Лепшыя сайты знаёмстваў у Нідэрландах і Заходняй Еўропе – ZoekEenDate.nl\nПапулярныя Пасрэдніцкія сайты ў Нідэрландах\nНа большасці з гэтых прэміяльных галандскіх сайтаў сватаўства вы можаце зарэгістравацца бясплатна, але ёсць платныя варыянты, каб выкарыстоўваць дадатковыя магчымасці.\nМногія бясплатныя сайты знаёмстваў у Нідэрландах нізкай якасці, і вы знойдзеце дрэнныя чалавек і ашуканец там, так што лепш за ўсё выкарыстоўваць адзін з прэміяльных сайтаў у гэтым артыкуле.\nАбавязкова наведайце нашу галоўную старонку на спецыяльным селектарнай сайце знаёмстваў, ёсць некаторыя добрыя прапановы там (напрыклад , некалькі дзён функцыянальнасці прэміум прапанаваных бясплатна або са зніжкай сяброўства).\nШмат сайтаў знаёмстваў, пералічаных тут з Галандыі на галандскай мове, але многія з іх маюць варыянты ангельскай мовы (проста паглядзець у меню), ці вы можаце выкарыстоўваць вольны Google перавесці службу (правай кнопкай мышы на старонцы і выбраць пераклад).\nВэб-сайты, пералічаныя тут таксама выкарыстоўваюцца экспаты, якія шукаюць, каб знайсці каханне, або калі вы замежнік хоча сустрэць галандскія хлопчык, мужчына ці жанчына, дама і дзяўчына з Нідэрландаў.\nСамыя папулярныя сайты, каб знайсці адзінкавыя галандскіх мужчын і жанчын\nСпіс інтэнсіўна выкарыстоўваюцца агульных datingsites ў Галандыі\nrelatieplanet з’яўляецца адным з самых буйных і папулярных сайтаў знаёмстваў у Нідэрланды / Бенілюкса і быў аўтарытэтам з 2002 года На думку многіх relatieplanet лепшы сайт знаёмстваў у Нідэрландах і Бельгіі.\nrelatieplanet мае вялікае прызнанне брэнда і сапраўды намінальным сярод сінглаў. У 6-й год relatieplanet абіраецца Сустракаюся Сайт года, а таксама лепшыя па Tros Radar і Kassa Vara ў (галандскае спажывецкае ТБ праграм).\nЗ-за вялікай колькасці рэгістрацый і мерапрыемстваў, заўсёды ёсць шмат зрабіць для халастых і шмат актыўнасці на сайце.\nRelatieplanet.nl мае даступнае абслугоўванне кліентаў і знаёмства трэнер. Сайт просты ў выкарыстанні і пастаянна ўдасканальваецца. Усе запісы з ручным кіраваннем, так што гэта прыемная і бяспечнае асяроддзе на сённяшні дзень.\nrelatieplanet з’яўляецца членам датыроўка Знак якасці Safe, выкарыстоўвае тэрміны і ўмовы, устаноўленыя Асацыяцыяй спажыўцоў і з’яўляецца членам Thuiswinkel.org. Рэгістрацыя абсалютна бясплатная, так што вы можаце паглядзець вакол першай.\nСярод экспатов relatieplanet таксама вельмі папулярныя.\nДля лепшых прапаноў, выкарыстоўвайце нашу datingsite інструмента для параўнання , каб зарэгістравацца для Relatieplanet прама цяпер.\nІнтэрнэт знаёмства нумар 1 у Нідэрландах. (Разам з relatieplanet).\nlexa, заснаваны ў 2002 годзе, з’яўляецца лідэрам на рынку ў галандскай індустрыі знаёмстваў.\nСупольнасць прапаноўвае чальцам лепшых і большасць магчымасцяў для задавальнення даты і дзейнічае ў 16 еўрапейскіх краінах.\nlexa.nl месьціцца ў Амстэрдаме і з’яўляецца часткай Meetic IAC / InterActiveCorp, міжнароднай публічнай інтэрнэт-кампаніі (Nasdaq: IACI).\nУ той жа час, Lexa.nl стаў самым буйным і найбольш надзейным сайт знаёмстваў ў Галандыі з сотнямі тысяч актыўных сяброў і ўжо чатыры разы запар названы самым надзейным сайт знаёмстваў.\nПаколькі ўсе профілі правераны загадзя, мы робім нашы знаёмства для адзінокіх, як надзейных і бяспечных.\nІдзіце і паглядзіце , што Лекс можа прапанаваць прама цяпер.\nparship.nl з’яўляецца інтэрнэт-знаёмствы ў Нідэрландах, якая факусуюць на сінглах, якія шукаюць сур’ёзныя адносіны.\nparship з’яўляецца адным з найбуйнейшых і найбольш часта выкарыстоўваюцца сайтаў знаёмстваў у Еўропе і з’яўляецца першым з трох найбуйнейшых галандскіх сайтаў знаёмстваў, якія могуць несці Thuiswinkel Waarborg. (Homeshopping сертыфікат).\nГэты сайт выкарыстоўвае шырокую працэдуру профілю, каб атрымаць лепшы матч і адзін з найбольш populair сватаўства сайтаў у Нідэрландах і Заходняй Еўропе.\nНаведайце Parship і паглядзець на сябе.\nПерац з’яўляецца першым сайтам знаёмстваў у Нідэрландах, які быў створаны па фактычным адзінкавым галандцам!\nГэта даволі новая сустрэча новага сінгла сайт з унікальнай твіст, і гэта любімае многімі мужчынамі і жанчынамі, якія шукаюць каханне.\nЗ профілем Pepper, сцэна ствараецца там, дзе сінглы можа паказаць сябе, як яны на самой справе. Фота і відэа хобі і інтарэсы з вашага кампутара, Facebook і Youtube у Датеры ня на клішэ, якія хаваюцца.\nАкрамя таго, парог «пачаць дыялог» паніжаны шляхам загрузкі фатаграфій і відэа з усіх гэтых багатых профіляў ў чаце. Гэтыя ледаколы заўсёды тым, каб гаварыць аб. Перац з’яўляецца адным з найбольш папулярных сайтаў знаёмстваў у Нідэрландах і настойліва рэкамендуецца.\nДаведайцеся , чаму Знаёмства Pepper так папулярна.\nBe2 аб’ядноўвае людзей у Галандыі, якія шукаюць шчаслівага і трывалага адносіны, разам!\nЛюбоў не выпадкова-ВЕ2 навуковыя доказы ўдзельнічаюць. Онлайн свацця Be2 з’яўляецца шматразовым пераможцам апытанняў паміж онлайн сваты. З навуковага пункту гледжання распрацаваны personalitytest формы аснову гэтага сур’ёзнага пастаўшчыка паслуг.\nАкрамя таго, абслугоўванне і добрая якасць, перш чым колькасць з’яўляюцца важнымі аспектамі іх прапаноў.\nНаведайце Ве2 Scientific сватаўства.\nDatingwebsites для вышэйшых матчаў якасці\nТам будзе есьці значная колькасць галандскіх людзей, якія шукаюць больш высокія запалкі якасці. Гэта з’яўляецца прычынай таго, чаму спецыялізаваныя сайты знаёмстваў для больш адукаваных людзей (універсітэт, акадэмікі і г.