos.gr\nΓλυκόπικρη γεύση αφήνει στον Θεσπρωτό η ισοπαλία στην Βεροια-Δύο παιχνίδια-όλη η χρονιά-με Τρίκαλα και Αιγάλεω στην Ηγουμενίτσα\nΜε ανάμεικτα συναισθήματα επιστρέφει η αποστολή του Θεσπρωτού από την Βέροια.\nΣτις τάξεις της ομάδας επικρατεί ικανοποίηση τόσο για την εμφάνιση, όσο και για το αποτέλεσμα το οποίο πάντως σύμφωνα με τους ανθρώπους του συλλόγου διαμορφώθηκε σε μεγάλο βαθμό από την τραβηγμένη-αν όχι εντελώς άδικη-αποβολή του Νταλά Κόστα σε ένα καίριο σημείο του αγώνα και με το σκορ 1-0 υπέρ του πλατανόφυλλου.\nΗ ομάδα της Ηγουμενίτσας είχε το προβάδισμα, η Βέροια έδειχνε αποσυντονισμένη και μπλοκαρισμένη με την αποβολή του Μάουρο να αλλάζει τις αριθμητικές ισορροπίες και τα δεδομένα.\nΟ Χουάν Ραμόν Ρότσα έχει κάθε λόγο να αισθάνεται ικανοποιημένος από την προσπάθεια των ποδοσφαιριστών του, το πάθος, την ψύχη που έδειξαν αλλά και την προσήλωση στο πλάνο και περιμένει μεγαλύτερη βελτίωση στην συνέχεια.\nΠλέον, η προσοχή όλων στρέφεται στα επόμενα παιχνίδια αρχή γενομένης από τον σαββατιάτικο αγώνα με τα Τρίκαλα όπου το πλατανόφυλλο θα στερηθεί των υπηρεσιών του πρώτου σκόρερ της ομάδας Μάουρο Νταλά Κόστα, ενώ ακολουθεί δεύτερο συνεχόμενο εντός έδρας παιχνίδι με το Αιγάλεω.\nΟ στόχος των “κιτρινόμαυρων” είναι η μεγαλύτερη δυνατή συγκομιδή με την έδρα να έχει αποδειχθεί μέχρι στιγμής σε άρμα μάχης με τον Θεσπρωτό να έχει το απόλυτο των δύο νικών σε ισάριθμα παιχνίδια (δεν λογίζεται ο αγώνας με τον Ιωνικό που διεξήχθει στα Γιάννενα).


6 στους τα 10 μαθητές δημοτικού στην Ελλάδα έχουν προφίλ στα social media | NewsNowgr.com\nΔεύτερη φύση των παιδιών στην Ελλάδα – όπως άλλωστε και παγκοσμίως – από την πολύ τρυφερή ηλικία, αυτήν του Δημοτικού, έχει γίνει το Ίντερνετ και η χρήση των social media σύμφωνα με δημοσίευμα του SEPE. Μάλιστα, τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης έχουν άμεσο αντίκτυπο στην ψυχολογία των παιδιών, τα οποία, πάντως, δεν συζητούν με τους γονείς τους για την ασφαλή χρήση του Διαδικτύου. Δύο στα δέκα παιδιά, 13-18 ετών, ανησυχούν για τον αριθμό των “like”, που θα λάβει στο περιεχόμενο που ανεβάζει στα κοινωνικά δίκτυαΤο 59% των παιδιών Δημοτικού και το 94% των παιδιών Γυμνασίου και Λυκείου έχει προφίλ σε κάποιο κοινωνικό δίκτυο, ενώ η ενασχόληση με το YouTube είναι καθολική (95,5% στο δημοτικό – 97% στο Γυμνάσιο/Λύκειο).\nΑπό τα παιδιά Δημοτικού που ασχολούνται με κοινωνικά δίκτυα, παρά το γεγονός ότι δεν επιτρέπεται στην ηλικία τους, περίπου ένα στα τρία δεν έχει το προφίλ του ιδιωτικό. Παράλληλα, το 12% των παιδιών Δημοτικού και 24% των μεγαλύτερων παιδιών αποδέχεται αιτήματα φιλίας από αγνώστους, ενώ ένα στα δέκα παιδιά Δημοτικού και περίπου ένα στα τρία παιδιά Γυμνασίου/Λυκείου δηλώνει ότι έχει συναντηθεί με κάποιον που γνώρισε