Διδακτικές Σημειώσεις Κοινωνιολογίας του Δικαίου - PDF\nΔιδακτικές Σημειώσεις Κοινωνιολογίας του Δικαίου\nDownload "Διδακτικές Σημειώσεις Κοινωνιολογίας του Δικαίου"\n1 ΤΕΙ-ΑΘΗΝΑΣ- ΣΧΟΛΗ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΚΑΙ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ-ΤΜΗΜΑ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΜΟΝΑΔΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΠΡΟΝΟΙΑΣ Διδακτικές Σημειώσεις Κοινωνιολογίας του Δικαίου Δρ. Μαρία Μητροσύλη Επίκουρη Καθηγήτρια Ε ΕΞΑΜΗΝΟ ΣΠΟΥΔΩΝ 2008/2009\n2 Πίνακας Περιεχομένων Eισαγωγή Κεφάλαιο 1- η κοινωνιολογία του δικαίου α) έννοια, ορισμός β) καταγωγή γ) τοποθέτηση της κοινωνιολογίας του δικαίου μεταξύ της κοινωνιολογίας και της νομικής δ) διακρίσεις της κοινωνιολογίες του δικαίου ε) επιστημονικά ρεύματα και θεωρητικοί στην κοινωνιολογία του δικαίου Κεφάλαιο 2 - δίκαιο και κοινωνία α) η προσέγγιση του δικαίου κατή την κοινωνιολογία του δικαίου β) δίκαιο και άλλοι τομείς γ) άλλοι παράγοντες καθοριστικοί του δικαίου δ) η αλλαγή του νομικού συστήματος, ο εκσυγχρονισμός, η μεταρρύθμιση, η τροποποίηση της νομοθεσίας ε) χώροι ελεύθεροι δικαίου Κεφάλαιο 3 Η παραγωγή του δικαίου α) η θέσπιση των νόμων και η υποστηρικτική λειτουργία της «νομοθέτησης» β) οι πηγές του δικαίου γ) φαινόμενα κοινωνικής και νομικής παθολογίας Κεφάλαιο 4 η τυπική εφαρμογή, η ουσιαστική εφαρμογή και η αποτελεσματικότητα των νόμων Εργαστήριο κοινωνιολογίας του δικαίου Βασική βιβλιογραφία και οδηγός για περαιτέρω μελέτη 2\n4 ΕΙΣΑΓΩΓΗ Η κοινωνιολογία του δικαίου αποτελεί ένα ευρύ επιστημονικό πεδίο. Παρομοιάζεται με τον Ιανό, θεότητα της αρχαιότητας με δύο πρόσωπα. Το ένα κοιτάζει την Κοινωνιολογία και το άλλο τη Νομική Επιστήμη. Αυτό έχει ως συνέπειες το γνωστικό της αντικείμενο να περιλαμβάνει και εξετάζει το δίκαιο στην πολυπλοκότητά του, ως κοινωνικό φαινόμενο με κανονιστικό χαρακτήρα. Το ενδιαφέρον της κοινωνιολογίας του δικαίου εστιάζεται στην ιδιαιτερότητα της να έχει τόσο θεωρητικό όσο και εμπειρικό-ερευνητικό προσανατολισμό. Με τις σημειώσεις μου επιχειρώ να καλύψω την ύλη του μαθήματος, όπως περιγράφεται στο πρόγραμμα σπουδών, με σαφή αναφορά στην υγεία μέσα από συγκεκριμένα παραδείγματα του δικαίου της υγείας, της διοίκησης και οργάνωσης των υπηρεσιών υγείας και των πρακτικών που αποκρυσταλλώνονται στις υπηρεσίες υγείας. Ιδιαίτερη αναφορά γίνεται στη θέση των νόμων, στη γνώση της νομοθεσίας, στην τυπική και ουσιαστική εφαρμογή των κανόνων δικαίου και την αποτελεσματικότητά τους. Επιπλέον εξετάζονται παθολογικά φαινόμενα σχετικά με την αποτελεσματικότητα των νόμων κατά την εφαρμογή τους και τη σύζευξή τους με την πραγματικότητα του κοινωνικού σχηματισμού, του συστήματος και των φορέων υγείας, της εθνικής και ευρωπαϊκής νομοθεσίας με στόχο την επίλυση και την άρση συγκεκριμένων δυσλειτουργιών. Οι ανά χείρας σημειώσεις, που αποτελούν μερικό αντικείμενο ενός βιβλίου μου, απευθύνονται κυρίως στους φοιτητές και επαγγελματίες, που πρόκειται να στελεχώσουν αργότερα τις μονάδες υγείας του δημόσιου και ιδιωτικού τομέα. Προσδοκώ ότι μπορούν να συμβάλλουν στην απόκτηση θεωρητικών και εμπειρικών γνώσεων, ώστε ως διοικητικά στελέχη να παίξουν 4\n5 δημιουργικό ρόλο, και να έχουν μέλημά τους την αποτελεσματική εφαρμογή των νομικών κανόνων και την ανάπτυξη βέλτιστων πρακτικών (bests practices). Τα αιτήματα για εύρυθμη λειτουργία των μονάδων υγείας και οι σύγχρονες κοινωνικές ανάγκες σε αυτό τον τομέα δημιουργούν μεγαλύτερες απαιτήσεις σε επίπεδο γνώσεων, δεξιοτήτων και κριτικού πνεύματος από τους φοιτητές και μελλοντικούς επαγγελματίες. 5\n6 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1 Η ΚΟΙΝΩΝΙΟΛΟΓΙΑ ΤΟΥ ΔΙΚΑΙΟΥ Η κοινωνιολογία του δικαίου αποτελεί ένα νέο τομέα της γνώσης, που εμφανίζεται στο επιστημονικό πεδίο τον 20 ο αιώνα. Α) ΕΝΝΟΙΑ, ΟΡΙΣΜΟΣ Κοινωνιολογία του δικαίου ή νομική κοινωνιολογία 1 είναι ο τομέας της γνώσης (discipline) που έχει ως αντικείμενο την κατανόηση και έρευνα των νομικών φαινομένων. Εξετάζει το δίκαιο σαν κοινωνικό φαινόμενο με κανονιστικό εξουσιαστικό χαρακτήρα (Παπαχρίστου, 1999) Ένας άλλος ορισμός που προτείνεται και έχει ως αφετηρία 2 την «Καθαρή θεωρία του δικαίου» είναι ο εξής : η Κοινωνιολογία του δικαίου έχει ως 1 Η Νομική κοινωνιολογία θεωρείται ευρύτερη της Κοινωνιολογίας του δικαίου ως προς το γνωστικό αντικείμενο. 2 Ο Hans Kelsen γερμανός νομικός ( ) και συγγραφέας του βιβλίου «Καθαρή θεωρία του Δικαίου», που δημοσιεύτηκε για πρώτη φορά το 1934, θεωρεί ότι «η Κοινωνιολογία του Δικαίου ενδιαφέρεται για τις δραστηριότητες και τα γεγονότα μέσω των οποίων δημιουργούνται οι κανόνες του δικαίου, καθώς και για τις σχέσεις αιτίου και αποτελέσματος μέσω των οποίων οι ως άνω κανόνες συνδέονται με τις ανθρώπινες συνειδήσεις. Οι σχέσεις αυτές μεταξύ κανόνων και συνειδήσεων διαμορφώνονται τόσο στο επίπεδο της γένεσης, όσο και στο επίπεδο της εφαρμογής των κανόνων του δικαίου». 2 6\n7 αντικείμενο «το σύνολο των σχέσεων, των αλληλεξαρτήσεων και των αλληλεπιδράσεων μεταξύ κανόνων δικαίου, κοινωνικών δομών και ανθρώπινων δραστηριοτήτων κατά τα στάδια της γένεσης, της εξέλιξης και της εφαρμογής των ως άνω κανόνων (Ιντζεσίλογλου 1990). Η Κοινωνιολογία του δικαίου έχει ως βασική αποστολή : α) να παρέχει στο νομοθέτη πριν τη θέση του νόμου, επιστημονικά δεδομένα για τα κοινωνικά προβλήματα που απαιτούν ρύθμιση στην κάθε συγκεκριμένη κοινωνία, β) να κατανοήσει και ερευνήσει την αποτελεσματικότητα των νόμων και των κανονιστικών πράξεων. Η αποτελεσματικότητα προϋποθέτει την πραγματική γνώση του νόμου, την ουσιαστική εφαρμογή του και τη μεταβολή της νοοτροπίας ή των στάσεων και των κοινωνικών αναπαραστάσεων ή ακόμη την αλλαγή της νομικής συνείδησης του κοινωνικού ατόμου. Η αναποτελεσματικότητα, η μη ουσιαστική εφαρμογή και η άγνοια των νόμων αποτελούν προϊόν της κοινωνικής παθολογίας που έχει πάρει μεγάλες διαστάσεις στη σύγχρονη εποχή και η μελέτη του παρουσιάζει ιδιαίτερο ενδιαφέρον για το χώρο της υγείας, καθώς η μη εφαρμογή της ειδικής νομοθεσίας για την υγεία η κατ άλλη ορολογία η «ανενέργεια» του νόμου έχει σοβαρές επιπτώσεις στην οργάνωση και λειτουργία των υπηρεσιών υγείας και στη φροντίδα των ασθενών. 7\n8 Β) ΚΑΤΑΓΩΓΗ Στην Ευρώπη η θεμελίωσή της αποδίδεται στον αυστριακό νομικό Eugen Ehrlich ( ), ο οποίος δημοσίευσε το 1913 το Grundlegung der Sociologie des Rechts (Τα θεμέλια της Κοινωνιολογίας του δικαίου). Σε αυτό το κείμενο προτείνει να ανοιχτεί το δίκαιο προς την κοινωνική πραγματικότητα, διακρίνοντας μεταξύ του ισχύοντος δικαίου που επιβάλλεται από το Κράτος και του ζωντανού ή αυθόρμητου δικαίου που προέρχεται από συγκεκριμένη κοινωνική ομάδα. Η κοινωνία δεν έπαψε ποτέ και εξακολουθεί άλλωστε να δημιουργεί δίκαιο. Έγραφε συγκεκριμένα, ότι «Το κέντρο βάρους ανάπτυξης του δικαίου,, δεν πρέπει να αναζητηθεί ούτε στη νομοθεσία, ούτε στη θεωρία, ούτε στη νομολογία, αλλά σε αυτή την ίδια την κοινωνία». Στις ΗΠΑ πατέρας της Κοινωνιολογίας του δικαίου της κοινωνιολογικής νομολογίας θεωρείται ο Dean Roscoe Pound ( ), ο οποίος αντιλαμβάνεται το δίκαιο ως μέσο άσκησης κοινωνικού ελέγχου και προσδιορίζει τη νομική γνώση σαν μια κοινωνική τεχνική που αποσκοπεί στην ικανοποίηση των κοινωνικών συμφερόντων. Εισάγει τον ιστορικό σχετικισμό και αναλύει την εξέλιξη του δικαίου, υπό το πρίσμα τεσσάρων φάσεων : α) του αυστηρού δικαίου σαν μέσο κοινωνικού ελέγχου, β) της επιείκειας και του φυσικού δικαίου, γ) της ωριμότητας του και δ) της κοινωνικοποίησής του. 8\n9 Αυτή η τελευταία τον οδηγεί να σκεφτεί το δίκαιο σαν κοινωνικό θεσμό, που αποσκοπεί να ικανοποιήσει τις κοινωνικές ανάγκες στη βάση μιας λειτουργιστικής λογικής. Το δίκαιο στο σύγχρονο κόσμο είναι για τον Pound «ένα πρωταρχικό είδος κοινωνικού ελέγχου», που μέσω αυτού επιτυγχάνεται η κοινωνική συνοχή (Παπαχρίστου, 1999). Ωστόσο σημαντικό ρόλο στη συγκρότηση του γνωστικού αντικειμένου της Κοινωνιολογίας του δικαίου έπαιξε το έργο των Durkheim, Marx και Weber, που συνέβαλε στη διαμόρφωση θεωρητικών ρευμάτων της σύγχρονης επιστημονικής σκέψης και στη συγκρότηση τυπικών ή άτυπων σχολών, με αποκλίσεις στη θεωρία και στην εμπειρική έρευνα. Β) ΤΟΠΟΘΕΤΗΣΗ ΤΗΣ ΚΟΙΝΩΝΙΟΛΟΓΙΑΣ ΤΟΥ ΔΙΚΑΙΟΥ ΜΕΤΑΞΥ ΤΩΝ ΑΛΛΩΝ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ Ο όρος Κοινωνιολογία του δικαίου προέρχεται από τις λέξεις Κοινωνιολογία και Δίκαιο. Βρίσκεται κατά συνέπεια στο σταυροδρόμι δύο επιστημών: από τη μια της Κοινωνιολογίας και από την άλλη της Νομικής. Κάθε μία από αυτές διεκδίκησε να την εντάξει στο επιστημονικό της corpus. Αυτό ίσως δημιούργησε και τις περισσότερες επιστημονικές δυσκολίες στην εννοιολόγησή της. Με βάση αυτή τη διπλή αναφορά, παρατηρείται μερικές φορές το φαινόμενο διεπιστημονικής διαμάχης μεταξύ νομικής και κοινωνιολογίας, ως προς την ένταξη της κοινωνιολογίας του δικαίου: Η μεν νομική θεωρεί την Κοινωνιολογία του Δικαίου ως βοηθητικό κλάδο της, ενώ η κοινωνιολογία την εντάσσει στους δικούς της (Treves 1993). Ωστόσο, η Κοινωνιολογία του δικαίου προσφεύγει τόσο στη νομική επιστήμη και θεωρία του δικαίου για να καθορίσει τη φύση των παραπάνω 9\n10 σχέσεων, αλληλεπιδράσεων και αλληλεξαρτήσεων, καθώς και την έννοια του νομικού κανόνα, όσο και στην κοινωνιολογία για να προσδιορίσει τι είναι κοινωνική δομή και ανθρώπινη κοινωνική δραστηριότητα. Είναι φανερό, λοιπόν, ότι η Κοινωνιολογία του δικαίου έχει ανάγκη για τη συγκρότησή της, τη συνεργασία της νομικής και της κοινωνικής επιστήμης. Έτσι η Κοινωνιολογία του Δικαίου είναι ανοικτή τόσο στην ιστορική εξέλιξη της νομικής επιστήμης και πρακτικής όσο και της κοινωνιολογίας. Οι δυσκολίες αυτές έχουν υπερκεραστεί σήμερα, καθώς νομικοί και κοινωνιολόγοι συνειδητοποιούν ότι το πεδίο εφαρμογής της Κοινωνιολογίας του δικαίου ανήκει στο χώρο της διεπιστημονικής έρευνας του δικαίου και των επιμέρους κλάδων του. H διεπιστημονικότητα είναι κατανοητή κάτω από τρεις οπτικές : α) «σαν ένας απλός συγκερασμός ή παράθεση διαφορετικών επιστημονικών συνεισφορών», β) «μια αμοιβαία διαφώτιση του δικαίου και της κοινωνιολογίας» και γ) «μια μεταμοντέρνα προσέγγιση του δικαίου η οποία καταφεύγει στην Κοινωνιολογία του δικαίου για να αποδείξει ότι το δίκαιο είναι πληθυντικό, ελαστικό και μετριοπαθές», στο βαθμό που θεωρεί ότι υπάρχει κρίση του δικαίου της νεωτερικότητας, καθώς για το μεταμοντερνισμό το δίκαιο είναι «αμφισβητούμενο, διαφοροποιούμενο και εξασθενισμένο σε άλλους κανόνες», έχοντας χάσει τα χαρακτηριστικά «του κύρους, της ομοιομορφίας και του ορθολογισμού». 10\n11 1. Η ΚΟΙΝΩΝΙΟΛΟΓΙΑ 3. Η κοινωνιολογία θεωρείται ως η επιστημονική μελέτη της κοινωνίας. Κατ άλλη θεώρηση η κοινωνιολογία είναι η κριτική θεωρία της κοινωνίας και όχι μια «κοινωνική φυσική». Έχει ως αντικείμενο «τη θεωρητική και εμπειρική ανάλυση του φαινομένου «κοινωνία» που δεν νοείται ως απλό άθροισμα των ατόμων που κάθε φορά την αποτελούν», αλλά είτε ως το ιδιάζον πλέγμα των κοινωνικών τους σχέσεων και αλληλεπιδράσεων, είτε ως το σύνολο των κοινωνικών ομάδων και σχηματισμών που την συνθέτουν, είτε ως σύστημα «θεσμών και θεσμοποιημένων τρόπων συμπεριφοράς». (Λαμπίρη-Δημάκη Ι. 1993). Τα χαρακτηριστικά της επιστημονικής μεθόδου που χρησιμοποιεί είναι : Η αφαίρεση Η γενίκευση Οι εμπειρικές αποδείξεις (επιβεβαίωση/διάψευση των υποθέσεων και των θεωριών) Η αντικειμενικότητα Οι μέθοδοι και οι τεχνικές 4 που χρησιμοποιεί κυρίως είναι : Η ποσοτική μέθοδος Στατιστική μέθοδος 3 Η λέξη επινοήθηκε από τον A. Compte, γάλλο κοινωνιολόγο το 1824 στην αλληλογραφία του και στο βιβλίο του «Μαθήματα θετικής φιλοσοφίας» (1838). 4 Θα εξετάσουμε στο Εργαστήριο της Κοινωνιολογίας του Δικαίου αναλυτικά τις μεθόδους και τεχνικές, σε σχέση και με την ανάληψη συγκεκριμένων εργασιών, που θα αφορούν κυρίως στο παράδειγμα των υπηρεσιών υγείας. 11\n12 Η ποιοτική μέθοδος Μελέτη περίπτωσης (case study) Παρατήρηση Συνεντεύξεις κ.α. (κατευθυνόμενες-ημικατευθυνόμενες-ανοικτές) Έρευνα αρχείου Ιστορική μέθοδος κ.α. Επίσης οι μέθοδοι και τεχνικές μπορούν να τυποποιηθούν και ως εξής: Η συγκριτική μέθοδος α) Πειραματική και β) Φανταστικό πείραμα Η τυπολογική μέθοδος Ταξινομητικούς τύπους Ακραίους τύπους-πόλους / Ζεύγη αντιθέσεων Τους ιδεότυπους Η έμμεση παρατήρηση Γραπτά τεκμήρια Ποσοτικά τεκμήρια-κοινωνικοί δείκτες Τεκμήρια του υλικού πολιτισμού Εικονογραφικά και ακουστικά τεκμήρια Ανάλυση περιεχομένου 12\n13 Η άμεση παρατήρηση Με συμμετοχή του ερευνητή (επιτόπια έρευνα) Συνεντεύξεις (κατευθυνόμενες-ημικατευθυνόμενες-ανοικτές) Υποβολή ερωτηματολογίων (δειγματοληπτική κοινωνική έρευνα που αφορά επιλογή δείγματος-κατάρτιση ερωτηματολογίου-επαλήθευση-κωδικοποίηση-κωδικογράφισηπίνακες διασταυρώσεων-επεξεργασία ). 2. ΝΟΜΙΚΗ - ΔΙΚΑΙΟ Η νομική επιστήμη 5 έχει ως αντικείμενο τη συστηματική επεξεργασία (ορισμοί, εννοιολογικές κατηγορίες, αναζήτηση της νομικής φύσης θεσμών) των νομικών κανόνων που ισχύουν σε συγκεκριμένη κρατική οντότητα και σε συγκεκριμένο χρόνο, καθώς και τη διαμέσου της ερμηνείας εύρεση του νοήματός τους. Κατ αυτή την προσέγγιση γνωστικό αντικείμενο της νομικής επιστήμης είναι το θετικό δίκαιο (Παπαχρίστου 1999). Το θετικό δίκαιο είναι ένα σύνολο κανόνων που ρυθμίζουν αναγκαστικά τις σχέσεις των μελών μιας συγκεκριμένης κοινωνίας και προβλέπουν κυρώσεις σε περίπτωση μη εφαρμογής τους από την οργανωμένη σε κράτος δημόσια εξουσία. Τα χαρακτηριστικά του είναι τα εξής: Το Κανονιστικό στοιχείο 5 Ο ορισμός αυτός προέρχεται από το κυρίαρχο ρεύμα του νομικού θετικισμού, κατά το οποίο η κοινωνία είναι απούσα. 13\n14 Το Επιτακτικό» Το Ιεραρχικό» Οι μέθοδοι που χρησιμοποιούνται είναι : Η αφαίρεση Η επαγωγή Η ερμηνεία Η επιχειρηματολογία Δ) ΔΙΑΚΡΙΣΕΙΣ ΤΗΣ ΚΟΙΝΩΝΙΟΛΟΓΙΑΣ ΤΟΥ ΔΙΚΑΙΟΥ Η Κοινωνιολογία του δικαίου διακρίνεται από πολλούς συγγραφείς, μεταξύ των οποίων οι Carbonnier, Perrin σε Θεωρητική και Εμπειρική. Στο βιβλίο του R. Treves, η Κοινωνιολογία του δικαίου διακρίνεται σε «γενική» και «ειδική» από τον F. Terré. Η γενική Κοινωνιολογία του δικαίου αφορά περισσότερο θεωρητικά θέματα, που σχετίζονται με την «ιδιαιτερότητα του νομικού» φαινομένου σε σχέση με τις ιστορικές και της κοινωνικής ανθρωπολογίας θεωρήσεις. Αντίθετα η ειδική μελετά τη σχέση του ατόμου με το περιβάλλον του και τις δραστηριότητές του. Επίσης, η Κοινωνιολογία του δικαίου μπορεί να διακριθεί σε Κοινωνιολογία των κανόνων (mormes), σε Κοινωνιολογία των θεσμών, σε Κοινωνιολογία των διαφορών και Κοινωνιολογία των νομικών επαγγελμάτων. Επίσης μια άλλη διάκριση μπορεί να γίνει με κριτήριο τους κατ ιδίαν κλάδους του δικαίου. 14\n15 Tέλος αποσχίσεις από το Corpus της Κοινωνιολογίας του δικαίου αποτελούν η εθνολογία ή η ανθρωπολογία του δικαίου, ενώ μάλλον υποδιαιρέσεις με μικρότερη τάση αυτονομίας αποτελεί η νομική ψυχολογία, της οποίας εξειδικεύσεις συνιστούν η νομική ψυχανάλυση, η νομική ψυχιατρική και η δικαστική ψυχολογία Ε) ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΑ ΡΕΥΜΑΤΑ ΚΑΙ ΘΕΩΡΗΤΙΚΟΙ ΣΤΗ ΚΟΙΝΩΝΙΟΛΟΓΙΑ ΤΟΥ ΔΙΚΑΙΟΥ Επιστημονικά ρεύματα, όπως ο θετικισμός, ο ντετερμινισμός, ο υποκειμενισμός, ο δομισμός, ο λειτουργισμός, η συστημική θεωρία, ο ρεαλισμός, ο πλουραλισμός κ.α. άσκησαν επιδράσεις στη διαμόρφωση της Κοινωνιολογίας του δικαίου, ιδίως μέσω του έργου μεγάλων θεωρητικών. Ιδιαίτερα του έργου των Durkheim, Marx, Freud και Weber, καθώς και των συνεχιστών τους, αλλά και άλλων επιστημόνων. Στη συνέχεια της φύσης, η κοινωνία θεωρείται ως αυτοτελή οντότητα, που υπόκειται σε «γενικούς νόμους ή κανονικότητες», αποτελώντας υπερβατική έννοια, σε σχέση με τα άτομα που την απαρτίζουν. Η κοινωνία δεν είναι μόνο «ένα σύνολο ατόμων» που συνδέονται μεταξύ τους με κάποια σύμβαση ή entente κατά τον Piaget, ούτε επίσης ταυτίζεται μόνο με τα όρια του εθνικού κράτους Η κοινωνία είναι ένα σύστημα αμοιβαίων σχέσεων που συνδέει τα άτομα μεταξύ τους, σύμφωνα με τον Giddens. Επίσης, αυτή γίνεται κατανοητή, ως ένα σύνολο ορθολογικών συμπεριφορών, που την κατευθύνουν προς την πρόοδο. Αυτή η θεώρηση αποτελεί κεντρική έννοια της Κοινωνιολογίας του 19 ου αιώνα που συνέπιπτε με την εκβιομηχάνιση. Η πρόοδος αποτελούσε κοινωνική εκφορά της λογικής, της γνώσης και της 15\n16 τεχνολογίας. Άλλωστε η ανάπτυξη της τεχνολογίας είχε ως επακόλουθο την υλική ευημερία που αντανακλούσε το ανώτερο επίπεδο υγείας και τη μεγαλύτερη διάρκεια ζωής. Συχνά λόγω της δυσκολίας ορισμού της, χρησιμοποιούνται διαφορετικοί όροι από τους κοινωνιολόγους, όπως κοινωνικός σχηματισμός, κοινωνική οργάνωση των societies globales ή ακόμη κοινωνικός κόσμος. Μια έννοια που συνδέεται συχνά, χωρίς να ταυτίζεται είναι η έννοια του πολιτισμού (ή κουλτούρας). Ο πολιτισμός περιλαμβάνει τους τρόπους ζωής των μελών ή ομάδων μιας κοινωνίας και είναι έννοια ευρύτερη των δημιουργημάτων του ανθρώπινου νου (τεχνών και γραμμάτων). Χωρίς τον πολιτισμό δεν θα είμαστε «ανθρώπινα όντα» (Freud, Castoriadis). Ως ανθρώπινα όντα, εκτός του ότι γεννιόμαστε με ορισμένα βασικά ανακλαστικά και βιολογικές ανάγκες (τροφή, ποτό, σεξουαλικότητα κ.α.), οι επιδράσεις του πολιτισμού φαίνεται να επιδρούν στην υπερνίκηση των βιολογικών αναγκών με τρόπους που δεν έχει όμοιό τους στα ζώα. Το βρέφος από τη γέννησή του κοινωνικοποιείται, καθίσταται κοινωνικό άτομο. Επειδή οι κοινωνίες και οι πολιτισμοί που αναπτύσσονται σε αυτές διαφέρουν μεταξύ τους, οι κοινωνιολόγοι, οι ανθρωπολόγοι και οι κοινωνιολόγοι του δικαίου αποφεύγουν τον εθνοκεντρισμό στις προσεγγίσεις τους. Ο 19 ος αιώνας, κατά τον οποίο εμφανίζεται η Κοινωνιολογία, ήταν παράλληλα και η χρυσή εποχή της Κωδικοποίησης. Το δίκαιο, με τη μορφή του νόμου, αποτελεί μια επέμβαση του Κράτους στην κοινωνία. Οι κανόνες του δικαίου απομακρύνονται από την κοινωνική πραγματικότητα, αφού η θέσπισή τους συνδέεται με την αφηρημένη σύλληψη της «γενικής θέλησης» και συνιστούν, από την άποψη αυτή, ρυθμιστική τάξη, που επιβάλλεται στην κοινωνία. 16\n17 Οι πρώτοι κοινωνιολόγοι του 19 ου αιώνα είναι κριτικοί απέναντι στο κρατικό δίκαιο, σε αντίθεση με την πλειονότητα των κοινωνιολόγων του 20 ου αιώνα που θεωρούν το κρατικό δίκαιο σημαντικό στοιχείο για τη συνοχή της. Θα αναφερθούμε με σύντομο τρόπο, στα βασικά επιστημονικά ρεύματα, που προτείνουν ερμηνευτικά εργαλεία κατά την έρευνα των κοινωνικών φαινομένων και που μολονότι ανήκουν στον τομέα της επιστημολογίας, επιδρούν και στα έργα των κοινωνιολόγων του δικαίου. ο θετικισμός είναι η θεωρία κατά την οποία, μόνο τα παρατηρήσιμα φαινόμενα μπορούν να στηρίζουν την επιστημονική γνώση. Μέσω της παρατήρησης και του πειράματος επαληθεύεται ή διαψεύεται, αν τα κοινωνικά φαινόμενα αποτελούν εκδηλώσεις των «γενικών νόμων». Ειδικά ο θετικισμός του Compte αποτελεί προέκταση του εμπειρισμού του Hume και βρίσκεται στον αντίποδα της μεταφυσικής. ο αντικειμενισμός είναι η θεωρητική άποψη κατά την οποία η πραγματικότητα υφίσταται από μόνη της, ανεξάρτητα από τον παρατηρητή. Βρίσκεται σε αντίθεση με τον υποκειμενισμό σύμφωνα με τον οποίο τα πράγματα δεν έχουν αντικειμενική ισχύ, αλλά η μορφή τους αναφέρεται στον τρόπο που τα αντιλαμβάνεται ο παρατηρητής. 17\n18 Ο ντετερμινισμός (η αιτιοκρατία) αναφέρεται στον αιτιώδη πρωτεύοντα παράγοντα της κοινωνικής δομής σε βάρος της αυτονομίας του ανθρώπου, σε σχέση με την ερμηνεία των κοινωνικών φαινομένων. η τυχαιοκρατία κατά την οποία υπάρχουν φαινόμενα τα οποία εμφανίζονται αναίτια. ο ιστορικός υλισμός υιοθετεί την αντίληψη ότι όλα τα όντα και τα φαινόμενα ανάγονται στην ύλη και η ανάπτυξη συνδέεται με τη θέση, αντίθεση και σύνθεση, η οποία προκύπτει μέσα από τη σύγκρουση των αντιθέσεων. ο ιδεαλισμός θεωρεί ότι η πραγματικότητα δεν υπάρχει αυτοτελώς αλλά εξαρτάται από τον παρατηρητή της που μπορεί να τα αντιληφθεί με τις αισθήσεις του ή ακόμη μέσα από παραστάσεις και εικόνες των πραγμάτων. ο μεθοδικός ατομισμός αποτελεί θεώρηση κατά την οποία η ερμηνεία των κοινωνικών φαινομένων ανάγεται στα χαρακτηριστικά των ατόμων. ο ρεαλισμός σε αντίθεση με το θετικισμό θεωρεί ότι η ερμηνεία μπορεί να γίνει μέσα από την ανάδειξη των υποκειμένων και λανθανόντων μηχανισμών που συνδέουν αιτιωδώς τα φαινόμενα. 18\n19 ο λειτουργισμός διατυπώνει μια ερμηνεία για την κοινωνική δραστηριότητα στη βάση των επιπτώσεων που έχει στη λειτουργία άλλης κοινωνικής δραστηριότητας, θεσμού ή ακόμη και ολόκληρης της κοινωνίας. ο πλουραλισμός αναφέρεται στη διάχυση της εξουσίας σε διάφορους φορείς και στον επιμερισμό της σε αποκεντρωμένες μονάδες. Ειδικά εξετάζει τις κοινωνικές οργανώσεις (οργανισμούς, όπως τα νοσοκομεία) που η εξουσία κατανέμεται σε διάφορες ομάδες και θεσμούς (π.χ διοίκηση, επαγγελματίες και ασθενείς). ο δομισμός (structuralisme) θεωρεί ότι οι εκδηλώσεις της ανθρώπινης δραστηριότητας ερμηνεύονται με βάση της μεταξύ τους σχέσεις που συγκροτούν μια δομή 6. Οι κοινωνικές δομές δεν είναι άμεσα παρατηρήσιμες, επειδή τοποθετούνται κάτω από τις ορατές εκδηλώσεις της ανθρώπινης δραστηριότητας (Levi- Strauss). 6 Δομή σημαίνει αφενός τη βάση, τα θεμέλια ενός οικοδομήματος, αλλά και την εσωτερική διάρθρωση ποικίλων στοιχείων σε μια ολότητα, που συνδέονται το ένα με το άλλο έτσι ώστε κανένα από αυτά να μην μπορεί να είναι αυτό που είναι έξω από τις σχέσεις του με τα υπόλοιπα (Λεξικό φιλοσοφίας). Επίσης, η Κοινωνική Δομή είναι οποιοδήποτε επανεμφανιζόμενο πρότυπο κοινωνικής συμπεριφοράς. Αφορά στις τακτικές που διαρκούν και στις μορφοποιημένες σχέσεις μεταξύ των στοιχείων μιας κοινωνίας. Πολλοί κοινωνιολόγοι τη συσχέτισαν με τις μηχανές ή τους οργανισμούς. Ειδικότερα οι λειτουργιστές ενέταξαν τους κοινωνικούς θεσμούς, ως στοιχεία της κοινωνικής δομής (Λεξικό Κοινωνιολογίας). 19\n20 η συστημική προσέγγιση αποτελεί βασικό θεωρητικό υπόδειγμα της κοινωνιολογίας της δεκαετίας Επιχειρεί να μπολιάσει την κοινωνιολογική θεωρία με τη βιολογία, την ψυχολογία, την πολιτική και την οικονομία, αλλά και την κυβερνητική και την πληροφορική. Χρησιμοποιήθηκε ιδίως στη μελέτη των σύνθετων οργανώσεων και συστημάτων (π.χ. στην οικονομία, στην υγεία, κ.α.). Οι έννοιες εισροές-εκροές, ανατροφοδότηση συνιστούν λέξεις κλειδιά. Επικρίθηκε έντονα με το σκεπτικό ότι παραγνωρίζει τη σύγκρουση, την αλλαγή και την αντίφαση. Κριτική που ελήφθη υπόψη στη συνέχεια από ορισμένους θεωρητικούς. ο μεταμοντερνισμός ή οι θεωρίες της μετανεωτερικότητας έχουν ως υπόθεση ότι από τις τελευταίες δεκαετίες του 20 ου αιώνα, σε όλα τα πεδία παρατηρείται κρίση, διάβρωση και μετάβαση της ανθρωπότητας σε ένα παγκόσμιο τόπο, με την αποδυνάμωση του έθνους-κράτους και τη μετατόπιση της σύγκρουσης από το κοινωνικό στο πολιτισμικό πεδίο και από το μονισμό στον πλουραλισμό και τη διαφορετικότητα. Πέρα από τα παραπάνω μεγάλα θεωρητικά ρεύματα, θα επιχειρήσουμε να εκθέσουμε βασικά στοιχεία από το έργο των εξής σημαντικών επιστημόνων. Ο Ντυρκάϊμ Ε. (Emile Durkheim, ) Ο καταμερισμός της κοινωνικής εργασίας (La division du travail social, 1983). 20\n21 Οι κανόνες της κοινωνιολογικής μεθόδου (Les règles de la méthode sociologique, 1985). Για τον Durkheim τα κοινωνικά γεγονότα, ως αντικείμενο της κοινωνιολογίας, παρατηρούνται και εξηγούνται, μόνον εφόσον εκλαμβάνονται ως πράγματα. Κατ αυτόν τον τρόπο αντικειμενοποιούνται και τοποθετούνται έξω από τα άτομα. Οι κοινωνικοί κανόνες (νόρμες) θεωρούνται κοινωνικά γεγονότα, παράγονται από την κοινωνία, θεμελιώνονται σε κοινές αξίες της ομάδας και επιβάλλονται στα άτομα μέσω της δύναμης του κοινωνικού ελέγχου. Ο τελευταίος μπορεί να είναι τυπικός ή άτυπος. Στην πρώτη περίπτωση, αναφέρεται σε ένα αυθόρμητο καταναγκασμό, στη δεύτερη πρόκειται για έναν οργανωμένο καταναγκασμό. Περαιτέρω στους κοινωνικούς κανόνες εντάσσονται οι κανόνες συμπεριφοράς και οι νομικοί κανόνες. Επίσης οι κοινωνικοί κανόνες διακρίνονται με κριτήριο την προέλευσή τους από τα έθιμα ή τη συμβολική τους έκφραση από το δίκαιο Ο Durkheim ορίζει το δίκαιο σαν μια ενσωματώνουσα δομή που ενδυναμώνει την κοινωνική αλληλεγγύη στις νεωτερικές κοινωνίες, οι οποίες διαιρούνται με βάση μια λειτουργική διανομή των καθηκόντων. Έτσι εξασφαλίζεται η κοινωνική συνοχή. Το κράτος προσδιορίζει τους θεσμούς που έχουν αρμοδιότητα να ενεργούν και να μιλούν στο όνομα της κοινωνίας. Οι σχέσεις μεταξύ κοινωνίας και κοινωνικού περιβάλλοντος είναι συμπληρωματικές σχέσεις αλληλεπίδρασης. Αφενός το κράτος αποδεσμεύει την κοινωνία από την κηδεμονία ενδιάμεσων σωμάτων και από την άλλη φαίνεται απόμακρο και σε απόσταση από την κοινωνική πραγματικότητα. 