Λογιστικά Βιβλία – Δικαιολογητικά Έγγραφα.  Κάθε επιτηδευματίας ανεξαρτήτως εάν είναι φυσικό ή νομικό πρόσωπο που ασκεί οποιαδήποτε μορφή επιχειρηματικής. - ppt κατέβασμα\nΛογιστικά Βιβλία – Δικαιολογητικά Έγγραφα.  Κάθε επιτηδευματίας ανεξαρτήτως εάν είναι φυσικό ή νομικό πρόσωπο που ασκεί οποιαδήποτε μορφή επιχειρηματικής.\nΔημοσίευσεΙάνθη Χατζηιωάννου Τροποποιήθηκε πριν 2 χρόνια\nΠαρουσίαση με θέμα: "Λογιστικά Βιβλία – Δικαιολογητικά Έγγραφα.  Κάθε επιτηδευματίας ανεξαρτήτως εάν είναι φυσικό ή νομικό πρόσωπο που ασκεί οποιαδήποτε μορφή επιχειρηματικής."— Μεταγράφημα παρουσίασης:\n1 Λογιστικά Βιβλία – Δικαιολογητικά Έγγραφα\n2  Κάθε επιτηδευματίας ανεξαρτήτως εάν είναι φυσικό ή νομικό πρόσωπο που ασκεί οποιαδήποτε μορφή επιχειρηματικής δραστηριότητας που αποβλέπει στην απόκτηση εισοδήματος είναι υποχρεωμένος να τηρεί βιβλία\n3  Έχει ως στόχο τον προσδιορισμό της πραγματικής φορολογητέας ύλης  Διάκριση σε 3 κατηγορίες με κριτήρια τα ακαθάριστα έσοδα και το νομικό τους σχήμα\n4  Ακαθάριστα Έσοδα μέχρι 150.000 Ευρώ  Τηρούν μόνο «Βιβλίο Αγορών»\n5 Ακαθάριστα Έσοδα μέχρι 1.500.000 Ευρώ Όσοι δεν έχουν το νομικό σχήμα της Ανώνυμης Εταιρείας και της Εταιρείας Περιορισμένης Ευθύνης και των οποίων τα καθαρά κέρδη προσδιορίζονται με ειδικό τρόπο Όσοι ασκούν δραστηριότητα εκμετάλλευσης πλοίου Όσοι διατηρούν πρακτορεία εφημερίδων και περιοδικών Όσοι ασχολούνται με εμπόριο πετρελαιοειδών ή υγρών καυσίμων Χονδρέμποροι καπνοβιομηχανικών προϊόντων Τήρηση βιβλίων εσόδων - εξόδων\n6  Κατατάσσονται οι Ανώνυμες Εταιρείες και οι Εταιρείες Περιορισμένης Ευθύνης ανεξαρτήτου τζίρου  Όλοι οι επιτηδευματίες που αποκομίζουν ακαθάριστα έσοδα πάνω από 1.500.000 Ευρώ  Στην κατηγορία αυτή τηρούν λογιστικά βιβλία ενός πλήρους λογιστικού συστήματος\n7  Συγκεντρωτικό ημερολόγιο ή γενικό ημερολόγιο ή Ενιαίο Ημερολόγιο  - Εδώ γίνεται καταγραφή της καθημερινής πορείας μιας επιχείρησης  - Είναι το βιβλίο από το οποίο ενημερώνονται και τα υπόλοιπα βιβλία  - Καταχώριση κατά χρονολογική σειρά όλων των λογιστικών γεγονότων  - Οι πράξεις καταγράφονται με βάση το διπλογραφικό σύστημα ( Κάθε εγγραφή συνεπάγεται την κίνηση 2 λογαριασμών από τους οποίους ο ένας χρεώνεται και ο άλλος πιστώνεται)\n8  Καθολικά - 2 κατηγορίες (Γενικό και Αναλυτικά) - Στο γενικό καθολικό μεταφέρονται από το ημερολόγιο όλοι οι πρωτοβάθμιοι λογαριασμοί ( γενικοί λογαριασμοί που καταγράφουν μεταβολές των περιουσιακών στοιχείων του οργανισμού καθώς και των εσόδων εξόδων που δημιουργούνται κατά την διάρκεια της χρήσης) - Στα Αναλυτικά Καθολικά καταγράφεται η ανάλυση των πρωτοβάθμιων λογαριασμών ( υπάρχουν αναλυτικά δευτεροβάθμιων,τριτοβάθμιων,τεταρτοβάθμιων )\n9  Βιβλίο Απογραφών και Ισολογισμών - Πραγματοποιείται η λεπτομερή και αναλυτική περιγραφή, ποσοτική καταμέτρηση και αποτίμηση όλων των ενεργητικών και παθητικών στοιχείων της επιχείρησης - Καταγράφεται ο Ισολογισμός της Επιχείρησης\n10  Τα παραπάνω βιβλία τηρούνται από όλους τους επιτηδευματίες που τηρούν βιβλία τρίτης κατηγορίας  Σύμφωνα με το Εμπορικό Δίκαιο οι Ανώνυμες Εταιρίες είναι υποχρεωμένες να τηρούν επιπλέον βιβλία ( βιβλία πρακτικών διοικητικού συμβουλίου, γενικής συνέλευσης των μετόχων και βιβλίο μετοχών)  Οι Εταιρίες Περιορισμένης Ευθύνης τηρούν βιβλία όπως (βιβλίο πρακτικών διαχειριστή, συνέλευσης εταίρων, βιβλίο εταίρων)  Ανάλογα με τη φύση της εμπορικής δραστηριότητας (μητρώο παγίων, βιβλίο αποθήκης, βιβλίο ταμείου, βιβλίο επιταγών, βιβλίο κίνησης πελατών κλπ..)  Τα βιβλία είναι απόρρητα και κανείς δεν έχει δικαίωμα να λαμβάνει γνώση αυτών εκτός από την εφορία\n11  Οποιαδήποτε οικονομική συναλλαγή πραγματοποιείται θα πρέπει να αποδεικνύεται και εγγράφως  Διακρίνονται σε 2 βασικές κατηγορίες  Ανάλογα με τον εκδότη του παραστατικού (εισερχόμενα και εξερχόμενα)  Ανάλογα με την νομική ή μη υποχρέωση έκδοσης (απαιτητά από τον Κ.Β.Σ. και σε δικαιολογητικά που χρησιμοποιούνται για την εύρυθμη λειτουργία του οργανισμού)\n12  Τιμολόγιο - αποδεικνύει την ύπαρξη συναλλαγής αγοράς, πώλησης ή παροχής υπηρεσιών μεταξύ δύο επιτηδευματιών. Διακρίνονται σε τιμολόγια χονδρικής και λιανικής καθώς και σε τιμολόγια αγορών ή πωλήσεων\n13  Απόδειξη λιανικής πώλησης αγαθών ή παροχής υπηρεσιών - Αποδεικνύει την ύπαρξη συναλλαγής μεταξύ ενός οικονομικού οργανισμού με ένα φυσικό πρόσωπο. Υπόχρεος για την έκδοση είναι ο επιτηδευματίας ο οποίος χρησιμοποιεί ταμειακή μηχανή ή θεωρημένη απόδειξη - Για την παροχή υπηρεσιών μπορεί να συμπεριλάβει και υλικά αγαθά, το κόστος των οποίων δεν θα πρέπει να υπερβαίνει το 1/3 της συνολικής αμοιβής και από την χρησιμοποίηση των υλικών να μην παράγεται νέο προϊόν\n14  Δελτίο Αποστολής - Έχει ως σκοπό να αποδεικνύει τη μεταφορά αγαθών από τον οικονομικό οργανισμό σε οποιοδήποτε εκτός του οργανισμού προορισμό και ανεξαρτήτου λόγου - Είναι υποχρεωτικά θεωρημένο δικαιολογητικό έγγραφο και καταγράφει κάθε πληροφορία που έχει να κάνει με τον αποστολέα, παραλήπτη, μεταφορέα και περιγραφή του αγαθού που μεταφέρεται πλην της αξίας αυτού\n15  Φορτωτική Συνοδεύει την μεταφορά αγαθών από τον οικονομικό οργανισμό σε εκτός αυτόν προορισμό αλλά με μεταφορικά μέσα τα οποία ανήκουν σε τρίτο πρόσωπο Ο μεταφορέας πρέπει να εκδώσει θεωρημένη φορτωτική με τα πλήρη στοιχεία του προσώπου που αναθέτει τη μεταφορά του παραλήπτη, τα στοιχεία του δελτίου αποστολής του αποστολέα, τα κόμιστρα και τα στοιχεία του μεταφορικού μέσου\n16  Ένταλμα πληρωμής  Απόδειξη είσπραξης επιταγών  Πινάκιο καταθέσεων επιταγών σε τράπεζα  Γραμμάτιο Εισπράξεως  Δελτίο συμψηφιστικών Πράξεων ( Τα δικαιολογητικά αυτά δεν θεωρούνται από την αρμόδια οικονομική υπηρεσία)\nΚατέβασμα ppt "Λογιστικά Βιβλία – Δικαιολογητικά Έγγραφα.  Κάθε επιτηδευματίας ανεξαρτήτως εάν είναι φυσικό ή νομικό πρόσωπο που ασκεί οποιαδήποτε μορφή επιχειρηματικής."\nΤο Εμπορική Διαχείριση αποτελεί την αιχμή του δόρατος της εταιρίας μας στο χώρο της Εμπορολογιστικής Διαχείρισης Escape ΒΑΣΙΚΑ ΠΛΕΟΝΕΚΤΗΜΑΤΑ.\nΕΙΔΙΚΗ ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΑ ΤΟΜΕΑΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΚΑΙ ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΩΝ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΤΑΞΗ : ΒΟ ΘΕΜΑ : ΒΙΒΛΙΟ ΕΣΟΔΩΝ – ΕΞΟΔΩΝ ΣΧΟΛΙΚΟ ΕΤΟΣ : 2012 – 2013 ΥΠΕΥΘΥΝΟΙ.


σλανγκιές της εξορίας - SLANG.gr\n1 ορισμός για σλανγκιές της εξορίας\nορισμός #25838 για σλανγκιές της εξορίας\nΜήπως υπάρχουν περαιτέρω πληροφορίες για το αναφερόμενο πόρισμα της 21/8/1953 του εντεταλμένου εφέτη Ιωάννη Μπιζίμη; Το ίδιο το κείμενο ίσως και κάποιο ιστορικό συγκείμενο;\nΣυγγνώμη, πριν απ' όλα, ευχαριστώ για την πολύ ενδιαφέρουσα ανάρτηση.\nΕυχαριστώ Πάτσμαν. Στο βιβλίο του Νενεδάκη υπάρχει ολόκληρο το κείμενο του πορίσματος.\nΕξαιρετικό απάνθισμα. Θα πρόσθετα και το στο τσουβάλι με την γάτα.\nΣωστός, αλλά δεν υπήρχε στις πηγές μου. Αναφέρεται επίσης η περίπτωση Μήτσου Τατάκη που υποχρεώθηκε σε μέχρι θανάτου ορθοστασία στο Μακρονήσι, η τυφλόμυγα που αναφέρεται σε κάποιο από τα λίνκια που δίνω (φαντάζομαι τι θα ήταν ) κλπ. Η γάτα ήταν παλιό μαρτύριο, τλχστ τουρκοκρατία (Σιμόπουλος).\nΜη γελαστείς και κάνεις πως κουνάς απ' το γιατάκι σου γιατί στην άναψα κερατά.\n(Είμαι σίγουρος πως ούτε πλευρό δεν άλλαξε. Λούφαξε ).\nΚαμιά σλανγκιά από αυτά που γινόντουσαν στην άλλη πλευρά, αυτή της επικράτειας της «Λεύτερης Ελλάδας»;\nΣε ευχαριστώ Δεινέ! Πολύ καλά! Το είχα βάλει κι εγώ στα σκαριά και μάζευα, αλλά χαίρομαι πολύ που είχες κι εσύ την ίδια ιδέα, καθώς είσαι και δεινός γνώστης!\nΑλλιβέ, αν υπάρχει τέτοια αργκό, τα δικά μου κιτάπια δεν την έχουν. Μπι μάϋ γκεστ.\nΧαν, ευχαρίστως δέχομαι προσθήκες στον ορισμό, μην πάει και τζάμπα η δουλειά σου :-)\nΝά 'σαι καλά ρε δεινέ, ωραίο μάζεμα.\nΠού 'σαι ρε εξόριστε ; :-)\nΚάπου που ούτε τα μάτια του Γλάστρα δε βλέπουν.


Ολο το νομοσχέδιο για τα δάση | Ελεύθερη Λαική Αντιστασιακή Συσπείρωση\nΕίναι τα μνημεία “ιδιωτική περιουσία του δημοσίου”;\tΡαφαηλίδης: Η ομάδα αίματος των καθαρόαιμων Ελλήνων\nΕλευθερη Λαικη Αντιστασιακη Συσπειρωση\tΕλλάδα, Κοινωνία, Περιβάλλον\tΔασικό νομοσχέδιο, Δασική Νομοθεσία, Οικοδομικοί Συνεταιρισμοί.\tLeave a comment\nΤο νομοσχέδιο – που αποτελεί και αυτό «μνημονιακή υποχρέωση», όπως και το νομοσχέδιο για τους αιγιαλούς – αναμένεται να εισαχθεί σήμερα ή αύριο προς συζήτηση και ψήφιση στη Βουλή. Σύμφωνα με την κυβέρνηση το συγκεκριμένο σχέδιο νόμου «προωθεί ένα νέο μοντέλο ήπιας οικιστικής ανάπτυξης με περιβαλλοντικά χαρακτηριστικά».\nΣτην πραγματικότητα ανατρέπει σχεδόν όλη τη δασική νομοθεσία, τακτοποιεί οικοδομικούς συνεταιρισμούς που βρίσκονται σε δάση και δασικές εκτάσεις, νομιμοποιεί οικισμούς που είχαν χτιστεί μέσα σε δάση και δασικές εκτάσεις, εισάγει νέες χρήσεις στα δάση και τις δασικές εκτάσεις όπως οργανωμένους υποδοχείς τουριστικών δραστηριοτήτων, κέντρα ιαματικού τουρισμού, μονάδες μεταποίησης αγροτικών προϊόντων, δεξαμενές αποθήκευσης πετρελαιοειδών, ηλεκτροπαραγωγή από συμβατικά καύσιμα κλπ.\nΠηγή – δασαρχείο


ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΘΕΜΑΤΩΝ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΡΟΩΘΗΣΗ ΤΗΣ ΙΣΟΤΗΤΑΣ ΤΩΝ ΦΥΛΩΝ ΣΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗ ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑ ΒΟΗΘΗΤΙΚΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΥΛΙΚΟ ΓΙΑ ΤΑ ΣΧΟΛΙΚΑ ΕΓΧΕΙΡΙΔΙΑ ΜΑΘΗΜΑΤΩΝ - PDF\nDownload "ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΘΕΜΑΤΩΝ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΡΟΩΘΗΣΗ ΤΗΣ ΙΣΟΤΗΤΑΣ ΤΩΝ ΦΥΛΩΝ ΣΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗ ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑ ΒΟΗΘΗΤΙΚΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΥΛΙΚΟ ΓΙΑ ΤΑ ΣΧΟΛΙΚΑ ΕΓΧΕΙΡΙΔΙΑ ΜΑΘΗΜΑΤΩΝ"\n1 ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΘΕΜΑΤΩΝ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΡΟΩΘΗΣΗ ΤΗΣ ΙΣΟΤΗΤΑΣ ΤΩΝ ΦΥΛΩΝ ΣΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗ ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑ ΒΟΗΘΗΤΙΚΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΥΛΙΚΟ ΓΙΑ ΤΑ ΣΧΟΛΙΚΑ ΕΓΧΕΙΡΙΔΙΑ ΜΑΘΗΜΑΤΩΝ ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΙΩΑΝΝΙΝΑ 2007 YΠΟΥΡΓΕΙΟ ΕΘΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ΕΙΔΙΚΗ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΕΠΕΑΕΚ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΝΩΣΗ ΣΥΓΧΡΗΜΑΤΟΔΟΤΗΣΗ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΚΟΙΝΩΝΙΚΟ ΤΑΜΕΙΟ Η ΠΑΙΔΕΙΑ ΣΤΗΝ ΚΟΡΥΦΗ Επιχειρησιακό Πρόγραμμα Ε κ π α ί δ ε υ σ η ς κ α ι Α ρχ ι κ ή ς Επαγγελματικής Κατάρτισης ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΙΩΑΝΝΙΝΩΝ ΤΜΗΜΑ ΦΠΨ ΤΟΜΕΑΣ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗΣ Η Πράξη συγχρηµατοδοτείται από το Ευρωπαϊκό Κοινωνικό Ταµείο (ΕΚΤ) 1\n2 ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΚΑΙ ΑΡΧΙΚΗΣ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΗΣ ΚΑΤΑΡΤΙΣΗΣ (ΕΠΕΑΕΚ ΙΙ ) ΜΕΤΡΟ 4.1. ΕΝΕΡΓΕΙΑ «ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΗΣ ΑΡΧΙΚΗΣ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΗΣ KATAΡΤΙΣΗΣ ΚΑΙ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΓΥΝΑΙΚΩΝ» Κατηγορία Πράξης δ. «Παραγωγή βοηθητικού εκπαιδευτικού υλικού για την εισαγωγή θεµάτων σχετικά µε τα φύλα στην εκπαιδευτική διαδικασία» ΣΥΜΠΛΗΡΩΜΑΤΙΚΑ ΦΥΛΛΑΔΙΑ ΤΩΝ ΣΧΟΛΙΚΩΝ ΕΓΧΕΙΡΙΔΙΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΑ ΥΠΕΥΘΥΝΗ ΤΟΥ ΕΡΓΟΥ ΜΑΡΑΓΚΟΥΔΑΚΗ ΕΛΕΝΗ Επίκουρη Καθηγήτρια, Tµήµα Φ.Π.Ψ., Πανεπιστήµιο Ιωαννίνων ΕΠΟΠΤΕΙΑ ΕΡΕΥΝΑΣ - ΕΚΠΟΝΗΣΗ ΦΥΛΛΑΔΙΟΥ ΤΡΕΣΣΟΥ ΕΥΑΓΓΕΛΙΑ Αναπληρώτρια Καθηγήτρια, Π.Τ.Δ.Ε., Α.Π.Θ. ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗ ΟΜΑΔΑ ΚΑΝΤΑΡΤΖΗ ΕΥΑΓΓΕΛΙΑ - ΠΛΙΟΓΚΟΥ ΒΑΣΙΛΙΚΗ - ΠΑΤΚΟΥ ΕΥΔΟΞΙΑ 2\n5 ΦΥΛΛΑΔΙΟ ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ ΜΑΘΗΜΑΤΑ ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΠΙΝΑΚΑΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΩΝ Α. ΜΕΡΟΣ ΠΡΩΤΟ: Τα Συµπληρωµατικά Φυλλάδια... 7 Β. ΜΕΡΟΣ ΔΕΥΤΕΡΟ: Ανάλυση σχολικών εγχειριδίων Εισαγωγή Σχολικά Εγχειρίδια Συντακτικές Οµάδες Κατηγορίες Ανάλυσης Γλωσσικός Σεξισµός Χρήση του αρσενικού γένους για να δηλώσει και τα δύο γένη Προσωποποίηση των επαγγελµάτων Χρήση των λέξεων «άνθρωπος», «παιδί» Πρόταξη του αρσενικού ονόµατος στα ζεύγη ανδρικών-γυναικείων Ονοµαστικές αναφορές Χρήση των υποκοριστικών Χρήση των αντωνυµιών και επιθέτων Σηµασιολογικά στερεότυπα Επαγγέλµατα Δραστηριότητες Οικιακές δραστηριότητες Οικονοµικές δραστηριότητες Ψυχαγωγικές δραστηριότητες Πολιτικοκοινωνικές δραστηριότητες Διάσηµα Πρόσωπα Πρωταγωνιστικοί Ρόλοι Στερεοτυπικά Χαρακτηριστικά-Συµπεριφορές των Φύλων Φωνή και στα δύο Φύλα Η Εικόνα της Οικογένειας Γ. ΜΕΡΟΣ ΤΡΙΤΟ: Επίλογος Δ. ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΗ ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ\n7 Α. ΜΕΡΟΣ ΠΡΩΤΟ Τα Συµπληρωµατικά Φυλλάδια Για την εκπόνηση του «Συµπληρωµατικού Φυλλαδίου» προηγήθηκε, από οµάδα εργασίας εκπαιδευτικών όλων των βαθµίδων, διεξοδική µελέτη των κειµένων και της εικονογράφησης των νέων σχολικών εγχειριδίων του δηµοτικού σχολείου µε στόχο να εντοπιστούν περιπτώσεις που συντηρούν κοινωνικά στερεότυπα για τους ρόλους των φύλων. Τα σχολικά βιβλία αποτελούν τα καθηµερινά εργαλεία δουλειάς για το διδακτικό προσωπικό. Όταν µάλιστα, όπως συµβαίνει στη χώρα µας, υπάρχει ένα και µοναδικό σχολικό εγχειρίδιο για κάθε γνωστικό αντικείµενο και κάθε τάξη τότε γίνεται το κύριο µέσο διεκπεραίωσης του εκπαιδευτικού έργου. Είναι σηµαντικό λοιπόν να εντοπιστούν και να σχολιαστούν προκειµένου να αποδυναµωθούν παραδείγµατα που προάγουν στερεότυπους ρόλους για τα φύλα. Σχολικά εγχειρίδια και διακρίσεις φύλων Τα σχολικά εγχειρίδια είναι ένα µέσο µεταφοράς γνώσεων και δεξιοτήτων αλλά και ένα βασικό µέσο κοινωνικοποίησης. Με αυτή την έννοια, το εκπαιδευτικό υλικό µπορεί να είναι σηµαντικός παράγοντας στην επίτευξη της εκπαιδευτικής ισότητας (ή ανισότητας). Εκπαιδευτικό υλικό χωρίς διακρίσεις φύλων είναι βέβαιο ότι διευκολύνει την επίτευξη ισότητας των φύλων στην εκπαίδευση. Για την επίτευξη όµως της ισότητας µέσω της εκπαίδευσης απαιτούνται και άλλα µέτρα σε θεσµικό και ατοµικό επίπεδο. Τα νέα σχολικά εγχειρίδια έχουν σηµειώσει θετικά βήµατα στον τοµέα των στερεοτύπων. Εξακολουθούν ωστόσο να αναπαράγουν έµφυλες ασυµµετρίες, γεγονός που δεν συµβάλλει στην προώθηση της ισότητας των φύλων. Ο Νόµος 1566/1985, άρθρο 1, παρ. 1, ορίζει ότι σκοπός της εκπαίδευσης είναι να συµβάλει στην ολόπλευρη ανάπτυξη των µαθητών και µαθητριών ανεξάρτητα από φύλο, ώστε να εξελιχθούν σε ολοκληρωµένες προσωπικότητες. Η σεξιστική αντιµετώπιση των µαθητών και µαθητριών και ο περιορισµός τους µέσα σε αυστηρά έµφυλες οριοθετήσεις, δεν είναι συµβατή µε τον παραπάνω νοµοθετηµένο σκοπό της εκπαίδευσης. Τα στερεότυπα που καταγράφονται στα σχολικά εγχειρίδια αναστέλλουν, και σε µεγάλο βαθµό ακυρώνουν, την απρόσκοπτη, ολόπλευρη και ελεύθερη ανάπτυξη των παιδιών. Σχολικά εγχειρίδια µε παραδοσιακές διχοτοµίες ως προς το φύλο αλλά και γενικότερα εκπαιδευτικό υλικό που ανταποκρίνεται στα ενδιαφέροντα του ενός µόνον φύλου, νοµιµοποιεί µια συγκεκριµένη κοινωνική πραγµατικότητα για τη θέση του άλλου φύλου. Τι ξέρουµε από έρευνες για το εκπαιδευτικό υλικό Η σεξιστική γλώσσα επηρεάζει τις αντιλήψεις των παιδιών για την πραγµατικότητα. Τα στερεότυπα για τους ρόλους των φύλων επηρεάζουν την αντίληψη που σχηµατίζουν τα παιδιά για τον κόσµο. Εκπαιδευτικό υλικό χωρίς διακρίσεις φύλων αυξάνει τα κίνητρα των παιδιών για µάθηση. Εκπαιδευτικό υλικό χωρίς προκαταλήψεις που ανταποκρίνεται στα ενδιαφέροντα και των δύο φύλων διευρύνει τις δυνατότητες αγοριών και κοριτσιών για µάθηση. Από ερευνητικά δεδοµένα σχετικά µε το ενδιαφέρον των παιδιών για το µη σεξιστικό υλικό 7\n8 προκύπτει ότι: α) τα κορίτσια προτιµούν γυναικείους κύριους χαρακτήρες, ανεξάρτητα από το ρόλο που υποδύονται, β) ενώ και τα αγόρια προτιµούν ανδρικούς χαρακτήρες και δείχνουν µεγαλύτερη προτίµηση σε ιστορίες µε παραδοσιακά ανδρικό περιεχόµενο, ανεξάρτητα από το φύλο του χαρακτήρα, γ) ιστορίες που εµπεριέχουν πρωταγωνιστικούς ρόλους που δεν είναι σύµφωνοι µε τα στερεότυπα δεν απορρίπτονται από τα παιδιά και σε ορισµένες περιπτώσεις µάλιστα προτιµούνται, δ) η ύπαρξη γυναικείων κύριων χαρακτήρων και το µη σεξιστικό περιεχόµενο ενός εκπαιδευτικού υλικού µπορεί να συµβάλλει στην αύξηση του ενδιαφέροντος των παιδιών για το υλικό. Όταν τα κορίτσια/γυναίκες παρουσιάζονται σε µη στερεότυπους ρόλους, τότε αυξάνεται και το ενδιαφέρον των αγοριών για το υλικό. Εκπαιδευτικό υλικό χωρίς διακρίσεις φύλων διευρύνει τις στάσεις των παιδιών για τους ρόλους των φύλων. Σύµφωνα µε ερευνητικά δεδοµένα για το µη σεξιστικό υλικό έντυπο και άλλου είδους: α) η επαφή των παιδιών, ιδιαίτερα των µικρών παιδιών, µε σεξιστικό εκπαιδευτικό υλικό µπορεί να αυξήσει τις σεξιστικές αντιλήψεις τους, β) επαφή των παιδιών µε µη σεξιστικό εκπαιδευτικό υλικό και µε υλικό που εµπεριέχει χαρακτήρες του ίδιου φύλου µε αυτά έχει ως αποτέλεσµα τη µείωση των σεξιστικών αντιλήψεων σε άτοµα από 3 έως τουλάχιστον 22 ετών, γ) οι επιδράσεις του µη σεξιστικού εκπαιδευτικού υλικού συνήθως δεν γενικεύονται σε περιοχές που δεν καλύπτονται από το υλικό ιδιαίτερα σε παιδιά προσχολικής και πρώτης σχολικής ηλικίας αν και µπορεί να υπάρξουν γενικεύσεις για µεγαλύτερα παιδιά, δ) η αλλαγή στάσεων προς µη σεξιστική κατεύθυνση είναι µεγαλύτερη στις περιπτώσεις που υπάρχει µεγαλύτερη έκθεση των παιδιών σε τέτοιο υλικό Εκπαιδευτικό υλικό χωρίς διακρίσεις φύλων επηρεάζει τη γνώση των παιδιών για τους ρόλους των φύλων και το περιεχόµενό τους. Δηλαδή βοηθάει τα παιδιά να αποκτήσουν ρόλους ευέλικτους, γεγονός που επιτρέπει αργότερα να κάνουν εκπαιδευτικές και επαγγελµατικές επιλογές βασισµένες περισσότερο στα ενδιαφέροντά τους και όχι προκαθορισµένες µε βάση το φύλο τους. Εκπαιδευτικό υλικό χωρίς διακρίσεις φύλων συµβάλλει στην κατανόηση του περιεχοµένου. Το εκπαιδευτικό υλικό σχεδιάζεται για να βοηθά τα παιδιά, αγόρια και κορίτσια, στη µάθηση του περιεχοµένου του κάθε γνωστικού αντικειµένου και στην απόκτηση δεξιοτήτων. Τα ερευνητικά δεδοµένα που έχουµε σχετικά µε την επίδραση του µη σεξιστικού εκπαιδευτικού υλικού σε σύγκριση µε το σεξιστικό όσον αφορά την ανάκληση του περιεχοµένου τους, δεν είναι απολύτως σαφή έως τώρα. Αυτό συµβαίνει γιατί υπάρχουν και άλλοι παράγοντες, όπως η ηλικία, η γνώση για το περιεχόµενο των ρόλων των φύλων, ο βαθµός των στερεότυπων αντιλήψεων κ.ά. που µπορεί να έχουν σχέση µε την ανάκληση του υλικού από τους µαθητές και τις µαθήτριες. Το «Συµπληρωµατικό Φυλλάδιο» έχει ως στόχο την εξοικείωση των εκπαιδευτικών µε: τον εντοπισµό σεξιστικών στοιχείων στο εκπαιδευτικό υλικό και τη σταδιακή και συστηµατική αποδόµησή τους, την εισαγωγή στην εκπαιδευτική διαδικασία της θεµατικής του φύλου και τον εµπλουτισµό της µε πρόσθετο µη σεξιστικό εκπαιδευτικό υλικό που το ίδιο το διδακτικό προσωπικό θα επιλέγει ή/και θα παράγει. 8\n9 Εννοιολογική αποσαφήνιση Το φύλο είναι ένα µόνο µέρος της ταυτότητάς µας. Υπάρχουν και άλλα κοινωνικά χαρακτηριστικά που διαπλέκονται µε το φύλο και καθορίζουν την ταυτότητά µας. Για να κατανοήσουµε την καταπίεση, την εξουσία και τα προνόµια που συνδέονται µε το φύλο πρέπει να βλέπουµε και τις άλλες διαστάσεις. Σε ζητήµατα που αφορούν τα στερεότυπα του φύλου συναντώνται συχνά ορισµένες έννοιες όπως: Σεξισµός: είναι το σύνολο των αντιλήψεων, στάσεων και πρακτικών µε βάση τις οποίες θεσµοθετείται η κοινωνική ανισότητα εις βάρος του ενός φύλου, καθώς και η µεροληπτική αντιµετώπισή του. Στις δυτικές κοινωνίες, όπου η θεσµική κυριαρχία ανήκει στους άνδρες, θύµατα του σεξισµού είναι κυρίως οι γυναίκες, οι οποίες ως κοινωνική οµάδα θεωρούνται υποδεέστερες των ανδρών, µε αποτέλεσµα να γίνονται συχνά αντικείµενα καταπίεσης ή/και εκµετάλλευσης από αυτούς. Θα πρέπει να σηµειώσουµε ωστόσο ότι τόσο οι γυναίκες όσο και οι άνδρες δεν αποτελούν οµοιογενείς κοινωνικές οµάδες, µε συνέπεια, να µην κυριαρχούν όλοι οι άνδρες πάνω σε όλες τις γυναίκες, καθώς υπάρχουν και άνδρες που καταπιέζουν ή/και εκµεταλλεύονται άλλους άνδρες, αλλά και γυναίκες που κυριαρχούν πάνω σε άνδρες. Ο σεξισµός αποτελεί ιδεολογικό εργαλείο υπεράσπισης και διατήρησης της έµφυλης ασυµµετρίας, ερµηνεύοντας και δικαιολογώντας ως «φυσικές» πολλές κοινωνικές πρακτικές. Εκπαιδευτικά συστήµατα που δεν αµφισβητούν το σεξισµό συντελούν στη διατήρηση και αναπαραγωγή αυτής της έµφυλης ασυµµετρίας. Η σεξιστική αντιµετώπιση των µαθητών/τριών δεν ανταποκρίνεται στους νοµοθετηµένους σκοπούς της εκπαίδευσης καθώς περιορίζει την ανάπτυξη των παιδιών µέσα από αυστηρές έµφυλες οριοθετήσεις. Έµφυλα στερεότυπα: είναι οι κοινές υπεραπλουστευµένες εικόνες που επικρατούν σε µια κοινωνία για τα χαρακτηριστικά που έχουν ή θα πρέπει να έχουν τα φύλα χωρίς να λαµβάνονται υπόψη οι διάφορες έµφυλες ατοµικές διαφορές µεταξύ των υποκειµένων. Αυτές οι εικόνες συχνά συνοδεύονται από προκαταλήψεις, δηλαδή από µια ευνοϊκή ή δυσµενή προδιάθεση και στάση για το ένα φύλο. Τα στερεότυπα των φύλων είναι βαθιά ριζωµένα στις κοινωνικές αντιλήψεις και στις πολιτισµικές παραδόσεις κάθε κοινωνικής οµάδας. Μη σεξιστικό εκπαιδευτικό υλικό: θεωρείται το υλικό από το οποίο απουσιάζουν οι παραδοσιακοί στερεότυποι έµφυλοι διαχωρισµοί και στο οποίο α) οι γυναίκες είναι παρούσες, β) προβάλλεται η συνεισφορά τους σε όλους τους τοµείς και γ) εµπεριέχονται οι µεταβαλλόµενοι ρόλοι των ανδρών και των γυναικών. Είναι το υλικό το οποίο παρουσιάζει ισότιµα έµφυλα µοντέλα σε παραδοσιακούς και µη ρόλους και έννοιες, κρατώντας ταυτόχρονα µια ουδετερότητα ως προς την αµφισβήτηση αυτών των έµφυλων στερεότυπων διακρίσεων. Αντι-σεξιστικό εκπαιδευτικό υλικό: θεωρείται το υλικό από το οποίο όχι µόνο απουσιάζουν στοιχεία σεξισµού και έµφυλων διακρίσεων, αλλά, επιπλέον, παρέχονται εναλλακτικές θεωρήσεις και προτείνονται ρόλοι έτσι ώστε να απεικονίζεται πιο ρεαλιστικά η πραγµατικότητα. Αντι-σεξιστικό εκπαιδευτικό υλικό είναι αυτό που προτρέπει µαθητές και µαθήτριες να αµφισβητήσουν κριτικά και να δράσουν συστηµατικά για την εξάλειψη του σεξισµού και της έµφυλης ασυµµετρίας. 9\n10 Σεξισµός στο διδακτικό υλικό Ένα διδακτικό υλικό που είναι σεξιστικό, παρουσιάζει στους µαθητές και στις µαθήτριες ότι οι ικανότητες, οι δεξιότητες, οι επαγγελµατικές επιλογές, οι συµπεριφορές και γενικότερα οι δυνατότητές τους ορίζονται και καθορίζονται µε βάση το φύλο τους. Αυτή η σεξιστική οπτική έχει επιπτώσεις στην ανάπτυξη των φιλοδοξιών στα αγόρια και τα κορίτσια καθώς και στη διαµόρφωση της αυτοεικόνας τους µέσω των προτεινόµενων µοντέλων ρόλων. Είναι σηµαντικό λοιπόν οι εκπαιδευτικοί να έχουν τις γνώσεις και τις δεξιότητες που χρειάζονται τόσο για να ανιχνεύουν το σεξισµό όσο και για να επιλέγουν ή να δηµιουργούν µη σεξιστικό υλικό. Οι πιο συχνές µορφές προκατάληψης που καταγράφονται διεθνώς στο διδακτικό υλικό και αφορούν στην ποιοτική και ποσοτική εκπροσώπηση των δύο φύλων και στη χρήση σεξιστικής γλώσσας είναι: Η απουσία ή η σχεδόν ανύπαρκτη παρουσία κάποιας κοινωνικής οµάδας Η χρήση έµφυλων στερεότυπων (ρόλων, επαγγελµάτων, συµπεριφορών, δραστηριοτήτων) θετικών ή αρνητικών- για την περιγραφή κάθε κοινωνικής οµάδας. Ανισοµέρεια και επιλεκτικότητα καθώς σε ορισµένες περιπτώσεις παρουσιάζεται µια µόνον οπτική ή ερµηνεία ενός ζητήµατος, µιας κατάστασης, ενός κοινωνικού φαινο- µένου, ή µιας κοινωνικής οµάδας. Τέτοιες υπεραπλουστευµένες εκδοχές διαστρεβλώνουν σύνθετα ζητήµατα παραλείποντας σηµαντικές διαστάσεις τους. Μη ρεαλιστική εκδοχή του κόσµου µε σηµαντική «παράλειψη» θεµάτων που δεν θεωρούνται κατάλληλα για τα παιδιά ή είναι πιθανόν να τα στεναχωρήσουν. Έτσι, αποσιωπούνται συχνά ζητήµατα που έχουν σχέση µε προκαταλήψεις, ρατσισµό, σεξισµό, φτώχεια, σεξουαλικότητα, εκµετάλλευση, κακοποίηση κ.ά. και κατ αυτόν τον τρόπο µειώνεται η δυνατότητα κατανόησης αυτών των θεµάτων από τα παιδιά και ενδεχοµένως η δυνατότητα κοινωνικής παρέµβασης. Αποσπασµατικότητα και αποµόνωση ορισµένων θεµάτων για τα οποία θεωρείται σκόπιµο να υπάρξει ένα «ειδικό» κεφάλαιο στο βιβλίο ή µια «ξεχωριστή» παράγραφος και όχι ενσωµάτωσή τους ή διάχυση στο σύνολο. Ενώ, για παράδειγµα, στο βιβλίο της Ιστορίας είναι προτιµότερο να υπάρχει έστω και µία µόνον ενότητα µε θέµα τις γυναίκες στο Βυζάντιο από το να µην υπάρχει καµιά αναφορά, ωστόσο ο τρόπος µε τον οποίο προβάλλεται η οµάδα των γυναικών µέσα από τη συγκεκριµένη επιλογή (ως ξεχωριστό θέµα) δείχνει ότι τα µέλη της συγκεκριµένης οµάδας διαδραµατίζουν υποδεέστερο και περιφερειακό ρόλο. Σεξισµός στη γλώσσα. Η γλώσσα µπορεί να είναι σηµαντική πηγή προκατάληψης µε πολλούς τρόπους (αναφέρονται παρακάτω αναλυτικά). «Ψευδαίσθηση της ισότητας των φύλων». Πρόκειται για ένα σχετικά πρόσφατο φαινόµενο, καθώς τα ζητήµατα αυτά τα τελευταία χρόνια απασχόλησαν πιο συστηµατικά την εκπαιδευτική κοινότητα σε αρκετές χώρες. Αναφέρεται στο γεγονός της κατ όνοµα ή δήλωση για επικοινωνιακούς ή άλλους λόγους ενός υλικού ως µη σεξιστικού, ενώ στην πραγµατικότητα η λεπτοµερής ανάλυση αποδεικνύει το αντίθετο. Για παράδειγµα, αν και δηλώνεται στην εισαγωγή του βιβλίου ότι το βιβλίο απευθύνεται σε µαθητές και µαθήτριες µιας τάξης στο κείµενο και στις εικόνες του βιβλίου διαπιστώνεται ότι απευθύνεται µόνον στα αγόρια. 10\n11 Καταγραφή του σεξισµού στο διδακτικό υλικό Ο εντοπισµός έµφυλων στερεοτύπων στο διδακτικό υλικό δεν είναι πάντα εύκολος καθώς τα στερεότυπα είναι συχνά αρκετά συγκαλυµµένα. Ένας δόκιµος και επιτυχής τρόπος που χρησιµοποιείται διεθνώς για τον εντοπισµό του σεξισµού στο διδακτικό υλικό είναι η διερεύνηση µέσω ερωτηµάτων του σεξισµού στη γλώσσα, στην εικονογράφηση και στα κείµενα. Πιο συγκεκριµένα: Στη γλώσσα: Διερευνάται αν γίνεται χρήση σεξιστικής γλώσσας. Χρησιµοποιείται το αρσενικό γραµµατικό γένος ως αντιπροσωπευτικό και του θηλυκού; Αναφέρονται και οι δύο γραµµατικοί τύποι στα γένη; Υπάρχουν λέξεις/εκφράσεις που υποτιµούν τις γυναίκες; Ποιες επικοινωνιακές στρατηγικές χρησιµοποιούνται ανά- µεσα στα φύλα; (π.χ. ποιο φύλο ζητάει συνήθως το λόγο, θέτει τα θέµατα προς συζήτηση, διακόπτει;). Στην εικονογράφηση: Διερευνάται η ύπαρξη έµφυλης ασυµµετρίας στην εικονογράφηση του εξωφύλλου και του περιεχοµένου. Υπάρχει ισορροπία στον αριθµό των αγοριών/κοριτσιών, γυναικών/ανδρών που απεικονίζονται; Απεικονίζονται αγόρια και κορίτσια να εµπλέκονται σε δραστηριότητες που δεν εµπίπτουν στα στερεότυπα για τους ρόλους των φύλων; Σε ποιους χώρους εµφανίζονται κορίτσια/γυναίκες, αγόρια/άνδρες; (π.χ. εξωτερικός εσωτερικός χώρος). Απεικονίζονται έµφυλα στερεότυπα; Ποιο φύλο πρωταγωνιστεί και ποιο είναι αθέατο/ αφανές; Όταν απεικονίζονται αγόρια και κορίτσια σε κοινές δραστηριότητες τι ρόλους αναλαµβάνουν; Ποιο φύλο παρουσιάζεται ως ενεργητικό και ποιο ως παθητικό; Όταν ιστορικές φωτογραφίες αντανακλούν το σεξισµό µιας περιόδου, καταγράφεται το γεγονός στον υπότιτλο; Στα κείµενα: Διερευνάται η ύπαρξη έµφυλης ασυµµετρίας στο περιεχόµενο όλων των κειµένων. Ποιο είναι το φύλο των συγγραφέων των εγχειριδίων και των κειµένων που επιλέγονται; Σε τι δραστηριότητες εµπλέκεται το κάθε φύλο; Ποιος είναι ιδιαίτερα ο ρόλος των κοριτσιών/γυναικών; Θα µπορούσε το ίδιο κείµενο να χρησιµοποιηθεί αν οι κοινωνικοί ρόλοι των φύλων ήταν αντεστραµµένοι, αν δηλαδή στη θέση των γυναικών ήταν άνδρες και το αντίστροφο; Υπο-αντιπροσωπεύεται κάποιο φύλο και ποιοι είναι οι κυρίαρχοι χαρακτήρες; Ποιο είναι το φύλο του πρωταγωνιστικού χαρακτήρα; Ήρωες και ηρωίδες θαυµάζονται για τα ίδια χαρακτηριστικά και χρησιµοποιούνται τα ίδια κριτήρια για την επιτυχία; Τα ηγετικά χαρακτηριστικά και οι ηγετικές δεξιότητες µήπως συνδέονται µε κάποιο φύλο; Ποιο είναι το φύλο που φαίνεται να προτείνει αξιόπιστες και τεκµηριωµένες λύσεις και να επιλύει στη πράξη τα προβλήµατα που παρουσιάζονται; Υπάρχουν ερµηνείες για κοινωνικά ζητήµατα που έχουν σχέση µε τα φύλα ή µήπως αντιµετωπίζονται ως αναπόφευκτες συνέπειες του βιολογικού φύλου; Συνδέονται τα θέµατα της φτώχειας και του κοινωνικού αποκλεισµού µε τα φύλα και την κατανοµή της εξουσίας; Μήπως παρουσιάζονται ως πρόβληµα οι ίδιες οι γυναίκες; Το περιεχόµενο ενθαρρύνει ενεργητικές συµπεριφορές και αντίσταση ή παθητική αποδοχή και από ποιο φύλο; Ποιο φύλο παραλείπεται και µε ποιο σκοπό; Υπάρχουν έµφυλα στερεότυπα του χαρακτήρα και των δραστηριοτήτων, δηλαδή µήπως οι γυναίκες εµφανίζονται επιγραµ- µατικά ικανές να «φροντίζουν» και οι άνδρες να «αναλαµβάνουν τις ευθύνες», «να είναι 11\n12 πετυχηµένοι επαγγελµατικά» και να µην αναφέρονται συχνά σε ρόλους «συντρόφων και πατέρων»; Αναλαµβάνουν οι γυναίκες πρωτοβουλίες και έχουν κοινωνικά εφόδια για την επιτυχία ή η επιτυχία τους όταν υπάρχει- αποδίδεται σε άλλους παράγοντες, όπως η οµορφιά ή/και η σχέση τους µε σηµαντικούς άνδρες στη ζωή τους (πατέρων, αδελφών, συντρόφων, συγγενών, επαγγελµατιών); Σε τι ρόλους παρουσιάζονται οι γυναίκες, σε παραδοσιακούς/στερεότυπους ή καινοτόµους; Ποιος τύπος ανδρικής και γυναικείας προσωπικότητας σκιαγραφείται µε βάση τα χαρακτηριστικά προσωπικότητας (π.χ. επινοητικότητα, ανεξαρτησία, ορθολογική σκέψη, δηµιουργικότητα, ευαισθησία, εξάρτηση, συναισθηµατικότητα, υποχωρητικότητα, περιέργεια, φαντασία, εξυπνάδα) που αποδίδονται στους γυναικείους και ανδρικούς χαρακτήρες; Πόσοι διαφορετικοί χαρακτήρες ανδρών και γυναικών υπάρχουν και πόσο συχνά εµφανίζονται; Η ενδεχόµενη καταπίεση των γυναικών παρουσιάζεται ως κοινωνικό σύµπτωµα ή ως αναπόδραστη φυσική νοµοτέλεια; Στα επαγγέλµατα τα οποία εµφανίζονται να ασκούν οι άνδρες και οι γυναίκες διαφαίνεται κάποια κατηγοριοποίηση σε «ανδρικά» και «γυναικεία»; Περιγράφεται ισότιµα ο χώρος εργασίας και η επαγγελµατική συµπεριφορά των γυναικών και των ανδρών; Αντιπροσωπεύονται οι γυναίκες ισότιµα στα λεγόµενα «ανδρικά» επαγγέλµατα, στις θετικές επιστήµες και στην τεχνολογία; Εµφανίζονται άνδρες σε επαγγέλµατα που συνήθως παραδοσιακά ασκούν γυναίκες; (π.χ. γραµµατέας, νηπιαγωγός). Αντιπροσωπεύονται οι γυναίκες στην κορυφή της διοικητικής ιεραρχικής πυραµίδας και σε θέσεις παγκόσµιας αναγνώρισης; Αναδεικνύονται πρωτοβουλίες σε θέµατα προώθησης της σταδιοδροµίας των γυναικών; Προωθούνται εξίσου αγόρια και κορίτσια σε µελλοντικό επαγγελµατικό προσανατολισµό; Διαφαίνεται κάποια σχέση στις προτεινόµενες επαγγελµατικές επιλογές αγοριών και κοριτσιών µε στερεότυπες αντιλήψεις για τους ρόλους των φύλων; Σε ποιο φύλο αποδίδεται δύναµη και εξουσία; Παρουσιάζονται οι γυναίκες σε υποδεέστερους ρόλους; Γίνονται αναφορές στην οικογενειακή ζωή των ατόµων και πώς κατανέµονται οι ευθύνες στα µέλη της οικογένειας; Ποιος τύπος οικογένειας προβάλλεται κυρίως; Πώς σκιαγραφούνται οι γονικοί ρόλοι; Πώς κατανέµεται ο ελεύθερος χρόνος στα µέλη της οικογένειας; Σε ποιους τοµείς της κοινωνικής ζωής δραστηριοποιούνται οι άνδρες και οι γυναίκες; Εµπεριέχονται εναλλακτικές θεωρήσεις, ακριβείς και ρεαλιστικές, χαρακτήρων των ανδρών και γυναικών και εναλλακτικοί τρόποι ζωής σε όλα τα επίπεδα; Αν ναι, µε ποια συχνότητα και ποιες αξιολογικές κρίσεις και σχόλια διατυπώνονται; 12\n13 Β. ΜΕΡΟΣ ΔΕΥΤΕΡΟ Ανάλυση σχολικών εγχειριδίων 1. Εισαγωγή Για να διαπιστωθεί ο τρόπος µε τον οποίο εµφανίζονται τα δύο φύλα, οι ρόλοι και οι σχέσεις τους στα νέα σχολικά εγχειρίδια, εφαρµόστηκε η ανάλυση περιεχοµένου, µέθοδος που χρησιµοποιείται κυρίως αλλά όχι µόνον στις κοινωνικές επιστήµες. Στην ανάλυση περιεχοµένου ο ερευνητής ή η ερευνήτρια ακολουθεί συγκεκριµένα βήµατα: ορίζει το πρόβληµα και συγκεντρώνει τις πηγές που θα χρησιµοποιήσει στην έρευνα, ορίζει τις µονάδες ανάλυσης (π.χ. λέξεις, προτάσεις, παραγράφους), της περιοχής του περιεχοµένου στην οποία εµφανίζονται τα στοιχεία που εξετάζει, δηµιουργεί κατηγορίες για το υλικό που συγκεντρώνει. Το θέµα της συγκεκριµένης µελέτης, έχει ήδη συζητηθεί, είναι: «τα στερεότυπα του ρόλου των φύλων στα νέα σχολικά εγχειρίδια της Ε και Στ τάξης του Δ.Σ.». Ως πηγές χρησιµοποιήθηκαν 6 σχολικά βιβλία. Συγκεκριµένα 2 βιβλία µαθηµατικών, 1 τεύχος για κάθε τάξη, 2 βιβλία φυσικών επιστηµών, ένα για κάθε τάξη και 2 βιβλία γεωγραφίας, ένα για κάθε τάξη. Χρησιµοποιήθηκαν επίσης τα τετράδια εργασιών καθώς και τα βιβλία για το διδακτικό προσωπικό για τα µαθηµατικά και τη φυσική. Ως µονάδες ανάλυσης χρησιµοποιήθηκαν το κείµενο (λέξεις, προτάσεις) και οι εικόνες (η κατάσταση που απεικονίζεται και το κείµενο του υπότιτλου). Δηµιουργήθηκαν 8 κατηγορίες ανάλυσης για κάποιες από τις οποίες ορίστηκε και ένας αριθµός υποκατηγοριών. Συγκεκριµένα ορίστηκαν οι κατηγορίες: γλωσσικός σεξισµός, επαγγέλµατα, δραστηριότητες, διάσηµα πρόσωπα, πρωταγωνιστικοί ρόλοι, στερεοτυπικά χαρακτηριστικά-συµπεριφορές των φύλων, φωνή και στα δύο φύλα και η εικόνα της οικογένειας. Για δύο κατηγορίες, το γλωσσικό σεξισµό και τις δραστηριότητες ορίστηκαν και υποκατηγορίες. Ασφαλώς η δηµιουργία των συγκεκριµένων κατηγοριών για την εξέταση των στοιχείων που συγκεντρώθηκαν κατά την έρευνα είναι µία επιλογή που έγινε από την ερευνητική οµάδα, δεν είναι ούτε η µοναδική ούτε καλύτερη από άλλες επιλογές που άλλοι ή άλλες ερευνητές και ερευνήτριες θα έκαναν. 2. Σχολικά Εγχειρίδια Πηγές που χρησιµοποιήθηκαν στην έρευνα Αναλύθηκαν τα βιβλία του ΟΕΔΒ των Μαθηµατικών, των Φυσικών Επιστηµών και της Γεωγραφίας της Ε και της Στ τάξης Δηµοτικού σχολείου. Συγκεκριµένα αναλύθηκαν τα βιβλία: 1α. Μαθηµατικά, Ε Τάξη (ΜΕ) 1 1β. Μαθηµατικά, Ε Τάξη, Βιβλίο Δασκάλου (ΜΕΒΔ) 1γ. Μαθηµατικά, Ε Τάξη, Τετράδιο Εργασιών (α, β και γ τεύχη) (ΜΕΤΕ1,2,3) Συγγραφική οµάδα: Κακαδιάρης, Χ., Μπελίτσου, Ν., Στεφανίδης, Γ., Χρονοπούλου, Γ. (2006). 1. Ο αναγραφόµενος κωδικός στο τέλος του κάθε βιβλίου, δηλώνει το µάθηµα και την τάξη. Για παράδειγµα: (Μστ:4) δηλώνει, Μαθηµατικά Στ τάξης, σελίδα 4. 13\n14 2α. Μαθηµατικά Στ Δηµοτικού (Μστ), 2β. Μαθηµατικά Στ Δηµοτικού, Τετράδιο εργασιών (Μστ -ΤΕ) 2γ. Μαθηµατικά Στ Δηµοτικού, Βιβλίο Δασκάλου (Μστ -Δ) Συγγραφική οµάδα: Πέτρος Κλιάπης, Όλγα Κασσώτη, Θωµάς Οικονόµου 3α. Φυσικά Δηµοτικού, Ερευνώ και Ανακαλύπτω, Ε Τάξη, Βιβλίο Μαθητή (ΦΕ) 3β. Φυσικά Δηµοτικού, Ερευνώ και Ανακαλύπτω, Ε Τάξη, Τετράδιο Εργασιών (ΦΕΤΕ) 3γ. Φυσικά Δηµοτικού, Ερευνώ και Ανακαλύπτω, Ε Τάξη (ΦΕΒΔ) Συγγραφική οµάδα: Αποστολάκης, Ε., Παναγοπούλου, Ε., Σάββας, Σ., Τσαγλιώτης, Ν., Σωτηρίου, Σ., Τόλιος, Β., Τσαγκογεώργα, Α., Καλκάνης, Γ. (2006) 4α. Φυσικά Δηµοτικού, Ερευνώ και ανακαλύπτω Στ Τάξη, Βιβλίο µαθητή, (Φστ-µαθ) 4β. Φυσικά Δηµοτικού, Ερευνώ και ανακαλύπτω Στ Τάξη, Τετράδιο Εργασιών (Φστ-Ε), 4γ. Φυσικά Δηµοτικού, Ερευνώ και ανακαλύπτω, Στ Τάξη, Βιβλίο Δασκάλου (Φστ-Δ) Συγγραφική οµάδα: Εµµανουήλ Γ. Αποστολάκης, Ελένη Παναγοπούλου, Σταύρος Σάββας, Νεκτάριος Τσαγλιώτης, Γιώργος Πανταζής, Σοφοκλής Σωτηρίου, Βασίλης Τόλιας, Αθηνά Τσαγκογέωργα, Γεώργιος Θ. Καλκάνης 5α. Γεωγραφία, Ε Τάξη. Γνωρίζω την Ελλάδα. Έκδοση Α. (ΓΕ) Συγγραφική οµάδα: Γαλάνη Λ., Κατσαρός Γ., Κατσίκης Α., Τσουνάκος Θ. (2002). 5β. Γεωγραφία, ΣΤ Τάξη. Η Γη µας. Έκδοση Α. (ΓΣτ) Συγγραφική οµάδα: Χριστιάς Ι., Κλωνάρη Α., Αλεξόπουλος Β., Παπαµανώλης Κ.(2003). 3. Συντακτικές οµάδες Εξετάστηκε ως προς το φύλο η σύνθεση των συντακτικών οµάδων των σχολικών εγχειριδίων. Οι οµάδες συγγραφής (Σ.Ο.) απαρτίζονται από 34 άτοµα, 24 άνδρες και 10 γυναίκες, οι οµάδες εικονογράφησης (Ο.Ε.) από 7 άνδρες και για την εικονογράφηση εξώφυλλου (Ε.Ε.) υπεύθυνοι είναι 4 άνδρες. Την οµάδα των κριτών-αξιολογητών απαρτίζουν 12 άτοµα, 8 άνδρες και 4 γυναίκες. Τη φιλολογική επιµέλεια έχουν αναλάβει 6 γυναίκες. Υπεύθυνοι του µαθήµατος κατά τη συγγραφή και υπεύθυνοι υποέργου είναι 4 άνδρες. Συνολικά, από τα 67 µέλη που ενεπλάκησαν µε οποιοδήποτε τρόπο στη δηµιουργία των παραπάνω εγχειριδίων, τα 47 ήταν άνδρες και τα 20 γυναίκες. Επίσης, υπεύθυνοι για την «αναµόρφωση των προγραµµάτων σπουδών και συγγραφή νέων εκπαιδευτικών πακέτων» στο Πρόγραµµα ΕΠΕΑΕΚ υπεύθυνοι από το Παιδαγωγικό Ινστιτούτο είναι 6 άτοµα, όλοι άνδρες. Από τα αποτελέσµατα της ανάλυσης προκύπτει ότι όσον αφορά τις (Σ.Ο), το 29% είναι γυναίκες και συνολικά, στα 67 άτοµα που ενεπλάκησαν µε οποιοδήποτε τρόπο στη δηµιουργία των παραπάνω εγχειριδίων, το 30% είναι γυναίκες. Στα παλιά εγχειρίδια το ποσοστό των γυναικών ήταν 20% και 27% αντίστοιχα. Στο χρονικό διάστηµα της εικοσαετίας που πέρασε από τη συγγραφή των παλιών µέχρι τη συγγραφή των νέων εγχειριδίων, η κατάσταση όσον αφορά τη συµµετοχή των γυναικών βελτιώνεται ελάχιστα. 14\n15 4. Kατηγορίες Ανάλυσης 2 Στην έρευνα αναλύθηκαν κείµενα και εικόνες στο σύνολο των σελίδων των εγχειριδίων καθώς και στα εξώφυλλά τους. Χρησιµοποιήθηκαν 8 κατηγορίες ανάλυσης, οι ίδιες που είχαν χρησιµοποιηθεί και στη µελέτη των παλιών εγχειριδίων. Συγκεκριµένα: 1. Γλωσσικός Σεξισµός Με τον όρο γλωσσικό σεξισµό υπονοείται η χρήση της γλώσσας µε τέτοιο τρόπο ώστε να γίνεται διάκριση σε βάρος του ενός ή του άλλου φύλου. Η κατηγορία γλωσσικός σεξισµός περιλαµβάνει 8 υπο-κατηγορίες: 1. Χρήση του αρσενικού γένους για να δηλώσει και τα δύο γένη 2. Προσωποποίηση των επαγγελµάτων 3. Χρήση των λέξεων άνθρωπος, παιδί 4. Πρόταξη του αρσενικού ονόµατος στα ζεύγη ανδρικών-γυναικείων 5. Ονοµαστικές αναφορές 6. Χρήση υποκοριστικών 7. Χρήση αντωνυµιών και επιθέτων 8. Σηµασιολογικά στερεότυπα 2. Επαγγέλµατα Εξετάζονται το είδος των επαγγελµάτων, οι οικονοµικές απολαβές από την εργασία, η αναφορά ή η αποσιώπηση του χώρου εργασίας, η ικανοποίηση ή η έλλειψη ευχαρίστησης από το επάγγελµα για άνδρες και γυναίκες. 3. Δραστηριότητες Εξετάζεται το είδος, το περιβάλλον και το περιεχόµενο των δραστηριοτήτων στις οποίες εµπλέκονται τα δύο φύλα. Δραστηριότητες µέσα και έξω από το σπίτι, δραστηριότητες που απαιτούν διανοητική ή σωµατική ενέργεια, που αποφέρουν οικονοµικά οφέλη ή έχουν σχέση µε κοινωνικό έργο ή συµµετοχή στην πολιτική-πολιτισµική ζωή του τόπου. Η κατηγορία δραστηριότητες περιλαµβάνει 4 υποκατηγορίες. Συγκεκριµένα: 1. Οικιακές δραστηριότητες 2. Οικονοµικές δραστηριότητες 3. Ψυχαγωγικές δραστηριότητες 4. Πολιτικοκοινωνικές δραστηριότητες 2. Κατά την ανάλυση των εγχειριδίων έγινε λεπτοµερής καταγραφή όλων των περιπτώσεων που εντοπίστηκαν σε όλες τις κατηγορίες ανάλυσης. Εδώ παραθέτουµε ένα µικρό αριθµό παραδειγµάτων για κάθε κατηγορία και υποκατηγορία προκειµένου να γίνει φανερό το περιεχόµενο κάθε κατηγορίας και να διευκολυνθούν οι εκπαιδευτικοί στον εντοπισµό αντίστοιχων περιπτώσεων. 15\n16 4. Διάσηµα Πρόσωπα Στην κατηγορία αυτή εξετάζονται οι αναφορές σε άνδρες και γυναίκες που έχουν γίνει διάσηµα πρόσωπα για τη σοφία τους, το επιστηµονικό και ερευνητικό τους έργο, τη συµβολή τους στην πρόοδο της ανθρωπότητας. 5. Πρωταγωνιστικοί Ρόλοι Εξετάζονται οι πρωταγωνιστικοί ρόλοι ανδρών και γυναικών. Κάποιος ή κάποια θεωρείται ότι έχει πρωταγωνιστικό ρόλο αν παίρνει αποφάσεις και δίνει λύσεις σε δύσκολα προβλήµατα, αν γύρω από αυτόν ή αυτήν εκτυλίσσεται η πλοκή µιας ιστορίας ή διαδραµατίζονται µερικά πολύ σηµαντικά γεγονότα. 6. Στερεοτυπικά Χαρακτηριστικά-Συµπεριφορές των Φύλων Με τον όρο στερεότυπα υπονοείται ένα σύνολο αντιλήψεων ή σκέψεων που µοιράζονται κάποια άτοµα για µια οµάδα ατόµων. Είναι ένα σύνολο γενικεύσεων που βοηθάει να απλουστευθεί η πραγµατικότητα. Πρόκειται για αντιλήψεις που διαµορφώνονται από αλληλεπιδράσεις, από αφηγήσεις, από τα µέσα µαζικής ενηµέρωσης, από την εκπαίδευση. Με βάση αυτές τις αντιλήψεις, που γενικεύονται και µεταφέρονται, από γενιά σε γενιά, τα µέλη µιας οµάδας εντάσσονται σε µια κατηγορία και οι άλλοι τούς συµπεριφέρονται πάντα σύµφωνα µε τις προσδοκίες (προβλέψεις) που έχουν διαµορφωθεί για τη συγκεκριµένη οµάδα ατόµων. Τα στερεότυπα µπορεί να αναφέρονται σε φυσικά, νοητικά ή συναισθηµατικά χαρακτηριστικά των µελών µιας οµάδας ή σε συγκεκριµένες απόψεις για τη θέση τους στην κοινωνία. Συµπεριφορά είναι η φανερή αντίδραση ενός ζωντανού οργανισµού σε ένα ερέθισµα. Προκαταλήψεις και στερεότυπα συντελούν στη διαµόρφωση στάσεων που εκδηλώνονται, σε κατάλληλα πλαίσια συµφραζοµένων, ως συµπεριφορές. Στην κατηγορία στερεότυπα χαρακτηριστικά και συµπεριφορές των φύλων εξετάζονται κοινωνικά διαµορφωµένες αντιλήψεις, απόψεις και προσδοκίες για τους ρόλους των φύλων στις οποίες τα δύο φύλα είναι αναµενόµενο να ανταποκριθούν. 7. Φωνή και στα δύο Φύλα Εξετάζονται περιπτώσεις στις οποίες ο τρόπος που παρουσιάζονται τα δύο φύλα είναι απαλλαγµένος από στερεότυπες αντιλήψεις για το φύλο, τις ικανότητες και τους ρόλους του. Για παράδειγµα, σε ρόλους, επαγγέλµατα, δραστηριότητες που τα κοινωνικά στερεότυπα θέλουν άνδρες εµφανίζονται γυναίκες και σε ρόλους, επαγγέλµατα, δραστηριότητες που τα κοινωνικά στερεότυπα θέλουν γυναίκες εµφανίζονται άνδρες. 8. Η Εικόνα της Οικογένειας Στην κατηγορία αυτή εντάσσονται οι ρόλοι των φύλων στην οικογένεια. Οι ρόλοι των παιδιών, του παππού, της γιαγιάς και κυρίως της µητέρας και του πατέρα. Πόσο συχνά, σε ποιες δραστηριότητες και σε τι περιβάλλον (π.χ. µέσα ή έξω από το σπίτι) εµφανίζονται. 16\n17 1. Γλωσσικός Σεξισµός Με τον όρο γλωσσικό σεξισµό εννοούµε τη χρήση της γλώσσας µε τρόπο τέτοιο που να γίνεται διάκριση σε βάρος του ενός ή του άλλου φύλου. Το γλωσσικό σεξισµό µπορού- µε να τον εντοπίσουµε στις εξής κατηγορίες: Χρήση του αρσενικού γένους για να δηλώσει και τα δύο γένη Προσωποποίηση επαγγελµάτων Χρήση των λέξεων άνθρωπος, παιδί Πρόταξη του αρσενικού ονόµατος στα ζεύγη ανδρικών-γυναικείων Ονοµαστικές αναφορές Χρήση υποκοριστικών Χρήση αντωνυµιών και επιθέτων Σηµασιολογικά στερεότυπα 1.1. Χρήση του αρσενικού γένους για να δηλώσει και τα δύο γένη Το αρσενικό γένος χρησιµοποιείται συχνά σε γραπτά κείµενα ή στον προφορικό λόγο µε αυτονόητο τρόπο προκειµένου να δηλωθούν άτοµα και των δύο φύλων (π.χ. οι µαθητές της ΣΤ τάξης, οι άστεγοι από το σεισµό, ο δάσκαλος της τάξης, ). Συχνά µάλιστα, ακόµη και όταν η αναφορά αφορά σε πληθυσµούς που οι άνδρες ή τα αγόρια είναι µειοψηφία χρησιµοποιείται το αρσενικό γένος (π.χ. οι φοιτητές του Τµήµατος Νηπιαγωγών). Αυτό δεν φαίνεται, µέχρι πρόσφατα τουλάχιστον, να ενοχλεί ούτε να προκαλεί την αντίδραση όσων παραλείπονται ή αποσιωπώνται. Δεν παρατηρείται επίσης καµία περίπτωση να χρησιµοποιηθεί το θηλυκό γένος για να γίνει αναφορά σε άτοµα και των δύο φύλων. Αν γινόταν κάτι τέτοιο αυτό είναι πολύ πιθανόν ότι θα θεωρείτο λάθος, προκλητικό ή/και προσβλητικό για το άλλο φύλο. Συχνά η αποκλειστική χρήση του αρσενικού γένους για να δηλωθούν ενέργειες, δραστηριότητες, αξίωµα ή επάγγελµα που θα µπορούσαν εξίσου να πραγµατοποιηθούν ή να ασκηθούν από άνδρα και γυναίκα υπονοεί ή/και διαµορφώνει την άποψη ότι αυτές οι δραστηριότητες και οι συγκεκριµένες θέσεις είναι κατάλληλες µόνον για άνδρες. Από αυτόν τον «κανόνα» δεν ξεφεύγουν και τα σχολικά εγχειρίδια που εξετάσαµε. Όπως έχει ήδη αναφερθεί, παρουσιάζουµε µόνον ένα µέρος των σχετικών µε τα δύο φύλα αναφορών στα σχολικά εγχειρίδια. Από την παρουσίαση λοιπόν δεν µπορεί να φανεί στους αναγνώστες και στις αναγνώστριες η συχνότητα εµφάνισης των σχετικών µε κάθε κατηγορία αναφορών σε κάθε εγχειρίδιο ούτε να προβληθεί η κάθε µια αναφορά ώστε το διδακτικό προσωπικό να παρέµβει κατάλληλα για να σχολιάσει ή να απαλείψει τα στερεότυπα. Ακολουθούν µερικά ενδεικτικά παραδείγµατα από τα βιβλία των τριών γνωστικών αντικειµένων. Μαθηµατικά Ε τάξης «Όλοι ασχολήθηκαν µε αθλήµατα» (ΜΕ1: 12), «κερδίζει πάντα ο πρώτος;» (ΜΕ: 60), «οι εθελοντές προστασίας της θάλασσας» (ΜΕ1: 66), «στοιχεία µαθητών που φοιτούν στα σχολεία της χώρας» (ΜΕ1: 126), 17\n18 «πόσοι είναι οι Έλληνες µαθητές στο δηµοτικό σχολείο» (ΜΕ1: 126), «στα χέρια του δασκάλου» (ΜΕΒΔ: 5), «κάθε δάσκαλος επιλέγει» (ΜΕΒΔ: 6) Σχολιασµός και Προτάσεις Το γεγονός ότι για χρόνια χρησιµοποιούνταν κάποιες εκφράσεις χωρίς να ενοχλείται ιδιαίτερα κανένα άτοµο, κάνει τη διαπίστωση και ακόµη περισσότερο την αποδόµηση των στερεοτύπων µια δύσκολη διαδικασία. Η αναφορά στο αρσενικό γένος για να δηλωθεί και το θηλυκό έχει σχεδόν «νοµιµοποιηθεί» από τη µακροχρόνια χρήση των σχετικών γλωσσικών τύπων. Υπάρχουν ωστόσο εναλλακτικοί γλωσσικοί τύποι που εκφράζουν και τα δύο φύλα και δεν προάγουν στερεότυπα. Για παράδειγµα, αντί του: «όλοι ασχολήθηκαν» µπορούµε να πούµε: «όλα τα παιδιά, αγόρια και κορίτσια, ασχολήθηκαν» ή «όλα τα κορίτσια και τα αγόρια ασχολήθηκαν» ή αντί του: ««οι εθελοντές προστασίας..» να πούµε «οι εθελοντές και οι εθελόντριες προστασίας» ή αντί του «κάθε δάσκαλος επιλέγει» να πούµε «κάθε εκπαιδευτικός επιλέγει..» ή «κάθε δάσκαλος ή δασκάλα επιλέγει..» Μαθηµατικά Στ τάξης «Οι µαθητές της Στ τάξης...» (ΜΣΤ:9), «...ότι από τους 23 µαθητές της τάξης...» (ΜΣΤ:10), «Οι µαθητές ενός σχολείου είναι περισσότεροι από 283 και...» (ΜΣΤ:34), «Μια τάξη έχει µέχρι 30 µαθητές.» (ΜΣΤ:35), «Με άλλα λόγια, αντιστοιχεί 1 θρανίο σε 2 µαθητές» (ΜΣΤ:76), «...ο σεισµός... και άφησε δεκάδες χιλιάδες άστεγους...» ( ΜΣΤΤΕ1:30), «Από ένα δείγµα 30 µαθητών µπορούµε να βγάλουµε ασφαλή συµπεράσµατα για το σύνολο των µαθητών της χώρας µας;» (ΜΣΤΤΕ3:22), «Οι µαθητές επαναλαµβάνουν και γενικεύουν τις υπάρχουσες γνώσεις τους...» (ΜΣΤΔ: 9), «..δίνουν στο µαθητή την ευκαιρία να σκεφθεί µόνος του και να εκφράσει τις ιδέες που είναι σύµφωνες µε τη µαθηµατική σκέψη του...» (ΜΣΤΔ:15), «..βάζουν τους µαθητές σε µια πραγµατική κατάσταση επίλυσης προβλήµατος...απαιτούν από τους µαθητές να χρησιµοποιήσουν όλους τους διαθέσιµους πόρους και τα εργαλεία, συµπεριλαµβανοµένων των υπολογιστών» (ΜΣΤΔ:15), «Ζητείται από τους µαθητές να προσέξουν τη µείωση για ποσά που φαίνονται...» (ΜΣΤΔ: 92) Σχολιασµός και Προτάσεις Υπάρχουν πάρα πολλά παραδείγµατα αναφορών από τις οποίες δηµιουργείται η εντύπωση ότι οι µαθήτριες είναι ανύπαρκτες στην τάξη και στο σχολείο γι αυτό και δεν συµµετέχουν στις δραστηριότητες τις οποίες αναθέτει ο δάσκαλος ή η δασκάλα ή ότι δεν χρειάζεται να γίνει ιδιαίτερη αναφορά στις µαθήτριες. Μοιάζει ότι για τη συγγραφική οµάδα, υπάρχουν µόνο µαθητές. Σ αυτούς απευθύνονται, γι αυτούς ενδιαφέρονται, 18\n19 αυτούς αφορούν όλες οι δραστηριότητες που οργανώνει ο δάσκαλος ή η δασκάλα. Τα κορίτσια είτε αγνοούνται τελείως είτε, στην καλύτερη περίπτωση, κατά ευνόητο τρόπο συµπεριλαµβάνονται στον όρο µαθητής. Είναι προφανές ότι µε τον όρο µαθητές δηλώνονται µόνον τα αγόρια και όχι και τα κορίτσια. Για τα κορίτσια υπάρχει ο όρος µαθήτριες. Θα µπορούσε λοιπόν σε όλες τις περιπτώσεις να χρησιµοποιείται η έκφραση µαθητές και µαθήτριες ή η λέξη παιδιά. Για παράδειγµα, αντί του: «..δίνουν στο µαθητή την ευκαιρία» να χρησιµοποιηθεί η διατύπωση «..δίνουν σε µαθητές και µαθήτριες την ευκαιρία» ή «..δίνουν στα παιδιά της τάξης την ευκαιρία». Όπως επίσης, αντί της διατύπωσης: «...ο σεισµός... και άφησε δεκάδες χιλιάδες άστεγους...» να χρησιµοποιηθεί η διατύπωση: «ο αριθµός των αστέγων που άφησε ο σεισµός ήταν». Ο δάσκαλος ή η δασκάλα θα µπορούσε να διαβάζει τα σχετικά κείµενα αλλάζοντας τη λέξη µαθητές µε τη λέξη µαθήτριες, τη λέξη άστεγους µε τη λέξη άστεγες, τη λέξη δάσκαλος µε τη λέξη δασκάλα για να δει αν τα παιδιά αντιδρούν, να συζητήσει τους λόγους που προκάλεσαν την αντίδρασή τους, να προσπαθήσει από κοινού µε τα παιδιά να βρει εναλλακτικούς τρόπους διατύπωσης που να είναι δίκαιοι και για τα δύο φύλα και να αποφασίσουν στο εξής να χρησιµοποιούν αυτούς τους τύπους αντί αυτών που χρησι- µοποιούν τα εγχειρίδια. «Ερευνώ και ανακαλύπτω» Ε τάξης «το βιβλίο του µαθητή» (ΦΕ: 11), «ο πρώτος νικητής» (ΦΕ: 22), «οι αθλητές», «οι κριτές» (ΦΕ: 107), «ο δεκάλογος του καλού πειραµατιστή» (ΦΕΤΕ: 7), «ο ερευνητής του φυσικού κόσµου» (ΦΕΒΔ: 11) «Ερευνώ και ανακαλύπτω» Στ τάξης «Συζήτησε µε τους συµµαθητές σου για τα κύτταρα...» (ΦΣΤ:66), «...επιστηµονική και εκπαιδευτική επάρκεια του συγγραφέα...» (ΦΣΤΤΕ:11), «Κάθε δάσκαλος διαµορφώνει το µάθηµα στην τάξη...» (ΦΣΤΔ:11), «... που σύµφωνα µε την Οικουµενική διακήρυξη των Δικαιωµάτων του Ανθρώπου και το Σύνταγµα της χώρας µας δικαιούται ισότιµα κάθε µαθητής...» (ΦΣΤΔ:15) Γεωγραφία Ε τάξης «Ένας ταξιδιώτης» (ΓΕ:20), «Άκουσε τις προτάσεις των συµµαθητών σου» (ΓΕ:30), Σε άσκηση: «Με οδηγό τον πολιτιστικό-παραγωγικό χάρτη, βοηθήστε τον «πρωταγωνιστή σας» να» (ΓΕ:177) Γεωγραφία Στ τάξης «Ένας γέρος Εσκιµώος διηγείται» (ΓΣτ:58), Εικόνες µε αγρότες (ΓΣτ:84), (ΓΣτ:93), Εικόνες µε εµπόρους (ΓΣτ:105), προκειµένου να περιγραφούν συγκεκριµένες πληθυσµιακές οµάδες, Οµάδα πιστών (στη φωτογραφία απεικονίζονται µόνο άνδρες) (ΓΣτ:90) 19\n20 Σχολιασµός-Προτάσεις-Παρεµβάσεις Στις παραπάνω αναφορές, υπογραµµίζεται η συνεισφορά των ανδρών στην εξέλιξη των φυλών και η επίδρασή τους πάνω στη φύση, ενώ συγχρόνως αποσιωπάται η συµβολή των γυναικών. Το θηλυκό γένος των λέξεων υπονοείται µέσα από την αποκλειστική χρήση του αρσενικού, επιβεβαιώνοντας την τάση ότι το αρσενικό γένος αποτελεί τη νόρµα. Η ύπαρξη, η συµµετοχή και η συµβολή των γυναικών σε καταστάσεις που αφορούν στο δηµόσιο χώρο αποσιωπάται. Τα παιδιά διαβάζοντας τα σχολικά τους εγχειρίδια µαθαίνουν ότι δεν χρειάζεται να γίνει ιδιαίτερη αναφορά στις γυναίκες αφού αυτές υπονοούνται όταν γίνεται αναφορά στους άνδρες. Οι γυναίκες µπορούν να απουσιάζουν αφού αναγνωρίζονται και εκφράζονται µέσα από την παρουσία και την προβολή των ανδρών. Τα σχολικά εγχειρίδια µπορούν ασφαλώς να αποφύγουν την αποκλειστική χρήση του αρσενικού γένους και να υιοθετήσουν τη συστηµατική χρήση και του θηλυκού τύπου των λέξεων. Η διάκριση του φυλετικού γένους γίνεται µε α) λεξιλογικά µέσα: άνδρας, γυναίκα. Για παράδειγµα, αντί της πρότασης -«οι εθελοντές προστασίας της θάλασσας» (ΜΕ1: 66), να υπάρχει η πρόταση: «άνδρες και γυναίκες προσφέρουν εθελοντικά τις υπηρεσίες τους για την προστασία της θάλασσας.», β) γραµµατικά µορφήµατα: δάσκαλ-ος, δασκάλ-α. Για παράδειγµα, αντί της πρότασης -«ο ερευνητής του φυσικού κόσµου» να υπάρχει η πρόταση: «ο/η ερευνητής/τρια του φυσικού κόσµου» ή «ο ερευνητής και η ερευνήτρια του φυσικού κόσµου» γ) χρήση µόνον του άρθρου: ο/η, στον/στην, του/της. Για παράδειγµα, αντί της πρότασης: «...επιστηµονική και εκπαιδευτική επάρκεια του συγγραφέα...» (ΦΣΤΤΕ:11), να υπάρχει η πρόταση: «...επιστηµονική και εκπαιδευτική επάρκεια του/της συγγραφέα...» Τα σχολικά εγχειρίδια µπορούν επίσης να έχουν, σε κείµενο και εικόνες, ισάριθµα παραδείγµατα ανδρών και γυναικών σε θέσεις κύρους, σε επαγγελµατικούς χώρους, σε κοινωνικούς ρόλους όπως, για παράδειγµα: «Η διευθύντρια του σχολείου», «Η παιδίατρος επισκέφθηκε το χωριό...», «Άνδρες και γυναίκες υπάλληλοι..», «Η οφθαλ- µίατρος στο Νοσοκοµείο.». Τι µπορούν να κάνουν οι εκπαιδευτικοί όταν διαπιστώνουν αυτού του είδους το γλωσσικό σεξισµό στα σχολικά εγχειρίδια που δεν επιλέγουν αλλά υποχρεώνονται να χρησιµοποιούν, που δεν µπορούν να αλλάξουν αλλά δεν συµφωνούν µε τον τρόπο που διαχειρίζονται τη σχέση των δύο φύλων και τη θέση τους στην κοινωνία; Μπορούν: α) να επισηµαίνουν και να σχολιάζουν µε τα παιδιά της τάξης τους τα παραδείγµατα στα οποία εµφανίζεται η χρήση του αρσενικού γένους για να δηλωθούν και τα δύο γένη. Για παράδειγµα: Όταν συναντήσουν την πρόταση: «Συζήτησε µε τους συµµαθητές σου για τα κύτταρα...» (ΦΣΤ:66), οι εκπαιδευτικοί µπορεί να σχολιάσουν: «Ενδιαφέρον! Το βιβλίο αναφέρεται µόνον σε συµµαθητές. Σύµφωνα µε το βιβλίο µας λοιπόν δεν υπάρχουν µαθήτριες στις σχολικές τάξεις ή αν υπάρχουν δεν πρέπει να συµµετέχουν στο µάθηµα. Τι λέτε κι εσείς; Τι θα έπρεπε να γράφει στο σηµείο αυτό το βιβλίο µας;» και να αφήσει τα παιδιά να προτείνουν και να συζητήσουν τις διαφορετικές πιθανόν απόψεις που θα διατυπωθούν β) να αλλάξει τη διατύπωση κάποιων προβληµάτων έτσι ώστε να συµπεριλαµβάνει άνδρες και γυναίκες, αγόρια και κορίτσια ή να αντικαταστήσει σε µερικά παραδείγµατα το ανδρικό µε το γυναικείο γένος. Για παράδειγµα, όταν συναντούν στο βιβλίο την πρό- 20\n21 ταση «Ένας γέρος Εσκιµώος διηγείται» (ΓΣτ) µπορούν να σχολιάσουν: «Ξέρετε παιδιά εγώ θυµάµαι πως όταν ήµουν παιδί κυρίως η γιαγιά µου, µου έλεγε παραµύθια και µου διηγιόταν περιστατικά από τη ζωή της οικογένειάς της. Προτείνω λοιπόν να αλλάξουµε τη διατύπωση και να την κάνουµε: «Μια ηλικιωµένη Εσκιµώα διηγείται» Προσωποποίηση των επαγγελµάτων Το αρσενικό γένος χρησιµοποιείται για να εκφράσει ένα πλήθος επαγγελµάτων ενισχύοντας τα στερεότυπα που επικρατούν σχετικά µε την επαγγελµατική απασχόληση των γυναικών. Τα επαγγέλµατα στα σχολικά εγχειρίδια προσωποποιούνται, αποκτούν φύλο προσφέροντας στους άνδρες µια πληθώρα επιλογών και περιορίζοντας τις γυναίκες σε έναν πολύ πιο περιορισµένο χώρο εργασίας. Άνδρες εµφανίζονται σε παραδοσιακά επαγγέλµατα (για παράδειγµα, γεωργός, ψαράς, ναυτικός, ) και σε επαγγέλµατα µε κύρος (για παράδειγµα, εξερευνητής, γιατρός, αρχιτέκτονας, ). Μαθηµατικά Ε τάξης «γεωργός» (ΜΕΤΕ3: 235), «δάσκαλοι» (ΜΕΒΔ: 6) «πόσο διαφέρει η εκτίµηση του ψαρά» (ΜΕ: 37), «ένας γεωργός» (ΜΕΤΕ3: 23) Μαθηµατικά Στ τάξης «Ζήτησαν λοιπόν από τον οδηγό να «µηδενίσει» το µετρητή...» (ΜΣΤ:13), «Ο αρχιµάγειρας Ανρί έχει κρύψει την ποσότητα για κάθε υλικό του διάσηµου µους...» (ΜΣΤΤΕ1:21), «Οι υπάλληλοι πληρώνονται 4,5 την ώρα...» (ΜΣΤΤΕ1:26), «Οι αρχιτέκτονες, εκτός από τα σχέδια που κάνουν...» (ΜΣΤ:160), «Στο αγροτικό ιατρείο του χωριού ο παιδίατρος έρχεται...» (ΜΣΤ:39), «Σε πόσες εβδοµάδες θα πάει ξανά ο οφθαλµίατρος;...» (ΜΣΤ:39), «Ο Διευθυντής του Σχολείου θέλει να κάνει ένα γράφηµα που να φαίνονται...»(μσττε3: 27) «Ερευνώ και ανακαλύπτω» Ε τάξης «τον οδοντίατρο» (ΦΕ: 39, «ναυτικοί» (ΦΕ:75)) «Ερευνώ και ανακαλύπτω» Ε τάξης «Ο δάσκαλος είναι ο βασικός υπεύθυνος για την εξέλιξη, την επιτυχία ή αποτυχία της διδακτικής µεθόδου...» (ΦΣΤΔ:26), «Η εξουσία του δασκάλου στην τάξη είναι δεδοµένη...» (ΦΣΤΔ:27), «...αποφάσεις τέτοιας σηµασίας αναγκαστικά πρέπει να λαµβάνονται από τους ειδικούς...» (ΦΣΤΔ:18, «Όταν ο ερευνητής του φυσικού κόσµου...» (ΦΣΤΔ:11), «Όταν πάλι ο συγγραφέας... (ΦΣΤΔ:11) 21\n22 Σχολιασµός-Προτάσεις-Παρεµβάσεις Στα εγχειρίδια φαίνεται πολύ συχνά ότι εκπαιδευτικοί, γιατροί, οδηγοί, υπάλληλοι, αρχιτέκτονες είναι άνδρες. Με την έρευνα, τη µαγειρική, τη γεωργία, ασχολούνται επαγγελµατικά µόνον άνδρες. Από τα παραδείγµατα που παρατέθηκαν φαίνεται ότι ο άνδρας προσδιορίζεται από την επαγγελµατική του ταυτότητα. Τα σχολικά εγχειρίδια προβάλλουν µια εικόνα για την αγορά εργασίας στην οποία επικρατούν και πάλι οι άνδρες. Αν και οι γυναίκες, στα νέα σχολικά εγχειρίδια έχουν σαφώς καλύτερη θέση στο χώρο των επαγγελµατιών από αυτήν που είχαν στα παλιά συνεχίζουν ωστόσο να υπο-εκπροσωπούνται. Τα σχολικά εγχειρίδια, ως παράγοντες κοινωνικοποίησης, διαµορφώνουν και αναπαράγουν στερεότυπα για τις επαγγελµατικές δυνατότητες, ευκαιρίες και προοπτικές των δύο φύλων επηρεάζοντας έτσι και τις στάσεις και επιλογές τους σχετικά µε γνωστικά αντικείµενα, κατευθύνσεις σπουδών και επαγγελµατική σταδιοδροµία. Τα νέα σχολικά εγχειρίδια µπορούσαν να υιοθετήσουν µια δίκαιη εκπροσώπηση των δύο φύλων στο χώρο της εργασίας (για παράδειγµα, να εµφανίζονται γυναίκες γιατροί, δικηγόροι, ερευνήτριες, πολιτικά πρόσωπα, έµποροι, επιχειρηµατίες, ) ώστε να µη λειτουργούν ως διαχωριστικοί κατά φύλο µηχανισµοί επαγγελµατικού προσανατολισµού. Η εργασία στην οικογένεια και στον επαγγελµατικό χώρο είναι εξίσου σηµαντική για άνδρες και γυναίκες. Η γυναίκα ως ενεργό µέλος της κοινωνικής, οικονοµικής και πολιτισµικής ζωής έχει το ίδιο σηµαντικό ρόλο µε τον άνδρα. Τι µπορούν να κάνουν οι εκπαιδευτικοί που διαπιστώνουν στα σχολικά εγχειρίδια αποκλεισµό των γυναικών από την αγορά εργασίας και αντίστοιχα των ανδρών από τη συµµετοχή τους και τη συµβολή τους στη µη αµειβόµενη εργασία της οικογένειας; Μπορούν: α) να επισηµαίνουν και να σχολιάζουν µε τα παιδιά της τάξης τους τα παραδείγµατα στα οποία προσωποποιούνται επαγγέλµατα. Για παράδειγµα: Όταν συναντήσουν την πρόταση: «Ο δάσκαλος είναι ο βασικός υπεύθυνος για την εξέλιξη, την επιτυχία ή αποτυχία της διδακτικής µεθόδου...» (ΦΣΤΔ:26), «ένας γεωργός» (ΜΕΤΕ3: 23 ) ή «Στο αγροτικό ιατρείο του χωριού ο παιδίατρος έρχεται...» (ΜΣΤ:39), µπορούν να σχολιάσουν: «Στο νησί που πηγαίνω τα καλοκαίρια, βλέπω γυναίκες να πηγαίνουν πρωί-πρωί στα κτήµατα και τα τρία τελευταία χρόνια στο ιατρείο του χωριού υπηρετούσαν γυναίκες γιατροί. Επίσης η πρώτη µου οδοντίατρος ήταν γυναίκα, η καλύτερή µου φίλη είναι πολιτικός µηχανικός και θυµάµαι µια φοιτήτρια που δούλευε τα καλοκαίρια ως ταχυδροµικός διανοµέας». β) να φέρουν φωτογραφίες ή κείµενα µε γυναίκες σε επαγγέλµατα που εµφανίζονται άντρες στο σχολικό εγχειρίδιο και να προτείνουν στα παιδιά να δηµιουργήσουν αντίστοιχα προβλήµατα µε τα νέα δεδοµένα. γ) να ζητήσουν από τα παιδιά να µιλήσουν για τις δικές τους εµπειρίες. Έχουν δει σε κάποιο επάγγελµα γυναίκα; Η µητέρα τους εργάζεται; Δουλεύει και στο σπίτι; Ο πατέρας τους; Έχουν ακούσει, διαβάσει, δει κάποια γυναίκα σε ένα ασυνήθιστο επάγγελµα; Έτσι µέσα από την κατάθεση των δικών τους εµπειριών και τη συζήτηση πραγµατικών περιπτώσεων τα παιδιά ανατρέπουν την εικόνα του κόσµου που διαµορφώνεται από το βιβλίο. 22\n23 1.3. Χρήση των λέξεων άνθρωπος, παιδί Συχνά χρησιµοποιούνται στα εγχειρίδια λέξεις όπως άνθρωποι, παιδιά που εκφράζουν σύνολα ατόµων (άνθρωποι είναι άνδρες και γυναίκες, άτοµα κάθε ηλικίας, χρώµατος, φυσικής κατάστασης και παιδιά είναι νέα αγόρια και κορίτσια κάθε ηλικίας, χρώµατος, φυσικής κατάστασης) και υπονοούνται ή απεικονίζονται µόνον άτοµα του ανδρικού φύλου. Έτσι ο άνθρωπος ταυτίζεται µε τον άνδρα και το παιδί µε το αγόρι και διαµορφώνεται η αντίληψη ότι η γυναίκα ή το κορίτσι είναι λιγότερο σηµαντικά ή αξιόλογα άτοµα. Μαθηµατικά Στ Δηµοτικού «..τι πρέπει να κάνουν τα παιδιά για να υπολογίσουν...» (ΜΣΤ:13), «Η δασκάλα φώναξε 4 παιδιά για να τα µεταφέρουν (τα βιβλία)...» (ΜΣΤ:21), «Η καρδιά ενός ανθρώπου...» (ΜΣΤ:28), «Στο γραφείο Αγωγής Υγείας τα παιδιά παρατήρησαν το παρακάτω σχήµα...» (ΜΣΤ:29), «Πόσα παιδιά πρέπει να έχει µια τάξη ώστε...» (ΜΣΤ:35), «...πόσες µονάδες του ιού θα υπάρχουν στον άνθρωπο...»(μστ:44), «Το Σινικό τείχος... οχτώ άλογα πλατύ στη βάση και ψηλό όσο πέντε άνθρωποι» (ΜΣΤ:119), «Στο βιβλίο των ρεκόρ Γκίνες καταγράφεται ο ψηλότερος άνθρωπος.» (ΜΣΤΤΕ2:10), «...εκτός από τις προτάσεις των αρχιτεκτόνων, των περιβαλλοντολόγων και των δασκάλων, θα έπρεπε να ζητήσουν και τη γνώµη των παιδιών...» (ΜΣΤΤΕ2:20), «Τα παιδιά εύκολα θα συµπληρώσουν τον πίνακα...» (ΜΣΤΔ:92), «...όταν ο ιός της γρίπης προσβάλλει έναν άνθρωπο...» (ΜΣΤ:44) «Ερευνώ και ανακαλύπτω» Ε τάξης «ο άνθρωπος εδώ και χιλιάδες χρόνια προσπάθησε να αξιοποιήσει την ύλη» (ΦΕ: 12) «Ερευνώ και ανακαλύπτω» Στ τάξης «Εµείς οι άνθρωποι προσπαθούµε να διαχειριστούµε τον ενεργειακό πλούτο της Γης...» (Φστ-µαθ:12), «Το πρώτο καύσιµο που χρησιµοποίησε ο άνθρωπος, για να ζεσταθεί...» (ΦΣΤ:29), «Απορροφηµένοι οι άνθρωποι από τις µικρές και µεγάλες καθηµερινές µας ασχολίες...» (ΦΣΤ:52), «Οι πρωτόγονοι άνθρωποι ζούσαν στη φύση, σε οµάδες µε πολύ λίγα άτοµα...» (ΦΣΤ:75), «Τα µικρόβια µεταδίδονται από άνθρωπο σε άνθρωπο, οπότε οι ασθένειες εξαπλώνονται...» (ΦΣΤΤΕ:171) 23\n24 Γεωγραφία Ε τάξης «Βάλε ένα µεγάλο χ επάνω από τις εικόνες που παρουσιάζουν δραστηριότητες των ανθρώπων» και στην εικόνα που συνοδεύει το κείµενο παρουσιάζονται µόνον άντρες σε διάφορες δραστηριότητες (ΓΕ: ). Σχολιασµός-Προτάσεις-Παρεµβάσεις Στα συγκεκριµένα παραδείγµατα, και σε άλλες περιπτώσεις στα σχολικά εγχειρίδια, παρατηρείται ότι τόσο σε γλωσσικό επίπεδο όσο και σε κοινωνικό, στο πεδίο των ρόλων, έµµεσα ταυτίζεται ο «άνθρωπος» µε τον «άνδρα». Παρατηρείται επίσης η ταύτιση του «παιδιού» µε το «αγόρι» ενώ η αναφορά σε εκπροσώπους θηλυκού γένους γίνεται µε αναφορά σε «κορίτσι». Ωστόσο, στο βιβλίο της Στ τάξης «Ερευνώ και ανακαλύπτω» υπάρχει παράδειγµα όπου το «παιδί» στον υπότιτλο µιας εικόνας ταυτίζεται µε κορίτσι. «Πώς µπορεί το παιδί της εικόνας να µετακινήσει το µαγνήτη;» (Εικόνα, ΦΣΤ:126) Τα σχολικά εγχειρίδια µπορούν να χρησιµοποιούν τις λέξεις «άνθρωπος/οι» και «παιδί/ιά», έτσι ώστε να µη δηµιουργείται ασάφεια ή συγκεκριµένη εικόνα για το φύλο στο οποίο αναφέρεται και να αποφεύγεται η αµφισηµία άνθρωπος=ανθρώπινο είδος και άνθρωπος=ενήλικος άνδρας. Όταν είναι ανάγκη να δηλωθεί το ανθρώπινο είδος µπορεί να χρησιµοποιηθεί αυτή ακριβώς η έκφραση αντί της λέξης «άνθρωπος», όταν είναι ανά- 24\nΕΙΣΑΓΩΓΗ ΘΕΜΑΤΩΝ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΡΟΩΘΗΣΗ ΤΗΣ ΙΣΟΤΗΤΑΣ ΤΩΝ ΦΥΛΩΝ ΣΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗ ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑ ΒΟΗΘΗΤΙΚΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΥΛΙΚΟ ΓΙΑ ΤΑ ΣΧΟΛΙΚΑ ΕΓΧΕΙΡΙΔΙΑ ΜΑΘΗΜΑΤΩΝ ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΙΩΑΝΝΙΝΑ 2007 YΠΟΥΡΓΕΙΟ\nΕΙΣΑΓΩΓΗ ΘΕΜΑΤΩΝ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΡΟΩΘΗΣΗ ΤΗΣ ΙΣΟΤΗΤΑΣ ΤΩΝ ΦΥΛΩΝ ΣΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗ ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑ ΒΟΗΘΗΤΙΚΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΥΛΙΚΟ ΓΙΑ ΤΑ ΣΧΟΛΙΚΑ ΕΓΧΕΙΡΙΔΙΑ ΜΑΘΗΜΑΤΩΝ ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΓΕΝΙΚΟ ΛΥΚΕΙΟ ΙΩΑΝΝΙΝΑ 2007 YΠΟΥΡΓΕΙΟ\nΕΙΣΑΓΩΓΗ ΘΕΜΑΤΩΝ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΡΟΩΘΗΣΗ ΤΗΣ ΙΣΟΤΗΤΑΣ ΤΩΝ ΦΥΛΩΝ ΣΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗ ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑ ΒΟΗΘΗΤΙΚΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΥΛΙΚΟ ΓΙΑ ΤΑ ΣΧΟΛΙΚΑ ΕΓΧΕΙΡΙΔΙΑ ΜΑΘΗΜΑΤΩΝ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΙΩΑΝΝΙΝΑ 2007 YΠΟΥΡΓΕΙΟ\nΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΤΩΝ ΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΩΝ ΑΝΑΛΥΤΙΚΩΝ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΩΝ ΤΩΝ ΕΠΙΤΡΟΠΩΝ ΣΤΑ ΔΙΑΦΟΡΑ ΓΝΩΣΤΙΚΑ ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΑ ΜΕ ΚΡΙΤΗΡΙΑ ΤΟ ΦΥΛΟ ΚΑΙ ΤΟΝ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟ 1 ΤΕΥΧΟΣ ISBN ΣΕΙΡΑΣ: 978-9963-0-9115-7