д.) становяцца ўсё больш папулярнымі і стаіць рэгістрацыі.\nВось найбольш вядомыя сватаўство сайты Elite\nE-Matching з’яўляецца найбуйнейшым галандскім сайтам знаёмстваў для выпускнікоў каледжа.\nДля мэтавай групы (вышэйшую адукацыю, універсітэт, акадэмікі, ГБО) e-Matching.nl самы вядомы сайт, каб знайсці партнёра.\nE-Matching існуе з 1998 года і карыстаецца вялікай папулярнасцю сярод навукоўцаў і сінглаў, каб знайсці лепшы матч якасці.\nВізіт E-Matching прама цяпер.\nЗнаёмства для галандскіх Singles вышэйшай адукацыі (ГБО / WO).\nMatch4Me.nl наўмысна выбірае больш высокую якасць мэтавай аўдыторыі, так што сябры хутка увайсці ў кантакт з аднадумцамі.\nПаглядзіце на Match4Me.\nElitedating (ака eDarling) з’яўляецца новым паспяховым Холанд matchmakingsite з бясплатнага тэставання асобы, якая факусуюць на шырокіх слаёў насельніцтва.\nПасрэдніцкая платформа прызначана для ўсіх сінглаў, якія шукаюць на працяглы тэрмін, сур’ёзныя адносіны.\nРасце колькасць членаў і шмат новых гісторый поспеху паказвае, што eDarling робіць онлайн сватаўства паспяховай!\nНацісніце тут , каб вывучыць гэта сватаўство платформы.\nСпіс папулярных Specialty сайтаў знаёмстваў у Нідэрландах\nRichMeetBeautiful з’яўляецца інтэрнэт-сацыяльная Галандская Sugar Знаёмства сетку для фінансава паспяховых мужчын і жанчын старэйшыя за 18 гадоў, якія імкнуцца ўзаемна здавальняючыя адносіны для абодвух бакоў.\nКожная паспяховая сувязь вымяраецца ў тым, наколькі паспяхова партнёры выконваюць кожны other’s эмацыйныя патрэбы і жаданні адносін. Вы знойдзеце шмат багатых бізнэсоўцаў і дам шукаюць любоў тут.\nРэгістрацыя тут RichMeetBeautiful зараз бясплатна.\nРамантыка, каханне і другі таемны раман сайты Галандскага знаёмства\nВікторыя Мілан з’яўляецца нарвежскімі знаёмствамі, якія спецыялізуюцца на Affair знаёмства.\nВы можаце знайсці шмат мужчын і жанчын у Нідэрландах, якія зацікаўленыя ў тым, каб справа.\nРэпутацыя вельмі важная для Вікторыі Мілана, таму што гэта сайт знаёмстваў справы ствараюцца жанчынамі для жанчын, гэта вельмі важна для нас, што суадносіны жанчын і мужчын вельмі высокія. Там няма нічога горш для жанчыны, чым атрымліваць мільён паведамленняў ад мужчын, таму што ў іх няма нікога, каб напісаць ст.\nC-Date з’яўляецца Нідэрланды Matching Сайта для людзей, якія шукаюць прыгоды, адкрытыя адносіны ці захапляльны эратычны дзень.\nC-Date з’яўляецца найбуйнейшым міжнародным дарослых сват і працуе ў 12 краінах на 4 кантынентах. C-Date спалучае ў сабе клас, стыль і эратызм і прапанаваць сваім наведвальнікам захапляльнае час. C-Date мэтавых асобы ва ўзросце 25 гадоў і старэй, мужчыны і жанчыны, гетэрасэксуальныя ці гомасексуальныя. C-Date звяртаецца да вельмі вялікай групе, гэта не мае значэння, з’яўляецеся Ці вы аднаго, у адносінах або ў шлюбе, нават можна зарэгістраваць як пара.\nПаглядзіце , што C-Date можа прапанаваць.\nГей parship, з’яўляецца галандскім онлайн службы знаёмстваў, якая факусуюць на геяў (гомасэксуалісты) сінглах, якія шукаюць сур’ёзныя адносіны.\nКалі вы шукаеце каханне ў той жа падлогі, то гэты ліберальны галандскі datingwebsite добра ведаюць і папулярным сярод гей-супольнасці, каб знайсці партнёра.\nЗнайдзіце свой гомасэксуальныя душэўны на gayParship Зараз.\nЗнаёмства для пажылых людзей і пажылых людзей\n50PlusMatch пачалося ў 2006 годзе і з тых часоў стаў першым і найбуйнейшым сайтам знаёмстваў у Нідэрландах для людзей ва ўзросце 50 гадоў і старэй.\n50PlusMatch.nl выбірае засяродзіцца на пажылых людзей, з тым, каб зрабіць яго прасцей для сваіх членаў, каб увайсці ў кантакт са сваімі аднагодкамі. Людзі, якія старэйшыя за 50 гадоў маюць тэндэнцыю быць больш сур’ёзным і фінансава паспяховым.\nDiscover 50PlusMatch ў цяперашні час і быць здзіўлены , колькі правы пажылых ёсць.\nГаландскія сайты знаёмстваў для адзінокіх маці і адзінокіх бацькоў\nЁсць шмат разведзеных або аддзеленыя Papas і матуль у Галандыі шукае новае каханне.\nВось два спецыяльных datingsites для адзінокіх маці і бацькоў, якія дзіўна папулярныя.\nALLEENSTAANDE-MOEDERS (маці – адзіночкі)\nALLEENSTAANDE-Vaders (адзінкавыя бацькі)\nAlleenstaande Moeders (маці-адзіночкі) Alleenstaande ён-Vaders (адзінкавыя бацькі) два datingsites, якія прызначаны для адзінокіх маці і бацькоў. Стварэнне профілю лёгка і проста. Можна нават зарэгістравацца Facebook. Профілі правяраюцца ўручную і аўтаматычна, каб забяспечыць бяспечную сераду датавання.\nНаведванне маці – адзіночак сайты або наведаць адзін сайт бацькоў , каб знайсці адзінокіх бацькоў , у пошуках кахання.\nТам таксама вельмі добры міжнародны сайт знаёмстваў пад назвай International Купідон з бяспечнага і добра вядомага брэнд Купідона сватаўства паслуг. Вы можаце сустрэць мужчын і жанчын з Галандыі, але і ў іншых краінах Заходняй Еўропы, такіх як Бельгія, Францыя, Германія, Іспанія і г.д.\nПаглядзіце на Міжнародным Амуры тут .\nЯк прыцягнуць Вольная галандскіх мужчын і жанчын\nУ гэтым хутка свеце, які змяняецца гэта не так проста, асабліва для замежніка, каб даведацца галандскі мужчына ці жанчына, добра, але ў асноўным усе мужчыны і жанчыны ва ўсім свеце маюць тыя ж асноўныя эмоцыі і характарыстыкі.\nКалі вы жанчына, вы знойдзеце ў гэтым кіраўніцтве саветаў экспертаў , як прыцягнуць галандскі чалавек. Даведайцеся, што людзі таемна хочуць .