στο Διαδίκτυο\n. Την ίδια στιγμή, τα social media επηρεάζουν καταλυτικά την ψυχολογία των παιδιών. Δύο στα δέκα παιδιά, ηλικίας από 13-18 ετών, ανησυχούν για τον αριθμό των “like”, που θα λάβει στο περιεχόμενο που ανεβάζει σε κάποιο κοινωνικό δίκτυο. Μάλιστα, το 19% έχει προβεί σε διαγραφή φωτογραφίας που δεν έλαβε ικανοποιητικό αριθμό “like” και το 28% χρησιμοποιεί συστηματικά φίλτρα στις φωτογραφίες που μοιράζεται.\nΚαι ενώ αυτή είναι η πραγματικότητα, όπως την αποτυπώνει έρευνα του Ελληνικού Κέντρου Ασφαλούς Διαδικτύου του ΙΤΕ, οι γονείς δείχνουν ανήμποροι να καλλιεργήσουν μια σχέση εμπιστοσύνης, ώστε να επιτευχθεί μεγαλύτερη προστασία των ανήλικων χρηστών στον ψηφιακό κόσμο. Πιο αναλυτικά, 2 στα 10 παιδιά δημοτικού και 4 στα 10 παιδιά Γυμνασίου-Λυκείου δεν συζητούν με τους γονείς τους θέματα, που άπτονται της ασφαλούς χρήσης του Διαδικτύου. Από την άλλη, το 30% των παιδιών Δημοτικού και το 60% των παιδιών Γυμνασίου-Λυκείου θα διστάσει ή δεν θα πει στους γονείς του, αν κάτι του συμβεί και το αναστατώσει κατά τη διάρκεια ενός διαδικτυακού παιχνιδιού, κυρίως, επειδή θεωρούν ότι οι γονείς δεν ασχολούνται, είτε επειδή φοβάται ότι θα του απαγορεύσουν να παίζει, είτε επειδή θεωρεί ότι δεν ξέρουν πώς να το βοηθήσουν. Αυτές οι διαπιστώσεις μπορούν να γίνουν πολύ ανησυχητικές, καθώς – σύμφωνα με τα ίδια στοιχεία – παραβατικές συμπεριφορές, όπως η διαδικτυακή παρενόχληση μέσω κοινωνικών δικτύων, δείχνουν να αυξάνονται. Για παράδειγμα, παρενόχληση μέσω των social media έχει δεχτεί το 18% των παιδιών Δημοτικού και το 33% των παιδιών Γυμνασίου/Λυκείου. Το 3% των παιδιών Δημοτικού και το 5% των μεγαλύτερων παιδιών δηλώνει ότι έχει εκφοβιστεί ότι θα δημοσιοποιηθούν πολύ προσωπικές φωτογραφίες στο Διαδίκτυο, ενώ το 13% των παιδιών Γυμνασίου/Λυκείου δηλώνει ότι έχει μοιραστεί πολύ προσωπικές φωτογραφίες.\nΣε ιδιαίτερα υψηλά ποσοστά φτάνει η ενασχόληση των παιδιών με διαδικτυακά παιχνίδια, με τα οποία ασχολείται το 67% των παιδιών Δημοτικού και το 61% των παιδιών Γυμνασίου/Λυκείου. Περίπου ένα στα τρία παιδιά δημοτικού και ένα στα δυο παιδιά Γυμνασίου/Λυκείου παίζει με ανθρώπους που δεν γνωρίζει στην πραγματική ζωή και μάλιστα, συνομιλεί μαζί τους (29% παιδιά Δημοτικού, 52% παιδιά Γυμνασίου/Λυκείου). Μάλιστα, περίπου ένα στα δέκα παιδιά όλων των εκπαιδευτικών βαθμίδων δηλώνει εθισμένο στο online gaming και ότι διασκεδάζει περισσότερο, όταν παίζει παρά όταν περνά χρόνο με τους φίλους του. Επίσης, το 11% των παιδιών δημοτικού και 21% των παιδιών Γυμνασίου/Λυκείου αργεί να κοιμηθεί το βράδυ εξαιτίας της ενασχόλησης του με διαδικτυακά παιχνίδια. Τέλος, το 42% των παιδιών στο Δημοτικό και το 31% των μεγαλύτερων παιδιών δεν γνωρίζει πώς να προστατεύει τις συσκευές του από ιούς ή κακόβουλο λογισμικό.