27 ΙΟΥΛΙΟΥ ΜΝΗΜΗ ΤΟΥ ΑΓΙΟΥ ΠΑΝΤΕΛΕΗΜΟΝΟΣ ΜΑΡΤΥΡΟΣ\nΘα προσεγγίσει τη χριστιανική πίστη μέσω του παραδείγματος του Ερμολάου, ενός χριστιανού πρεσβυτέρου που κρυβόταν φοβούμενος τους διωγμούς. Ο Ερμόλαος έπεισε το Παντελέων να εγκαταλείψει την επιστήμη του Ασκληπιού, εγγυώντας του την ικανότητα να θεραπεύει κάθε κακό μόνο με το όνομα του Ιησού Χριστού, πράγμα που και ο ίδιος ο Παντελέων είχε τη δυνατότητα να δει με τα μάτια του όταν ένα μωρό που είχε δαγκωθεί από μια οχιά, με την επίκληση του ονόματος του Χριστού αναστήθηκε.\nΣυνελήφθη και υπέφερε σκληρά βασανιστήρια κατά τη διάρκεια των οποίων, σύμφωνα με την παράδοση, μια φωνή ακούστηκε από ψηλά που έλεγε: «Δεν θα ονομάζεσαι πλέον Παντελέων, αλλά Παντελεήμων θα είναι το όνομά σου επειδή πολλούς θα συμπονάς: εσύ πράγματι θα είσαι λιμάνι για τους ναυαγούς, καταφύγιο για τους πληγέντες, προστάτης των καταπιεσμένων, ιατρός των ασθενών και διώκτης των δαιμόνων». Πέθανε μαρτυρικά στις 27 Ιουλίου του έτους 305.


