ΑΠΟΦΑΣΗ ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ 319/2011 by Notia Kynouria Municipality - issuu\nΑΔΑ: 45Ο0ΩΚΝ-ΞΛΖ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ∆ΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑ ΠΕΛΟΠΟΝΝΗΣΟΥ ΝΟΜΟΣ ΑΡΚΑ∆ΙΑΣ ∆ΗΜΟΣ ΝΟΤΙΑΣ ΚΥΝΟΥΡΙΑΣ ΑΠΟΣΠΑΣΜΑ Από το υπ΄αριθµ. 26/17-10-2011 Πρακτικό της Συνεδρίασης του ∆ηµοτικού Συµβουλίου Νότιας Κυνουρίας. Στο ∆ήµο Νότιας Κυνουρίας και στο ∆ηµοτικό Κατάστηµα σήµερα την 17η του µηνός Σεπτεµβρίου του έτους 2011 ηµέρα της εβδοµάδος ∆ευτέρα και ώρα 18:00 µ.µ. συνήλθε σε δηµόσια συνεδρίαση το ∆ηµοτικό Συµβούλιο Νότιας Κυνουρίας, µετά την υπ’ αριθµ. πρωτ. 12316/12-10-2011 πρόσκληση του Προέδρου του ∆ηµοτικού Συµβουλίου που δηµοσιεύτηκε στον ειδικό χώρο ανακοινώσεων του ∆ήµου και επιδόθηκε µε αποδεικτικό στο ∆ήµαρχο στους Συµβούλους του ∆ήµου Νότιας Κυνουρίας σύµφωνα µε τις διατάξεις του άρθρου 67 του Ν. 3852/2010. Σε σύνολο είκοσι ένα (21) µελών ευρέθησαν παρόντα δώδεκα (12) µέλη: Α Από τους ∆ηµοτικούς Συµβούλους Παρόντες Απόντες Ιωάννης Μαρνέρης ∆ήµαρχος Νότιας Κυνουρίας 1. Γεωργίτσης Παναγιώτης, Πρόεδρος 1.Καρδαράς Αντώνιος, Μέλος ∆ Σ 2. Τσουκάτος Αντώνιος, Μέλος ∆.Σ 3. Τριανταφύλλου Ιωάννης, Μέλος ∆.Σ 4. Μπεκύρος Φίλιππος, Μέλος ∆.Σ 5. Φιλιππακόπουλος Παναγιώτης, Μέλος ∆.Σ 6. Αθανασόπουλος ∆ηµήτριος Μέλος ∆.Σ 7. Ξερακιάς Χρήστος ,Μέλος ∆ Σ 8. ∆ολιανίτης Εµµανουήλ ,Μέλος ∆ Σ 9. ∆ανεσής Ιωάννης, Μέλος ∆..Σ 10. Βρεττάκης Νικόλαος, Μέλος ∆ Σ 11. Γεωργίτσης Ηλίας, Μέλος ∆ Σ 12. Τριανταφύλλου Σοφία, Μέλος ∆ Σ 13. Κατσίκας Αλέξανδρος, Μέλος ∆ Σ 14. Τσιγκούνης ∆ηµήτριος, Μέλος ∆.Σ 15. Μάνος Ηλίας , Μέλος ∆.Σ 16. Σαλάκος Βασίλειος Μέλος ∆.Σ 17. Πήλιουρας Ηλίας, Μέλος ∆.Σ 18. Ντουζένη Μαρία, Μέλος ∆ Σ 19. Καρδάσης ∆ηµήτριος Μέλος ∆ Σ 20. Ρουσάλης Ιωάννης, Μέλος ∆ Σ Β. Πρόεδροι και Εκπρόσωποι ∆ηµοτικών και Τοπικών Κοινοτήτων 1.Μάρκος Νικόλαος 5.Μωριάτης Χρήστος 9.Κυρίος Μιχαήλ 2.Τσιγκάρης Μιχαήλ 6.Κουβούσης Παναγιώτης 10.Γολεγός Παναγιώτης 3.Γεροντακης Ευάγγελος 7.Τσεµπελή Αικατερίνη 4.Λάτσης ∆ηµήτριος 8.Χελιώτης Θεόδωρος Στην συνεδρίαση παραβρέθηκε και ο υπάλληλος του ∆ήµου Κανάκης ∆ηµήτριος για την τήρηση των πρακτικών. Ο Πρόεδρος του ∆ηµοτικού Συµβουλίου ύστερα από τη διαπίστωση απαρτίας κήρυξε την έναρξη της συνεδρίασης και εισηγήθηκε όπως παρακάτω τα θέµατα της ηµερήσιας διάταξης:\nΑΔΑ: 45Ο0ΩΚΝ-ΞΛΖ Αριθµός Απόφασης 319/2011 Θέµα 11ο: Σχετικά µε την σύναψη µνηµονίου συνεργασίας µεταξύ του ∆ήµου µας και του ∆ήµου Βόρειας Κυνουρίας για την ολοκληρωµένη διαχείριση των στερεών αποβλήτων. Ο Πρόεδρος του ∆ηµοτικού Συµβουλίου εισηγούµενος το ανωτέρω θέµα της ηµερήσιας διάταξης έδωσε το λόγο στον ∆ήµαρχο ο οποίος εξέθεσε τα εξής: Έχοντας υπόψη την κοινή βούληση και σταθερή απόφαση συνεργασίας των ∆ήµων µας σε θέµατα στρατηγικού σχεδιασµού και βιώσιµης ανάπτυξης της Κυνουρίας, τη βούλησή µας να συνεργαστούµε σε θέµατα ολοκληρωµένης διαχείρισης των στερεών και υγρών αποβλήτων, το εγκεκριµένο ΠΕΣ∆Α και την απόφαση της Περιφέρειας Πελοποννήσου και του Περιφερειάρχη για συνολική λύση της διαχείρισης των στερεών αποβλήτων στην Περιφέρεια Πελοποννήσου, την ολοκλήρωση και λειτουργία των έργων Βιολογικού Καθαρισµού Άστρους και Λεωνιδίου µε ορίζοντα διετίας, την µε αρ. πρωτ. 169058 /Π111 Πρόσκληση της Ειδικής Υπηρεσίας ∆ιαχείρισης του Ε.Π. «ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ ΚΑΙ ΑΕΙΦΟΡΟΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗ» για την υποβολή προτάσεων στο πλαίσιο του Άξονα Προτεραιότητας 4 «ΠΡΟΣΤΑΣΙΑ Ε∆ΑΦΙΚΩΝ ΣΥΣΤΗΜΑΤΩΝ & ∆ΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΣΤΕΡΕΩΝ ΑΠΟΒΛΗΤΩΝ», του Ε.Π. «ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ ΚΑΙ ΑΕΙΦΟΡΟΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗ», αποφασίζουµε 1. Τη συνεργασία µας στα ζητήµατα κοινού ενδιαφέροντος που εξυπηρετούν τον στρατηγικό στόχο της προστασίας του περιβάλλοντος και της βελτίωσης της ποιότητας ζωής στην Κυνουρία. 2. Τη συνεργασία των τεχνικών υπηρεσιών και των υπηρεσιών καθαριότητας των δύο ∆ήµων. 3. Τη συνεργασία µας σε θέµατα σχεδιασµού και λειτουργίας συστήµατος ολοκληρωµένης διαχείρισης των στερεών αποβλήτων των ∆ήµων και συγκεκριµένα: 3.1: Στο ∆ήµο Βόρειας Κυνουρίας θα χωροθετηθεί δεµατοποιητής για τα µη κοµποστοποιήσηµα και µη ανακυκλώσιµα απορρίµµατα του ∆ήµου Βόρειας Κυνουρίας. Η µονάδα του δεµατοποιητή θα εξυπηρετεί και την δεµατοποίηση των υπολειµµάτων του δήµου Νότιας Κυνουρίας. Ο δήµος Νότιας Κυνουρίας αναλαµβάνει την µεταφορά των υπολειµµάτων στο χώρο του δεµατοποιητή, καθώς και την άµεση µεταφορά των αντίστοιχων δεµάτων σε δικό του χώρο απόθεσης. 3.2: Στο ∆ήµο Νότιας Κυνουρίας θα λειτουργήσει µικρή µονάδα Κοµποστοποίησης οργανικών αποβλήτων, µέσω της οποίας θα γίνεται διαχείριση των οργανικών υπολειµµάτων των δύο ∆ήµων. 3.3: Με την ολοκλήρωση των Μονάδων Επεξεργασίας Υγρών Αποβλήτων η «ιλύς» των βιολογικών καθαρισµών θα αξιοποιηθεί προς κοµποστοποίηση. 3.4: Οι δύο ∆ήµοι για τη χρηµατοδότηση των παραπάνω δράσεων θα υποβάλουν προτάσεις στην αρ. πρωτ. 169058 /Π111 Πρόσκληση της Ειδικής Υπηρεσίας ∆ιαχείρισης του Ε.Π. «ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ ΚΑΙ ΑΕΙΦΟΡΟΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗ» για την υποβολή προτάσεων στο πλαίσιο του Άξονα Προτεραιότητας 4 «ΠΡΟΣΤΑΣΙΑ Ε∆ΑΦΙΚΩΝ ΣΥΣΤΗΜΑΤΩΝ & ∆ΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΣΤΕΡΕΩΝ ΑΠΟΒΛΗΤΩΝ», του Ε.Π. «ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ ΚΑΙ ΑΕΙΦΟΡΟΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗ». Για τη βελτιστοποίηση της συνεργασίας µας συµφωνούµε τα παρακάτω: 1. Οµάδα Επαφής Με σκοπό την άµεση επαφή, την αντιµετώπιση τρεχόντων ζητηµάτων συνεργασίας και τον συντονισµό, ορίζονται: α. από το ∆ήµο Βόρειας Κυνουρίας ο ∆ήµαρχος κ. Εµµανουήλ Σκαντζός. β. από το ∆ήµο Νότιας Κυνουρίας ο ∆ήµαρχος κ. Ιωάννης Μαρνέρης. 2. Συντονιστική Επιτροπή Με σκοπό τη λήψη αποφάσεων πάνω σε κρίσιµα ζητήµατα συνεργασίας µας ορίζονται: 2\nΑΔΑ: 45Ο0ΩΚΝ-ΞΛΖ α. από το ∆ήµο Βόρειας Κυνουρίας: 1. 2. 3. β. από το ∆ήµο Νότιας Κυνουρίας 1. 2. 3. Η Αναπτυξιακή Πάρνωνα αναλαµβάνει την υποστήριξη της Συντονιστικής Επιτροπής, µε υπεύθυνους τους: 1. Μαρίνη Μπερέτσο, ∆/νων Σύµβουλο της Εταιρείας 2. Βρέττα Παναγιώτη Χηµικό Μηχανικό 2. Χαράλαµπο Λυσίκατο, Πολιτικό Μηχανικό Στη συνέχεια ο Πρόεδρος κάλεσε το ∆ηµοτικό Συµβούλιο να αποφασίσει σχετικά. Το ∆ηµοτικό Συµβούλιο µετά από διαλογική συζήτηση αφού έλαβε υπόψη του όλα τα ανωτέρω και είδε τις σχετικές διατάξεις\n1. Εγκρίνει τη συµµετοχή του ∆ήµου Νότιας Κυνουρίας σε σύναψη µνηµονίου συνεργασίας µεταξύ του ∆ήµου µας και του ∆ήµου Βόρειας Κυνουρίας για την ολοκληρωµένη διαχείριση των στερεών αποβλήτων. 2. Το µνηµόνιο συνεργασίας αναλύεται ως εξής: Στο Λεωνίδιο Αρκαδίας σήµερα, ……/10/2011, ηµέρα ………………, οι παρακάτω: - ο ∆ήµος Βόρειας Κυνουρίας, που εκπροσωπείται νόµιµα από το ∆ήµαρχο κ. Εµµανουήλ Σκαντζό και - ο ∆ήµος Νότιας Κυνουρίας, που εκπροσωπείται νόµιµα από το ∆ήµαρχο κ. Ιωάννη Μαρνέρη, έχοντας υπόψη - την κοινή βούληση και σταθερή απόφαση συνεργασίας των ∆ήµων µας σε θέµατα στρατηγικού σχεδιασµού και βιώσιµης ανάπτυξης της Κυνουρίας, - τη βούλησή µας να συνεργαστούµε σε θέµατα ολοκληρωµένης διαχείρισης των στερεών και υγρών αποβλήτων, - το εγκεκριµένο ΠΕΣ∆Α και την απόφαση της Περιφέρειας Πελοποννήσου και του Περιφερειάρχη για συνολική λύση της διαχείρισης των στερεών αποβλήτων στην Περιφέρεια Πελοποννήσου, - την ολοκλήρωση και λειτουργία των έργων Βιολογικού Καθαρισµού Άστρους και Λεωνιδίου µε ορίζοντα διετίας, - την µε αρ. πρωτ. 169058 /Π111 Πρόσκληση της Ειδικής Υπηρεσίας ∆ιαχείρισης του Ε.Π. «ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ ΚΑΙ ΑΕΙΦΟΡΟΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗ» για την υποβολή προτάσεων στο πλαίσιο του Άξονα Προτεραιότητας 4 «ΠΡΟΣΤΑΣΙΑ Ε∆ΑΦΙΚΩΝ ΣΥΣΤΗΜΑΤΩΝ & ∆ΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΣΤΕΡΕΩΝ ΑΠΟΒΛΗΤΩΝ», του Ε.Π. «ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ ΚΑΙ ΑΕΙΦΟΡΟΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗ», αποφασίζουµε 4. Τη συνεργασία µας στα ζητήµατα κοινού ενδιαφέροντος που εξυπηρετούν τον στρατηγικό στόχο της προστασίας του περιβάλλοντος και της βελτίωσης της ποιότητας ζωής στην Κυνουρία. 5. Τη συνεργασία των τεχνικών υπηρεσιών και των υπηρεσιών καθαριότητας των δύο ∆ήµων. 6. Τη συνεργασία µας σε θέµατα σχεδιασµού και λειτουργίας συστήµατος ολοκληρωµένης διαχείρισης των στερεών αποβλήτων των ∆ήµων και συγκεκριµένα: 3.1: Στο ∆ήµο Βόρειας Κυνουρίας θα χωροθετηθεί δεµατοποιητής για τα µη κοµποστοποιήσηµα και µη ανακυκλώσιµα απορρίµµατα του ∆ήµου Βόρειας Κυνουρίας. Η µονάδα του δεµατοποιητή , θα εξυπηρετεί και την δεµατοποίηση των υπολειµµάτων του δήµου Νότιας Κυνουρίας. 3\nΑΔΑ: 45Ο0ΩΚΝ-ΞΛΖ Ο ∆ήµος Νότιας Κυνουρίας αναλαµβάνει την µεταφορά των υπολειµµάτων στο χώρο του δεµατοποιητή, καθώς και την άµεση µεταφορά των αντίστοιχων δεµάτων σε δικό του χώρο απόθεσης. 3.2: Στο ∆ήµο Νότιας Κυνουρίας θα λειτουργήσει µικρή µονάδα Κοµποστοποίησης οργανικών αποβλήτων, µέσω της οποίας θα γίνεται διαχείριση των οργανικών υπολειµµάτων των δύο ∆ήµων. 3.3: Με την ολοκλήρωση των Μονάδων Επεξεργασίας Υγρών Αποβλήτων η «ιλύς» των βιολογικών καθαρισµών θα αξιοποιηθεί προς κοµποστοποίηση. 3.4: Οι δύο ∆ήµοι για τη χρηµατοδότηση των παραπάνω δράσεων θα υποβάλουν προτάσεις στην αρ. πρωτ. 169058 /Π111 Πρόσκληση της Ειδικής Υπηρεσίας ∆ιαχείρισης του Ε.Π. «ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ ΚΑΙ ΑΕΙΦΟΡΟΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗ» για την υποβολή προτάσεων στο πλαίσιο του Άξονα Προτεραιότητας 4 «ΠΡΟΣΤΑΣΙΑ Ε∆ΑΦΙΚΩΝ ΣΥΣΤΗΜΑΤΩΝ & ∆ΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΣΤΕΡΕΩΝ ΑΠΟΒΛΗΤΩΝ», του Ε.Π. «ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ ΚΑΙ ΑΕΙΦΟΡΟΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗ». Για τη βελτιστοποίηση της συνεργασίας µας συµφωνούµε τα παρακάτω: 3. Οµάδα Επαφής Με σκοπό την άµεση επαφή, την αντιµετώπιση τρεχόντων ζητηµάτων συνεργασίας και τον συντονισµό, ορίζονται: α. από το ∆ήµο Βόρειας Κυνουρίας ο ∆ήµαρχος κ. Εµµανουήλ Σκαντζός. β. από το ∆ήµο Νότιας Κυνουρίας ο ∆ήµαρχος κ. Ιωάννης Μαρνέρης. 4. Συντονιστική Επιτροπή Με σκοπό τη λήψη αποφάσεων πάνω σε κρίσιµα ζητήµατα συνεργασίας µας ορίζονται: α. από το ∆ήµο Βόρειας Κυνουρίας: 1. 2. 3. β. από το ∆ήµο Νότιας Κυνουρίας 1. Μαρνέρης Ιωάννης ∆ήµαρχος 2. Ξερακιάς Χρήστος ∆ηµοτικός Σύµβουλος 3. Σαλάκος Βασίλειος ∆ηµοτικός Σύµβουλος Η Αναπτυξιακή Πάρνωνα αναλαµβάνει την υποστήριξη της Συντονιστικής Επιτροπής, µε υπεύθυνους τους: 1. Μαρίνη Μπερέτσο, ∆/νων Σύµβουλο της Εταιρείας 2. Βρέττα Παναγιώτη Χηµικό Μηχανικό 2. Χαράλαµπο Λυσίκατο, Πολιτικό Μηχανικό Μειοψηφούντος του ∆ηµοτικού Συµβούλου Ιωάννη Ρουσάλη ο οποίος ανέφερε τα εξής : Η διαχείριση απορριµµάτων δεν είναι τεχνικό αλλά είναι κυρίως πολιτικό πρόβληµα και βρίσκεται σήµερα σε όλη τη χώρα σε τραγικά αδιέξοδα. Οι ευθύνες είναι των κυβερνήσεων ΠΑΣΟΚ και Νέας ∆ηµοκρατίας που κυβέρνησαν τη χώρα τα τελευταία 40 χρόνια. Ο τζίρος των σκουπιδιών είναι τεράστιος: Συλλογή, ανακύκλωση, µέθοδοι επεξεργασίας, µπαλοποιητές, εργοστάσια πυρόλυσης-λιπασµατοποίησης. Λέµε ΟΧΙ: Στην καύση των απορριµµάτων Στις ανεξέλεγκτες χωµατερές Σε κάθε µορφή ιδιωτικοποίησης µέρους ή του συνόλου της καθαριότητας. Η διαχείριση των απορριµµάτων να ασκείται µόνο από τις υπηρεσίες των ΟΤΑ και των συνδέσµων τους. Προτείνουµε: Το πρόβληµα των απορριµµάτων µπορεί ολοκληρωµένα να αντιµετωπιστεί από ένα Ενιαίο Κρατικό Φορέα. Μερικά µέτρα ολοκληρωµένης διαχείρισης απορριµµάτων είναι: • Χώρος υγειονοµικής ταφής υπολειµµάτων-ΧΥΤΥ 4\nΑΔΑ: 45Ο0ΩΚΝ-ΞΛΖ • • • • • •\n∆ιαλογή στην πηγή Εργοστάσιο µηχανικής επεξεργασίας των απορριµµάτων Εργοστάσιο διαλογής ανακυκλώσιµων υλικών. Μονάδα λιπασµατοποίησης-ΜΟ.Λ.Α. Σταθµός µεταφόρτωσης απορριµµάτων Αναβάθµιση των υπηρεσιών καθαριότητας, κάλυψη όλων των κενών οργανικών θέσεων µε µόνιµο προσωπικό.\nΓια τον ανωτέρω\nσκοπό συντάχθηκε η απόφαση αυτή και υπογράφεται ως κατωτέρω: Ο Πρόεδρος Τα Μέλη Τ.Υ Τ.Υ Ακριβές Φωτοαντίγραφο Ο ∆ήµαρχος Νότιας Κυνουρίας\nΑΠΟΦΑΣΗ ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ 319/2011\nΣχετικά με την σύναψη μνημονίου συνεργασίας μεταξύ του Δήμου μας και του Δήμου Βόρειας Κυνουρίας για την ολοκληρωμένη διαχείριση των στερεών...


ΤΜΗΜΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ Η ΑΝΤΑΓΩΝΙΣΤΙΚΟΤΗΤΑ ΤΟΥ ΚΥΠΡΙΑΚΟΥ ΤΟΥΡΙΣΤΙΚΟΥ ΠΡΟΪΟΝΤΟΣ - PDF\nDownload "ΤΜΗΜΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ Η ΑΝΤΑΓΩΝΙΣΤΙΚΟΤΗΤΑ ΤΟΥ ΚΥΠΡΙΑΚΟΥ ΤΟΥΡΙΣΤΙΚΟΥ ΠΡΟΪΟΝΤΟΣ"\n1 ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΤΜΗΜΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ Η ΑΝΤΑΓΩΝΙΣΤΙΚΟΤΗΤΑ ΤΟΥ ΚΥΠΡΙΑΚΟΥ ΤΟΥΡΙΣΤΙΚΟΥ ΠΡΟΪΟΝΤΟΣ Πάνος Πασιαρδής 1 Συνεργάτες Παναγιώτα Λυσιώτου και Θεοφάνης Μαµουνέας Βοηθοί Έρευνας Μαρία Ηρακλέους, Φοίβη Κουντούρη και Μάριος Πιτσιλλής Ιούλιος Η µελέτη αυτή έχει χρηµατοδοτηθεί από τον Κυπριακό Οργανισµό Τουρισµού προς τον οποίο εκφράζω τις ευχαριστίες µου. Ευχαριστίες επίσης οφείλω στους Γιώργο Κορνιώτη, Μαρία Λοΐζου, Χριστίνα Νικολαΐδου, Νίκη Παπαδοπούλου, Ευδοκία Σάββα, Σοφοκλή Σοφοκλέους και Σωτηρούλα Χ Σπύρου για τη συµβολή τους στην έρευνα καθώς και στον Ανδρέα Τρόκκο και Ανδρέα Χαραλάµπους, του Γραφείου Προγραµµατισµού, για συµβουλές και στατιστικά στοιχεία. Είµαι βέβαια αποκλειστικά υπεύθυνος για τυχόν λάθη και παραλείψεις.\n2 Π Ε Ρ Ι Ε Χ Ο Μ Ε Ν Α Κεφάλαιον 1: Εισαγωγή Κεφάλαιον 2: Ανασκόπηση των εξελίξεων στον τουρισµό 2.1 Η πορεία του τοµέα του τουρισµού στην Κύπρο 2.2 Ανασκόπηση του διεθνούς τουρισµού την τελευταία δεκαετία 2.3 Σύγκριση της Κύπρου µε ανταγωνιστικές χώρες Αριθµός αφίξεων Κατά κεφαλή δαπάνη Κεφάλαιον 3: Συµβολή του τουρισµού στην Κυπριακή οικονοµία 3.1. Η συµβολή του τουρισµού στο ΑΕΠ και τις εξαγωγές 3.2 Η συµβολή του τουρισµού στην απασχόληση και επενδύσεις 3.3 Αρνητικές επιπτώσεις του τουρισµού Κεφάλαιον 4: Παραγωγικότητα του τοµέα Ξενοδοχείων και Εστιατορίων 4.1 Ανάλυση κόστους παραγωγής 4.2 είκτες παραγωγικότητας Παραγωγικότητα της εργασίας Παραγωγικότητα του κεφαλαίου Ολική παραγωγικότητα Παράρτηµα Π1: Κατασκευή δεικτών παραγωγικότητας Κεφάλαιον 5: Σύγκριση της παραγωγικότητας της Κύπρου µε άλλες χώρες 5.1 Παραγωγικότητα και ανταγωνιστικότητα 5.1 Συγκρίσεις για την περίοδο µε πραγµατικά στοιχεία 5.2 Συγκρίσεις για την περίοδο µε προβλέψεις 5.3 Οικονοµετρική ανάλυση Παράρτηµα Π2. Οικονοµετρική ανάλυση της παραγωγικότητας 1\n3 Κεφάλαιον 6: ιεθνής σύγκριση της τιµής του τουριστικού πακέτου 6.1 Μέθοδος σύγκρισης τιµών και ποιότητας 6.2 Συγκρίσεις τιµών Κύπρου και άλλων Μεσογειακών χωρών Συγκρίσεις τιµών όλων των τουριστικών καταλυµάτων Συγκρίσεις τιµών των ξενοδοχείων Συγκρίσεις του κόστους ζωής των τουριστών Παράρτηµα Π3. Στοιχεία και εκτιµήσεις για τη σύγκριση των τιµών Κεφάλαιον 7: Ελαστικότητες ζήτησης τουρισµού 7.1 Η έννοια της ελαστικότητας ζήτησης 7.2 Ελαστικότητες ζήτησης ως προς το εισόδηµα και τις τιµές Παράρτηµα Π4: Σύστηµα ζήτησης και υπολογισµός δαπανών Κεφάλαιον 8: Ανάλυση των προτιµήσεων των τουριστών 8.1 Αξιολογήσεις των τουριστικών πακέτων 8.2 Προτιµήσεις των τουριστών στην Κύπρο 8.3 Αξιολογήσεις των τουριστικών περιοχών και καταλυµάτων Κεφάλαιον 9: Περίληψη και συµπεράσµατα 2\n4 ΚΕΦΑΛΑΙΟΝ 1 ΕΙΣΑΓΩΓΗ Η παρούσα µελέτη περιγράφει τη διαχρονική εξέλιξη του τοµέα του τουρισµού στην Κύπρο και αναλύει εµπειρικά τη ζήτηση και προσφορά του Κυπριακού τουριστικού προϊόντος µε σκοπό να εξαγάγει συµπεράσµατα για την ανταγωνιστικότητα του. Ο τουρισµός στη µαζική µορφή που έχει σήµερα είναι ένα σχετικά νέο φαινόµενο για την Κύπρο. Πριν το 1974 ο τοµέας του τουρισµού (Ξενοδοχεία-Εστιατόρια) αντιπροσώπευε µόλις το 2,2% του Ακαθάριστου Εγχώριου Προϊόντος (ΑΕΠ) και µειώθηκε ακόµη περισσότερο κατά την περίοδο , ένεκα της Τουρκικής εισβολής. Στα 15 χρόνια που ακολούθησαν την εισβολή, η προστιθέµενη αξία του τοµέα σε σταθερές τιµές δεκαπλασιάστηκε και έκτοτε η συνεισφορά του στην Κυπριακή οικονοµία (περιλαµβανοµένων των δευτερογενών επιδράσεων) παρέµεινε σε επίπεδα πάνω από το 20% του ΑΕΠ. Ο τουρισµός σήµερα είναι η σηµαντικότερη πηγή πλούτου της Κυπριακής οικονοµίας. Ο τοµέας Ξενοδοχεία-Εστιατόρια προσφέρει απασχόληση στο 11% του οικονοµικά ενεργού πληθυσµού. Το ποσοστό αυτό είναι πολύ µεγαλύτερο αν ληφθούν υπόψη και οι θέσεις εργασίας που δηµιουργεί ο τουρισµός σε άλλους κλάδους όπως τη µεταποίηση, τις συγκοινωνίες και επικοινωνίες, το λιανικό εµπόριο κλπ. Η σηµασία του τουρισµού είναι επίσης ζωτική για τη διατήρηση ισορροπίας στο εξωτερικό εµπόριο αφού το συνάλλαγµα από τον τουρισµό καλύπτει τα µεγάλα ελλείµµατα που έχει η Κύπρος ένεκα του ότι οι εισάγει πολύ µεγαλύτερης αξίας αγαθά από ότι εξάγει. Η µεγάλη σηµασία του τοµέα του τουρισµού για την Κυπριακή οικονοµία σε συνδυασµό µε το ότι η ανοδική πορεία του έχει επιβραδυνθεί και παρουσιάζει διακυµάνσεις από τις αρχές της δεκαετίας του 90, είναι φυσικό να προκαλεί ανησυχία και προβληµατισµό. Χωρίς να παραβλέπεται ότι µερικά προβλήµατα στον τουρισµό συνδέονται µε εξωγενείς παράγοντες (π.χ. τον πόλεµο στον Περσικό Κόλπο) είναι γεγονός ότι ο τοµέας του τουρισµού στην Κύπρο αντιµετωπίζει τα τελευταία χρόνια 3\n5 προβλήµατα ανταγωνιστικότητας. Για παράδειγµα, ενώ κατά την περίοδο η Κύπρος είχε κατά µέσο όρο 3,2% υψηλότερο ρυθµό αύξησης στις αφίξεις από ότι άλλοι τουριστικοί προορισµοί στην Ανατολική Μεσόγειο, κατά την περίοδο η εικόνα ανατρέπεται σε κατά µέσο όρο 7,7% υψηλότερο ρυθµό αύξησης στις αφίξεις τουριστών στην Ανατολική Μεσόγειο από ότι στην Κύπρο. Η πιο πάνω ανατροπή της ευνοϊκής σύγκρισης της Κύπρου µε άλλες χώρες τα τελευταία χρόνια είναι κατά ένα µέρος φυσιολογική διότι η Κύπρος είναι σήµερα µια αναπτυγµένη τουριστικά χώρα ενώ χώρες όπως η Τουρκία και η Αίγυπτος έχουν ακόµη µεγάλα περιθώρια τουριστικής ανάπτυξης. Όµως ο έντονος ανταγωνισµός που δέχεται ο τοµέας του τουρισµού στην Κύπρο δεν αποκλείεται να έχει ως συνέπεια η ανάπτυξη τουρισµού σε άλλες χώρες να γίνει σε βάρος της Κύπρου. Χρειάζεται εποµένως να ενισχυθεί η ανταγωνιστικότητα του τουριστικού προϊόντος της Κύπρου για να είναι σε θέση να αντιµετωπίσει τον ξένο ανταγωνισµό και να διαφυλάξει τη θέση του στη διεθνή τουριστική αγορά. Το βασικό, και µακροχρόνια το µοναδικό, στοιχείο που προσδιορίζει τη διεθνή ανταγωνιστικότητα ενός προϊόντος είναι η παραγωγικότητα. Η παραγωγικότητα περιλαµβάνει δύο βασικά στοιχεία: το κόστος παραγωγής και την αξία του προϊόντος σε πραγµατικά µεγέθη. Σε µια ανταγωνιστική αγορά, όπως είναι ο διεθνής τουρισµός, η τιµή προσδιορίζεται κυρίως από διεθνείς παράγοντες, εποµένως το κόστος παραγωγής παρουσιάζει µεγαλύτερο ενδιαφέρον διότι αυτό προσδιορίζεται από το κόστος των εισροών (της εργασίας και του κεφαλαίου) στην τοπική αγορά και από την αποτελεσµατικότητα στη χρήση των δύο αυτών εισροών. Η παραγωγικότητα εξετάζεται µε λεπτοµέρεια στα κεφάλαια 4 και 5 της παρούσας µελέτης. Στο σηµείο αυτό εισάγεται η έννοια της ολικής παραγωγικότητας που λαµβάνει υπόψη όχι µόνο το κόστος της εργασίας (όπως συµβαίνει συνήθως) αλλά και το κόστος του κεφαλαίου. Αυτό είναι σηµαντικό διότι µόνο συγκρίσεις µε το δείκτη ολικής παραγωγικότητας είναι δυνατό να δώσουν την πραγµατική εικόνα της ανταγωνιστικότητας του Κυπριακού τουριστικού προϊόντος. Επίσης, στην ανάλυση της παραγωγικότητας γίνεται προσπάθεια να διαχωριστούν οι διάφοροι παράγοντες 4\n6 που την προσδιορίζουν. Ιδιαίτερη έµφαση δίδεται στην εκτίµηση του βαθµού στον οποίο η αύξηση της παραγωγικότητας συνδέεται µε τεχνολογική πρόοδο παρά µε άλλους παράγοντες που δεν συµβάλλουν ουσιαστικά και µακροχρόνια σε βελτίωση της ανταγωνιστικότητας. Η παραγωγικότητα του τουριστικού προϊόντος αντανακλά στην τιµή την οποία προσφέρεται. Αύξηση της παραγωγικότητας επιτρέπει είτε µείωση της τιµής είτε βελτίωση της ποιότητας του τουριστικού προϊόντος. Στο Κεφάλαιο 6 της µελέτης η τιµή του Κυπριακού τουριστικού πακέτου συγκρίνεται µε την τιµή τουριστικών πακέτων άλλων Μεσογειακών χωρών και εκτιµάται ο βαθµός στον οποίο διαφορές στις τιµές αντανακλούν ποιοτικά χαρακτηριστικά του πακέτου. Τα χαρακτηριστικά αυτά αποµονώνονται ώστε η σύγκριση των τιµών να γίνεται στη βάση τουριστικών πακέτων που είναι οµοιότυπα. Γίνεται επίσης σύγκριση του κόστους ζωής των τουριστών στην Κύπρο µε άλλους Μεσογειακούς προορισµούς. Ένα εύλογο ερώτηµα είναι αν µείωση της τιµής του τουριστικού πακέτου της Κύπρου θα οδηγήσει σε αύξηση της ζήτησης σε βαθµό που να αυξηθούν τα έσοδα από τον τουρισµό. Αυτό θα συµβεί αν η ζήτηση ως προς την τιµή του τουριστικού πακέτου της Κύπρου είναι ελαστική. Στο Κεφάλαιο 7 εκτιµούνται οι ελαστικότητες ζήτησης (ως προς την τιµή και το εισόδηµα) του τουριστικού προϊόντος τόσο της Κύπρου όσο και άλλων Μεσογειακών προορισµών. Οι ελαστικότητες εκτιµούνται ξεχωριστά για τους τουρίστες από τη Βρετανία, Σκανδιναβικές χώρες, άλλες χώρες της υτικής και Κεντρικής Ευρώπης και χώρες της Ανατολικής Ευρώπης. Η ανάλυση ζήτησης τουρισµού ξεχωριστά για τις διάφορες Ευρωπαϊκές περιοχές είναι σκόπιµη διότι η κάθε µια από τις περιοχές αυτές έχει τις δικές της ιδιαιτερότητες. Για παράδειγµα, η Βρετανία είναι µια παραδοσιακή και αναπτυγµένη αγορά τουρισµού για την Κύπρο σε αντίθεση µε την Ανατολική Ευρώπη που είναι µια νέα και αναπτυσσόµενη αγορά. Στο Κεφάλαιο 8 εκτιµούνται και συγκρίνονται οι αξιολογήσεις των τουριστών για το τουριστικό πακέτο ως σύνολο και ξεχωριστά για τη διαµονή και διατροφή. Αυτή η ανάλυση σκοπό έχει να ενισχύσει και να συµπληρώσει τα συµπεράσµατα των δύο προηγουµένων κεφαλαίων. Για παράδειγµα, στη σύγκριση των τιµών των τουριστικών 5\n7 πακέτων στο Κεφάλαιο 6 λαµβάνονται υπόψη µόνο τα ποιοτικά χαρακτηριστικά που είναι µετρήσιµα. ιαφορές στην τιµή του τουριστικού πακέτου της Κύπρου και άλλων χωρών όµως πιθανό να δικαιολογούνται από ποιοτικά χαρακτηριστικά που δεν είναι µετρήσιµα (π.χ. φιλοξενία, ασφάλεια, περιβαλλοντική και οικονοµική υποδοµή κλπ).η ανάλυση των αξιολογήσεων των τουριστών δείχνει πόσο ρεαλιστική είναι µια τέτοια υπόθεση. Στην περίπτωση της Κύπρου αναλύονται επίσης οι προτιµήσεις και αξιολογήσεις των τουριστών για τους διάφορους τύπους καταλύµατος και τις τουριστικές περιοχές χρησιµοποιώντας τα στοιχεία που συλλέγονται από τον ΚΟΤ. Η παρούσα µελέτη επιχειρεί µια σφαιρική αλλά και σε βάθος ανάλυση της κατάστασης του τοµέα του τουρισµού στην Κύπρο και των προβληµάτων ανταγωνιστικότητας που αντιµετωπίζει. Τα συµπεράσµατα της συνοψίζονται στο Κεφάλαιο 9 και προσφέρουν βάση για διαµόρφωση κατάλληλης τουριστικής πολιτικής. Είναι όµως σηµαντικό να τονιστεί ότι η µελέτη αυτή αναλύει κυρίως την ιδιωτική προσφορά και ζήτηση του τουριστικού προϊόντος. Οι εξωτερικότητες (externalities) που προκαλεί ο τουρισµός, (επιδράσεις στο φυσικό και κοινωνικόοικονοµικό περιβάλλον) απλά επισηµαίνονται. 6\n8 ΚΕΦΑΛΑΙΟΝ 2 ΑΝΑΣΚΟΠΗΣΗ ΕΞΕΛΙΞΕΩΝ ΣΤΟΝ ΤΟΥΡΙΣΜΟ Το κεφάλαιο αυτό της µελέτης περιγράφει τη διαχρονική πορεία του τουρισµού στην Κύπρο από το 1960 και εξετάζει τη βραχυχρόνια και µακροχρόνια επίδραση της Τουρκικής εισβολής το Ακολούθως περιγράφεται η διαχρονική εξέλιξη στο διεθνή τουρισµό την τελευταία δεκαετία και γίνονται συγκρίσεις χωρών της Μεσογείου µε την Κύπρο, όσον αφορά τον αριθµό των αφίξεων και το ύψος της κατά κεφαλή δαπάνης των τουριστών. Σε όλες τις περιπτώσεις ως τοµέας του τουρισµού θεωρείται ο τοµέας Ξενοδοχεία-Εστιατόρια (ΞΕ). 2.1 Η πορεία του τοµέα του τουρισµού στην Κύπρο Το ιάγραµµα 2.1 παρουσιάζει τις αφίξεις τουριστών στην Κύπρο την περίοδο Ξεκινώντας από το 1960, η ελαφρά ανοδική πορεία των αφίξεων τουριστών ανακόπτεται το 1964, λόγω των κοινοτικών ταραχών. Στη συνέχεια όµως ανακάµπτει και το 1967 φτάνει στο προ του 1964 επίπεδο. Το 1973 οι αφίξεις τουριστών φτάνουν τις 264 χιλιάδες. Η ραγδαία αύξηση του τουρισµού όµως και πάλι ανακόπτεται λόγω της Τουρκικής εισβολής: οι αφίξεις τουριστών µειώνονται κατά 43,2% (στις 150 χιλιάδες) το 1974 και κατά 68,7% (στις 47 χιλιάδες) το Αµέσως πριν την εισβολή, ο τοµέας ΞΕ αντιπροσώπευε µόλις το 2,2% του Ακαθάριστου Εγχωρίου Προϊόντος (ΑΕΠ). Τα έσοδα του τοµέα παρουσίασαν µεγάλη πτώση κατά την περίοδο , από ΛΚ23 εκατοµµύρια το 1973 σε ΛΚ11 εκατοµµύρια το 1975 (σε τιµές 1980). Αυτή η πτώση, βέβαια, δεν αντιπροσωπεύει την πραγµατική επίδραση της εισβολής διότι δεν περιλαµβάνει την αύξηση της προστιθέµενης αξίας του τοµέα που µαταιώθηκε. Χρησιµοποιώντας οικονοµετρικές µεθόδους (όπως περιγράφεται στην υποσηµείωση 1) έχουµε εκτιµήσει πως όταν η αύξηση της προστιθέµενης αξίας που µαταιώθηκε αυτή συµπεριληφθεί στη συνολική απώλεια τότε προκύπτει πως το ο τοµέας ΞΕ µειώθηκε στα 2/5 του µεγέθους που θα είχε χωρίς την εισβολή. 7\n9 ιάγραµµα 2.1: Aφίξεις τουριστών στην Κύπρο την περίοδο (χιλιάδες) Πηγή: Κυπριακός Οργανισµός Τουρισµού. Στα 15 χρόνια µετά το 1975, η προστιθέµενη αξία του τοµέα σε σταθερές τιµές δεκαπλασιάστηκε και η συνεισφορά του στο ΑΕΠ (περιλαµβανοµένων των δευτερογενών επιδράσεων) ξεπέρασε το 20%. Στο ιάγραµµα 2.2 φαίνεται ότι ο τοµέας ΞΕ έχει αυξηθεί τη µεταπολεµική περίοδο (τουλάχιστον την πρώτη δεκαετία µετά την εισβολή) µε ρυθµούς υψηλότερους από αυτούς που θα ίσχυαν αν δεν συνέβαινε η εισβολή. Ήδη από το 1979 η προστιθέµενη αξία του τοµέα ξεπέρασε τα προ της εισβολής επίπεδα και η ανοδική της πορεία εντάθηκε µετά το Η συνεχής ανοδική πορεία του τουριστικού τοµέα ουσιαστικά εξαντλείται µε το τέλος της δεκαετίας του 80. Από τις αρχές της δεκαετίας του 90, όπως φαίνεται καθαρά στο ιάγραµµα 2.1, ο τοµέας αρχίζει να παρουσιάζει διακυµάνσεις. Σε ορισµένες περιπτώσεις οι λόγοι της αρνητικής αυτής εξέλιξης είναι εξωγενείς, π.χ. η µείωση στις αφίξεις τουριστών κατά 11,3% (και των συνολικών εσόδων κατά 16,9%) το 1991 οφείλεται κυρίως στον πόλεµο στον Περσικό Κόλπο. Είναι όµως ταυτόχρονα γεγονός ότι ο τοµέας του τουρισµού στην Κύπρο αντιµετωπίζει τα τελευταία χρόνια προβλήµατα ανταγωνιστικότητας. Τα προβλήµατα αυτά εξετάζονται µε λεπτοµέρεια στα επόµενα κεφάλαια της παρούσας µελέτης. 8\n10 ιάγραµµα 2.2: Πραγµατοποιηθείσα και προβλεπόµενη προστιθέµενη αξία του τοµέα του τουρισµού (ΛΚ εκατοµµύρια σε τιµές 1980) Actual Predicted Πηγή: Τµήµα Στατιστικής και Ερευνών και υπολογισµοί των συγγραφέων. 2.2 Ανασκόπηση του διεθνούς τουρισµού την τελευταία δεκαετία Η µεγάλη ανάπτυξη του τουρισµού τις τελευταίες δύο δεκαετίες είναι ένα παγκόσµιο φαινόµενο. Μια συνοπτική εικόνα της ραγδαίας τουριστικής ανάπτυξης παγκόσµια, συνοψίζεται στα εξής: Το 1950 η παγκόσµια τουριστική κίνηση ήταν µόλις περίπου 20 εκατοµµύρια, το 1985 έφτασε τα 326 εκατοµµύρια και το 1996 σχεδόν τα 595 εκατοµµύρια. Η παγκόσµια τουριστική δαπάνη ήταν περίπου 117 δισεκατοµµύρια δολάρια το 1985, ανήλθε σε 425 δισεκατοµµύρια δολάρια το Σήµερα ο τουρισµός να είναι το τρίτο κατά σειρά µεγαλύτερο εξαγωγικό προϊόν σε παγκόσµια κλίµακα, µετά τα πετρελαιοειδή και τα µηχανοκίνητα οχήµατα. 3 2 Για τον υπολογισµό της επίδρασης της Τουρκικής εισβολής χρησιµοποιήθηκε η εξίσωση 2 yt = α + β t + γ t + β1yt 1 + δ 1D74 + δ 2D75 + ζ 1DT7579 t + ζ 1DT8090 t όπου: y t = προστιθέµενη αξία του προϊόντος του τοµέα την περίοδο t, D 74 = 1 όταν t=1974 και D 74 = 0 διαφορετικά. D 75 = 1 όταν t=1975 και D 75 = 0 διαφορετικά. DΤ 7579 = 1 όταν t= και DΤ 7579 = 0 διαφορετικά DΤ 8096 = 1 όταν t= και DΤ 8096 = 0 διαφορετικά 3 Στοιχεία του ιεθνούς Οργανισµού Τουρισµού. 9\n11 Τα ιαγράµµατα 2.3 και 2.4 παρουσιάζουν την εξέλιξη της παγκόσµιας τουριστικής κίνησης και δαπάνης κατά τα τελευταία χρόνια. Η σταθερή ανοδική πορεία και των δύο µεγεθών είναι φανερή. Φανερή είναι επίσης και η επιβράδυνση των δύο µεγεθών το 1991, που αντικατοπτρίζει τα προβλήµατα της διεθνούς οικονοµίας την περίοδο αυτή και τις συνέπειες του πολέµου στον Περσικό Κόλπο αλλά και την ευαισθησία του τουρισµού σε διεθνείς οικονοµικές και πολιτικές κρίσεις. ιάγραµµα 2.3: Συνολικός αριθµός τουριστών σε παγκόσµια κλίµακα (εκατοµµύρια) Πηγή: ιεθνής Οργανισµός Τουρισµού ( ΟΤ). Στους Πίνακες Π2.1 και Π2.2 παρουσιάζονται οι ρυθµοί µεταβολής της παγκόσµιας τουριστικής κίνησης και δαπάνης, µαζί µε τα αντίστοιχα µεγέθη για τη Μεσόγειο 4 και την Κύπρο για σκοπούς σύγκρισης. Κατά την περίοδο αυτή, ο µέσος ετήσιος ρυθµός µεταβολής ήταν 5,7% για την παγκόσµια τουριστική κίνηση και 12,6% για την παγκόσµια τουριστική δαπάνη. Ο ετήσιος ρυθµός µεταβολής της παγκόσµιας τουριστικής κίνησης φτάνει µέχρι και το 8,6% το 1988, ενώ το ίδιο µέγεθος, στην περίπτωση της συνολικής τουριστικής δαπάνης, ανέρχεται στο 22,8% το Στην παρούσα µελέτη, ο όρος Παγκόσµια περιλαµβάνει και την Κύπρο. Ο όρος Μεσόγειος αναφέρεται σε τουριστικούς προορισµούς που η ανάλυση τους παρουσιάζει άµεσο ενδιαφέρον διότι θεωρούνται ανταγωνιστικοί για την Κύπρο. Οι προορισµοί αυτοί, που επιλέχθηκαν λόγω και της διαθεσιµότητας συγκρίσιµων στοιχείων, είναι οι εξής: Αίγυπτος, Γαλλία, Ελλάδα, Ισραήλ, Ιταλία, Μάλτα, Πορτογαλία, Ισπανία, Τυνησία και Τουρκία. 10\n12 ιάγραµµα 2.4: Συνολική τουριστική δαπάνη σε παγκόσµια κλίµακα (δισεκατοµµύρια δολάρια ΗΠΑ) Πηγή: ιεθνής Οργανισµός Τουρισµού ( ΟΤ). Στην περίπτωση της Μεσογείου, οι µέσοι ετήσιοι ρυθµοί µεταβολής των δύο µεγεθών ήταν 4,7% και 12,2% αντίστοιχα. Για την Κύπρο οι ρυθµοί µεταβολής ήταν 10,1% και 17,2%, αντίστοιχα, δηλαδή ο µέση ετήσια αύξηση τόσο των αφίξεων τουριστών όσο και των εσόδων από τον τουρισµό είναι υψηλότερος στην Κύπρο από ότι στον υπόλοιπο κόσµο. Αυτό είναι µια ιδιαίτερα σηµαντική επιτυχία αν ληφθεί υπόψη ότι η επίδοση της Κύπρου σηµειώνεται σε µια περίοδο που η ανάπτυξη του τουρισµού στη Μεσόγειο είναι χαµηλότερη από ότι στον υπόλοιπο κόσµο. Πίνακας Π2.1: Ετήσιος ρυθµός µεταβολής της τουριστικής κίνησης (%) ΠΡΟΟΡΙΣΜΟΙ Παγκόσµια 3,4 7,4 8,6 8,0 7,5 1,3 8,7 3,4 5,2 3,4 5,5 5,7 Μεσόγειος -0,5 6,3 10,7 8,6 5, ,7 0,2 4,3 2,7 3,2 4,6 Κύπρος 7,5 14,6 17,2 23,9 13,3-11,3 43,8-7,5 12,4 1,5-4,5 10,1 Πηγή: ιεθνής Οργανισµός Τουρισµού και υπολογισµοί των συγγραφέων. Κατά τον πόλεµο στον Περσικό Κόλπο το 1991, η ανάπτυξη του τουρισµού παρουσιάζει επιβράδυνση σε παγκόσµια κλίµακα, µε ρυθµούς µεταβολής 1,3% για τις αφίξεις τουριστών και 2,5% για τα έσοδα από τον τουρισµό. Η επίδραση του πολέµου στην Κύπρο ήταν πολύ πιο σηµαντική αφού το 1991 η Κύπρος είχε µείωση 11,3% στις αφίξεις τουριστών και 18,4% στα έσοδα από τον τουρισµό. Στη συνέχεια παρατηρείται 11\n13 σηµαντική ανάκαµψη, η ανάπτυξη του τουρισµού όµως ακολουθεί πιο αργούς ρυθµούς σε σύγκριση µε την προ του 1991 περίοδο. Πίνακας Π2.2: Ετήσιος ρυθµός µεταβολής στα έσοδα από τον τουρισµό (%) ΠΡΟΟΡΙΣΜΟΙ Παγκόσµια 21,1 22,8 16,0 8,4 21,2 2,5 15,3 2,2 9,5 13,6 6,5 12,6 Μεσόγειος 22,5 26,5 12,0 3,6 29,3-1,1 18,6-4,3 7,2 15,8 4,3 12,2 Κύπρος 30,8 34,0 17,4 26,6 27,1-18, ,3 21,8 4,9 4,3 10,3 Πηγή: ιεθνής Οργανισµός Τουρισµού και υπολογισµοί των συγγραφέων. Αξιοσηµείωτη είναι επίσης και η κάµψη το 1993, που ίσως οφείλεται στην ύφεση που αντιµετώπισαν την περίοδο αυτή οι οικονοµίες των ανεπτυγµένων χωρών (γεγονός που καταδεικνύει την ευαισθησία του τουριστικού τοµέα σε εξωγενείς παράγοντες) και στην ανατίµηση της Κυπριακής λίρας, ιδιαίτερα σε σχέση µε τη στερλίνα. 2.3 Σύγκριση της Κύπρου µε ανταγωνιστικές χώρες. Στο τµήµα αυτό γίνεται ανάλυση και σύγκριση του τουριστικού τοµέα της Κύπρου µε τον τουριστικό τοµέα Μεσογειακών χωρών, χρησιµοποιώντας στοιχεία για τις αφίξεις και την κατά κεφαλή δαπάνη των τουριστών που περιέχονται στη βάση δεδοµένων του ιεθνούς Οργανισµού Τουρισµού ( ΟΤ) Αριθµός αφίξεων Για να δοθεί µια πρώτη εικόνα του συνολικού όγκου του τουρισµού στη Μεσόγειο, το ιάγραµµα 2.5 δείχνει τις συνολικές αφίξεις τουριστών την περίοδο Φαίνεται από το διάγραµµα αυτό ότι οι αφίξεις παρουσιάζουν ανοδική τάση, από 107 εκ. το 1985 σε 175 εκ. το Οι συνολικές αφίξεις παρουσιάζουν επιβράδυνση κατά τα έτη 1991 και 1993 για λόγους που έχουµε αναφέρει προηγουµένως. 5 Όπως αναφέρθηκε και πιο πάνω, η χρήση του όρου Μεσόγειος, εκτός της Κύπρου, αναφέρεται στους προορισµούς Αίγυπτο, Γαλλία, Ελλάδα, Ισραήλ, Ιταλία, Μάλτα, Πορτογαλία, Ισπανία, Τυνησία και Τουρκία. Τα στοιχεία για τις πιο πάνω χώρες υπάρχουν στη βάση δεδοµένων. 12\n14 ιάγραµµα 2.5: Συνολικές αφίξεις τουριστών στη Μεσόγειο για την περίοδο (εκατοµµύρια) Πηγή: ιεθνής Οργανισµός Τουρισµού. Στο ιάγραµµα 2.6, παρουσιάζονται οι διαφορές (α) στους ρυθµούς µεταβολής στις αφίξεις τουριστών από την Ευρώπη στην Κύπρο και στη Μεσόγειο (µικροί µαύροι ρόµβοι) και (β) ο µέσος όρος των διαφορών αυτών (ευθεία διακεκοµµένη γραµµή), για την περίοδο ιάγραµµα 2.6: ιαφορές ρυθµών µεταβολής αφίξεων τουριστών από την Ευρώπη στην Κύπρο και στη Μεσόγειο 50% 40% 30% 20% 10% 0% -10% -20% Cyprus-Mediterranean Average Difference Πηγή: ιεθνής Οργανισµός Τουρισµού και υπολογισµοί των συγγραφέων. 6 Όταν ο µέσος όρος των διαφορών είναι θετικός (π.χ. στο ιάγραµµα 2.6) τότε ο ρυθµός µεταβολής στις αφίξεις τουριστών είναι κατά µέσο όρο υψηλότερος στην Κύπρο από ότι στην υπόλοιπη Μεσόγειο. 13\n15 Αν και κατά µέσο όρο η Κύπρος υπερτερεί στις αφίξεις σε σύγκριση µε άλλες Μεσογειακές χώρες την περίοδο , προσεκτική εξέταση της εικόνας φανερώνει ότι αυτό οφείλεται κυρίως στην περίοδο πριν από το Μετά το 1990 παρουσιάζεται άλλοτε καλύτερη άλλοτε χειρότερη του µέσου όρου στη Μεσόγειο, ειδικά το 1996 όπου οι αφίξεις στη Μεσόγειο αυξάνονται κατά 10,3% περισσότερο από ότι στην Κύπρο. Για περαιτέρω ανάλυση και σύγκριση της Κύπρου µε τους άλλους τουριστικούς προορισµούς στη Μεσόγειο, χρησιµοποιήθηκε η εξής οµαδοποίηση: Ανατολική Μεσόγειος (Αίγυπτος, Ισραήλ και Τουρκία) Κεντρική Μεσόγειος (Ελλάδα, Ιταλία, Μάλτα και Τυνησία) και υτική Μεσόγειος (Γαλλία, Πορτογαλία και Ισπανία.). Οι αφίξεις τουριστών αυξάνονται κατά µέσο όρο 2,7% περισσότερο στην Ανατολική Μεσόγειο από ότι στην Κύπρο κατά τη διάρκεια της υπό εξέταση περιόδου. Μετά το 1991, η Κύπρος υστερεί σηµαντικά έναντι άλλων χωρών της Ανατολικής Μεσογείου, µε τη διαφορά στο ρυθµό µεταβολής στις αφίξεις τουριστών να φτάνει το -41,5% το Στη σύγκριση της µε την Κεντρική Μεσόγειο η Κύπρος εµφανίζεται να πλεονεκτεί στο ρυθµό αύξησης των αφίξεων, κατά µέσο όρο 7,1%. Όµως, και εδώ µετά το 1990, και µε εξαίρεση τα έτη 1992 και 1995, ο ρυθµός µεταβολής στις αφίξεις τουριστών από την Ευρώπη είναι ψηλότερος στην Κεντρική Μεσόγειο από ότι στην Κύπρο. Παρόµοια εικόνα παρουσιάζεται και στην περίπτωση σύγκρισης της Κύπρου µε τη υτική Μεσόγειο. Στο ιάγραµµα 2.7 παρουσιάζονται οι διαφορές στους ρυθµούς µεταβολής των αφίξεων Ευρωπαίων τουριστών στη Μεσόγειο συνολικά και ξεχωριστά (α) για την Ανατολική, Κεντρική και υτική Μεσόγειο και (β) για τις περιόδους και Είναι εµφανές ότι: κατά την περίοδο η Κύπρος είχε κατά µέσο όρο υψηλότερο ρυθµό αύξησης στις αφίξεις από ότι οι άλλοι Μεσογειακοί τουριστικοί προορισµοί ενώ 14\n16 κατά την περίοδο η Ανατολική Μεσόγειος έχει κατά µέσο όρο 7,7% υψηλότερο ρυθµό αύξησης στις αφίξεις από ότι η Κύπρος. ιάγραµµα 2.7: Μέσοι όροι των διαφορών στους ρυθµούς µεταβολής στις αφίξεις τουριστών από την Ευρώπη 15% 10% 5% 0% -5% -10% Cyprus-Med Cyprus-EastMed Cyprus-CentralMed Cyprus-WestMed Πηγή: ιεθνής Οργανισµός Τουρισµού και υπολογισµοί των συγγραφέων Στο ιάγραµµα 2.8 ο ρυθµός µεταβολής των αφίξεων τουριστών από την Ευρώπη στην Κύπρο συγκρίνεται ξεχωριστά µε την Ελλάδα, την Τουρκία, το Ισραήλ, την Ισπανία και τη Μάλτα. Οι χώρες αυτές έχουν ιδιαίτερο ενδιαφέρον διότι προσφέρουν τουριστικό προϊόν παρόµοιο µε αυτό της Κύπρου. Στη σύγκριση της Κύπρου µε την Ελλάδα και Ισπανία, η εικόνα είναι παρόµοια, δηλαδή ο ρυθµός µεταβολής των αφίξεων στην Κύπρο παρουσιάζεται κατά µέσο όρο 8,0% περίπου υψηλότερος από ότι στις δύο αυτές χώρες την περίοδο , όµως µετά το 1990 αυτή η διαφορά εξαφανίζεται. Το ίδιο συµβαίνει και στην περίπτωση σύγκρισης της Κύπρου µε τη Μάλτα (όπου όµως ο µέσος όρος διαφοράς ήταν +4,7%). Στην περίπτωση σύγκρισης της Κύπρου µε την Τουρκία, οι διαπιστώσεις είναι ιδιαίτερα ανησυχητικές. Για όλη την περίοδο , οι αφίξεις τουριστών από την Ευρώπη στην Τουρκία αυξάνονται κατά µέσο όρο 4,2% περισσότερο από ότι στην Κύπρο, µε αποκορύφωµα το 1996 όταν οι αφίξεις στην Τουρκία αυξάνονται κατά 55,8% περισσότερο από ότι στην Κύπρο. 15\n17 ιάγραµµα 2.8: ιαφορές ρυθµών µεταβολής αφίξεων τουριστών από την Ευρώπη στην Κύπρο και ανταγωνιστικούς προορισµούς ιαφορά Κύπρου µε Ελλάδα ιαφορά Κύπρου µε Τουρκία 40% 30% 20% 10% 0% -10% % 20% 0% -20% -40% -60% -80% % ιαφορά Κύπρου µε Ισραήλ 45% ιαφορά Κύπρου µε Μάλτα 30% 30% 15% 15% 0% 0% -15% -15% -30% % ιαφορά Κύπρου µε Ισπανία 60% 45% 30% 15% 0% -15% -30% Πηγή: ιεθνής Οργανισµός Τουρισµού και υπολογισµοί των συγγραφέων Το ίδιο ανησυχητικές ενδείξεις διαφαίνονται και στη σύγκριση µε το Ισραήλ. Παρά το ότι οι αφίξεις τουριστών από την Ευρώπη στην Κύπρο αυξάνονται κατά µέσο όρο 4,6% περισσότερο από ότι στο Ισραήλ για όλη την περίοδο , µετά το 1991 η 16\n18 διαφορά αυτή αντιστρέφεται, µε τις αφίξεις στην Κύπρο να αυξάνονται λιγότερο από ότι στο Ισραήλ. Το ιάγραµµα 2.9 δείχνει συνοπτικά τη διάβρωση της ανταγωνιστικότητας της Κύπρου την περίοδο , όπου σε όλες τις περιπτώσεις οι αφίξεις τουριστών από την Ευρώπη στην Κύπρο αυξάνονται λιγότερο από ότι την πρώτη περίοδο. Η εικόνα είναι ιδιαίτερα αρνητική σε σύγκριση µε το Ισραήλ όπου η διαφορά στις αφίξεις από +18,9% την περίοδο γίνεται 7,3% την περίοδο και την Τουρκία όπου η διαφορά στις αφίξεις από 2,2 % την περίοδο γίνεται 5,9% την περίοδο ιάγραµµα 2.9: Μέσοι όροι διαφορών στις αφίξεις τουριστών από την Ευρώπη 20% 10% 0% -10% Cyprus-Greece Cyprus-Turkey Cyprus-Israel Cyprus-Malta Cyprus-Spain Πηγή: ιεθνής Οργανισµός Τουρισµού και υπολογισµοί των συγγραφέων. Πρέπει εδώ να τονιστεί βέβαια ότι στη σύγκριση της Κύπρου µε την Τουρκία και το Ισραήλ πρέπει να λαµβάνεται υπόψη ότι η τουριστική ανάπτυξη της Κύπρου άρχισε ενωρίτερα από την ανάπτυξη του τουρισµού στις δύο αυτές χώρες. Η Κύπρος σήµερα είναι τουριστικά µια πλήρως αναπτυγµένη χώρα και είναι φυσικό να έχουν εξαντληθεί τα περιθώρια µεγάλων ετήσιων αυξήσεων. Το Ισραήλ και σε µεγαλύτερο βαθµό η Τουρκία εξακολουθούν να είναι τουριστικά αναπτυσσόµενες χώρες µε περισσότερες δυνατότητες αύξησης τουρισµού από ότι η Κύπρος. 17\n19 2.3.2 Κατά κεφαλή δαπάνη Ο ρυθµός µεταβολής στις αφίξεις τουριστών σε µια χώρα είναι ένας σηµαντικός δείκτης, ίσως όµως περισσότερο σηµαντικός είναι ο ρυθµός µεταβολής της κατά κεφαλή δαπάνης των τουριστών, αφού τα έσοδα από τον τουρισµό ή, καλύτερα, τα κέρδη από τον τουρισµό είναι που ενδιαφέρουν περισσότερο από πλευράς αξιοποίησης των τουριστικών δυνατοτήτων µιας οικονοµίας. Ο Πίνακας Π2.3 παρουσιάζει την κατά κεφαλή δαπάνη των τουριστών στην Κύπρο και σε άλλους τουριστικούς προορισµούς. Για σκοπούς σύγκρισης στο ίδιο πίνακα έχει περιληφθεί και η µέση κατά κεφαλή δαπάνη τουριστών στη Μεσόγειο και Παγκόσµια. Πίνακας Π2.3: Κατά κεφαλή δαπάνη τουριστών για την περίοδο (δολάρια Η.Π.Α.) ΠΡΟΟΡΙΣΜΟΙ Κύπρος Αίγυπτος Γαλλία Ελλάδα Ισραήλ Ιταλία Μάλτα Πορτογαλία Ισπανία Τυνησία Τουρκία Μεσόγειος Παγκόσµια Πηγή: ιεθνής Οργανισµός Τουρισµού και υπολογισµοί των συγγραφέων. Η κατά κεφαλή δαπάνη τουριστών στην Κύπρο είναι υψηλότερη από ότι στη Μεσόγειο και στον κόσµο, σε όλη τη διάρκεια της περιόδου Την 18\n20 υψηλότερη κατά κεφαλή δαπάνη φαίνεται να έχει το Ισραήλ και τη χαµηλότερη η Τυνησία. 7 Στο ιάγραµµα 2.10, παρουσιάζεται η σύγκριση της Κύπρου µε τη Μεσόγειο. Οι µικροί µαύροι ρόµβοι αντιπροσωπεύουν τη διαφορά του ρυθµού µεταβολής της κατά κεφαλής δαπάνης των τουριστών στην Κύπρο από τον αντίστοιχο ρυθµό µεταβολής στη Μεσόγειο. Η ευθεία γραµµή αντιπροσωπεύει το µέσο όρο των διαφορών την περίοδο ιάγραµµα 2.10: ιαφορές ρυθµών µεταβολής στην κατά κεφαλή δαπάνη τουριστών µεταξύ Κύπρου και Μεσογείου 10% 5% 0% -5% -10% -15% Cyprus-Mediterranean Average Difference Πηγή: ιεθνής Οργανισµός Τουρισµού και υπολογισµοί των συγγραφέων Όπως είδαµε προηγουµένως, η Κύπρος εµφανίζεται να υπερτερεί κατά µέσο όρο άλλων χωρών της Μεσογείου, όσον αφορά στο ρυθµό αύξησης των αφίξεων τουριστών από την Ευρώπη κατά την περίοδο ( ιάγραµµα 2.3). Η εικόνα όµως όσον αφορά στη σύγκριση της κατά κεφαλή δαπάνης των τουριστών είναι διαφορετική: ο ρυθµός µεταβολής της κατά κεφαλής δαπάνης των τουριστών στη 7 Στον υπολογισµό της κατά κεφαλή δαπάνης τουριστών στην Κύπρο, παρουσιάστηκαν διαφορές ανάλογα µε το αν η πηγή των στοιχείων ήταν ο ΚΟΤ ή ο ΟΤ. Η διαφορά δυνατόν να αποδοθεί στις διακυµάνσεις της συναλλαγµατικής ισοτιµίας µεταξύ Κυπριακής λίρας και δολαρίου ΗΠΑ. Στην παρούσα ανάλυση χρησιµοποιήθηκαν τα στοιχεία του ΟΤ για λόγους συγκρισιµότητας µε άλλες χώρες. 19\n21 Μεσόγειο είναι κατά µέσο 1% υψηλότερος από ότι στην Κύπρο. Αυτό σηµαίνει ότι είτε έχει σηµειωθεί σχετική χειροτέρευση της ποιότητας του τουρισµού της Κύπρου είτε περισσότεροι τουρίστες επισκέπτονται την Κύπρο για λιγότερες µέρες από ότι σε άλλες Μεσογειακές χώρες (ή και τα δύο). Όταν ο ρυθµός µεταβολής της κατά κεφαλής δαπάνης των τουριστών στην Κύπρο συγκρίνεται ξεχωριστά µε την Ανατολική, Κεντρική και υτική Μεσόγειο τότε αυτός εµφανίζεται κατά µέσο όρο: 2,6% υψηλότερος σε σύγκριση µε την Ανατολική Μεσόγειο, 2,6% χαµηλότερος σε σύγκριση µε την Κεντρική Μεσόγειο και 1,6% χαµηλότερος σε σύγκριση µε τη υτική Μεσόγειο. Όπως και στην περίπτωση των αφίξεων, είναι ενδιαφέρον να συγκριθεί η Κύπρος µε συγκεκριµένες ανταγωνιστικές χώρες όπως η Ελλάδα, η Τουρκία, το Ισραήλ, η Ισπανία και η Μάλτα. Όπως φαίνεται στο ιάγραµµα 2.11 η Κύπρος συγκρίνεται ευνοϊκά µε την Τουρκία και το Ισραήλ την περίοδο , µε κατά µέσο όρο 4,3% και 2,0% µεγαλύτερη αύξηση στην κατά κεφαλή δαπάνη των τουριστών, αντίστοιχα. Ιδιαίτερα στην πιο πρόσφατη περίοδο , η Κύπρος έχει ακόµη µεγαλύτερη αύξηση κατά κεφαλής δαπάνης των τουριστών από την Τουρκία και το Ισραήλ. Η Κύπρος και η Ελλάδα, φαίνονται να έχουν κατά µέσο όρο τον ίδιο ρυθµό µεταβολής της κατά κεφαλής δαπάνης των τουριστών την περίοδο Η Μάλτα και η Ισπανία παρουσιάζονται µε ελαφρά µεγαλύτερη αύξηση της κατά κεφαλής δαπάνης των τουριστών την ίδια περίοδο (1,1% και 1,9%, αντίστοιχα). Στη σύγκριση µε την Μάλτα και Ισπανία ο ρυθµός αύξησης της κατά κεφαλής δαπάνης των τουριστών στην Κύπρο παρουσιάζεται επίσης βελτιωµένος την πιο πρόσφατη περίοδο\n22 ιάγραµµα 2.11: ιαφορές ρυθµών µεταβολής της κατά κεφαλής δαπάνης των τουριστών στην Κύπρο και σε ανταγωνιστικούς προορισµούς ιαφορά Κύπρου µε Ελλάδα ιαφορά Κύπρου µε Τουρκία 45% 30% 30% 20% 15% 10% 0% 0% -15% -10% -30% % ιαφορά Κύπρου µε Ισραήλ 20% 10% 0% -10% -20% -30% ιαφορά Κύπρου µε Μάλτα 30% 20% 10% 0% -10% -20% -30% ιαφορά Κύπρου µε Ισπανία 20% 10% 0% -10% -20% -30% Πηγή: ιεθνής Οργανισµός Τουρισµού και υπολογισµοί των συγγραφέων Στις υπό-περιόδους και ( ιάγραµµα 2.12) ο ρυθµός µεταβολής της κατά κεφαλή δαπάνης των τουριστών στην Κύπρο ήταν υψηλότερος από την Ελλάδα και Τουρκία την πρώτη υπό-περίοδο. Τη δεύτερη περίοδο οι όροι αντιστρέφονται: 21\n23 στην περίπτωση της Ελλάδας ο δείκτης από +3,4% γίνεται 3,3% και στην περίπτωση της Τουρκίας από 9,8% γίνεται 0,3%. Σε σύγκριση µε τη Μάλτα ο ρυθµός µεταβολής της κατά κεφαλή δαπάνης των τουριστών στην Κύπρο βελτιώνεται από 4,7% σε 1,9% ενώ σε σύγκριση µε Ισραήλ και Ισπανία, η κατάσταση είναι παρόµοια στις δύο υπο-περιόδους, µε την Κύπρο να πλεονεκτεί σε σύγκριση µε το Ισραήλ και να υστερεί σε σύγκριση µε την Ισπανία. ιάγραµµα 2.12: Μέσοι όροι διαφορών των ρυθµών µεταβολής κατά κεφαλή δαπάνης τουριστών 12% 9% 6% 3% 0% -3% -6% Cyprus-Greece Cyprus-Turkey Cyprus-Israel Cyprus-Malta Cyprus-Spain Πηγή: ιεθνής Οργανισµός Τουρισµού και υπολογισµοί των συγγραφέων. 22\n24 ΚΕΦΑΛΑΙΟΝ 3 ΣΥΜΒΟΛΗ ΤΟΥ ΤΟΥΡΙΣΜΟΥ ΣΤΗΝ ΚΥΠΡΙΑΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ Στο κεφάλαιο αυτό εξετάζεται η διαχρονική εξέλιξη του τοµέα Ξενοδοχεία-Εστιατόρια (ΞΕ) και η συµβολή του στο Ακαθάριστο Εγχώριο Προϊόν (ΑΕΠ), τις εξαγωγές την απασχόληση και άλλους δείκτες της οικονοµίας. Στην εκτίµηση της συµβολής του τουρισµού στην οικονοµία λαµβάνονται υπόψη το προϊόν του τοµέα ΞΕ καθώς και το προϊόν άλλων τοµέων που είναι αποτέλεσµα του τουρισµού. Επίσης επισηµαίνονται οι γενικότερες επιδράσεις του τουρισµού στην Κυπριακή οικονοµία, περιλαµβανοµένων των αρνητικών επιδράσεων στο περιβάλλον και τη διεύρυνση της εισοδηµατικής ανισότητας. Η έννοια του προϊόντος του τοµέα ΞΕ που χρησιµοποιείται στην παρούσα µελέτη είναι η προστιθέµενη αξία (value added) Η συµβολή του τουρισµού στο ΑΕΠ και εξαγωγές Ο τουρισµός είναι ένας από τους σηµαντικότερους τοµείς της Κυπριακής οικονοµίας. Όπως δείχνει το ιάγραµµα 3.1, την περίοδο η διαχρονική εξέλιξη της πορείας του ΑΕΠ (σε εκατοµµύρια ΛΚ, σε τιµές 1980) συµπίπτει µε τη διαχρονική εξέλιξη της πορείας του προϊόντος του τοµέα ΞΕ. Την περίοδο αυτή το προϊόν του τοµέα ΞΕ ακολουθεί σταθερή ανοδική πορεία, όπως και το ΑΕΠ. Στη συνέχεια όµως, την περίοδο , το προϊόν του τοµέα ΞΕ δεν αυξάνεται όπως προηγουµένως αλλά παρουσιάζει διακυµάνσεις, για λόγους που θα εξετάσουµε µε περισσότερες λεπτοµέρειες στα επόµενα κεφάλαια της παρούσας µελέτης. Συγκεκριµένα, την περίοδο και , το προϊόν του τοµέα ΞΕ παρουσιάζει κάµψη. Η κάµψη αυτή αντικατοπτρίζεται στην πορεία του ΑΕΠ ως επιβράδυνση του ρυθµού ετήσιας αύξησης του. 8 Αυτή περιλαµβάνει την προστιθέµενη αξία της εργασίας και του κεφαλαίου, δηλαδή δεν περιλαµβάνει τις ενδιάµεσες εισροές (πρώτες ύλες και ενέργεια). 23\n25 ιάγραµµα 3.1: ΑΕΠ Κυπριακής Οικονοµίας και προϊόν κλάδου (ΛΚ εκατοµµύρια σε τιµές 1980) (α) ΑΕΠ (β) Τοµέας ΞΕ Πηγή: Τµήµα Στατιστικής και Ερευνών Σηµ: (1) Οι παρατηρήσεις για το 1996 βασίζονται σε προβλέψεις του Τµ. Στατιστικής και Ερευνών. (2) Το διάγραµµα παρουσιάζει το ακαθάριστο προϊόν του κλάδου Η συµβολή του τοµέα ΞΕ στην Κυπριακή οικονοµία φαίνεται πιο καθαρά στο ιάγραµµα 3.2. Η συνεχής γραµµή στο διάγραµµα αυτό δείχνει το µερίδιο του τοµέα ΞΕ στο ΑΕΠ της Κυπριακής οικονοµίας το οποίο αυξάνεται κατακόρυφα στην περίοδο Το 1990 το µερίδιο του τοµέα στο ΑΕΠ πλησιάζει το 16%, όµως µετά το 1990 παρουσιάζει διακυµάνσεις και πτωτική τάση µε τη µεγαλύτερη πτώση αυτή της περιόδου ιάγραµµα 3.2: Ποσοστό του κλάδου ΞΕ στο ΑΕΠ 24% 22% 20% 18% 16% 14% 12% 10% Direct Direct and Indirect Πηγή: Τµήµα Στατιστικής και Ερευνών. Σηµ: Οι παρατηρήσεις για το 1995 και 1996 είναι προβλέψεις του Γρ. Προγραµµατισµού. Πέραν από τον τοµέα ΞΕ, ο τουρισµός δηµιουργεί δυνατότητες ανάπτυξης οικονοµικής δραστηριότητας και απασχόλησης σε παρεµφερείς τοµείς (π.χ. το λιανικό 24\n26 εµπόριο, τις συγκοινωνίες και επικοινωνίες και τις κατασκευές) που µε τη σειρά τους αυξάνουν τον κύκλο εργασιών σε άλλους τοµείς της οικονοµίας. Για παράδειγµα, ο τουρισµός προσθέτει στην οικονοµική δραστηριότητα από τη ζήτηση µεταφορικών µέσων (ταξί, λεωφορεία κλπ) που µε τη σειρά τους προσθέτουν στην οικονοµική δραστηριότητα άλλων τοµέων (π.χ. καύσιµα) κ.ο.κ. Τα ξενοδοχεία και εστιατόρια αγοράζουν τρόφιµα και άλλα προϊόντα αυξάνοντας µε αυτό τον τρόπο την παραγωγή σε άλλους τοµείς οι οποίοι µε τον ίδιο τρόπο αυξάνουν την οικονοµική δραστηριότητα. Επίσης οι τουρίστες έχουν ανάγκη από τραπεζικές υπηρεσίες, τηλεπικοινωνιακές υπηρεσίες και, γενικά, αγοράζουν διάφορα προϊόντα κατά τη διάρκεια της παραµονής τους στην Κύπρο. Η διακεκοµµένη γραµµή στο ιάγραµµα 3.2 παρουσιάζει τη συµβολή του τουρισµού στο ΑΕΠ όταν στο προϊόν του τοµέα (πρωτογενής συµβολή) προστεθεί και το προϊόν άλλων τοµέων της οικονοµίας που είναι αποτέλεσµα της ζήτησης αγαθών και υπηρεσιών που προκαλεί ο τουρισµός (δευτερογενής συµβολή). Εκτιµήσεις που βασίζονται στη µέθοδο εισροών-εκροών (input-output) οδηγούν στο συµπέρασµα ότι η δευτερογενής επίδραση του τουρισµού στην οικονοµία αντιστοιχεί µε το 6% περίπου του ΑΕΠ. ηλαδή, όταν ληφθούν υπόψη οι πρωτογενείς και οι δευτερογενείς επιδράσεις του, ο τοµέας του τουρισµού εκπροσωπεί πέραν του 1/5 της οικονοµίας. Μια σηµαντική επίδραση του τουρισµού στην Κυπριακή οικονοµία είναι η συµβολή του στη διατήρηση ισορροπίας στο ισοζύγιο τρεχουσών συναλλαγών. Όπως είναι γνωστό η Κύπρος εισάγει αγαθά πολύ µεγαλύτερης αξίας σε σύγκριση µε τα προϊόντα που εξάγει µε αποτέλεσµα το εµπορικό ισοζύγιο να παρουσιάζει µεγάλο έλλειµµα. Το έλλειµµα αυτό έχει µάλιστα αυξητική τάση τα τελευταία χρόνια λόγω της κατάργησης των δασµών στα προϊόντα που εισάγονται από την Ευρωπαϊκή Ένωση (ΕΕ) στα πλαίσια εφαρµογής της Τελωνειακής Ένωσης. Μείωση στους δασµούς έχει επίσης επέλθει και στα προϊόντα τα οποία εισάγονται από χώρες εκτός της ΕΕ λόγω των συµφωνιών GATT. Σήµερα το έλλειµµα στο ισοζύγιο εµπορικών συναλλαγών ξεπερνά 25\n27 το ένα δισεκατοµµύριο ΛΚ και κατά ένα µεγάλο µέρος καλύπτεται από τις εισπράξεις του τουρισµού. 9 Η συµβολή του τοµέα του τουρισµού στην κάλυψη των ελλειµµάτων που δηµιουργεί το εµπόριο της Κύπρου µε άλλες χώρες φαίνεται στο ιάγραµµα 3.3 όπου περιγράφεται η διαχρονική εξέλιξη του ποσοστού του τοµέα στις εισπράξεις από τις εξαγωγές. Με εξαίρεση το 1991 και την περίοδο , τα έσοδα από τον τουρισµό αυξήθηκαν τα τελευταία δέκα χρόνια περισσότερο από τα έσοδα από εξαγωγές άλλων αγαθών και υπηρεσιών. Ως αποτέλεσµα το µερίδιο του τουρισµού στο σύνολο των εισπράξεων από τις εξαγωγές έχει αυξητική τάση και το 1994 πλησίασε το 59%. Ο τουρισµός αποφέρει στην Κύπρο τόσα έσοδα όσα σχεδόν όλες οι άλλες εξαγωγές αγαθών και υπηρεσιών µαζί και παρά τα προβλήµατα του τα τελευταία χρόνια, εξακολουθεί να είναι η υπ αριθµό ένα πηγή ξένου συναλλάγµατος για την Κύπρο, µε µεγάλη διαφορά από τους άλλους τοµείς. ιάγραµµα 3.3: Ποσοστό του τοµέα του τουρισµού στα έσοδα από τις εξαγωγές 48% 46% 44% 42% 40% 38% 36% 34% 32% 30% Πηγή: Γραφείο Προγραµµατισµού. 9 Οι εισπράξεις από τον τουρισµό τα τελευταία 5 χρόνια κυµαίνονται γύρω στις ΛΚ800 εκατοµµύρια, δηλαδή καλύπτουν το 80% περίπου του ελλείµµατος στο εµπορικό ισοζύγιο. Αν βέβαια ληφθούν υπόψη οι πληρωµές προς το εξωτερικό που συνεπάγεται ο τουρισµός τότε η συµβολή του τοµέα ΞΕ στην κάλυψη του ελλείµµατος στο εµπορικό ισοζύγιο µειώνεται στο 65% περίπου. 26\n28 3.2 Η συµβολή του τουρισµού στην απασχόληση και επενδύσεις Ο τουρισµός είναι επίσης µια σηµαντική πηγή απασχόλησης. Ο αριθµός των εργαζοµένων στον τοµέα ΞΕ ( ιάγραµµα 3.3α) παρουσιάζει µια συνεχή και σταθερή αύξηση, εκτός τις χρονιές 1991 και 1996, µε µέσο ρυθµό αύξησης πέραν του 10%. Ο ρυθµός αυτός ήταν υπερδιπλάσιος του ρυθµού αύξησης της απασχόλησης στην Κυπριακή οικονοµία ως σύνολο, µε αποτέλεσµα, η απασχόληση στον τοµέα ΞΕ ως ποσοστό του συνολικού εργατικού δυναµικού να αυξάνεται την περίοδο , ( ιάγραµµα 2.4β) µε εξαίρεση τα χρόνια 1991, ιάγραµµα 3.4: Απασχόληση τοµέα ΞΕ (α) Χιλιάδες απασχολούµενοι (β) Ποσοστό στη συνολική απασχόληση 40 12% 30 9% 20 6% 10 3% % Πηγή: Τµήµα Στατιστικής και Ερευνών. Σηµείωση: Η απασχόληση για το 1996 βασίζεται σε προβλέψεις του Τµ. Στατ. και Ερευνών. Ταυτόχρονα, ισχύει και εδώ ότι έχει λεχθεί σε σχέση µε τη συµβολή του τουρισµού στο ΑΕΠ, δηλαδή πέραν από τον τοµέα ΞΕ, ο τουρισµός δηµιουργεί επίσης θέσεις εργασίας σε άλλους τοµείς της οικονοµίας στο βαθµό που αυτοί έµµεσα εξαρτώνται από τον τουρισµό. Αν λάβουµε υπόψη και αυτές τις δευτερογενείς επιδράσεις, τότε η συµβολή του τουρισµού στην απασχόληση είναι ακόµη µεγαλύτερη. Από εκτιµήσεις του Γραφείου Προγραµµατισµού φαίνεται ότι σχεδόν το 25% των νέων θέσεων εργασίας που δηµιουργήθηκαν στην Κυπριακή οικονοµία την περίοδο µετά το 1980 ήταν αποτέλεσµα της αύξησης του τουρισµού. Σύγκριση των ιαγραµµάτων 3.1β και 3.4β δείχνει ότι η πορεία που ακολουθεί το µερίδιο του τοµέα στο ΑΕΠ είναι η ίδια µε την πορεία που ακολουθεί το µερίδιο του 27\n29 τοµέα στη συνολική απασχόληση µε τη διαφορά ότι οι διακυµάνσεις του µεριδίου στο ΑΕΠ είναι µεγαλύτερες από τις διακυµάνσεις του µεριδίου στην απασχόληση. Αυτή η διαφορά είναι αναµενόµενη αφού, όταν µειώνεται το προϊόν τους λόγω µιας προσωρινής ύφεσης, οι επιχειρήσεις τείνουν να µειώνουν το εργατικό δυναµικό σε µικρότερη κλίµακα. Αυτό τείνει να οδηγεί σε µείωση της παραγωγικότητας σε περιόδους που ο τοµέας παρουσιάζει πτώση, ένα φαινόµενο µε το οποίο θα ασχοληθούµε στο επόµενο κεφάλαιο της µελέτης. Ανάλογη συµβολή έχει ο τουρισµός και στις επενδύσεις, ιδιαίτερα στον τοµέα των κατασκευών. Όπως δείχνει το ιάγραµµα 3.5α, το κεφάλαιο του τοµέα ΞΕ υπέρδεκαπλασιάστηκε από το 1980 µέχρι το Το ιάγραµµα 3.5β δείχνει ότι το κεφάλαιο ως ποσοστό στην προστιθέµενη αξία του τοµέα αυξήθηκε σηµαντικά την περίοδο και ακολούθως παρέµεινε στάσιµο γύρω στο 20-23%. Οι µεγάλες επενδύσεις, ιδίως σε κτίρια και εξοπλισµό, πριν το 1985 αντανακλούν την υψηλή επικερδότητα του τοµέα την περίοδο αυτή. Προς το τέλος της δεκαετίας του 1980, οι αποδόσεις του τοµέα µειώθηκαν σηµαντικά και οι αλλαγές στο κεφάλαιο του τοµέα περιορίστηκαν στο επίπεδο των αλλαγών της προστιθέµενης του αξίας. ιάγραµµα 3.5: Κεφάλαιο στον τοµέα ΞΕ (α) Αξία σε ΛΚ εκατ. (τιµές 1980) (β) % στην προστιθέµενη αξία % 20% 15% 10% 5% 0% Πηγή: Τµήµα Στατιστικής και Ερευνών και υπολογισµοί των συγγραφέων. Σηµ: Οι παρατηρήσεις για το βασίζονται σε προβλέψεις. 28\n30 3.3 Αρνητικές επιπτώσεις του τουρισµού Είναι φανερό από την ανάλυση προηγουµένως ότι ο τουρισµός είναι η πιο σηµαντική πηγή πλούτου για την Κύπρο και η ανάπτυξη του συνέτεινε τα µέγιστα στην αναπλήρωση και αύξηση της οικονοµικής ευηµερίας του Κυπριακού λαού µετά την καταστροφή της Τουρκικής εισβολής και κατοχής το Είναι εποµένως σηµαντικό η κυβέρνηση και οι αρµόδιοι φορείς της τουριστικής πολιτικής να µεριµνούν ώστε τυχόν αρνητικές επιπτώσεις του τουρισµού να αντιµετωπίζονται άµεσα και µε τρόπο που να διασφαλίζει τη µακροχρόνια ανάπτυξη του πλουτοπαραγωγικού αυτού τοµέα της οικονοµίας. Με αυτό το πνεύµα παραθέτουµε πιο κάτω µερικές σηµαντικές αρνητικές επιπτώσεις του τουρισµού και επισηµαίνουµε ζητήµατα που χρήζουν προβληµατισµό και µέτρα πολιτικής. Κατ αρχήν θεωρούµε σκόπιµο να αντιπαρέλθουµε το επιχείρηµα ότι η Κυπριακή οικονοµία υπέρ-εξαρτάται από τον τουρισµό µε δύο απλές παρατηρήσεις: Η υπερεξάρτηση από ένα τοµέα της οικονοµίας είναι αποτέλεσµα της διεθνοποίησης που αναπόφευκτα οδηγεί τις χώρες σε εξειδίκευση στον τοµέα που έχουν συγκριτικό πλεονέκτηµα. Αν η Κύπρος επέλεγε να αποφύγει την εξειδίκευση στον τουρισµό, στον οποίο έχει συγκριτικό πλεονέκτηµα, τότε θα έπρεπε συνειδητά να δεχτεί ένα επίπεδο ευηµερίας χαµηλότερο από αυτό που έχει σήµερα. Η ραγδαία αύξηση του παγκόσµιου τουρισµού τις τελευταίες δύο δεκαετίες, ιδιαίτερα µε την ευρεία έννοια των ξένων επισκεπτών, έχει οδηγήσει σε σηµαντική αύξηση των εσόδων από τον τοµέα αυτό και σε πολλές άλλες χώρες. Ο τουρισµός της Κύπρου, όπως και των άλλων χωρών της Ανατολικής Μεσογείου, είναι σχετικά περισσότερο ευαίσθητος σε (α) διεθνείς πολιτικές εξελίξεις, λόγω γειτνίασης µε εστίες διεθνούς έντασης και (β) διεθνείς οικονοµικές εξελίξεις, λόγω του ότι είναι κατά κύριο λόγο θερινός τουρισµός για αναψυχή. Όσον αφορά το δεύτερο, η υπερεξάρτηση της Κυπριακής οικονοµίας από τον τουρισµό είναι περισσότερο ανησυχητική λόγω της διάρθρωσης και όχι του µεγέθους του τοµέα του τουρισµού. 29\n31 Οι αρνητικές επιπτώσεις του τουρισµού στην Κυπριακή οικονοµία συνδέονται κατά κύριο λόγο µε εξωτερικότητες (externalities), δηλαδή κόστος που δεν βαρύνει τον επιχειρηµατία και τους εργαζόµενους στον τοµέα ΞΕ αλλά την κοινωνία ως σύνολο. Οι πιο σηµαντικές αρνητικές επιπτώσεις του τουρισµού είναι περιβαλλοντικές. Με αυτό δεν εννοούµε απλά την αλλοίωση και καταστροφή του φυσικού περιβάλλοντος αλλά και τη συµφόρηση στους δρόµους και τις παραλίες, την αύξηση του βάρους που επωµίζονται οι κρατικές υπηρεσίες (αστυνόµευση, ιατρική περίθαλψη κλπ), εξάντληση των υδάτινων πόρων, τη ρύπανση και θόρυβο, τη διάδοση ασθενειών και των ναρκωτικών, την αύξηση της εγκληµατικότητας και άλλες ανεπιθύµητες επιπτώσεις, στο βαθµό βέβαια που αυτές οφείλονται στον τουρισµό. Ακόµη και το ίδιο το πολιτισµικό περιβάλλον της Κύπρου υποβαθµίζεται όταν, για να προσελκύσουν ξένους τουρίστες, οι Κύπριοι αναγκάζονται να υιοθετήσουν στοιχεία από τον τρόπο ζωής και τις ιδιοσυγκρασίες των ξένων επισκεπτών. Η επαφή των ξένων τουριστών από τη µια εµπλουτίζει το δικό µας πολιτισµό και από την άλλη τον αλλοιώνει ώστε αυτός να προσαρµόζεται στις ανάγκες των ξένων. Οι Κυπριακές αρχές και αξίες σιγά-σιγά εξαφανίζονται µαζί µε το Κυπριακό φυσικό τοπίο. Στο βαθµό που κάποιος πιστεύει στην παράδοση και στη διατήρηση του Κυπριακού χαρακτήρα του τόπου τότε η αύξηση του τουρισµού έχει αρνητικές επιπτώσεις. Ταυτόχρονα πρέπει να λεχθεί εδώ ότι η ανάπτυξη του τουρισµού και διατήρηση του πολιτισµικού και φυσικού χαρακτήρα της Κύπρου κακώς φαίνονται να βρίσκονται σε συγκρουσιακή σχέση. Η φυσική οµορφιά και οι πολιτισµικές αξίες της Κύπρου έπρεπε όχι απλά να διατηρηθούν αλλά και να ενισχυθούν διότι είναι αυτές που έφεραν κατ αρχήν τον τουρισµό στην Κύπρο. Αν αφεθούν να αλλοιωθούν και να καταστραφούν χάριν του πρόσκαιρου κέρδους πιθανόν να καταστραφεί µαζί τους και η ποιότητα του τουρισµού. Είναι ενδεικτικό της ποιοτικής υποβάθµισης του τουρισµού της Κύπρου το γεγονός ότι από το 1985, όταν άρχισε να τυποποιείται το Κυπριακό τουριστικό προϊόν, η πραγµατική κατά κεφαλή δαπάνη των τουριστών ακολουθεί πτωτική τάση ( ιάγραµµα 3.6). 30\n32 ιάγραµµα 3.6: Κατά κεφαλή τουριστική δαπάνη για την περίοδο (ΛΚ σε τιµές 1995) Πηγή: Κυπριακός Οργανισµός Τουρισµού. Η ποιοτική υποβάθµιση του τουριστικού προϊόντος είναι αποτέλεσµα της έλλειψης επαρκούς νοµοθεσίας για τον έλεγχο των αρνητικών επιπτώσεων του τουρισµού στο περιβάλλον. Η ελεύθερη αγορά δεν είναι σε θέση να λειτουργήσει αποτελεσµατικά στην περίπτωση του τουρισµού, µε την έννοια ότι ο ελεύθερος ανταγωνισµός δεν οδηγεί στο κοινωνικά άριστο αποτέλεσµα. Αυτό συµβαίνει γιατί ο ιδιώτης παραγωγός δεν µεριµνά για να αποφευχθεί το περιβαλλοντικό και ευρύτερο κοινωνικό κόστος των δραστηριοτήτων του διότι αυτό θα ανεβάσει το κόστος του και το προϊόν του δεν θα είναι πια ανταγωνιστικό. Πρόκειται δηλαδή για µια κλασική περίπτωση όπου χρειάζεται κρατική ρυθµιστική παρέµβαση για να ελεγχθούν µε νοµοθετικά µέτρα οι αρνητικές επιπτώσεις τις οποίες δεν είναι σε θέση να ελέγξει η ελεύθερη ανταγωνιστική αγορά. Μεταξύ των αρνητικών επιπτώσεων του τουρισµού δυνατόν να περιλάβει κανείς και δύο κοινωνικά φαινόµενα: την αύξηση των τιµών και την εισαγωγή ξένων εργατών. Η αύξηση των τιµών (ιδίως των ενοικίων, των τροφίµων και άλλων ειδών πρώτης ανάγκης) έχει αρνητικές επιπτώσεις κυρίως για τους συνταξιούχους και όσους γενικά δεν είναι οικονοµικά ενεργοί. Αυτή η κατηγορία πολιτών αντιµετωπίζει µείωση του πραγµατικού εισοδήµατος της από την αύξηση των τιµών. Πρέπει η κυβέρνηση, χάριν 10 Για να βρεθεί το κατά κεφαλή εισόδηµα σε πραγµατικές τιµές 1995 χρησιµοποιήθηκε ο αποπληθωριστής του ΑΕΠ. 31\n33 δικαιοσύνης, να δείχνει ευαισθησία στους πολίτες που δέχονται αρνητικές επιπτώσεις χωρίς να συµµετέχουν άµεσα ή έµµεσα στα γενικότερα οικονοµικά οφέλη από την ανάπτυξη του τουρισµού. Η αύξηση των ξένων εργατών και άλλες ανεπιθύµητες κοινωνικές επιπτώσεις που συνδέονται µε την ανάπτυξη του τουρισµού είναι κατά ένα µέρος αποτέλεσµα της υποβάθµισης της ποιότητας του Κυπριακού τουριστικού προϊόντος το οποίο ήδη έχουµε αναλύσει πιο πάνω. Όπως τονίστηκε στην αρχή του τµήµατος αυτού, η αναφορά στις αρνητικές επιπτώσεις του τουρισµού γίνεται διότι είναι σκόπιµο να ληφθούν µέτρα για την αντιµετώπιση τους. Στα επόµενα κεφάλαια δεν θα ασχοληθούµε µε τις θετικές ή αρνητικές επιπτώσεις του τουρισµού σε άλλους τοµείς και κοινωνικές τάξεις αλλά µε τα προβλήµατα που αντιµετωπίζει ο ίδιος ο τοµέας ΞΕ. Τα προβλήµατα αυτά αφορούν τόσο την πλευρά της προσφοράς, που εξετάζονται στα κεφάλαια 4 και 5, όσο και την πλευρά της ζήτησης του τουριστικού προϊόντος της Κύπρου, που εξετάζονται στα κεφάλαια 7 και 8 της παρούσας µελέτης. Στο Κεφάλαιο 6 εξετάζουµε αυτό που ακριβώς συνδέει την προσφορά και τη ζήτηση, την τιµή του τουριστικού πακέτου. 32\n34 ΚΕΦΑΛΑΙΟΝ 4 ΠΑΡΑΓΩΓΙΚΟΤΗΤΑ ΤΟΥ ΤΟΜΕΑ ΞΕΝΟ ΟΧΕΙΩΝ ΚΑΙ ΕΣΤΙΑΤΟΡΙΩΝ Στο κεφάλαιο αυτό εξετάζεται το κόστος παραγωγής ως ποσοστό στην προστιθέµενη αξία (επικερδότητα) του τοµέα Ξενοδοχεία-Εστιατόρια (ΞΕ) της Κύπρου. Ακολούθως περιγράφεται η διαχρονική εξέλιξη των επιµέρους συνθετικών στοιχείων του κόστους παραγωγής και εκτιµούνται οι δείκτες παραγωγικότητας της εργασίας και του κεφαλαίου καθώς και ο δείκτης ολικής παραγωγικότητας του τοµέα. Η µέθοδος και τα στατιστικά στοιχεία που χρησιµοποιήθηκαν για την κατασκευή των δεικτών παραγωγικότητας περιγράφονται στο τέλος του κεφαλαίου (Παράρτηµα Π1). 4.1 Ανάλυση κόστους παραγωγής Το ιάγραµµα 4.1 παρουσιάζει το ποσοστό του συνολικού κόστους παραγωγής στην προστιθέµενη αξία του προϊόντος του τοµέα ΞΕ. Αυτό το ποσοστό εκφράζει την επικερδότητα του τοµέα. Όταν το ποσοστό του κόστους στην προστιθέµενη αξία είναι κάτω του 100% δείχνει ότι το κόστος παραγωγής είναι χαµηλότερο από την προστιθέµενη αξία, εποµένως ο τοµέας είναι επικερδής. ιάγραµµα 4.1: Κόστος παραγωγής ως ποσοστό της προστιθέµενης αξίας του τοµέα ΞΕ 100% 90% 80% 70% 60% 50% Πηγή: Τµήµα Στατιστικής και Ερευνών και υπολογισµοί των συγγραφέων Σηµ: Οι παρατηρήσεις για τα έτη 1995 και 1996 βασίζονται σε προβλέψεις των συγγραφέων. 33