21\n22 Οι κοινωνίες εξελίσσονται και παράλληλα εξελίσσεται και το δίκαιο. Ο Durkheim ερευνά τα χαρακτηριστικά του δικαίου στις «παραδοσιακές κοινωνίες» και στις «μοντέρνες κοινωνίες». Έτσι διαπιστώνει ότι στις «παραδοσιακές κοινωνίες» που υπάρχει μηχανική αλληλεγγύη, μέσω της ομοιομορφίας και του μοιράσματος κοινών αξιών, επικρατεί το «κατασταλτικό δίκαιο» που θεμελιώνεται στην προσβολή της κοινωνίας. Αντίθετα, στις «μοντέρνες κοινωνίες», που υπάρχει «οργανική αλληλεγγύη», μέσω της διαφοροποίησης και της λειτουργίας του κοινωνικού καταμερισμού της εργασίας το δίκαιο είναι «επανορθωτικό» και θεμελιώνεται στην έννοια της κατανομής της βλάβης που υφίσταται το άτομο. Ο Κ. Μαρξ, (Karl Marx ) Το Κεφάλαιο 1867 Critique de la philosophie du droit de Hegel 1843 Ο K. Marx αναφέρεται στο δίκαιο, σαν ένα καθορισμένο ιστορικό φαινόμενο, που η μελέτη του εντάσσεται στη σχέση οικονομικής ζωής και κοινωνικών θεσμών. Θεωρεί ότι η εργασία αποτελεί τη βάση της κοινωνικής δράσης και ότι οι κοινωνικοί θεσμοί, όπως το Κράτος είναι σχετικά ανεξάρτητοι από την οικονομία. Διαχωρίζει τον κοινωνικό σχηματισμό σε βάση και εποικοδόμημα (base and superstructure). Στην μεν βάση βρίσκεται η οικονομία (εργασία-μέσα παραγωγής-ιδιοκτησία του προϊόντος) και οι διαμορφούμενες οικονομικές σχέσεις. Το δε εποικοδόμημα συγκροτείται από τους κοινωνικούς θεσμούς (κράτος, οικογένεια, ιδεολογία) και βρίσκεται σε άμεση σχέση αλληλεξάρτησης με τη βάση. Έτσι οι παραγωγικές σχέσεις παράγουν τις κοινωνικές τάξεις. Δημιούργημα της κυρίαρχης τάξης είναι το Κράτος και οι 22\n23 άλλοι θεσμοί. Οι κρατικές λειτουργίες ασκούνται από την πολιτική εξουσία που εκπροσωπεί τα συμφέροντα της κυρίαρχης τάξης. Από την άποψη αυτή, το δίκαιο προϋποθέτει την οργανωμένη πολιτική εξουσία, η οποία και θεσπίζει τους κανόνες δικαίου. Ειδικά στις κοινωνίες της νεωτερικότητας, το δίκαιο ταυτίζεται με το Κράτος και άρα παράγει ανισότητες. Κατά τον Marx, στην αταξική κοινωνία το Κράτος και το δίκαιο θα εξαλειφθούν. Θέση που εκ των υστέρων διαψεύστηκε. Στη μαρξιστική κοινωνιολογία του 20 ου αιώνα (Bottomore , Adorno [ ], Altusser [ ]), όπως εκπροσωπήθηκε για παράδειγμα από τη Σχολή της Φραγκφούρτης και τον Altusser γίνεται προσπάθεια να προστατευθεί η κοινωνιολογική ανάλυση από το θετικισμό και δίνεται έμφαση στον ιδεολογικό έλεγχο της κυρίαρχης τάξης, που εξασφαλίζει την ηγεμονία της. Συγκεκριμένα, ο Altusser L. (Αλτουσσέρ) επηρεασμένος και από το δομισμό απομακρύνεται από τη μαρξιστική κοινωνιολογία, που στηρίζεται σε μια αυστηρή οικονομική αιτιοκρατία και αναδεικνύει στις μελέτες του τη θέση ότι ορισμένα στοιχεία του εποικοδομήματος αποτελούν συνθήκες ύπαρξης της βάσης και συνεπώς οι κοινωνικοί θεσμοί αποκτούν κάποια αυτονομία. Γράφει, σύμφωνα με την ορολογία που χρησιμοποιεί για ιδεολογικούς και καταπιεστικούς μηχανισμούς του Κράτους, οι οποίοι κατά τη λειτουργία τους είτε εντάσσουν τις κοινωνικές τάξεις στην κυρίαρχη ιδεολογία, είτε διασφαλίζουν την κυριαρχία της με τη βία ( H. Lefebvre, (1974). Sociologie de Marx. Paris: PUF). Ο Μ. Βέμπερ (Max Weber, ) Κοινωνιολογία του δικαίου 1913 Οικονομία και Κοινωνία\n24 Ο M. Weber εξετάζει τα κοινωνικά φαινόμενα μέσα από την ανθρώπινη δραστηριότητα. Συλλαμβάνει την κοινωνική δραστηριότητα/δράση 7 των ατόμων μέσω α) της κατανόησης των κοινωνικών φαινομένων και β) της εξήγησης, της απόδοσης μιας σημασίας, που απορρέει από αιτιατές σχέσεις μεταξύ των κοινωνικών φαινομένων. Λέξη κλειδί στις αναλύσεις του για την ερμηνεία της δυτικής καπιταλιστικής κοινωνίας είναι η εκλογίκευση, που έχει ανάλογη σημασία με την αλλοτρίωση στον Marx. Εκλογίκευση είναι «η διαδικασία με την οποία κάθε περιοχή ανθρωπίνων σχέσεων υπάγεται σε σχεδιασμό και διαχείριση». Μελετώντας τη σχέση του δικαίου με τις μορφές κυριαρχίας στην κοινωνία διακρίνει τέσσερεις τύπους εξέλιξης : α) την παραδοσιακή, στην οποία το δίκαιο είναι εθιμικό και εκφέρεται από τους Παλαιούς, β) τη Χαρισματική στην οποία το δίκαιο αποκαλύπτεται από τους Προφήτες, γ) στην ιδεολογική στην οποία το δίκαιο είναι εμπειρικό και εκφέρεται από τους Άρχοντες, δ) στον υλικό ορθολογισμό στον οποίο το δίκαιο είναι νομολογιακό και αποδίδεται από εξειδικευμένους λειτουργούς και ε) στον νόμιμο ορθολογισμό στον οποίο το δίκαιο είναι συστηματικό και εξειδικευμένο και εκφέρεται από τους επαγγελματίες του δικαίου. Συνεπώς το σύγχρονο δίκαιο συγκροτείται από κανόνες δικαίου απορρέουν από γενικές αρχές, είναι αφηρημένοι, απρόσωποι και κωδικοποιημένοι και καλύπτουν τις οικονομικές και κοινωνικές ανάγκες. Η γραφειοκρατία, ως μορφή διοικητικής οργάνωσης, αποτελεί κατεξοχήν εκλογίκευση του δικαίου. Θεμελιώνεται σε σχέσεις αρμοδιότητας, ιεραρχίας των οργάνων, κεντρικής λήψης των αποφάσεων και ελέγχου των δημοσίων υπαλλήλων. Συγκεκριμένα, ο M. Grosier, που 7 Η δράση (action) διαφέρει από τη συμπεριφορά, καθώς περιλαμβάνει νόημα ή σκοπό. 24\n25 μελέτησε το γραφειοκρατικό φαινόμενο, ιδίως στη δημόσια διοίκηση της Γαλλίας, έδειξε τις δυσλειτουργίες που γεννά αυτή η ίδια η γραφειοκρατική οργάνωση και τις οποίες είναι ανίκανη να διορθώσει. Τον ονόμασε «διαστροφικό κύκλο της γραφειοκρατίας». Ο M. Weber συνδέει το δίκαιο με την κοινωνική πραγματικότητα την οποία εκλαμβάνει, ως τη σημασία που δίνουν οι άνθρωποι στις δραστηριότητές τους. Έτσι η χρησιμοποίηση του κανόνα δικαίου από τα άτομα στις δραστηριότητές τους παράγει νόημα/σημασία, όπως θα διαπιστώσουμε και στο εργαστηριακό μέρος του μαθήματος. Επειδή ο Weber ενδιαφέρεται για την εφαρμογή του δικαίου σε μια κοινωνική πραγματικότητα που χαρακτηρίζει περίπλοκη και ασταθή, υποστηρίζει ότι το δίκαιο συνδέεται με τις ιδέες του εξαναγκασμού και της κυριαρχίας με άμεσο σκοπό να εγγυηθεί την κοινωνική τάξη και οικονομική αποτελεσματικότητα. Με αυτό τον τρόπο εξηγείται η διαλεκτική σχέση του δικαίου με την εξουσία. Το δίκαιο παράγεται από το Κράτος και το Κράτος με τη σειρά του σέβεται το δίκαιο. Οι θέσεις του M. Weber για το δίκαιο επηρέασαν πολλούς κοινωνιολόγους του δικαίου, κοινωνιολόγους και νομικούς (Hans Kelsen). Ο Τ. Πάρσονς (Talcott Parsons, ) The structure of social action 1937, 4 th ed The law and social control 1962 Στις αρχές του 20 ου αιώνα εισάγεται στην αμερικανική κοινωνιολογία, η έννοια του κοινωνικού ελέγχου (social control) που νοείται ως ένα πλέγμα μέσων «καταναγκασμού και εσωτερίκευσης κοινωνικών αξιών», με τα επιτυγχάνεται η κοινωνική συνοχή. Βασικό μέσο αποτελεί και το δίκαιο. Την άποψη αυτή υιοθετεί και ο Talcott Parsons, ο οποίος υποστηρίζει ότι ο 25\n26 κοινωνικός έλεγχος είναι μια διαδικασία επιβολής κυρώσεων για την αντιμετώπιση της κοινωνικής απόκλισης και διατήρησης της κοινωνικής συνοχής (1951). Ο T. Parsons, ανήκει στο ρεύμα της δομικο-λειτουργικής συστημικής θεωρίας και διατύπωσε μια γενική θεωρία της δράσης, κατά την οποία το κοινωνικό σύστημα αποτελείται από τέσσερα υποσυστήματα: οικονομία, πολιτική, κοινωνικοποίηση, κοινωνιακή (societal) κοινότητα. Κατ αυτόν το κοινωνικό σύστημα απαρτίζεται από δύο ή περισσότερα άτομα που βρίσκονται σε αμοιβαία σχέση μεταξύ τους μέσα σε ένα συγκεκριμένο περιβάλλον. Τα παραπάνω τέσσερα υποσυστήματα του κοινωνικού συστήματος ανταποκρίνονται στις αντίστοιχες λειτουργίες του (προσαρμογή, επιδίωξη στόχων, διατήρηση υποδειγμάτων, αφομοίωση). Στην κοινωνιακή κοινότητα υπάγονται τα μέσα κοινωνικού ελέγχου, μεταξύ των οποίων και το δίκαιο, με τα οποία επιδιώκεται η αφομοίωση των δρώντων ατόμων με σκοπό την κοινωνική ισορροπία και συνοχή. Έτσι το δίκαιο-το κρατικό δίκαιο πάντα δίκαιο- μετριάζει τη σύγκρουση και διευκολύνει τη λειτουργία της επικοινωνίας. Για να πετύχει το δίκαιο την αφομοιωτική του λειτουργία απαραίτητη είναι να είναι αποτελεσματικό στην κοινωνική πραγματικότητα. Στη συνέχεια του Parsons και ορισμένοι θεωρητικοί σε αντίθεση με τις θέσεις του, η σύγχρονη κοινωνιολογία ασχολείται με τον κοινωνικό έλεγχο στο πλαίσιο της αποκλίνουσας συμπεριφοράς εγκληματιών, ψυχασθενών και άλλων κοινωνικών ομάδων, ως στοιχείο της θεωρίας της ετικέτας ( βλ. Σχολή του Σικάγου) και της συμβολικής αλληλεπίδρασης (G. H. Mead). Ειδικά η τελευταία έχοντας στο επίκεντρο την έρευνα της σχέσης μεταξύ δύο κοινωνικών υποκειμένων, εαυτού-κοινωνίας, συνέβαλε στην κατανόηση της σχέσης αλληλεπίδρασης γιατρού-ασθενή και στην ανάδειξη 26\n27 του ρόλου του ασθενή (βλ. Parsons T. and Shils Ed. (eds), (1962), Toward a general theory of action. New York and Evanston: Harper and Row). Ο Χ. Κέλσεν (Hans Kelsen, ) Reine Rechtslehre 1953, (Theorie pure du droit, 1962) La théorie générale des normes Σύμφωνα με το «φορμαλιστικό παράδειγμα» του H. Kelsen,, το νομικό σύστημα έχει πυραμιδική οργάνωση. Στην κορυφή της πυραμίδας βρίσκεται το Σύνταγμα, οι κανόνες του οποίου καθορίζουν, τόσο τη διαμόρφωση των υπόλοιπων κανόνων (υλική έννοια του Συντάγματος), όσο και τον τρόπο άσκησης της πολιτικής εξουσίας (τυπική έννοια του Συντάγματος). Ακολουθούν οι κανόνες που θεσπίζει η νομοθετική εξουσία (νόμος) ή που αναγνωρίζει ως κανόνες δικαίου (έθιμο) και τέλος, έπονται οι ατομικοί κανόνες, που απορρέουν από δικαστικές ή διοικητικές αποφάσεις. Κατά το σχήμα αυτό, η ιδιότητα ενός κανόνα ως νομικού και η ισχύς του ως τέτοιου, εξαρτώνται αποκλειστικά από το αν διαμορφώνεται σύμφωνα με υπερκείμενο κανόνα του συστήματος και στην ανώτατη βαθμίδα με το Σύνταγμα. Πέρα από το Σύνταγμα, τοποθετείται, ως λογική προϋπόθεση της ύπαρξής του, ο θεμελιώδης κανόνας. Ωστόσο, ο θεμελιώδης κανόνας δεν ανήκει στην κοινωνική πραγματικότητα, χωρίς από το άλλο μέρος να αναφέρεται σε κάποια υπερβατική κατηγορία, όπως ο Θεός, η Φύση ή ο Λόγος. Έτσι ο Kelsen θεωρεί ότι η νομικότητα ενός κανόνα εξαρτάται από την ένταξή του στο νομικό σύστημα, ενώ παράλληλα εστιάζει την προσοχή του στον καταναγκασμό, τον οποίο και ανάγει σε κριτήριο της νομικότητας. Από τη μια, το δίκαιο ρυθμίζει το ίδιο την παραγωγή του, ενώ από την άλλη προϋποθέτει τον καταναγκασμό που αποτελεί μονοπώλιο του Κράτους (Raz J. (1979). The authority of law. Oxford: Clarendon Press). Στον Kelsen 27\n28 συναντούμε μια έννοια συστηματοποίησης των νομικών κανόνων και την ιδέα «της αυτονομίας της νομικής σκέψης», κατά την οποία σκεπτόμαστε το νομικό μέσω του νομικού, χωρίς να υπάρχει αναφορά σε επιδράσεις της ηθικής, της πολιτικής, της ιστορίας, της ψυχολογίας και της ιστορίας. Σε αυτή την αντίληψη άσκησε κριτική ο Karl Schmitt, υπογραμμίζοντας ότι δεν υπάρχει κανόνας χωρίς κάποια αρχή που αποφασίζει για τη θέσπισή του. Ο Ν. Λούμαν (N. Luhmann, ) Le droit comme système social, 1993 Politique et complexité, les contributions de la théorie générale des systèmes, 1999 O γερμανός κοινωνιολόγος Ν. Luhmann, δανείζεται την έννοια της αυτοποίησης και αυτοαναφοράς, από τη γνωσιακή βιολογία των H. Maturana και F. Varela, που ανέπτυξαν μια θεωρία εσωτερικής αυτοοργάνωσης του εμβύου όντος, σχετικά με την «αυτό» παραγωγή, λειτουργία και σχέση με το περιβάλλον, καθώς και τη «λογική των διακρίσεων» του μαθηματικού Spencer-Brown. Αυτές τις έννοιες μεταφέρει στη γενική κοινωνιολογία και στην κοινωνιολογία του δικαίου. Η θεωρία του επικεντρώνεται στην αναγωγή της θεωρίας των συστημάτων ως «κοινωνιακής θεωρίας», την επικοινωνιακή θεωρία και την εξελικτική θεωρία. Εκλαμβάνει την κοινωνία σαν κοινωνικό σύστημα που αποτελείται από υποσυστήματα. Τα συστήματα βρίσκονται σε σχέση αμοιβαίας αλληλεξάρτησης. Το στοιχείο της διαδικασίας αυτοποίησης χαρακτηρίζεται από ένα διπλό κώδικα. Κάθε σύστημα δέχεται πληροφορίες από ένα περίπλοκο ή χαοτικό περιβάλλον, τις οποίες επιλέγει ή τις απορρίπτει. Ως κλειστό αυτοποιητικό σύστημα προχωρεί στο εσωτερικό του, στη λειτουργία «περιορισμού της περιπλοκότητας» (reduction of complexity) (M., Piyush Gregory 28\n29 Bateson, Niklas Luhmann, and Ecological Communication. The Communication Review, V. 11, 2 April 2008). Ειδικότερα ως προς το νομικό σύστημα, η αντίδρασή του γίνεται στη βάση : α) μιας περιπλοκοποίησης του δικαίου και β) μιας ρύθμισης αυτής της περιπλοκότητας. Οι θεσμοί και το δίκαιο διαχειρίζονται και βάζουν σε τάξη την κοινωνική περιπλοκότητα. Το σημείο τομής του νομικού και κοινωνικού συστήματος είναι η διαδικασία (process). Σύμφωνα με τη θεώριση του αυτοποιητικού συστήματος, το δίκαιο παράγει από το δίκαιο τους νέους κανόνες και ρυθμίζει τους τρόπους αυτής της δημιουργίας. Αυτό που το χαρακτηρίζει είναι η αυτοαναφορά και η αυτονομιμοποίηση. Η νομιμοποίηση (légitimité) προέρχεται από το σεβασμό της διαδικασίας και όχι από κάποιες γενικές αρχές. Επίσης οι έννοιες της νομιμότητας (legality/légalité) και της θεμιτότητας (legitimate/légitimité) δεν είναι διακριτές. Η νομικότητα καθορίζεται από το εσωτερικό του νομικού συστήματος. Η κλειστότητα του νομικού συστήματος κατασκευάζεται από το ίδιο και υλοποιείται από τη δραστηριότητα στη δικαιοσύνη. Η εμπιστοσύνη των ατόμων προς το σύστημα και μεταξύ τους συνιστά το ρυθμιστή της περιπλοκότητας. Η θεωρητική αυτή κατασκευή υποστηρίζει την αυτονόμηση του δικαίου από την κοινωνική πραγματικότητα και εξωστρακίζει τη δραστηριότητα του ατόμου, διαπνεόμενη από έντονο πολιτικό συντηρητισμό. Τη συστημική ανάλυση σε επίπεδο κοινωνιολογίας του δικαίου υιοθετεί και ο Teubner. Ο Τζ. Γκύρβιτς (Ο G. Gurvitch ( ) Idée du droit social, 1932 Eléments de sociologie juridique,\n30 Ο γάλλος κοινωνιολόγος G. Gurvitch έχει την ίδια θεωρητική αντίληψη με τον Ehrlich, για τον πλουραλισμό από την άποψη της Κοινωνιολογίας του δικαίου. Κάνει έντονη κριτική στο νομικό μονισμό, δηλαδή στην ύπαρξη μόνο του κρατικού θετικού δικαίου. Αποδέχεται ότι στην κοινωνία βρισκόμαστε μπροστά σε ένα φαινόμενο εκτεταμένου νομικού πλουραλισμού, δηλαδή στην ύπαρξη κανόνων δικαίου και εκτός του κρατικού δικαίου, αφού συνυπάρχουν παράλληλα πολλές έννομες τάξεις σε μια εδαφική περιοχή, που ρυθμίζουν τις σχέσεις των προσώπων μιας κοινωνικής ομάδας. Οι έννομες αυτές τάξεις είναι, είτε υπερκείμενες του κράτους, όπως είναι οι Διεθνείς Οργανισμοί, είτε υποκείμενες του Κράτους, όπως είναι τα σωματεία, οι συνδικαλιστικές ενώσεις, κ.α.. Ο Gurvitch δέχεται τρία είδη δικαίου, το κρατικό, το ενδιάμεσο δίκαιο των συμβάσεων και το κοινωνικό δίκαιο, το οποίο εκλαμβάνει ως το αυθόρμητο δίκαιο των συλλογικοτήτων. Επιχειρεί να δημιουργήσει ένα δεσμό μεταξύ θεωρίας και πρακτικής και προχωρεί στην τυπολογία της κοινωνικής πραγματικότητας, χρησιμοποιώντας στην έρευνά του την ποιοτική μέθοδο. Ο Ζ. Καρμπονιέ (Jean Carbonnier, ) Νομική Κοινωνιολογία, 1968 (1978) Flexible droit, 1969 Ο γάλλος αστικολόγος και κοινωνιολόγος του δικαίου, Jean Carbonnier θεωρεί εντελώς διακριτές μεταξύ τους την Κοινωνιολογία του δικαίου και τη νομική επιστήμη. Επιχειρεί μια ακόμη διάκριση μεταξύ Κοινωνιολογίας του δικαίου και Νομικής κοινωνιολογίας. Ο Carbonnier θεωρεί την κοινωνιολογία του δικαίου ως κλάδο της Γενικής 30\n31 Κοινωνιολογίας, η οποία εμφανίζει κάποια αυτονομία που συνδέεται με την ιδιομορφία του νομικού φαινομένου. Για την Κοινωνιολογία του δικαίου, το κανονιστικό φαινόμενο δεν περιορίζεται στο θετικό δίκαιο. Ο Carbonnier υποστηρίζει την ύπαρξη ενός φαινομένου διaκανονιστικότητας που συνδέει τους νομικούς με τους μη νομικούς κανόνες. Έτσι διακρίνει διάφορους τρόπους προσέγγισης του παραπάνω φαινομένου: δίκαιο και μη δίκαιο, δίκαιο και προ-δίκαιο, δίκαιο και υπο-δίκαιο. Στην πρώτη περίπτωση εισάγει το κριτήριο της νομικότητας (juridicité) για να ξεχωρίσει το δίκαιο από το μη δίκαιο. Για τον νομικό κριτήριο νομικότητας είναι η τιμωρία (sanction), ενώ για τον κοινωνιολόγο του δικαίου είναι η απόφανση του δικαστή. Για τον Carbonnier η κατάσταση που χαρακτηρίζει «προ-δίκαιο» (pre-droit) αφορά ένα κοινωνικό κανόνα που μπορεί να μεταβληθεί σε νομικό κανόνα. Οι σχέσεις προ-δικαίου και δικαίου είτε χαρακτηρίζονται από ρήξη είτε εξελίσσονται προοδευτικά. Το υπο-δίκαιο αναφέρεται σε κανόνες που δεν είναι κανόνες δικαίου, αλλά που τους αποδίδουμε υποχρεωτικό χαρακτήρα. Υπάρχει μια συνεχής επικοινωνία μεταξύ του υποδικαίου και του δικαίου. Ιδιαίτερα τον απασχολεί το ζήτημα της αποτελεσματικότητας των νόμων και της διείσδυσής τους στην κοινωνία. Η αποτελεσματικότητα είναι δυνατόν να μετρηθεί ποσοτικά και ποιοτικά: υπάρχει σεβασμός ή παραβίαση των κανόνων; Μια σημαντική έννοια που συναντάται στα κείμενα του για την Κοινωνιολογία του δικαίου είναι η έννοια της ευπλαστότητας/ελαστικότητας των νόμων. Το δίκαιο γίνεται λιγότερο αυστηρό και ετερογενές και βρίσκεται σε μια προσπάθεια μεγαλύτερης αρμονίας με την κοινωνία των ιδιωτών. Τέλος, παρατηρεί ένα φαινόμενο 31\n32 αύξησης των κανόνων δικαίου που ονομάζει «κανονιστικό πληθωρισμό». Με αυτό ασχολήθηκε στη συνέχεια και ο F. Terré. Ο Ρ. Τρέβες (R. Treves, ) - Sociologia del diritto (1987) - Sociologia e socialismo (1990) O R. Treves διατύπωσε την άποψη των δυο Κοινωνιολογιών του δικαίου: αυτής των νομικών και εκείνης των κοινωνιολόγων, οι οποίες αν και διακριτές μεταξύ τους εμφανίζουν συγκλίνοντα στοιχεία. Βασικό αντικείμενο της Κοινωνιολογίας του δικαίου των νομικών αποτελεί η παραγωγή και η εφαρμογή ή μη των κανόνων, τα επαγγέλματα και οι επαγγελματίες στον τομέα του δικαίου, η διοίκηση και η δεοντολογία κ.α. Το μεγάλο ερώτημα είναι ο τρόπος που η κοινωνία βιώνει και εφαρμόζει τους κανόνες που προέρχονται από το νομοθέτη και τις αποφάσεις που απορρέουν από τους δικαστές. Αντίστροφα η Κοινωνιολογία του δικαίου των κοινωνιολόγων επιχειρεί να ερευνήσει τον τρόπο που το δίκαιο πηγάζει από την κοινωνία, ποια λειτουργία έχει και ποιους σκοπούς επιδιώκει. Ο Treves, μολονότι συνέβαλε στη διάδοση της θεωρίας του Kelsen στην Ιταλία, μεταφράζοντας την «Theorie pure du droit» από τα γερμανικά, τη δεκαετία του 30 και διαμορφούμενος σε ένα θεωρητικό περιβάλλον νομικού θετικισμού με επίδραση από την αναλυτική προσέγγιση (Bobbio, Scarοpelli), είναι προσανατολισμένος σε μια κοινωνιολογική προσέγγιση του δικαίου. Όσον αφορά την Κοινωνιολογία του δικαίου, προτείνει ότι δεν υπάρχουν διακριτά όρια, μεταξύ της θεωρητικής και της εφαρμοσμένης Κοινωνιολογίας του δικαίου. Ακόμη, η τελευταία πρέπει να επικοινωνεί με τη θεωρία του δικαίου και τη σύλληψη σε θεωρητικό επίπεδο της κοινωνίας. 32\n33 Ζ. Ντερριντά (J. Derrida, ) - «Force de Loi: Le fondement mystique de l autorité» Το ονομαζόμενο ρεύμα του μεταμοντερνισμού, στο οποίο μεταξύ άλλων (Lyotard, Deleuze, Fish κ.α.) δύναται να ενταχθεί και ο Derrida, χαρακτηρίζει ως κρίση της νεωτερικότητας, την κρίση στη σύγχρονη εποχή. Ασκεί έντονη αμφισβήτηση απέναντι στον ολισμό, υιοθετεί έναν αξιολογικό σχετικισμό και αντιτίθεται στον ορθό Λόγο. Η εποχή της «μετανεωτερικότητας» έχει αλλοιώσει την εικόνα του δικαίου. Οι πολιτικές, κοινωνικές και οικονομικές μεταβολές (παγκοσμιοποίηση, κρίση της έννοιας του κράτους) παράγουν ένα πλουραλιστικό και εύκαμπτο δίκαιο, νέες μορφές απονομής δικαιοσύνης, όπως η διαιτησία, η μεσολάβηση, οι εναλλακτικοί τρόποι επίλυσης των διαφορών συνεχώς εξαπλώνονται, παράλληλα με το παραδοσιακό σύστημα απονομής της δικαιοσύνης. Ειδικότερα ο Derrida, στο κείμενό του «Force de Loi: Le fondement mystique de l autorité», υπογραμμίζει τη ριζοσπαστικότητα του προτάγματος αποδόμησης, το οποίο καταλήγει στην εξομοίωση της «καταγωγής» του δικαίου σε μια μείξη λόγου και δύναμης. Επιχειρεί να σχεδιάσει τη στιγμή της καταγωγής του δικαίου σαν μια «μυστική» θεμελίωση, μια στιγμή «ωριμασμένη στη σιωπή». Αυτή η «ωριμασμένη σιωπή στη βίαιη δομή της θεμελιώδους πράξης» ερμηνεύεται σαν «δύναμη». Σύμφωνα με αυτόν, τόσο η καταγωγή της αρχής όσο και η θεμελίωση του νόμου, στηρίζονται εξ ορισμού στον εαυτό τους, είναι μία βία, χωρίς θεμελίωση. Στη μεταμοντέρνα άποψη για την κοινωνιολογία του δικαίου, κομβικής σημασίας έννοια αποτελεί η αμφισβήτηση της μοναδικότητας του 33\n34 κρατικού δικαίου και η ύπαρξη πολλών δικαϊκών ρυθμίσεων (B. De Sousa Santos, 1988). Ο Μ. Φουκώ (M. Foucault, ) O Foucault σπάνια αναφέρεται άμεσα στο έργο του για το δίκαιο. Αντίθετα ενδιαφέρεται για την ανάλυση της εξουσίας. Την οποία θεωρεί όχι σαν μια συμπαγή έννοια, αλλά σαν «μικρο-εξουσίες» που διαχέονται στο κοινωνικό σώμα. Μόνο σε σχέση με την εξουσία λοιπόν συλλαμβάνει κατά μια άποψη το δίκαιο, ως μια θεσμική μορφή του δικαίου του πιο ισχυρού (F. Eward). Οι αναλύσεις του για την πρώτη παρακάμπτουν κάθε νομικό μοντέλο που κυριαρχεί συνήθως στις μελέτες. Το δίκαιο εκλαμβάνεται σαν ένα σύνολο νομικών πρακτικών, που μπορεί να είναι και κρίσεις. Τοποθετείται περισσότερο δηλαδή από την πλευρά της δικανικής κρίσης και όχι της καταστολής. Επίσης εξετάζει τις έννοιες του κανόνα (νόρμας) σε άμεση σύνδεση με την έννοια της πειθαρχίας, ενός τρόπου εφαρμογής της εξουσίας. Οι πειθαρχίες τον 18 ο και 19 ο αιώνα θα «καθορίσουν έναν κώδικα που δεν αυτός του νόμου, αλλά της δυνατότητας κανονικότητας (ομαλότητας) και αναφέρονται αναγκαία σε ένα θεωρητικό ορίζοντα που δεν θα είναι αυτός του δικαίου αλλά το πεδίο των επιστημών του ανθρώπου, και η νομολογία του θα είναι εκείνη μιας κλινικής γνώσης» (Cours du 14 janvier 1976, DE). Ο κανόνας αντιστοιχεί στην εμφάνιση της βιο-εξουσίας, μιας εξουσίας πάνω στη ζωή και στις μορφές διακυβέρνησης που συνδέονται με αυτήν. Το νομικό πρότυπο της κοινωνίας, μεταξύ του 17 ου και 18 ου αιώνα, υποχωρεί μπροστά σε ένα ιατρικό μοντέλο και βρισκόμαστε στη γέννηση μιας πραγματικής «κοινωνικής ιατρικής», που επεμβαίνει πέρα από τον άρρωστο και την αρρώστια. Η θέση ενός μηχανισμού διαχείρισης των πληθυσμών και 34\n35 η δημιουργία θεσμών διοίκησης, ελέγχου της υγείας, δημογραφίας, υγιεινής, διατροφής κ.α., επιτρέπει το διαχωρισμό σε ολόκληρη την κοινωνία μεταξύ του κανονικού (νορμάλ) και του παθολογικού και του παθολογικού, καθώς και να επιβάλει ένα σύστημα δυνατότητας κανονικότητας των συμπεριφορών και των υπάρξεων, της εργασίας και των συναισθημάτων. Το νορμάλ και το ανορμάλ δεν ταυτίζονται με το θεμιτό και αθέμιτο. «Η νομική σκέψη διακρίνει το θεμιτό από το αθέμιτο, η ιατρική σκέψη το νορμάλ από το ανορμάλ. (Η ιατρική) διαθέτει στον εαυτό της μέσα επανόπρθωσης που δεν είναι ακριβώς μέσα τιμωρίας, αλλά μέσα μετασχηματισμού του ατόμου, μια ολόκληρη τεχνολογία συμπεριφοράς του ανθρώπινου όντος που συνδέεται με αυτό» (Foucault, 1977, DE). Οι επιστημονικές πειθαρχίες, η ανάδυση των βιο-εξουσιών που εφαρμόζονται στα άτομα και στους πληθυσμούς και η εμφάνιση των τεχνολογιών της συμπεριφοράς σχηματίζουν μια απεικόνιση της εξουσίας που χαρακτηρίζει ακόμη την εποχή μας. Το γλίστρημα του δικαίου στην ιατρική απασχολεί πολύ τον Foucault, ο οποίος αναρωτιέται αν υπάρχουν περιθώρια αντίστασης στον κανόνα (στη νόρμα), στην πάλη κατά της ομαλότητας, χωρίς να υποπέσει σε μια αντίληψη ηγεμονική της εξουσίας. Π. Μπουρντιέ (P. Bourdieu, ) - Questions sociologiques, «La force du droit. Εléments pour une sociologie du champ juridique», Actes de la recherche en sciences sociales, no 64, septembre 1986, p O Bourdieu στηρίζει το οικοδόμημα της θεωρίας του, που αφορά και το δίκαιο, στις έννοιες της συμβολικής βίας, της έξης και του νομικού πεδίου. 35\n36 Καταρχάς στις έρευνές του που αναφέρονται στη συμβολική βία, επιχειρεί να μελετήσει τις σχέσεις μεταξύ των προσώπων «configurations de relations», ως σχέσεις κυριαρχίας: κοινωνικής, πολιτικής, οικονομικής, πολιτιστικής ή συμβολικής κυριαρχίας. Το συμβολικό, έννοια που χρησιμοποιείται και από τον Levy-Stauss και τον Lacan, κατά τον Bourdieu είναι το υπόρρητο που μεταφράζεται από πράξεις των οποίων η έννοια δεν είναι άμεσα αντιληπτή σαν κυριαρχία. Τα μέσα που διαθέτουν οι κυρίαρχοι είναι: α) η κατοχή ενός οικονομικού, πολιτικού, κοινωνικού και πολιτιστικού κεφαλαίου. Και η συμβολική βία. Έτσι το δίκαιο εφαρμόζει τη συμβολική βία για να αναγνωριστεί ως τέτοιο. Είναι ένας μηχανισμός κυριαρχίας και οι θεσμοί έχουν ως λειτουργία να αναπαράγουν την κυριαρχία μεταξύ κυρίαρχων και κυριαρχούμενων. Οσον αφορά την έξι, αυτή είναι ένα σύνολο διαρκών προδιαθέσεων που προέρχονται από τις πρακτικές και είναι ενσωματωμένες στα άτομα. Οι πρακτικές είναι τόσο αντικειμενικές όσο και υποκειμενικές. Επιτρέπουν στους δράστες που βρίσκονται σε κυρίαρχη θέση να επιβάλλουν τη συμβολική τους βία. Χρησιμοποιεί τον όρο δράστες για να σηματοδοτήσει ταυτόχρονα την ενεργητική και παθητική ενέργεια των ατόμων. Τα άτομα ενεργούν και είναι ενεργούμενα από άλλους και από τις κοινωνικές δομές. Όταν οι έξεις δεν μπορούν να ρυθμίσουν την κοινωνία, το δίκαιο παίρνει την πρωτοκαθεδρία. Τέλος σχετικά με το νομικό πεδίο, ο Bourdieu θεωρεί ότι η κοινωνία αποτελείται από πεδία που βρίσκονται σε διάδραση αναμεταξύ τους. Αυτά τα πεδία είναι το πολιτικό, το οικονομικό, το κοινωνικό, το πολιτιστικό και το το νομικό πεδίο. Το νομικό πεδίο, όπως κάθε πεδίο, αποτελεί ένα τόπο δομημένο από ένα δίκτυο θέσεων που καταλαμβάνουν οι δράστες και οι θεσμοί, καθώς και μια 36\n37 άνιση διανομή του κεφαλαίου μεταξύ των δραστών. Στο εσωτερικό του νομικού πεδίου οι κυρίαρχοι επιδιώκουν τη διατήρηση των κεφαλαίων τους και οι κυριαρχούμενοι την απόκτηση μιας καλύτερης θέσης. Αποτελείται κυρίως από τους νομικούς, που μονοπωλούν τη γνώση της επιστήμης τους. Εξωτερικά το νομικό πεδίο επιχειρεί να οριοθετήσει τα σύνορά του με τα άλλα πεδία και διαθέτει μια σχετική αυτονομία. Για τον Bourdieu υπάρχει ένας άκρατος «νομικισμός» στις σύγχρονες κοινωνίες που θα πρέπει να προβληματίσει και προτείνει τη διάλυση του νομικού πεδίου στο κοινωνικό. Ο Α.-Ζ Αρνό (Arnaud Α.-J.) Για τον Arnaud, η Κοινωνιολογία του Δικαίου, αφορά στην κοινωνική επιστήμη του νομικού χώρου. Εκλαμβάνει ότι το «νομικό» είναι ευρύτερο του θετικού δικαίου. Έτσι οι νομικοί κανόνες υπερβαίνουν το θετικό δίκαιο, αφού σε αυτούς ανήκουν τόσο κανόνες, που κάποια στιγμή μπορούν να γίνουν κανόνες του θετικού δικαίου, όσο και άλλοι, που υπήρξαν θετικό δίκαιο. Η Κοινωνιολογία του Δικαίου εξετάζει έτσι το νομικό φαινόμενο στην καθολικότητά του και όχι μόνο στη θετική του διάσταση. Οι Φ Περίν και Ζ Κομάϊγ (F. Perrin και J. Commaille) Οι Perrin και Commaille θεωρούν ότι το δίκαιο είναι κοινωνικό φαινόμενο με ιδιαίτερη κανονιστικότητα. Με βάση αυτό το επιχείρημα γράφουν ότι η Κοινωνιολογία του δικαίου έχει δύο πρόσωπα, όπως ο Ιανός: Το ένα βλέπει το εσωτερικό του νομικού συστήματος και το άλλο κοιτάζει έξω, την κοινωνική πραγματικότητα. Έτσι ο κοινωνιολόγος του δικαίου έχει 37\n38 διαφορετικό βλέμμα από το νομικό, δεν παύει όμως να το παίρνει υπόψη του. Οι Φ. Οστ και Βαν ντε Κέρκοβ (F. Ost και Van de Kerchove) Παρεμφερείς απόψεις, με εκείνες των Perrin και Commaille διατυπώνουν και οι Ost και Van de Kerchove. Σύμφωνα με τελευταίους, όταν ο κοινωνιολόγος του δικαίου εξετάζει το δίκαιο «από τα έξω», πρέπει να να ξέρει με πιο τρόπο προσεγγίζουν το δίκαιο «από τα μέσα» οι νομικοί. Η Κοινωνιολογία του δικαίου, λοιπόν, επειδή κινείται στο χώρο της διεπιστημονικότητας του δικαίου, υιοθετεί μια εξωτερική οπτική του νομικού συστήματος, η οποία, όμως, συνεκτιμά την εσωτερική νομική πλευρά του. 38\n39 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 2 ΔΙΚΑΙΟ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΑ Α) Η ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ ΤΟΥ ΔΙΚΑΙΟΥ ΚΑΤΑ ΤΗΝ ΚΟΙΝΩΝΙΟΛΟΓΙΑ ΤΟΥ ΔΙΚΑΙΟΥ Το δίκαιο αποτελεί σύνολο κανόνων που εφαρμόζονται στα άτομα ή σε ολότητες και τηρούνται με απειλή ποινής. Μπορεί να είναι εθιμικής ή νομοθετικής προέλευσης, προφορικό ή γραπτό. Πάντως είναι πανανθρώπινο, καθώς όπου υπάρχει κοινωνία, υπάρχει δίκαιο, «Ubi societas, ubi jus» ((Levy Bruhl). Η άποψη αυτή δεν είναι αναντίρρητη. Μερικοί υποστηρίζουν ότι το δίκαιο δεν εμφανίζεται στις «απλές κοινωνίες» που μελετούνται από τους ανθρωπολόγους, αλλά συνδέεται με την εμφάνιση του Κράτους. Με αυτήν την άποψη δεν θα πρέπει να συγχέεται το γεγονός ότι το δίκαιο μεταβάλλεται στο χρόνο, χωρίς αυτό να σημαίνει ότι συνδέεται άμεσα ή έμμεσα με την έννοια της προόδου. Συγκεκριμένα, για την Κοινωνιολογία του δικαίου, από τη στιγμή που γίνεται το πέρασμα από τη φύση στον πολιτισμό και δημιουργείται η ζωή στην κοινωνία, κάνει την εμφάνισή του το δίκαιο. Παρουσιάζει αρκετή δυσκολία η περιγραφή και κατανόηση αυτού του περάσματος και η επινόηση του δικαίου. Οι Ρωμαίοι που θεμελίωσαν τη νομική, μιλούν για το μύθο της «Χρυσής Εποχής», όπου το δίκαιο δεν είχε γεννηθεί και οι άνθρωποι αγνοούσαν την τιμωρία και τον εξαναγκασμό..» (Ovide, Metamorphoses, I). Ωστόσο η κοινωνική ανθρωπολογία υποστηρίζει ότι η στιγμή της δημιουργίας των πρώτων κανονιστικών κανόνων συμπεριφοράς, που ενδεχομένως δεν ανήκουν στη σφαίρα του δικαίου, αλλά αποτελούν κοινωνικούς κανόνες ή αφορούν άλλες κανονιστικές τάξεις, εγκαινιάζεται με την απαγόρευση της αιμομιξίας, που συναντάται και ισχύει σε όλες τις 39