Κλείνει ο Καρέρα! - Η Βραδυνή\nΚλείνει ο Καρέρα!\nΑπό ώρα σε ώρα κλείνει η συμφωνία της ΑΕΚ με τον Ιταλό προπονητή\nΣτην Αθήνα βρίσκεται από χθες το βράδυ ο υποψήφιος προπονητής της ΑΕΚ Μάσιμο Καρέρα. Ο Ιταλός, που συνοδευόταν από τον ατζέντη του, Αντρέα Ντ’ Αμίκο, έφτασε στη χώρα μας στις 21:30.\nΟ Καρέρα θα βρεθεί σήμερα στο ΟΑΚΑ για να παρακολουθήσει το παιχνίδι της 13ης αγωνιστικής της Super League 1 με τον Πανιώνιο (19.30). Χθες δείπνησε με τον Ίλια Ίβιτς κι άλλους παράγοντες της ΑΕΚ στο εστιατόριο «Ιθάκη», στη Βουλιαγμένη. Σήμερα γίνονται οι τελικές συζητήσεις μεταξύ της πλευράς Καρέρα και της ΠΑΕ ΑΕΚ, προκειμένου όλα να ολοκληρωθούν ομαλά και να κλείσει η συμφωνία, ώστε ο Ιταλός τεχνικός να αναλάβει δουλειά. Εφόσον πάνε φυσικά όλα καλά το βράδυ, μετά τον αγώνα με τον Πανιώνιο, ή το πρωί της Κυριακής θα προκύψουν οι ανακοινώσεις.\nΑπό τη στιγμή που θ’ αναλάβει επίσημα την ΑΕΚ, θα καθίσει στον πάγκο της για πρώτη φορά την 14η αγωνιστική στις 14 Δεκεμβρίου στο εκτός έδρας παιχνίδι με την Ξάνθη.\nΕτικέτες: ΑΕΚ, Καρέρα\nΕλλάδα – Γαλλία: Εκτός συμφωνίας η ΑΟΖ, λέει το γαλλικό υπουργείο Άμυνας\nΠΑΟΚ – Βόλος: Με τέσσερις απουσίες ο Δικέφαλος του Βορρά