Το μετάλλιο της Λεγεώνας της Τιμής στους θριαμβευτές - Novasports.gr\nΤο μετάλλιο της Λεγεώνας της Τιμής στους θριαμβευτές\n16/07/2018 • 18:06\nΤο μετάλλιο της Λεγεώνας της Τιμής θα λάβουν οι ποδοσφαιριστές της εθνικής Γαλλίας οι οποίοι κατέκτησαν το Παγκόσμιο Κύπελλο, που ολοκληρώθηκε χθες (15/7) στη Ρωσία. Αυτό ανακοίνωσε η Προεδρία της Γαλλικής Δημοκρατίας, διευκρίζοντας ότι η σχετική τελετή δεν θα γίνει άμεσα, αλλά σε μεταγενέστερο χρόνο, εντός των προσεχών μηνών.\nΑνάλογης τιμής είχαν τύχει και τα μέλη της αποστολής των «τρικολόρ» στο Μουντιάλ του 1998, που επίσης είχαν κατακτήσει το τρόπαιο. Μεταξύ αυτών ήταν και ο νυν ομοσπονδιακός τεχνικός των Γάλλων, Ντιντιέ Ντεσάμπ.


Πώς να χρησιμοποιήσετε τις ρυθμίσεις απορρήτου του Google+\nΗ Google ήδη γνωρίζει πολλά για εσάς, οπότε τίποτα που βάζετε στο προφίλ σας στο Google+ πρόκειται να αποτελέσει έκπληξη για την εταιρεία. Οι φίλοι και η οικογένειά σας, όμως, είναι ένα άλλο θέμα.\nΤο μεγαλύτερο μέρος του προφίλ σας αποτελείται από δεδομένα που εισάγετε στον εαυτό σας, αλλά ορισμένα παράγονται αυτόματα. Εκτός αν το έχετε ρυθμίσει με το χέρι, η εικόνα του προφίλ σας πιθανότατα θα αντληθεί από μια άλλη υπηρεσία Google και το Google+ έχει την ικανότητα να επιλέγει σχετικούς λογαριασμούς Twitter, ακόμα και αν δεν έχουν εγγραφεί με το δικό σας όνομα.\nΔείτε πώς μπορείτε να διατηρήσετε το προφίλ σας στο Google+ υπό έλεγχο και να διαχειριστείτε τα δεδομένα που μοιράζεστε μεταξύ των κύκλων σας.\nΒασικά στοιχεία Google+\nΞεκινήστε με το προφίλ σας Google, του οποίου το Google+ είναι απλώς μια επέκταση. Η Google δημιούργησε το προφίλ σας την πρώτη φορά που συνδεθήκατε σε μία από τις βασικές υπηρεσίες της, όπως τους Χάρτες Google, ή μοιραστήκατε ένα στοιχείο στο Google Reader. Αυτό θα μπορούσε να σημαίνει ότι περιέχει όλα τα στοιχεία που δεν έχουν ενημερωθεί τα τελευταία χρόνια.\nΣυνδεθείτε στο λογαριασμό σας στο Google+ χρησιμοποιώντας ένα κανονικό πρόγραμμα περιήγησης και όχι τον πελάτη έξυπνου τηλεφώνου και κάντε κλικ στο γρανάζι στην επάνω δεξιά γωνία. Επιλέξτε "ρυθμίσεις", στη συνέχεια "προφίλ και απορρήτου" και, στη συνέχεια, κάντε κλικ στην επιλογή "επεξεργασία ορατότητας στο προφίλ" στην επάνω ενότητα του πλαισίου ρυθμίσεων.\nΗ Google επιστρέφει σε αυτό που μοιάζει με το προφίλ σας στο Google+, επικαλύπτεται από ένα αόρατο πλέγμα. Κάνοντας κλικ σε οποιοδήποτε τμήμα του ανοίγει τις ρυθμίσεις που σχετίζονται με αυτό το μέρος του δικτύου, έτσι μπορείτε να επεξεργαστείτε τόσο το περιεχόμενό του όσο και ποιος μπορεί να το δει.