IONION FM - ΕΙΔΗΣΕΙΣ: Τα καταστρεπτικά μέτρα που εφαρμόζονται, με το πρόσχημα της "πανδημίας", αποτελούν στοιχείο υβριδικού πολέμου εναντίον της Ελλάδας και του ελληνικού λ\nΤα καταστρεπτικά μέτρα που εφαρμόζονται, με το πρόσχημα της "πανδημίας", αποτελούν στοιχείο υβριδικού πολέμου εναντίον της Ελλάδας και του ελληνικού λ\nΤα καταστρεπτικά μέτρα που εφαρμόζονται, με το πρόσχημα της "πανδημίας", αποτελούν στοιχείο υβριδικού πολέμου εναντίον της Ελλάδας και του ελληνικού λαού.\nΔεν πρέπει να εξετάζονται μεμονωμένα, αλλά πρέπει να εξετάζονται σαν "πακέτο" μαζί με όλες τις υπόλοιπες καταστρεπτικές ενέργειες σε κάθε τομέα της ελληνικής εσωτερικής και της εξωτερικής πολιτικής.\nΑπό την στιγμή που ο πρόεδρος Αναστασιάδης έθεσε τον εαυτό του κάτω από καθεστώς εκβιασμού για την υπόθεση των "χρυσών διαβατηρίων" θα έπρεπε να έχει παραιτηθεί. Όμως, το πολιτικό σύστημα της Κύπρου, όμοια με το ελλαδικό πολιτικό σύστημα, ενδιαφέρεται μόνο για την διατήρηση της καρέκλας του.\nΎστερα από τον χαμό της Κύπρου θα έλθει η σειρά του Αιγαίου, της Θράκης και της Μακεδονίας.\nΗ Ελλάδα βρίσκεται αντιμέτωπη με μια απέραντη απειλή εντός κι εκτός των συνόρων από εσωτερικούς και εξωτερικούς εχθρούς.\nΟ κόσμος υπόκειται σε δραματικές αλλαγές. Νέες μεγάλες δυνάμεις έχουν αναδυθεί δίπλα στις παλιές. Η γεωπολιτική αξία πολλών χωρών έχει αναβαθμιστεί, ενώ άλλων χωρών έχει υποβαθμιστεί. Οι γεωστρατηγικές μεγάλων και μικρών χωρών προσαρμόζονται στις νέες συνθήκες. Νέοι συνασπισμοί δυνάμεων τείνουν να δημιουργηθούν, ενώ οι σχέσεις στο εσωτερικό παλαιών συμμαχιών χαλαρώνουν. Τίποτα δεν είναι σταθερό και όλα μοιάζουν με ένα ποτάμι που δεν έχει βρει ακόμα την κοίτη του.\nΣε αυτό το αβέβαιο τοπίο, οι χώρες προσπαθούν να βρούν την θέση τους. Στο τέλος πολλές χώρες θα βγουν ωφελημένες πολιτικά, οικονομικά, πληθυσμιακά και εδαφικά. Άλλες θα χάσουν πολλά και μερικές θα βρεθούν στο περιθώριο των εξελίξεων για πολλές δεκαετίες, ίσως για πάντα. Η Ελλάδα έχει τις αντικειμενικές προϋποθέσεις να βρεθεί στην πλευρά των ωφελημένων, όμως το ελληνικό πολιτικό σύστημα την οδηγεί στον γκρεμό και την λήθη.\nΑκούστηκε 1327 φορές μέχρι τώρα


Οικονομία24: Βέβαιη η συμφωνία, αβέβαιο το πλαίσιο και τα αντικείμενα. Εκτός τα εργασιακά που παραπέπονται για το Φθινόπωρο, στον αέρα τα δημοσονομικά\nΒέβαιη η συμφωνία, αβέβαιο το πλαίσιο και τα αντικείμενα. Εκτός τα εργασιακά που παραπέπονται για το Φθινόπωρο, στον αέρα τα δημοσονομικά\nΟμιχλώδες παραμένει το τοπίο των διαπραγματεύσεων με την κυβέρνηση να εργάζεται στο σενάριο ενιαίας συμφωνίας, ενώ από την πλευρά των θεσμών φαίνεται ότι προκρίνεται τμηματική λύση με δυο σετ προαπαιτούμενων και αντίστοιχα μια συμφωνία βραχυχρόνιας χρηματοδότησης και ένα ευρύτερο πρόγραμμα 3ετούς διάρκειας.\nΤο παράδοξο είναι ότι με τον τρόπο που\nδιατυπώνονται οι λύσεις και τα σενάρια το ένα δεν αποκλείει το άλλο.\nΤόσο το Μαξίμου όσο και το υπουργείο Οικονομικών έχουν ξεκαθαρίσει ότι οι διαπραγματεύσεις θα συνεχιστούν και μετά τη συμφωνία(!), μεταθέτοντας ήδη τα εργασιακά για το Φθινόπωρο.\nΤο οικονομικό επιτελείο της κυβέρνησης μιλά για συμφωνία η οποία θα ψηφιστεί άμεσα, ενώ αφήνει ανοιχτά ζητήματα όπως τα δημοσιονομικά για το Μνημόνιο που θα έρθει αργότερα.\nΣυνεπώς, είναι προφανές ότι στο τραπέζι βρίσκονται όλες οι λύσεις και θα επιλεγεί η χρονικά και οικονομικά συμφέρουσα, ανάλογα με την πρόοδο των διαπραγματεύσεων την τελευταία στιγμή.\nΧαρακτηριστική ήταν άλλωστε η ανακοίνωση του χθεσινοβραδινού ΚΥΣΟΙΠ στην οποία επισημαίνεται ότι «με δεδομένο όλες οι πλευρές θα τηρήσουν τις δεσμεύσεις που απορρέουν από την απόφαση της Συνόδου Κορυφής της 12ης Ιουλίου».\nΗ διατύπωση αυτή αποτελεί σαφές μήνυμα προς τους δανειστές να εμείνουν σε απαιτήσεις και λύσεις εντός του συγκεκριμένου πλαισίου, αποκαλύπτοντας κατ ουσία πρόθεση κάποιων παραγόντων της διαπραγμάτευσης για αλλαγή ή ακόμη και ανατροπή του status quo που επιτεύχθηκε στις διαπραγματεύσεις.\nΤο οικονομικό και επικοινωνιακό επιτελείο της κυβέρνησης απαντά με μεγαλύτερη σαφήνεια στα υπό διαπραγμάτευση σημεία αποφεύγοντας όμως τεχνηέντως να τοποθετηθεί επί του τελικού πλαισίου της λύσης.\nΤο ΔΝΤ έχει εξα αρχής επισημάνει ότι για να συμμετάσχει σε πακέτο λύσης απαιτείται συμφωνία επί πακέτου μεταρρυθμίσεων, των δράσεων για την αποκατάσταση της βιωσιμότητας του χρέους και πλήρης χρηματοδότηση του προγράμματος από τον ESM.\nΤι θα γίνει με ανακεφαλαιοποίηση-κόκκινα δάνεια\nΓια την κυβέρνηση μείζον θέμα αποτελεί το ζήτημα της ανακεφαλαιοποίησης των τραπεζών, το οποίο όμως «παντρεύεται» με τα κόκκινα δάνεια, τα οποία συζητούνται από τα κλιμάκια και την πολιτική ηγεσία σήμερα.\nΣε αυτό το επίπεδο προκρίνεται λύση ενδιάμεσου φορέα διαχείρισης, όχι όμως bad bank, ο οποίος θα αγοράσει στο 25% της αξίας εξασφαλισμένα στεγαστικά δάνεια με βάση το νόμο για την προστασία της πρώτης κατοικίας, ενώ θα δοθεί εν συνεχεία περιθώριο και εργαλεία ενεργητικής διαχείρισης του NPL’s, τα οποία δεν θα προστατεύονται από το νόμο για την πρώτη κατοικία.\nΣτην πραγματικότητα ο οργανισμός θα αποκτήσει τα προστατευόμενα δάνεια προσφέροντας ομόλογα ESM στις τράπεζες για το 20-25% της αξίας τους και θα αναλάβει την παθητική διαχείρισή τους, που συνεπάγεται ακόμα και την πλήρη διαγραφή σε πολλές περιπτώσεις.\nΘολό παραμένει ακόμα το σημείο της χρηματοδότησης και αν τελικά τα κεφάλαια που θα χρησιμοποιηθούν για το ξεσκαρτάρισμα των ισολογισμών των τραπεζών θα είναι μέρος της πρώτης δόσης των 10 δισ. ή θα είναι πρόσθετα από το μαξιλάρι των 15 δισ.\nΤέλος, σε κάθε περίπτωση, η κυβέρνηση είναι έτοιμη να δεχθεί οποιαδήποτε λύση επισπεύδει τη διάσωση των τραπεζών, την αποφυγή του haircut στις καταθέσεις και την ταχύτερη ομαλοποίηση της λειτουργίας του χρηματοπιστωτικού συστήματος.


Θεμέλια οικογένεια και Ορθοδοξία! Στο ΦΕΚ το Νέο Σύνταγμα της Ελλάδος - Pentapostagma.gr : Pentapostagma.gr\nΘεμέλια οικογένεια και Ορθοδοξία! Στο ΦΕΚ το Νέο Σύνταγμα της Ελλάδος\nΔημοσίευση: 4 Δεκεμβρίου 2019, 4:04 μμ\nΈνα εκ των σημαντικών συμπερασμάτων της διαδικασίας είναι πως η οικογένεια ερμηνεύεται ως θεμέλιο συντήρησης και προαγωγής του Έθνους, ενώ η Ορθοδοξία παραμένει το κυρίαρχο θρήσκευμα\nΣυγκεκριμένο στο ΦΕΚ αναφέρεται:\n«1. Η οικογένεια ως θεμέλιο της συντήρησης και προαγωγής του Έθνους, καθώς και ο γάμος, η μητρότητα και η παιδική ηλικία τελούν υπό την προστασία του Κράτους.\nΤο Κράτος μεριμνά για τη διασφάλιση συνθηκών αξιοπρεπούς διαβίωσης όλων των πολιτών μέσω ενός συστήματος ελάχιστου εγγυημένου εισοδήματος, όπως νόμος ορίζει.».\nΤο περιβόητο δε Άρθρο 3 που είχε προκαλέσει πληθώρα συζητήσεων παραμένει μετά την αναθεώρηση ως εξής:\nΔείτε τις αναφορές στο ΦΕΚ και τις αλλαγές\n9:25 μμ - Εθνικά


Οργή Κικίλια για την επίθεση του Ρουβίκωνα: «Μόνο ντροπή» - DailyPost.gr\nΟργή Κικίλια για την επίθεση του Ρουβίκωνα: «Μόνο ντροπή»\nΟργισμένος ο υπουργός Υγείας, Βασίλης Κικίλιας, για τη νέα επίθεση του Ρουβίκωνα, αυτή τη φορά στο σπίτι της διοικήτριας του Αγίου Σάββα.\nΠιο συγκεκριμένα, ο κ. Κικίλιας έγραψε στο Twitter: «Μόνο ντροπή για τα συνθήματα που έγραψαν τα μέλη του Ρουβίκωνα, στο σπίτι της διοικήτριας του “Αγίου Σάββα”. Δε θα γίνει ανεκτή καμία προσπάθεια εκφοβισμού και στοχοποίησης στους ανθρώπους που κρατάνε όρθια τα νοσοκομεία μας όλους αυτούς τους μήνες».\nΜόνο ντροπή για τα συνθήματα που έγραψαν τα μέλη του Ρουβίκωνα, στο σπίτι της Διοικήτριας του «Αγίου Σάββα».\nΔε θα γίνει ανεκτή καμία προσπάθεια εκφοβισμού και στοχοποίησης στους ανθρώπους που κρατάνε όρθια τα νοσοκομεία μας όλους αυτούς τους μήνες.\n— Vassilis Kikilias (@Vkikilias) December 16, 2020\nΗ καταδρομική επίθεση του Ρουβίκωνα\nΣυνθήματα έξω από το σπίτι της διοικήτριας του νοσοκομείο «Άγιος Σάββας», Όλγας Μπαλαούρα, έγραψαν το βράδυ της Τρίτης (15.12.2020) μέλη του Ρουβίκωνα, όπως έχει γίνει γνωστό.\nΣημειώνεται ότι το τελευταίο διάστημα έχει καταγραφεί μεγάλη διασπορά κορωνοϊού στο νοσοκομείο «Άγιος Σάββας», το οποίο δεν είναι νοσοκομείο αναφοράς. Έχουν βρεθεί θετικοί στον ιό τόσο εργαζόμενοι (γιατροί και νοσηλευτές) όσο και ασθενείς, ενώ περισσότεροι από 25 γιατροί και νοσηλευτές έχουν τεθεί σε καραντίνα.


Βρέθηκαν 95 καταχωρήσεις για διάσημοι\nΜονοζυγωτικοί δίδυμοι αποκαλύπτουν παράξενες επιδράσεις των γονιδίων\nΟ Τζιμ Λιούις και ο Τζιμ Σπρίνγκερ είναι διάσημοι ομοζυγωτικοί δίδυμοι που χωρίστηκαν και ανατράφηκαν ...»\nΤεχνολογία:: 2014-08-12, 20:49:20\nΔιάσημοι συνθέτες όπως ο Debussy και ο Franz Liszt έχουν γράψει μουσική για τα σύννεφα. Τώρα όμως τα ίδια τα σύννεφα ...»\nΤεχνολογία:: 2014-08-07, 18:32:28\nΔιεθνείς κινηματογραφικές προβολές με ενδιαφέρουσα πλοκή και διάσημους πρωταγωνιστές συνθέτουν το δεύτερο κύκλο των ...»\nΠολιτισμός:: 2014-07-28, 12:27:24\nΔεν είναι καθόλου ασυνήθιστο η επιστήμη να τιμά τον άνθρωπο που ανακαλύπτει μια νέα μορφή ζωής δίνοντάς της το όνομά του ...»\nΠεριβάλλον:: 2014-03-05, 20:29:19\nΔιάσημοι σολίστ από τις 5 έως τις 10 Απριλίου στο Πολιτιστικό Ιδρυμα Πορφυρογένη στην Αγριά ...»\nΠολιτισμός:: 2014-03-17, 09:52:01\nΟι διάσημοι Αργεντίνοι χορευτές JoseAlmarκαι JulianaAparicio θα βρίσκονται στο Βόλο από τις 28 έως τις 30 Μαρτίου ...»\nΈξοδος:: 2014-03-27, 15:30:23\nΤα τελευταία πενήντα χρόνια ο κυνηγός... διάσημων αστέρων και πολιτικών προσώπων, Gary Watson είναι ο άνθρωπος που ...»\nLife Style:: 2014-04-10, 20:45:41\nΔιάσημα καρτούν χωρίς μαλλιά - Εκστρατεία κατά του παιδικού καρκίνου\nΟ Σνούπι, η Όλιβ του Ποπάι, ο Γκάρφιλντ, η Hello Kity και άλλοι διάσημοι χαρακτήρες κινουμένων σχεδίων χάνουν τα ...»\nΥγεία:: 2014-04-29, 14:08:42\nGuardian: Ποιοι διάσημοι εμπλέκονταν σε offshore εταιρείες\nΤις ταυτότητες διασήμων που εμπλέκονται σε offshore δραστηριότητες αποκαλύπτει την Τετάρτη η βρετανική εφημερίδα ...»\nΟικονομία:: 2014-07-09, 20:15:36\nΔεν είναι λίγες οι φορές που έχουμε ακούσει για διάφορους διάσημους που πήραν ή έχασαν γρήγορα κιλά, είτε για τις ...»\nΥγεία:: 2013-12-31, 12:52:18\nΑμύθητα ποσά κέρδισαν και αυτήν τη σεζόν διάσημοι καλλιτέχνες που έβαλαν φωτιά στη σκηνή με τις περιοδείες ...»\nΠολιτισμός:: 2013-12-17, 20:25:03\nΗ οικονομολόγος που κέρδισε τον Ρουμπινί για την καταστροφή της Ελλάδας\nΈνα στοίχημα που αφορά άμεσα την Ελλάδα είχαν βάλει δύο διάσημοι οικονομολόγοι, ο γνωστός και μη εξαιρετέος ...»\nΟικονομία:: 2013-11-15, 18:53:53\nΔεκαπέντε διάσημοι Έλληνες, μετά από πρόσκληση της WIND, επίσημου χορηγού του 31ου Κλασικού Μαραθωνίου Αθηνών και ...»\nΕλλάδα:: 2013-10-25, 13:00:59\nΛάκης Γαβαλάς: Οι διάσημοι «φίλοι» στη φυλακή και οι... μεταλλαγμένες πατάτες\nΑπολαυστικός, ετοιμόλογος, ευφυής, εξτρίμ, και... κοσμογυρισμένος! Ο Λάκης ήταν καλεσμένος στους «Καρντάσιανς» και ...»\nLife Style:: 2013-10-24, 10:25:52\nΔιεθνή:: 2013-10-05, 19:25:31\nΑνοιξε χθες αυλαία το Διεθνές Μουσικό Φεστιβάλ «Ευμέλεια ΙΙ», το μεγαλύτερο ίσως Μουσικό γεγονός ...»\nΠολιτισμός:: 2013-04-13, 14:45:50\nΗ αμερικανική εταιρεία λογισμικού Google ανακοίνωσε ότι οι διάσημοι χάρτες της θα επεκταθούν ...»\nΤεχνολογία:: 2013-03-21, 12:25:14\nΣτο Βόλο θα εμφανιστεί για πρώτη φορά γερμανικό δίδυμο DJ’s Adana Twins (Exploited, Jeudi, Ego) την ...»\nΠολιτισμός:: 2013-02-27, 16:23:26\nΔύο διάσημοι μουσικοί της τζαζ θα φιλοξενηθούν το ερχόμενο Σάββατο 9 Φεβρουαρίου στις 22.30, το Λυχνάρι ...»\nΈξοδος:: 2013-02-06, 14:47:57\nΟ κατάλογος των διάσημων που πέθαναν από AIDS είναι τεράστιος. Η ασθένεια δεν κοιτάζει όυτε πρόσωπα, ούτε χρώματα, ούτε status, ούτε φύλο. Το AIDS, χτυπά ανελέητα και σκοτώνει. Τη δεκαετία του 70 ...»\nΥγεία:: 2012-11-30, 15:12:13\nΠολιτισμός:: 2012-08-20, 13:54:49\nΈξοδος:: 2012-08-06, 12:38:13\nΠολιτισμός:: 2012-08-06, 11:58:32\nΣποράδες:: 2012-06-15, 10:42:08\nLife Style:: 2012-06-02, 15:24:02\nΣποράδες:: 2012-04-18, 17:37:14\nΕλλάδα:: 2012-03-12, 12:04:29\nLife Style:: 2011-12-28, 01:47:42\nChang και Eng: Οι πρώτοι διάσημοι δίδυμοι σε ολόκληρο τον κόσμο\nΣτις 11 Μαΐου 1811, Chang και Eng Bunker γεννήθηκαν στο Σιάμ (νυν Ταϊλάνδη, και από το οποίο παίρνουμε το κοινό όρο «σιαμαίων»). Γεννήθηκαν ενωμένοι στο στέρνο με ένα κομμάτι χόνδρου. Αυτό το σπάνιο βιολογικό περιστατικό , εξέπληξε τον κόσμο βλέποντας δύο...»\nΔιεθνή:: 2011-12-23, 22:42:09\nΔιάσημοι πολεμικοί ανταποκριτές στο Βόλο\nΗμερίδα με θέμα Κάρολος Ογλ 150 χρόνια. Η πολεμική ανταπόκριση χθες και σήμερα διοργανώνεται την Δευτέρα 22 Νοεμβρίου στις 18.00 – 21. ...»