Ημερίδα "Net and Zelda, Internet stories and Video games" | openscience\nΗμερίδα "Net and Zelda, Internet stories and Video games"\nThe Cube, Κλεισόβης 8, Αθήνα 106 77\nTo εργαστήριο Νέων Τεχνολογιών του τμήματος Επικοινωνίας, Μέσων και Πολιτισμού του Παντείου Πανεπιστημίου διοργανώνει την ημερίδα «Net&Zelda II: Internet stories and videogames» το Σάββατο, 31 Ιανουαρίου 2015, ώρα 10:00 - 19:30 στο The Cube Athens (Κλεισόβης 8, Αθήνα). Στόχος της ημερίδας είναι να συναντηθούν επαγγελματίες, καλλιτέχνες, μέλη της ακαδημαϊκής κοινότητας με το ευρύ κοινό για να ξεκινήσουν ένα ανοιχτό διάλογο για τη θέση που κατέχουν σήμερα και εκείνη που διεκδικούν αύριο οι νέες τεχνολογίες και συγκεκριμένα το διαδίκτυο και τα video games.\nΗ κεντρική θεματική της αφορά τη μνήμη, σε μια προσπάθεια να αναδειχθεί η ατομική, κοινωνική, πολιτιστική, τοπική και ιστορική της διάσταση μέσω των διαδικτυακών αφηγήσεων, των εφαρμογών, των ψηφιακών και πολυμεσικών παιχνιδιών. Οι ομιλητές της ημερίδας προέρχονται από τον ακαδημαϊκό, επιστημονικό και καλλιτεχνικό χώρο καθώς και από τον χώρο των game developers ώστε να καλύπτουν όλο το φάσμα των θεματικών ενοτήτων. Η οργανωτική επιτροπή της απαρτίζεται από τους Γιάννη Σκαρπέλο, Γιώργο Βαρδαξόγλου, Κώστα Καρπούζη, Ελεάνα Πανδιά, Ελίνα Ροϊνιώτη και Βάσια Ρούσσου.\nΗ Net and Zelda είναι μια διεπιστημονική ημερίδα, η οποία λαμβάνει χώρα σε τακτά χρονικά διαστήματα και επικεντρώνεται κάθε φορά σε μια διαφορετική θεματική, επιθυμώντας να αναδείξει και να καταδείξει τους εκάστοτε προβληματισμούς. Η πρώτη συνάντηση “Net&Zelda: Internet stories and video games” πραγματοποιήθηκε με επιτυχία στις 24 Μαΐου 2012 στο Πάντειο Πανεπιστήμιο με την υποστήριξη της HGDA (Hellenic Game Developers Association), τη συμμετοχή του Athens Plaython και των Frown Tails. Η ημερίδα «Net&Zelda II : Internet stories and videogames» πραγματοποιείται με την υποστήριξη της ομάδας Playful Dust, που ασχολείται με τη μελέτη και διάδοση της παιγνιώδους, βιωματικής μάθησης. Χορηγός χώρου είναι το “The Cube Athens”.\nΗλεκτρονική Εγγραφή: https://www.eventora.com/en/Events/net-and-zelda-internet-stories-and-videogames\nΣτοιχεία επικοινωνίας: netnzelda@gmail.com\n10:00- 10:30 Γιάννης Σκαρπέλος: Χαιρετισμός\n10:30-11:00 Αντώνης Μπρούμας: Η Λήθη των Netizens ενάντια στη Μνήμη του Δικτυοκρατικού Κεφαλαίου - Μια Θεώρηση του Δικαιώματος στην Ψηφιακή Λήθη από την Σκοπιά της Κριτικής Θεωρίας του Δικαίου\n11:00-11:30 Αντώνης Παπαρίζος: Η διαχείριση του προσώπου στο διαδίκτυο διαμέσου του πένθους και της μνήμης\n11:30-12:00 Εμμανουήλ Κωνσταντόπουλος: Σχέση μνήμης και λήθης με το υποκείμενο στην εποχή του διαδικτύου\n12:00-12:15 Σύντομο διάλειμμα\n12:15-12:45 Διονύσης Καββαθάς: Μνήμη: από την αποθήκευση στην παραγωγή\n12:45-13:15 Νίκος Παπαδημητρίου: Μουσεία, μνήμη και κοινωνία. Η επίδραση των νέων τεχνολογιών επικοινωνίας στην πρόσληψη του παρελθόντος\n13:15-13:45 Μαρίνα Σάρλη: Εμείς είμαστε η ιστορία μας\n15:00-15:30 Παναγιώτης Μπαμίδης: Αποδεικτικά στοιχεία της αποτελεσματικότητας των silver games\n15:30-16:00 Γιώργος Καρυδάκης: Μνήμη, συναίσθημα και πλαίσιο αλληλεπίδρασης ως παράγοντες engagement των χρηστών σε ψηφιακά παιχνίδια\n16:00-16:30 Σταμάτης Σχιζάκης: Computer games και διαδραστικές αφηγήσεις ως έργα τέχνης. Παραδείγματα από τη συλλογή του ΕΜΣΤ\n16:30-17:00 Λήδα Μαντζουράνη: «Παίζοντας με την Ιστορία» – το παράδειγμα του ψηφιακού παιχνιδιού σε ανάπτυξη: Αθήνα 5ος Αιώνας\n17:15-17:45 Βλάσης Κασαπάκης: Barbarossa: Ένα διαπραγματικό παιχνίδι ρόλων στην πόλη της Μυτιλήνης\n17:45-18:15 Δάφνη Λάππα: «Η Λευκωσία σας καλεί» - Προσεγγίζοντας την ιστορική μνήμη μιας διαιρεμένης πόλης μέσω της τεχνολογίας\n18:15-18:45 Γιώργος Γεωργόπουλος: In memory of arcade games\n18:45-19:30 Closing session