Θέατρο Νέου Κόσμου: 5 sold out παραστάσεις του σε περιοδεία | Athens Voice\nΘέατρο του Νέου Κόσμου: 5 παραγωγές σε καλοκαιρινή περιοδεία στα ανοιχτά θέατρα της Αττικής\nΌσο δύσκολο και να είναι το φετινό καλοκαίρι με την πανδημία του κορωνοϊού, δεν πτοεί το Θέατρο Νέου Κόσμου που «αντεπιτίθεται» με τις 5 sold out και πιο δημοφιλείς παραστάσεις του. Κωμωδίες, οικογενειακά ελληνικά δράματα, κοινωνικές παραστάσεις αλλά και μοναδικές ερμηνείες δεν θα λείψουν φέτος το καλοκαίρι καθώς θα κάνουν μια μικρή περιοδεία σε επιλεγμένα ανοιχτά θέατρα της Αττικής.\nΗ Σταματία, γένος Αργυροπούλου, γεννημένη τη δεκαετία του '30 στην Αθήνα, από καλή οικογένεια και κακοπαντρεμένη, ζει στη αυλή του σπιτιού της αδυνατώντας να παρακολουθήσει και να αποδεχτεί τη ζωή γύρω της. Έτσι καταλήγει άλλες φορές κωμική, άλλες τραγική και άλλες μόνη.