\nЦі, калі вы хочаце пазнаёміцца з дзяўчынай з Галандыі, гэта кіраўніцтва для вас , каб даведацца яе мову прыцягнення.\nTags Expat знаёмства Нідэрланды, бясплатны сайт знаёмстваў у галандыі, бясплатныя сайты знаёмстваў у еўропе, бясплатныя сайты знаёмстваў у Нідэрландах, галандскія мужчыны знаёмства культуры, галандскія сайты знаёмстваў, Еўрапейская знаёмства, знаёмства галандскага чалавека, знаёмства галандскай дзяўчынкі, знаёмства галандскай жанчыны, знаёмства галандскіх хлопцаў, лепшыя сайты знаёмстваў у Нідэрландах, міжрасавыя знаёмства нідэрландскі, нідэрландская культура знаёмства, Нідэрланды прыкладанне знаёмства, онлайн знаёмства нідэрландскі, папулярныя сайты знаёмстваў у еўропе, сайт знаёмстваў галандыі, сайты знаёмстваў Нідэрланды, сэкс знаёмства Нідэрландаў\tPost navigation


Юры Дракахруст, Масква\nСёньня сталі вядомыя падрабязнасьці грамадзкіх слуханьняў у справе інтэграцыі Беларусі і Расеі, якія ў Маскве правялі кааліцыя "Правае дзеяньне" і прадстаўнікі дэмакратычнай апазыцыі зь Беларусі.\nДзяржаўныя суверэнітэт і тэрытарыяльная цэласнасьць Расеі і Беларусі ёсьць найвышэйшымі каштоўнасьцямі, адзначаецца ў мэмарандуме. Канстытуцыі Расея і Беларусі не дазваляюць правесьці аб'яднаньне двух краінаў; статуту саюзу Беларусі і Расеі не стае юрыдычнае базы, няма ясных мэтаў і мэханізмаў зьбліжэньня. Увесь эканамічны цяжар інтэграцыі ляжа на плечы простых грамадзянаў і прывядзе да яшчэ большага зьбядненьня. Ідэя грашовага сурагату ў якасьці адзінай валюты, паводле заявы аўтараў мэмарандуму, канчаткова падарве давер да нацыянальных валютаў як у сусьветнай супольнасьці, гэтак і ў насельніцтва абедзвюх краінаў.\nАсобны разьдзел мэмарандуму прысьвечаны праблеме правоў чалавека: "Сытуацыя з правамі чалавека выклікае сур'ёзную заклапочанасьць на ўсёй постсавецкай прасторы, але ў Беларусі гэтае пытаньне стаіць асабліва востра. Гэта істотна абцяжарвае добрасуседскія стасункі. Мы перакананыя, што вырашэньне пытаньня інтэграцыі Беларусі і Расеі немагчымае да аднаўленьня дэмакратычных свабодаў у Беларусі, правядзеньня справядлівых і вольных выбараў прэзыдэнта і парлямэнта ў тэрміны, вызначаныя Канстытуцыяй".\nЗ расейскай сталіцы Масквы перадае наш карэспандэнт Юры Дракахруст.\nАдносіны беларускай і расейскай дэмакратыяў заўсёды былі дастаткова складаныя. Але зараз абставіны прымушаюць іх знаходзіць ўзаемапаразуменьне. Ня толькі беларуская апазыцыя, але і частка расейскіх дэмакратаў з насьцярогай ставяцца да чарговай інтэграцыйнай гульні, распачатай у кацы мінулага года. Беларускія дэмакраты зацікаўленыя ў тым, каб давесьці да расейскага грамадзтва факт сканчэньня гэтым летам легітымных прэзыдэнцкіх паўнамоцтваў. У сваю чаргу, расейскія правыя лібералы, атрымаўшы паразу, зацікаўленыя ў пошуку саюзьнікаў у блізкім замежжы.\nБеларускі бок на слуханьнях быў прадстаўлены Сямёнам Шарэцкім, Станіславам Шушкевічам, Юрыям Хадыкам, Станіславам Багданкевічам, Міхаілам Чыгіром ды іншымі.\nСярод расейскіх удзельнікаў слуханьняў былі Барыс Нямцоў і Ягор Гайдар, дэпутаты Дзярждумы Баравы, Юшанкоў і Козыраў, экс-міністр эканомікі Ясін.\nУ сваім уступным слове Барыс Нямцоў адзначыў, што інтэграцыя немагчымая, калі ў адной з краінаў парушаюцца правы чалавека, а яе лідар не прызнаны сусьветнай супольнасьцю. Ён лічыць, што аб'яднаньне можа прывесьці да дэзынтэграцыі Расеі.\nЗ вельмі рэзкай прамовай выступіў Станіслаў Шушкевіч. Ён рашуча выказаўся супраць усялякай палітычнай інтэграцыі. На ягоную думку, зараз Беларусь вельмі нагадвае калёнію Расеі, а больш дакладна - расейскіх камуністаў.\nАдзін з кіраўнікоў "Хартыі-97" Андрэй Саньнікаў распавядаў расейскім калегам пра тыя высілкі, якія прымае афіцыйная Масква дзеля прарыву ізаляцыі, у якую патрапіў Лукашэнка. Таму беларускім дэмакратам цяжка зважаць на наяўнасьць іншых поглядаў у Расеі. Яны адчуваюць на сабе заганныя наступствы палітыкі, якую праводзяць урады Расеі.\nРазмова закранула ня толькі двухбаковыя адносіны, але і ўнутранае становішча ў Беларусі. Удзельнікі слуханьняў казалі аб наяўнасьці канстытуцыйнага крызісу ў Беларусі, зьвязанага са сканчэньнем тэрміну прэзыдэнцкіх паўнамоцтваў Лукашэнкі.\nВарта адзначыць, што пазыцыі, якія выказваліся на слуханьнях, усё ж разыходзіліся.\nПрадстаўнікі беларускай апазыцыі казалі пра немагчымасьць інтэграцыі ў прынцыпе. Расейскія ж прадстаўнікі выкладалі тыя ўмовы, пры якім аб'яднаньне магло б быць прымальным для іх - вольны рынак і дэмакратыя. Яны, праўда, падкрэсьлівалі, што зараз гэтыя ўмовы не існуюць, але супраць аб'яднаньня як такога выказваліся толькі некаторыя. У той час як дэпутаты Козыраў і Ганчар адкрыта выказваліся за аб'яднаньне.\nУ адным расейскія ўдзельнікі былі адзіныя: аб'яднаньне, калі і магчымае, дык толькі ў выглядзе ўваходжаньня Беларусі ў склад Расейскай Фэдэрацыі. На карысьць гэтага меркаваньня выказваліся палітычныя, эканамічныя і нават юрыдычныя аргумэнты. Напрыклад, на думку Міхаіла Краснова, расейская Канстытуцыя іншага шляху і не прадугледжвае.\nРазыходжаньні паміж беларускімі і расейскімі дэмакратамі існуюць, але беларускім уладам яны бачацца неістотнымі. Прадстаўнік беларускай амбасады, які прысутнічаў на слуханьнях, зрабіў адмысловую заяву з асуджэньнем гэтага мерапрыемства, абвінаваціўшы яе ўдзельнікаў у тэндэнцыйнасьці і аднабаковасьці падыходаў.