Γερμανία>Το θέμα δεν είναι να είναι κανείς πρώτος, αλλά να έχουμε ένα ασφαλές εμβόλιο - Κουρδιστό Πορτοκάλι\nkourdistoportocali.comNews DeskΓερμανία>Το θέμα δεν είναι να είναι κανείς πρώτος, αλλά να έχουμε ένα ασφαλές εμβόλιο\nlockdown ως τις 10 Ιανουαρίου\nΓια «ευφορία εμβολίων» έκανε λόγο ο επικεφαλής της Μόνιμης Επιτροπής Εμβολίων (Stiko) Τόμας Μέρτενς\n2 Δεκεμβριου 2020 22:12\n«Αυτή είναι η δική μας βάση, από την οποία δεν θα απομακρυνθούμε ούτε στην πανδημία», δήλωσε η αναπληρώτρια κυβερνητική εκπρόσωπος Ουλρίκε Ντέμερ, παραπέμποντας στις διαδικασίες έγκρισης των εμβολίων που εφαρμόζει η Ευρωπαϊκή Ένωση. Τις ευρωπαϊκές διαδικασίες υπερασπίστηκε και ο υπουργός Υγείας Γενς Σπαν, επισημαίνοντας ότι «το θέμα δεν είναι να είναι κανείς πρώτος, αλλά να έχουμε ένα αποτελεσματικό και ασφαλές εμβόλιο».\nΗ διαδικασία ωστόσο, τόνισε, πρέπει να προχωρήσει «όσο το δυνατόν ταχύτερα».\nΣτο ίδιο πνεύμα, ο γερμανός πρέσβης στο Λονδίνο, Αντρέας Μιχαέλις, αντιδρώντας σε ανάρτηση του Γενικού Γραμματέα του βρετανικού υπουργείου Ενέργειας και Οικονομίας ‘Αλοκ Σάρμα, ο οποίος έγραψε στο Twitter ότι «η Βρετανία ήταν η πρώτη χώρα που υπέγραψε συμβόλαιο με τις Biontech και Pfizer και τώρα είναι η πρώτη χώρα που αρχίζει να εμβολιάζει», τόνισε: «Γιατί είναι τόσο δύσκολο να αναγνωρίσει κανείς αυτό το βήμα προς τα εμπρός ως μια θαυμάσια διεθνή προσπάθεια και επιτυχία;»\nΠαρότι η γερμανική εταιρία Biontech συνέβαλε αποφασιστικά στην δημιουργία του εμβολίου, δεν πρόκειται για εθνικό θέμα, αλλά για ευρωπαϊκό και διατλαντικό, πρόσθεσε ο γερμανός διπλωμάτης. Προηγουμένως ο υπουργός Υγείας της Βρετανίας, Ματ Χάνκοκ, είχε αναδείξει το Brexit ως βασικό παράγοντα που συνέβαλε στην ταχύτερη διάθεση του εμβολίου στην Βρετανία σε σχέση με την Ε.Ε.\nΣήμερα πάντως το πρακτορείο Reuters μετέδωσε ότι, σύμφωνα με κυβερνητικές πηγές, το lockdown που τέθηκε σε ισχύ στις 2 Νοεμβρίου θα συνεχιστεί μέχρι τουλάχιστον τις 10 Ιανουαρίου, ιδίως για τις επιχειρήσεις εστίασης. Οι σχετικές αποφάσεις αναμένεται να ληφθούν στα μέσα Δεκεμβρίου, ενώ η πρώτη τηλεδιάσκεψη της Καγκελαρίου ‘Αγγελα Μέρκελ με τους Πρωθυπουργούς των κρατιδίων για το 2021 αναμένεται στις 4 Ιανουαρίου. Η μεγάλη ανησυχία της κυβέρνησης, αναφέρει η BILD, αφορά το ενδεχόμενο αύξησης των κρουσμάτων μετά την προσωρινή χαλάρωση των περιορισμών που σχεδιάζεται για το διάστημα 20 Δεκεμβρίου έως 1 Ιανουαρίου.\nΓερμανία>Το θέμα δεν είναι να είναι κανείς πρώτος\nαλλά να έχουμε ένα ασφαλές εμβόλιο


ΛΙΣΤΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΕΝΩΝ ΧΕΙΡΟΥΡΓΕΙΩΝ ΜΕ ΤΟΠΙΚΗ ΑΝΑΙΣΘΗΣΙΑ (ΕΝΗΜ. 10.09.2021) | Γ.Ν.Θ. Ιπποκράτειο\n« ΛΙΣΤΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΕΝΩΝ ΧΕΙΡΟΥΡΓΕΙΩΝ ΜΕ ΓΕΝΙΚΗ ΑΝΑΙΣΘΗΣΙΑ (ΕΝΗΜ. 10.09.2021)\n112/2021 ΠΡΟΜΗΘΕΙΑ ΞΕΝΟΔΟΧΕΙΑΚΟΥ ΚΑΙ ΕΞΟΠΛΙΣΜΟΥ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ ΓΙΑ ΑΝΑΠΥΞΗ ΜΕΘ »


Μαίρη Χρονοπούλου: «Είχα αναπνευστικό πρόβλημα και μπήκα άμεσα στο νοσοκομείο». | Grande Magazine\nΗ Μαίρη Χρονοπούλου νοσηλευόταν στην καρδιολογική κλινική του Ιπποκράτειου νοσοκομείου την τελευταία εβδομάδα και πήρε εξιτήριο. Η γνωστή ηθοποιός μίλησε για την κατάσταση της υγείας της στη Σάσα Σταμάτη:\n«Είμαι πάρα πολύ ταλαιπωρημένη. Είχα αναπνευστικό πρόβλημα και μπήκα άμεσα στο νοσοκομείο. Πήρα εξιτήριο το Σάββατο το απόγευμα. Δεν φοβάμαι τον θάνατο. Δεν ξέρω από πού παίρνω δύναμη. Δεν με απασχολεί ο θάνατος. Δεν φοβάμαι τίποτα»\nΑναφορικά με τον covid-19 είπε τα εξής: «Δεν βγαίνω έξω, δεν έχω τέτοιες αγωνίες».