Κυριάκος Θεοδοσιάδης: Στο ΚΕΣΥ για την ειδικότητα του νοσοκομειακού φαρμακοποιού - Iatropedia\n15 Δεκεμβρίου 2017 | 15:34\nΤο θέμα της θεσμοθέτησης της ειδικότητας του νοσοκομειακού φαρμακοποιού συζητήθηκε στην σημερινή συνεδρίαση της Ολομέλειας του ΚΕΣΥ. Τον Πανελλήνιο Φαρμακευτικό Σύλλογο εκπροσώπησε ως κεντρικός εισηγητής ο πρόεδρος, Κυριάκος Θεοδοσιάδης, ενώ παρέστη το τακτικό μέλος και αντιπρόεδρος του ΠΦΣ, Θανάσης Παπαθανάσης.\nTags: ΚΕΣΥ, ΚΥΡΙΑΚΟΣ ΘΕΟΔΟΣΙΑΔΗΣ, ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΑΚΟΙ ΦΑΡΜΑΚΟΠΟΙΟΙ, ΠΦΣ


Απίθανες Black Friday προσφορές από την JBL που θα την "ακούσετε" | Cool Home\nΒΡΙΣΚΕΣΑΙ ΕΔΩ:COOLHOME»Συσκευές»Απίθανες Black Friday προσφορές από την JBL που θα την «ακούσετε»\nΑπίθανες Black Friday προσφορές από την JBL που θα την «ακούσετε»\nΑΠΟ Χριστίνα Κιτσάτη στις\t 27 Νοεμβρίου 2020 Συσκευές\nΗ JBL κάνει τις δικές της προσφορές, με αφορμή τη BLACK FRIDAY, φέρνοντας στην αγορά τις καλύτερες τιμές για τα ξεχωριστά προϊόντα της. Φορητά ηχεία, ακουστικά και όχι μόνο πιο οικονομικά από ποτέ. Όλη η γκάμα της εταιρείας σάς περιμένει για μία νέα αγορά που θα σας κάνει να ακούσετε δυνατά την αγαπημένη σας μουσική, ταινίες κ.ά.\nBlack Friday τιμή 179€ (από 299€)\nΈως 15 ώρες μουσικής αυτονομίας\nΕντελώς αδιάβροχο (βαθμίδα IPX7)\nΧρώματα: Black, Blue, Green, Red, Squad,\nBlack Friday τιμή 99,95€ (από 199€)\n24 ώρες αυτονομίας στη λειτουργία Bluetooth (15 ώρες αυτονομίας σε λειτουργία ANC)\nΣυνολικός απαιτούμενος χρόνος για επαναφόρτιση: 2 ώρες\nΑυτόματη εναλλαγή σύνδεσης μεταξύ των συσκευών\nΣτέκα κεφαλής με comfort-fit ύφασμα\nΠλήκτρο ελέγχου με υφασμάτινο καλώδιο Siri/Google Now\nBlack Friday τιμή 89,95€ (από 149€)\nΛειτουργίες Ambient Aware & Talk Thru\nEύκολη πρόσβαση στο Voice Assistant\n20 ώρες μουσικής αυτονομίας\nCool Design ακόμη και όταν δεν τα φοράς\nΕργονομικός σχεδιασμός στα ear tips\nΑπορροφούν τον ιδρώτα και το νερό\nΖήστε το παιχνίδι με το JBL QuantumSURROUND\nΜπείτε στο κέντρο του παιχνιδιού με την υπογραφή JBL QuantumSOUND\nΠαίξτε ακόμα περισσότερο με άνεση\nΑκουστείτε με το μικρόφωνο κατεύθυνσης εστίασης φωνής\nΕναλλαγή μεταξύ όλων των αγαπημένων σας πλατφορμών\nΦιλικό προς το χρήστη λογισμικό\nBAR 9.1 True Wireless\nBlack Friday τιμή 699€ (από 999€)\nΗ Ultimate εμπειρία ήχου 3D\nΠραγματικός ήχος surround μέσα σε ένα δευτερόλεπτο\n820W Ισχύς εξόδου\nΣυναρπαστικό μπάσο Έλεγχος Ultra HD 4K με Dolby Vision\nChromecast και AirPlay 2 ενσωματωμένα\nΑσύρματη σύνδεση με Bluetooth\nΑποσπώμενα ηχεία που πηγαίνουν οπουδήποτε\nBlack Friday τιμή 799,00€ (από 999€)\nΒραχιολάκι Air Gesture\nΕίσοδος για κιθάρα και μικρόφωνο\nPlayback από USB\nΤεχνολογία TWS και έξοδος RCA\nUSB για φόρτιση εξωτερικών συσκευών\nΠΡΟΗΓΟΥΜΕΝΟ ΑΡΘΡΟΜεγάλες Χριστουγεννιάτικες Προσφορές στα LEROY MERLIN!\nΕΠΟΜΕΝΟ ΑΡΘΡΟ 4 Απλοί τρόποι να κάνεις το σπίτι σου πιο «χουχουλιάρικο»