Κορονοϊός: Αυτόφωρο και φυλάκιση για τους αρνητές της μάσκας Κορονοϊός: Αυτόφωρο και φυλάκιση για τους αρνητές της μάσκας\nΑρχική ΧΡΗΣΙΜΑ Κορονοϊός: Αυτόφωρο και φυλάκιση για τους αρνητές της μάσκας\nΚορονοϊός. Αυτόφωρο και φυλάκιση για τους αρνητές της μάσκας, με εγκύκλιο που εξέδωσε ο εισαγγελέας του Αρείου Πάγου για το «κίνημα κατά της μάσκας»\nΜε εγκύκλιό του ο Εισαγγελέας του Αρείου Πάγου, κ. Βασίλειος Πλιώτας, ζητάει την επαγρύπνιση των εισαγγελιών ανά τη χώρα για την τήρηση της νομιμότητας και προστασία των πολιτών αναφορικά με τα μέτρα κατά του κορονοϊού COVID-19.\nΠροηγούμενο άρθροΕορτολόγιο σήμερα 23/9 Ποιοι γιορτάζουν Ευχές για γιορτή 23 Σεπτεμβρίου\nΕπόμενο άρθροΑνέπαφες συναλλαγές με κάρτες: όριο €50 χωρίς PIN έως 31/12