Ειδομένη: Αστυνομικοί, προσέφεραν το φαγητό τους στα ανήλικα που διαβιούν στον καταυλισμό – Nantia Report\nΜε ανάρτηση του στο twitter, o εκπρόσωπος της Ύπατης Αρμοστείας του ΟΗΕ, δημοσιοποίησε την κίνηση Αστυνομικών οι οποίοι υπηρετούν στην Ειδομένη, να προσφέρουν το μεσημεριανό τους φαγητό στα ανήλικα του καταυλισμού.\n«Ελλάδα: ανθρωπιά. Είδα Έλληνες αστυνομικούς να δίνουν το μεσημεριανό τους στα παιδιά απελπισμένων προσφύγων» έγραψε ο Babar Baloch εκπρόσωπος της Ύπατης Αρμοστείας του ΟΗΕ, ο οποίος βρίσκεται στην Ελλάδα, με το σχόλιό του να συνοδεύει φωτογραφία από τον καταυλισμό.\n#Idomeni, Greece: Humanity. Saw the Greek police giving their lunch packages to desperate refugee #children pic.twitter.com/OhJVizCH5S\n— Babar Baloch (@iBabarBaloch) March 9, 2016


Γιάννενα: Η πλατεία του Μετσόβου και το παρκάρισμα! Γιάννενα: Η πλατεία του Μετσόβου και το παρκάρισμα! | Epirusblog.gr | Ιωάννινα Ήπειρος Ελλάδα\nΓιάννενα: Η πλατεία του Μετσόβου και το παρκάρισμα!\nΚαι ξαφνικά η πλατεία του Μετσόβου έχει αδειάσει από αυτοκίνητα… Εδώ και μερικές ημέρες το παρκάρισμα έχει απαγορευθεί. Για να μην υποβαθμίζεται η αισθητική της περιοχής!\nΚαι ορθώς θα μπορούσε να πει κάποιος.. Υπό την προϋπόθεση όμως ότι οι αρμόδιοι θα είχαν φροντίσει να εξασφαλίσουν χώρο παρκαρίσματος για τους τουρίστες που φτάνουν καθημερινά στην ορεινή κωμόπολη..\nΓιατί δεν είναι λίγοι αυτοί που διερχόμενοι την Εγνατία, πηγαίνοντας ή επιστρέφοντας από τις παραλίες της Ηπείρου κάνουν μία στάση –ακόμη και μερικών ωρών- για να απολαύσουν το τοπίο και την γαστρονομία του Μετσόβου..\nΜόνο που εδώ και μέρες, αρκετοί κάνοντας άσκοπες βόλτες προκειμένου να βρουν θέση στάθμευσης, τελικά έφυγαν και μάλλον αγανακτισμένοι..\nΣτην πλατεία στην οποία απαγορεύθηκε το παρκάρισμα για λόγους αισθητικής, τοποθετήθηκαν πλαστικά κολονάκια και οι γνωστές ασπροκόκκινες κορδέλες… Προφανώς όλα αυτά συνάδουν με την παράδοση του Μετσόβου!!!\nΌσοι είχαν στο μυαλό τους την λύση ενός προβλήματος τελικά κατάφεραν να δημιουργήσουν ένα άλλο.. Και επειδή το Μέτσοβο στηρίζεται στον τουρισμό καλό θα είναι να βρεθεί άμεσα τρόπος που θα διευκολύνει όλους εκείνους που επιλέγουν να αφιερώσουν χρόνο και χρήμα στην περιοχή.