(P/B) TRANSCRIPTION / ATKINSON KATE\nΚωδ. Πολιτείας: 1046-0035\nTen years later, now a producer at the BBC, Juliet is unexpectedly confronted by figures from her past.\nA different war is being fought now, on a different battleground, but Juliet finds herself once more under threat. A bill of reckoning is due, and she finally begins to realize that there is no action without consequence.\nTranscription is a work of rare depth and texture, a bravura modern novel of extraordinary power, wit and empathy. It is a triumphant work of fiction from one of this country's most exceptional writers. (From the publisher)\nΣυγγραφέας/Δημιουργός (Ελληνικά) ΑΤΚΙΝΣΟΝ ΚΕΙΤ\nΚωδικός Πολιτείας 1046-0035\nΤΙ ΩΡΑΙΟ ΠΛΙΑΤΣΙΚΟ!\nΟ ΚΙΤΡΙΝΟΣ ΠΥΡΓΟΣ\n€7.42 €3.71\t (-50%)\nΤΟ ΣΠΙΤΙ ΜΕ ΤΙΣ ΡΟΔΙΕΣ\n€10.60 €5.30\t (-50%)\nΟ ΖΟΦΕΡΟΣ ΟΙΚΟΣ (ΔΙΤΟΜΟ)\n€42.79 €29.95\t (-30%)\nΜΕΡΕΣ ΤΗΣ ΒΙΡΜΑΝΙΑΣ\n€12.72 €6.36\t (-50%)\nCARL BARKS, ΟΙ ΕΠΙΓΟΝΟΙ\nΓΗ - Ο ΑΠΟΛΥΤΟΣ ΕΙΚΟΝΟΓΡΑΦΗΜΕΝΟΣ ΟΔΗΓΟΣ\nΦΙΔΑΚΙ ΚΑΙ ΓΚΡΙΝΙΑΡΗΣ\nDD5: SPELLBOOK CLERIC DECK