Лепшыя фота свету можна пабачыць у Мінску | baj.by\nВыстава World Press Photo праходзіць у Мінску трэці раз. Але ўпершыню ў "вялікім фармаце" — фотаздымкі размешчаныя на выставачных стэндах і занялі палову ангару ЦЭХу. Беларусь адна з першых пабачыць WPPh 2016, а затым выстава наведае каля 100 гарадоў у 45 краінах на працягу года.\nВыставу можна паглядзець у Мінску ў прасторы ЦЭХ (першы паверх), вул. Кастрычніцкая, 16 (ст. м. “Першамайская”).\nКуратар выставы Лоўрэнс Кертвег распавёў, што людзі не заўсёды хочуць бачыць настолькі рэалістычныя фота. І часам нават гавораць, што выставу варта паказваць не ў поўным аб'еме.\nНамінацыя World Press Photo за лепшы здымак адзначае фатографа, візуальная творчасць і майстэрства якога дазволілі зрабіць здымак, які злавіў або прадставіў значную з журналісцкага пункту гледжання падзею мінулага года.\nЗдымак Рычардсана (які таксама атрымаў першае месца ў намінацыі “Гарачыя навіны”) паказвае бежанцаў, якія перасякаюць сербска-венгерскую мяжу побач з в. Хоргаш (Сербія) і в. Роске (Венгрыя). Здымак быў зроблены ў ноч на 28 жніўня 2015. Мужчына і дзіця былі сярод людзей, якія спрабавалі патрапіць у Венгрыю да таго, як было завершана ўзвядзенне памежнай агароджы.\nУорэн Рычардсан — незалежны фатограф, цяпер жыве ў Будапешце, Венгрыя. Ён распавёў, як зрабіў гэты здымак:\nЯ жыў разам з бежанцамі ў памежным лагеры на працягу пяці дзён. Потым прыбыла група прыкладна з 200 чалавек, яны прасоўваліся пад дрэвамі ўздоўж лініі агароджы. Першымі яны адаслалі жанчын і дзяцей, потым старэйшых і дзядоў. Я быў з гэтай групай, мусіць, гадзін пяць, усю ноч мы хаваліся ад паліцыі, і калі я рабіў здымак, быў ужо цалкам выматаны. Было каля трох гадзін ночы, бліскавіцу не ўключыш, бо гэта адразу б прыцягнула ўвагу паліцыі і людзей бы выкрылі. Так што давялося карыстацца толькі месяцовым святлом.\nФрэнсіс Кон, старшыня агульнага журы, фотадырэктар агенцтва “Франс-Прэс”, гаворыць:\nКалі мы напачатку глядзелі на гэтую фатаграфію, то ведалі, што яна важная. Яна мела такую сілу менавіта праз сваю прастэчу, праз сімвалізм калючага дроту. Нам здавалася, што там ёсць усё, каб візуальна перадаць тое, што адбываецца з бежанцамі. Думаю, гэта вельмі класічнае фота, і ў той жа яно па-за часам. Яно адлюстроўвае сітуацыю, але тое, як яно выканана, гэта класіка у найвялікшым сэнсе гэтага слова.\nНа конкурс 2016 года падавалі здымкі з усяго свету: 5 775 фатографаў са 128 краін прадставілі 82 951 фатаграфію. Журы прысудзіла прызы ў васьмі намінацыях 41 фатографу з 21 краіны.\nУсе фота можна паглядзець тут ці на выставе ў Мінску ў прасторы ЦЭХ.


Пялёстак на ветры — Кароткі змест / Краткие содержания\nГлавная → Пераказы, дыктанты → Пялёстак на ветры\nЯ бачыў, як раптам спахмурнеў дзядзька, як лёг на ягоны твар цень ад нейкага балючага ўспаміну. Таму я таксама маўчаў, не адважваўся загаварыць першы. А так хацелася вярнуцца да тае жывое бесклапотнае гутаркі, што яшчэ зусім нядаўна нязмушана цякла між намі...\n– ... Такі быў дзянёк, акурат як сёння. Цёплы, сонечны, пагодны. Ды мы засядзеліся ў хаце: лес на хлеў прывезлі суседу. Бралі чарку, курылі. Пасля гадзіну ці дзве бавіліся ў карты. Калі нарэшце абрыд і гэты занятак, пацягнуліся на вуліцу. Крутнуліся сюды-туды на панадворку і перад хатаю, усё яшчэ не ведаючы, куды падацца, ажно бачым – стаіць на парозе гаспадар, у якога дагэтуль сядзелі, і стрэльбу ў руках трымае. «Ну, што, хлопцы, – пытаецца, – пальнём па разу, успомнім салдацкую навуку?!» Як не пальнуць? Маладыя ж усе – рукі ажно свярбяць. Адышліся мы далей ад хаты, як цяпер во з табою, у канцы саду. Не ведаю, як гэта здарылася, але мне першаму трапіла ў рукі тая стрэльба. Трымаў я яе, трымаў, не ведаючы, у што пацэліць, ажно бачу – ляціць да свае яблыні шпак і нешта ў дзюбцы трымае. Далекавата ляціць. Ды мне што: абы пацэліць! Злажыўся ў момант і націснуў на курок...\n– А праз колькі дзён бяда здарылася. З першынцом, з хлопчыкам. Два годзікі было. Выскачыў за парог хаты, а тут да яго кульнуўся забаўляцца сабака – малады яшчэ быў. Як даў лапамі ў грудзі, ажно хлапчанё тое перакінулася...


Кропка Нэма - могілкі касмічных караблёў\nУ пустым рэгіёне Ціхага акіяна размяшчаецца так званае могілках касмічных караблёў (48 ° 52 'ю. Ш. І 123 ° 23' з. Д.) - Кропка Нэма, названая менавіта так у гонар ўсім вядомага літаратурнага героя прыгодніцка-фантастычнага творы Жуля Верна ( іншая назва - Полюс недаступнасці). Бліжэйшая зямля - невялікі атол Дюси - знаходзіцца ў 2688 км на поўнач ад Кропкі Нэма. Менавіта тут, пад тоўшчай хваляў акіяна, знайшлі сваё апошняе прыстанішча 145 «Прагрэс» РФ, 4 касмічных грузавіка HTV Японіі і 5 грузавых аўтаматычных космокораблей ATV, якія належаць Еўрапейскаму касмічнага агенцтву. Таксама могілках касмічных караблёў захоўвае рэшткі 6 "Салют" і касмічнай станцыі «Мір».\nБез паўторнага выкарыстання\nНатуральна, ні адна касмічная станцыя (або касмічны карабель) ня супакоіцца ў Ціхім акіяне ў цэласці, усе яны былі паглынутыя тоўшчай вод у выглядзе асобных значных фрагментаў. Для большасці касмічных караблёў судотык з атмасферай вельмі пагібельна, на іх не усталёўваецца адмысловая эфектыўная термозащита, у адрозненне ад пілатуемых спушчальных модуляў. Могілках касмічных караблёў у Ціхім акіяне прыняло ў сваё ўлонне тыя арбітальныя станцыі і касмічныя грузавікі, якія першапачаткова ніхто не планаваў вяртаць на Зямлю для паўторнага выкарыстання. Падобныя касмалёты, апынуўшыся ў ніжніх шчыльных слаях атмасферы Зямлі, руйнуюцца і згараюць. Але асобныя абломкі дасягаюць зямной паверхні, таму пазначэнне раёна пахавання выведзеных з эксплуатацыі і калязямной арбіты караблёў ( "могілках касмічных караблёў") апраўдана і мэтазгодна.