ΣΤΟΛΕΣ ΗΠΕΙΡΩΤΙΚΟΥ ΕΛΛΗΝΙΣΜΟΥ - PDF\nDownload "ΣΤΟΛΕΣ ΗΠΕΙΡΩΤΙΚΟΥ ΕΛΛΗΝΙΣΜΟΥ"\n1 εέλλ ΣΤΟΛΕΣ ΗΠΕΙΡΩΤΙΚΟΥ ΕΛΛΗΝΙΣΜΟΥ ΓΕΛ ΚΑΣΤΡΙΤΣΙΟΥ Πάτρα 22/1/2013 Φωτεινή Νικολαΐδη Γρηγόρης Κόντος Στέφανος Κυρλιγκίτσης Στέλλα Σιόλου Παντελής Αδαμίδης\n2 Θα θέλαμε με την ευκαιρία της παράδοσης της ερευνητικής μας έκθεσης, να ευχαριστήσουμε θερμά: Τις καθηγήτριες μας κ. Πετροπούλου και κ. Κασβίκη για τη καθοδήγηση και στήριξη τους καθ όλη τη διάρκεια διεξαγωγής της ερευνάς μας. Την κ. Βογιατζάκη και την κ. Φιλιπποπούλου για την παραχώρηση του εργαστηρίου Πληροφορικής καθώς και για τις πολύτιμες υποδείξεις τους. Το Μουσείο κοσμήματος του Ηλία Λαλαούνη για τη φιλοξενία και τη εξαιρετική ξενάγηση στο χώρο του μουσείου. Τα υπόλοιπα μέλη της ομάδας που ανήκουμε για την πολύ καλή συνεργασία σε όλες τις φάσεις της εργασίας.\n3 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ 1. Εισαγωγή 4 2. Παραδοσιακές φορεσιές Θράκης Ενδυμασία Μακράς Γέφυρας Ενδυμασία περιοχής Μεταξάδων Ενδυμασία Σουφλίου Έβρου.9 3. Παραδοσιακές φορεσιές Μακεδονίας Παραδοσιακή ενδυμασία Νάουσας Παραδοσιακή ενδυμασία Ρουλμουκιού Ημαθίας Παραδοσιακές φορεσιές Ηπείρου Γυναικεία φορεσιά Δωδώνης Ιωαννίνων Ηπείρου Ανδρική φορεσιά Μπουραζάνα Ηπείρου Παραδοσιακές φορεσιές Πελοποννήσου Τσακώνικη ενδυμασία Παραδοσιακή φορεσιά Μάνης Η λαϊκή ενδυμασία Αρκαδίας Παραδοσιακή ενδυμασία Καλαμάτας Επίλογος Βιβλιογραφία..28\n4 1. Εισαγωγή Η ενδυμασία αποτελούσε ανέκαθεν ένα είδος κώδικα επικοινωνίας. Είναι μια σιωπηλή γλώσσα που φανερώνει πολλά, όχι μόνο για το άτομο που τη φοράει, αλλά και για το κοινωνικό σύνολο και το πολιτισμικό περιβάλλον στο οποίο το άτομο αυτό ζει. Καθένας διαλέγει τον τρόπο που ντύνεται ανάλογα με την προσωπικότητά του. Υπάρχει επίσης αλληλεπίδραση μεταξύ ενδυμασίας και ανθρώπινης συμπεριφοράς. Γι αυτό όταν κάποιος θέλει να κάνει μια σημαντική αλλαγή στη ζωή του, φροντίζει αμέσως να αλλάξει το ντύσιμό του προς το καλύτερο. Έτσι εκφράζει τη διάθεσή του για αλλαγή και βελτίωση του εαυτού του. Η ενδυμασία αποτελείται από κάθε τι με το οποίο ο άνθρωπος καλύπτει και στολίζει το σώμα του. Περιλαμβάνει, δηλαδή, τα ρούχα και τα συμπληρώματά τους (αξεσουάρ). Σ αυτήν περιλαμβάνονται τα κοσμήματα, το μακιγιάζ. Μέσα από την ενδυμασία επίσης χαρακτηρίζεται και το πολιτισμικό περιβάλλον κάθε περιοχής. Στην Ελλάδα είναι φανερό ότι οι φορεσιές διαφέρουν από περιοχή σε περιοχή. Είναι όμως εκπληκτική η ομοιομορφία που παρουσιάζουν όσες προέρχονται από την ίδια περιοχή. Πολλές φορές όμως ενώ έχουν ομοιομορφία, διαφέρουν στην ονομασία. Έτσι κάθε Ελληνική τοπική φορεσιά είναι ένα σύνολο ενδυμάτων, που χαρακτηρίζει μία ομάδα ανθρώπων που ζουν μέσα στον ελληνικό χώρο. Μέσα στη συντηρητική και αυστηρή κοινωνία του χωριού και της μικρής πόλης, η σιγουριά και η άνεση πετυχαίνονται με την ομοιομορφία που προσφέρει μία φορεσιά. Οι φορεσιές συνδέονται στενά με ποικίλες εκφράσεις του λαϊκού πολιτισμού και αντανακλούν τα βιώματα της λαϊκής ψυχής. Η λαϊκή φορεσιά σχετικά με την κατασκευή των υλικών της, την υ- φαντή ή κεντητή διακόσμηση με συμπλήρωμα το κόσμημα, διατηρεί με θρησκευτική προσήλωση τα παραδοσιακά στοιχεία. Τα καλλωπιστικά στοιχεία μιας φορεσιάς καταξιώνονται και από το ιδεολογικό τους περιεχόμενο. Σε αυτά μια ιδέα γίνεται σύμβολο: ο σταυρός συμβολίζει τη θρησκεία, μια καρδιά την αγάπη, ένα λουλούδι τη νεότητα, ένας δικέφαλος αετός την υπερφυσική δύναμη, ένα δέντρο ή μια ανθοστήλη τη μακροζωία, μια γοργόνα την προστασία από το κακό. -4-\n5 2. Παραδοσιακές φορεσιές Θράκης Ο χώρος της ενδυματολογίας στην περιοχή της Θράκης παρουσιάζει μία εντυπωσιακή ποικιλομορφία. Οι ενδυματολογικές ιδιαιτερότητες της κάθε ενδυμασίας, διαφοροποιούν και τονίζουν το χαρακτήρα της κοινωνικής ομάδας από την οποία προέρχεται. Η ενδυμασία ως ενδυματολογικό σύνολο, σε συνάρτηση με τη διακοσμητική αντίληψη των επί μέρους εξαρτημάτων της, που εκφράζεται μέσα από διαφορετικά υλικά, σχήματα και χρώματα, δίνουν την ιδιαίτερη αισθητική της κάθε ομάδας. Α. Γυναικεία ενδυμασία Οι γυναικείες φορεσιές μοιάζουν να έχουν φτιαχτεί για να εντυπωσιάσουν παρά για να αναδείξουν την ομορφιά του κορμιού. Η γυναικεία ενδυμασία της Θράκης παρουσιάζει μεγάλες διαφοροποιήσεις μέσα στο χώρο. Τα γυναικεία ρούχα αποτελούσαν ένα κώδικα επικοινωνίας που δήλωναν την κοινωνική θέση ή την κοινωνική κατηγορία της γυναίκας. Το κάθε εξάρτημα, το χρώμα, η διακόσμηση, η μορφή του ενδύματος, όλα αποτελούσαν μηνύματα αναγνωριστικά που δήλωναν αδιάψευστα τη θέση της γυναίκας στην παραδοσιακή κοινωνία. Οι ελεύθερες είχαν ρούχα με ζωηρά χρώματα και πλούσια κεντίδια. Οι κορδέλες στολισμένες με πούλιες μόνο για τις ελεύθερες και τις νιόπαντρες, τα κόκκινα «σαλένια» ή «μπουχασένια» μόνο για τις νύφες, που θα τα φορούσαν 40 ημέρες μετά το γάμο. Ο κεφαλόδεσμος σεμνός για τις ηλικιωμένες, λουλουδιασμένες μαντίλες και σιργκούνια για τις ελεύθερες. Για τις νύφες λουλούδια και γκιρλάντες. Β. Ανδρική ενδυμασία Οι Θρακιώτες όλοι φορούν ποτούρια. Το ποτούρι είναι είδος ανοιχτού δηλαδή φαρδιού παντελονιού που φορέθηκε μόνο στη Θράκη και που ονοματολογικά χαρακτήριζε όλη τη Θρακιώτικη ανδρική ενδυμασία. Ήταν φτιαγμένο από σαγιάκι, μάλλινο δίμιτο ύφασμα της νεροτριβής (είδος τσόχας), συνήθως καφέ χρώματος, για την καθημερινή ενδυμασία, μαύρου χρώματος για την επίσημη φορεσιά και ραβόταν από τους τερζήδες (ράφτες), που το γαϊτωναν με μαύρο γαϊτάνι στις άκρες. Το γαϊτωμα των ποτουριών ήταν ανάλογο με την περίσταση και την οικονομική κατάσταση του καθενός. Τα καλοκαιρινά ποτούρια ήταν από βαμβακερό γαλάζιο ύφασμα και ονομαζόταν «βρακιά». H ανδρική ενδυμασία της Θράκης αποτελείται επίσης από το πουκάμισο το οποίο ήταν ή λευκό βαμβακερό κεντημένο στο λαιμό, την τραχηλιά και τα μανίκια ή σκουροζάλαζα ή καφετιά με λευκές ρίγες ή τετραγωνάκια για την δουλειά και είχαν συνήθως όρθιο γιακαδάκι και φαρδιά μανίκια. Πάνω από το πουκάμισο φορούσαν αμάνικα γιλέκα που ήταν από σαγιάκι και άλλα ήταν ανοιχτά και άλλα κλειστά ανάλογα με την περιοχή. Υπήρχαν και πανωφόρια κοντά μανικωτά γιλέκα που ήταν και αυτά από σαγιάκι μαύρο ή σκουρογάλαζο ή καφετί και λεγόταν τζαμαντάνι. -5-\n6 Κόκκινο ήταν μόνο το τζαμαντάνι του γαμπρού στην περιοχή της Μακράς Γέφυρας (Ζαλούφι). Τις κρύες όμως μέρες του χειμώνα φορούσαν τη γούνα, είδος παλτού σαγιακένιου, με γούνινη επένδυση εσωτερικά (προβιά). Το εξάρτημα αυτό χαρακτήριζε την οικονομική κατάσταση αυτο που το φορούσε. Οι πιο φτωχοί φορούσαν το «γιαμουρλούκι» (είδος μακριού παλτού) από γκρι σαγιάκι με κουκούλα. Στα πόδια φορούσαν τσουράπια πλεκτά. Για κάθε μέρα είχαν λευκά κομμάτια από σαγιάκι, με τα οποία τύλιγαν τις κνήμες, τα λεγόμενα μπλιάλια ή ποδοπάνια και τα γουρουνοτσάρουχα ή βοϊδοτσάρουχα που τα κατασκεύαζαν οι ίδιοι και δένανε με τα τσαρουχόσχοινα σταυρωτά. Τις γιορτές φορούσαν τα κουντούρια ή γεμένια παπούτσια που αγόραζαν. Τα αγοραστά υποδήματα δίνονταν κυρίως σαν δώρα γάμο φορέθηκαν με τις Θρακιώτικες φορεσιές. Η ανδρική ενδυμασία συμπληρωνόταν με το μακρύ μάλλινο δίμιτο ζωνάρι, κροσσωτό στις δύο στενές πλευρές, σε χρώμα μαύρο με λευκές ρίγες στο υφάδι ή κόκκινο με λευκές ρίγες για τους νέους και βυσσινί για τους μεγαλύτερους ή όπως στο Μ.Ζαλούφι κόκκινο για τους νέους, βυσσινί για τους μεσήλικες και μαύρο για τους ηλικιωμένους. Χαρακτηριστικό γνώρισμα των ανδρικών ενδυμασιών της Θράκης είναι το κεφαλο κάλυμμα. Πρόκειται για ένα μαύρο ή σκουρογάλαζο ζωνάρι, μήκους περίπου 2 μέτρων, μάλλινο ή βαμβακερό, το οποίο τύλιγαν ολόγυρα στο κεφάλι, αφήνοντας να κρέμεται στην πλάτη η μία κροσσωτή ά- κρη. Το κάλυμμα αυτό λεγόταν σάλι ή σερβέτα και αντικατα-στάθηκε από το καλπάκι, μαύρο βελούδινο ή αστρακάν καπέλο με δύο κουμπιά. Στο καλπάκι συνήθιζαν να σκαλώνουν ένα ρομβοειδές ή στρογγυλό χάντρινο κόσμημα Ενδυμασία Μακράς Γέφυρας( Μέγα Ζαλούφι Αν. Θράκης) Το Ζαλούφι (κεφαλοχώρι) βρισκόταν βορειανατολικά της Μακράς Γέφυρας και εκκλησιατικά υπαγόταν στην Μητρόπολη Διδυμοτείχου. Τα υλικά για την κατασκευή της ενδυμασίας αυτής είναι όλα δικής τους παραγωγής. Μόνες οι γυναίκες ύφαιναν, έκαναν το σαγιάκι και έβαφαν σε χρώματα μαύρο, καφέ σκούρο (λιζαρένιο) ή κόκκινο. Το μακρύ πουκάμισο (το χιμίς) από λευκασμένο χοντρό βαμβακερό ύφασμα, με «γραμμένα» (υφαντά κεντήματα) στον ποδόγυρο και κεντήματα στα μανίκια (σταυροβελονιά) Το σχετικά στενό αμάνικο μονοκόματο σαγιακένιο φουστάνι σε χρώματα μαύρο, καφέ, βυσσινί, που κεντιόταν με λευκό ελαφρά κλωσμένο βαμβάκι και χρωματιστά μαλλιά, στον ποδόγυρο και ελάχιστα στην τραχηλιά. Μοτίβα, σχηματισμένα δένδρα, κούκλες, σαλιαγκούδια (σαλιγκάρια) που συνήθως το κέντημα λεγόταν σαλιαγκό. Το φουστάνι στο Ζαλούφι ήταν πάντα μαύρο ή σκούρο βυσσινί. Το ολοκόκκινο φοριόταν όταν η κοπέλα έφτανε σε ηλικία γάμου (15-16 ετών). Το νυφικό ήταν πάντα μαύρο κεντημένο με βαμβακερές κλωστές. -6-\n7 Το μάλλινο δίμιτο φαρδύ ζωνάρι, μαύρο με λεπτές ρίγες στο υφάδι. Οι Ζαλουφιώτισσες σπάνια φορούσαν μεταλλικό ζωνάρι που συνήθιζαν σε άλλα χωριά της περιοχής και αυτό μετά την εγκα τάστασή τους στην Ελλάδα. Στα υπόλοιπα χωριά φορούσαν το ζωνάρι και τις γιορτές το ασημοζούναρο ή μπακιροζούναρο (σημάδι του αρραβώνα). Οι ποδιές που λεγόταν «ποδέ» διαφέρουν από χωριό σε χωριό. Στο Ζαλούφι οι ποδιές είναι κατηφένιες (βελούδινες) με στεφανάκια από λουλούδια κεντημένα. Στους Ψαθάδες οι ποδιές ήταν μάλλινες σαγιακένιες με έντονα χρώματα και πολλές πούλιες. Οι γυναίκες στους Πετράδες και το Πραγγί κεντούν στις ποδιές τους σταυρούς, παιδάκια, σαλιγκάρια και άλλα αρχέγονα σύμβολα, και μ αυτό πιστεύουν πως θα ξορκίσουν το κακό το πνεύμα και θα αποκτήσουν αυτό που ποθούν. Το πιο εντυπωσιακό κομμάτι της ενδυμασίας αυτής είναι το τερλίκ ή μοχαέρι, μακρύ πανωφόρι από μάλλινο δίμιτο με μανίκια μακριά που ανασκουμπώνονται στον αγκώνα, για να φανεί το κέντημα καμωμένο σε πρόσθετο βαμβακερό ύφασμα. Το τερλίκ έχει πλούσιο κέντημα με λευκό βαμβάκι και χρωματιστά μαλλιά στα δύο μπροστινά φύλλα, ολόγυρα στον ποδόγυρο, στην πλάτη και σε όλες τις ραφές. Πάνω στο τερλίκ κεντούν «ανάρια-ανάρια» (αραιά) διάφορα σχήματα. Ο ανάγλυφος όγκος των αφηρημένων σχημάτων κάνει τον επενδυτή εντυπωσιακό και μοναδικό. Το «μικρό μοχαέρι» το φοράνε την ημέρα του γάμου, το «μεγάλο μοχαέρι» τις μεγάλες μέρες (γιορτές) των Χριστουγέννων, τις Αποκριές, Πάσχα και τη «σιγκούνα» μετά τα 45 της χρόνια και μ αυτή θα την θάψουν, για να κλείσει έτσι τον κύκλο της ζωής της. Πιο απλά και νεώτερα είναι διάφορα αμάνικα συνήθως τσιπούνια, σκούρου χρώματος που ήταν πιο ελαφρά διακοσμημένα (κεντημένα). Στο κεφάλι φορούσαν ένα κόκκινο σκουφάκι με υποσαγώνιο το μαγγούρι, που σκεπαζόταν όλο από το καφέ ή σκούρο βυσσινί μαντίλι, το τσεμπέρι.κάτω από την μαντίλα στερέωναν (στο μαγγούρι) σειρές φλουριά και σταυρούς που κρέμονταν στο μέτωπο. Στα πόδια οι νύφες φορούσαν τα λευκά σαγιακένια καλτούνε, στολισμένα με χρωματιστά γαϊτάνια από τον τερζή (ράφτη). Καθημερινά φορούσαν γουργουνουτσάρουχα όπως και οι άνδρες, και τις Κυριακές και τις γιορτές κουντούρες (κλειστά δερμάτινα παπούτσια) Ενδυμασία Περιοχής Μεταξάδων( Δυτική Θράκη) Γενικά αναγνωριστικά στοιχεία της γυναικείας ενδυμασίας των Μεταξάδων είναι το μαύρο φόρεμα με τα πορτοκαλιά γαϊτάνια στον κόρφο και δύο ανοίγματα στο στήθος τις «κουρφλήθρες» που διευκόλυναν την γυναίκα κατά τον θηλασμό. Χαρακτηριστικό της γυναικείας ενδυμασίας των Μεταξάδων είναι επίσης τα λεπτά βαμβακερά ή μεταξωτά υφάσματα που χρησιμοποιούν στην κατασκευή των φουστανιών. Η ενδυμασία αποτελείται από τα εξής μέρη. -7-\n8 Το πουκάμισο, βαμβακερό λευκό το καθημερινό, βαμβακομέταξο επίσημο. Τα καλά πουκάμισα ονομάζονταν «κιναρωτά» (ήταν υφαντά μεταξωτά, με ρίγες από μάλλινες ή βαμβακερές κλωστές και είχαν στο τελείωμά τους δαντέλα και πούλιες). Το γιλέκο, από σαγιάκι κεντημένο με πούλιες και πολύχρωμες βαμβακερές και μεταξωτές κλωστές. Στα πόδια οι γυναίκες φορούσαν τις κάλτσες, άσπρες μάλλινες με χρωματιστά λουλούδια για το χειμώνα. Παπούτσια είχαν τα μέστια, υφασμάτινα παπουτσάκια με γαϊτάνια σε μαύρο ή πορτοκαλί χρώμα. Οι ποδιές που φορούσαν ήταν υφαντές μάλλινες με διάφορα σχέδια στον αργαλειό. Τις ονόμαζαν «ζαπράτσες». Η λεχώνα φορούσε τη «χραδένια» ποδιά που ήταν υφαντή βαμβακερή. Ο τύπος της μεταξωτής ποδιάς σε έντονα χρώματα με δαντέλες και πούλιες είναι ο νεώτερος τύπος που επικράτησε. -8-\n9 Ο κεφαλόδεσμος είναι περίτεχνος με «μπαρμπούλες» (μαντίλι σταμπωτό) σε κίτρινο χρώμα για τις νέες και σε σκούρα χρώματα για τις ηλικιωμένες. Τα μαλλιά φτιαγμένα σε κοτσίδες ριγμένες στην πλάτη, κατέληγαν σε φούντες με χάντρες στερεωμένες με κλωστές. Οι ελεύθερες και οι νιόπαντρες στερέωναν πίσω πέντε κορδέλες χρωματιστές, στολισμένες επίσης με πούλιες. Οι νέες κάτω από την κίτρινη «μπαρμούλα» φορούσαν και τον τσεβρέ ο ο- ποίος είναι τετράγωνος κεντημένος στις γωνίες. Τον σκάλωναν με «σιργκούτσια» (λουλούδια) στο πλάι. Ζωνάρι δεν φορούσαν με την καθημερινή ενδυμασία τους, παρά μόνο με την επίσημη. Τότε φορούσαν το σημοζούναρο, δώρο του γαμπρού, αγορασμένο από τους κουγιουμτζήδες (χρυσοχόους) του Διδυμοτείχου, δουλεμένο με σμάλτο. Πολλά στολίδια έκαναν και οι ίδιες όπως το φαρδύ χάντρινο περιλαίμιο, το γκερντάν Ενδυμασία Σουφλίου Έβρου Το Σουφλί ήταν ονομαστό για την καλλιέργεια του μεταξοσκώληκος και υπήρξε ένα εμπορικό κέντρο στην περιοχή του Εβρου. Η γυναικεία λοιπόν φορεσιά που φορέθηκε στο Σουφλί επηρέασε σημαντικά όλες τις φορεσιές της περιοχής του Εβρου. Χαρακτηριστικό της ενδυμασίας του Σουφλίου είναι το καφτάνι. Είναι ένα φόρεμα μακρύ, με μανίκια, και είναι ανοιχτό με ένα τριγωνικό άνοιγμα στο στήθος. Το μπούστο είναι εφαρμοστό και μετά από την μέση φαρδαίνει και σχηματίζει πιέτες. Τα γιορτινά καφτάνια ήταν από μεταξωτά υφάσματα ενώ για κάθε μέρα τα καφτάνια ήταν βαμβακερά υφαντά στον αργαλειό. Το πουκάμισο που φορούσαν κάτω από το καφτάνι ήταν και αυτό βαμβακερό λευκό το καθημερινό και μεταξωτό το γιορτινό. Κάτω από το καφτάνι συνήθιζαν να φορούν μεσοφόρι για να τονίζεται περισσότερο η μέση και να φουσκώνει το καφτάνι από την μέση και κάτω. Στη μέση φορούσαν την ποδιά. Η γιορτινή και νυφική ποδιά ήταν «γραμμένη» στον αργαλειό με πολύπλοκα σχέδια. Συνήθιζαν όμως τα νεότερα χρόνια να φορούν και κατιφένιες ποδιές που τελικά και επικράτησαν. -9-\n10 Στη μέση στερέωναν την μαλαμοκαπνισμένη ζώνη με την υπέροχη πόρπη που απεικόνιζε στο κέντρο ως επί το πλείστον τον δικέφαλο αετό, δουλεμένη με σμάλτο και στολισμένη με πολύχρωμες πέτρες. Οι ζώνες αυτές ήταν δώρο του αρραβωνιαστικού ή του γαμπρού. Υπήρχαν φυσικά και απλούστερες ζώνες με απλές πόρπες. Στο κεφάλι φορούσαν μεταξωτό μαντίλι με λουλούδια, που για τις νέες ήταν σε έντονα χρώματα που τα έδεναν με τέτοιο τρόπο ώστε τα κρόσσια από τη μαντίλα να κρέμονται στον τράχηλο και στη πλάτη. Συμπλήρωναν δε κάτω από την μαντίλα και αλυσίδες με φλουριά για να φαίνονται από το μέτωπο. Στον λαιμό κρεμούσαν τα γκερντάνια με τα φλουριά και στο στήθος τις ντούμπλες με φλουριά. Ο αριθμός των φλουριών φυσικά σε κάθε φορεσιά ήταν ανάλογος με την οικονομική κατάσταση της κάθε γυναίκας. 3. Παραδοσιακές φορεσιές Μακεδονίας 3.1. Παραδοσιακή Ενδυμασία Νάουσας Α. Γυναικεία Η παραδοσιακή γυναικεία ναουσαίϊκη φορεσιά αποτελείται από πολλά κομμάτια και εξαρτήματα. Παρουσιάζει σημαντικές διαφορές ανάλογα με την ηλικία και ξεχωρίζει ως προς την ποιότητα των υφασμάτων και τον πλούτο των κεντημάτων της. Όλα τα ρούχα στη γυναικεία φορεσιά τα έραβαν και τα κεντούσαν μόνο άνδρες ράφτες. Οι ίδιοι έκαναν και τα χρυσά κεντήματα στα φουστάνια, τους επενδύτες και τα κεφαλοκαλύμματα. Η φορεσιά αποτελείται από τα εξής μέρη: Το πουκάμισο, το νυφικό, που ήταν μεταξωτό κισμιρένιο, υφαινόταν στον αργαλειό και ο διάκοσμός του, γινόταν με χρυσό κέντημα και μπιμπίλα. Το φουστάνι είναι το βασικό κομμάτι της τοπικής γυναικείας φορεσιάς. Είναι κοντόμεσο, με εφαρμοστό μπούστο και φαρδιά φούστα, με καλοσιδερωμένες πιέτες.αποτελείται από δυο τμήματα: τον κορμό, ε- φαρμοστά ραμμένο, και τη φούστα αρκετά φαρδιά με σούφρες (πτυχές), που διαμορφώνονται σε πιέτες. -10-\n11 Ο κορμός μπροστά έχει λαιμόκοψη, η οποία καταλήγει σε ημικύκλιο άνοιγμα, τη σκάλα. Το νυφικό φουστάνι φοριέται και ως επίσημο. Είναι μονόχρωμο σε απαλούς χρωματισμούς και χρυσοκέντητο. Το δεύτερο, φουστάνι είναι μεταξωτό κλαδωτό, σε πιο έντονα χρώματα και με λιγότερο χρυσό κέντημα. Το τρίτο φουστάνι, είναι μεταξωτό με χρυσά, και το τέταρτο, είναι πάντα μάλλινο, με χάρτζια. Η τραχηλιά έχει ορθογώνιο σχήμα και ένα κατακόρυφο άνοιγμα στο κέντρο τη χωρίζει σε δυο ίσα μέρη. Ιδιαίτερο γνώρισμα της τραχηλιάς είναι το πλούσιο χρυσό κέντημα και η δαντέλα, με τους πολλούς και περίτεχνους συνδυασμούς. Το μαφέσι είναι ένα μεταξωτό τετράγωνο ύφασμα που το δίπλωναν σχηματίζοντας ένα λεπτό ζωνάρι. Μπαίνει πάνω από την τραχηλιά, περίπου στο κέντρο της σκάλας του φορέματος. Το κατασάρκι είναι φανέλα χωρίς μανίκια, άσπρη βαμβακομάλλινη, υφαντή στον λίτο, που φορούσαν οι Ναουσαίες για εσώρουχο, χειμώνα - καλοκαίρι. Τα έτερα είναι γυναικεία βρακιά που κατασκευάζονταν από χασέ ή υφαντό άσπρο πανί. Τα μανικάκια αποτελούν συμπλήρωμα της γυναικείας φορεσιάς, είναι κισμιρένια και φοριούνταν κάτω από τα μανίκια του φορέματος. Το μαντιλάκι επίσης είναι ένα πρόσθετο διακοσμητικό στολίδι. Είναι μεταξωτό και το έβαζαν οι παντρεμένες Ναουσαίες μπροστά, στο ζωνάρι της ποδιάς τους. Το λιμπαντί είναι το πιο απλό και απαραίτητο επανωφόρι που φορούσαν πάνω από το φουστάνι ολόκληρο τον χρόνο. Είναι κοντή, εφαρμοστή, μανικωτή ζακέτα. Η σαλταμάρκα είναι το νυφικό πανωφόρι. Ραβόταν όπως και το λιμπαντί, τα κεντήματά της όμως γίνονταν μόνο με χρυσόνημα. Το ύφασμα που χρησιμοποιούσαν ήταν ρούχο μαύρο και σπάνια βελούδο. Η σαλταμάρκα φοριόταν όπως και το λιμπαντί, χειμώνα καλοκαίρι. Το μακρυλέμπαντο είναι χειμωνιάτικο πανωφόρι που είναι ελαφρύ και πιο κοντό από το φουστάνι. Η σκουρτέλα είναι βαρύ χειμωνιάτικο ρουχένιο επανωφόρι, με φαρδιά χρυσαφί ή μπεζ γούνα στα μπροστινά φύλλα της. Το κοντογούνι είναι ένας γούνινος στρογγυλευμένος γιακάς σε χρυσαφί χρώμα, ραμμένος σε γιλέκο από φόδρα, που το φορούσαν κάτω από το λιμπαντί ή τη σαλταμάρκα, την άνοιξη, το φθινόπωρο και τον χειμώνα. -11-\n12 Οι ποδιές που φοριούνταν στη ναουσαίικη φορεσιά ανάλογα με την ηλικία και την περίσταση. Αρχικά η νυφική ποδιά, που γινόταν από άριστο μεταξωτό ύφασμα, πάντα όμοιο με το φόρεμα, κεντημένη ολόγυρα με χρυσογάϊτανα. Ακόμα δεύτερη ποδιά που είναι μεταξωτή εμπριμέ. Στο τέλος η τρίτη και η τέταρτη, που φοριούνταν με τα ανάλογα μεταξωτά ή μάλλινα φουστάνια και α- πλές ποδιές χωρίς κέντημα, για τα καθημερινά φουστάνια. Η ζώστρα είναι ένα πολύ μεγάλο τετράγωνο μαντίλι, στολισμένο, συνήθως μεταξωτό, μάλλινο ή λαχουρένιο, το οποίο, διπλωμένο στα δύο σε τρίγωνο, περιβάλλει τη μέση και τους γοφούς και δένεται αριστερά με κόμπο. Τα ζωνάρια είναι υφαντά, μεταξωτά, δίμιτα, υφασμένα στον αργαλειό ή μεταξωτά αγορασμένα. Το μάκρος τους ήταν συνήθως δύο μέτρα και στο τελείωμά τους είχαν κρόσσια, με καφασωτό δέσιμο. Το κεφαλοκάλυμμα είναι ένα από τα βασικά εξαρτήματα της ναουσαίικης γυναικείας φορεσιάς. Η Ναουσαία για πρώτη φορά στον γάμο της έβαζε φούντα (παλιότερη εποχή) ή τιπιλούκι (αρχές του αιώνα μας). Είναι δώρο που το έκανε πάντα ο γαμπρός. Η φούντα αποτελείται από κόκκινο φέσι, που πάνω του τοποθετείται μικρό στρογγυλό χρυσοκέντημα, ο τεπές, και ολόγυρα έχει πυκνά χρυσά κρόσσια. Άξιο προσοχής είναι το μακεδονικό εξάχτινο ή οκτάχτινο αστέρι που είναι κεντημένο στον τεπέ του ναουσαίικου κεφαλοκαλύμματος. Το φιτόσι ήταν φτιαγμένο από μαύρο ή κόκκινο φέσι, καλυμμένο ολόκληρο με πυκνό στρώμα από μαύρο φλος μετάξι. Στο κάτω τμήμα του έδεναν σκουρόχρωμο ή μαύρο μπόγο. Το φορούσαν όσες πενθούσαν και οι ηλικιωμένες στο καλό τους ντύσιμο. Η τσίπα είναι βαμβακερό ή μεταξωτό τετράγωνο μαντήλι που οι γυναίκες το έδεναν στο κεφάλι καθημερινά. Οι κάλτσες που έφταναν ως το μισό της γάμπας, ήταν μάλλινες ή βαμβακερές. Τις έπλεκαν οι γυναίκες και σχημάτιζαν κορδόνι για να δένουν στο γόνατο. Τα παπούτσια έξω από το σπίτι φορούσαν στιβάλια, είδος κοντής δερμάτινης μπότας, που είτε κούμπωνε μπροστά με φόλες είτε ήταν δετή με κορδόνια. Για τις δουλειές του σπιτιού έβαζαν ξύλινες παντόφλες, τις γκαλέτζες. Β. Ανδρική Η αντρική φορεσιά της Νάουσας, διακρίνεται σε δύο τύπους, τη φορεσιά με αντερί και τη φορεσιά με σαλβάρια. Όλα είναι υφασμένα από τις γυναίκες στον σπιτικό αργαλειό. Φορεσιά με αντερί Το πουκάμισο που ανάλογα με τη χρήση του διαφέρει και η ποιότητά του. Για τον γαμπρό είναι κισμιρένιο, το καλό είναι άσπρο μπαμπακομέταξο σε ύφανση ούγια, για κάθε μέρα είναι πανί -12-\n13 τικο (βαμβακερό αγοραστό ύφασμα ) και για τη δουλειά αλατζένιο (βαμβακερό ύφασμα στον αργαλειό) γαλάζιο, ριγέ ή καρό. Όλα τα πουκάμισα είναι ραμμένα κατά τον ίδιο τρόπο. Έχουν κοντό όρθιο γιακά, μακριά ίσια μανίκια και το μάκρος τους φθάνει μέχρι το μέσο του μηρού. Το αντερί είδος ανοικτού έως κάτω μακρυμάνικου ενδύματος. Τα δύο μπροστινά του φύλλα σταυρώνουν και έχει μακριά μανίκια, Η μόνη του διακόσμηση είναι οι κάθετες φαρδιές ή στενές ρίγες (λόντρες) και το γαϊτάνωμα με μπιρσίμι, ολόγυρα στο τελείωμα και τις ραφές. Το τζιουμπέ χειμωνιάτικο μακρύ επανωφόρι από μαύρο ή μπλε ρούχο, που το φορούσαν πάνω από το αντερί. Το σουλτούκο είναι είδος επενδύτη, ραμμένο από μαύρο ή μπλε ρούχο (τσόχα άριστης ποιότητας) και τα πιο πρόχειρα από σαϊάκι (μάλλινο ύφασμα που έχει υποστεί επεξεργασία σε νετοτριβή). Ο γιακάς του είναι με πέτα και στολίζεται με βελούδο. Το μάκρος του φθάνει το μέσον του ποδιού, κάτω από το γόνατο. Το γιλέκι είναι γιλέκο χωρίς μανίκια, που κουμπώνει κάθετα μπροστά, με μικρά κουμπάκια και φοριέται κάτω από το αντερί. Το ζουνάρι που ζώνει στη μέση: Τα καλά ζωνάρια είναι ριγωτά μεταξωτά, στενά και έχουν κρόσσια. Τα καθημερινά είναι μαύρα, υφαντά στον αργαλειό με λεπτό μαλλί και είναι αρκετά φαρδιά, χωρίς κρόσσια. Φορεσιά με σαλβάρια Σ' αυτόν τον τύπο της αντρικής φορεσιάς, η οποία επικράτησε περισσότερο μέχρι τις αρχές του 20ού αι., το πουκάμισο, το σουλτούκο, το μιντάνι, το γιλέκι, το ζουνάρι και το λουρί, είναι όμοια με αυτά της αντρικής φορεσιάς με αντερί. Το σαλβάρι είναι είδος παντελονιού, που είναι φαρδύ στο πάνω μέρος που φτάνει και σφίγγει αμέσως κάτω από το γόνατο. Στη μέση στερεώνεται με βρακοζούνα ή κορδόνι περασμένο σε βρακοθηλιά, η οποία συνήθως έχει χρώμα βυσσινί. Τα καλά σαλβάρια είναι ραμμένα από μαύρο ή μπλε ρούχο και τα καθημερινά από μαύρο σαϊάκι. Το γιλέκι είναι σταυρωτό. Τα καλά ράβονται με ρούχο μαύρο ή μπλε και τα καθημερινά με σαϊάκι. Οι βοδέτες είναι μακριές μαύρες λωρίδες ειδικής ύφανσης, σαν καλτσοδέτες, που στην άκρη έχουν ομοιόχρωμες φουντίτσες. Στο σημείο που σταματούσε το σαλβάρι, κάτω από το γόνατο, τύλιγαν τις βοδέτες. Το κατασάρκι είναι άσπρη φανέλα, υφαντή στον λίτο, με μακριά μανίκια, που τη φορούσαν όλο το χρόνο. Το μπινιβρέκι είναι μακρύ εσώρουχο μέχρι τον αστράγαλο και δένει με υφασμάτινο κορδόνι. -13-\n14 Τα σκουφούνια είναι μάλλινες κάλτσες, πλεγμένες στο χέρι, μακριές μέχρι το γόνατο. Τα έδεναν με το κορδόνι τους. Τα γιμινιά είναι μαύρα δερμάτινα παντοφλέ παπούτσια, πολύ χοντρά. Τα γουρουνοτσάρουχα είναι τα παπούτσια που φορούσαν για τη δουλειά στα χτήματα. 3.2 Παραδοσιακή Ενδυμασία Ρουμλουκιού Ημαθίας Η περιοχή μας, το Ρουμλούκι ευτύχησε να κληρονομήσει ένα υπέροχο ενδυματολογικό υλικό. Έναν μεγάλο αριθμό παραδοσιακών φορεσιών γεμάτο χάρη και μεγαλοπρέπεια. Το πότε ξεκίνησε να φοριέται η ρουμλουκιώτικη φορεσιά δεν μπορούμε να το προσδιορίσουμε με ακρίβεια. Ξέρουμε όμως το τέλος της. Την δεκαετία του 1950 λοιπόν και οι τελευταίοι κάτοικοι του Ρουμλουκιού σταμάτησαν να τις φορούν και τις αντικατέστησαν με πιο απλά ρούχα. Α. Γυναικεία Η γυναικεία φορεσιά έχει αυστηρή γραμμή χωρίς πολύ έντονα χρώματα. Για την ύφανση της χρησιμοποιούσαν πρόβιο μαλλί, μετάξι και βαμβάκι. Για να διακοσμήσουν κάποιες μικρές επιφάνειες χρησιμοποιούσαν βελούδο και πούλιες. Οι γυναίκες φορούσαν πρώτα μια φανέλα ως τη μέση, που την έλεγαν καταστάρι και είχε μυτερό άνοιγμα μπροστά στα μανίκια στο ύψος του αγκώνα. Μετά φορούσαν τη φούστα αμάνικη ολόσωμη με φλάμπουρα (πιέτες). Από πάνω είχαν το πουκάμισο, με μανίκι και άνοιγμα μπροστά για την τραχηλιά. Το πουκάμισο τελείωνε σε μια δαντέλα και ήταν κεντημένο στον ποδόγυρο αυτό το έλεγαν γκλιντί. Η τραχηλιά, δυο κομμάτια ύφασμα περασμένα σε κορδόνι φοριόταν στο λαιμό για να στολίζει το πουκάμισο, αφού ήταν κεντημένη με το χέρι με μικρά λουλούδια. Πάνω σ αυτήν έβαζαν τα φλουριά, ντούμπλες (καρφίτσες) και πεντόλιρα σε χρυσές κα Πάνω από το πουκάμισο φοριόταν ο σαγιάς, που ήταν υφαντός,βαμμένος με λουλάκι. Τα τρίγωνα του σαγιά που στερεώνονταν πίσω λέγονται ποδιές και ήταν ντυμένα με κόκκινο, μπλε ή άλλο χρώμα βελούδο και κεντημένα με χρυσή κλωστή. Το ζωνάρι ήταν υφαντό κεντημένο με πούλιες και στερεώνονταν στη μέση με παραμάνες. Η φούτα (ποδιά) ήταν κι αυτή υφαντή με περασιές στον αργαλειό κι ανάμεσά τους κεντήματα. Τελευταίο έμπαινε το κοντόσι ένα κοντό σακάκι δηλαδή που έφτανε μέχρι το ζωνάρι που ήταν ένα ύφασμα πολύ καλής ποιότητας μαύρο γι αυτό πολλές φορές το έλεγαν «ρούχο». Ήταν κι αυτό κεντημένο ολόγυρα με χρυσή κλωστή και μέσα από τον όρθιο γιακά είχε γούνα. Βέβαια τα καθημερινά κοντόσια ήταν πιο απλά. Τις πιο κρύες μέρες φορούσαν πρόσθετα μανίκια που τα έλεγαν μπρουμάνικα. Στα πόδια φορούσαν τα σκφούνια πλεγμένα με τις κλούστες (βελόνες) με πολύχρωμα στολίδια. Τα παπούτσια ήταν δετά ή με ένα κουμπί.ιδιαίτερη θέση στην ρουμλουκιώτικη φορεσιά είχαν τα -14-\n15 μαγλικουτάρια δηλαδή τα στολίδια, (αλυσίδες με φλουράκια, τοκάδες μονούς ή διπλούς με τις αλυσίδες, βραχιόλια, δαχτυλίδια κ.α.) που παλαιότερα μαρτυρούσαν την οικονομική κατάσταση και την κοινωνική θέση της οικογένειας από την οποία καταγόταν η κοπέλα. Το χαρακτηριστικότερο κομμάτι όμως είναι το κατσούλι που είναι από τους ομορφότερους κεφαλόδεσμους στην χώρα μας. Τα ελεύθερα κορίτσια πριν το γάμο, φορούσαν το τσεμπέρι. Από την ημέρα όμως που παντρεύονταν φορούσαν το κατσούλι με φούντες και λουλούδια ψεύτικα. Χωρίς φούντες τις καθημερινές ενώ τις γιορτινές μέρες στολίζονταν με τις φούντες. Μόνο όταν συνέβαιναν σημαντικά γεγονότα που στιγμάτιζαν τη ζωή των γυναικών όπως π.χ. κάποιος θάνατος αγαπημένου προσώπου έβγαζαν το κατσούλι και φορούσαν μαντήλι. Τον κεφαλόδεσμο αποτελούσε ένα μακρόστενο κομμάτι άσπρο πανί γεμισμένο με μαλλί, τυλιγμένο με πολύπλοκο δέσιμο γύρω από μια βέργα από γκλυμουριά ή βριζιά, που το λέγανε κατσούλι. Σ αυτό ήταν ραμμένη μια κορδέλα, το μαγκούρι που το στήριζε στην κορυφή του κεφαλιού. Τα μαλλιά τους, που ήταν μακριά, τα έκοβαν στο πλάι σε παταρές ενώ τα υπόλοιπα τα γύριζαν και τα τύλιγαν στο κατσούλι για να πιάνεται καλά. Στο μέτωπο άφηναν φράντζες, που τις έλεγαν περτσούνια. Μετά έβαζαν τον κεντημένο υφαντό νταρκμά και μια ταινία ως τέσσερα δάχτυλα από σκουτί (= τσόχα) στερεό, σκληρό, όπου κάρφωναν τα τσουράκια (= σκουλαρίκια) με δούλους. Τελευταία έδεναν με τέχνη γύρω απ το κατσούλι το μαφέσι που ήταν τετράγωνο ύφασμα διπλωμένο σε ταινία μια πιθαμή φαρδιά. Β. Ανδρική κι αυτές γουρουνοτσάρουχα. Η ανδρική φορεσιά είναι απλή χωρίς διακόσμηση. Το καλοκαίρι φορούσαν τη λινή βράκα ενώ το χειμώνα φορούσαν την μπολμπότσα. Επίσης φορούσαν πουκάμισο, ζωνάρι στην μέση και για πανωφόρι το γιλέκο ή το ντουλαμά. Το χειμώνα φορούσαν πιο βαριά πανωφόρια, το κουκλιάτο και την πατατούκα. Στο κεφάλι φορούσαν μαντήλι που το έδεναν κάτω από το λαιμό, μπουρμπουλιάζονταν όπως έλεγαν και αργότερα άρχισαν να φορούν τραγιάσκα. Την ένδυση συμπλήρωναν τα γουρουνοτσάρουχα. Εδώ θα πρέπει να σημειώσω ότι και οι γυναίκες όταν βοηθούσαν τους άντρες σε αγροτικές ασχολίες φορούσαν -15-\n16 4. Παραδοσιακές φορεσιές Ηπείρου Το πουκάμισο είναι κοινό κομμάτι σε όλες τις φορεσιές, αντρικές ή γυναικείες και το τελευταίο που διατηρήθηκε έστω και φορεμένο κάτω από τα δυτικά ρούχα. Είναι φτιαγμένο από μπαμπακερό ύφασμα, αλλά και λινό ή μεταξωτό, ανάμεικτα με καννάβι ή μαλλί. Συνήθως είναι άσπρο, πάντα κλειστό με άνοιγμα για τον λαιμό και συχνά με μανίκι. Η διακόσμησή του είναι υφαντή, κεντητή ή πρόσθετη στα σημεία που φαίνονται. Στις άκρες μπορεί να έχει δαντέλες, κρόσσια και κορδέλες. Φοριέται κατάσαρκα, ή πάνω στην φανέλα από τους άντρες. Το πουκάμισο είναι το πιο προσωπικό από τα τμήματα μιας φορεσιάς,γι' αυτό δεν αλλάζει μορφή ανάλογα με την κοινωνική θέση του ατόμου. Συχνά φέρει μικρά σημάδια του ιδιοκτήτη, λουλουδάκια, μονόγραμμα κ.τ.λ. Οι «Επενδύτης» είναι μια ονομασία που δίνουμε για τα: καβάδι, αντερί, καπλαμάς, σαγιάς, καφτάνι, σιγκούνι και πολλές άλλες. Το κόψιμο είναι παρόμοιο με του πουκάμισου με την διαφορά ότι έχει κατακόρυφο άνοιγμα μπροστά. Αποτελείται από τη μάνα μπρος-πίσω, τα λαγκιόλια στα πλάγια, και τα μανίκια. Αντίθετα με το πουκάμισο, ράβεται από ειδικό μάστορα, τον τερζή, που βάφει το ύφασμα, το κόβει, το ράβει και το κεντάει με το ειδικό τερζήδικο κέντημα. Στο κέντημα αυτό, ένα χρυσό ή χρωματιστό κορδόνι (γαϊτάνι) ράβεται πάνω στην τσόχα σε σπειροειδή σχέδια. Το ύφασμα είναι βαμβακερό, υφαντό ή μάλλινο, αλλά και από διάφορα αγοραστά υφάσματα, με φλόκους εσωτερικά ή φορδαρισμένο. Το μήκος εμφανίζεται αρχικά μεγάλο, φτάνει μέχρι τον α- στράγαλο, με τάση να κονταίνει με τον χρόνο. Το χρώμα, αρχικά λευκό, γίνεται λουλακί, μπλε ή μαύρο. Στολίζεται στα πιο εμφανή σημεία, κυρίως στις άκρες, με κέντημα ή με πρόσθετα κομμάτια ύφασμα. Όταν είναι αμάνικο ή κοντομάνικο, τότε δίνεται περισσότερη έμφαση στο στόλισμα των μανικιών του πουκαμίσου που προεξέχουν. Αποτελεί το κεντρικό κομμάτι της φορεσιάς, γι' αυτό σημειώνει την συγκινησιακή κατάσταση της γυναίκας. Α. Γυναικεία Ο κύριος σκοπός του φορέματος είναι να καλύπτει το σώμα από την μέση και κάτω. Μπορεί να έχει πανωκόρμι μονοκόμματο, ανοιχτό στην μέση ή με τιράντες, μανικωτό ή αμάνικο. Όταν δεν έχει, τότε λέγεται φούστα. Υπάρχουν και εδώ πάρα πολλές παραλλαγές στο σχέδιο και στην ονομασία: φουστάνι, φόρεμα, τσούκνα, βελέσι, σάρτζα κλπ. Φοριέται πάνω από το πουκάμισο. Η φούστα είναι από μονοκόμματο ύφασμα ή από πολλά κομμάτια οριζόντια ή κατακόρυφα. Ο ποδόγυρος είναι κεντητός, ή από πρόσθετο κομμάτι διαφορετικού χρώματος. Σε ορισμένα μέρη φοριούνται πολλές φούστες η μια πάνω στην άλλη. Το περισσότερο κέντημα είναι στον κόρφο. Το κέντημα της φούστας μπορεί να είναι διακριτικό γνώρισμα της παντρεμένης από την ανύπαντρη, ή ακόμα να δίνει περισσότερες πληροφορίες για την κοινωνική θέση της γυναίκας. Αρχικά, η ποδιά είναι ένα εξάρτημα με την σαφή πρακτική χρησιμότητα να προφυλάσσει το μπροστινό κάτω τμήμα της φορεσιάς, που είναι περισσότερο εκτεθειμένο στο λέρωμα και την φθορά. Αυτές οι ποδιές φτιάχνονται από ένα απλό κομμάτι ύφασμα, μπαμπακερό ή μάλλινο, συνήθως με τσέπες και σπάνια με κανένα στολίδι. Υπάρχει όμως και μια άλλη ποδιά για τις γυναίκες, η γιορτινή, που δεν έχει κανένα πρακτικό σκοπό αλλά είναι αποκλειστικά διακοσμητική. Η ποδιά -16-\n17 σαν τμήμα της γιορτινής φορεσιάς συνηθίζεται σε όλες σχεδόν τις ηπειρωτικές περιοχές. Επειδή ακριβώς αποτελεί ένα πρόσθετο κομμάτι και μάλιστα σε πολύ εμφανές σημείο του σώματος, προσφέρεται ιδιαίτερα για την έκφραση της αισθητικής δημιουργικότητας των γυναικών. Κατασκευαστικά, η ποδιά έχει είτε ορθογώνιο είτε τραπεζοειδές σχήμα. Χρησιμοποιούνται όλων των ειδών τα υφάσματα από το χοντρό υφαντό μέχρι το πιο πολυτελές αγοραστό. Στο επάνω μέρος μπορεί να υπάρχει ένα ιδιαίτερο κομμάτι ύφασμα εκεί που ακουμπάει η πόρπη της ζώνης, για να μην φθείρεται. Η ποικιλία στα χρώματα είναι επίσης πολύ μεγάλη, εναρμονισμένη όμως με τα χρώματα της υπόλοιπης φορεσιάς. Τα στολίσματα των μαλλιών και του κεφαλιού είναι τόσο ποικίλα που δύσκολα επιτρέπουν γενίκευση. Συνήθως καλύπτουν όλο το κεφάλι αφήνοντας ελεύθερο μόνο το πρόσωπο. Οι φορεσιές μένουν αλλά τα μαντηλοδέματα ήταν ολόκληρη τέχνη που στις περισσότερες φορές έχει σήμερα χαθεί γιατί δεν μεταδόθηκε στις νεότερες γυναίκες. Ο στολισμός του κεφαλιού της νύφης ήταν η πιο περίτεχνη εργασία, γι αυτό την αναλάμβαναν οι εμπειρότερες γυναίκες του χωριού. Ο γενικός κανόνας είναι να τονίζεται σαφώς η διαφορά ανάμεσα στο κεφαλόδεμα της ελεύθερης και της παντρεμένης, υπάρχουν όμως διακριτικές παραλλαγές ανάλογα με την φάση της ζωής της γυναίκας. Τις φάσεις αυτές, που προσδίδουν την αντίστοιχη κοινωνική θέση και αναγνώριση, μπορούμε να ορίσουμε προσεγγιστικά ως εξής: κοριτσάκι, στο νυφοπάζαρο, αρραβωνιασμένη, νύφη, παντρεμένη, ηλικιωμένη, με δύο παιδιά, σε πένθος, χήρα. Κάθε φάση υποδηλώνεται από την φορεσιά, αλλά ιδιαίτερα από τον κεφαλόδεσμο. Το χτένισμα στα χωριά είναι σχεδόν πάντα το ίδιο, τα μαλλιά πλέκονται σε δύο κοτσίδες. Πριν από τον γάμο οι κοτσίδες κρέμονται στην πλάτη, ενώ οι παντρεμένες μπορούν να τις γυρίζουν πάνω στο κεφάλι σε διάφορα σχέδια. Οι κοτσίδες της νύφης πλουμίζονται με φλουριά, κοσμήματα, γαϊτάνια, λουλούδια και άλλα στολίδια. Στην κορυφή του κεφαλιού στερεώνεται το χαρακτηριστικό γνώρισμα της παντρεμένης, ένα διπλωμένο μαντήλι ή τυλιγμένο πανί που έχει σκοπό να εμφανίσει υπερυψωμένο το συνολικό χτένισμα. Στο μέτωπο κρέμεται μια κορδέλα με ή χωρίς νομίσματα. Από πάνω δένονται τα διάφορα μαντήλια. Αλλού φοριέται μικρό καλπάκι ή φέσι. Μαντήλια γενικά λέγονται αυτά που έχουν τετράγωνο σχήμα, ενώ οι μπόλιες είναι στενόμακρες.το τσεμπέρι είναι ένα μεγάλο μαντήλι από λεπτό ύφασμα, ενώ το φακιόλι είναι αυτό που δένεται κάτω από το κυρίως μαντήλι. Τα πολύ απλά φτιάχνονται στο σπίτι, τα περισσότερα όμως τα φέρνουν οι πραματευτάδες ή οι ξενιτεμένοι. Στον χορό μεσολαβεί ώστε να μην πιάνονται από το χέρι άντρας με γυναίκα, μ' αυτό κρατιέται από τον δεύτερο αυτός που σέρνει ώστε να κάνει εύκολα στροφές. Β. Ανδρική Στην ηπειρωτική Ελλάδα η πιο συνηθισμένη αντρική φορεσιά αποτελείται από την πουκαμίσα, ένα απλό ρούχο με μανίκια που φοριέται πάνω από το εσωτερικό πουκάμισο, κουμπώνει μπροστά, και μπορεί να φτάνει μέχρι τα γόνατα. Καθώς η μέση σφίγγεται με το ζωνάρι, η πουκαμίσα ανοίγει προς τα κάτω και σχηματίζει δίπλες στον ποδόγυρο. Οι δίπλες αυτές είναι ένδειξη πολυτέλειας και στην προσπάθεια να γίνουν όσο το δυνατόν περισσότερες δημιουργήθηκε σταδιακά ένα ιδιαίτερο ρούχο, η φουστανέλα. Μια πλούσια φουστανέλα μπορεί να έχει μέχρι 400 λαγκιόλια, χρειάζεται δηλαδή σχεδόν ένα τόπι ύφασμα για να γίνει. Όταν είναι από χοντρό ύφασμα του αργαλειού χρειάζεται πανωκόρμι για να κρατάει το βάρος της, οπότε λέγεται κορμοφουστανέλα. -17-\n18 Η φουστανέλα είναι ιδιαίτερα εντυπωσιακή στον χορό γιατί δίνει έμφαση στις στροφές και στα πηδήματα. 4.1 Γυναικεία Φορεσιά Δωδώνης Ιωαννίνων Ηπείρου Η φορεσιά της Δωδώνης είναι μια από τις αξιόλογες φορεσιές της Ηπείρου. Αντικατοπτρίζει τα αυστηρά ήθη και τις παραδόσεις της κλειστής κοινωνίας των Ηπειρωτών. Αποτελείται από το σιγκούνι, το πουκάμισο, τη φούστα, τη ποδιά και το μαντήλι. Πιο αναλυτικά, το πουκάμισο, το οποίο είναι και το βασικό ένδυμα κάθε γυναικείας φορεσιάς, είναι κλειστό με κατακόρυφο άνοιγμα ως το λαιμό. Το πουκάμισο καθώς και η φούστα είναι συνήθως στον ίδιο χρωματισμό και από το ίδιο ύφασμα κατασκευασμένο. Το σιγκούνι ή φλοκάτα είναι αμάνικο πανωφόρι κατασκευασμένο από μαύρο χοντρό ύφασμα και στολισμένο με κορδέλες και κεντήματα από γαϊτάνι. Στη μέση δένουν τη μαύρη ποδιά, η οποία είναι έντονα διακοσμημένη στο κάτω μέρος της. Στο κεφάλι δένουν το μαύρο μαντήλι που στολίζεται από δαντέλα σε διάφορους χρωματισμούς. Ως συμπλήρωμα της φορεσιάς φορούν στη μέση το ασημοζούναρο, ασημένια πόρπη με ζώνη και στο στήθος τα φλουριά. Στα πόδια φορούν κάλτσες και μαύρα παπούτσια. 4.2 Ανδρική Φορεσιά Μπουραζάνα Ηπείρου Μια χαρακτηριστική ανδρική φορεσιά είναι αυτή της Ηπείρου. Τη χαρακτηρίζει η λιτότητα στη μορφή και ο αρμονικός συνδυασμός των χρωμάτων. Αποτελείται από το παντελόνι που είναι συνήθως σε μπεζ ή άσπρο χρώμα φτιαγμένο από χονδρό ύφασμα, τη λεγόμενη τσόχα και λέγεται μπουραζάνα ή βρακοπαντέλονο. Το πουκάμισο που φτιάχνεται συνήθως από βαμβακερό ύφασμα σε άσπρο χρώμα ή σε διάφορες καρό αποχρώσεις. Ανάλογα με την περιοχή έχει στενά ή φαρδιά μανίκια. Το αμάνικο γιλέκο φτιάχνεται από μάλλινο ύφασμα σε σκούρα απόχρωση. Απαραίτητα εξαρτήματα της φορεσιάς είναι επίσης το ζωνάρι, μονόχρωμο ή ριγέ πολύχρωμο από δίμιτο ύφασμα που μπαίνει στη μέση, το γούνινο καλπάκι για το κεφάλι, και η ασημένια αλυσίδα ή ο σταυραετός που στολίζει το στήθος. Στα πόδια φορούν μαύρα παπούτσια ή τσαρούχια ανάλογα με την περιοχή. -18-\n19 Α. Γυναικεία 5. Παραδοσιακές Φορεσιές Πελοποννήσου 5.1 Τσακώνικη ενδυμασία Το υποκάμισο ( Ογκιουμα) ήταν δύο φύλλα με ένα κομμάτι στο πλευρό, στη ραφή, για πλάτος. Τα ράβανε στο ίσιο με την με τη ραφή της φρεντής. Κρατούν δηλαδή και τα δύο φύλλα στο ένα χέρι και περνούσαν μια βελονιά στο ένα και μία στο άλλο φύλλο. Το πλάτος σούρα στη μασχάλη. Έτσι χωρίς κόψιμο έραβαν και τα μανίκια. Για τα μανίκια έ- βαζαν ένα πλάτος. Τα έκαναν μακριά και πλατιά. Ίδια έκαναν και την κιλότα (βρατσί). Δεν έφτανε το πλάτος και πρόσθεταν και κομμάτι. Το φόρεμα (Βραχάνι) αποτελούνταν από την φούστα, στην οποία βάζανε τέσσερα-πέντε φύλλα. Τα έραβαν στο χέρι. Το μάκρος έως τους αστραγάλους. Στη μέση ήταν μαζεμένο ίσα με τη μέση της γυναικός που θα το φορούσε. Τα επανωκόρμι ήταν γιλέκο, ίσα-ίσα, χωρίς μανίκια και στην μασχάλη γύρωγύρω ανοικτό. Το πίσω μέρος είχε δύο εξώραφα, από τη μέση του μανικιού, πήγαιναν καμπύλη, ως τη μέση (του φουστανιού). Το γιορτιάτικο, μια μεσόκοπη, το έκανε μπροστά ανοικτό πολύ, ως κάτω από το στήθος. Και έτσι ώστε να σηκώνει το στήθος και να φαίνεται και το μεταξωτό πουκάμισο που ήταν γαζιά-γαζιά. Το τζουμπές (Ντζουμπές) ήταν ένα κόκκινο, τσόχινο ζιπούνι που το φορούσαν πάνω από το φουστάνι που ήταν από λινομέταξο ύφασμα, πλατύ σαν το σύνηθες και μακρύ με σούρα. Είχε μανίκια μακριά που τα έραβαν μόνες τους. Μια γαρνιτούρα είχε, κάτω-κάτω να ράψουν σιρίτι καφέ ή μαύρο ή άλλο ένα δάκτυλα πιο πάνω, και το ίδιο στα μανίκια και το λαιμό. Για να δείχνει έβαζαν 2 σειρές. Το κουτουνί λεγόταν έτσι από το ύφασμα. Εκείνο το έφερναν από τα ξένα. Το ράψιμό του ήταν ίσιο αλλά το έραβε ο τερζής (μάστορας). Το ατλάζι (Ατιλάζι) ήταν το ίδιο φόρεμα, αλλά από μεταξωτό ατλάζι, πράσινο ή κίτρινο, και αυτό όπως το κουτουνί, το αγόραζαν από την ξενιτιά. Το κουτουνί, το ατλάζι, τον τζουμπέ, τις καπότες, τα σορκάδια, τις πατατούκες, τις σκαλίτσες, τα έραβε ο τερζής. Στο κουτούνι και στο ατλάζι, έβαζαν και ποδόγυρο, δέκα- δώδεκα δάκτυλα από κίκκινη τσόχα του τζουμπέ. Το πουκάμισο δεν φαινόταν καθόλου και εμπρός που ληταν ανοικτό το φουστάνι έβαζαν το στηθούρι( ένα κομμάτι σαφί άσπρο ή αχυρί). Μανίκια δεν είχε. Έβαζαν όμως μέσα από τον τζουμπέ το μακρυμάνικο. -19-\n20 Το Μακρυμάνικο (Μακρζιμάνικο) ήταν ένα μπλουζάκι, αλλά χωρίς μέση και ανοικτό εμπρός με μανίκια μακριά και πλατιά, και ήταν από στόφα. Αυτό το έραβαν οι πλούσιες. Είχαν μαζί τους και μαντήλια μεταξωτά, ένα στη μέση, και άλλο στη μασχάλη, και άλλη, μεγαλύτερο, που το έβαζαν στο λαιμό το σπαλέτο. Ένα ατλάζι το ζητούσε και μία κατωτέρα για να ντυθεί νύφη (το είχαν σε καλό να τύχαινε να το ζητήσουν για να ντυθεί η νύφη). Η ενδυμασία αυτή για το χειμώνα είχε και ένα τσόχινο μαύρο μακρυμάνικο. Έβαζαν και ζωνάρι από στόφα και ασημένιες πόρπες. Το φέσι. Στον τζουμπέ το φέσι το τύλιγαν με τις κοτσίδες και η φούντα πήγαινε στο πλάι. Κάθε νοικοκυρά και να ήταν εργατική, άμα περνούσε τα πενήντα, φορούσε στις εορτές, τον τζουμπέ της. Σαν έπαιρνε σειρά η κόρη, η μητέρα, εάν μπορούσε (οικονομικώς) έκανε γούνα. Ήταν μακριά ως τα πόδια και πλατιά. Β. Ανδρική ενδυμασία Η ανδρική ενδυμασία αποτελείται από το απλό φέσι, το μαντηλάκι, το ολόλευκο πουκάμισο, το μπλε ή μαύρο γιλέκο, το σελάχι, δύο ή τρία μεταξωτά χειρομάντηλα, την ολόλευκη φουστανέλα, το ολόλευκο στενοβράκι, τις μπλε τσόχινες σκάλιτσες με τα μεταξωτά, τα μπλε κορδόνια, την άσπρη κάλτσα και τ αρβανίτικο τσαρούχι. Το φέσι το φορούσανε κατά το αριστερό μέρος ή και προς το άλλο. Χτενίζονταν έτσι, ώστε μερικά μαλλιά να μένουν έξω από το φέσι και τα έστριβαν στο τέλος έξω από το φέσι. Όλη η ομορφιά στηρίζεται στα μαλλιά. Το Υποκάμισο (Ογκιουμα) ήταν από λευκασμένο ύφασμα κάτω με άρραφτες δίπλες για να δίνει πλάτος και στη μέση ζωνάκι, τρία-τέσσερα δάκτυλα φάρδος ίσα-ίσα με τη μέση τους. Το επάνω μέρος οι ραμμένες πιέτες το έφερναν ίσα-ίσα με τον κορμό και κούμπωνε με κουμπιά. Είχε μανίκια μακριά σε όλο το πλάτος. Τα μανίκια άφηναν να φαίνεται το πλεκτό μανικέτι. Στις στροφές του χορού, όταν σήκωνε ο χορευτής το χέρι του, θα έπεφτε το μανίκι και θα φαινόταν το πλεκτό. Είχε δηλαδή μία δύο φανέλες υφαντές με πλεκτά μανικέτια που έφθαναν μέχρι τον αγκώνα. Τα έπλεκαν με ψιλό νήμα. Σχεδιάζαν φύλλα και ολόκληρο άνθος ή ότι άλλο σκέπτεται κάθε μία για τον άνδρα της που θα το φορούσε με την φουστανέλα και θα χόρευε κάνοντας φιγούρες για να δείξει τη φορεσιά. -20-\n21 Το Γιλέκο (γελέκο) ήταν από τσόχα μπλε. Το σιρίτι ήταν η μόνη του γαρνιτούρα, γύρω-γύρω, ήταν στερεωμένο με το ράψιμό του, όπως σε κάθε ραφή ράβαμε σιρίτι, 1-2 δάκτυλα πιο μέσα ράβαμε και άλλη σειρά. Μπροστά έκαναν κεντήματα με σιρίτι και κουμπιά με μετάξι. Στην μασχάλη βάζανε μαντήλι μεταξωτό, όπως και στο σελάχι. Κάτω φορούσαν το στενοβράκι και από έξω τη φουστανέλα. Η χάρη στη φουστανέλα ήταν να έχει πολλές λόξες (φύλλα) και να είναι καλοσιδερωμένη. Υπήρχε φουστανέλα με λόξες. Ανάλογα με το βάρος της κάθε μία ήταν δύο ή τέσσερα κομμάτια και τα ένωνε την ώρα που τα φορούσε, ίσα με τη μέση του. Μία φουστανέλα ήταν καλή, όταν σκέπαζε το γόνατο και δεν άνοιγαν οι πιέτες. Το στενοβράκι (στενοβράτσι). Όσο πιο στενό ήταν, τόσο για πιο καλό το έλεγαν. Η Σκάλιτσα η οποία έμπαινε από έξω. Τις έκαναν από τσόχα μπλε και κούμπωναν με κόπιτσες. Για να είναι στέρεες τις έδεναν με κορδόνι μάλλινο ή μεταξωτό, κάτω από το γόνατο και με τις άκρες απ έξω. Ένα παιδόπουλο δεν φορούσε σκάλιτσες αλλά έδενε τα κορδόνια. Το Σορκάϊδι ήταν φτιαγμένο από μάλλινο μαύρο υφαντό. Έμοιαζε με γιλέκο, αλλά εμπρός σταύρωνε και είχε κόπιτσες και από τα δύο μέρη. Τις σκάλιτσες, το γιλέκο, το εσορκάδι, τα έραβε ο τεχνίτης. Τα άλλα τα έραβαν μόνοι τους. Στη μεγάλη ψύχρα αντί γιλέκο φορούσαν το πισομάνικο. Το Πισομάνικο (Κισομάνικο) ήταν σαν το γιλέκο, αλλά είχε μανίκια ραμμένα κατά το μισό, για να περνά το χέρι άμα έκανε κρύο ή το έριχνε πίσω, περνώντας το χέρι από το άνοιγμα. Το Μανικοκάπι ήταν σαν το σορκάιδι και είχε μανίκια σαν το πισομάνικο. Κούμπωνε με κουμπιά ως πάνω και στο ρεβέρ είχε μύτη και έκλεινε με κουμπιά. Εκεί πάνω έκαναν κεντήματα. Ήταν σχεδόν πάντα κλειστό. Το Σελάχι ήταν δερμάτινο με πλάτος δάκτυλα, με θήκη για το χαρτζιλίκι, το μαχαιράκι, τα σπίρτα, τον καθρέπτη, την τσατσάρα, καμιά κουμπούρα, καμιά φορά και το ψωμί τους. Στην μέση τους (το σθιλάχι) στερεωνόταν στη λωρίδα του. Απαραίτητο ήταν στους τσοπάνηδες, από τους άλλους (φορούσε) όποιος ήθελε. Όποιος φορούσε φουστανέλα, φορούσε σελάχι. Την καθημερινή για τσαρούχι φορούσαν λαδιές, δηλαδή τσαρούχια που τα έφτιαχνα μόνοι τους. Κάλτσες δεν φορούσαν το χειμώνα, εκτός από πλεκτές. Οι τσομπάνηδες στο κρύο φορούσαν σορκάδι μέσα από την πουκαμίσα. Κι έξω με τα ζώα, στο βουνό, την καπερώνα. Το Καπερώνα ήταν από μάλλινο υφαντό άσπρο ή μαύρο. Το έραβε ο τεχνίτης. Ίσο φύλλο το πίσω και δύο φύλλα το εμπρός. Μανίκια είχε μακριά και πλατιά και στο μάκρος να σκεπάζει το γόνατο. Ήταν και με κουκούλα για το κεφάλι. -21-\n22 5.2 Παραδοσιακή Φορεσιά Μάνης Η παραδοσιακή φορεσιά της Μάνης ήταν: βελέσι, σε σκούρο μπλε χρώμα, πουκάμισο, μακρύ και κεντημένο στα άκρα, κοντογούνι (μπόρκα ή καμιγιόλα), ζώνη, τσεμπέρι ή τσεμπέρα, πολλές φορές κεφαλογιούρι από μέσα και από πάνω το τσεμπέρι, τσαρούχια και μπελερίνα. Α. Γυναικεία Το χρώμα της τσεμπέρας ήταν ανάλογο της ηλικίας. Οι μικρότερες φορούσαν άσπρο ή κίτρινο ή ανοικτό καφέ που με την ηλικία σκούραινε και γινόταν μαύρο στα γεράματα. Στο βελέσι, στο κατωκόρμι, ήταν ραμμένη μία λωρίδα κατακόκκινη, πλάτους μιας πιθαμής, το μπουγάζι το οποίο το φορούσαν οι χαιράμενες, παντρεμένες και α- νύπαντρες που όταν πέθαινε ο άντρας της γυναίκας ξήλωνε ένα μέρος του πάνω στον τάφο, ενώ όταν πέθαινε ο αδελφός της ολόκληρο. Β. Ανδρική Οι άνδρες φορούσαν βράκα σε σκούρο μπλε, πουκάμισο άσπρο κεντημένο, κοντογούνι, ζωνάρι, φέσι ή μαντήλι μαύρο (τσεμπεράκι) και τσαρούχια από δέρμα γρουνιού. Όλα ήταν υφαντά, κεντημένα και φτιαγμλενα από τους ίδιους. -22-\n23 5.3 Η Λαϊκή ενδυμασία της Αρκαδίας Η Αρκαδία έχει το δικό της πολιτισμό, τα δικά της ήθη έθιμα συνήθειες και βέβαια δικές της φορεσιές. Α. Γυναικεία Οι φορεσιές εδώ είναι πιο ποικίλες. Κοινό βασικό ένδυμα των τύπων της γυναικείας φορεσιάς είναι το πουκάμισο το οποίο θεωρείται ως εξέλιξη του αρχαίου χιτώνα της ρωμαϊκής τουνίκα ( tunica). Άλλοτε ως εξωτερικό ένδυμα στη θέση του φουστανιού, άλλοτε χειριδωτό (με μανίκι) και παρυφές κεντημένες με φανταχτερά χρώματα με διάφορες βελονιές, ριζοβελονιά, αλυσίδα, κομποβελονιά, σταυροβελονιά. Στα χωριά της Αρκαδίας, γενικά στην ύπαιθρο, επικρατέστερη είναι η ριζοβελονιά, το ροκοκό, το φιλτιρέ και το ανεβατό. Πολλές φορές, όταν δεν υπήρχε η οικονομική δυνατότητα να αγοραστούν νήματα κεντήματος από μετάξι και βαμβάκι, οι γυναίκες έγνεθαν μόνες τους φιλόνημα από πολύ καλή ποιότητα μαλλιού ή σπάρτου, το λεγόμενο στημόνι και το κεντούσαν. Η γυναικεία φορεσιά αποτελείται από μπόλκες φούστες με κούδο και σουρωτό φουστάνι με πανοκόρμι, μαυροφούστανο, φούστες, πολύπτυχες, μεταξωτές βαμβακερές μόνόχρωμες καρό, γιουρτιά, μπελερίνες, καψόνια, σεγκούνια. Η γνωστή φορεσιά της Αμαλίας. Η φορεσιά καθιερώθηκε από τη βασίλισσα Αμαλία και προέκυψε από τον συνδυασμό στοιχείων τοπικών ελληνικών φορεσιών. Φορέθηκε από τις κυρίες της αυλής αρχικά και στη συνέχεια διαδόθηκε σε όλα τα αστικά κέντρα της Ελλάδος. Η κάθε πόλη είχε τη δική της φορεσιά Αμαλίας. Δεν έχουν απόλυτη ομοιομορφία. Η κάθε μία έχει το δικό της διάκοσμο. Αποτελείται από κοντογούνι, πάντα βελούδινο, πολύπτυχη φούστα με διαφορετικό σχέδιο, καπελάκι, το λεγόμενο φέσι με χρυσή ή χρυσοκίτρινη χοντρή φούντα, προσθήκες πανικιών από το ύφασμα της φούστας και από το ύφασμα της τραχηλιάς ή του πουκάμισου, συν τα κοσμήματα και τη ζώνη. Η αυθεντική φορεσιά Αμαλίας της Τρίπολης έχει δύο χρώματα. Είναι γκρενά και μαύρο κοντογούνι, λαδοπράσινο και κροκί φούστα από ύφασμα ταφτά. Το μαύρο συνδυάζεται με την κροκί και το γκρενά με το λαδοπράσινο. Η φούστα έχει πέντε μέτρα φάρδος. Ο ποδόγυρος στολίζεται από πλισέ 10 πόντων τσακισμένος στο χέρι, η κουφή πιέτα στη μέση και δύο μονές στην κάθε πλευρά. Κόβεται οκτώ μέτρα. Ράβεται με κουφές βελονιές επάνω στη φούστα. Ανοίγοντας τις πιετούλες του πλισέ μια μέσα και μία έξω σχηματίζει όμορφα λουλούδια. Εσωτερικά δεν μπαίνει φόδρα αλλά ύφασμα μαλακό βαμβακερό, καλής ποιότητας, στο χρώμα της φούστας. Το Μαυροφούστανο φοριόταν στην περιοχή της Τεγέας και λιγότερο στη Γορτυνία. Ενώ έχουν το ίδιο όνομα έχουν πολλές διαφορές στο κέντημα και στο χρώμα του ποδόγυρου και γενικά στην κατασκευή. Στην Τεγέα είναι φουστάνι πολύπτυχο αχειρίδωτο μαύρο με βαθύ άνοιγμα στο στήθος από βαμβακερό χοντρό ύφασμα, υφαντό στον αργαλειό ή τους εμπορίου κεντημένο με χρώματα ζωηρά σε γεωμετρικά σχήματα σταυροβελονιά. Έχει ποδόγυρο κόκκινο του οποίου οι άκρες καρφώνονται στη μέση, με ποδιά μεταξωτή, πουκάμισο με δαντέλα στα μανίκια και στην τραχηλιά, στο κεφάλι φέσι με φούντα χρυσοκίτρινη και από πάνω σιγκούνι βελούδινο. -23-\n24 Μαύρο υφαντό στον αργαλειό, πολύπτυχο φάρδους τριών μέτρων με κέντημα τριάντα πόντων σε μεγάλα και μικρά οβάλ σχέδια και μονά και διπλά κλωναράκια ποδόγυρο σε τσόχα χρώματος γκρενά. Πουκάμισο υφαντό άσπρο κεντημένο στα μανίκια με μικρά οβάλ σχεδιάκια που τελειώνουν σε δαντέλα με μύτες να σχηματίζουν σταυρό. Φούστα μιάμιση φορά η περιφέρεια της γυναίκας που τη φορούσε και σούρωνε με κορδόνι από το ίδιο ύφασμα και στον ποδόγυρο είχε δαντέλα όπως και τα μανίκια. Η ποδιά μαύρη από το ίδιο ύφασμα του φουστανιού, κεντημένη όπως και το πουκάμισο και γύρω-γύρω με τσόχα γκρενά, όπως το φουστάνι. Το διάκοσμο της τσόχας στην ποδιά είναι περίπου πέντε πόντοι. Τη φορεσιά αυτή στην Γορτυνία τη φορούσαν νυφική ή γιορτινή και μάλιστα από ανθρώπους με υψηλό βιοτικό επίπεδο. Στη νυφική φορούσαν στο κεφάλι για πέπλο ένα στεματάκι κεντημένο, στη μέση ένα μεγάλο οβάλ εκρού και τρία χρωματιστά στην κάθε πλευρά και επάνω ραμμένο πέπλο μεταξωτό ύφασμα με λουλουδάκια εκρού. Στο λαιμό φορούσαν φλουριά και σκουλαρίκια από ένα φλουρί στο κάθε σκουλαρίκι. Εσωτερικά του φουστανιού φορούσαν πουκάμισο με ψιλή δαντέλα (κομπινεζόν). Αν τη φορούσαν για γιορτινή, τότε στο κεφάλι έβαζαν άσπρο μεταξωτό μαντήλι. Από πάνω φορούσαν λευκή μπελερίνα. Η Μπελερίνα ρούχο πλεγμένο με το βελονάκι από μάλλινο νήμα από πρόβατα. Το λεγόμενο στημόνι έπεφτε στους ώμους διπλό, σταύρωνε μπροστά και έδενε πίσω. Οι παρυφές τελείωναν με τη λεγόμενη πλόντρα, δαντέλα πλεγμένη συνεχόμενη υπόλοιπου ρούχου, σχέδιο πλεξίματος για το συγκεκριμένο ρούχο. Οι νύφες και οι κοπέλες φορούσαν λευκές, οι πιο μεγάλες φορούσαν μαύρες. Το Καψόνι ήταν η εξέλιξη της μπελερίνας. Τύπος κοντής καπούλας, πλεγμένης με στημόνι, με γιακά και κορδονάκι να δένει στο λαιμό. Το Βελέσι είναι πλεγμένα επί το πλείστον μπαρολέ όπως οι ανδρικές φανέλες αλλά από τη μέση και κάτω και άλλα με κορμί τα οποία τα φορούσαν οι γυναίκες. Η Μπόλκα και η φούστα με κούδα ή σούρα είναι χαρακτηριστική καθημερινή φορεσιά της Αρκαδίας. Πάντα υφαντό καρώ, μονόχρωμο, στολισμένο πλούσια διακοσμημένο από το ίδιο ύφασμα, τρίκλωνο, τετράκλωνο αλλά και το φακωτό που προορίζονταν για τα ανώτερα στρώματα. Η Μπόλκα ζακετάκι με πιετάκια με ωμίτη ή σκέτο γαζωμένο μέχρι το θώρακα τσακισμένα και στη μέση έχει γαζωμένο ζωνάκι πάνω, όσο η μέση της γυναίκα που θα τη φορέσει. Το ζωνάκι είναι λοξό από το ίδιο ύφασμα του ρούχου. Έτσι τις πιέτες τις κρατάει το ζωνάκι και μπροστά ανέβαινε προς τα επάνω έτσι να κρατάει το στήθος και σε περίπτωση εγκυμοσύνης να μην εμπόδιζε. Οι φούστες σκέτες ή με πανωκόρμι που πάνω από αυτές φορούσαν τις μπόλκες αλλά ίσιες μπροστά και πίσω με μια κουφή πιέτα στο κέντρο και από 2-3 μονές πιέτες στο πλάι. Έτσι δημιουργούνταν η κούδα, άλλες με φραμπαλάδες ( βολάν) άλλες λοξές και σούρα. Το μανίκι είχε πάντα δυο πιετάκια στον ώμο για να έχει άνεση. Η Τσεμπέρα-κεφαλομάντηλο-ποδιά. Στη Γορτυνία ως επί το πλείστον ήταν ολόλευκη ή με λουλουδάκια μαύρα και η ποδιά ήταν υφαντή, κεντητή ή χρωματιστή από προβατόμαλλο. Στη Μαντινεία και στις άλλες περιοχές έχουν το κίτρινο, το μελί, το πολύ ανοικτό λαδί πάντα με τον ίδιο διάκοσμο. Οι ποδιές είναι βαμβακερές σε διάφορες ποιότητες τους αργαλειού ή του εμπορίου. Πλισέ με φραμπαλά ή δαντέλα. -24-\n25 Η Γιούρδα ή γιουρντί είναι εξωτερικό ρούχο που το φορούσαν πάνω από όλα. Αχειρίδωτο (χωρίς μανίκια) μαύρο από τραγόμαλλο με παρυφές ρελιασμένες με κόκκινη φάσα ή μπλε. Πίσω α- κουμπούσε στη μέση και κάτω άνοιγε. Πίσω είχαν φούντες. Στην περιοχή της Τρίπολης φορούσαν και λευκά από προβατόμαλλο. Στην περιοχή Λεβιδίου, Καντήλας, Κακουρίου μέχρι το Φενεό, φορούσαν πουκάμισο για φουστάνι, υφαντό στον αργαλειό, κεντημένο στα μανίκια, στο ποδόγυρο, στην τραχηλιά και από πάνω γιουρντί μάλλινο μαύρο, διακοσμημένο με σιρίτια από στριμμένες με μάλλινες κλωστές, τρίκλωστα χρωματιστά ή δίκλωστα και η ποδιά γινόταν από το ίδιο ύφασμα. Το τσεμπέρι ήταν σε μπεζ ανοιχτό ή κροκί με φλουριά στο λαιμό. Β. Ανδρική Η ανδρική φορεσιά της Αρκαδίας αποτελείται από φουστανέλες, γιλέκο, φέρμελη, ντουλαμά, ράσο, πουκαμίσα, βέστα, πουκάμισο, μπουντούρι, μπενοβράκι, μειντανογίλεκο. Ιδιαίτερη είναι η φορεσιά του Λεωνιδίου. Η φουστανέλα της Αρκαδίας είναι μακριά, σταματά κάτω από το γόνατο και είναι καμωμένη από ύφασμα υφαντό ή λευκό ύφασμα «του εμπορίου». Η αυθεντική φουστανέλα έχει 400 φύλλα, πτυχές και όχι πιέτες όπως τις ονομάζουν πολλοί. Τα μανίκια του πουκαμίσου είναι πολύ φαρδιά με 5-6 πιετάκια κατακόρυφα, δεξιά και αριστερά από το κούμπωμα. Το γιλέκο, το μεινταλογίλεκο, η φέρμελη της Αρκαδίας είναι σε χρώμα κυανό με μαύρα κορδόνια, κεντημένο με σιρίτια, κουμπιά μαύρα, πλεγμένα με το βελόνι. Με χρυσογάιτανα κεντούσαν μόνον τα γαμπριάτικα γιλέκα. Εξάρτημα της φουστανέλας είναι το σιλάχι της μέσης, το πλεχτό μαύρο ζωνάρι, μήκους τριών μέτρων, με κρόσσια. Η φορεσιά συμπληρώνονταν από μαύρο μαντήλι στο κεφάλι, οι περικνημίδες μαύρες ή κυανές κεντημένες όπως και το γιλέκο με φούντες και τσαπράζια. Εκείνη την περίοδο καθιερώθηκε το ριγέ ζωνάρι με μπλε-άσπρες ρίγες και κρόσσια. Το φέσι, ο μαύρος ή κόκκινος σκούφος με τη μεταξωτή φούντα, αποτελεί εξέλιξη του μαντηλιού. Έξω απ όλα αυτά φορούσαν τον ντουλαμά, ρούχο εφαρμοστό ως τη μέση και πολύπτυχο κάτω. Ένα είδος σημερινής ρεντικότας. Αυτό βέβαια το φορούσαν οι άντρες εκείνοι που είχαν κοινωνική και οικονομική άνεση, οι υπόλοιπο φορούσαν το ράσο ή την καπότα. Η Πουκαμίσα είναι υφαντό καρό ύφασμα σε χρώμα λευκό, κυανό, κόκκινο σκούρο. Αυτό φοριόταν στην ευρύτερη περιοχή της Τριπόλεως και κυρίως της Νεστάνης. Από τη μέση και επάνω είναι με πιέτες, ωμίτες και πλούσιο διάκοσμο από το ίδιο το ύφασμα ενώ από τη μέση και κάτω φτάνει στη μέση του μηρού με πολλές πιετούλες. Τα κουμπιά ήταν διαφορετικών χρωμάτων ενώ υπήρχε τσεπάκι λοξό με μαντηλάκια μικρά από τα χρώματα που είχε η πουκαμίσα. -25-\nΠρόγραμμα Π. Ε. Σχ. Έτους 2005 2006\n3 ο ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΝΑΟΥΣΑΣ ΟΜΑΔΑ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ Πρόγραμμα Π. Ε. Σχ. Έτους 2005 2006 Επιμέλεια: Νίκος Κύρου Κώστας Σπορέλας ΦΟΡΕΙΣ ΧΡΗΜΑΤΟΔΟΤΗΣΗΣ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΟΜΑΔΑ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ\nΗ ΤΕΧΝΗ ΤΟΥ ΥΦΑΣΜΑΤΟΣ Ι ΜΑΡΓΑΡΙΤΑ ΠΕΡΙΒΟΛΙΩΤΟΥ. ΕΞΕΤΑΣΤΕΑ ΥΛΗ 4 ου ΕΞΑΜΗΝΟΥ ΕΙΣΑΓΩΓΗ\nΗ ΤΕΧΝΗ ΤΟΥ ΥΦΑΣΜΑΤΟΣ Ι ΜΑΡΓΑΡΙΤΑ ΠΕΡΙΒΟΛΙΩΤΟΥ ΕΞΕΤΑΣΤΕΑ ΥΛΗ 4 ου ΕΞΑΜΗΝΟΥ ΕΙΣΑΓΩΓΗ Υφάσματα υφαίνονταν από τη νεολιθική εποχή. Ύφανση = η διασταύρωση δύο ομάδων κλωστών σε ορθή γωνία - Κάθε ελαστικό υλικό