\nΠεριορίστε ποιος μπορεί να δει τα γραπτά σας δεδομένα\nΕργαστείτε μέσα από τα διάφορα τμήματα, εισάγοντας τις απαραίτητες πληροφορίες για να μαζέψετε το προφίλ σας. Μπορείτε να είστε αρκετά φιλελεύθεροι με αυτό που γράφετε εδώ, καθώς τα εργαλεία της Google για τον ορισμό του ποιος μπορεί και δεν μπορεί να δει τα διάφορα μέρη του προφίλ σας είναι πιο αυστηρά καθορισμένα από τα ισοδύναμα του Facebook. Θα τους τακτοποιούμε καθώς πηγαίνουμε.\nΕδώ έχουμε εισάγει μια εκτεταμένη βιογραφία στην ενότητα εισαγωγής, η οποία μοιράζεται επί του παρόντος με όλους σε όλους τους κύκλους μας, ανεξάρτητα από το αν πρόκειται για προσωπικές ή επαγγελματικές επαφές, φίλους ή άγνωστους. Για να αλλάξετε ποιος μπορεί να το δει, κάντε κλικ στο κουμπί "Κύκλοι σας" κάτω από το πλαίσιο κειμένου και επιλέξτε "προσαρμοσμένο". Η ίδια ρύθμιση εμφανίζεται σε κάθε ένα από τα άλλα μέρη του προφίλ σας.\nΗ γραμμή που εμφανίζεται κάτω από αυτή τη ρύθμιση καθορίζει ποιος μπορεί να δει αυτό το περιεχόμενο. Κάντε κλικ στο "Χ" δίπλα στους "κύκλους σας" για να το διαγράψετε και, στη συνέχεια, χρησιμοποιήστε την επιλογή "Προσθέστε περισσότερα άτομα" για να επιλέξετε συγκεκριμένους κύκλους ή μεμονωμένους ανθρώπους στους οποίους επιτρέπεται η προβολή αυτού του συγκεκριμένου τμήματος του προφίλ σας.\nΠεριορίστε ποιος μπορεί να δει τις αναρτήσεις σας\nΤώρα στρέψτε την προσοχή σας στους κύκλους σας. Αν έχετε προσθέσει όποιον γνωρίζετε σε έναν μόνο κύκλο, τότε δεν θα μπορείτε να ελέγξετε ποιος βλέπει τι, καθώς οποιαδήποτε ανάρτηση θα αποσταλεί σε κάθε ροή των φίλων σας.\nΑναδιοργανώστε τους φίλους σας σε συναφείς κύκλους, χωρίζοντας την εργασία από την οικογένεια και φίλους από την αθλητική σας ομάδα, για παράδειγμα. Στη συνέχεια, επιστρέψτε στο προφίλ σας και πληκτρολογήστε μια ανάρτηση στο πλαίσιο "μοιραστείτε το νέο σας ...". Εδώ συνδέουμε μια ιστορία που γνωρίζουμε ότι θα ενδιαφέρει μόνο τους φίλους μας και τους οικογενειακούς κύκλους, οπότε έχουμε κάνει κλικ στο κουμπί "Προσθέστε κύκλους ή άτομα με τα οποία θα μοιραστείτε με ..." κάτω από το πλαίσιο αλληλογραφίας και επιλέξατε τους κύκλους που θέλουμε για να απευθυνθείτε από το μενού. Μπορείτε επίσης να πληκτρολογήσετε συγκεκριμένα ονόματα χρηστών αν θέλετε να στοχεύσετε άμεσα συγκεκριμένα άτομα.