\nГісторыя Кропкі Нэма налічвае дзве надзвычайныя сітуацыі. У 1979 году абломкі амерыканскай касмічнай станцыі «Скайлэб», не дасягнуўшы ўмоўнага квадрата акваторыі, абрынуліся на заходнюю частку мацерыка Аўстралія. А ў 1991 годзе рэшткі расійскай арбітальнай станцыі «Салют -7» часткова ўпалі на тэрыторыі Аргенціны. На шчасце, абодва непрадбачаных выпадкі абышліся без значных разбурэнняў і чалавечых ахвяр. Могілках касмічных караблёў - небяспечная суседства. Менавіта таму на пачатку вясны 2001 года, падчас вываду з эксплуатацыі арбітальнага комплексу "Мір", улады Японіі, Аўстраліі і выспаў Фіджы настойліва рэкамендавалі сваім грамадзянам устрымацца ад прагулак і схавацца ў памяшканнях.\nШтогод могілкі касмічных караблёў у Ціхім акіяне папаўняецца некалькімі дзесяткамі касмічных апаратаў. Па словах спецыялістаў, прынятая міжнароднай супольнасцю практыка ўтылізацыі касмічнага смецця пры дапамозе грузавых караблёў не наносіць адчувальнай шкоды экалогіі планеты. Затаплення падлягаюць станцыі і караблі, старыя, іх адсекі загружаныя адходамі жыццядзейнасці ўдзельнікаў касмічных экспедыцый і іншым смеццем. Звычайна паверхні вод Ціхага акіяна дасягаюць асобныя тугаплаўкія элементы карабля (вялікая частка бясследна выгарае ў шчыльных слаях атмасферы), якія пасля апускання апускаюцца на глыбіню больш за 4 кіламетраў.\nПасля атрымання чарговых здымкаў, дасланых марсахода Curiousity з Чырвонай планеты, большасць ўфолагаў-аматараў зацікавіліся выразна праглядаецца дзіўнымі кратэрамі на паверхні Марса. Пасля стараннага даследавання яны вылучылі шэраг здагадак адносна іх паходжання. Адна з версій запэўнівае грамадскасць у тым, што гэтыя кратэры з'яўляюцца слядамі пасадкі касмалётаў іншапланецян - пра гэта паведамляе блог UFO Sightings Daily. Як лічыць адзін з удзельнікаў праведзенага аналізу, падобныя кратэры былі выяўленыя раней на Месяцы. Пры гэтым анамалій на нашым натуральным спадарожніку таксама не ўдалося адшукаць лагічнае тлумачэнне. Сышліся на думцы ўфолагаў, выяўленыя формы рэльефу маюць штучнае паходжанне і ўяўляюць сабой альбо своеасаблівыя касмадрома, альбо могілках касмічных караблёў. Фота, прадстаўленыя на разгляд грамадскасці, па-ранейшаму апублікаваныя на блогу UFO. Паводле іншай версіі, выяўленыя паглыблення з'яўляюцца не чым іншым, як рамонтнымі майстэрнямі, у якіх НЛА праходзілі тэхабслугоўванне. Але гіпотэза пра тое, што марсаход Curiousity засняў могілках касмічных караблёў на Марсе, набыла вялікую папулярнасць.\nУ поясе астэроідаў, якая размяшчаецца паміж Юпітэрам і Марсам, выяўлена нябеснае цела дыяметрам, праўзыходным 550 км. Гэты астэроід, названы навукоўцамі Веста, паводле адной папулярнай гіпотэзе, з'яўляецца астаткам разбурыліся планеты Фаэтон, некалі заселенай разумнымі істотамі. Каля года таму да яго на даволі блізкую адлегласць падабраўся аўтаматычны зонд «Рассвет» (ЗША), і калекцыя NASA папоўнілася дэталёвымі і выразнымі здымкамі яго паверхні. Ўфолагі, даследаваўшы фатаграфіі, выявілі даволі цікавыя, дзіўныя аб'екты на паверхні Весты. На фотаздымках, як сцвярджаецца, захаваныя паўразбураны дискообразное НЛА, часткова схаванае пад пластом грунта, падабенства самалёта і іншыя дзіўныя канструкцыі. У навукоўцаў няма рацыі меркаваць, што гэтыя аб'екты маюць зямное паходжанне. Хутчэй за ўсё, гэта сляды якая існавала цывілізацыі Фаэтона ці яшчэ адно могілках НЛА. Справа ў тым, што спецыялісты выявілі лётаюць канструкцыі, якія вельмі адрозніваюцца адзін ад аднаго, гэта дазволіла ім выказаць здагадку, што караблі прыналежаць розным іншапланетным цывілізацый. Так што не толькі на Марсе выявілі могілках касмічных караблёў, але і на далёкай Весце.\nТым не менш наўрад ці ў бліжэйшым часе чалавецтва зможа даведацца больш падрабязнасцяў аб знойдзеных артэфактах. Пілатуемы экспедыцыю на Весту і Марс пасылаць пакуль ніхто не збіраецца. Усе гіпотэзы застаюцца доляй фантастаў.\nСлавянскі крэмль ў Падольску - славутасць нашых дзён\nАбрэвіятура МАП: расшыфроўка, варыянты выкарыстання, асноўнае значэнне\nНасельніцтва Анапы: колькасць, склад, дэмаграфія\nАсноўныя задачы паліцыі РФ: апісанне, патрабаванні і прынцыпы\nМетро Токіо: асаблівасці, парады, рэкамендацыі\nЗемлятрусу ў Маскве і іх наступствы. Самае моцнае землятрус у Маскве\nПамятка турыста: якія разеткі на Кіпры\nЯк навучыць дзіця завязваць шнуркі рознымі спосабамі самастойна?\nЯкое алей заліваць у скрынку ВАЗ-2109: выбар і паслядоўнасць дзеянняў\nАхоўная і дэкаратыўная рашотка на радыятар ацяплення\nМаскі Для Стагоддзе Ад Маршчын: Гидрогелевые і Хатнія\nГелевый лак: плюсы і мінусы\nЛегальная іміграцыя ў Іспанію: пакрокавая інструкцыя


15 лістапад 2004, 13:27\nВіталь Сямашка, Менскі раён Новая перадача сэрыі “Партрэт на Свабодзе”.\nЯна яшчэ загадвала плянтацыяй на фабрыцы гародніны, што ў Менскім раёне, калі ейны Георгі зноўку прыйшоў да яе ў сьне. Так здаралася ўжо неаднойчы пасьля заўчаснай сьмерці мужа, калі нібыта ня вытрымаўшы зямнога існаваньня, раптам загінулі два гектары ўзрошчанага імі жэньшэню. У тых снах Віяленцій як быццам працягваў празь яе апекавацца гэтым таямнічым, падобным на чалавечую постаць коранем, які, як жанчына, дзевяць месяцаў выношвае свае плады. Гэтым разам, аднак, ягоны выгляд быў змрочны, словы не дапушчалі пярэчаньняў: расьліну, маўляў, тэрмінова трэба развозіць па кляштарах. Дзеля захаваньня нашчадкам. Яна й паехала, як прачнулася, у Жыровіцы ды Ляды. Бо цягам сумеснага жыцьця Ірына Віяленцій неаднаразова зьведвала, якой інтуіцыяй валодаў гэты чалавек, як прыслухоўваліся да яго, як людзі ва ўладзе, так і наймацнейшыя духам.