Πνευστά (ξύλινα & χάλκινα)\nΜαθήματα μουσικής online\nΜουσική προπαιδεία για μωρά από 18 μηνών\nΤμήματα ανώτερων θεωρητικών\nΜουσική Δημιουργία Αθηνών - Νέος Κόσμος\nΜουσική Δημιουργία - Παλαιό Φάληρο\nΣτο ηλεκτρικό μπάσο ο μαθητής έχει την ευκαιρία να έρθει σε επαφή με διάφορα μουσικά στυλ (blues, rock ,latin, jazz, ελληνικό ρεπερτόριο, κινηματογραφική μουσική, κ.α)γίνεται δημιουργικός, μαθαίνει την τέχνη του αυτοσχεδιασμού που του επιτρέπει να εκφράζει τις ιδέες του, να αναπτύσσει τις ακουστικές του ικανοτήτες (μελωδικό και αρμονικό ear training), αποκτώντας το δικό του προσωπικό ύφος.\nΟι καθηγητές μας έχοντας την απαραίτητη παιδαγωγική και καλλιτεχνική γνώση βοηθούν το σπουδαστή να ενδυναμώσει τη δεξιοτεχνία του και να καλλιεργήσει την έμφυτη μουσικότητα του.Τέλος οι σπουδαστές υπό την επίβλεψη των καθηγητών τους συμμετέχουν στα μουσικά σύνολα της σχολής μας ( γκρουπ), και καθοδηγούνται στα πρώτα βήματά τους στην σκηνή.\nΤα έτη φοίτησης εξαρτώνται από τις δυνατότητες και την εξέλιξη κάθε μαθητή.Στα μοντέρνα όργανα ο σπουδαστής είναι συνήθως έτοιμος στα 7 χρόνια να αποκτήσει κάποιον τίτλο σπουδών, έχοντας συμπληρώσει την απαιτούμενη ύλη και κατόπιν εξετάσεων. Πρέπει ωστόσο να διευκρινίσουμε, ότι τα έτη φοίτησης δεν είναι δεσμευτικά για τον σπουδαστή που έχει μεγάλη πρόοδο και εξελίσσεται με ταχείς ρυθμούς, αφού έχει τη δυνατότητα να διεκδικήσει μεγαλύτερη τάξη λαμβάνοντας μέρος στις κατατακτήριες εξετάσεις.\nΓια τα δίδακτρα ενημερωθείτε από εδώ\nΜουσική Δημιουργία Αθηνών /www.mousiki-dimiourgia.gr Copyright@2018-2019 All rights reserved.\nΜουσική Δημιουργία Αθηνών - Μαρίας Οικονομάκου. Τηλέφωνο επικοινωνίας 2109022111