\nΤο Google+ θυμάται τι επιλέγετε εδώ και το χρησιμοποιεί ως σημείο εκκίνησης για την επόμενη ανάρτηση που γράφετε.\nΑπενεργοποιήστε την αυτόματη αποδοχή φωτογραφιών\nΌλοι όσοι έχετε αναθέσει σε έναν κύκλο μπορούν να σας επισημάνουν σε μια φωτογραφία και επειδή έχετε δείξει ότι τις γνωρίζετε, η ετικέτα θα γίνει αυτόματα αποδεκτή και θα συνδεθεί ξανά στο προφίλ σας. Αν προτιμάτε να μην έχετε τις πιο ενοχλητικές στιγμές σας για να δείτε όλους, πρέπει να το απενεργοποιήσετε.\nΚάντε κλικ στο γρανάζι και μετακινηθείτε προς τα κάτω στην ενότητα 'φωτογραφίες' των 'ρυθμίσεων'. Κάντε κλικ στο 'Χ' στο τσιπ των 'κύκλων σας' για να το διαγράψετε και είτε αφήστε το κουτί κενό είτε επαναφέρετε τους μεμονωμένους χρήστες - συνεργάτη, οικογένεια κλπ. - στους οποίους εμπιστεύεστε να μην δημοσιεύσετε συμβιβαστικό υλικό.\nΕνώ βρίσκεστε εδώ, ελέγξτε επίσης ότι δεν έχει επιλεγεί η επιλογή προβολής πληροφοριών γεωγραφικής θέσης φωτογραφιών σε άλμπουμ και φωτογραφίες που έχουν μεταφορτωθεί πρόσφατα. Αν και αυτό δεν θα επηρεάσει τις εικόνες που υπάρχουν ήδη, θα σταματήσει η μεταφόρτωση άλλων τοποθεσιών. Με την πλειοψηφία των εικόνων που μπορεί να ληφθούν κοντά στο σπίτι ή στην εργασία, τα δεδομένα αυτά θα συγκεντρωθούν όταν προβληθούν σε χάρτη, δίνοντας στους πιθανούς κλέφτες ένα καλό σημείο εκκίνησης.\nΓια να περιορίσετε ποιος μπορεί να δει οποιεσδήποτε φωτογραφίες δημοσιεύετε στον εαυτό σας, κάντε κύλιση στη σελίδα και κάντε κλικ στο 'Προφίλ και ιδιωτικό απόρρητο', στη συνέχεια 'Επεξεργασία ορατότητας στο προφίλ' και στη συνέχεια 'Φωτογραφίες'. Στη συνέχεια, καταργήστε την επιλογή του πλαισίου δίπλα στην επιλογή 'εμφάνιση αυτής της καρτέλας στο προφίλ σας'.\nΠεριορίστε ποιος μπορεί να δημοσιεύσει ξανά τις αναρτήσεις σας\nΔεν έχει νόημα να προσέχετε ποιος μπορεί να δει τις αναρτήσεις σας αν δεν σταματήσετε τους φίλους σας να μεταδώσουν αυτό που γράφετε. Προς το παρόν δεν υπάρχει τρόπος να αποκλείσετε την αναδημοσίευση σε επίπεδο ιστότοπου, επομένως να το έχετε υπόψη σας κάθε φορά που κάνετε μια ανάρτηση και να αποφασίσετε αν είστε ευτυχείς να το αναφέρετε από άλλους ανθρώπους στους δικούς τους κύκλους. Εάν δεν είστε, κάντε κλικ στον κύκλο στα δεξιά της ανάρτησής σας και επιλέξτε "απενεργοποίηση αναδημοσίευσης". Για ευαίσθητες δημοσιεύσεις, θα πρέπει επίσης να απενεργοποιήσετε τα σχόλια.