\n(Віяленцій: ) “Да нас прыехаў Кебіч на плянтацыю — былы кіраўнік дзяржавы. Яму ўсё вельмі спадабалася, пры канцы ён спытаў: а навошта вам гэта патрэбна? А муж сказаў: а вось Расея адасобіцца ад Савецкага Саюзу, а ў Беларусі застанецца кавалак Усурыйскай тайгі. Праз пару месяцаў гэта здарылася… А калі Зянон Пазьняк прыехаў да нас, ужо былі плады чырвоныя, і такая энэргетыка высокая, ён і кажа: ведаеце, як пабачыў усё гэта, у мяне і на душы пасьвятлела”.\n“Коранем жыцьця”, “царом расьлінаў”, “духам зямлі” жэньшэнь называлі аж тры тысячагодзьдзі таму, калі ўсходнія народы сталі скарыстоўваць ягоны корань дзеля збаўленьня ад невылечных, здавалася, хваробаў, падаўжэньня маладосьці, падвышэньня працаздольнасьці дый нават мужчынскае патэнцыі. Напачатку мінулага стагодзьдзя ён цаніўся ўтрая даражэй за золата. Іосіф Сталін даў загад вывучаць ды ўкараняць культываваны жэньшэнь. Але й сёньня ў той жа Ўсурыйскай тайзе адна расьліна сустракаецца на тысячу гектараў лесу. І толькі гарадзенскаму аграному Георгію Віяленцію ўдалося ў 1985-м прышчапіць на беларускай глебе знойдзеныя на аблогах Сыхатэ-Аліню карані жэньшэню — акурат на працоўных плошчах Менскай фабрыкі гародніны. Гэта быў прарыў плянэтарнага значэньня, згадвае спадарыня Ірына:\n(Віяленцій: ) “Калі мы куплялі насеньне на далёкаўсходняй досьледнай станцыі, там дырэктарам быў нехта Зражва. Ну, гаварыў: “Побалуйтесь, ребята”. Ён ведаў, што хто ні браў, нічога не атрымлівалася. Калі ён прыехаў да нас першы раз, скептычна ўсьміхаўся, другі раз маўчаў, а калі трэці раз прайшліся, былі расьліны рознага ўзросту, сказаў: “Ребята, вы даже не представляете, что вы сделали”.\nПраз шэсьць гадоў плянтацыя асягнула шасьці гектараў і была прызнаная Эўрапейскім саюзам ахоўных тэрыторыяў найбуйнейшай у сьвеце жэньшэневай гаспадаркай. Сабраны рэкордны ўраджай — да сямі тонаў кораня з гектару. У друку жэньшэнь ды дзялянку яшчэ з 220 унікальных расьлінаў, што ўвайшлі ў лекавы сад імя Віяленція, называлі нацыянальным здабыткам Беларусі. У 1998-м спадарыня Ірына стала ляўрэатам “Ford Union” — прэстыжнай прэміі Генры Форда за “ўратаваньне ўнікальных плянтацыяў”. Але й самыя слынныя навукоўцы не ўяўлялі здольнасьцяў жэньшэню як “найвыдатнейшага лекавага сродку, які спыняе рэпрадукаваньне клетак з парушаным генэтычным кодам, што ўзрошчваюць анкалягічныя захворваньні” — гэта цытата з дакумэнта-сэртыфіката Мэдычнага навуковага радыёлягічнага цэнтру Расейскай Акадэміі Навук.\n(Лосева: ) “Нашыя прэпараты, што мы стварылі з садам Віяленція, дазваляюць беларусам выжыць. Комплекс вітамінаў А, Е, С ды мікраэлемэнты ствараюць сыстэму абароны арганізму. А жэньшэнь, радыёла ружовая, элеўтэракок — гэта натуральныя антыаксыданты, у якіх усё прырода збалянсавала. Іх магчыма доўга ўжываць. Антыаксыданты, зробленыя штучна, можна ўжываць разава і толькі ў лекавых мэтах. Двухтыднёвы курс каштуе 2500-3000 рублёў — кожны беларус у стане заплаціць такія невялікія грошы”.\nГэта словы фармацэўта, кандыдата навук Людмілы Лосевай: яна аўтарка 15 зарэгістраваных лекавых прэпаратаў з жэньшэнем. У часе супольнай працы Людміла Паўлаўна стала ці не найбліжэйшай сяброўкай ды паплечніцай Ірыны Канстанцінаўны.\n(Лосева: ) “Гэта ад прыроды надзвычай таленавіты чалавек. Яна кожнай расьліне піша вершы, ня сьпіць начамі, думае пра сад, і грошы для яе — ня самае галоўнае, хоць нават ня мае за што рабіць рамонт у хаце. Душа ейная баліць за тое, што там усё гіне!”\nЯк вы здагадаліся, спадарыня Лосева забегла наперад нашага аповеду. Але я сустрэўся зь ёй ужо тады, калі плошча лекавага саду скарацілася да 1 гектару, у назьве зьнікла імя Георгія Віяленція — справа аднаго з трынаццаці дырэктараў, што памяняліся на фабрыцы цягам трох апошніх гадоў. З-за несвоечасовай пасадкі загублены сёлетні ўраджай жэньшэню. Аднак дачка Натальля разумее сёньня, што магло быць яшчэ горш.\n(Натальля: ) “Пасьля бацькавай сьмерці, каб яна не ўзяла ў свае рукі, каб не ваявала, нічога б не было, затапталі б!”\nДарэчы, Натальля вымушаная была пайсьці з плянтацыі нядаўна, апошняй зь Віяленціяў. Я ня змог не запытацца ў яе пра перададзенае ад маці ўспрыняцьцё жэньшэню.\n(Карэспандэнт: ) “Ты адчуваеш яго як жывую істоту?”\n(Натальля: ) “Так, прыйшла, як да дзетак — нібы чакалі, адчула. Бо людзі, што прыйшлі цяпер, хочуць грошы займець з участку, выссаць зь яго ўсё. А там трэба болей укладаць, чым забіраць, каб штосьці было”.\nУсе вышэйпералічаныя падзеі адбыліся пасьля перадачы фабрыкі гародніны “Белзьнешгандальінвэсту” — структуры Кіраваньня справамі прэзыдэнта. Ад жэньшэню там вырашылі пазбаўляцца, бо працоўныя плошчы на загад экс-дырэктара Леўчанкі, які, кажуць, цяпер у вышуку, сталі бясплатнай базай для захоўваньня трактароў, што рэалізоўваліся ў Расеі праз падстаўныя фірмы ці, да прыкладу, вырабу вульляў ды дошак для парканаў. Плянтацыя ж хоць і давала на гэты час 50% прыбытку фабрыцы, прыносіла яго ня так хутка і не туды, куды было пажаданым памагатым Галіны Жураўковай. Спадарыня Ірына біла ва ўсе званы.\n(Віяленцій: ) “Гэты прыбытак іх не цікавіў, бо не асядаў у іхных кішэнях. Не падабалася, што я не хачу даваць раскрадаць усё створанае намі. Плянтацыя павінна быць аддзеленая ад гаспадаркі, быць самастойнай дзяржадзінкай. Дзяржчыноўнікі таксама павязаныя. Інакш я не магу зразумець, чаму ні яны, ні сам Лукашэнка — ён пра гэтую плянтацыю ведае — ня могуць зрабіць высноваў з гэтай сытуацыі. Я падавала ў суд. Было спалена высушаных траваў больш за тону — цэлая гадавая нарыхтоўка. Жэньшэню сухога сьпісана 27 кіляграмаў. А 200 кіляграмаў — увесь быў паточаны мольлю”.