Πειραιώς και Πάλλαντος, Αθήνα 118 53, Ελλάδα\n17 Ιαν 2014 00:00\nΔιασκεδάσατε μαζί τoυ, τραγουδήσατε μαζί του και ζητάτε κι άλλο!\nΟ Κωστής Μαραβέγιας (Maraveyas Ilegal), μετά από πέντε πολύ επιτυχημένες βραδιές, θα συνεχίσει τις ζωντανές της εμφανίσεις στο ANODOS LIVE STAGE για ακόμα μια βραδιά, τη Παρασκευή 17 Ιανουαρίου!\nΟ Κωστής Μαραβέγιας (Maraveyas Ilegal), με αφορμή τη κυκλοφορία του νέου του cd-ζωντανή ηχογράφηση από τις δυο καλοκαιρινές συναυλίες του στο Κήπο του Μεγάρου Μουσικής Αθηνών, προσκάλεσε και φέτος όλους εμάς σε μια σειρά εμφανίσεων στο ανανεωμένο ΑΝΟΔΟΣ Live Stage. Άλλος ένας χειμώνας, με μια εκρηκτική live παράσταση. Βραδιές με βασικό μήνυμα τη μουσική, τη χαρά και την ελπίδα! Πέντε μοναδικές βραδιές με τη γνώριμη πλέον ενέργειά του Κωστή Μαραβέγια και τον ξεσηκωτικό του χαρακτήρα που άρεσαν πολύ και γέμισαν ασφυκτικά το ANODOS LIVE STAGE. Τόσο πολύ που δίνεται παράταση στις παραστάσεις. Έτσι ο Κωστής Μαραβέγιας μας περιμένει και αυτή τη Παρασκευή 17 Ιανουαρίου για μια ακόμα πολύ όμορφη βραδιά!\nΈνα πολύχρωμο πολιτισμικό μουσικό πάρτι από αυτά που ξέρει να φτιάχνει ο Κωστής με κάθε ευκαιρία. Τραγούδια από το ξεκίνημά του μέχρι τις ιστορίες της “Λόλας” και όλα όσα είπε στις δυο ξεχωριστές sold out βραδιές φέτος το καλοκαίρι στον Κήπο του Μεγάρου Μουσικής Αθηνών, οι οποίες ηχογραφήθηκαν και κυκλοφορούν σε διπλό live cd. Αλλά όχι μόνο. Ένα μουσικό σύμπαν με τραγούδια από κάθε γωνιά του πλανήτη ερμηνευμένα με το μοναδικό τρόπο του Κωστή Μαραβέγια και με τη βοήθεια των εξαιρετικών μουσικών της μπάντας του: Νίκος Αγγλούπας (κρουστά, ηλεκτρική κιθάρα, πλήκτρα, φωνή), Άγγελος Αγγελίδης (ηλεκτρική και ακουστική κιθάρα), Jim Staridas (τρομπόνι, ακορντεόν), Κρίτωνας Μπελλώνιας (τύμπανα) και Μιχάλης Καλκάνης (κοντραμπάσο).\nΟ Κωστής Μαραβέγιας αποδεικνύει σε κάθε του παράσταση ότι είναι από εκείνους τους περφόρμερ που χαίρονται τις συναυλίες όσο και το κοινό που τον παρακολουθεί.\nΜπορεί να έχει χτίσει προσεκτικά το ρεπερτόριό του μέσα στα χρόνια με τραγούδια φτιαγμένα για ένα αξέχαστο πάρτι, μπορεί να έχει κερδίσει το δικαίωμα του να τραγουδάει Χατζιδάκι και «Μια ζωή την έχουμε», αλλά και να φλερτάρει με τζαζ, βαλκανικά ηχοχρώματα, ότι του κάνει κέφι, και να είναι ταυτόχρονα 100% o εαυτός του! Μπορεί η μπάντα του να «φυσάει», αλλά ο κόσμος τον εκτιμά και τον ακολουθεί και για έναν ακόμα λόγο. Επιθυμεί, για δυο ώρες, να ταυτιστεί μαζί του, να νιώσει τη χαρά του, να ενστερνιστεί την αισιοδοξία του, που τη διατηρεί ακέραια σε πείσμα των καιρών, να νιώσει τις μποέμ ιστορίες που του αφηγείται μέσα, και ανάμεσα, στα τραγούδια, σαν δικές του.\nΣτο τέλος μιας συναυλίας του Κωστή Μαραβέγια, αντιλαμβάνεσαι πώς η καλή ενέργεια ενός live διαστέλλεται μέσα στον χώρο, μεταδίδεται από τον έναν στον άλλο, δημιουργεί ένα «καλό προηγούμενο» στην κοινωνική ζωή μιας πόλης. Και τότε λες «στην ευχή με τη γκρίνια, ας χορέψουμε».\nΣυναυλίες στην Αττική | Άνοδος Live Stage