Γραμμή ζωής με ελικόπτερο της Πυροσβεστικής | AndriakiPress\nΓραμμή ζωής με ελικόπτερο της Πυροσβεστικής\nΜε ελικόπτερο της Πυροσβεστικής μεταφέρεται τελικά στην Αθήνα συμπατριώτης μας, που υπέστη εγκεφαλικό επεισόδιο κατά την διάρκεια εργασιών στο κτήμα του (μάζεμα ελιάς).\nΤο περιστατικό συνέβη σήμερα 31.10 2017 στο Απροβάτο και με φροντίδα συντοπίτη μας πυροσβέστη /γνώστη Α’ Βοηθειών εκλήθη το ασθενοφόρο από το Κ.Υ. Άνδρου το οποίο παρέλαβε τον ασθενή, τον μετέφερε στο Κέντρο, όπου διαπιστώθηκε η κατάστασή του. Επειδή το τοπικό δρομολόγιο των F/B καθυστερεί, το ελικόπτερο του ΕΚΑΒ βρίσκεται σε άλλη αποστολή, ανέλαβε η Πυροσβεστική, να καλέσει υπηρεσιακό ελικόπτερο λόγω του κατεπείγοντος της κατάστασης του ασθενούς.\nΆλλη μια ανθρώπινη στιγμή και μια εικόνα της κοινωνικής διάστασης του επαγγέλματος του Πυροσβέστη έρχεται στο προσκήνιο, μαζί με την θλιβερή εικόνα της απομόνωσης που σε πολλές περιπτώσεις βιώνει η νησιωτική χώρα.\nΕυχόμαστε το καλύτερο για τον συμπατριώτη μας, καλή ανάρρωση και περαστικά.


- Εικόνα του St. Eugene Golf Resort & Casino, Cranbrook - TripAdvisor\n- Εικόνα του St. Eugene Golf Resort & Casino, Cranbrook\nΑναζήτηση Καναδάς›Βρετανική Κολούμπια›Kootenay Rockies›Cranbrook›Cranbrook Ξενοδοχεία›St. Eugene Golf Resort & Casino Εικόνες\nαπό St. Eugene Golf Resort & Casino\nΝο 2 από 17 ξενοδοχεία για: Cranbrook Πιστοποιητικό διάκρισης Ιστοσελίδα ξενοδοχείου\n7777 Mission Rd, Cranbrook, Βρετανική Κολούμπια V1C 7E5, Καναδάς 720 κριτικές | Με κατάταξη στο Νο 2 από 17 Δείτε παρακάτω το όνομα και τη διεύθυνση αυτής της επιχείρησης στην τοπική γλώσσα – θα σας βοηθήσουν όσο είστε εκεί (Cranbrook)\nΤοπική ονομασία St. Eugene Golf Resort & Casino\nΤοπική διεύθυνση 7777 Mission Rd, V1C 7E5\nΟδηγίες Εκτύπωση 7777 Mission Rd, Cranbrook, Βρετανική Κολούμπια V1C 7E5, Καναδάς Προσθέστε ημερομηνίες για να βρείτε τις καλύτερες τιμές Με την υποστήριξη του Οι καλύτερες τιμές για:1 δωμάτιο Άφιξη - Αναχώρηση\n“Great Gem near Cranbrook”\t20/05/2017\nΠερισσότερα Σας βοήθησε; Ευχαριστούμε, ymir Αναφορά St. Eugene Golf Resort & Casino: Έχετε πάει; Μοιραστείτε τις εμπειρίες σας!\nΠροσθήκη φωτογραφίας Δείτε και τις 720 κριτικές για το St. Eugene Golf Resort &... Δείτε παρόμοια ξενοδοχεία Best Western Cranbrook Hotel 307 ΚριτικέςΠροβολή τιμών 7.1 χλμ Days Inn Cranbrook 215 ΚριτικέςΠροβολή τιμών 7.5 χλμ Trickle Creek Lodge 351 ΚριτικέςΠροβολή τιμών 21.3 χλμ Cranbrook: Δείτε όλα τα ξενοδοχεία Πληροφορίες για εμάς


Συνδεσμολογία καλωδίων ρεύματος | Audio Video Club Greece\nΣυνδεσμολογία καλωδίων ρεύματος\nStart date 5 July 2006\nΚανένα απο τα μηχανήματά μου ΔΕΝ έχει τριπολικό βύσμα IEC. Δηλαδή δεν έχουν γείωση.\nΣκέφτομαι να αντικαταστήσω τα καλώδια ρευματος με κάποια άλλα θωρακισμένα, φθηνά (κάτι σε supra) τα οποία αποτελούνται απο τρεις αγωγούς. Αφού τα μηχανήματα δεν έχουν γείωση, τι θα κάνω τον τρίτο αγωγό του καλωδίου? Θα τον συνδέσω στην πρίζα? Δηλαδή, απο την πλευρά του ΙEC θα είναι συνδεδεμένοι δυο αγωγοί και απο την πλευρά της πρίζας θα είναι τρεις? Εχει κάποια επίπτωση? Και γιατί να πάρω κάποια ακριβά IEC απο την στιγμή που δεν θα τα αξιοποιώ πλήρως? Υπάρχει κάποια άλλη πρόταση?\nΠρος το παρόν, δεν σκέφτομαι να ανοίξω τα μηχανήματα και να περάσω γείωση. Είναι ακόμη στην εγγύηση και θα ήθελα να το αποφύγω.\nΠαρακαλώ να μεταφερθεί το μήνυμα στην κατάλληλη κατηγορία (μήπως DIY?) σε περίπτωση αναντιστοιχίας με την συγκεκριμένη.\nΕφόσον το μηχάνημα δεν έχει γείωση, σημαίνει ότι δεν πρέπει να έχει.\nΑυτό που έχω διαπιστώσει από την ενασχόλησή μου με τα...ρεύματα, είναι ότι τον καλύτερο ήχο (όχι μόνο σε ότι αφορά προβλήματα από βόμβους, αλλά και σε ποιότητα ήχου) τον πήρα όταν είχα μόνο μια γείωση για όλο το σύστημα.\nΠραγματικά, μερικές φορές είναι να απορείς για το πόσο ρόλο παίζουν μερικά απλά πράγματα. Σε πιάνει τρέλλα και σε κάνει να μη θες να ασχοληθείς άλλο!\nΣυνήθως αφήνω τη γείωση για το πιο ρευματοφάγο μηχάνημα, δηλαδή τους τελικούς ενισχυτές.\nΑν έχεις καλώδια με γείωση τότε μπορείς να συνδέσεις το καλώδιο της γείωσης με το μπλεντάζ (αν υπάρχει) και να συνδέσεις τη γείωση από τη πλευρά του ρευματολήπτη.\nΈτσι θα γειώνεις τα όποια παράσιτα που πιθανό να λαμβάνει το καλώδιο, ιδίως αν ζεις μέσα σε πόλη.\nΑλλά δε θέλει άγχος, μπορείς να ψάξεις για πιο σημαντικά προβλήματα που πιθανό να έχεις στο σύστημα.\nΜε την ευκαιρία θέλω να ρωτήσω και εγώ κάτι σχετικό αν μου το επιτρέπει ο φίλος longbow (ωραίο όνομα με την ευκαιρία).\nΧρησιμοποιώ έναν σταθεροποιητή ρεύματος (μην φαντάζεστε κανένα εξωτικό μηχάνημα, ενάν απλό (120€) των 1000W ο οποίος από 180 έως 260 V βγάζει 220 V +/- 5%.\nΗ τροφοδοσία του με ρεύμα γίνεται με τριπολικό βύσμα αλλά στις εξόδους του τα βύσματα είναι διπολικά.\n2 από τις συσκευές μου που παίρνον ρευμα από τον σταθεροποιητή έχουν τριπολικό βύσμα IEC. Έχουν πρόβλημα οι 2 αυτές συσκευές (ευτυχώς είναι ένα dvd player το οποίο χρησιμοποιώ σπάνια και ένα κασσετόφωνο το οποίο έχω να χρησιμοποιήσω χρόνια)?\nΚάποιος φίλος μου είπε να τον βγάλω εντελώς τον σταθεροποιητή από τα μηχανήματα με την αιτιολογία ότι αυτές οι συσκευές επειδή είναι βιομηχανικού τύπου περισσότερο κακό κάνουν παρά καλό στο τελικό αποτέλεσμα και ότι είναι καλές για ψυγεία πλυντήρια κουζίνες αλλά όχι για hi-fi. Έχετε κάποια άποψη για αυτό?\nkostas k said:\nΠαρακαλώ, ελεύθερα. Εχει ενδιαφέρον αυτό που ρωτάς. BTW, longbow ονομάζεται ενα σύστημα των Apache.Oχι των ινδιάνων, αλλά των ελικοπτέρων.:violent-smiley-030:\nΑπάντηση: Re: Συνδεσμολογία καλωδίων ρεύματος\nKosta ego exo auto tis fotografias edo kai 2 xronia peripou,basizetai se ena kykloma elenxou me reledes kai analoga me tin tash eisodou(DEH) 150V-280V\nalazei speires ston metasxhmatisth kai dinei 220V eksodo.\nkata thn prosopikh mou apopsi einai protimotero na katastrafi o sta8eropoihths\napo kapoia ypertash para oi ypolipes syskeues.\nto 1KVA h ta 2KVA den mou fenontai gia biomhxanikou typou regulatators\nΧρησιμοποιώ έναν σταθεροποιητή ρεύματος (μην φαντάζεστε κανένα εξωτικό μηχάνημα, ενάν απλό (120 ) των 1000W ο οποίος από 180 έως 260 V βγάζει 220 V +/- 5%.\n87.6 KB · Views: 71\nΟλα τα μηχανήματα πρέπει να γειώνονται σε συνδεσμολογία αστέρα.\nΟι γειώσεις δια μέσου των ιnterconnects δεν παρέχουν την καλύτερη δυνατή ασφάλεια.\nΣτον παράδεισο όλα τα μηχανήματα είναι αγείωτα, λογικό δεν είναι ?