\nНа працы вакол Віяленцій стварылі нясьцерпную атмасфэру. Тым больш, за праўду, як яна яе разумее, гэта жанчына ідзе “на бой крывавы”. Не зважаючы на асобы. Былы дырэктар Мікалай Кугач публічна стаў называць Ірыну Канстанцінаўну “чорнай разбуральнай сілай” ды “апазыцыянэркай”, што “перашкаджае праводзіць рэформы”. На плянёрках, як толькі ёй прамаўлялася хоць слова, Кугач выклікаў міліцыю: казаў, не дае працаваць. Таму ўсе вытворчыя размовы ёй даводзілася запісваць на магнітафон. Многія былыя знаёмыя ня проста маўчалі — сталі абыходзіць яе. Загадчык здраўпункту Віктар Юршэвіч, які ў самыя цяжкія часіны дэманстратыўна, як кажуць, працягваў ёй руку, сёньня называе адносіны навакольных да Віяленцій “праверкай на трываласьць”.\n(Юршэвіч: ) “Безумоўна, Ірына Канстанцінаўна выстаяла, справу працягнула. А людзі, якім была справа абыякавая, тое, што называецца “нэўтрум” — ёсьць такое лацінскае слова, сярэдняга роду — яны недзе растварыліся”.\nБяз дай прычыны спадарыню Ірыну звальняюць з фармулёўкай за “сыстэматычнае невыкананьне службовых абавязкаў”. Вырашаюць ня проста выгнаць — пасадзіць за краты. На яе падаецца пазоў за нібыта незаконнае вырошчваньне так званых “нефармакапійных”, ці незарэгістраваных у Дзяржрэестры зёлак, чым нанесла стратаў на 9 мільёнаў рублёў. Першы, другі, трэці суды розных інстанцыяў цягнуліся два гады. Віяленцій была цалкам ды неаднаразова апраўданая. Зрэшты, акрамя яе, наўрад ці хто можа перадаць, праз што давялося прайсьці.\n(Віяленцій: ) “А вусна Кугач мне сказаў: я цябе выкіну з кватэры. Я ішла ў бугальтэрыю — мне трэба было ўзяць паперы на суд. І калі падышла да вяртушкі, перада мной яе закрылі. Празь некалькі хвілінаў бачу: бягуць начальнік аховы і ўчастковы — такі мардаварот. І ён мяне схапіў за рукі, цягаў. Калі пайшла ў бальніцу, у мяне ціск быў 220 на 120. Такое дзікунства — на вачах у людзей, зь якімі я працавала! І ў гэты ж вечар участковы з групай людзей у цывільным ламіліся да мяне ў дзьверы. Я так думаю, каб я адкрыла, яны б мяне сілай прымусілі падпісаць фальшывыя паперы. А ў мяне сякера стаяла. Дык ня ведаю… Я ў пракуратуру напісала. Напісалі ў адказ, што міліцыянт папярэджаны аб больш паважным стаўленьні да грамадзянаў…”\nСудовыя разьбіральніцтвы завяршыліся адначасова з надыходам пэнсійнага ўзросту, пасьля чаго кантракт на фабрыцы зь ёй, натуральна, ня быў падоўжаны. Успаміны, відавочна, кранаюць за жывое маю суразмоўніцу, і яна, асоба эмацыйная, прапануе падысьці да плянтацыі, куды ёй уваход дагэтуль забаронены. Ахоўнік, убачыўшы яе, хапаецца за слухаўку — відаць, па дапамогу. Тым ня менш, апынаемся ўнутры дзякуючы ўмяшаньню цяперашняй загадчыцы ўчастку ды Ірынінай былой навучэнкі. Спадарыня Ірына выходзіць у шоку.\n(Віяленцій: ) “Я пабачыла зарасьнікі лебяды, і стала страшна…”\n(Аліева: ) “Яшчэ будзе горш — вы мусіце сабе да гэтага рыхтаваць!”\nГэта мы ўжо ў мястэчку Трасьцянец, дзе пражывае былы камэрцыйны дырэктар фабрыкі гародніны Антаніна Аліева. Даведваемся, што прадпрыемства перададзенае ў падпарадкаваньне Менгарвыканкаму. Спадарыня Антаніна камэнтуе:\n(Аліева: ) “Фабрыка, безумоўна, будзе акцыянаваная. Жэньшэнь дае аддачу ня ў першы год, а на трэці-шосты. Верагодна, што людзі, укладаючы грошы, пажадаюць атрымаць прыбытак, як найхутчэй — пабудуюць станцыі запраўкі, рынак альбо катэджы. І плянтацыі жэньшэню месца адназначна ня будзе. Вы зразумейце, Ірына Канстанцінаўна, людзі нашыя лічаць: выпіў сёньня таблетку, у яго не павінна балець галава. Ён будзе піць жэньшэнь месяц і не зразумее, што ён яму дапаможа. Не памрэ жэньшэнь, таму што гэта здароўе нацыі — і калі ня стане на прылаўках, а будзе прывозіцца кітайскі, што не па кішэні, усе згадаюць пра Віяленцій!”\nУсё ж і для сёньняшняга кіраўніцтва яна застаецца няўгоднай. Каб даведацца, што думаюць на фабрыцы пра лёс плянтацыі, тэлефаную галоўнаму эканамісту Тамары Юрчанцы.\n(Юрчанка: ) “Плянтацыя сама па сабе будзе працаваць. Цяпер там вырошчваюць валерыяну, маліны тры гектары пасадзілі. Прыяжджайце — купляйце па тры тысячы кіляграм. Жэньшэнь пяць гадоў як загубілі — сёньня нікому ня трэба!”\nАказваецца, начутыя тут і пра нашае зьяўленьне ў лекавым садзе.\n(Юрчанка: ) “Вось нядаўна ёй павялі, паказалі штосьці. Вартаўнікі сталі крычаць — сыходзьце, бо канец працоўнага дня, не прахадны двор. Людзі ня шастаюць, усе вельмі задаволеныя. А яна ў нас ня можа жыць спакойна, лезе куды трэба і куды ня трэба. І штосьці ёй не падабаецца”.\nЯ слухаю яе ды каторы раз паўтараю пытаньне — памятаеце, шмат гадоў таму зададзенае Вячаславам Кебічам: “А навошта вам гэта трэба?!” Паўтараю яго і маёй каляжанцы Ганьне Арцюшкевіч. Два дзесяцігодзьдзі яна, бадай, зь пісьменьніцкай увагай адсочвае лёс спадарыні Ірыны. Чаму?\n(Арцюшкевіч: ) “Нягледзячы на тое, што сёньня час спрыяльны для хлусаў ды спрытнюг, Ірына Віяленцій стаіць над часам і над уладай. І ня ведаю, хто сёньня змог бы вытрымаць усе гэтыя выпрабаваньні й працягваць рабіць гэта, нягледзячы ні на што. Віяленцій хоча, каб нацыя ня толькі была здаровая, але каб людзі не баяліся ніякага ціску”.\n(Карэспандэнт: ) “Яе можна назваць праваабаронцам?”\n(Арцюшкевіч: ) “Безумоўна! Няпэўны лёс плянтацыі, але яна пасадзіла жэньшэнь у іншых месцах, у вучэльні, дзе цяпер вядзе гурток. І я лічу, што яна перамагла!”\nНапярэдадні эфіру тэлефануем са спадарыняй Ірынай у кляштар Дабравесьця ў Лядах, што на Смалявіччыне. Паведамляюць, што жэньшэневыя плады ўжо завязаліся. Віяленцій літаральна маладзее на вачах.\n(Віяленцій: ) “У вучэльні ўжо больш за сто відаў зёлак. Хочацца сажалку там выкапаць, каб птушкі сьпявалі. Мне вельмі хочацца напісаць кнігу. Астроляг мне сказаў, што ў мяне вельмі спрыяльныя ўмовы гэтым усім займацца — і лекавым садам, працягам справы, якую не завяршыў муж. Колькі мне жыць засталося?! Хочацца памерці ў руху”.