Ηλίας Παυλιδάκης «Ο Βασιλικός Κήπος» | RethNea.gr\nΝΕΟ ΒΙΒΛΙΟ ΤΟΥ ΡΕΘΕΜΝΙΩΤΗ ΣΥΓΓΡΑΦΕΑ\nΗλίας Παυλιδάκης «Ο Βασιλικός Κήπος»\n11/12/2021 | 12:21\nΑπό τις Εκδόσεις Λιβάνη μόλις κυκλοφόρησε το νέο βιβλίο του Ρεθεμνιώτη Ηλία Παυλιδάκη με τίτλο «Ο Βασιλικός Κήπος». Η ιστορία του Βασιλικού Κήπου είναι µια εσωτερική αναζήτηση για έναν κόσμο που τα µάτια µας δεν μπορούν να δουν. Για το δώρο του θεού στον άνθρωπο, την πνοή της ζωής.\nΚάποτε, στο κέντρο ενός κήπου υπήρχε ο πέτρινος θρόνος του βασιλιά του τόπου. Αυτός είχε µια παράξενη επιθυμία: Άκουσε την ιστορία του Χριστού και τα θαυμαστά Του έργα, όπως και ότι ποτέ δεν αγαπήθηκε βασιλιάς τόσο πολύ από τους ανθρώπους. Από τον εγωισμό του πήρε ένα κομμάτι από τον σταυρό που σταύρωσαν τον Χριστό, εκείνο που έγραφε «Ιησούς ο Ναζωραίος ο βασιλιάς των Ιουδαίων», για να το τοποθετήσει στην πλάτη του θρόνου του. Με αυτή την πράξη ήθελε να δείξει ότι δεν υπάρχει κανείς ανώτερος από αυτόν στη Γη και στον ουρανό και ότι αυτός είναι κυρίαρχος των πάντων. Όμως, όταν τοποθέτησε το ξύλο και κάθισε στον θρόνο, είδε για µια στιγμή όλα τα κακά και τα καλά έργα που είχε κάνει. Τα κακά ήταν περισσότερα από τα καλά. Είδε τον Κύριο αυτού του κόσμου και την κρίση που είχε ετοιμάσει για αυτόν. Μονομιάς τρελάθηκε και κρεμάστηκε. Έπειτα κάθισαν κι άλλοι σε αυτό τον θρόνο. Κάποιοι απ’ αυτούς επίσης τρελάθηκαν, όμως κάποιοι άλλοι βρήκαν τη γαλήνη στην καρδιά τους. Είσαι σίγουρος ότι θες να µπεις μέσα;\nΑυτή την εποχή έχει ανάψει ξανά µια φλόγα στις καρδιές των ανθρώπων για την αναζήτηση της αλήθειας. Δύσκολοι καιροί έρχονται που θα ξεχωρίσουν την ήρα από το στάρι.\nO Ηλίας Παυλιδάκης γεννήθηκε στην Κρήτη το 1983 και ζει στο Κάτω Βαρσαµόνερο του νοµού Ρεθύµνου. ∆ε γνωρίζει καλή γραμματική και ορθογραφία λόγω της δυσλεξίας του. Έχει εργαστεί ως αυτοκινητιστής, ναυαγοσώστης, πωλητής κοσμημάτων, αλλά δεν μπορεί να ξεχωρίσει κανένα από αυτά τα επαγγέλματα, γιατί όλα τα έκανε µε αγάπη και το καθένα του δίδαξε κάτι διαφορετικό.\nΑπό τις Εκδόσεις Λιβάνη κυκλοφορούν επίσης τα βιβλία του «7 Άστρα – Ο Μαθητής», «7 Άστρα – Το Ηµερολόγιο» και «7 Άστρα – Η Ιστορία µου».\nΤιμή: 12,00€ (με ΦΠΑ)