Ρίγη συγκίνησης από το γράμμα ενός κοριτσιού στον Άγιο Βασίλη - Sportlive.gr\nΡίγη συγκίνησης από το γράμμα ενός κοριτσιού στον Άγιο Βασίλη\nΜια πολύ συγκινητική ανάρτηση κάνει το γύρο του ελληνικού Διαδικτύου. Πρόκειται για το γράμμα ενός μικρού κοριτσιού στον Άγιο Βασίλη, μόνο που δεν ζητά κάτι για την ίδια αλλά για τον αδελφό της.\nH μικρή Νεφέλη, λοιπόν, έγραψε γράμμα στον αγαπημένο άγιο των παιδιών σε ένα χριστουγεννιάτικο χαρτί και η φωτογραφία του ανέβηκε στο Facebook page «Find your ability in your disability».\nΤο γράμμα γράφει αναλυτικά:\n«Αϊ-Βασίλη, ο αδελφός μου έχει ένα πρόβλημα που λέγετε ‘‘εγκεφαλική Παράλυση’’ και δεν μπορεί να σου πει τι δώρο θέλει. Φέρτου ό,τι θες εσύ. Είναι πάντα καλό παιδί. Η αδελφή του Δημήτρη, Νεφέλη».\nΤο post ανέβηκε στο Facebook και ο διαχειριστής της σελίδας έγραψε χαρακτηριστικά:\n«Πίσω από αυτό το γράμμα στον «Άγιο Βασίλη», πίσω από την κάθε λέξη στο γράμμα ενός μικρού κοριτσιού που ο αδερφός της έχει αναπηρία κρύβεται ένα μικρό άγχος. Κρύβεται μια δόση ευθύνης & υπευθυνότητας που γεννιέται ασυναίσθητα στα αδέρφια ατόμων με αναπηρία από νωρίς. Κρύβεται η αποδοχή, η κατανόηση, η υπομονή, η ενσυναίσθηση, η ανιδιοτέλεια και μπόλικη δόση ανυπέρβλητης αγάπης. Αυτά είναι μερικά μόνο από τα χαρακτηριστικά που αυτά τα αδέρφια χτίζουν με βαθύ τρόπο και αποπνέουν σε όλη την καθημερινότητά τους για το υπόλοιπο της ζωής τους. Είστε οι κρυφοί ήρωες, που αποκτάτε από νωρίς «μαγικό & βαρύ εξοπλισμό» για την ζωή. Έχετε τον σεβασμό και την αγάπη μας. (Νεφέλη, 7 ετών, αδερφή Δημήτρη. Το έγραψε μόνη της μετά το δικό της γράμμα και εγώ το διάβασα με βουρκωμένα μάτια, όχι από στεναχώρια αλλά από υπερηφάνεια). Καλή μας εβδομάδα».


Προκήρυξη υποτροφιών Ιδρύματος Ωνάση 2021-2022 | Protagon.gr\nOι υποτροφίες απευθύνονται σε όσους έχουν ελληνική ιθαγένεια ή/και εθνικότητα ή έχουν αποφοιτήσει από ελληνικό πανεπιστήμιο και είναι κάτοχοι απολυτηρίου Ελληνικού Λυκείου υπό την προϋπόθεση ότι έχουν νόμιμη άδεια διαμονής στην Ελλάδα\nProtagon Team 22 Δεκεμβρίου 2020, 15:00\nΚάντε αίτηση για το Πρόγραμμα Υποτροφιών του Ιδρύματος Ωνάση και μπείτε σε μια πόλη αόρατη, που δεν υπάρχει σε κανέναν χάρτη, κι όμως είναι παντού.\nΑυτή η πόλη ξεκίνησε να χτίζεται το 1978 και μεγαλώνει. Αντί για κτίρια έχει ανήσυχες ιδέες, λέξεις και αλγόριθμους. Για δρόμους έχει τις επιστήμες που ξέρουμε, όπως την ιατρική, τη νομική και τη βιολογία, αλλά και τις επιστήμες που θα μάθουμε, τη βιοϊατρική, τη βιοηθική, την τεχνητή νοημοσύνη και τα οικονομικά της καινοτομίας.\nΣε αυτή την πόλη ζουν εκείνοι που αριστεύουν, δημιουργούν, καινοτομούν και φροντίζουν ώστε η κοινωνία μας να κάνει βήματα προς τα μπροστά. Μια πόλη με 7.317 κατοίκους, τους Υποτρόφους του Ιδρύματος Ωνάση.\nΓια περαιτέρω πληροφορίες σχετικά με την τρέχουσα προκήρυξη υποτροφιών, τους σχετικούς όρους, την αίτηση και τα δικαιολογητικά παρακαλούμε να ανατρέξετε στις Συχνές Ερωτήσεις και στον Κανονισμό Υποτροφιών ή να επικοινωνήσετε με το Τμήμα Υποτροφιών μέσω e-mail στη διεύθυνση [email protected]onassis.org ή μέσω τηλεφώνου στο +30 210 37 13 053, -054, -055, -056, -057.\nΠαγκόσμια πρεμιέρα για το ροκ μιούζικαλ του Ραέντ Γιασίν στο YouTube Channel του Ιδρύματος Ωνάση


Τετράδιο εξόδου: Κατοικούσα τότε... VII\nΚατοικούσα τότε πάνω στα τείχη.\nΈβγαζα τραπεζάκια έξω, Δεκέμβρης μήνας στην άδεια πόλη. Οι μέρες ήταν καθαρές, ένα ελαφρύ αεράκι, ένα δειλό μήνυμα χειμώνα που ερχόταν. Έξω από τα τείχη εργασίες, τεχνίτες, εργάτες, οδηγοί. Παλιές συνταγές με σύγχρονα μέσα. Επιβλέπουν τη ζωή μας, ανακατασκευάζουν τον δρόμο, προσχεδιάζουν το καθημερινό ταξείδι ιδανικών και χαμένων συντεταγμένων.\nΠήρα, ένα παρελθόν υπαρκτό, αυτόν τον δρόμο. Συνήθως μόνος. Αλλάζει η πόλη. Μέσα στα τείχη απλώνεται μιαν ομορφιά. Αργά και βασανιστικά βήματα, προσεκτικοί άνθρωποι, απάνθρωποι καιροί. Γνωριζόμαστε χρόνια τώρα. Είναι οι δικοί μου άνθρωποι!\nΜια βόλτα είναι. Πέντε, δέκα, ίσως και λίγα παραπάνω βήματα. Πεζά ή τροχοφόρα, επιλογή είναι. Ο έρωτας κτυπά το πρόσωπο, μια σπίθα ανάβει, χειμώνας, προχωράς.\nΤο ημερολόγιο έγραφε 20 Δεκεμβρίου 2015\nΑναρτήθηκε από Αντώνης Χελιδώνης στις 5:13 π.μ.


Έχουμε μάθει να προχωράμε, δεν παραδινόμαστε – e-volos\nΈχουμε μάθει να προχωράμε, δεν παραδινόμαστε\nΠρώτη καταχώρηση: Δευτέρα, 27 Μαΐου 2019, 16:50\n«Δεν πρέπει στις επόμενες βουλευτικές εκλογές να επιτρέψουμε να επιστρέψει αυτό το παλιό, το πολύ επικίνδυνο. Εννοείται ότι πρέπει να συσπειρωθούμε», δήλωσε ο υποψήφιος ευρωβουλευτής με τον ΣΥΡΙΖΑ – Προοδευτική Συμμαχία Νίκος Γραικός.\nΟ ίδιος μιλώντας Στο Κόκκινο 105,5, σημείωσ ότι «το πρόγραμμα που προτείνει ο ΣΥΡΙΖΑ είναι σαφώς καλό, αλλά συγχρόνως εάν δεν μάθουμε από τα λάθη μας ίσως να βάλουμε τα ίδια αυτογκόλ. Ορισμένες υποψηφιότητες ίσως ανακοινώθηκαν πολύ αργά για να προλάβουν να γίνουν γνωστά τα πρόσωπα. Ορισμένες συζητήσεις έγιναν με τρόπο πιο λογιστικό, “τόσα πήραμε, τόσα δίνουμε”, ενώ θα μπορούσε να φαινόταν η ανωτερότητα του προγράμματός μας».\nΠαράλληλα, υπογράμμισε ότι «ο κίνδυνος της Ακροδεξιάς είναι τεράστιος σε όλη την Ευρώπη. Πρέπει από σήμερα να αρχίσουμε έναν μεγάλο αγώνα, ιδεολογικό, φιλοσοφικό και παιδευτικό, αλλά συγχρόνως να βγάλουμε πιο πολύ προς τα έξω συγκεκριμένα πράγματα, όπως το τι ψήφισαν όλοι αυτοί οι ακροδεξιοί στο ευρωκοινοβούλιο, όλα αυτά τα χρόνια», ενώ σε άλλο σημείο τόνισε ότι σε καμία περίπτωση δεν μπορεί να υπάρχει στην Ελλάδα θετική υποδοχή της μείωσης των ποσοστών της Χρυσής Αυγής όταν έχουν προκύψει νέα ακροδεξιά σχήματα, «είναι πολύ επικίνδυνο».\n«Παρά τα ποσοστά, έξι είχαμε, έχουμε πάλι έξι ευρωβουλευτές του ΣΥΡΙΖΑ. Τώρα το θέμα είναι, μπορούμε να έχουμε μία κοινοβουλευτική ομάδα με ανθρώπους έναν κι έναν; Που θα παλέψουν για ένα πρόγραμμα, που θα έχουν καταλάβει αυτόν τον συλλογικό τρόπο εργασίας, ότι όσο πιο συλλογικά, ιδεολογικά και φιλοσοφικά συζητάμε και δουλεύουμε, τόσο πιο καλά θα προωθήσουμε τα πράγματα; Εάν οι εκλογείς δεν είναι πια “καταναλωτές” αλλά πολίτες δυναμικά σκεπτόμενοι, θα ψηφίσουν λίγο διαφορετικά. Ο ΣΥΡΙΖΑ είχε την δυνατότητα να σχηματίσει μία κυβέρνηση, αλλά δεν είχε την δυνατότητα να αλλάξει το κράτος, να αλλάξει τις υπηρεσίες, ή τον τρόπο σκέψης του κόσμου».\nΤέλος ο Νίκος Γραικός τόνισε αναφορικά με τον δεύτερο γύρο των αυτοδιοικητικών εκλογών, ότι «δεν πρέπει το σοκ των ευρωεκλογών να μας κάνει να χάσουμε την πάλη της επόμενης Κυριακής» για τη Ρένα Δούρου στην Περιφέρεια Αττικής, το Νάσο Ηλιόπουλο στον Δήμο Αθηναίων και σε άλλα μέτωπα.\n«Έχουμε μάθει να επισκευάζουμε πράγματα, να προχωράμε, να πηγαίνουμε καλύτερα. Δεν παραδινόμαστε», σημείωσε χαρακτηριστικά.\nΤελευταία ενημέρωση: Δευτέρα, 27 Μαΐου 2019, 16:50\nΝα απογυμνώσουμε το σχέδιο Μητσοτάκη, να το δουν οι πολίτες καθαρά