Χατζελευθερίου: « Θα σας ενημερώσουμε έγκαιρα όλους» – DRAMAGOAL.GR\n23 Μαΐου 20150365\nΓια λογαριασμό της διοίκησης μίλησε στους παίκτες ο πρόεδρος της ερασιτεχνικής Ηλίας Χατζηελευθερίου που αφού τους έδωσε τις καθιερωμένες ευχές, τόνισε πως αφού ολοκληρωθεί ο καταρτισμός του νέου σχήματος της διοικούσας επιτροπής θα προχωρήσουν οι συζητήσεις με τους παίκτες οπότε θα γίνει γνωστό για ποιους υπάρχει προοπτική παραμονής στην ομάδα. Παράλληλα θα πρέπει να κλείσει και το θέμα του προπονητή και να οριστικοποιηθεί η παραμονή του Ανδρέα Παντζιαρά. Ο νεαρός τεχνικός που μετράει μια πολύ πετυχημένη χρονιά στην δραμινή ομάδα έχει δώσει ήδη την έκθεση του στην διοίκηση όπου αναφέρει τα δικά του συμπεράσματα και κάνει τις προτάσεις του για το έμψυχο υλικό και τις ανανεώσεις που ο ίδιος θέλει να γίνουν. Ωστόσο υπάρχει και το κομμάτι που αφορά τους στόχους της επόμενης χρονιάς που ο ίδιος θεωρεί ότι είναι πολύ σημαντικό και η δρομολόγηση τους θα συνδράμει καταλυτικά στην προοπτική συνέχισης του έργου του στην Δόξα.\nΜιλώντας προς τους παίκτες του τους τόνισε ότι «δεν αλλάζουμε κάτι από τον τρόπο δουλειάς που κάναμε. Έχετε όλοι το πρόγραμμα σας και δεν θα πρέπει να ξεφύγετε από αυτά που πρέπει να ακολουθεί ένας αθλητής. Προς το παρών όλοι παραμένετε παίκτες της Δόξας και πολύ σύντομα θα ξεκαθαρίσει ποιοι θα συνεχίσουν στην επόμενη χρονιά και ποιοι όχι. Άλλωστε ακόμη και αυτή η εκδοχή αποτελεί μέρος της ζωής του ποδοσφαιριστή. Όλα είναι ανοιχτά για όλους. Άλλωστε ούτε και εγώ δεν έχω μιλήσει ακόμη με την διοίκηση προκειμένου να οριστικοποιήσουμε την συνέχιση της συνεργασίας μας».\nΜε μπάρμπεκιου «έκλεισαν» την χρονιά οι «Μαυραετοί»\nΜε ένα πολύ όμορφο τρόπο, που περιελάμβανε και το καθιερωμένο σ’ αυτές τις περιπτώσεις μπάρμπεκιου, ομιλίες και ευχές για καλές καλοκαιρινές διακοπές, αλλά και ραντεβού τον Ιούλιο για την προετοιμασία της νέας αγωνιστικής περιόδου, ολοκληρώθηκε για τους «μαυραετούς» η φετινή χρονιά. Με τον τρόπο αυτό έκλεισε και τυπικά μια πολύ όμορφη διαδρομή που ξεκίνησε τόσο άσχημα και με τους πλέον κακούς οιωνούς (δεν πρέπει να ξεχνάμε τους ανεπαρκείς που οδήγησαν την Δόξα στα κακοτράχαλα της Γ’ εθνικής) και κατέληξε τόσο αξιοπρεπέστατα με την ομάδα στην τέταρτη θέση.\nΠρώτη αποχώρηση ο Σάββας Μουδούρογλου\nΌλα έγιναν πολύ γρήγορα και ο Σάββας Μουδούρογλου μέσα σε λίγες ώρες είναι ο πρώτος παίκτης που φεύγει από το φετινό ρόστερ με προορισμό τα σαλόνια της σούπερ λίγκα και τον Πανθρακικό. Στον 23χρονο επιθετικό έκανε κρούση το βράδυ της Τετάρτης μεσολαβητής από την Καβάλα για λογαριασμό της θρακικής ΠΑΕ. Τον ενημέρωσε ότι ήταν στο στόχαστρο τους τελευταίους δύο μήνες και παρακολουθούσαν την αγωνιστική του πορεία. Το μεσημέρι της Πέμπτης και αφού παίκτης και μεσολαβητής πήγαν στην Κομοτηνή στα γραφεία του Πανθρακικού, η συμφωνία έκλεισε σχεδόν άμεσα. Ο Μουδούρογλου είναι ο δεύτερος νεαρός παίκτης που καταλήγει στην ομάδα του Μανουέλ Ρόκα, μετά τον συνομήλικο του Βασίλη Γαβριηλίδη που άφησε την Καβάλα για να πάει στην ΠΑΕ της Κομοτηνής. Αμέσως μετά την επιστροφή ο Μουδούρογλου πήγε απ ευθείας στο γήπεδο όπου ενημέρωσε για την εξέλιξη τους διοικούντες και τους συμπαίκτες του.\nΧρειάστηκε να αγοράσει τέσσερα ολόκληρα μπλοκ λαχνών (συνολικά διακόσια από τα 10.000 για να του χαμογελάσει η τύχη και η κληρωτίδα του λαϊκού λαχείου, προκειμένου ο Νίκος Αργυριάδης και η σύζυγος του να κερδίσουν το αυτοκίνητο-δώρο της λαχειοφόρου αγοράς που διοργάνωσε η διοικούσα επιτροπή της Δόξας. Η παραλαβή του δώρου στο νικητή θα γίνει κατά πάσα πιθανότητα την προσεχή Τετάρτη στο χώρο του γηπέδου.


Ο Ιωάννης Καλαντώνης ορίστηκε Εντεταλμένος σύμβουλος Ανάπτυξης και Στήριξης της Τοπικής Επιχειρηματικότητας - DYTIKA.COM\nBy admin\t On Σεπ 8, 2020\nΟ Δήμαρχος Περιστερίου Ανδρέας Παχατουρίδης με απόφαση του όρισε τον δημοτικό σύμβουλο και αρχηγό της παράταξης “Νεα πορεία για το Περιστέρι μας” Ιωάννη Καλαντώνη εντεταλμένο σύμβουλο για την εποπτεία και τον συντονισμό δράσεων του γραφείου ανάπτυξης και στήριξης της τοπικής επιχειρηματικότητας ,που στοχεύει στην προώθηση της τοπικής οικονομίας καθώς και στην υποστήριξη νέων και υφιστάμενων επιχειρήσεων στο Δήμο Περιστερίου.\nΕπίσης του μεταβιβάστηκε η εξουσία υπογραφής για όλα τα σχετικά θέματα .\nΗ εφημερίδα Dytika.com του εύχεται καλή επιτυχία στο τόσο σοβαρό έργο του και σαφώς να μην λαμβάνει υπόψιν του τις “κακές γλώσσες ” προκειμένου να κάθετε άπρακτος στα έδρανα είναι ωφέλιμος στην ΜΑΧΗ και μπορεί να δώσει στον τόπο αποτελεσματικό Έργο έτσι όπως ξέρει πολύ καλά Γιάννης Καλαντώνης !


Πρώτη καταχώρηση: Πέμπτη, 14 Φεβρουαρίου 2019, 21:30\nΗ Canon παρουσιάζει την EOS RP, μια μικρή, ελαφριά και πρακτική φωτογραφική μηχανή full frame mirrorless, για προχωρημένους ερασιτέχνες που επιθυμούν να αναβαθμιστούν στο επαναστατικό Canon EOS R System. Ιδανική για ταξιδιωτική φωτογραφία, τοπία, πορτρέτα και βιντεοσκόπηση, η EOS RP υπόσχεται μεγαλύτερες δυνατότητες, δίνοντας πρόσβαση σε όλα τα οφέλη του EOS R System, μεταξύ των οποίων το ταχύτερο σύστημα αυτόματης εστίασης στον κόσμο . Καθώς πρόκειται για την μικρότερη, χαμηλότερου βάρους full frame ψηφιακή φωτογραφική μηχανή με σύστημα εναλλασσόμενων φακών από την Canon, που έχει παρουσιαστεί μέχρι σήμερα, παρέχει το απόλυτο μίγμα πρακτικότητας και ευχρηστίας, με εντυπωσιακή ποιότητα εικόνας. Η EOS RP επιτρέπει επίσης στους φωτογράφους και τους κινηματογραφιστές να εξερευνήσουν και να αξιοποιήσουν το πλήρες χαρτοφυλάκιο φακών EF και EF-S της Canon.\nΟ full frame αισθητήρας τύπου CMOS με ανάλυση 26,2 Megapixel της EOS RP, σε συνδυασμό με τον τελευταίας τεχνολογίας επεξεργαστή εικόνας Canon DIGIC 8, αναβαθμίζει τις δημιουργικές δυνατότητες χάρη στην ιδανική ισορροπία μεταξύ λεπτομέρειας, ελέγχου βάθους πεδίου, και απίστευτης απόδοσης σε συνθήκες χαμηλού φωτισμού. Η ευαισθησία ISO, η οποία βελτιστοποιείται για συνθήκες χαμηλού φωτισμού, φτάνει το 40.000, ¬¬– και μάλιστα μπορεί να επεκταθεί μέχρι και την τιμή ISO 102.400 – συνδυάζεται με το σύστημα αυτόματης εστίασης Dual Pixel CMOS AF, επιτρέποντας στους φωτογράφους να δουλεύουν ακόμη και στο πιο σκοτεινό περιβάλλον, με δυνατότητα λήψης ακόμη και μέχρι την τιμή -5 EV.\nΦορητή και πρακτική, η EOS RP είναι η ελαφρύτερη και πλέον προσιτή ψηφιακή φωτογραφική μηχανή full frame με εναλλασσόμενους φακούς της Canon, που έχει κυκλοφορήσει μέχρι σήμερα. Με σώμα που ζυγίζει μόλις 485g , είναι ιδανική για ταξίδια, όταν ο χώρος και το βάρος είναι πολύτιμα. Σχεδιασμένη για λήψεις κάτω από πολλά είδη συνθηκών, η μηχανή βασίζεται σε έναν σκελετό κράματος μαγνησίου, διαθέτοντας εξωτερικά μέρη υψηλής μηχανολογικής ακρίβειας, μεταξύ των οποίων υλικά στεγανοποίησης που προστατεύουν από τη σκόνη και την υγρασία. Εύχρηστη κατά τη λειτουργία, η EOS RP προσφέρει το ισχυρό σύστημα σταθεροποίησης Dual Sensing IS, το οποίο μειώνει τους κραδασμούς της μηχανής κατά τη χειροκίνητη φωτογράφηση, καθώς και κατάσταση αθόρυβης καταγραφής σκηνών, για διακριτικές λήψεις. Ο ρυθμός συνεχόμενων λήψεων που φτάνει τα 5 fps, ή 4 fps με την επιλογή αυτόματης εστίασης - Servo AF, σε συνδυασμό με την υποδοχή καρτών μνήμης UHS-II, παρέχει απεριόριστη ενδιάμεση μνήμη (buffer) κατά τη λήψη αρχείων JPEG ή RAW – χαρακτηριστικό επαρκές για την καταγραφή δράσης στα ταξίδια. Η EOS RP διαθέτει το γνώριμο κράτημα της σειράς EOS, το οποίο είναι εύκολο, άνετο και εύχρηστο, παρέχοντας ευελιξία χάρη στα προσαρμοσμένα χειριστήρια, καταστάσεις σκηνών, και μενού ελέγχου με γραφικά, το οποίο προσαρμόζεται ιδανικά σε διαφορετικά επίπεδα δεξιοτήτων, είτε κατά τη λήψη φωτογραφιών, ή βίντεο. Το καλοσχεδιασμένο grip, στο στυλ της σειράς EOS, η υψηλής ανάλυσης, διαγωνίου 7,5-cm περιστρεφόμενη οθόνη αφής τύπου Vari-Angle και το ηλεκτρονικό σκόπευτρο τύπου OLED 0,39, επιτρέπει πιο άνετο κράτημα και δίνει πλήρη δημιουργικό έλεγχο στην σύνθεση, με χειριστήρια αφής – από τις επιλογές των μενού, μέχρι το σημείο εστίασης. Η EOS RP είναι συμβατή με μια σειρά αξεσουάρ EOS όπως το Extension Grip EG-E1, το οποίο επίσης παρουσιάζεται σήμερα, και το οποίο παρέχει επιπρόσθετη άνεση, καθώς και το φλας Canon Speedlite 470EX-AI με λειτουργία AI bounce (που παρουσιάστηκε τον Φεβρουάριο του 2018).\nΗ EOS RP δεν κάνει καμία υποχώρηση στο θέμα της αυτόματης εστίασης, καθώς διαθέτει το κορυφαίο σύστημα Dual Pixel CMOS AF, που παρέχει τη μεγαλύτερη ταχύτητα αυτόματης εστίασης στον κόσμο, με μόλις 0,05 sec και ακρίβεια μέχρι και 4779 επιλεγμένων θέσεων αυτόματης εστίασης, σε μια ευρεία περιοχή κάδρου μέχρι και 88 τοις εκατό x 100 τοις εκατό. Το ηλεκτρονικό σκόπευτρο - electronic viewfinder (EVF) της EOS RP, που διαθέτει 2,36 εκατομμύρια κουκίδες και σχεδόν 100 τοις εκατό κάλυψη σκηνής, δίνει τη δυνατότητα καταγραφής και προεπισκόπησης έξοχων εικόνων, ακόμη και σε δύσκολες συνθήκες και χαμηλό φωτισμό. Η λειτουργία Touch and Drag AF αποτελεί μια από τις τέσσερις μεθόδους που καθιστούν εύκολο τον έλεγχο της περιοχής εστίασης, κατά το καδράρισμα με τη χρήση του viewfinder, ή απλώς με ένα άγγιγμα στην οθόνη LCD. Για τη δημιουργία πορτρέτων που κάνουν αίσθηση, υπάρχει η λειτουργία Eye AF, που επιτρέπει τη συνεχή παρακολούθηση και εστίαση στα μάτια του φωτογραφιζόμενου, όταν χρησιμοποιείται η κατάσταση Face Detect, κάτι που διευκολύνει τη λήψη εικόνων επαγγελματικού επιπέδου και την επίτευξη της πολύ σημαντικής ευκρίνειας, κάθε φορά. Όταν καταγράφει κανείς κινούμενα θέματα, είτε για στατικές εικόνες ή για βίντεο, η EOS RP μπορεί εξίσου άνετα να παρακολουθεί συνεχώς το θέμα και να αντιλαμβάνεται τη δράση που εκτυλίσσεται μέσα στο κάδρο. Για εκτεταμένο βάθος πεδίου σε μακροφωτογραφήσεις, η λειτουργία bracketing στην εστίαση, επιτρέπει τη δημιουργία εντυπωσιακών εφέ βάθους, εξασφαλίζοντας απόλυτη ευκρίνεια. Με ένα απλό πάτημα του κουμπιού κλείστρου, η μηχανή τραβά συνεχόμενα καρέ σε μια σειρά από διαφορετικές, αυτομάτως καθοριζόμενες εστιακές θέσεις. Το software Digital Photo Professional για PC ή Mac μπορεί, στη συνέχεια, να χρησιμοποιηθεί για προσαρμογή της σύνθεσης βάθους, δημιουργώντας την τελική λήψη, η οποία είναι εστιασμένη στο επιθυμητό βάθος πεδίου. Η λειτουργία Spot AF παρέχει ακριβή εστίαση κατά τη μακροφωτογράφηση. Υπάρχουν κι άλλες καταστάσεις αυτόματης εστίασης και συγκεκριμένα οι Face AF, 1pt AF, Expanded AF και Zone AF, οι οποίες παρέχουν ευελιξία για λήψεις σε ένα μεγάλο φάσμα θεμάτων.\nΗ Canon επιβεβαιώνει σήμερα τη συνεχή της δέσμευση στο πρόσφατα εμφανιζόμενο EOS R System και στο RF Mount, με την ανακοίνωση έξι φακών full frame που θα κυκλοφορήσουν εντός του 2019, γιορτάζοντας με αυτόν τον τρόπο, το ορόσημο στην παραγωγή 140 εκατομμυρίων φακών EF και RF . Στο πλαίσιο του χρονοδιαγράμματος ανάπτυξης εντάσσεται ο φακός RF 24-240mm F4-6.3 IS USM, που αποτελεί τον ιδανικό ταξιδιωτικό σύντροφο, καθώς συνδυάζει πρακτικότητα, τόσο στο μέγεθος, όσο και την απόδοση. Αυτός ο ευέλικτος, γενικής χρήσης φακός που απευθύνεται στον προχωρημένο ερασιτέχνη φωτογράφο ή κινηματογραφιστή, προσφέρει ένα μεγάλο εύρος εστιακών αποστάσεων για την πραγματοποίηση έξοχων λήψεων. Οι υπόλοιποι πέντε φακοί full frame της σειράς RF που βρίσκονται σε φάση ανάπτυξης, ανταποκρίνονται στις ανάγκες κάθε χρήστη, από τους προχωρημένους ερασιτέχνες, μέχρι τους επαγγελματίες φωτογράφους, που τους διακρίνει το κοινό πάθος για την τέλεια λήψη. Βασισμένη στην κληρονομιά της Canon πάνω στην οπτική τεχνολογία φακών, η συγκεκριμένη σειρά επεκτείνει τους ορίζοντες της δημιουργικότητας στην εικονοληψία, χάρη σε νέα οπτικά μέρη τεχνολογίας αιχμής, και στην προηγμένη ψηφιακή επεξεργασία εικόνας, τόσο για φωτογραφία, όσο και για βίντεο.\n• Full frame αισθητήρας CMOS ανάλυσης 26,2 Megapixels\n• Ελαφρύ σώμα από σκελετό κράματος μαγνησίου\n• Σύστημα αυτόματης εστίασης Dual Pixel CMOS AF\n• Βιντεοσκόπηση 4K\n• Επεξεργαστής DIGIC 8\n• Τρεις επιλογές προσαρμογέων EF-EOS R για συμβατότητα με φακούς EF και EF-S\n• Συνδεσιμότητα Wi-Fi και Bluetooth\nΤελευταία ενημέρωση: Πέμπτη, 14 Φεβρουαρίου 2019, 21:30\nO Θεόδωρος Κουρεντζής γιορτάζει τα γενέθλιά του στο Μέγαρο με τη MusicAeterna\nΤο OnePlus 9RT καταφθάνει στις διεθνείς αγορές\nΟ Ετεοκλής Παύλου μιλάει για το πρόωρο τέλος της εκπομπής του με τη Μυρτώ Κάζη


Orsalia - Land: ΤΟΞΙΚΗ ΚΑΙ ΥΓΙΗΣ ΑΓΑΠΗ!\nΑναρτήθηκε από Orsalia στις 9:31 μ.μ.\nΚαλημέρα γλυκιά μου και καλή σου εβδομάδα! Τη μετάγγιση από την τοξική στην υγιή αγάπη την κάνω τώρα τελευταία και είναι χάρμα, το ότι τα καταφέρνω προς το παρόν να βελτιωθούν τα πράγματα. Ίσως γιατί με αγαπάω! Φιλάκια πολλά και να είσαι πάντα καλά μ'αυτά που μας μαθαίνεις :))\n6 Απριλίου 2009 - 11:23 π.μ.