\nΑποκλεισμός άλλων χρηστών\nΗ τελική λύση για τους χρήστες που προκαλούν προβλήματα είναι να τους αποκλείσουν. Με αυτόν τον τρόπο, το περιεχόμενό τους εμφανίζεται στη ροή σας, τα καταργεί από τους κύκλους σας και τα εμποδίζει να σχολιάζουν οποιαδήποτε από τις αναρτήσεις σας ή να σας αναφέρουμε στις δικές τους αναρτήσεις και σχόλια. Δεν θα ενημερωθούν ότι έχουν μπλοκαριστεί, αλλά, καθώς θα μπορούν ακόμα να δουν τις δημόσιες αναρτήσεις σας ενώ δεν μπορούν να σχολιάσουν τα σχόλιά τους, υπάρχει μια καλή πιθανότητα να βγάλουν ό, τι έχετε κάνει.\nΑν είστε ευχαριστημένοι με αυτές τις προϋποθέσεις, επιστρέψτε στις ρυθμίσεις κάνοντας κλικ στο cog και κάντε κλικ στο 'προφίλ και ιδιωτικό απόρρητο' και, στη συνέχεια, 'διαχειριστείτε τους κύκλους'. Βρείτε τους χρήστες που θέλετε να μπλοκάρει και επιλέξτε «περισσότερες ενέργειες» και «μπλοκ».\nΔοκιμάστε τις ρυθμίσεις σας\nΤέλος, ελέγξτε την αποτελεσματικότητα των ρυθμίσεών σας, βλέποντας τον τρόπο εμφάνισης του προφίλ σας σε μέλη διαφορετικών κύκλων. Επιλέξτε ένα διαφορετικό όνομα από καθέναν από τους κύκλους σας και πληκτρολογήστε το στο πλαίσιο στο οποίο θα φτάσετε, μεταβαίνοντας στις 'ρυθμίσεις', 'προφίλ και ιδιωτικό απόρρητο' και στη συνέχεια 'δείτε πώς εμφανίζεται το προφίλ σας σε άλλους χρήστες'.\nΤο Google+ σάς επιστρέφει στο προφίλ σας, αυτή τη φορά δεν το εμφανίζει όπως συνήθως το βλέπατε, αλλά πώς φαίνεται στους χρήστες του οποίου το όνομα καταχωρίσατε.\n© Copyright 2021. All rights reserved. Πώς να χρησιμοποιήσετε τις ρυθμίσεις απορρήτου του Google+


Τζακ Κέρουακ: Ο άνθρωπος, η γενιά - Remulko | Ιστοροές σκέψης\n48 χρόνια από τον θάνατό του\nΟ συγγραφέας του βιβλίου «Στον δρόμο» έζησε μόλις 47 χρόνια. Όμως κατάφερε να γίνει ένας από τους πιο σημαντικούς συγγραφείς της Αμερικής και ο πιο εμβληματικός ( μαζί με τον Άλεν Γκίνσμπεργκ), της γενιάς των Μπιτ. Δεν είναι υπερβολή να πούμε, πως ο τρόπος που έζησε την ζωή του και την μετέφερε στο βιβλίο, έδωσε υπόσταση στην δημιουργία μιας ολόκληρης γενιάς, στις ΗΠΑ αλλά και παγκοσμίως.\nΓεννήθηκε στο Λόουελ της Μασαχουσέτης το 1922. Ήταν γαλλο-καναδικής καταγωγής, με τους γονείς του να μιλάνε στο σπίτι στην «ζουάλ», μια διάλεκτο της γαλλικής γλώσσας που την μιλούν στο Κεμπέκ. Αυτό είχε ως αποτέλεσμα, ο Κέρουακ να γίνει δίγλωσσος, ενώ μέχρι τα έξι του χρόνια δεν ήξερε καθόλου αγγλικά!