Ανάσα και ελληνικές υποχωρήσεις βλέπουν ξένα ΜΜΕ | Αρχείο | ToPortal\nΒρίσκεστε στο: ΚΕΝΤΡΙΚΗ / Αρχείο / Ανάσα και ελληνικές υποχωρήσεις βλέπουν ξένα ΜΜΕ\nΗ Ελλάδα πήρε μία μικρή ανάσα μετά τη συμφωνία που επιτεύχθηκε στο Eurogroup της Παρασκευής για τετράμηνη επέκταση της δανειακής σύμβασης της χώρας, γράφουν τα ξένα μέσα ενημέρωσης, τονίζοντας, πάντως, ότι η Ελλάδα χρειάστηκε να κάνει μεγάλες παραχωρήσεις στην Ευρώπη.\n«Η Ελλάδα κατέληξε σε συμφωνία με την Ευρωζώνη» είναι ο τίτλος άρθρου στην ιστοσελίδα του BBC, το οποίο αναφέρει ότι οι ευρωπαίοι υπουργοί Οικονομικών έδωσαν στην Ελλάδα χώρο να ανασάνει, προκειμένου να επιτρέψουν στην Αθήνα να επαναδιαπραγματευτεί το χρέος της.\nΤο BBC σημειώνει ότι αξιωματούχοι της Ευρωζώνης θα αξιολογήσουν τις μεταρρυθμίσεις που θα προτείνει η Αθήνα και εάν οι υπουργοί Οικονομικών δεν ικανοποιηθούν, τότε υπάρχει ένα ενδεχόμενο να εγκαταλειφθεί η συμφωνία.\nΘα χρειαστούν μήνες διαπραγματεύσεων προτού γίνει ξεκάθαρο εάν η οικονομία και το χρηματοπιστωτικό σύστημα της χώρας θα βρουν ξανά τη σταθερότητά τους, αναφέρει ο οικονομικός αναλυτής του BBC, Ρόμπερτ Πέστον.\n«Στην πραγματικότητα, αυτό που συμφωνήθηκε το βράδυ της Κυριακής εγγυάται ότι δεν θα υπάρξει νέα κρίση -δεν θα υπάρξουν φόβοι για έξοδο της Ελλάδας από την Ευρωζώνη- για δύο ολόκληρες ημέρες» σημειώνει ο δημοσιογράφος, τονίζοντας ότι τη Δευτέρα ο ΣΥΡΙΖΑ θα πρέπει να καταθέσει μία λίστα προτεινόμενων οικονομικών μεταρρυθμίσεων που θα αποτελέσουν τη βάση της διαπραγμάτευσης έως τα τέλη Απριλίου.\nΗ Ελλάδα απομακρύνεται από την έξοδο από το ευρώ, γράφει ο Guardian, τονίζοντας ότι η χώρα υπόσχεται να μην επιστρέψει η λιτότητα, την ώρα που «η ξέφρενη διπλωματία στις Βρυξέλλες της δίνει σωσίβιο για τέσσερις μήνες».\nΗ εφημερίδα σημειώνει ότι ο έλληνας πρωθυπουργός θα αντιμετωπίσει έντονες αντιδράσεις, τόσο από σκληροπυρηνικά στελέχη του ΣΥΡΙΖΑ, όσο και από τους ΑΝΕΛ για τη συνέχιση των μέτρων λιτότητας ως μέρος της συμφωνίας, δεδομένου ότι εξελέγη με αντιμνημονιακό πρόγραμμα.\nΣε ανάλυσή της, η βρετανική εφημερίδα εκτιμά ότι η «ελληνική συμφωνία είναι το πρώτο βήμα πίσω προς τη λιτότητα» και τονίσει ότι η επέκταση της δανειακής σύμβασης με ελάχιστες παραχωρήσεις προς τον Γιάνη Βαρουφάκη αποδεικνύει ότι η Ευρώπη θέλει να τηρήσει το πρόγραμμα λιτότητας.\n«Η δεξιά ορθοδοξία που κυριαρχεί στις Βρυξέλλες επιβλήθηκε στους καημένους τους Έλληνες. Μία συμφωνία που επιτρέπει σε αυτούς που χαράζουν πολιτική στην Ευρωζώνη, στο Διεθνές Νομισματικό Ταμείο και την Αθήνα να συνεχίσουν να μιλάνε την επόμενη εβδομάδα είναι ένα βήμα προς την καταστολή του αισθήματος κατά της λιτότητας» αναφέρει ο οικονομικός αναλυτής της εφημερίδας, Φίλιπ Ίνμαν.\nΟ Ίνμαν εκτιμά ότι η Ελλάδα έχει πολλούς εχθρούς στο εσωτερικό της Ευρωζώνης. Οι χώρες που έχουν υποστεί την εμπνευσμένη στις Βρυξέλλες λιτότητα - Πορτογαλία και Ιρλανδία - καθώς και εκείνες που έχουν διαδραματίσει ρόλο στην εφαρμογή της - οι Γερμανοί, οι Ολλανδοί και οι Φινλανδοί - όλοι θέλουν την κυβέρνηση του ΣΥΡΙΖΑ να επιμείνει στο πρόγραμμα. Η Γαλλία και η Ιταλία θα μπορούσαν να φλερτάρουν με τους Έλληνες και να αποδειχθούν αξιόπιστοι σύμμαχοι, αλλά στέκονται μειλίχια στο περιθώριο προσφέροντας θερμά λόγια και τίποτε άλλο, εκτιμά ο συντάκτης του άρθρου.\nΟι βρετανικοί Times αναφέρουν ότι η συμφωνία έγινε δεκτή με ανακούφιση από πολιτικούς και αγορές.\n«Η Ελλάδα και η Ευρωζώνη λύνουν τις διαφορές τους - προς το παρόν» είναι ο τίτλος του Associated Press. Το ειδησεογραφικό πρακτορείο τονίζει ότι η κίνηση αυτή θα κατευνάσει τις ανησυχίες ότι η Ελλάδα θα μπορούσε να βγει από το ευρώ ακόμα και τον επόμενο μήνα. Ωστόσο, αναφέρει ότι η Αθήνα έχει να ξεπεράσει άλλο ένα εμπόδιο: «Τη Δευτέρα πρέπει να παρουσιάσει μία σειρά απροσδιόριστων οικονομικών μεταρρυθμίσεων που θα θεωρηθούν αποδεκτές από τους πιστωτές και θα έχουν τις ρίζες τους στην προηγούμενη συμφωνία διάσωσης -κάτι που η κυβέρνηση υποσχέθηκε ότι δεν θα κάνει».\nΤο πρακτορείο Reuters, τονίζει ότι η συμφωνία, που επετεύχθη μετά το τρίτο Eurogroup μέσα σε δύο εβδομάδες που χαρακτηρίστηκαν από δηκτικά σχόλια εκατέρωθεν, προσφέρει μια ανάσα στην ελληνική κυβέρνηση για να προσπαθήσει να διαπραγματευτεί μία μεγαλύτερης διάρκειας συμφωνία για το χρέος. Το Reuters τονίζει ότι η Ευρωζώνη ανάγκασε τον Αλέξη Τσίπρα σε μεγάλη υποχώρηση, καθώς ο πρωθυπουργός είχε υποσχεθεί να καταργήσει το μνημόνιο, να σταματήσει τη συνεργασία με την τρόικα και να μειώσει τη λιτότητα.\n«Το έγγραφο της δυσπιστίας» είναι ο τίτλος της γερμανικής εφημερίδας Die Zeit, η οποία τονίζει ότι η Ελλάδα θα πάρει περισσότερα χρήματα μόνο εάν πληροί τις προϋποθέσεις και προσθέτει ότι στις διαπραγματεύσεις στο Eurogroup ο έλληνας υπουργός Οικονομικών βρήκε σθεναρή αντίσταση.\nΗ εφημερίδα αναφέρει ότι η συμφωνία που επετεύχθη αποτελεί «έγγραφο της δυσπιστίας», καθώς τα χρήματα θα δοθούν μόνο εάν η Ελλάδα ολοκληρώσει με επιτυχία το σημερινό πρόγραμμα μεταρρυθμίσεων και με όλους τους ισχύοντες κανονισμούς που -όπως σημειώνει η εφημερίδα- λίγο μπορούν να αλλάξουν. Μάλιστα, η Zeit χαρακτηρίζει τη χθεσινή βραδιά ως μία επιτυχία του Σόιμπλε.\nΓια άλμα πίστης από τις Βρυξέλλες κάνει λόγο το γερμανικό περιοδικό Spiegel, επισημαίνοντας ότι προς το παρόν αποφεύχθηκε η έξοδος από το ευρώ. Η τετράμηνη παράταση του προγράμματος βοήθειας προς την Ελλάδα αφήνει πολλά ερωτήματα αναπάντητα, αναφέρει το Spiegel. «Είναι πολύ νωρίς για πανηγυρισμούς» γράφει.\n«Η Ευρώπη κερδίζει χρόνο» είναι ο τίτλος της Sueddeutsche Zeitung. Η εφημερίδα σημειώνει ότι η σκληρή γραμμή στη στάση με την Ελλάδα δείχνει ότι το ζήτημα δεν αφορά τα χρήματα, αλλά τον αγώνα ανάμεσα σε μετριοπαθείς και ριζοσπαστικές δυνάμεις στην Ευρώπη.\nΗ εφημερίδα σημειώνει ότι το 2015 είναι μία κρίσιμη χρονιά για την Ευρώπη, καθώς δέκα από τα 28 κράτη-μέλη έχουν εκλογές και η απόφαση για την Ελλάδα μπορεί να έχει άμεσο αντίκτυπο και στις γειτονικές χώρες.\nΗ γερμανική εφημερίδα Die Welt γράφει ότι «η Ελλάδα πρέπει να θάψει τα πολιτικά της όνειρα» και αναφέρεται σε «επικράτηση» του Βόλφγκανγκ Σόιμπλε.\n«Ο Σόιμπλε είναι ένας άνθρωπος που κάνει ήδη πολλά χρόνια πολιτική. [...] Και έτσι μπορεί κανείς να τον συγχωρέσει όταν, απευθυνόμενος προς την ελληνική κυβέρνηση, με σχεδόν πατρική σοφία, λέει ότι κυβέρνηση σημαίνει ραντεβού με την πραγματικότητα -και η πραγματικότητα συχνά δεν είναι τόσο όμορφα όσο τα όνειρα. Περίπου μια ώρα πριν τα πει αυτά ο Σόιμπλε, η νεαρή ελληνική κυβέρνηση έπρεπε να θάψει τα πολιτικά της όνειρα. Έπειτα από συζητήσεις μιας εβδομάδας και δύο αποτυχημένα Eurogroup, συμφώνησε να δεχθεί τους όρους λιτότητας από τις Βρυξέλλες, εναντίον των οποίων τασσόταν προεκλογικά» αναφέρει η εφημερίδα στην ιστοσελίδα της.\n«Η γερμανική Ευρώπη θριαμβεύει και πάλι. Μετά από μία ατελείωτη διελκυστίνδα, η Ελλάδα και οι ευρωπαίοι εταίροι ανακοίνωσαν χθες το βράδυ έναν συμβιβασμό που ολοκληρώνει έναν μήνα με διαπραγματεύσεις, διαφωνίες και πολύ, πολύ θέατρο» γράφει η ισπανική El Pais.\nΗ ισπανική εφημερίδα αναφέρει ότι η συμφωνία εμπνέεται από τις γερμανικές ιδέες και ότι δεν έγιναν δεκτές σχεδόν όλες οι κόκκινες γραμμές της ελληνικής κυβέρνησης. «Ναι, δίνει κάποια περιθώρια δημοσιονομικών ελιγμών στην Αθήνα για να αντιμετωπίσει το βαρύτερο κοινωνικό κόστος και επιτρέπει κάποια ελάφρυνση του χρέους, με αντάλλαγμα αυστηρούς όρους» τονίζει η εφημερίδα, προσθέτοντας ότι Ευρώπη ανησυχεί για την Ελλάδα και θέλει να εξασφαλίσει ένα αυστηρό πλαίσιο για τις μεταρρυθμίσεις και την αξιολόγηση.\nΠώς η ζώνη του ευρώ απέφυγε μία σύγκρουση με την Ελλάδα είναι ο τίτλος του γαλλικού Monde. «Χρειάστηκε ένα δράμα τριών πράξεων, τρία Eurogroup για να επιτευχθεί συμβιβασμός ανάμεσα στην Αθήνα και την Ευρωζώνη και να αποφευχθεί το χειρότερο σενάριο, αυτό ενός Grexit. Η Ελλάδα κατάφερε να επιτύχει παράταση του προγράμματος οικονομικής βοήθειας που λαμβάνει από το 2012, το οποίο λήγει στις 28 Φεβρουαρίου. Αλλά με κόστος σημαντικές υποχωρήσεις από την κυβέρνηση Τσίπρα που είχε υποσχεθεί στους Έλληνες "το τέλος της λιτότητας"».\nΚαι η Liberation γράφει ότι η συμφωνία επετεύχθη με κόστος νέες υποχωρήσεις από την Αθήνα και ότι εξασφαλίζει την οικονομική βιωσιμότητα της χώρας για τους επόμενους τέσσερις μήνες και την παραμονή της στο ευρώ.\nΑπό την άλλη, τονίζει η γαλλική εφημερίδα, οι χώρες της Ευρωζώνης που ακολουθούν τη Γερμανία στο να είναι οι καλύτεροι μαθητές στην τάξη της Ευρώπης είπαν εκατό φορές «όχι» στις απαιτήσεις της Αθήνας.\n«Eurogroup, συμφωνία για την Ελλάδα: παράταση βοήθειας για τέσσερις μήνες», γράφει η εφημερίδα La Repubblica, η οποία προσθέτει ότι «τα πιο αρνητικά σενάρια διαψεύστηκαν, αφού το Eurogroup ολοκληρώθηκε με άσπρο καπνό».\nΣύμφωνα με την εφημερίδα Corriere della Sera, η επέκταση θα χρησιμεύσει για να συζητηθεί «η δυνατότητα μιας νέας συμφωνίας, η οποία μπορεί να είναι έτοιμη μέχρι το καλοκαίρι». Η εφημερίδα προσθέτει, επίσης, ότι « πηγή της ελληνικής κυβέρνησης αναφέρει ότι η Ελλάδα θα παρουσιάσει την δέσμη μεταρρυθμίσεων για την επόμενη φάση, δίνοντας έμφαση σε εκείνες που αποτελούν κοινό έδαφος, όπως στην καταπολέμηση της διαφθοράς, της φοροδιαφυγής, στην αναδιάρθρωση της δημόσιας διοίκησης και στην αντιμετώπισης της κοινωνικής κρίσης».\nΗ Ελλάδα πέτυχε μία εύθραυστη συμφωνία για τετράμηνη παράταση της διάσωσής της, αλλά η σκηνή έχει στηθεί για ακόμα πιο έντονες διαπραγματεύσεις σχετικά με το οικονομικό μέλλον της χώρας, γράφει η Wall Street Journal.\nΟι New York Times αναφέρουν ότι η Ευρώπη θα πρέπει να είναι προετοιμασμένη για νέες έντονες διαπραγματεύσεις, καθώς οι πιστωτές έχουν πει ότι θα δώσουν τα χρήματα στην Ελλάδα εάν η χώρα πληροί συγκεκριμένες προϋποθέσεις. «Εάν η Αθήνα κινηθεί αργά, μπορεί να μην λάβει χρήματα για μήνες. Ή η συμφωνία θα μπορούσε να καταρρεύσει, αυξάνοντας τις πιθανότητες για μία άτακτη έξοδος της Ελλάδας από το ευρώ».\n«Ελλάδα και Ευρώπη καταλήγουν σε συμβιβασμό, αποφεύγοντας οικονομική καταστροφή» είναι ο τίτλος της Washington Post.\n«Εκ πρώτης όψεως, φαίνεται ότι η Γερμανία πήρε ότι ήθελε από τη συμφωνία, καθώς παρατάθηκε το τρέχον πρόγραμμα με μερικές αλλαγές. Αλλά αυτές οι αλλαγές δεν γίνονται με τους όρους της Γερμανίας. Η Ελλάδα θα μπορεί να επιλέξει ποιες οικονομικές μεταρρυθμίσεις θα κάνει, όπως πιο αυστηρά μέτρα στην είσπραξη των φόρων ή περικοπές σε συνταξιοδοτικά επιδόματα -τα οποία θα πρέπει να εγκριθούν από την Ευρώπη -αλλά, πιο σημαντικό, δεν χρειάζεται να προχωρήσει σε λιτότητα φέτος» προσθέτει η εφημερίδα.\nΣύμφωνα με τον New Yorker, «το παιχνίδι δεν έχει τελειώσει. Η συμφωνία που επιτεύχθηκε στις Βρυξέλλες είναι απλώς μια ενδιάμεση συμφωνία» και ότι «μια ευρύτερη συμφωνία, αποτελεί αντικείμενο διαπραγμάτευσης».


Πτωχευτικός Κώδικας: ήρθε για να εφαρμοστεί!\nΚώδικα αρπαγής πλούτου χαρακτηρίσαμε σε άρθρο μας πριν δύο φύλλα τον νέο πτωχευτικό κώδικα που θα ψήφιζε η κυβέρνηση και το έκανε πλέον πράξη με την πλειοψηφία που διαθέτει στη Βουλή, παρά την πρόταση μομφής που έκανε ο ΣΥΡΙΖΑ κατά του υπουργού Οικονομικών Σταϊκούρα με αφορμή αυτόν! Και είχαμε δίκιο!\nΤι ισχύει πλέον (όχι ότι τυπικά ορισμένα από αυτά δεν ίσχυαν και πριν, αλλά πλέον έρχονται και αυτά με νέο νόμο να εφαρμοστούν οριστικά!):\nΑν κάποιος κάνει αίτηση πτώχευσης , χάνει αυτόματα όλη του την περιουσία. Τα πάντα όσα διαθέτει ρευστοποιούνται και πάνε προς «εξυπηρέτηση» του δανειστή. Αυτό βέβαια ίσχυε και πριν, με το νόμο Κατσέλη, όπου τα δικαστήρια μπορούσαν να διατάξουν ρευστοποίηση όλης της περιουσίας (εκτός από την πρώτη κατοικία), αποπληρωμή των δανείων και ότι απέμενε ρυθμιζόταν με τόσο αυστηρούς όρους, που σε πάρα πολλές περιπτώσεις έκανε επισφαλή την όποια τέτοια προσφυγή. Δεν είναι τυχαίο που η συντριπτική πλειοψηφία των οφειλετών δεν προσέφυγε σε κάποια ρύθμιση τέτοιου είδους, είτε στο νόμο Κατσέλη και τις διάφορες παραλλαγές του, είτε στη λεγόμενη πλατφόρμα του ΣΥΡΙΖΑ που απέτυχε παταγωδώς!\nΤο νέο εδώ -και αυτό που πραγματικά δείχνει τις διαθέσεις του συστήματος- είναι ότι, πέρα από το ότι πτώχευση μπορούν πλέον να αιτηθούν οι πάντες, αντιμετωπίζοντας ακόμη και τον άνεργο, τον συνταξιούχο και τον μισθωτό ως επιχείρηση που ρίσκαρε και έχασε, αλλά επιπλέον, ότι αίτηση πτώχευσης μπορεί να κάνει και ένας από τους όποιους δανειστές, η εφορία, τα ταμεία κ.λπ. Έτσι, κάποιος που μπορεί για παράδειγμα να έχει ρυθμίσει το στεγαστικό του δάνειο και να το πληρώνει, αν δεν έχει καταφέρει το ανάλογο με άλλου είδους δάνειο ή χρέος, κινδυνεύει να χάσει το σπίτι του έτσι κι αλλιώς! Φυσικά προτεραιότητα έχουν πάντα οι τράπεζες στο να ξεχρεωθούν!\nΤο οποίο σπίτι πλέον χάνεται σίγουρα και σε κάθε περίπτωση. Παύει να αποτελεί ιδιοκτησία του οφειλέτη, ο οποίος για 12 χρόνια μετατρέπεται σε ενοικιαστή και -αν και εφόσον μπορεί να πληρώνει το ενοίκιο που θα του επιβάλλει ο φορέας διαχείρισης χωρίς να έχει καθυστερήσεις άνω των τριών μηνών- τότε του δίνεται το δικαίωμα να το ξαναγοράσει στην εμπορική του τιμή, χωρίς να υπολογίζονται τα χρήματα που έδωσε ως ενοίκιο. Ενοικίαση από τον φορέα που κατάσχε ένα ακίνητο ως πρακτική (όχι ιδιαίτερα διαδομένη) υπήρχε εδώ και χρόνια, με τη διαφορά ότι, αν κάποια στιγμή γινόταν δυνατή μια ρύθμιση, τα ενοίκια συνυπολογίζονταν.\nΌσο για τον μισθό, που κάποιοι λένε ψευδώς ότι ως τώρα ήταν ακατάσχετος στο σύνολό του, ξεχνώντας ότι ο ΣΥΡΙΖΑ μείωσε το όριο επίσης (από τα 1500 στα 1100), πλέον το ακατάσχετο πέφτει στα 540 ευρώ ανά άτομο ή στα 900 ανά ζευγάρι (φαίνεται ότι τα ζευγάρια έχουν αναλογικά λιγότερες ανάγκες από τα άτομα) κάτι που καθιστά τους οφειλέτες ακόμη πιο ευάλωτους στις διαθέσεις των δανειστών. Ακόμη και για την επιβίωσή τους με ή χωρίς σπίτι δικό τους πια!\nΕπίσης και τα δικαστήρια, στα οποία πολλές ελπίδες στήριξαν και στηρίζουν πολλοί, πλέον βγαίνουν εκτός «παιχνιδιού»! Τα πάντα θα γίνονται ηλεκτρονικά και η προσφυγή σε αυτά καθίσταται από πολύ δύσκολη έως αδύνατη!\nΠράγματι λοιπόν η κυβέρνηση απλοποιεί όσο το δυνατόν περισσότερο τις διαδικασίες αναδιανομής πλούτου από τα κάτω προς τα πάνω. Τις διαδικασίες αρπαγής περιουσιών από τα φτωχά ή λιγότερο φτωχά λαϊκά στρώματα προς όφελος ντόπιων και ξένων κεφαλαίων που ήδη δραστηριοποιούνται ή ετοιμάζονται να δραστηριοποιηθούν στην αγορά ακινήτων και όχι μόνο των τραπεζών. Οι εργαζόμενοι αυτού του τόπου πλέον δεν θα μπορούν εύκολα να αποκτήσουν ένα «δικό τους κεραμίδι», άλλωστε μη ξεχνάμε ότι η σχέση μικροϊδιοκτησίας και μεγαλοϊδιοκτησίας στην Ελλάδα δεν συμβάδιζε με αυτή της Ευρώπης και άλλων, οπότε διακηρυγμένα εδώ και χρόνια έπρεπε να αλλάξει!\nΑυτό ο πρωθυπουργός έχει το θράσος να το παρουσιάζει ως διαγραφή χρεών και δυνατότητα για μια νέα αρχή του εργαζόμενου οφειλέτη! Ενώ άλλοι κυβερνητικοί παράγοντες, π.χ. Γεραπετρίτης, δεν έχουν κανένα ενδοιασμό να πουν σε αυτό τον κόσμο ότι «έπαιξε και έχασε», αντιμετωπίζοντας τον εργαζόμενο που πάλεψε να βελτιώσει τη ζωή του ως παίχτη -τζογαδόρο που δανείστηκε και που θα έπρεπε να έχει υπόψη του ότι ο δανεισμός μπορεί να φέρει και τα αντίθετα αποτελέσματα. Να χάσει και ας πρόσεχε!\nΌσο για τον ΣΥΡΙΖΑ και το κοινοβουλευτικό – επικοινωνιακό σώου που έστησε θα λέγαμε ότι -λόγω απουσίας σοβαρών κινηματικών διαδικασιών- αποθρασύνεται και αυτός! Πάει πολύ που ενώ ως κυβέρνηση κατήργησε τυπικά την προστασία την πρώτης κατοικίας, άλλαξε προς το χειρότερο τον νόμο Κατσέλη, καταργώντας τον τελικά για να εφαρμόσει μια διαδικασία διαδικτυακής πλατφόρμας από την οποία βγήκαν «ωφελημένοι» μόνο μερικές δεκάδες, που θέσπισε το ιδιώνυμο για όποιον κινητοποιούνταν κατά των πλειστηριασμών, με αποτέλεσμα αγωνιστές να τραβιούνται ακόμη στα δικαστήρια διωκόμενοι από το «Τμήμα Προστασίας του Πολιτεύματος» της Γενικής Ασφάλειας, που έστελνε τα ΜΑΤ στις αντίστοιχες κινητοποιήσεις, να βγαίνει τώρα υπερασπιστής του λαού και να δηλώνει ότι θα καταργήσει τον νέο πτωχευτικό κώδικα! Όπως έσκισε και τα μνημόνια το 2015, αλλά και πάλι δεν μας είπε τι θα κάνει με τα δικά του νομοθετήματα και με ποιο ακριβώς τρόπο θα διασφαλίσει την πρώτη κατοικία ή το σύνολο της λαϊκής περιουσίας! Άλλωστε μη ξεχνάμε ότι -πέρα από το ότι η σημερινή κυβέρνηση πάτησε πάνω και συνεχίζει τη δική του πολιτική (κάτι που ο Δραγασάκης δεν χάνει ευκαιρία να το δηλώνει εκφράζοντας την ευαρέσκειά του για το σεβασμό των διαδόχων του προς την οικονομική τους πολιτική)- οι δηλώσεις του Γεραπετρίτη δεν είναι καθόλου πρωτότυπες! Πρώτος τις έκανε ο «αριστερός» Τσακαλώτος όταν δήλωνε:\n"H κανονική αγορά στέγασης έχει πάντα ένα ρίσκο. Παίρνεις ένα δάνειο και κάποια στιγμή πρέπει να το ξεπληρώσεις. Έχεις και την πιθανότητα κάποια στιγμή να μη σου βγει αυτό το ρίσκο και να το χάσεις" (Μάρτης του 2019). Έτσι απλά κι όποιος κατάλαβε, κατάλαβε!\nΑυτά ας τα βλέπουν κι αυτοί οι αγωνιστές ή και οργανώσεις που, πάνω στην πολιτική αδυναμία τους να συμβάλουν στο χτίσιμο ενός πραγματικού λαϊκού κινήματος αντίστασης και διεκδίκησης, χαίρονται για την « επιστροφή» του ΣΥΡΙΖΑ στις δήθεν κινηματικές του ρίζες. Τα επικοινωνιακά σώου δεν έχουν καμιά σχέση με επιστροφή στο κίνημα ακόμη κι όταν στηρίζονται από τις «ταξικές δυνάμεις» του κοινοβουλίου! Του ΚΚΕ που ψήφισε υπέρ της πρότασης μομφής, συνεπέστατο άλλωστε με τον κοινοβουλευτικό προσανατολισμό του κινήματος που πρεσβεύει, την ώρα που ακόμη και το ΜΕΡΑ25 του Βαρουφάκη αποχώρησε!


Τα ανώτατα στελέχη της Volkswagen αποφάσισαν να προσφέρουν βοήθεια στο δημόσιο σύστημα υγεία της Γερμανίας. Μεταξύ άλλων, προτρέπουν όσους εργαζόμενους της εταιρείας έχουν τις γνώσεις και την ειδίκευση ως θεραπευτές, παραϊατρικό ή νοσηλευτικό προσωπικό να εργαστούν για 15 ημέρες στα νοσοκομεία της χώρας για να συνδράμουν στην αντιμετώπιση της πανδημίας του κορωνοϊού. Η Volkswagen θα πληρώσει κανονικά τον μισθό τους για αυτές τις υπηρεσίες που θα προσφέρουν.\nΟ κ. Gunnar Kilian, μέλος του Διοικητικού Συμβουλίου στο Τμήμα Ανθρώπινων Πόρων της εταιρείας, δήλωσε σχετικά: «Οι εργαζόμενοι στα νοσοκομεία, στις χειρουργικές μονάδες και στα επείγοντα περιστατικά προσφέρουν αξιοσημείωτες υπηρεσίες στην κοινωνία,στον αγώνα εναντίον του κορωνοϊού. Χρειάζονται επειγόντως την πλήρη υποστήριξή και αλληλεγγύη μας. Χρειάζονται επίσης και προσωπικό. Για τον λόγο αυτό, το Τμήμα Ανθρώπινων Πόρων μας αποφάσισε να επιτρέψει σε εργαζόμενούς μας που πιστοποιημένα διαθέτουν ιατρικές γνώσεις να υποστηρίξουν το σύστημα δημόσιας υγείας, χωρίς γραφειοκρατικές διαδικασίες και χωρίς να χάσουν το εισόδημά τους».