Αλλάζει τίτλο η παράσταση «Ο δρόμος» μετά την αντίδραση του Λευτέρη Παπαδόπουλου - Ειδήσεις - νέα - Το Βήμα Online\nΑλλάζει τίτλο η παράσταση «Ο δρόμος» μετά την αντίδραση του Λευτέρη Παπαδόπουλου\n27 Νοεμβρίου 2013, 14:16 Ενημερώθηκε: 28 Νοεμβρίου 2013, 12:34\nΜε τον τίτλο «Εξέγερση» θα παιχθεί τελικά ο «Δρόμος».\nΜετά την αντίδραση του Λευτέρη Παπαδόπουλου αποσύρθηκε ο τίτλος «Ο δρόμος» από τη μουσική παράσταση, η οποία και θα ανέβει βασισμένη στα τραγούδια των Μίμη Πλέσσα και Λευτέρη Παπαδόπουλου. Αυτό προέκυψε μετά τη συνεννόηση που ακολούθησε το χθεσινό δημοσίευμα με τις αντιδράσεις του στιχουργού και ποιητή.\nΛευτέρης Παπαδόπουλος: Δεν με ενημέρωσε κανείς για τον «Δρόμο»\n«Δεν έχω κάνει καμία συνεννόηση με κανέναν για τον «Δρόμο». Εμαθα για την παράσταση από το διαδίκτυο. Δεν έχω ενημερωθεί καθόλου»: Ο Λευτέρης Παπαδόπουλος ήταν απόλυτος και σαφής, στην επικοινωνία μας για να σχολιάσει την επιστροφή του «Δρόμου» στη σκηνή. Η παράσταση γεμάτη από τα τραγούδια του δίσκου που δημιούργησαν από κοινού με τον Μίμη Πλέσσα, το 1969, προγραμματίζεται να ανέβει τον προσεχή Φεβρουάριο στο «Θέατρον» του Ελληνικού Κόσμου.\n«Προχωρώ με νομικές διαδικασίες. Εκ των υστέρων παραγωγός και σκηνοθέτης προσπαθούν να βρουν τρόπους επικοινωνίας μαζί μου. Μίλησα με τη σύζυγο του Μίμη Πλέσσα, η οποία μου επιβεβαίωσε ότι ο ίδιος είναι σύμφωνος. Αλλά κανένας δεν με ρώτησε. Εκτός από τα τραγούδια είναι δικό μου και το έργο, που έγραψα για την παράσταση του ΄70. Ο «Δρόμος» παραμένει ο δίσκος με τη μεγαλύτερη κυκλοφορία στην Ελλάδα. Ηθελαν να χρησιμοποιήσουν το έργο και τα τραγούδια, χωρίς να με ρωτήσουν. Μέχρι και αφίσες έβγαλαν».\nΣύμφωνα με το δελτίο τύπου, που εστάλη το μεσημέρι της Τρίτης, «43 χρόνια μετά, ένας «ΔΡΟΜΟΣ» ανοίγει ξανά! Έναρξη προπώλησης εισιτηρίων Δευτέρα 2 Δεκεμβρίου 2013».\nΠρόκειται για τον γνωστό δίσκο που κυκλοφόρησε στην Ελλάδα το 1969 από την Lyra και παραμένει ο πιο εμπορικός δίσκος _με πωλήσεις, ως σήμερα, πάνω από 3.500.000 αντίτυπα. Σε στίχους του Λευτέρη Παπαδόπουλου και μουσική του Μίμη Πλέσσα, ο Γιάννης Πουλόπουλος ερμήνευσε μερικά από τα πιο αγαπημένα ελληνικά τραγούδια, όπως «Το άγαλμα», «Γέλαγε η Μαρία», «Μέθυσε απόψε το κορίτσι μου», «Ξημερώνει Κυριακή», «Πρώτη φορά», «Δώσε μου το στόμα σου». Συμμετείχαν η Ρένα Κουμιώτη και η Πόπη Αστεριάδη. Να θυμίσουμε ότι την επόμενη χρονιά (1970) «Ο Δρόμο»ς μεταφέρθηκε στο θέατρο Παξινού, με τους ίδιους συντελεστές.\nΤη νέα παραγωγή υπογράφει ο Ακης Ευαγγέλου και η πρεμιέρα της έχει οριστεί για τις 26 Φεβρουαρίου 2014. Με κεντρικό άξονα τα τραγούδια από τους δίσκους «Ο Δρόμος» και «Μίλα μου για την λευτεριά» των Πλέσσα-Παπαδόπουλου, τα κείμενα υπογράφουν οι Παναγιώτης Μπρατάκος και Μάρω Μπουρδάκου ενώ τη σκηνοθεσία ο Μάνος Πετούσης. Τον θίασο αποτελούν οι Κώστας Αρζόγλου, Γιώτα Φέστα, Μιχάλης Μητρούσης και παίζουν οι: Δημήτρης Αλεξανδρής, Βασίλης Παλαιολόγος, Δώρα Χρυσικού, Αννίτα Κούλη, Γιάννης Καραούλης.\nΤραγουδούν η Ρένα Κουμιώτη και ο Δημήτρης Μπάσης.\nΟ Μίμης Πλέσσας εν μέσω του θιάσου για τον «Δρόμο»\nΗ αφίσα-πόστερ για τον «Δρόμο»


Τελικοί Ρέιντζερς-Άιντραχτ Φρ. (Europa League) και Ρόμα-Φέγενορντ (Conference League) - mynews.gr\nΤελικοί Ρέιντζερς-Άιντραχτ Φρ. (Europa League) και Ρόμα-Φέγενορντ (Conference League)\nΠα 6/5/2022 00:26 Newsroom\nΜετά το «ζευγάρι» του μεγάλου τελικού του Champions League ανάμεσα σε Λίβερπουλ και Ρεάλ Μαδρίτης, οι σημερινοί δεύτεροι ημιτελικοί αποκάλυψαν τα «ζευγάρια» των τελικών σε Europa League και Conference League.\nΗ Ρέιντζερς επικράτησε με 3-1 της Λειψίας πετυχαίνοντας την ανατροπή της ήττας με 1-0 που είχε γνωρίσει στον πρώτο αγώνα και προκρίθηκε στον τελικό του Europa League.\nΟι Σκωτσέζοι έκαναν τρομερό ξεκίνημα στο Άιμπροξ και από το 25ο λεπτό του αγώνα, χάρις στα γκολ των Ταβερνιέ και Καμαρά είχαν ανατρέψει την κατάσταση με το 2-0 υπέρ τους. Ο Ενκουκού μείωσε στο 70’ για τη Λειψία, με τον Λούντστραμ στο 80’ να δίνει την ιστορική πρόκριση στην ομάδα της Γλασκώβης με 3-1.\nΗ Άιντραχτ Φρανκφούρτης μετά το 0-1 του πρώτου αγώνα στο Λονδίνο επικράτησε με 1-0 της Γουέστ Χαμ η οποία από το 19ο λεπτό αγωνίστηκε με 10 ποδοσφαιριστές λόγω αποβολής του Κρέσγουελ με απευθείας κόκκινη κάρτα.\nΣτο 26΄ο Μπόρε έδωσε το προβάδισμα στους Γερμανούς, το οποίο διατήρησαν μέχρι το τέλος δίχως προβλήματα, εξασφαλίζοντας την παρουσία τους στον τελικό.\nΣτο Conference League η Ρόμα μπροστά σε 70.000 οπαδούς στο Ολίμπικο, παρουσία του Κλαούντιο Ρανιέρι (που συνδέει τις δύο ομάδες) επικράτησε 1-0 της Λέστερ και μετά το 1-1 του πρώτου αγώνα στην Αγγλία προκρίθηκε στον τελικό του Conference League!\nΟι Τζαλορόσι του Ζοσέ Μουρίνιο μπήκαν μπροστά στο σκορ με 1-0 από το 11ο λεπτό του αγώνα με τον Έιμπραχαμ να βρίσκει δίχτυα και να στέλνει τη Ρόμα στον πρώτο τελικό της νεοσύστατης διοργάνωσης.\nΤο τρόπαιο του Conference League θα διεκδικήσει στον τελικό η Φέγενορντ η οποία μετά τη νίκη της με 3-2 στην Ολλανδία επί της Μαρσέιγ, έφυγε αλώβητη από το εκρηκτικό Βελοντρόμ με το 0-0 να της δίνει το εισιτήριο για τον τελικό.


Χαλάνε οι διατροφικές συνήθειες και η υγεία των Ελλήνων - Iatropedia\n15 Ιουλίου 2018 | 08:45\nΑπ’ το κακό στο χειρότερο: αυτό είναι επιγραμματικά το συμπέρασμα νέας μελέτης για τις διατροφικές συνήθειες και την υγεία των Ελλήνων, η οποία διεξήχθη στα χρόνια της οικονομικής κρίσης.\nΌπως αποκαλύπτει, οι διατροφικές συνήθειες των Ελλήνων έχουν επιδεινωθεί σημαντικά. Τρώμε πάρα πολλά λιπαρά και πρωτεΐνες ζωικής προέλευσης, αλλά λιγοστά λαχανικά, φρούτα και ψάρια.\nΤο επακόλουθο είναι να παρουσιάζουμε ελλείψεις σε βασικά ωφέλιμα θρεπτικά συστατικά και να υπερκαταναλώνουμε συστατικά επιζήμια για την υγεία.\nΗ νέα έρευνα τιτλοφορείται «Πανελλαδική Μελέτη Διατροφής και Υγείας» και πραγματοποιήθηκε σε 4.600 εθελοντές απ’ όλη την χώρα.\nΤρώμε υπερβολικά πολλά ζωικής προελεύσεως τρόφιμα. Αυτό έχει ως συνέπεια να υπερκαταναλώνουμε λίπος, κορεσμένα λιπαρά και πρωτεΐνες. Είναι χαρακτηριστικό ότι τα κορεσμένα λιπαρά πρέπει να μειωθούν κατά 30% στον υγιή γενικό πληθυσμό. Πρέπει επίσης να μειωθούν κατά περίπου 50% στα άτομα που διατρέχουν αυξημένο κίνδυνο ανάπτυξης καρδιαγγειακών νοσημάτων. Στην κατηγορία αυτή ανήκουν όσοι έχουν αυξημένη χοληστερόλη και οι πάσχοντες από διαβήτη.\nΤρώμε πολύ λίγα ωφέλιμα λιπαρά, όπως τα πολυακόρεστα λιπαρά οξέα. Καλές πηγές αυτών των λιπαρών είναι οι ξηροί ανάλατοι καρποί, οι σπόροι και τα λιπαρά ψάρια (π.χ. σαρδέλα, σολομός, σκουμπρί). Από αυτά τα λιπαρά θα έπρεπε να προέρχεται το 6-10% των ημερήσιων θερμίδων μας. Ωστόσο η μελέτη αποκαλύπτει πως μετά βίας φθάνουμε στο 5%.\nΕξίσου κακές είναι οι συνήθειές μας και σε ό,τι αφορά την κατανάλωση φυτικών ινών (φρούτα, λαχανικά, όσπρια, δημητριακά ολικής). Σύμφωνα με την έρευνα, έξι στους 10 Έλληνες τρώνε λιγότερο απ’ όσο θα έπρεπε για καλή υγεία. Η κατώτερη συνιστώμενη δόση είναι τα 25 γραμμάρια την ημέρα (συνιστώνται 25-35 γραμμάρια ημερησίως). Ωστόσο το 60% των Ελλήνων τρώνε λιγότερο από αυτήν.\nΗ πρόσληψη βιταμινών και ιχνοστοιχείων\nΟι κακές διατροφικές συνήθειες έχουν ως συνέπεια να παρουσιάζουν οι Έλληνες ελλιπή πρόσληψη βασικών βιταμινών και ιχνοστοιχείων.\nΕίναι χαρακτηριστικό ότι έχουμε χαμηλή πρόσληψη σε βιταμίνες Α, Ε, Κ αλλά και σε βιταμίνη D. Δεν προσλαμβάνουμε επίσης επαρκείς ποσότητες φυλλικού (ή φολικού) οξέος, αλλά ούτε και ασβεστίου, καλίου, μαγνησίου και σιδήρου.\nΑντιθέτως, τρώμε πάρα πολύ νάτριο, δηλαδή αλάτι. Μάλιστα αυτό ισχύει χωρίς να συνυπολογισθεί το αλάτι που προσθέτουμε στο φαγητό μας.\nΗ νέα μελέτη έδειξε επίσης ότι μόλις το 40% ανδρών και γυναικών έχουν καθημερινά επαρκή φυσική δραστηριότητα. Επιπλέον, το 20% των Ελλήνων διάγουν πλήρως καθιστική ζωή.\nΘερίζουν τα χρόνια νοσήματα\nΟ συνδυασμός της καθιστικής ζωής με τις κακές διατροφικές συνήθειες έχει ολέθρια αποτελέσματα. Ολοένα περισσότεροι Έλληνες εκδηλώνουν χρόνια νοσήματα, με τα καρδιαγγειακά και τον διαβήτη να προσβάλλουν μεγάλο ποσοστό του πληθυσμού.\nΈτσι, το περίπου 5% των ανδρών και το 2% των γυναικών στη χώρα μας έχουν υποστεί κάποιο καρδιαγγειακό επεισόδιο. Οι ασθενείς αυτοί όμως δεν είναι όλοι ηλικιωμένοι: πολλοί είναι νέοι άνθρωποι, ακόμα και 30άρηδες!\nΤο σχεδόν 20% των Ελλήνων έχουν υπέρταση (λιγότεροι από τους μισούς τη ρυθμίζουν επαρκώς)\nΤο 25% σε όλες τις ηλικίες έχουν αυξημένα λιπίδια (χοληστερόλη, τριγλυκερίδια). Ειδικά στις ηλικίες άνω των 60 ετών, όμως, το πρόβλημα αφορά πάνω από το 50% του πληθυσμού.\nΤο 6-7% του πληθυσμού έχει σακχαρώδη διαβήτη\nΤο 60% των ανδρών και το 40% των γυναικών είναι υπέρβαροι ή παχύσαρκοι.\nΚαρδιαγγειακός κίνδυνος για τους μισούς σαραντάρηδες\nΣυνολικά, το 25% ανδρών και γυναικών (ηλικίες άνω των 18 ετών) στην Ελλάδα έχουν τουλάχιστον έναν από τους κλασικούς παράγοντες κινδύνου για καρδιαγγειακά νοσήματα. Ωστόσο στις ηλικίες άνω των 40 ετών το ποσοστό αυτό ανέρχεται στο 50% του πληθυσμού.\nΤο μοναδικό καλό νέο είναι ότι έχουμε περιορίσει το κάπνισμα. Πλέον οι καπνιστές περιορίζονται σε ποσοστό κάτω του 40% του πληθυσμού, όταν πριν από λίγα χρόνια έφθαναν στο 50%.\nΤα νέα ευρήματα παρουσίασαν σε ημερίδα στο Γεωπονικό Πανεπιστήμιο ο καθηγητής Αντώνης Ζαμπέλας, ο αντιπρύτανης του Χαροκοπείου Πανεπιστημίου Δημοσθένης Παναγιωτάκος και οι ερευνήτριες Αναστασία-Βασιλική Μητσοπούλου και Εμμανουέλλα Μαγριπλή.\nTags: ΒΙΤΑΜΙΝΕΣ, ΔΙΑΒΗΤΗΣ, ΔΙΑΤΡΟΦΗ, ΔΙΑΤΡΟΦΙΚΕΣ ΣΥΝΗΘΕΙΕΣ, ΕΛΛΗΝΕΣ, ΕΡΕΥΝΑ ΕΛΛΑΔΑ, ΚΑΘΙΣΤΙΚΗ ΖΩΗ, ΚΑΡΔΙΑΓΓΕΙΑΚΑ, ΚΑΡΔΙΑΓΓΕΙΑΚΑ ΝΟΣΗΜΑΤΑ, ΛΙΠΑΡΑ, ΠΑΧΥΣΑΡΚΙΑ, ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΑ ΥΓΕΙΑΣ, ΠΡΩΤΕΙΝΕΣ, ΥΓΕΙΑ