ΤΟ ΚΡΙΜΑ ΤΟΥ ΣΤΡΑΤΙΩΤΗ – ΑΛΚΜΑΝ\nPosted on 22 Σεπτεμβρίου, 2011 by Αλκμάν\nΠοιος να΄ταν ανάμεσα σ όλους αυτούς...\nΤο μολύβι βαραίνει στα δάκτυλά μου, πως να πω αυτήν την ιστορία; Ο φίλος μου ήταν περίεργος, sui generis τον χαρακτήριζαν πολλοί- δεν θα θελε άραγε; Αν βρισκόταν εδώ, χωρίς αμφιβολία θα γινόταν Τούρκος, αλλά είναι τόσο απόμακρος πια. Δεν θα τον ένοιαζε αν παρέλειπα το αληθινό του όνομα νομίζω – δεν πίστευε σε υπερβάσεις και η αιωνιότητα ήταν γι αυτόν, μια πομφόλυγα, που σκάει στον αγέρα.\nΑς πάμε λοιπόν στο κρεβάτι του, που μετρούσε τις ώρες όπως κάποτε σ΄εκείνα τ αξέχαστα χρόνια (του στρατού) τις μέρες. Λένε πως οι φιλίες στις δύσκολες περιόδους της ζωής είναι αιώνιες, δεν είναι ψέματα. Μετον Βασίλη Κ. γνωριστήκαμε στο 711 τάγμα Μηχανικού, και για 45 χρόνια και βάλε είμαστε αχώριστοι. Φταίει και η εντοπιότητα, η επαγγελματική συνάφεια και άλλα πολλά. Όμως είμαστε συνεταίροι 45 έτη, μοιράσαμε στα δυο το ψωμι μας, ποτέ δεν έγινε μια παρεξήγηση ή καυγάς δεν ακούστηκε πικρή κουβέντα. Κι ας ήταν δύσκολοι (όπως πάντα) οι καιροί για ανθρώπους χωρίς περιουσία ή κάποια εισοδήματα. Όταν η καταραμένη αρρώστια τον κτύπησε ανελέητα, δεν παραπονέθηκε, δεν είπε «γιατί συνέβη σε μένα» την αντιμετώπισε σαν μια κακοτυχία, έπαιζε και λίγο προπό και αγόραζε και που και που επιλεκτικά λίγες μετοχές – με ότι περίσσευμα είχε – ήξερε δηλαδή από τζόγο και τύχη, και βέβαια και στις γιορτές η πόκα, ήταν ε΄να αναπόφευκτο και αγαπημένο παιγνίδι, που δεν απέδιδε κάποιας σημασίας κέρδη -αλλά δοκίμαζε την κακοτυχία του καθενός. Η βάρβαρη επέλαση του κακοήθους όγκου, ούτε φάνηκε πουθενά ούτε την κατάλαβε. Όταν έφτασε στα διαγνωστικά κέντρα, ήταν αργά. Ούτε η χημεία ούτε οι ακτινοβολίες ήταν χρήσιμες, ήταν αυτήν τη φορά τυχερός (έτσι θα σκέφτηκε). Πολύ γρήγορα αντιλήφθηκε τι συμβαίνει, την ανήκεστη βλάβη . Ζήτησε να τον αφήσουν ήσυχο όλοι, στο κρεβάτι μιας επαρχιακής κλινικής, ενός οίκου ευγηρίας δηλαδή. Τα παιδιά του ζούσαν σε άλλες πόλεις, τον είδαν και απήλθαν, η σύζυγος χωρίς ιδιαίτερη επιμονή αποδέχθηκε την επιθυμία του, να έρχεται μια φορά κάθε Δευτέρα (νομίζω ότι αυτός προγραμμάτιζε τι θα γίνει).Οι φίλοι, είχε αρκετούς, σεβάστηκαν απολύτως την θέλησή του, παρακολουθούσαμε, βρίσκαμε τρόπους, πολύ στενά και καθημερινά την κατάστασή του. Επειδή ήμουν ο στενότερος άνθρωπός του (έτσι εκτιμούσα, γιατί δεν υπήρχαν αισθηματολογίες ούτε στοιχεία που να το αποδεικνύουν) επισκεπτόμουν την κλινική του πολύ πρωί το πρωί και πάντα το βράδυ πριν τελειώσουν οι επισκέψεις, για να με ενημερώσουν οι γιατροί και οι νοσοκόμες. Όταν την Παρασκευή 23.5.2…. μου τηλεφώνησε,κακόβαλα. Όταν τον είδα καθισμένο στο κρεβάτι του, «πήγε η καρδιά στον τόπο της» , όπως λένε. Ήταν, φαινόταν, καλά και τα μάτια του έδειχναν κάπως εύθυμη διάθεση. Μετά τις απαραίτητες(ακόμα και γι αυτόν) διαχύσεις, κάθισα δίπλα του. Άρχισε να μιλάει σιγά και καθαρά:\nτο σχέδιο πλησιάζει την αίσθηση εκείνης της εποχής (του Σπύρου Ζ. 2002)\nΣε φώναξα, γιατί νομίζω ότι τελειώνει ο χρόνος . Έμεινα μόνος πολύ, σκέφτηκα κατ΄ ανάγκην – δεν έκανα απολογισμούς ούτε καταγραφές του παρελθόντος. Συλλογίστηκα ότι μ΄ αρέσει, “ταξίδεψα” σε μέρη που δεν θα πήγαινα ποτέ. Πέρασα αρκετά καλά κατάμονος, γιατί είχε φύγει πια κάθε υποχρέωση κάθε ανάγκη των άλλων (παιδιών σκυλιών συζύγων ). Και όλες οι δικές μου ανάγκες είχαν απολύτως συρρικνωθεί. Ελάχιστη τροφή, σταγόνες υγρών και το απαραίτητο οξυγόνο. Ένοιωθα πως εξόδευα λίγο, δεν σπαταλούσα πια πόρους της οικουμένης, οικολογική αντιμετώπιση – πρώτη φορά τόσο αποδοτική. Μα κάποια στιγμή μια ιδέα πολύ σημαντική κόλλησε το μυαλό μου. Και κάθε άλλη σκέψη υποχώρησε κάθε εικόνα θάμπωσε, κάθε ανάμνηση έγινε ασήμαντη λεπτομέρεια. Μια υπόθεση κλεισμένη χρόνια βαθιά μέσα μου, άνοιξε. Μα γίνεται να γυρίζει ο χρόνος πίσω; Δεν υπάρχει παραγραφή; Η μνήμη που όλα τα σβήνει γιατί εδώ έδειξε αβελτηρία; Μια συγκινητική ύπαρξη που πριν από 44 χρόνια είχε μπει στη ζωή μου, ξαναρχόταν- το ίδιο συμπαθητική, ερωτική και ακαταμάχητη. Απερίγραπτα προσφερόμενη, καθόλου υπολογιστική, τελείως ανιδιοτελής, αγνότατη και αθώα και τέλεια. Τα χαρακτηριστικά της δεν είχαν την ακρίβεια της φωτογραφίας, μα της ζωγραφικής των ιμπεσιονιστών του 19ου αιώνα, πορτραίτο αισθητικής και καθόλου αγοραίας αξίας. Μα κάθε στιγμή που πέρασε ζωντάνευε, ενώ όλες οι άλλες τυπικά καθοριστικότερες έχουν εξαφανισθεί. Όλα άλλαξαν πέρσι το καλοκαίρι…σταμάτησε αποκαμωμένος.\nΤου πρόσφερα λίγο νερό, τον άφησα να συνέλθει πριν ρωτήσω: τι έγινε λοιπόν πέρσι;\nΗ μνήμη έσβηνε τα περιγράμματα, σαν πίνακας των ιμπρεσιονιστών(εδώ έργο του Ρενουάρ)\nΠέρασε ώρα, αφού συνήλθε, απάντησε αρκετά ζωηρά.\n-Με ξέρεις αρκετά, δεν είμαι άνθρωπος των αναμνήσεων και του παρελθόντος, ποτέ δεν κόλλησα σε υποθέσεις χθεσινές , ακόμα και στην πολιτική, που περάσαμε και μαζί πολλές αλλαγές και πολύ τραυματικές εμπειρίες. Έχω μια αίσθηση της τρέχουσας πραγματικότητας, που είναι η μόνη που επηρεάζει τις σκέψεις και τις πράξεις μου. Εν τούτοις κάποιες περιστάσεις μας γυρίζουν πίσω, κι αυτό συνέβη όταν πριν ένα χρόνο, επισκέφθηκα την Βορειοελλαδίτικη πόλη …., λόγω ενός συνεδρίου επιστημονικού, της ειδικότητάς μου. Ήταν η τρίτη (και σημαδιακή)φορά, που βρισκόμουν σ αυτόν τον απόμερο (για μένα) τόπο. Τις δυο φορές πριν χρόνια, ήμουν πολύ νεώτερος και πιο ζωηρά ενδιαφερόμενος για συζητήσεις και «επιστημονικά»συμπεράσματα. Σαν τακτικός και καλός μαθητής άκουγα και κρατούσα σημειώσεις. Όμως τώρα, δεν είχα ούτε αφέλεια, ούτε περιέργεια και μεγάλο ενδιαφέρον. Γρήγορα άρχισα να πλήττω, μπορούσα να προβλέψω με ακρίβεια τι θα έλεγε ο κάθε ομιλητής, τις σχοινοτενείς (ασήμαντες) ανακοινώσεις και τα απολύτως αφερέγγυα συμπεράσματα. Έτσι ενώ τις στις άλλες επισκέψεις μου αναζήτησα και δεν βρήκα τον παλιόφιλο του στρατού Λάκη Σ. τώρα δεν αρκέστηκα στον τηλεφωνικό κατάλογο και το δικηγορικό σύλλογο. Στο ξενοδοχείο είχα όλον το χρόνο να κάνω πιο συστηματική έρευνα. Έψαξα και στην Αθήνα, εκεί είναι πιο σταθερά τα πρόσωπα και οι καταστάσεις. Κι έμαθα μετά από πολύ χρόνο και χρήμα(υπεραστικά τηλέφωνα). Πρώτον, ο «Λάκης» δεν ήταν από τα Νίκος, Μιχάλης, Αποστόλης Μανόλης, όπως τελείως φυσικά είχα υποθέσει, αλλά από το Αλέξανδρος(!). Και δεν ήταν δικηγόρος αφού δεν τέλειωσε ποτέ την σχολή του, αλλά εκτελωνιστής. Τον βρήκα από τον ΟΤΕ αμέσως και συναντηθήκαμε το βράδυ στο σπίτι του. Ήταν ίδιος κι απαράλλακτος,παρά τα γκρίζα και λίγα μαλλιά και τα κουρασμένα μάτια. Εύσωμος , πληθωρικός, ανοικτός και ευπροσήγορος, ένα είδος διανοούμενου με στοιχεία Ζορμπά. Μιλήσαμε ώρες, ότι τότε δεν είχε λεχθεί τώρα δεν που δεν είχε σημασία, μπορούσε να εκτεθεί χωρίς πρόβλημα. Είχε κάνει έναν γάμο και παιδιά μα δεν άντεξε την πολλή συνάφεια, μόνος του αισθανόταν καλύτερα. Το ευρύχωρο διαμέρισμά του έδειχνε άνθρωπο τακτικό και μεγάλης αισθητικής καλλιέργειας και υψηλού γούστου. Διέγραψε( εξέθεσε) τη ζωή του με δυο λόγια. Ήταν τέκνο δυο φοιτητών της Αρχιτεκτονικής στα χρόνια της Κατοχής. Δεν νομιμοποιήθηκε με γάμο, λόγω των αγεφύρωτων αντιθέσεων των οικογενειών των γονιών του – που ήταν σε αντίθτες παρατάξεις. Το έστειλαν στην Αθήνα το μωρό, να το μεγαλώσουν στενοί συγγενείς. Ανώνυμο το βρέφος, το φώναζαν Λάκη, έφτασε στο Δημοτικό με το όνομα των ”αναδόχων”, μα όταν έπρεπε να πάει στο Γυμνάσιο, χρειαζόταν πιστοποιητικό πια γέννησης και στοιχεία γονέων και όνομα και επίθετο. Αναγκάστηκαν οι φυσικοί γονείς να πάνε στην Αθήνα και να κάνουν θρησκευτικό γάμο, να βαφτίσουν το τέκνο τους και να διαζευχθούν αμέσως. Το παιδί έμεινε στους προσωρινούς “γονείς” κι όταν εκτραχύνθηκαν τα πράγματα και συνελήφθησαν και εξορίσθηκαν και οι δυο, ο μικρός με το νέο όνομα Αλέξανδρος Σ., κατέληξε στη φυσική μάνα του στην επαρχιακή πόλη, κι έμεινε πια μαζί της σαν ανηψάκι της. Με εντυπωσίασε η διήγησή του, που εξηγούσε και κάπως τον αυθόρμητο θυελλώδη χαρακτήρα του, την απόλυτη προσήλωση σε ιδέες και πολιτικά κόμματα, την δυσκολία συγκατοίκησης. Την επομένη σε ένα ουζερί εξαιρετικό, συζητήσαμε για πολλά, δεν διαφωνούσαμε όπως παλιά, σε τίποτα. Δεν υπολόγιζε το ζάχαρο και την ευαίσθητη καρδιά του, απολαύσαμε τους νοστιμότερους ( και χειρότερους για την υγεία μας) μεζέδες και τα βαρύτερα (εκλεκτότερα) ούζα της περιοχής. Όταν αποχαιρετηθήκαμε για τελευταία φορά, μου είπε χωρίς καμιάν επιφύλαξη: «Θέλω (πρέπει)να σου ζητήσω συγνώμη». Απομακρυνθήκαμε γρήγορα, οι λέξεις έμειναν στον αγέρα : «Θέλω να σου ζητήσω συγνώμη»…\nΟ καθοδηγητής του λόχου, τα ανθρώπινα δικαιώμτα, δεν έιχαν εδώ καμιά τύχη(από στρατιωτικό ημερολόγιο)\nΣτο αεροπλάνο, ζωντάνευαν παλιές ιστορίες, γύριζα ήθελα δεν ήθελα, 44 χρόνια πίσω. Στρατιώτης στα δίσεκτα χρόνια, ο πιο κακοχυμένος της Βόρειας Ελλάδας, τριγύριζα σαν φάντασμά χωρια και στρατόπαιδα. Χαρακτηρισμένος Γ΄ κατηγορίας (1)μα καθόλου κακόκεφος, με όλα τα προβλήματα (κι ένα αχυροστρωμα)στην πλάτη μου έψαχνα κάποια γωνιά ν΄ αράξω. Όταν πέρασα από την επαρχιακή μεγαλούπολη του Λάκη Σ., χάζευα στην αγορά όταν τον είδα δίπλα μου. Δεν γνωριζόμαστε, εγώ τον ήξερα σαν αγορητή σε πανελλήνιες φοιτιτικές συνελεύσεις. Του άγγιξα τον ώμο, : «είσαι ο Λάκης …;» Γύρισε και με παρατήρησε, ποιος είσαι;\n» μα ο Τάδε» έχουμε έναν κοινό φίλο τον Τάκη Δ..\nΤα μάτια του τρεμόπαιξαν, με κοιταξε με συμπάθεια, κατάλαβε , ένας χρωματισμένος(2) ακόμα φαντάρος, ήθελε βοήθεια.\nΓίναμε αυτομάτως φίλοι, γιατί αυτός ήταν που πρόσφερε αφειδώλευτη αγάπη και συμπάθεια. Με φιλοξένησε σπίτι του, με τάισε με κοίμησε με έντυσε με έβγαλε στην αγορά. Μια ηλικιωμένη κυρία στο σαλόνι του , μας ετοίμαζε Λουκούλια γεύματα, εκεί είδα πρώτη φορά το πιάτο που έμοιαζε πιατέλα, που σε χόρταινε πριν δοκιμάσεις. Όταν συνδέθηκα στενά με την Σούλα Σ. – πως Έγινε αυτό στις δύσκολες συνθήκες, άγνωστο – απομακρυνθηκα από το σπίτι του, ‘ομως του έδωσα την διεύθυνση, μήπως παραστεί ανάγκη να με ειδοποιήσει για κάτι έκτακτο. Η Σούλα ήταν το θαύμα για τον κακοτερένιο στρατιώτη της Βόρειας Ελλάδας, μια κοπέλα καλλιεργημένη και αισθαντική, συγκινήθηκε από το αναρχοαυτόνομο σκαθάρι, με τις στραβές αρβύλες και το μεγάλο σαν τηγάνι μπερέ. Υπήρξε έρωτας; δεν το σκεφτόμουν, ανώριμος για αισθηματικές σχέσεις, μπήκα χωρίς (ως συνήθως) να σκεφτώ. Μα δεν κράτησα αποστάσεις κι επιφυλάξεις, ούτε σχεδίασa το μέλλον(αυτό δεν θα το επιχειρούσα και ποτέ στη ζωή μου). Δυο ;aνθρωποι που συναντήθηκαn σε μιαν άκρη της γης,χωρίς κοινούς φίλους ή συγγενείς ή γνωστούς έστω-που ποτέ δεν είχαν κανέναν δίπλα τους (μόνο ο Λάκης ήξερε τη διεύθυνση) αγαπήθηκαν, ενώθηκαν, έζησαν σαν ιδανικό ζευγάρι. Κι ανακάλυψαν δρόμους των αισθημάτων και του σώματος, μακριά από τους τύπους τις συνήθειες, την κοινωνική πρακτική, την γνώμη των άλλων – τους συγγενεις και τους φίλους. Στους καιρούς των Δεινοσαύρων, στους οργισμένους χρόνους- όταν το μέλλον ήταν κατάμαυρο και κανείς δεν μιλούσε για το αύριο, δυο ανθρώπινα πλάσματα, συναντήθηκαν, βρήκαν επαφή, συνάφεια, ενότητα κι όταν προχώρησαν ταυτίσθηκαν- πέτυχαν ότι σε ομαλές συνθήκες μοιάζει ακατόρθωτο.\nΉμουν στρατιώτης δεν καταλάβαινα, ένοιωθα μόνο. Κι όταν εφτασε το πλήρωμα του χρόνου, όταν η θητεία του τέλειωσε, εγκατέλειψα χωρίς κουβέντα, χωρίς γράμμα, τη Σουλα Σ..\nΉξερα ότι δεν μπορώ να γλυτώσω, από τη μέγγενη του καθεστώτος, ότι κι εγώ θα πλήρωνα το μερίδιο μου στο λογαριασμό της βίας. Και έγινε ότι περίμενα (κι έτρεμα) και δεν άργησα να ξεχάσω τη Σούλα και τη σχέση μου. Νόμιζα, γιατί δεν κατανοούσα και πολλά, ότι οι εξωτερικές πιέσεις και ταλαιπωρίες, εξισώνονται με τις εσωτερικές, ότι η ιστορική αναγκαιότητα καθορίζει τα πάντα. Τυφλός, θ’ αργήσω ν’ ανοιξω τα μάτια. Έζησα μακριά, (ξανα)ερωτεύτηκα και παντρεύτηκα – αλήθεια χωρίς να πολυσκεφτώ – κι όταν μεεπισκέφτηκε η Σούλα Σ. την αντιμετώπισα σαν άγνωστη, σαν ξένη. Συγκράτησα όμως μια της κουβέντα,» ο φίλος σου ο Λάκης, δεν ήταν εν τάξει, δεν φέρθηκε καλά». Δεν ρώτησα δεν ζήτησα διευκρίνιση- έπρεπε να τελειώνω «μ αυτήν».\nΗ κουβέντα του φίλου μου, επιβεβαίωνε τις – σκεπασμένες-υποψίες, είχε παρενοχλήσει τη φίλη μου Σουλα Σ.-κι εγώ δεν την είχα προστατεύσει.\nΤο σκίτσο του Γιάννη Ανδρεαδάκη (τμήμα )μας κάνει να χαμογελάσουμε\nΟι ενοχές, δεν έχουν χρόνο παραγραφής, οι Ερινύες -αυτές οι απαίσιες χθόνιες θεότητες της νύχτας και του σκότους-ξυπνούν εύκολα, όταν χρειάζεται και πως να τις διώξεις. Ο στρατιωτης άρχισε σιγά σιγά να συνειδητοποιεί το σφάλμα του, το κρίμα του βάραινε καθε μέρα και πιο πολύ. Κι όταν η αρρώστια με πρόσβαλε βάναυσα, είχα αρχίσει να ψάχνω για να βρω την παλιά μου φίλη, μα χωρίς κανένα αποτέλεσμα. Λες και η Σούλα Σ. δεν υπήρξε ποτέ σ αυτήν τη χώρα.\nΣταμάτησε ζήτησε να διακόψουμε γα λίγο…\n-Ας αναβάλλουμε για αύριο είπα σιγά.\n-Όχι ας τελειώσουμε σήμερα επείγει απάντησε ξεπνεμένος.\n«Οι Ερινύες έρχονται\nτην πιο ακατάλληλη ώρα»\nκόβουν μικρές ταινίες το μυαλό\nξεχωρίζουν τα νεύρα…»\nΌταν συνήλθε ζήτησε λίγο καφέ και συνέχισε.\n-Ζήτησα πληροφορίες από όλους τους συλλόγους υπαλλήλων τη χώρας, ήξερα ότι δούλευε σε κάποια Τράπεζα, έψαξα τους τηλεφωνικούς καταλόγους κάθε πόλης τίποτα. Η Σούλα Σ, που λογικά θα πρέπει να ταν Χρυσούλα Σ. πουθενά, άνοιξε λες η γη . Όμως τώρα, που ο χρόνος μου παριορίζεται σκεφτηκα να αφήσω τις ντροπές (σεμνοτυφίες;) και να σου ζητήσω βοήθεια-ας είναι τόσο προσωπικό και λεπτο θέμα. Ίσως δεν έκανα σωστή αναζήτηση, κάποιος άλλος αντικειμενικότερος θα είχε κάποιο αποτέλεσμα.\n-Μείνε ήσυχος, θα προσπαθήσω κι εγώ, απάντησα και είδα πως ηρέμησε κι έκλεισε τά μάτια ύπνος βάραινε τα βλέφαρά του.\nΣε τρεις μέρες είχα πετύχει στις εκτιμήσεις μου και υπήρξαν θεαματικά αποτελέσματα, της έστειλα γράμμα και στοιχεία. Το τηλέφωνό μου όταν ήχησε στις 2 το μεσημέρι, ακούστηκε μια γυναικεία φωνή : «τον κ. Κ. παρακαλώ, είμαι η Σούλα Σ….»\n-Δεν είμαι ο Κ. μα ένας στενότατος φίλος του, δυστυχώς είναι στο κρεβάτι και δύσκολο να του μιλήσετε αυτήν τη στιγμή…\n-Θα σας πάρω αργότερα, αφού τον ενημερώσω.\nΗ φωνή της έδειχνε κάποια θέρμη, αισθαντικότητα και ενδιαφέρον. Έμοιαζε και πολύ με την εκφωνήτρια μιας εκπομπής των παλιών χρόνων, που παρουσίαζε τις «μελωδίες της νύχτας». Μετά από κάποιες τυπικές εκφράσεις κλείσαμε την επαφή.\nΕπισκέφτηκα αμέσως τον βαρύτατα ασθενούντα φίλο. Ήταν μια σκιά πια , με δυσκολία μπορούσε να αρθρώσει δυο λέξεις.\nΒρήκα της Σούλα σου, τη Χρυσούλα σου του είπα σχεδόν χαρούμενα. Μόνο που δεν γιορτάζει τα Χριστούγεννα μα το Πάσχα, είναι Αναστασία, ίσως της πάει και καλύτερα αυτό το όνομα.\n– Πως δεν πέρασε καθόλου από το νου μου, μονολόγησε.\n-Έλα είναι φυσικό, οι γυναίκες έχουν υποκοριστικά που δεν φανταζόμαστε.\nΑκολούθησε σιωπή για ώρα.\nΤον ένοιωθα, αδύναμο, τρεμάμενο, να προσπαθεί να συγκροτήσει τη σκέψη του. Δεν έβλεπε καθαρά πια, δεν μπορούσε να σηκωθεί, μόνο ο νους του δούλευε ακόμα, σε πείσμα της γενικής κατάπτωσης του οργανισμού του.\n– Θέλω άλλη μια χάρη, τελευταία επιθυμία πές. Να την καλέσεις να ρθει (αν θέλει βέβαια) να με δει. Καννόνισε τα εισιτηρια, να μην επιβαρυνθεί.\n– Θα το κάνω ευχαρίστως, θα κάνει κι ένα ταξίδι στην περιζήτητη τουριστική περιοχή μας , απάντησα\nΠριν περάσει ένα εικοσιτετράωρο η Σούλα Σ, ήταν στο αεροδρόμιο της Αθήνας και εγώ την ανέμενα , μα η σταση εργασίας των ελεγκτων της εναέριας κυκλοφορίας, καθυστερούσε για ώρες τη πτήση.\nΟ άρρωστος ήταν τελείως εξαντλημένος, κρατούσε δυνάμεις να προλάβει να δει την παλιά φίλη του. Δεν ήξερα τι να κάνω. Οι συνδικαλιστές δεν πολυκαταλαβαίνουν τις ανθρώπινες αναγκες των άλλων, τα αιτήματα τους προωθούν τι να κάνουμε. Έστιψα το νου μου, έπρεπε να βρω λύση, πριν είναι πολύ αργά. Αποφάσισα μια (μικρή)απάτη. Αφού ο φίλος μου δεν καλόβλεπε,και ήταν πια σχεδόν εκτός του κόσμου τούτου, δεν θα καταλάβαινε μια πλαστοπροσωπία. Ζήτησα από τη κοινή φίλη μας και συναδελφό μου Αρετή Β. να αντικαταστήσει την μακρινή επισκέπτρια. Να γινει η Σούλα Σ. για λίγο.\nΜπήκα στο δωμάτιο του κατάκειτου φίλου μου.\n– Η Σούλα ήρθε του είπα αργά.\nΆνοιξε τα κουρασμένα βλέφαρα\n-Ποιά; η Σουλα; έφτασε;\nΟ ασθενής, στριφογύριζε στο κρεβάτι του, ήταν ανήσυχος, δεν μπορούσε να πει λέξη.\nΠερνούσε η ώρα, ένοιωθα αμηχανία, η κυρία περίμενε στο χώλλ, τι να κάνω;\nΌταν σταμάτησε η ένταση που ένοιωθε ακουστηκε να λέει:\n– Παρακάλεσέ την να μην έλθει και δώσε της αυτό, είμαι πια μακριά – δικαιολόγησέ με.\n‘Εβαλε στο χέρι μου ένα τετράγωνο χαρτάκι.\nΈμεινα ενεός, δεν περίμενα τέτοια κατάληξη.\nΜα δεν πρόλαβα να σκεφτώ τίποτα…\nΟ στενότος φίλος μου είχε γύρει το κεφάλι, στο πλάι, δεν ήταν πια εδώ\nΗ Αρετή Β. μόλις έμαθε το γεγονός, έσκυψε στο μαντήλι της σιωπηλή. Άρχισα τα τηλέφωνα στους συγγενείς πολύ ψύχραιμα, για να αρχίσουν οι απαραίτητες διαδικασίες…\nΜετά από δέκα ώρες πάνω κάτω, υποδεχόμουν τη Σούλα Σ. στο αεροδρόμιο- την αναγνώρισα χωρίς προσπάθεια, όταν είδε τα δάκρυα που ετρεχαν, έπεσε στην αγκαλιά μου. Αργότερα στο μπαρ με λίγο καφε συνήλθα, της έδωσα το σημείωμα, δεν το είχα διαβάσει και προσπάθησα να της εξηγήσω:\n-Εκείνη την εποχή της είπα, ντρεπόμαστε για τα αισθήματά μας, έπρεπε να πεθάνουμε για να τρέξει κάποιο δάκρυ. Τώρα γίναμε πιο ανθρώπινοι, τα παλιά στεγνωμένα κρατημένα δάκρυα, βρέχουν εύκολα το ριτυδωμένο μας πρόσωπο. Ξέρω τι σου γραφει ο συγκρατημένος φίλος μου, μην τον παρεξηγήσεις, δεν είναι πια εδω, μα σε κάλεσε γιατί ήταν σίγουρος πως θα καταλάβαινες πως, ότι πολυτιμο μας έτυχε, δεν κρίθηκε από τις περιστάσεις ούτε από τις συνθήκες, μα από την ευαισθησία και τη σπάταλη καρδιά μας…\nΗ Σούλα Σ. πήρε την επόμενη πτήση – δεν ήρθε στην πόλη μας, δεν ζήτησε πληροφορίες, σύντροφος μιας αξέχαστης εποχής ήξερε να κρατήσει πολύ ψηλά την αξιοπρέπειά μας και να φυλάξει τα αισθήματα που δεν τα έφθειρε η συνήθεια κι ο χρόνος.\nΣτο αεροπλάνο, ψηλά θα έψαχνε μέσα στα σύννεφα, το πρόσωπο του φίλου μας και θα ξαναδιάβαζε το σημείωμα του που είχε μια μόνο λέξη : ΣΥΓΝΩΜΗ\n1= πολιτικός χαρακτηρισμός της εποχής\n2=Πολιτικά τοποθετημένος, εκτεθειμένος\nΠροηγούμενες δημοσιεύσειςPecha Kucha Night – Heraklion vol#2\nΕπόμενες δημοσιεύσειςΡΕΝΑ ΤΟΥΤΟΥΝΤΖΑΚΗ – ΔΗΜΗΤΡΗΣ ΣΦΑΚΙΑΝΑΚΗΣ : ΧΑΤΖΙΔΑΚΗΣ ΓΙΑ ΠΑΝΤΑ\n2 σκέψεις σχετικά με το “ΤΟ ΚΡΙΜΑ ΤΟΥ ΣΤΡΑΤΙΩΤΗ”\nΝαταλία Καραπαναγιώτη\t 22 Σεπτεμβρίου, 20118:34 μμ\t Απάντηση\nΣυγκλονιστική ιστορία, ευχαριστώ που την μοιράστηκες…\nΑνώνυμος\t 25 Σεπτεμβρίου, 201110:42 πμ\t Απάντηση\nΑν οι περισσοτεροι απο μας ειχαν τετοιες ευαισθησιες και ευγενεια ψυχής ο κοσμος μας θα ηταν καλυτερος