Έκδοση από την 10:28, 20 Ιουνίου 2013\n557 bytes προστέθηκαν , πριν από 7 έτη\nΈκδοση από την 10:19, 20 Ιουνίου 2013 (επεξεργασία)\n(Νέα σελίδα: Ο '''Σπύρος Ιακωβίδης''' (Αθήνα, 1923 - Αθήνα, 16 Ιουνίου 2013) ήταν αρχαιολόγος, καθηγητής ...)\nΈκδοση από την 10:28, 20 Ιουνίου 2013 (επεξεργασία) (αναίρεση)\nΟ '''Σπύρος Ιακωβίδης''' ([[Αθήνα]], [] - [[Αθήνα]], [[16 Ιουνίου]] []) ήταν [[αρχαιολόγος]], καθηγητής Πανεπιστημίου και ακαδημαϊκός. Θεωρείται ένας από τους σημαντικότερους Έλληνες αρχαιολόγους της γενιάς του, με σημαντικό ανασκαφικό έργο και τεράστια συμβολή στη μελέτη, ειδικότερα, του Μυκηναϊκού πολιτισμού.\nΟ Σπύρος Ιακωβίδης σπούδασε αρχαιολογία στο Πανεπιστήμιο Αθηνών (πτυχίο 1946, διδακτορικό 1962) και εργάστηκε ως επιμελητής αρχαιοτήτων (1952-1954) και ως καθηγητής αρχαιολογίας στα Πανεπιστήμια Αθηνών (1970-1974), Marburg (1976-1977), Χαϊδελβέργης (1977) και Pennsylvania (1979-1991), ενώ υπήρξε μέλος του Ινστιτούτου Προχωρημένων Σπουδών στο Princeton, ΗΠΑ (1977-1978), της εν Αθήναις Αρχαιολογικής Εταιρείας, της Ακαδημίας Αθηνών και πολλών άλλων κορυφαίων επιστημονικών ιδρυμάτων της Ελλάδας και του εξωτερικού. Πραγματοποίησε αρχαιολογικές ανασκαφές στην Αθήνα, την Ελευσίνα, την Πύλο, τη Θήρα, την Περατή, τον Γλα και, για περισσότερα από 50 χρόνια, τις Μυκήνες.\nΣτο συγγραφικό έργο του συγκαταλέγονται 12 αυτοτελείς μονογραφίες (''Η Μυκηναϊκή Ακρόπολις των Αθηνών'', 1962, ''Περατή'', 1969-1970, ''Αι Μυκηναϊκαί Ακροπόλεις'', 1973, ''Vormykenische und Mykenische Wehrbauten'', 1977, ''Late Helladic Citadels on Mainland Greece'', 1988, ''Γλας'' Ι, 1989, ''Γλας'' ΙΙ, 1998, ''Gla and the Kopais'', 2001, ''Ανασκαφές Μυκηνών'' ΙΙΙ. ''Η νοτιοδυτική συνοικία'', 2013 κ.ά.), επιμέλειες συλλογικών τόμων και πλήθος επιστημονικά άρθρα, εκθέσεις ανασκαφών, ανακοινώσεις συνεδρίων, βιβλιοκρισίες κ.λπ. για θέματα μυκηναϊκής αρχιτεκτονικής, τέχνης, ταφικών εθίμων και εξωτερικών σχέσεων.\nΩς νεαρός φοιτητής αρχαιολογίας, ο Ιακωβίδης συμμετείχε εθελοντικά στο τιτάνιο έργο της απόκρυψης των αρχαιολογικών θησαυρών του Εθνικού Αρχαιολογικού Μουσείου και άλλων μουσείων και χώρων πριν την είσοδο των γερμανικών στρατευμάτων στην Αθήνα. Κατά τη Γερμανική Κατοχή ανέπτυξε και αντιστασιακή δράση ενταγμένος στις Ομάδες Ελλήνων Ανταρτών του Ναπολέοντα Ζέρβα. Τιμήθηκε με το Μετάλλιο Εθνικής Αντίστασης και τον Μέγα Ταξιάρχη του Φοίνικος.\n[[Κατηγορία:Μέλη της Ακαδημίας Αθηνών|Ιακωβίδης]]\n[[Κατηγορία:Γεννήσεις το 1923|Ιακωβίδης]]\n[[Κατηγορία:Θάνατοι το 2013|Ιακωβίδης]]\nΑνακτήθηκε από "https://el.wikipedia.org/wiki/Ειδικό:MobileDiff/4160043"


Μεταπτυχιακό για την ελιά και το ελαιόλαδο στο ΤΕΙ Πελοποννήσου | Εφημερίδα Πρωινή\nΜεταπτυχιακό για την ελιά και το ελαιόλαδο στο ΤΕΙ Πελοποννήσου\nΗ διάρκεια του προγράμματος είναι τρία εξάμηνα και θα ξεκινήσει το εαρινό εξάμηνο του ακαδημαϊκού έτους 2018-2019.\nΜε στόχο την παροχή υψηλού επιπέδου γνώσεων σε θέματα που αφορούν την εκπαίδευση επιστημόνων, που θα ήθελαν να εξειδικευτούν σε αντικείμενα του ελαιοκομικού τομέα λειτουργεί, το Πρόγραμμα Μεταπτυχιακών Σπουδών (ΠΜΣ) «Τεχνολογία και Ποιότητα Επιτραπέζιας Ελιάς και Ελαιόλαδου» στο Τμήμα Τεχνολογίας Τροφίμων της Σχολής Τεχνολογίας Γεωπονίας, Τεχνολογίας Τροφίμων και Διατροφής του ΤΕΙ Πελοποννήσου.\nΠρόκειται για το πρώτο μεταπτυχιακό στην Ελλάδα που αφορά την ελιά και το λάδι. Όπως τονίζει ο πρόεδρος του Τμήματος, Γιώργος Ζακυνθινός, «οι γείτονες χώρες, που είναι και ανταγωνιστικές, έχουν εδώ και πολλά χρόνια δημιουργήσει μεταπτυχιακές σπουδές, αξιοποιώντας το επιστημονικό προσωπικό και ενσωματώνοντάς τες σε υποδομές επιχειρήσεων παραγωγικού ή εμπορικού χαρακτήρα. Είναι σημαντικό να λειτουργήσει σωστά το πρόγραμμα, γιατί χρειαζόμαστε ένα πλεονέκτημα σε ό,τι αφορά την ενημέρωση και την πληροφόρηση».\n« Περιφέρεια και ΓΕΩΤΕΕ: Προγραμματική Σύμβαση για την προστασία της ελαιοπαραγωγής στη Δυτική Ελλάδα\nΕπιμελητήριο Ηλείας: Ημερίδα για τον επαγγελματικό προσανατολισμό στο τουρισμό »


Ανάθεση έργου καθαρισμού σχολικών μονάδων Α'θμιας εκπαίδευσης - Δήμος Ξάνθης\nΑνάθεση έργου καθαρισμού σχολικών μονάδων Α'θμιας εκπαίδευσης\nΣΧΟΛΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ Ξάνθη, 4 Αυγούστου 2017\nΑ΄ ΒΑΘΜΙΑΣ ΕΚΠ/ΣΗΣ Αρ. Πρωτ. 180\nΔΙΕΥΘΥΝΣΗ: Γ. ΣΤΑΥΡΟΥ 20\nΞΑΝΘΗ - 67132\nΠΡΟΣΚΛΗΣΗ ΕΚΔΗΛΩΣΗΣ ΕΝΔΙΑΦΕΡΟΝΤΟΣ ΓΙΑ ΑΝΑΘΕΣΗ ΤΟΥ ΕΡΓΟΥ ΚΑΘΑΡΙΣΜΟΥ ΣΧΟΛΙΚΩΝ ΜΟΝΑΔΩΝ Α΄ ΒΑΘΜΙΑΣ ΕΚΠ/ΣΗΣ ΤΟΥ ΔΗΜΟΥ ΞΑΝΘΗΣ ΚΑΤΑ ΤΟ ΣΧΟΛΙΚΟ ΕΤΟΣ 2017-2018\nΗ Σχολική Επιτροπή Α΄ βάθμιας Εκπ/σης Δήμου Ξάνθης κατόπιν της υπ΄ αρ. πρωτ. 30/18-07-2017 απόφασης του Δ.Σ. αυτής, προσκαλεί τους/τις ενδιαφερόμενους-ες για την πλήρωση μίας θέσης καθαριστή/στριας στις ακόλουθες αντίστοιχα σχολικές μονάδες του Δήμου Ξάνθης, με σύμβαση μίσθωσης έργου για το σχολικό έτος 2017-2018, βάσει της υπ΄αρ. Δ4/409/31-7-1998 Υ.Α. του ΥΠ.Ε.Π.Θ., του άρθρου 49 του Ν. 4325/2015 όσον αφορά την κάλυψη πάγιων αναγκών δημόσιου χαρακτήρα (καθαρισμός αιθουσών διδασκαλίας, γραφείων διδασκόντων, κοινόχρηστων χώρων και σχολικών προαυλίων) και του άρθρου 8 του Ν. 4452/2017 (ΦΕΚ 17 Α΄/15-2-2017) με το οποίο παρατείνεται το καθεστώς της σύναψης συμβάσεων μίσθωσης έργου καθαρισμού των σχολικών κτιρίων μέσω των Σχολικών Επιτροπών.\n12ο Δημοτικό Σχολείο Ξάνθης - Μαραθώνος 9\n17ο Δημοτικό Σχολείο Ξάνθης - Ιερολοχιτών 4\n2ο Νηπιαγωγείο Ξάνθης - Τζαβέλα 6\nΟι ενδιαφερόμενοι/ες καλούνται να υποβάλουν στη/στις σχολική/ές μονάδα/ες που επιθυμούν τη Δευτέρα 28/8 και από την Τετάρτη 30/8 έως την Παρασκευή 1/9/2017 τις ώρες 10:00-12:00 τα εξής απαραίτητα δικαιολογητικά :\nΦωτοαντίγραφο των δύο όψεων του δελτίου αστυνομικής ταυτότητας ή του διαβατηρίου (σε περίπτωση αλλοδαπού απαιτείται και άδεια παραμονής).\nΦωτοαντίγραφο εκκαθαριστικού σημειώματος ΔΟΥ οικονομικού έτους 2016.\nΒεβαίωση ανεργίας από τον ΟΑΕΔ, η οποία να έχει εκδοθεί τις τελευταίες πέντε (5) εργάσιμες ημέρες πριν από την ημερομηνία έναρξης υποβολής των αιτήσεων.\nΌσοι/ες προκριθούν για το έργο καθαρισμού, πριν κληθούν να αναλάβουν καθήκοντα υποχρεούνται να υποβάλουν στη σχολική μονάδα στην οποία επιλέχθηκαν τα εξής πρόσθετα δικαιολογητικά :\nΒεβαίωση από ιατρό παθολόγο ή γενικό ιατρό καθώς και από ψυχίατρο, για την καταλληλότητα στην άσκηση των καθηκόντων τους, όπως ορίζεται στο άρθρο 14 του Ν. 3584/2007.\nΌσοι-ες καθαριστές/στριες αποχωρούν πριν από τη λήξη της σύμβασής τους, αντικαθίστανται με άλλους από τους εγγεγραμμένους και διαθέσιμους στους πίνακες καθαριστών-στριών των 12ου Δημοτικού Σχολείου Ξάνθης, 17ου Δημοτικού Σχολείου Ξάνθης και 2ου Νηπιαγωγείου Ξάνθης, κατά τη σειρά εγγραφής τους σε αυτόν.\nΗ παρούσα πρόσκληση εκδήλωσης ενδιαφέροντος για την τοποθέτηση καθαριστών/στριών στις ανωτέρω σχολικές μονάδες Α΄ βάθμιας Εκπ/σης του Δήμου Ξάνθης κατά το σχολικό έτος 2017-2018 θα αναρτηθεί στον πίνακα ανακοινώσεων των ανωτέρω σχολικών μονάδων με αναγραφόμενα στοιχεία επικοινωνίας, στον πίνακα ανακοινώσεων του Δήμου Ξάνθης και θα δημοσιευτεί στην ιστοσελίδα του Δήμου Ξάνθης (www.cityofxanthi.gr).\nτης Α΄ βάθμιας Σχολικής Επιτροπής


SirtFood Diet - αυτό είναι ψέμα? Κριτικές 2022. Τι είναι και πώς λειτουργεί;\nHome » Συμπληρώματα απώλειας βάρους » SirtFood Diet\nΔιατροφή SirtFood – είναι το μοναδικό προϊόν που ονειρεύεται κάθε κορίτσι που κάνει ό,τι περνάει από το χέρι της για να επιτύχει το ιδανικό της βάρος. Βασίζεται στις αρχές καύσης λίπους πολλών από τις πιο δημοφιλείς δίαιτες στον κόσμο. Η μοναδική φόρμουλα καθιστά δυνατή την επιστροφή στη φόρμα ή τη συστηματική μείωση του δείκτη μάζας σώματος στο συντομότερο δυνατό χρονικό διάστημα.\nΤο SirtFood Diet είναι μια μοναδική κάψουλα αδυνατίσματος. Το υψηλό ενδιαφέρον από την πλευρά του όμορφου μισού της ανθρωπότητας οφείλεται στα πολυάριθμα πλεονεκτήματα που προσφέρουν. Οι κυριότερες είναι:\nΔεν υπάρχουν γνωστές αρνητικές επιπτώσεις στο σώμα του ασθενούς,\nδιαθεσιμότητα. Λόγω της χαμηλής τιμής, το προϊόν που παρουσιάζεται είναι διαθέσιμο σε όλες τις κατηγορίες καταναλωτών, ανεξάρτητα από την κοινωνική κατάσταση ή τη δυνατότητα πληρωμής,\nταχεία επίτευξη του επιθυμητού αποτελέσματος.\nΤο κύριο πλεονέκτημα, εκτός από την ταχεία ομαλοποίηση του δείκτη μάζας σώματος ενός ατόμου, είναι η διατήρηση του επιτευχθέντος αποτελέσματος για μεγάλο χρονικό διάστημα. Συνεπώς, δεν χρειάζεται να ανησυχείτε ότι όλα θα επανέλθουν στην αρχική τους κατάσταση μετά την ολοκλήρωση των καψουλών. Οι κλινικές δοκιμές το επιβεβαιώνουν αυτό.\nΠληροφορίες - SirtFood Diet\nΤιμή SirtFood Diet\nΟι κάψουλες, παρά τη φυσική τους σύνθεση, δεν συνιστάται να λαμβάνονται σε αυξημένη δοσολογία, καθώς αυτό δεν θα οδηγήσει στην επίτευξη των στόχων. Ο προγραμματιστής έχει παράσχει αναλυτικές οδηγίες στη συσκευασία. Αυτό συμβάλλει στην εξάλειψη της πιθανότητας σφαλμάτων και των συναφών συνεπειών.\nΗ σύνθεση του SirtFood Diet είναι πραγματικά μοναδική στον κόσμο της υψηλής τεχνολογίας. Αυτό οφείλεται στο γεγονός ότι οι κάψουλες περιλαμβάνουν μόνο φυσικά φυτικά συστατικά και εκχυλίσματα. Αυτό επιτεύχθηκε με τη χρήση προηγμένης τεχνολογίας και μιας μοναδικής φόρμουλας.\nΗ αρχή της δράσης των εξειδικευμένων καψουλών αδυνατίσματος δεν είναι δύσκολο να κατανοηθεί. Οι ασθενείς πρέπει απλώς να γνωρίζουν ότι η τακτική χρήση παρέχει μια μοναδική ευκαιρία για:\nεπιτυγχάνουν ταχεία μείωση του δείκτη μάζας σώματος,\nΠαρέχουν ποιοτικό καθαρισμό του σώματος από τις υπάρχουσες τοξίνες,\nομαλοποίηση της μεταβολικής διαδικασίας,\nΜειώστε την όρεξη του ατόμου, γεγονός που σας επιτρέπει να βασιστείτε στη μείωση του μεγέθους του στομάχου,\nομαλοποίηση του ισοζυγίου νερού.\nΩς αποτέλεσμα, οι κάψουλες SirtFood Diet εγγυώνται την ομαλοποίηση του επιπέδου ζωτικότητας όλων όσων έχουν πάρει την απόφαση να εγκαταλείψουν το υπερβολικό βάρος και να ξεκινήσουν τη ζωή τους από την αρχή. Χιλιάδες άνθρωποι σε όλο τον κόσμο έχουν ήδη επωφεληθεί από αυτή την ευκαιρία.\nΗ δίαιτα SirtFood έχει πολλές ενδείξεις χρήσης. Οι κυριότερες από αυτές περιλαμβάνουν την ανάγκη να:\nνα μειώσει σημαντικά το λίπος,\nγια τη βελτίωση της μεταβολικής διαδικασίας,\nγια την ομαλοποίηση της λειτουργίας των εντέρων,\nΓια να διορθώσετε το σχήμα, για παράδειγμα, πριν από την περίοδο κολύμβησης.\nΧάρη στην ολοκληρωμένη προσέγγιση για την επίλυση του προβλήματος του υπερβολικού βάρους, μπορούμε να μιλήσουμε με σιγουριά για την ευελιξία του προϊόντος που παρουσιάζεται. Το κυριότερο είναι να χρησιμοποιείτε αξιόπιστους προμηθευτές για να αποφύγετε την πιθανότητα αγοράς πλαστών προϊόντων με αρνητικές συνέπειες.\nΗ δίαιτα SirtFood Diet δεν περιέχει συνθετικά ή χημικές ουσίες. Ως εκ τούτου, οι κάψουλες μπορούν να συνιστώνται με ασφάλεια για ασθενείς διαφορετικών ηλικιακών ομάδων. Το κύριο πράγμα είναι να υπολογίσετε σωστά τη δοσολογία για να επιτύχετε την επιτυχία.\nΗ δίαιτα SirtFood είναι ένα σύγχρονο σύμπλεγμα αδυνατίσματος με σύνθετη επίδραση στο σώμα του ασθενούς. Τα συστατικά επηρεάζουν ενεργά τις προβληματικές περιοχές του σώματος από τα πρώτα λεπτά της λήψης. Η συνιστώμενη διάρκεια θεραπείας είναι 3 μήνες.\nΚαμία κλινική δεν ήθελε να αναλάβει την ευθύνη για μένα όταν ήμουν αντιμέτωπη με το πρόβλημα του υπερβολικού βάρους. Οι γιατροί μου έδωσαν 1-2 χρόνια το πολύ. Όταν τα χέρια μου ήταν κάτω, ένας γνωστός αποφάσισε αποφασιστικά να δοκιμάσει τη δίαιτα SirtFood σε μένα. Δεν θα το πιστέψετε, αλλά το βάρος πέφτει σταθερά. Έχω ελπίδα σωτηρίας.\nΜου φαίνεται ότι οι κάψουλες SirtFood Diet είναι ένα κοινό μέλος της οικογένειας των συμπληρωμάτων διατροφής. Παρόλα αυτά, ήταν οι μόνες που με βοήθησαν να χάσω επιπλέον 45 κιλά σε μόλις 4 μήνες. Τώρα τα παίρνω αποκλειστικά για λόγους πρόληψης και δεν σκοπεύω να τα σταματήσω. Επίσης, για ένα τόσο γελοίο ποσό χρημάτων, δεν υπάρχει εναλλακτική λύση - έχω δοκιμάσει πολλές φορές.\nΠαίρνω κάψουλες SirtFood Diet μόνο τις τελευταίες εβδομάδες. Παρόλα αυτά έχω παρατηρήσει βελτίωση στα κόπρανα και απώλεια όρεξης. Τελικά, άρχισα να αισθάνομαι πιο ελαφριά στο σώμα μου. Αισθάνομαι σαν να κατακτώ νέα ύψη, περπατώντας έξω όλη την ώρα. Κατά τη διάρκεια της τελευταίας εβδομάδας, το βάρος μου μειώθηκε κατά 7 κιλά. Δεν έχω καταφέρει ποτέ στη ζωή μου να πετύχω αυτό το αποτέλεσμα.\nSirtFood Diet - Είναι απάτη;\nΗμερομηνία αναθεώρησης: May 3, 2022