\nΗ απομόνωση του από την υπόλοιπη κοινωνία ήρθε σχεδόν αυτόματα. Η γαλλική γλώσσα θεωρείτο κατώτερη και στην φτωχή εργατική συνοικία του Λόουελ, οι μόνοι φίλοι του, εκτός από τους Γαλλοκαναδούς, ήταν οι Ελληνοαμερικανοί. Σε ηλικία 4 ετών έχασε τον αδερφό του, κάτι που τον ενέπνευσε να γράψει αργότερα το μυθιστόρημά του «Visions of Gerard». Περιγράφοντας τις στιγμές που προηγήθηκαν του θανάτου του, παρόλο που τότε ήταν μόνο 4 ετών. Η καταπληκτική του αυτή μνήμη του έδωσε το προσωνύμιο «Memory Babe», που τον ακολούθησε σε όλη του την ζωή.\nΆθληση και beat\nΣτον πρώτο αγώνα του κολεγιακού πρωταθλήματος θα σπάσει το πόδι του και θα τερματιστεί έτσι άδοξα η φοίτηση του στο πανεπιστήμιο. Η ενασχόληση του με το γράψιμο είχε αρχίσει, γράφοντας τα αθλητικά σε εφημερίδες της Νέας Υόρκης. Κάτι που συνέχισε όταν επέστρεψε στο Λόουελ.Αποφάσισε να φοιτήσει στο Πανεπιστήμιο Κολούμπια της Νέας Υόρκης, απ’ όπου πήρε πλήρη αθλητική υποτροφία. Ήταν εξαιρετικός σπρίντερ και αθλητής του American Football. Στο Κολούμπια έρχεται σε επαφή με τον Γκινσμπεργκ αλλά και τον Μπάροουζ. Με τους τρεις τους να γίνονται οι μετέπειτα κυριότεροι εκπρόσωποι της γενιάς των μπιτ.\nτο σπίτι που έζησε τα τελευταία του\nχρόνια στη Φλόριντα\nΣε ηλικία 20 ετών μπάρκαρε ως λαντζέρης σε εμπορικό πλοίο. Έκανε πολλά ταξίδια, με τα περισσότερα από αυτά να είναι σε επικίνδυνες θάλασσες. Αργότερα κατατάχθηκε στο Αμερικάνικο Πολεμικό Ναυτικό, όπου έμεινε για έξι μήνες.\nΟ Τζακ Κέρουακ παραμένει μέχρι σήμερα ένα από τους πιο σημαντικούς Αμερικάνους συγγραφείς και διαβάζεται από όλους όσους αγαπούν την εναλλακτική λογοτεχνία, που έχει στο στόχαστρο την δομή της κοινωνίας. Η γενιά των μπιτ, έδωσε τις λέξεις που χρειαζόταν το κίνημα των χίπις, παρουσιάζοντας μια διαφορετική ζωή που πρέπει να την ζεις στα άκρα, χωρίς συμβάσεις. Ο Κέρουακ ήταν ένας άνθρωπος έψαχνε αυτό το κάτι που έλειπε από την ζωή του. Ίσως να μην το βρήκε ποτέ, αλλά έδειξε τον «δρόμο» σε άλλους να το βρουν…\nσχετικοί σύνδεσμοι: https://bookpress.gr/stiles/eponimos/6643-jack-kerouac\nΜ.Σέλεϋ – Φρανκενστάιν ή ο νέος Προμηθέας


Φυλακίσεις γυναικών στην Ιορδανία για «ανυπακοή» προς τους «κηδεμόνες» τους | HuffPost Greece\n24/10/2019 09:21 EEST | Updated 24/10/2019 09:32 EEST\nΤι καταγγέλλει η Διεθνής Αμνηστία.\nΚούκλες με μαντίλες σε κατάστημα στο Αμμάν.\n(Mε πρόσθετες πληροφορίες από ΑΠΕ-ΜΠΕ)\nΙρανικό site μουσικής αφαίρεσε όλες τις γυναίκες τραγουδίστριες από τα εξώφυλλα\nPLUS: γυναίκες φυλάκιση άνδρες Ιορδανία ανυπακοή