Τι είπε ο Κυβερνητικός Εκπρόσωπος Γιάννη Οικονόμου για πανδημία-test και εμβολιασμούς | agrinioreport\nΤι είπε ο Κυβερνητικός Εκπρόσωπος Γιάννη Οικονόμου για πανδημία-test και εμβολιασμούς\nΠαράλληλα, η Κυβέρνηση προχωρά σε ενίσχυση της επιχείρησης «Ελευθερία», που σχεδιάστηκε με υποδειγματικό τρόπο.\nΕγκαινιάστηκε ήδη νέο mega Εμβολιαστικό Κέντρο στη Γλυφάδα, με 16 εμβολιαστικές γραμμές, ενώ προστέθηκαν επιπλέον 24 γραμμές στο mega Εμβολιαστικό Κέντρο Περιστερίου.\n← Μόσχα: «Αν μας αποκλείσουν από το SWIFT θα επιβιώσουμε – Δημιουργήσαμε δικό μας σύστημα συναλλαγών»\nΕΝΑ ΜΟΝΑΔΙΚΟ «ΜΟΥΣΙΚΟ ΤΑΞΙΔΙ ΓΙΑ ΤΑ ΧΡΙΣΤΟΥΓΕΝΝΑ» με τη Μάνια Βλαχογιάννη στο Λιμάνι της Ναυπάκτου →