Κυτταρομεγαλοϊός και εγκυμοσύνη -\nΗμερομηνία δημοσίευσης 22/07/2015 - Συντάκτης: Παναγιώτης Κοφινάκος - Κατηγορία δημοσίευσης: Γυναικολογικές ερωτήσεις, Εγκυμοσύνη // 0 σχόλια\nΕρώτηση: Στην αρχή της εγκυμοσύνης μου, στον πρώτο μήνα που έκανα αιματολογικές εξετάσεις, είχα τα εξής αποτελέσματα:\nΑντισώματα κυτταρομεγαλοϊού IgG 270.o AU/mL, με τιμές: Αρνητικό<10, Αμφίβολο 11 – 14, Θετικό>15\nΑντισώματα κυτταρομεγαλοϊού IgM 0,10 IV, με τιμές: Αρνητικό<0,8, Αμφίβολο 0,90 – 1.10, Θετικό>1.20\nΜε βάση αυτά τα αποτελέσματα σημαίνει ότι: α) έχω ανοσία όσο αναφορά στο IgG; β) δεν έχω προσβληθεί από το IgM; Υπάρχει κάτι για το οποίο θα έπρεπε να ανησυχώ; Γιατί ξέρω ότι ο κυτταρομεγαλοϊός μπορεί να προκαλέσει βλάβες στην ανάπτυξη του εμβρύου.\nΑπάντηση: Από την στιγμή που το IGM είναι αρνητικό, σημαίνει ότι δεν έχεις μολυνθεί κατά τη διάρκεια της κύησης, άρα δεν κινδυνεύει η εγκυμοσύνη ή το μωρό σου. Μην ανησυχείς, λοιπόν, για τον συγκεκριμένο ιό.\nΗ παραπάνω ερώτηση τέθηκε στον Δρ. Κοφινάκο τον Φεβρουάριο του 2011, διαδικτυακά και χωρίς περαιτέρω διευκρινήσεις. Ο Δρ. Κοφινάκος απάντησε διαδικτυακά λαμβάνοντας υπόψη μόνο τα δεδομένα που του παρατέθηκαν και χωρίς να έχει προηγηθεί γυναικολογική εξέταση ή/και διάγνωση εκ μέρους του. Για μια πιο εμπεριστατωμένη και επίκαιρη απάντηση για ανάλογα θέματα, επικοινωνήστε με τον Δρ. Κοφινάκο.\nΕγκυμοσύνη στα 36 και αμνιοπαρακέντηση Εγκυμοσύνη στα 36 και αμνιοπαρακέντηση Ερώτηση: Είμαι 36 ετών και…


Επιβεβαίωση ότι το OnePlus 5 θα έρθει με επεξεργαστή Snapdragon 835 | Pestaola\nΕπιβεβαίωση ότι το OnePlus 5 θα έρθει με επεξεργαστή Snapdragon 835\nby George Polyzos • On 26-05-2017 • AT 10:50 am • ΚΑΝΕΝΑ ΣΧΟΛΙΟ\nΤο OnePlus 5 θα κάνει σύντομα την εμφάνισή του και πλέον οι διαρροές και τα teasers γύρω από τα χαρακτηριστικά του τείνουν να γίνουν καθημερινό φαινόμενο.\nΤο νέο στοιχείο που ήλθε στο φως της δημοσιότητας ήρθε από την πλευρά της Qualcomm η οποία επιβεβαίωσε ότι η νέα ναυαρχίδα του κινέζου κατασκευαστή θα εξοπλίζεται με το κορυφαίο της SoC, το Snapdragon 835. Από την πλευρά του ο διευθύνων σύμβουλος της OnePlus, Pete Lau, με ένα post σε forum ανέφερε χαρακτηριστικά: «Όταν ξεκινήσαμε να αναπτύσσουμε το OnePlus 5, οραματιζόμασταν ένα smartphone με άψογη απόδοση».\nΕπιβεβαιώνοντας και αυτός με τη σειρά του την επιλογή του Snapdragon 835, το αφεντικό της OnePlus δήλωσε για τον εν λόγω επεξεργαστή ότι εξασφαλίζει «ομαλή, ισχυρή και αποτελεσματική απόδοση» ενώ δεν παρέλειψε να αναφερθεί και στη συμβολή του λογισμικού OyxgenOS (που βασίζεται σε stock έκδοση του Android) στις υψηλές επιδόσεις του νέου smartphone.\nΣτη συνέχεια της ανάρτησής του ο Pete Lau αναφέρθηκε στην προσπάθεια που κατέβαλλαν οι μηχανικοί της εταιρείας για τη βελτίωση του touch latency, δηλαδή να αποκτήσει η οθόνη αφής μεγαλύτερη ταχύτητα και ακρίβεια απόκρισης. «Σαν αποτέλεσμα, οι εφαρμογές ανταποκρίνονται ταχύτερα στο άγγιγμα, βελτιώνοντας την εμπειρία χρήσης», ανέφερε χαρακτηριστικά.\nΟυσιαστικά, η επιβεβαίωση χρήσης του Snapdragon 835 αποτελεί και το μόνο σίγουρο χαρακτηριστικό της νέας συσκευής καθώς καμία από τις υπόλοιπες διαρροές δεν έχει επιβεβαιωθεί.\nΕνώ το OnePlus 5 είναι προ των πυλών φαίνεται ότι παράλληλα φτάνει η ώρα της «συνταξιοδότησης» για το OnePlus 3T. Όπως αναφέρει η ίδια η εταιρεία υπάρχει ένα stock της συγκεκριμένης συσκευής αλλά όταν αυτό εξαντληθεί δεν θα υπάρχει ανανέωσή του με νέας κατασκευής μοντέλα.


Φτιάχνω μόνος μου: Δεκαήμερο αυτάρκειας στο Νέσσωνα 19-28 Ιουνίου 2020\nΠροσπαθώντας να σκιαγραφήσουμε ένα μοντέλο ζωής με γνώμονα την αειφορία, την αυτάρκεια, το χαμηλό αποτύπωμα και την ποιότητα ζωής, διοργανώνουμε στα μέσα του Ιουνίου ένα δεκαήμερο αυτάρκειας στο αγρόκτημά μας στο Νέσσωνα.\nΟι συμμετέχοντες θα συμμετέχουν ενεργά στις δραστηριότητες του κτήματος, χρησιμοποιώντας τις υπάρχουσες τεχνολογίες αλλά και εφαρμόζοντας νέες. Στόχος του προγράμματος είναι οι συμμετέχοντες να εξοικιωθούν με τη χρήση και να είναι σε θέση να εφαρμόσουν αυτές τις τεχνολογίες και πρακτικές στην καθημερινή τους ζωή.\nΟι δραστηριότητες θα χωρίζονται σε:\nΑυτές που θα γίνονται σε καθημερινή βάση με κυκλική συμμετοχή των ανθρώπων (όπως πχ η παρασκευή και συντήρηση της τροφής, είδη υγιεινής κλπ). Στόχος είναι οι συμμετέχοντες να φτιάξουν μόνοι τους από το φούρνο που θα χρησιμοποιούν, μέχρι και την οδοντόκρεμα τους.\nΑυτές στις οποίες θα συμμετέχει το σύνολο των ανθρώπων (όπως πχ η συλλογή βοτάνων, εγκατάσταση βιοαέριου κλπ.) και Δραστηριότητες ελεύθερου χρόνου (ποδηλασία, πεζοπορία, κανώ, επίσκεψη σε λίμνες και καταράκτες της περιοχής)\nΣε εφαρμοσμένο επίπεδο θα φτιάξουμε:\nΈνα σύστημα βιολογικού καθαρισμού με τέσσερα φίλτρα (αεροβικό, αναεροβικό, ενεργού άνθρακα και UV).\nΈνα σύστημα κάθετης βλάστησης (ενυδρειοπονείας) που θα καθαρίζει τα νερά της λίμνης μας.\nΈνα ενεργειακά αυτόνομο σπιτάκι, χρησιμοποιώντας διαφορετικές τεχνικές της φυσικής δόμησης, βιοκλιματικής αρχιτεκτονικής, διαχείρησης νερού και ενέργειας.\n'Ενα κοτέτσι που θα λειτουργεί παράλληλα και σαν χώρος παραγωγής κομπόστ από τα πουλερικά.\nΘα χρησιμοποιήσουμε και θα μάθουμε για:\nΔιαχείρηση νερού (συλλογή ομβρίων και γκρί νερών, βιολογικοί καθαρισμοί, αποθήκευση).\nΚαλλιέργειες (Εισαγωγή στην περμακουλτούρα, ενυδρειοπονία)\nΕδώδιμα μανιτάρια (παραγωγή, συλλογή, αποθήκευση, αποξήρανση, σάλτσες, τουρσιά).\nΧρόνος: Από το απογευματάκι της Παρασκευής 19, μέχρι το απόγευμα της Δευτέρας 28 Ιουνίου.\nΤόπος: Το αγρόκτημά μας στο Νέσσωνα Λάρισας.\nΕξοπλισμός: Για τις εξορμήσεις μας θα χρειαστούν αρβυλάκια, αδιάβροχο, παγούρι, σουγιά, σακίδιο πλάτης. Επίσης θα χρειαστούν υπνόσακοι και υποστρώματα (πιθανόν και σκηνές) για τον ύπνο στο αγρόκτημα.\nΔιατροφή: Χορτοφαγική με βιολογικά προϊόντα στο μεγαλύτερο μέρος της.\nΓια πληροφορίες: Στείλτε μέηλ στο kostas@cob.gr ή καλέστε μας στο 6932568126.\nΔιαβάστε ακόμη:Χτίζοντας με cob (λάσπη)\nΑπό Φτιάχνω μόνος μου στις 7.6.20