Tο www.esperiagefsi.gr είναι το ηλεκτρονικό κατάστημα έκθεσης και διάθεσης των προϊόντων μέσω του Διαδικτύου της εταιρείας ΕΣΠΕΡΙΑ - Κ. ΠΑΓΑΝΗΣ ΑΕΒΕ .\nΠριν εισέλθετε στο ηλεκτρονικό κατάστημα και περιηγηθείτε στην ιστοσελίδα μας, σας καλούμε να συμβουλευτείτε τους κάτωθι όρους και προϋποθέσεις, που εφαρμόζονται ειδικά για τη χρήση του ηλεκτρονικού καταστήματος www.esperiagefsi.gr.\nΒεβαιωθείτε ότι συμφωνείτε με τους κάτωθι όρους και προϋποθέσεις διότι η περαιτέρω χρήση και η περιήγηση σας στην ιστοσελίδα www.esperiagefsi.gr συνεπάγεται την ρητή και ανεπιφύλακτη συγκατάθεση και συναίνεση σας με αυτούς.\nΤο www.esperiagefsi.gr διατηρεί το δικαίωμα να τροποποιεί μονομερώς ή να ανανεώνει τους παρόντες όρους και τις προϋποθέσεις των συναλλαγών, που γίνονται μέσω του ηλεκτρονικού του καταστήματος, σύμφωνα με τις ανάγκες της και τα συναλλακτικά ήθη. Το www.esperiagefsi.gr αναλαμβάνει την υποχρέωση να ενημερώνει τους χρήστες για τυχόν τροποποιήσεις καθώς και για οποιαδήποτε αλλαγή, μέσω από την ιστοσελίδα του παρόντος ηλεκτρονικού καταστήματος. Διευκρινίζεται ότι η αλλαγή όρων δεν περιλαμβάνει παραγγελίες τις οποίες έχετε ήδη κάνει.\nΤο www.esperiagefsi.gr δεσμεύεται ως προς την πληρότητα και την εγκυρότητα των πληροφοριών που παρατίθενται στην ιστοσελίδα του www.esperiagefsi.gr, τόσο όσον αφορά την ύπαρξη των ουσιωδών χαρακτηριστικών που κατά περίπτωση περιγράφονται για κάθε προϊόν που διαθέτει, όσο και για την ακρίβεια των στοιχείων που αφορούν τις παρεχόμενες, από το ηλεκτρονικό κατάστημα του www.esperiagefsi.gr, υπηρεσιών, υπό την επιφύλαξη τυχόν τεχνικών ή τυπογραφικών λαθών, που έχουν διαφύγει της προσοχής ή έχουν προκύψει ακούσια ή λόγω τυχόν διακοπών λειτουργίας της ιστοσελίδας εκ λόγων ανωτέρας βίας.\nΤο www.esperiagefsi.gr ουδεμία εγγύηση μπορεί να παράσχει για τη διαθεσιμότητα των προϊόντων, αλλά εγγυάται την έγκαιρη ενημέρωση των τελικών καταναλωτών περί της μη διαθεσιμότητας τους. Το www.esperiagefsi.gr ευθύνεται μόνο για δόλο και βαριά αμέλεια, σε περίπτωση καθυστέρησης στην παράδοση παραγγελθέντων προϊόντων και για πληροφορίες που το ίδιο δίνει ή υπηρεσίες που παρέχει μέσω του δικτυακού τόπου της. Το ηλεκτρονικό κατάστημα του www.esperiagefsi.gr δεν φέρει ευθύνη για τυχόν τεχνικά προβλήματα που τυχόν παρουσιασθούν στους χρήστες όταν επιχειρούν την πρόσβαση στον δικτυακό τόπο και κατά την διάρκεια αυτής και έχουν σχέση με τη λειτουργία ή συμβατότητα της δικής τους υποδομής με τη χρήση του δικτυακού τόπου. Επίσης το www.esperiagefsi.gr ουδεμία ευθύνη έχει για πράξεις ή παραλείψεις τρίτων και ιδιαίτερα μη επιτρεπόμενες παρεμβάσεις τρίτων σε προϊόντα ή/και υπηρεσίες ή/και πληροφορίες που διατίθενται μέσω αυτού.\nΟι χρήστες των ιστοσελίδων www.esperiagefsi.gr αποδέχονται ότι δεν θα χρησιμοποιούν αυτές και το ηλεκτρονικό κατάστημα τουwww.esperiagefsi.gr για αποστολή, δημοσίευση, αποστολή με e-mail ή μετάδοση με άλλους τρόπους οποιουδήποτε Περιεχομένου είναι παράνομο, βλαβερό, απειλητικό, προσβλητικό, ενοχλητικό, συκοφαντικό, δυσφημιστικό, χυδαίο, άσεμνο, λιβελογραφικό, αποτελεί παραβίαση του απορρήτου κάποιου άλλου, δείχνει εμπάθεια, ή εκφράζει φυλετικές, εθνικές ή άλλες διακρίσεις, δύναται να προκαλέσει βλάβες σε ανήλικους με οποιονδήποτε τρόπο, δεν δικαιούται να μεταδοθεί σύμφωνα με την νομοθεσία ή τις συμβατικές ή διαχειριστικές σχέσεις (όπως εσωτερικές πληροφορίες, ιδιοκτησιακές και εμπιστευτικές πληροφορίες που αποκτήθηκαν ή αποκαλύφθηκαν ως μέρος εργασιακών σχέσεων ή που καλύπτονται σε συμφωνίες εμπιστευτικότητας), παραβιάζει οποιαδήποτε ευρεσιτεχνία, εμπορικό σήμα, εμπορικό μυστικό, πνευματικά δικαιώματα ή άλλα ιδιοκτησιακά δικαιώματα τρίτων, περιέχει ιούς λογισμικού ή οποιουσδήποτε άλλους κώδικες, αρχεία ή προγράμματα, που έχουν σχεδιαστεί με σκοπό την διακοπή, την πρόκληση βλάβης, την καταστροφή ή παρεμπόδιση της λειτουργίας οποιουδήποτε λογισμικού ή υλικού υπολογιστών, ηθελημένα ή αθέλητα παραβαίνει την ισχύουσα ελληνική και κοινοτική νομοθεσία και των διατάξεων αυτής, δύναται να παρενοχλήσει τρίτους με οποιοδήποτε τρόπο και οποιοδήποτε περιεχόμενο χρησιμοποιείται για συλλογή ή αποθήκευση προσωπικών δεδομένων των χρηστών.\nΤα προϊόντα που εμφανίζονται στο www.esperiagefsi.gr με το όνομα τους θα παραλαμβάνονται συσκευασμένα σε συσκευασίες στις οποίες θα παραλάβετε την παραγγελθείσα ποσότητα και βάρος. Αποκλείουμε τη δυνατότητα παραγγελίας εάν κάποιο προϊόν δεν είναι διαθέσιμο και διατηρούμε το δικαίωμα επικοινωνίας μας για οποιαδήποτε πιθανή μεταβολή της παραγγελίας σας.\nΣτα ράφια του ηλεκτρονικού μας καταστήματος μπορείτε να βρείτε προϊόντα ζαχαροπλαστικής και αρτοσκευάσματα δικής μας παραγωγής καθώς και διάφορα άλλα εμπορεύσιμα είδη τροφών, ειδών ζαχαροπλαστικής & συσκευασίας.\nΓια να διευκολύνουμε την αναζήτηση σας, έχουμε διαιρέσει τα προϊόντα μας σε κεντρικές κατηγορίες. Κάθε κατηγορία έχει και ένα δέντρο υποκατηγοριών, που εμφανίζεται στην αριστερή στήλη της οθόνης σας. Στόχος μας είναι να φτάσετε στο τελικό προϊόν με τα λιγότερα δυνατά clicks. Στην περίπτωση που ψάχνετε για κάτι συγκεκριμένο, χρησιμοποιήστε την «αναζήτηση», που θα σας οδηγήσει κατ' ευθείαν στη συγκεκριμένη επιλογή σας. Το " www.esperiagefsi.gr " κάνει κάθε δυνατή προσπάθεια να παρέχει υπηρεσίες υψηλής ποιότητας. Παρόλα αυτά δεν μπορούν να αποκλεισθούν περιπτώσεις λαθών σε τιμές και δευτερεύοντα χαρ/κά προϊόντων και δεν μπορεί να εξασφαλισθεί, ότι δεν θα υπάρξουν διακοπές λειτουργίας της ιστοσελίδας ή «ανθρώπινα» λάθη κατά την ενημέρωση / αναγραφή της τιμής ενός προϊόντος. Για την ασφάλεια και την αποτελεσματικότητα των αγορών σας καλούμε εφόσον διαπιστώσετε ότι κάποιο προϊόν προσφέρεται σε ασυνήθιστα χαμηλή ή υψηλή τιμή σε σχέση με την αγοραία αξία του, πριν προχωρήστε στην παραγγελία του να επικοινωνήστε με το Τμήμα Εξυπηρέτησης Πελατών στο (+30) 22610 24815 ή μέσω e-mail στο info@esperiagefsi.gr. Κατά την καταχώρηση της παραγγελίας σας θα λάβετε αυτοματοποιημένο e-mail το οποίο θα αναφέρει τις λεπτομέρειες της παραγγελίας σας. Μετά την επεξεργασία της παραγγελίας από το τμήμα ηλεκτρονικών αγορών το www.esperiagefsi.gr θα λάβετε το δεύτερο και επιβεβαιωτικό e-mail με τα προϊόντα που θα σας αποσταλούν. Σε περίπτωση που στη παραγγελία σας προκύψει κάποια εκκρεμότητα τότε θα σας αποσταλεί αντίστοιχο e-mail. Εναλλακτικά θα επικοινωνήσουμε μαζί σας στα τηλέφωνα που μας έχετε δώσει κατά την εγγραφή ή την καταχώρηση της παραγγελίας στο site μας. Δεν υπάρχει τρόπος απενεργοποίησης αυτών των ενημερώσεων, η αποστολή των οποίων, αποτελεί προϋπόθεση για την σωστή εξέλιξη της παραγγελίας σας. Τα e-mail αυτά σας καλούμε να φροντίζετε να μπορούν να φτάσουν σε εσάς και να τα διατηρείτε καθ' όλη την διάρκεια της συναλλαγής μας. Είναι υποχρέωση σας, σε περίπτωση που δεν λαμβάνετε τα σχετικά e-mail, σύμφωνα με τους γενικούς όρους που διέπουν τις συναλλαγές μας, να μας ενημερώνετε χωρίς καθυστέρηση.\nΕπιστροφές προϊόντων και χρημάτων δεν θα γίνονται αποδεκτές για λόγους υγιεινής σε όλα τα προϊόντα τα οποία διατίθενται μέσα από το www.esperiagefsi.gr .\nΗ μόνη περίπτωση που θα γίνεται δεκτή η επιστροφή προϊόντων είναι να έχει γίνει λάθος από μέρος του www.esperiagefsi.gr στην παραγγελία σας και να σας έχει αποσταλεί λάθος προϊόν.\nΣτο ποσό που θα σας επιστρέψουμε θα συμπεριλαμβάνονται τα πιθανά έξοδα επιστροφής, εφόσον η επιστροφή του προϊόντος οφείλεται σε υπαιτιότητα του www.esperiagefsi.gr\nΠριν ολοκληρωθεί η παραγγελία, κατά τη διάρκεια της ηλεκτρονικής διαδικασίας της παραγγελιάς μπορείτε να κάνετε πίσω «back» και να αφαιρέσετε τις ποσότητες των προϊόντων από το καλάθι σας πατώντας στο κουμπί «αφαίρεση. Εάν έχει ολοκληρωθεί η ηλεκτρονική παραγγελία αλλά δεν έχει αποσταλεί ακόμα το προϊόν μπορείτε να καλέστε το (+30) 22610 24815 και ένας συνεργάτης μας θα αναλάβει την ακύρωσή της παραγγελίας σας. Μετά την παραλαβή του προϊόντος, καλέστε μας στο (+30) 22610 24815 ή επικοινωνήστε μέσω της φόρμας ηλεκτρονικού ταχυδρομείου του δικτυακού τόπου, εξηγώντας το λόγο που επιθυμείτε την ακύρωση της παραγγελίας. Ένας συνεργάτης μας θα σας εξυπηρετήσει άμεσα και θα σας ενημερώσει για όλες τις επιλογές σας. Σε περίπτωση που η παραγγελία σας έχει ήδη τιμολογηθεί και επιθυμείτε την ακύρωση της τότε επικοινωνήστε με το Τμήμα Εξυπηρέτησης πελατών στο (+30) 22610 24815 και δώστε τα στοιχεία της παραγγελίας σας. Ωστόσο, η κατάσταση (status) της παραγγελίας ενδέχεται να μην αλλάξει στη σελίδα του λογαριασμού σας.\n8. Παραγγελία / Παράδοση Προϊόντων/ Έξοδα Αποστολής/ Ολοκλήρωση παραγγελίας:\n9. Παραλαβή προϊόντων: Η αποστολή εκτελείται την ίδια ή την επόμενη της παραγγελίας. Η ανωτέρω προθεσμία δεν ισχύει σε περιόδους ακραίων καιρικών φαινομένων ή απεργιών και σε κάθε περίπτωση ανωτέρας βίας, που δύναται να επηρεάσει τους χρόνους μεταφοράς. Σε αυτή τη περίπτωση το www.esperiagefsi.gr συνεργάζεται με συγκεκριμένες εταιρείες courier και μεταφορικές. Σε αυτές παραδίδει την επόμενη εργάσιμη τα προϊόντα οι οποίες αναλαμβάνουν τη μεταφορά στο τελικό καταναλωτή.


Νέα πρόκληση Τσαβούσογλου: Τα νησιά δεν έχουν υφαλοκρηπίδα - Τι είπε για... | Capital\nΤετάρτη, 03-Ιουν-2020 12:17\n"Τα νησιά δεν έχουν υφαλοκρηπίδα, μόνο χωρικά ύδατα που φτάνουν τα 6 ναυτικά μίλια", υποστήριξε ο Τούρκος υπουργός Εξωτερικών, Μεβλούτ Τσαβούσογλου, σε συνέντευξή του στο τουρκικό κανάλι 24 απαντώντας εμμέσως στις ΗΠΑ που χθες έστειλαν το δικό τους αυστηρό μήνυμα στη Τουρκία.\nΟ Τσαβούσογλου όμως δεν σταμάτησε μόνο εκεί καθώς για την Αγία Σοφία ο Τούρκος υπουργός Εξωτερικών είπε ότι δεν πιστεύει "την αναίδεια της Ελλάδας να μιλάει για την Αγία Σοφία. Η Αγία Σοφία είναι στην τουρκική επικράτεια, την κατακτήσαμε", είπε χαρακτηριστικά και "δεν έχει καμία σχέση η Ελλάδα να ασχολείται με το τι κάνουμε στην επικράτειά μας". "Θα κάνουμε ό,τι θέλουμε μέσα στη χώρα μας και στις περιουσίες μας", είπε.\nΜπορέλ: Προς το συμφέρον όλων οι καλές σχέσεις ΕΕ-Τουρκίας -να αποφεύγονται οι μονομερείς ενέργειες\n''Η κατάσταση στην Ανατολική Μεσόγειο απαιτεί συνεχή αποκλιμάκωση''.


Άγιος Σπυρίδων ο Θαυματουργός-12 Δεκεμβρίου: Ο Ναός στην Κέρκυρα - ΕΚΚΛΗΣΙΑ ONLINE\nΤετάρτη, 09 Δεκεμβρίου 2020 15:00\nΑρχική » ΝΕΑ » Άγιος Σπυρίδων ο Θαυματουργός-12 Δεκεμβρίου: Ο Ναός στην Κέρκυρα\nΗ λάρνακα φιλοτεχνήθηκε στη Βιέννη το 1867. Είναι από σκληρό ξύλο με εξωτερική ασημένια επένδυση. Βρίσκεται τοποθετημένη μέσα στην κρύπτη, η οποία δημιουργήθηκε ειδικά για να δεχθεί το λείψανο του Αγίου Σπυρίδωνα, το οποίο επισκέπτονται χιλιάδες ξένοι και ντόπιοι επισκέπτες. Είναι ένα από τα τρία άφθορα λείψανα στο Ιόνιο, του Άγιου Σπυρίδωνα, του Άγιου Γεράσιμου και του Αγίου Διονυσίου.\nΠότε λιτανεύεται το σκήνωμα\nΗ μαρμάρινη λάρνακα\nΟ Άγιος Σπυρίδων απέθανε το 348 μ.Χ. Το λείψανο τοποθετήθηκε σε μαρμάρινη λάρνακα δίπλα στην είσοδο του Ναού της Τριμυθούντος της Κύπρου και παρέμεινε τριακόσια χρόνια μετά τον θάνατό του. Η μαρμάρινη λάρνακα παραμένει ακόμα και σήμερα στο ίδιο ακριβώς μέρος.\nΑπό που πέρασε το λείψανο μέχρι να φθάσει στην Κέρκυρα\nΜετά τον θάνατό του ο Γεώργιος Καλοχαιρέτης άφησε κληρονομιά στους γιούς του Λουκά και Φίλιππο το λείψανο του Άγιου Σπυρίδωνα. Οι δύο αδελφοί θέλησαν να μεταφέρουν το λείψανο στη Βενετία. Η υπόθεση μάλιστα εκδικάστηκε από την Ενετική Γερουσία. Το ανώτατο δικαστικό όργανο του κράτους αποφάσισε ότι το λείψανο αποτελεί ιδιοκτησία των αδελφών, άρα διατηρούν το αναφαίρετο δικαίωμα να το μεταφέρουν όπου εκείνοι επιθυμούν. Τελικά όμως η μεταφορά δεν πραγματοποιήθηκε διότι υπήρξαν έντονες αντιδράσεις από τον κερκυραϊκό λαό και το ανώτατο δικαστικό όργανο δεν επέμεινε και επικράτησε η σκέψη ότι δεν έπρεπε να δημιουργούνται δυσαρέσκειες στους λαούς οι οποίοι βρίσκονται κάτω από τη Βενετική σημαία. Το 1512 συντάχθηκε στην Άρτα δωρητήριο συμβόλαιο στο όνομα της Ασημίνας Καλοχαιρέτη, κόρη του Φιλίππου, η οποία παντρεύτηκε τον Σταμάτιο Βούλγαρι(η) και η οποία με τη σειρά της άφησε διαθήκη που χρονολογείται από τις 25 Νοεμβρίου 1571 και ορίζει πως το Ιερό Λείψανο του Αγίου παραμένει ως κληρονομιά στους γιούς της και στους απογόνους τους.\n11 μήνες πριν ΒΙΝΤΕΟ, Γράφει το ΕΚΚΛΗΣΙΑ ONLINE, ΝΕΑ12 Δεκεμβρίου, Hot News, Άγιος Σπυρίδωνας, Άγιος Σπυρίδωνας Θαύματα, γιορτάζει, γιορτάζουμε, γιορταζουν, γιορτή, ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΣ, ΕΟΡΤΟΛΟΓΙΟ, Θαύματα Αγίου Σπυρίδωνος, Ορθοδοξία, τι γιορτάζουμε\nΘαύμα: Η ίαση του Νίκου Κουρκούλη από την Αγία ΆνναΕυαγγέλιο Πέμπτη 10 Δεκεμβρίου 2020 - Άγιος Μηνάς ο Καλλικέλαδος


Προσφορά ισόγειας κατοικίας ΔΕΛΦΟΙ 66 Τ.Μ + 13 Τ.Μ Στεγασμενοι χωροι Τιμή: 46.700 € - BHS Kyriazis\nΠροσφορά ισόγειας κατοικίας ΔΕΛΦΟΙ 66 Τ.Μ + 13 Τ.Μ Στεγασμενοι χωροι\nΤιμή: 46.700 €\nΠροσφορά διώροφης κατοικίας ΑΡΓΟΣ 49 Τ.Μ + 25 Τ.Μ στεγασμένοι χώροι Τιμή: 37.500€\nΤιμή με διπλό τοιχίο (45+100+22) πάχους 16,7 εκ 46.700 ευρώ\nΗ παραπάνω τιμή αφορά τιμή εντός Αττικής και δεν περιλαμβάνει :\nέξοδα εκτός έδρας , κόστος πολεοδομικής άδειας, κόστος βάσης μεταφορικό κόστος και Φ.Π.Α\nΤΟΙΧΟΠΟΙΙΑ Διπλά τοιχία από μασίφ ξύλο ορθογώνιας διατομής διπλού θηλυκώματος με 45 χιλ εξωτ. ξύλινη τοιχοποιία, ξύλινο σκελετό 100 χιλ με μόνωση 100 χιλ και εσωτερική επένδυση ραμποτέ ξύλο πάχους 22 χιλ Η εξωτερική τοιχοποιία συνδέεται με την εσωτερική ξύλινη επένδυση με μεταλλικές γωνίες σταθεροποίησης . Το δέσιμο των τοιχίων, εκτός από την διπλή θυληκωτή επαφή των δοκών, επιτυγχάνεται και με την χρήση μεταλλικών ντιζών με ελατήρια και παξιμάδια , έτσι ώστε τα τοιχία να είναι συμπαγή.\nΚΟΥΦΩΜΑΤΑ Τα κουφώματα είναι ξυλινα η από PVC έγχρωμα επιλογής σας ,με διπλά τζάμια 4-16-4 και εξωτερικά ξύλινα παντζούρια ανοιγόμενα ,πάλι επιλογής σας.


ΤΑΞΙΤΖΗΣ: Τροχαίο στο Δρόμο προς Σκάλα. Αγριογούρονο έπεσε πάνω σε διερχόμενο Ταξί..!\nΤροχαίο στο Δρόμο προς Σκάλα. Αγριογούρονο έπεσε πάνω σε διερχόμενο Ταξί..!\nΜε αρκετή ζημιά στο αυτοκίνητο – Ταξί αλλά γλιτώνοντας τα χειρότερα.\nΧθες το βράδυ επαγγελματίας αυτοκινητιστής με το Ταξί του ερχόμενος Σπάρτη στην θέση “Ψηλή Μάντρα” στον δρόμο Σκάλα – Σπάρτη είχε ενα απρόσμενο τροχαίο όταν ξαφνικά μεγάλο Αγριογούρονο πέρασε κάθετα τον δρόμο και έπεσε πάνω του.\nΕυτυχώς ο έμπειρος οδηγός ενστικτωδώς “έκοψε” το τιμόνι του για το αποφύγει και χτύπησε ¨τελικά στην άκρη του αυτοκινήτου γλιτώνοντας μόνο με υλικές ζημιές.\nΣε άλλη περίπτωση ίσως τα πράγματα να ήταν διαφορετικά καθώς η εμπειρία του οδηγού και η χαμηλή ταχύτητα αποσόβησαν τα χειρότερα.\nΑναρτήθηκε από sakis Ετικέτες Αγριογούρονο, Ταξί, Τρακάρισμα με Ταξί, τροχαίο ατύχημα


Havaianas Σαγιονάρες, Slim Carnaval\nΠεριγραφή: - Σαγιονάρες - Slip-on - Ανοιχτή μύτηΣύνθεση και συντήρηση: - Πάνω μέρος: Από καουτσούκ - Πάτος: Από καουτσούκ - Εξωτερική σόλα: Από καουτσούκΌλοι έχουν δικαίωμα στη λάμψη. Γιατί να μην ξεκινήσουμε από τα πόδια; Προσθέσαμε παγιέτες φέτος το καλοκαίρι σε λουράκια και πάτους σε αστραφτερά χρώματα. Για να λάμπετε όλη την ημέρα!- Κατασκευασμένες στη Βραζιλία.- Υλικό σόλας: καουτσούκ. - Πλεονεκτήματα: άνετες, ελαφριές, ανθεκτικές στη ζέστη και στο νερό, αντιολισθητικές. - Χαρακτηριστικά: λουράκι ψαροκόκαλο σε στυλ μαίανδρου, πάτος με μοτίβο κόκκους ρυζιού, σόλα με μοτίβο άχυρο ρυζιού. Πάχος σόλας: 1,5 εκ.