Ερχεται ΧΙΟΝΙΑΣ και στην Αττική - Τριπλό «χτύπημα» πολικού ψύχους (χάρτες) — orizontes.gr - Νέα Φιλαδέλφεια - Χαλκηδόνα - οριζοντες - Εφημερίδα - nea filadelfeia - νεα φιλαδελφεια\nΕρχεται ΧΙΟΝΙΑΣ και στην Αττική – Τριπλό «χτύπημα» πολικού ψύχους (χάρτες)\nσυντάκτης Ομάδα σύνταξης · Δημοσιεύτηκε 12/01/2021 · Ενημερώθηκε 15/01/2021\nΕρχεται ΧΙΟΝΙΑΣ και στην Αττική – Τριπλό «χτύπημα» πολικού ψύχους (χάρτες) – Ο μετεωρολόγος Κλέαρχος Μαρουσάκης του OPEN TV μιλά για κύμα ψύχους που αναμένεται να σαρώσει τη χώρα από την ερχόμενη Πέμπτη και μέχρι τις αρχές της άλλης εβδομάδας. Μάλιστα όπως τονίζει «…υπάρχει πιθανότητα αυτό το κύμα ψύχους να θυμίσει τον ισχυρό χιονιά που έπληξε τη χώρα μας τον Ιανουάριο του 2002 όπου γύρω στα Θεοφάνεια στην Αττική χιόνιζε για τρεις συνεχόμενες ημέρες». Αναλυτικά η πρόγνωση:\nΚΑΙΡΟΣ: Μετά την καλοκαιρία… Βαρυχειμωνιά – Κατακόρυφη πτώση θερμοκρασίας και ΧΙΟΝΙΑ\nΕτικέτες: ΑττικήΕρχεταιπολικού ψύχουςΤριπλό «χτύπημα»χάρτεςχιονιάς\nΕπόμενο άρθρο Μεγάλη έρευνα Ε.Ε.Α. – PULSE: Καταναλωτικές συνήθειες και ηλεκτρονικό εμπόριο την περίοδο της πανδημίας\nΠροηγούμενο άρθρο Δήλωση Αντιδημάρχου Μ. Κουτσάκη για αριθμό κρουσμάτων κορωνοϊού σε Ν.Φιλαδέλφεια-Ν.Χαλκηδόνα


E, και ΜΗ χειρότερα να λέμε!\nΚλασική περίπτωση clopyright!\nfrom MediaBlog.gr by mediator\nΤο κείμενο στη "Μακεδονία": Radio news\nΕγραψαν Εφημερίδες Θεσσαλονίκη blogs Free-papers\nArgos 24 Μαρτίου 2008 - 10:35 μ.μ.\nΑΝεμε, αυτό λέω και εγώ. Και μη χειρότερα\nΤο ότι ΚΑΘΕ ΔΕΥΤΕΡΑ βγαίνει η "Θεσσαλονίκη" και όχι η "Μακεδονία" σημαίνει τίποτα; Στην φωτογραφία που εμφανίζεται με τυπωμένο το\nΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑ 24 Μαρτίου 2008\nΜήπως είναι καθαρή περίπτωση συκοφάντησης;\nΚαι το λέω αυτό γιατί ξέρω ότι δεν υπάρχει τέτοια στήλη σε καμία από τις δυο εφημερίδες. Η ραδιοφωνική της Μακεδονίας είναι ON Air και ως συνήθως δεν έχει χρώμα.\nΠως το χαρακτηρίζουμε τώρα;\nANemos 25 Μαρτίου 2008 - 11:48 π.μ.\n(Είσαι σίγουρος οτι ΔΕΝ;;;)\nTtallou 25 Μαρτίου 2008 - 7:03 μ.μ.\nΤη λύση βρήκε ο σκύλος.\nΗ σελιδοποίηση είναι φτιαγμένη, αλλά τα κείμενα υπάρχουν.\nANemos 25 Μαρτίου 2008 - 7:43 μ.μ.\nΕ! Και ΜΗ χειρότερα!!!!!!!!!!!!!\nArgos 25 Μαρτίου 2008 - 9:21 μ.μ.\nοκ έχει δίκιο αλλά δεν φταίω που έψαχνα έκδοση της 24ης Μαρτίου.\nANemos 25 Μαρτίου 2008 - 11:21 μ.μ.\nΜωρέ το δικό σου το δίκιο είναι βρε φίλε;\nΉ που θα μας πάρουν (τους δημοσιογράφους) με τις λεμονόκουπες;


Ελα να δεις τι θα πει φασισμός! - Slap.gr\nHome » Ελα να δεις τι θα πει φασισμός!\nPosted in Σινεμά and tagged Salo 120 μέρες στα Σόδομα του Πέρ Πάολο Παζολίνι, Αληθινός φασισμός του Μιχαίλ Ρομ, Ελα να δεις τι θα πει φασισμός!, Ελα να δεις του Ελεμ Κλίμοφ, Ελλάδα, κινηματογράφο Τιτάνια της οδού Θεμιστοκλέους, κινηματογράφος Τιτάνια, κινηματογράφος Τιτάνια Θεμιστοκλέους, Μολώχ του Αλεξάντρ Σοκούροφ, Νυχτα και καταχνιά του Αλέν Ρενέ, Ρunishment Ρark του Πίτερ Γουότκινς, Το αυγό του φιδιού του Ινγμαρ Μπέργκμαν.\n← John Lennon – Working Class Hero\nΚατατέθηκε στη Βουλή το πολυνομοσχέδιο →\nΠώς θα κινηθούν τα μέσα μαζικής μεταφοράς τις ημέρες της απεργίας\nΠροβλήματα στις μετακινήσεις θα προκαλέσουν οι απεργιακές κινητοποιήσεις στα Μέσα Μαζικής Μεταφοράς την ερχόμενη εβδομάδα.


Συνέδριο Πληροφορικής από 25/4 στο ΝΟΗΣΙΣ με 2.746 Μαθητές! - MyPortal\nΣυνέδριο Πληροφορικής από 25/4 στο ΝΟΗΣΙΣ με 2.746 Μαθητές!\n19-04-2017 | 23:00 | Πηγή: http://www.thinkfree.gr\nΜε τη συμμετοχή 2746 μαθητών και 413 εκπαιδευτικών από 149 σχολικές μονάδες της Κεντρικής Μακεδονίας ξεκινά στις 25 Απριλίου το 9ο Μαθητικό Συνέδριο Πληροφορικής.\nΤο συνέδριο –θεσμός θα διαρκέσει μέχρι τις 28 Απριλίου και στο Κέντρο Διάδοσης Επιστημών και Μουσείο Τεχνολογίας ΝΟΗΣΙΣ όπου διεξάγεται θα παρουσιαστούν συνολικά 242 καινοτόμες εργασίες μαθητών με αντικείμενο τον προγραμματισμό εφαρμογών, την ρομποτική, τους αυτοματισμούς και ερευνητικά projects.\nΤο Συνέδριο φιλοξενεί για πρώτη φορά στην Ελλάδα, προσφυγόπουλα από τις ΔΥΕΠ Λαγκαδικίων και Αγίου Αθανασίου τα οποία σε συνεργασία με συντονιστές και εκπαιδευτικούς των ομάδων τους, θα παρουσιάσουν ηλεκτρονικά κάποιες δράσεις τους και βίντεο από τη ζωή τους στη χώρα μας.\nΟι μαθητές του Ειδικού Σχολείου ΕΕΕΕΚ Έδεσσας, θα μας παρουσιάσουν μια αξιόλογη πολυμεσική εφαρμογή με γαστρονομικές προτάσεις από όλη την Ελλάδα.\nΜαθητές του 2ου Σχολείου Δεύτερης Ευκαιρίας Θεσσαλονίκης συνεργάζονται με μαθητές του 1ου Πειραματικού Γυμνασίου Θεσσαλονίκης στη δημιουργία Mobile εφαρμογής-κυνήγι Θησαυρού.\nΜε την ενδιαφέρουσα εφαρμογή τους οι μαθητές του ΕΠΑΛ και ΕΚ Αλεξάνδρειας προτείνουν την ανάπτυξη μεταφραστή από Αραβικά σε Ελληνικά για Android κινητά τηλέφωνα με σκοπό την υποστήριξη των προσφύγων.\nΗ ομάδα Ρομποτικής του 1ου Γυμναασσίου Καβάλας θα μας παρουσιάσει το ρομπότ ταχυδρόμο μέσα σε ένα οικισμό μικρογραφία να λύνει το πρόβλημα διανομής δεμάτων.\nΟι μαθητές του 2ου ΓΕΛ Θερμαϊκού θα προτείνουν στους δήμους μια πρωτοποριακή κατασκευή που ανακυκλώνει πλαστικά μπουκάλια και προσφέρει πιατάκια με τροφή σε αδέσποτα ζώα της πόλης.\nΈνα «έξυπνο» μπαστούνι για άτομα με προβλήματα όρασης, που έχουν κατασκευάσει οι μαθητές του Γενικού Λυκείου Αλεξάνδρειας θα παρουσιαστεί στο 9Ο Μαθητικό Συνέδριο Πληροφορικής. Η ιδιαιτερότητά του είναι ότι μπορεί μέσω κάποιας ακτίνας να ανιχνεύει τα «ειδικά μονοπάτια» και να ειδοποιεί ηχητικά για εμπόδια ή στροφές προσφέροντας μεγαλύτερη ασφάλεια και διευκόλυνση στην οποιαδήποτε μετακίνηση του χρήστη.\nΜαθητές του 2ου ΕΠΑΛ και ΕΚ Γιαννιτσών θα παρουσιάσουν το Ηλιακό Ηλεκτρικό Ποδήλατο που έχουν κατασκευάσει και τα συστήματα ασφάλειας που έχουν ενσωματώσει.\nΤο Εσπερινό ΕΠΑΛ Κατερίνης θα παρουσιάσει ένα αυτοματοποιημένο και ρυθμισμένο για μέγιστη απόδοση και ασφάλεια Πάρκινγκ Αυτοκινήτων με φωτεινούς σηματοδότες.\nΟι μαθητές του 1ου ΕΠΑΛ Κρύας Βρύσης θα μετρήσουν τους παλμούς της καρδιάς μας συλλέγοντας τα δεδομένα από έναν αισθητήρα παλμών καρδιάς και μεταφέροντας με την τεχνολογίας επικοινωνίας Bluetooth τις μετρήσεις στη συσκευή (σε κινητό τηλέφωνο ή tablet)\nΤο πρωτοποριακό έξυπνο ρομποτικό σύστημα «SmartCheck-in» θα παρουσιάσουν οι μαθητές του Πειραματικού Γυμνασίου του Πανεπιστημίου Μακεδονίας, χρησιμοποιώντας αλγόριθμο τεχνητής νοημοσύνης. Μέσω του οποίου το σύστημα μαθαίνει μόνο του να διαχωρίζει τις μεγάλες αποσκευές που ταξιδεύουν transit από τις υπόλοιπες μεγάλες αποσκευές και τις χειραποσκευές.\nΣχεδίασαν το σχολείο τους σε τρεις διαστάσεις και μας ξεναγούν σ αυτό εικονικά. Οι μαθητές του Πειραματικού Δημοτικού Σχολείου του ΑΠΘ συγκρότησαν τη δική τους 3D ομάδα και συστήνουν τη δουλειά τους.\nΧρησιμοποιώντας το κατάλληλο λογισμικό προσομοίωσης των συνθηκών που επικρατούν κατά τη διάρκεια κίνησης ενός οχήματος, οι μαθητές του 1ου Πειραματικού Λυκείου Θεσσαλονίκης δημιούργησαν ένα περιβάλλον εικονικού εργαστηρίου Formula\nΟ ρομποτικός δρυοκολάπτης των μαθητών του 19ου Γυμνασίου Θεσσαλονίκης συνδυάζει διαθεματικά στοιχεία Πληροφορικής , Ρομποτικής, Βιολογίας και Τεχνολογίας. Αποτελεί προσομοίωση της κίνησης ενός δρυοκολάπτη όταν βρίσκει την τροφή του κτυπώντας τον κορμό ενός δέντρου και ισορροπώντας κάθετα στο δέντρο με ρεαλιστικές κινήσεις της ουράς.\nEcohero ονομάζεται η διαδικτυακή εφαρμογή που δημιούργησαν οι μαθητές του 5ουΓυμνασίου Σερρών , προτρέποντας τους χρήστες να ακολουθήσουν εναλλακτικές μορφές μετακίνησης μέσα στην πόλη, διασκεδάζοντας!\nΟι παραπάνω καινοτόμες και δημιουργικές προσπάθειες αποτελούν ένα μικρό μόνο δείγμα της εφευρετικότητας των μαθητών που συμμετέχουν στον τετραήμερο συνέδριο. Όλες οι εργασίες πρωτοποριακές και ενδιαφέρουσες εκπλήσσουν ευχάριστα με τη θεματολογία τους: Έξυπνα σπίτια, παρουσίαση θεμάτων αρχαίας τεχνολογίας, ρομποτικές κατασκευές, εφαρμογές για κινητά και tablets , μαθητικές ιστοσελίδες, εκπαιδευτικά παιχνίδια , εργασίες για τον ηλεκτρονικό εκφοβισμό και την ασφάλεια στο διαδίκτυο και πολλά ακόμη αποδεικνύουν πως το τετραήμερο μαθητικό Συνέδριο Πληροφορικής , είναι πλέον ένας πρωτοποριακός εκπαιδευτικός θεσμός!\nΤο 9ο Μαθητικό Συνέδριο Πληροφορικής τελεί υπό την αιγίδα του Υπουργείου Παιδείας Έρευνας και Θρησκευμάτων και την ευθύνη της διοργάνωσής του έχει η Περιφερειακή Διεύθυνση Α/θμιας &Β/θμιας Εκπαίδευσης Κεντρικής Μακεδονίας, το Ίδρυμα ΝΟΗΣΙΣ-Κέντρο Διάδοσης Επιστημών και Μουσείο Τεχνολογίας, το Σωματείο Φίλοι του Ιδρύματος Κ.Δ.Ε.Μ.Τ και οι Σχολικοί Σύμβουλοι Πληροφορικής.\nΠληροφορίες για το συνέδριο και ζωντανή μετάδοση στην ιστοσελίδα\n19-04-2017 | 23:00


Πώς οι Τούρκοι επιμένουν να μην αναγνωρίζουν την Κυπριακή Δημοκρατία - Ας Μιλήσουμε Επιτέλους\nΠώς οι Τούρκοι επιμένουν να μην αναγνωρίζουν την Κυπριακή Δημοκρατία\nH τουρκική ποδοσφαιρική ομάδα Φενέρμπαχτσε δεν θα πάει στην Κύπρο, για τον αγώνα της ερχόμενης Πέμπτης με την ΑΕΛ Λεμεσού, με απ’ ευθείας πτήση, καθώς η Τουρκία δεν αναγνωρίζει την Κυπριακή Δημοκρατία με τη σημερινή της μορφή και κρατά κλειστά τα λιμάνια και τα αεροδρόμια της.\nΌλοι οι ποδοσφαιριστές, οι διοικητές αλλά και οι οπαδοί της τουρκικής ομάδας έχουν ζητήσει να εκδοθεί βίζα, από την πρεσβεία της Κύπρου στην Αθήνα. Ήδη στην πρεσβεία εκδίδονται οι βίζες. Έτσι η πτήση που μεταφέρει την ομάδα θα προσγειωθεί στην Ελλάδα, πιθανότατα στην Αθήνα και από εκεί οι Τούρκοι θα πετάξουν με άλλο αεροσκάφος στην Κύπρο. Και οι Τούρκοι δημοσιογράφοι που θα παρακολουθήσουν τον αγώνα, έχουν κάνει την ίδια διαδικασία, και θα έρθουν πρώτα στην Αθήνα να πάρουν τη βίζα τους και θα πετάξουν με τις πτήσεις των ελληνικών εταιρειών για να φτάσουν στη Λάρνακα.\nΑφού η Άγκυρα επιμένει να μην ανοίγει τα λιμάνια και τα αεροδρόμια της στην προεδρεύουσα χώρα της Ε.Ε., τότε δεν μπορεί κανείς να περιμένει κάποιος να υποχωρήσει η Λευκωσία.\nΗ Κυπριακή Αστυνομία λαμβάνει έκτακτα μέτρα για τον αγώνα όπου τουλάχιστον 500 αστυνομικοί αναμένεται να βρίσκονται στο γήπεδο και στο ξενοδοχείο όπου θα διαμένει η τουρκική ομάδα.


Ο κορονοϊός βούλιαξε τις πωλήσεις αυτοκινήτων - Fpress.gr\nΟ κορονοϊός βούλιαξε τις πωλήσεις αυτοκινήτων\nΑναμενόμενη ήταν η κάθετη πτώση στις πωλήσεις αυτοκινήτων τον Απρίλιο, καθώς σύμφωνα με τα στοιχεία της ΕΛΣΤΑΤ ταξινομήθηκαν στην ελληνική αγορά μόλις 4.031 νέα και μεταχειρισμένα αυτοκίνητα. Η εξέλιξη αυτή ήταν αναμενόμενη λόγω των περιοριστικών μέτρων αλλά και της αβεβαιότητας που προκαλεί η κρίση του κορονοϊού.\nΗ μείωση σε ετήσια βάση διαμορφώνεται σε 80,6%, καθώς τον Απρίλιο του 2019 είχαν πωληθεί 20.808 αυτοκίνητα.\nΤην περίοδο Ιανουαρίου -Απριλίου 2020 κυκλοφόρησαν για πρώτη φορά 51.445 αυτοκίνητα (καινούργια ι μεταχειρισμένα εξωτερικού) έναντι 74.051 που κυκλοφόρησαν την αντίστοιχη περίοδο του έτους 2019, παρουσιάζοντας μείωση 30,5%. Αύξηση 8,1% είχε παρουσιάσει το τετράμηνο Ιανουαρίου -Απριλίου του 2019 σε σχέση με το αντίστοιχο του 2018. Τα καινούργια αυτοκίνητα που κυκλοφόρησαν την περίοδο Ιανουαρίου -Απριλίου 2020 ανέρχονται σε 25.816 έναντι 41.392 που κυκλοφόρησαν την αντίστοιχη περίοδο του έτους 2019, παρουσιάζοντας μείωση 37,6%.\nΗ κυκλοφορία νέων μοτοσυκλετών άνω των 50 cc (καινούργιων και μεταχειρισμένων εξωτερικού) κατά την περίοδο Ιανουαρίου -Απριλίου 2020, ανήλθε σε 7.704 έναντι 10.202 που κυκλοφόρησαν την αντίστοιχη περίοδο του έτους 2019, παρουσιάζοντας μείωση 24,5%. Αύξηση 12,0% είχε παρουσιάσει το τετράμηνο Ιανουαρίου -Απριλίου του 2019 σε σχέση με το αντίστοιχο του 2018.\nΟι καινούργιες μοτοσυκλέτες που κυκλοφόρησαν την περίοδο Ιανουαρίου -Απριλίου 2020 ανέρχονται σε 7.008 έναντι 9.124 που κυκλοφόρησαν την αντίστοιχη περίοδο του έτους 2019, παρουσιάζοντας μείωση 23,2%


Ε.ΠΑ.Μ. Νοτίου Τομέα: " 1940-2011 φιλικά, Αλέξανδρος " : ΑΠΛΑ ΣΥΓΚΛΟΝΙΣΤΙΚΟ !\nΑναρτήθηκε από ΕΠΑΜ Νοτίου Τομέα στις 1/19/2012 01:27:00 μ.μ.