Τί αφήνει το 2017 και τί φέρνει το 2018 για το προσφυγικό/μεταναστευτικό; | Liberal.gr\nΤετάρτη 27 Δεκεμβρίου 2017, 01:03\nΤου Δρ. Χρήστου Μπαξεβάνη*\nΕν αρχή ην η Συρία\nΟι νέες μορφές συγκρούσεων και οι σύγχρονες πηγές παγκόσμιας ανασφάλειας καταδεικνύουν ότι μέσα σε ένα περιβάλλον αλληλεξάρτησης καμία κοινωνία δεν είναι απομονωμένη από τις άλλες, αντίθετα όλοι οι πολίτες είναι αντιμέτωποι με κοινούς κινδύνους και παγκόσμια προβλήματα. Οι προσφυγικές και μεταναστευτικές ροές αποτελούν ένα τέτοιο παράδειγμα. Πριν από δύο και πλέον αιώνες, ο Immanuel Kant διαπίστωνε πως οι κοινωνίες βρίσκονται αναπόφευκτα δίπλα-δίπλα. Μια βίαιη πρόκληση ενάντια στο Νόμο και τη Δικαιοσύνη σε ένα συγκεκριμένο τόπο έχει συνέπειες σε πολλούς άλλους τόπους και μπορεί να βιωθεί παντού, σημείωνε ο Γερμανός φιλόσοφος, για να συμπληρώσει ότι δεν ζούμε, πλέον, αν ζούσαμε ποτέ, σε έναν κόσμο απομονωμένων εθνικών κοινοτήτων. Αντίθετα ζούμε σε έναν κόσμο, όπου οι τροχιές των χωρών συμπλέκονται βαθιά μεταξύ τους. Το 2015 αποτέλεσε έτος – ορόσημο για το μεταναστευτικό στην Ε.Ε. Η μαζική εισροή προσφύγων από τη Συρία κατέληξε στην κατάρρευση του ευρωπαϊκού εξωτερικού συνόρου αναδεικνύοντας ταυτόχρονα τα αδιέξοδα της ευρωπαϊκής πολιτικής για το άσυλο και τη μετανάστευση. Η εικόνα συμπληρώνεται με την συμφωνία της Ε.Ε. και Τουρκίας της 18ης Μαρτίου 2016 για τον τερματισμό της παράτυπης μετανάστευσης από την Τουρκία προς την Ε.Ε. και την αντικατάσταση της με νόμιμους διαύλους επανεγκατάστασης προσφύγων στην Ευρωπαϊκή Ένωση.\nΑπό το 2017…\nΔεν υπάρχει αμφιβολία ότι από την υπογραφή της συμφωνίας ΕΕ-Τουρκίας μέχρι σήμερα είναι σημαντική και διαρκής η μείωση του αριθμού των ατόμων που διασχίζουν παράτυπα τα ευρωπαϊκά σύνορα ή χάνουν τη ζωή τους στο Αιγαίο. Ωστόσο, η συγκεκριμένη συμφωνία φαίνεται ότι έχει αξιοποιηθεί από τις ευρωπαϊκές ηγεσίες ώστε να μεταθέσουν έτι περαιτέρω το μερίδιο ευθύνης τους, αυτή τη φορά από τις χώρες πρώτης γραμμής του Μεσογειακού Νότου σε τρίτες χώρες, όπως είναι η Τουρκία, την στιγμή μάλιστα που οι επιδόσεις σχεδόν του συνόλου των κρατών μελών της Ε.Ε. τόσο στην επανεγκατάσταση όσο και στην μετεγκατάσταση εξακολουθούν να είναι απογοητευτικές. Είναι χαρακτηριστικό ότι, σύμφωνα με τα τελευταία επίσημα στοιχεία, όπως αυτά προκύπτουν από την 14η Έκθεση της Επιτροπής για τη μετεγκατάσταση αιτούντων άσυλο εντός της ΕΕ και την επανεγκατάσταση προσφύγων εκτός της ΕΕ, η οποία δημοσιεύθηκε στις 26 Ιουλίου 2017, από τους 63.302 πρόσφυγες που προβλεπόταν να έχουν μετεγκατασταθεί από την Ελλάδα, μόλις 16.804 έχουν μεταφερθεί σε άλλες χώρες της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Τρεις χώρες (Αυστρία, Ουγγαρία, Πολωνία) δεν έχουν πάρει κανέναν και μόλις 4 χώρες έχουν πάρει πάνω από 1.000 πρόσφυγες (Γαλλία, Γερμανία, Ολλανδία, Πορτογαλία).\nΘετική, ωστόσο, εξέλιξη συνιστά η απόφαση του Δικαστηρίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης στις 6 Σεπτεμβρίου 2017 στις συνεκδικασθείσες υποθέσεις C-643/15 και C-47/15, όπου απέρριψε τις προσφυγές της Σλοβακίας και της Ουγγαρίας κατά του μηχανισμού μετεγκατάστασης αιτούντων άσυλο από την Ελλάδα και την Ιταλία προς τα άλλα κράτη μέλη της Ένωσης. Με την εν λόγω απόφαση το ΔΕΕ αποδοκιμάζει ευθέως τη συμπεριφορά συγκεκριμένων κρατών να δεχτούν πρόσφυγες στο έδαφος τους γεγονός που αντιβαίνει, όπως χαρακτηριστικά αναφέρει το Δικαστήριο, στην υποχρέωση αλληλεγγύης και δίκαιης κατανομής βαρών την οποία υπέχουν τα κράτη μέλη της Ένωσης στον τομέα της πολιτικής ασύλου. Στο ίδιο πνεύμα κινήθηκε και ο Γενικός Εισαγγελέας του Δικαστηρίου ο οποίος με τις προτάσεις του στις 26 Ιουλίου 2017 υποστήριξε ότι η περιορισμένη αποτελεσματικότητα του μηχανισμού εξηγείται από ένα σύνολο στοιχείων, μεταξύ των οποίων περιλαμβάνεται η μη εκτέλεση, εν μέρει ή εν όλω, της προσβαλλόμενης αποφάσεως από ορισμένα κράτη μέλη (όπως η Σλοβακία και η Ουγγαρία), γεγονός που αντιβαίνει στην υποχρέωση αλληλεγγύης και δίκαιης κατανομής των ευθυνών την οποία υπέχουν τα κράτη μέλη στον τομέα της πολιτικής ασύλου. Περαιτέρω, η Επιτροπή κίνησε στις 26 Ιουλίου 2017 το επόμενο στάδιο των διαδικασιών επί παραβάσει κατά της Τσεχικής Δημοκρατίας, της Ουγγαρίας και της Πολωνίας στέλνοντας αιτιολογημένες γνώμες στην Τσεχική Δημοκρατία, την Ουγγαρία και την Πολωνία λόγω μη συμμόρφωσης με τις νομικές υποχρεώσεις που υπέχουν στον τομέα της μετεγκατάστασης.\nΣε ό,τι αφορά την εφαρμογή της Κοινής Δήλωσης Ε.Ε. – Τουρκίας στην Ελλάδα, μετά τις 20 Μαρτίου 2016 και ειδικότερα μετά τις 4 Απριλίου 2016 που τέθηκε σε ισχύ ο Ν. 4375/2016 και το άρθρο 60 παρ.4, σε πρώτο βαθμό οι αιτήσεις διεθνούς προστασίας Σύρων υπηκόων κατά κανόνα απορρίπτονται ως απαράδεκτες. Αντίθετα, σε δεύτερο βαθμό, ειδικά οι πρώτες προσφυγές κατά των αποφάσεων απαραδέκτου του πρώτου βαθμού που εξετάστηκαν από τις Επιτροπές Προσφυγών έγιναν παραδεκτές, οι δε αποφάσεις που εκδόθηκαν παρουσιάζουν αξιοσημείωτο ενδιαφέρον ειδικά αναφορικά με την αδυναμία χαρακτηρισμού της Τουρκίας ως ασφαλούς τρίτης χώρας. Αρνητική, ωστόσο, ήταν η απόφαση Συμβουλίου της Επικρατείας για την υπόθεση δύο Σύρων, που είχαν προσφύγει κατά της απόρριψης του αιτήματος τους για άσυλο σε δεύτερο βαθμό με το σκεπτικό ότι είναι ασφαλής τρίτη χώρα γι'' αυτούς η Τουρκία και το αίτημα τους ήταν απαράδεκτο στην Ελλάδα. Η προσφυγή των δύο Σύρων και της οργάνωσης Ελληνικό Συμβούλιο για τους Πρόσφυγες είχε αρχικά απορριφθεί από την 7μελή σύνθεση του ΄Δ' τμήματος του ΣτΕ (με τις αποφάσεις 445, 446 και 447/ 2017), αλλά λόγω της σοβαρότητας του το θέμα παραπέμφθηκε στην Ολομέλεια του ΣτΕ. Με τις υπ' αριθμ 2347 και 2348 του 2017 αποφάσεις της Ολομέλειας του Συμβουλίου της Επικρατείας, το ΣτΕ απέρριψε τις αιτήσεις ακύρωσης Σύρων κατά απορριπτικών πράξεων επί των αιτημάτων τους ασύλου, κρίνοντας ότι η Τουρκία μπορεί να θεωρηθεί «ασφαλής τρίτη χώρα» για αυτούς.\nΜια διεξοδική, όπως θα απαιτείτο, νομική ανάλυση της εν λόγω απόφασης εκφεύγει του σκοπού του παρόντος άρθρου. Αξίζει, ωστόσο, να αναφερθούμε εν συντομία στην επιλογή της Ολομέλειας του Συμβουλίου της Επικρατείας -με οριακή μάλιστα πλειοψηφία μιας ψήφου- να μην απευθύνει προδικαστικό ερώτημα στο Δικαστήριο της Ευρωπαϊκής Ένωσης αναφορικά με την ερμηνεία των κριτηρίων που πρέπει να πληροί μια τρίτη χώρα για να θεωρείται ασφαλής για συγκεκριμένο αιτούντα. Σύμφωνα με το άρθρο 267 ΣΛΕΕ, τα δικαστήρια των οποίων οι αποφάσεις δεν υπόκεινται σε περαιτέρω ένδικα μέσα οφείλουν να υποβάλουν αίτηση για την έκδοση προδικαστικής αποφάσεως στο Ευρωπαϊκό Δικαστήριο εάν στην υπόθεση ανακύπτει ζήτημα ερμηνείας του ευρωπαϊκού δικαίου. Η ερμηνεία του άρθρου 38 της Οδηγίας αναφορικά με τα κριτήρια που πρέπει να πληροί μια τρίτη χώρα για να θεωρείται ασφαλής για συγκεκριμένο αιτούντα δεν ήταν απαλλαγμένη εύλογων αμφιβολιών. Κατά συνέπεια το ΣτΕ ως δικαστήριο οι αποφάσεις του οποίου δεν υπόκεινται σε ένδικα μέσα, όφειλε να τηρήσει την υποχρέωσή του προς παραπομπή. Το ζήτημα καθίσταται ακόμα σοβαρότερο αν λάβει κανείς υπόψη του ότι η κατά πλειοψηφία ληφθείσα απόφαση να μη διατυπωθεί τελικώς προδικαστικό ερώτημα ως προς τα ανωτέρω ζητήματα, καθώς συνιστά παραβίαση του ως άνω άρθρου της Συνθήκης, δύναται υπό προϋποθέσεις να γεννήσει αστική ευθύνη του (ελληνικού) Κράτους προς αποζημίωση (C-224/01 Gerhard Kobler κατά Republik Osterreich). Ταυτόχρονα μέσα στη χώρα μας διαμορφώνονται δυο παράλληλα νομικά καθεστώτα: άλλο καθεστώς ισχύει στα νησιά κατ' εφαρμογή της ευρωτουρκικής συμφωνίας, άλλο καθεστώς στην ηπειρωτική Ελλάδα για τους πρόσφυγες που εισήλθαν πριν την υπογραφή της συμφωνίας αυτής. Last but not least, επώνυμές καταγγελίες έχουν δει το φως της δημοσιότητας σχετικά με την άτυπη επαναπροώθηση από την Ελλάδα στην Τουρκία Τούρκων πολιτών που ζητούν διεθνή προστασία από τις αρχές της χώρας μας.\nΟι πρόσφατες εξελίξεις σε επίπεδο ευρωπαϊκής πολιτικής για το άσυλο και τη μετανάστευση μολονότι αποτελούν μια «βελτιωτικού» τύπου παρέμβαση στη κείμενη κοινοτική νομοθεσία κατέδειξαν δυστυχώς για άλλη μια φορά τον βαθύ διχασμό και την επιλεκτική αντιμετώπιση του προβλήματος στο εσωτερικό της ΕΕ, καθώς και την απροθυμία αν όχι άρνηση των ευρωπαϊκών κρατών να αντιμετωπίσουν τα ήδη συσσωρευόμενα προβλήματα. Είναι χαρακτηριστικό ότι μπροστά στην ανάγκη για μια ριζική αλλαγή του Κανονισμού Δουβλίνο υπέρ ενός συστήματος κεντρικής διαχείρισης των αιτήσεων ασύλου που κατατίθενται ανά την Ευρώπη, υπό την επιμέλεια μιας ισχυρής Ευρωπαϊκής Υπηρεσίας Ασύλου, με στοιχεία από το ΑΕΠ, το ποσοστό ανεργίας, ο αριθμός κατοίκων, το ποσοστό αιτούντων άσυλο που ήδη κατοικούν εκεί και το μέγεθος επικράτειας, η Επιτροπή, δυστυχώς, προτίμησε την απλή τροποποίηση του Κανονισμού Δουβλίνο. Το μοναδικό μάλιστα «μέτρο αλληλεγγύης» που προβλέπει ο μόνιμος μηχανισμός μετεγκατάστασης θα τίθεται σε εφαρμογή μονάχα όταν μία χώρα φτάσει στο 150% των δυνατοτήτων της. Δηλαδή, μία χώρα θα πρέπει να ξεπεράσει κατά 50% τις δυνατότητές της για να υπάρξει η όποια μορφή αλληλεγγύης. Το αναθεωρημένο σύστημα ασύλου δεν μπορεί να είναι ένας μηχανισμός στεγανοποίησης του προβλήματος στις χώρες της περιφέρειας. Στην πραγματικότητα δηλαδή λαμβάνει χώρα μια διαχείριση του όλου προβλήματος «εκτός των τειχών», με τις χώρες που είναι πύλες εισόδου από την Ασία και την Αφρική (που προκαλούν τα μεγαλύτερα ρεύματα μεταναστών και προσφύγων) να αναλαμβάνουν το κύριο βάρος αντιμετώπισης του ζητήματος.\nΗ ευρωπαϊκή πολιτική φαίνεται να μην θέλει ή να μην μπορεί να διαβάσει τα σημάδια του κινδύνου που αποκαλύπτονται πλέον έκδηλα (υπερσυσσωρεύσεις πληθυσμών στα μεθοριακά ευρωπαϊκά κράτη και ιδίως στη χώρα μας, συνθήκες εξαθλίωσης των πληθυσμών αυτών, ανάδυση ανοικτά ρατσιστικών και ξενοφοβικών τάσεων), και τα οποία αφενός δημιουργούν σοβαρό προβληματισμό για την κοινωνική συνοχή και ασφάλεια σε ευρωπαϊκό επίπεδο αφετέρου αποτελούν σοβαρή δοκιμασία για τις φιλελεύθερες αρχές και τις δημοκρατικές παραδόσεις των ευρωπαϊκών λαών. Μια αποτελεσματική, ωστόσο, διαχείριση και αντιμετώπιση των προσφυγικών και μεταναστευτικών ροών απαιτεί ενιαία ευρωπαϊκή πολιτική ασύλου και μετανάστευσης στη βάση της αρχής της αλληλεγγύης για την δίκαιη και αναλογική κατανομή των ευθυνών στην ΕΕ. Σε Ευρωπαϊκό Επίπεδο, απαιτείται, μεταξύ άλλων: 1) Αναθεώρηση των προβλέψεων για εξέταση των αιτημάτων ασύλου από τη χώρα πρώτης εισόδου (Κανονισμός Δουβλίνο), 2) Καθιέρωση μηχανισμού υποχρεωτικής ανακατανομής στο εσωτερικό της Ε.Ε. τόσο αναγνωρισμένων προσφύγων όσο και αιτούντων άσυλο με δίκαιο και αναλογικό τρόπο, 3) Δημιουργία μηχανισμού υποχρεωτικής ανακατανομής και μετεγκατάστασης των μεταναστών χωρίς χαρτιά, με βάση συγκεκριμένη δίκαιη αναλογία σε όλα τα κράτη μέλη, 4) Θέσπιση Ευρωπαϊκού Ασύλου ώστε οι αλλοδαποί να ζητούν άσυλο από την Ε.Ε. συνολικά και να κατανέμονται αναλογικά στα κράτη μέλη, 5) Ενίσχυση του ρόλου της Ευρωπαϊκής Συνοριακής Ακτοφυλακής για την εξάρθρωση των δικτύων λαθρομετανάστευσης και την καταπολέμηση της διακίνησης ανθρώπων, 6) Ενίσχυση του εθελοντικού επαναπατρισμού παράτυπων οικονομικών μεταναστών σε συνεργασία με τον Διεθνή Οργανισμό Μετανάστευσης και την Ε.Ε, 7) Παροχή αναπτυξιακής βοήθειας στις χώρες προέλευσης υπό την προϋπόθεση ότι θα πρέπει να δέχονται πίσω τους πολίτες τους που δεν γίνονται δεκτοί στην Ε.Ε., 8) Δημιουργία hot spots στα κράτη πρώτης γραμμής, όπως η Ιορδανία, ο Λίβανος και η Τουρκία, 9) Ανάπτυξη νόμιμων εναλλακτικών οδών για την αναζήτηση της προστασίας στην Ευρώπη.\nΤέτοια είδους, ωστόσο, μέτρα απαιτούν και τις ανάλογες πολιτικές συνθήκες και προϋποθέσεις. Μια ολοκληρωμένη αντιμετώπιση της προσφυγικής κρίσης θα προϋπέθετε ένα θεσμικό περιβάλλον ενισχυμένης ευρωπαϊκής ολοκλήρωσης και εμβάθυνσης και όχι μια Ευρώπη της μεταβλητής γεωμετρίας και των πολλαπλών ταχυτήτων που κατά την εκτίμησή μας δυστυχώς το επόμενο διάστημα θα δούμε να ξεδιπλώνεται. Με άλλα λόγια, το περιβάλλον δεν θα είναι πλέον ευνοϊκό, όσο ήταν φυσικά, για πολιτικές αλληλεγγύης και δίκαιης κατανομής των βαρών. Χαρακτηριστικό παράδειγμα η αντιθεσμική και αντιευρωπαϊκή στάση του Ν. Τουσκ, ο οποίος εμφανίστηκε προσφάτως όχι ως Πρόεδρος του Συμβουλίου, αλλά ως εκπρόσωπος των χωρών Βίζενγκραντ. Το ζήτημα δεν αφορά πλέον (μόνο) τον ίδιο, αλλά την θεσμική απαξίωση του Οργάνου της Ένωσης που εκπροσωπεί. Επιδεικτικά ο ίδιος αγνοεί ότι η απόφαση για το μηχανισμό μετεγκατάστασης είναι απόφαση του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου, η νομιμότητα της οποίας έχει επικυρωθεί από το Ευρωπαϊκό Δικαστήριο.\nΗ επιστροφή σε μια απομονωμένη και μη συντονισμένη εθνική δράση δεν μπορεί να είναι η επιλογή μας. Αντίθετα, απαιτείται αλληλεγγύη και δίκαιη κατανομή βαρών/ευθυνών. Λύσεις υπάρχουν και είναι γνωστές πλέον. Μένει να αποδειχτεί σε ποιο βαθμό οι ευρωπαϊκές ηγεσίες θα σταθούν στο ύψος των περιστάσεων και θα κινηθούν συλλογικά και κοινοτικά, μακριά από κοντόφθαλμές λογικές εθνικού προστατευτισμού και απομονωτισμού. Η Ευρώπη αν θέλει να επιβιώσει πρέπει να μετατρέψει με αποφασιστικότητα τη σημερινή κρίση σε ευκαιρία για τη μακροχρόνια ανάπτυξή της, αντιμετωπίζοντας έτσι την επιταχυνόμενη δημογραφική επιδείνωση, δημιουργώντας κοινό παρονομαστή πολιτικής δράσης και κοινωνικής ένταξης, ενώ παράλληλα θα διατηρεί τις ανθρωπιστικές της αξίες και θα παραμένει μια ανοιχτή κοινωνία. Στο πλαίσιο αυτό, η αρχή της αλληλεγγύης και της δίκαιης κατανομής βαρών/ευθυνών (Άρθρο 80 ΣΛΕΕ) αναδεικνύεται σε βασική δικαιοπολιτική αρχή της Ευρωπαϊκής Ένωσης, θεμελιώδους μάλιστα σημασίας για την συνεκτικότητα, την βιωσιμότητα της Ε.Ε. και την επανασύνδεσή της με την ανθρωπιστική παράδοση του ευρωπαϊκού διαφωτισμού.\n*Ο Δρ. Χρήστος Μπαξεβάνης είναι Διεθνολόγος.