Стыпендыяльная праграма імя лэйна кіркланда польска-Амерыканская Фундацыя Свабоды\nСпампаваць 80.47 Kb.\nПамер 80.47 Kb.\nімя ЛЭЙНА КІРКЛАНДА\nПольска-Амерыканская Фундацыя Свабоды\nФундацыяй Адукацыя для Дэмакрацыі\nабвяшчаюць чарговае выданне адкрытага конкурсу для кандыдатаў\nз Украіны, Беларусі, Расіі, Малдовы, Грузіі, Арменіі, Азербайджана,\nКазахстана і Кыргызстана\nна атрыманне стыпендый імя Лэйна Кіркланда ў Польшчы\nна 2016/2017 навучальны год.\nа таксама 2-4-тыднёвых прафесійных стажыровак ў дзяржаўных ці прыватных установах.\nПадчас Праграмы абавязвае прынцып узаемнай павагі,\nнезалежна ад краіны паходжання.\nАдміністрацыя/кіраванне (прадпрымальніцтва, недзяржаўныя арганізацыі, культура, ахова навакольнага асяроддзя, служба аховы здароўя, адукацыя)\nДыпломная праца, якая пішацца падчас Стыпендыі, можа мець характар навуковы ці практычны (у апошним выпадку дыпломная праца павінна змяшчаць уступ навуковага характару).\nУ 2016/2017 навучальным годзе Праграма Кіркланда адрасавана спецыялістам з наступных кірункаў:\nлідэры недзяржаўных арганізацый, грамадскія і культурныя дзеячы\nГрамадзянства і месца жыхарства ў адной са згаданых у аб’яве краін (уладальнікі карты пабыту ў Польшчы не могуць прымаць удзел у конкурсе на стыпендыі Кіркланда)\nВеданне польскай мовы – на ўзроўні, дастатковым для ўдзелу ў лекцыях і семінарах, а таксама для напісання дыпломнай працы, ці англійскай мовы – у выпадку падання кандыдатам на дакладны курс ва ўніверсітэце, які выкладаецца на англійскай мове (у апошнім выпадку дапушчаецца пачатковае валоданне польскай мовай). Падчас кваліфікацыйнай размовы неабходна валоданне польскай мовай хаця б на ўзроўні В1 (для дыпломнай працы на польскай мове), ці хаця б А1 (для дыпломнай працы на аглійскай мове).\nматывацыйны ліст – абгрунтаванне мэтаў удзелу ў Праграме Кіркланда разам з прапановамі наконт знаходжання у Польшчы і асабістымі планамі на будучыню (4000-6000 знакаў з прабеламі).\nКандыдаты, запрошаныя на ІІІ этап, атрымаюць адпаведнае паведамленне аб гэтым электроннай поштай напрыканцы сакавіка. Інфармацыя аб канчатковых выніках конкурсу будзе выслана е-мэйлам у чэрвені 2016.\nПадрабязнае апісанне Праграмы, а таксама інструкцыю па запаўненні фармуляраў заяў можна знайсці непасрэдна на сайце: www.kirkland.edu.pl, альбо праз электронную карэспандэнцыю з Праграмай.\nДва рэкамендацыйныя лісты і копія дыплому павінны быць адсканаваны і высланы на адрас: kirkland@kirkland.edu.pl.\nТэрмін складання заяў на стыпендыі Кіркланда 2016/17 заканчваецца:\nСтыпендыя: складае каля 1800 PLN у месяц. Дадаткова пакрываюцца наступныя выдаткі: кошт навучання, пражыванне ў Польшчы, страхоўка, праезд у Польшчу і з Польшчы, кошт візы.\nУрачыстае адкрыццё Праграмы (сярэдзіна верасня 2016)\nЧатыры з’езды ўсіх стыпендыстаў\nУрачыстае заканчэнне Праграмы – выданне дыпломаў (канец чэрвеня 2017)\nФундацыя Адукацыя для Дэмакрацыі\nвул. Хожа 59, п. 1А, 00-681 Варшава\nСтыпендыяльная праграма імя Лэйна Кіркланда з’яўляецца доўгатэрміновым праектам PAFW, які быў ініцыяваны ў 2000 годзе і ад 2001 года ажыццяўляецца Камісіяй Фулбрайта ў Варшаве. Дадатковую інфармацыю аб Фундацыі і яе праграмах можна знайсці на сайце http://www.pafw.pl.\nФУНДАЦЫЯ АДУКАЦЫЯ ДЛЯ ДЭМАКРАЦЫІ (FED) – Адміністратар Праграмы\nФундацыя была заснавана ў 1989 годзе па ініцыятыве польскіх апазіцыйных актывістаў і выкладчыкаў з Амерыканскай Федэрацыі Настаўнікаў; з'яўляецца незалежнай, некамерцыйнай няўрадавай арганізацыяй і мае статус грамадска карыснай арганізацыі.\nМэтай FED з'яўляецца ініцыяванне, садзейнічанне і вядзенне адукацыйнай дзейнасці, якая накіравана на распаўсюджванне ідэі дэмакратыі, а таксама якая рыхтуецца да працы у карысць дэмакратыі і да дзейнасці ў дэмакратычных установах. Фундацыя падтрымлівае мясцовае грамадства ў іх намаганнях па стварэнні грамадзянскай супольнасці, а свае праграмы будуе на падмурку мясцовых традыцый і культуры ў супрацоўніцтве з людзьмі розных нацыянальнасцяў, рэлігій і палітычных перакананняў. Дзейнічае ў Польшчы і за мяжой: у краінах Усходняй Еўропы, Цэнтральнай Азіі і на Каўказе.\nСферы дзейнасці Фундацыі: 1. сацыялізацыя і дэмакратызацыя школы. 2. актыўнасць і адказнасць грамадзян. 3. глабальная салідарнасць.\nДадатковую інфармацыю аб Фундацыі і яе праграмах можна атрымаць у Інтэрнэце: www.edudemo.org.pl


Леанід Екель: Шукаю гучанне... | zviazda.by\nБеларусь.Belarus » Асобы » Леанід Екель: Шукаю гучанне...\nЛеанід Екель: Шукаю гучанне...\nЁн — легендарны журналіст, нарысіст, які ў гэтай прафесіі ўсё свядомае жыццё. Майстар слова, аўтар-укладальнік амаль дзясятка кніг у сваім працоўным арсенале выкарыстоўвае з падручных сродкаў толькі нататнік і ручку.\nНеяк у мяне знік інтэрнэт у той момант, калі быў вельмі патрэбны: якраз працавала над матэрыялам пра здаровы лад жыцця. Дзе ж узяць звесткі пра карысць і шкоду розных прадуктаў? Не ехаць жа гартаць кнігу па дыеталогіі ў бібліятэку! Тэкст трэба дарабіць тэрмінова і адправіць па электроннай пошце ў рэдакцыю. І раптам я задумалася: а як раней спраўляліся журналісты з такімі задачамі? Бо інтэрнэту ж не было, а дэдлайн — быў, хоць і зваўся па-іншаму. Захацелася пагутарыць з кімсьці з мэтраў журналістыкі ды павучыцца ў яго жыць у прафесіі без віртуальнай рэальнасці.\nКандыдатуру для зносін і ўзбагачэння асабістага досведу доўга не шукала: Леанід Сямёнавіч Екель — фігура ў нас вядомая. Тры гады таму адсвяткаваў 70‑гадовыя ўгодкі, на якіх атрымаў Ганаровую грамату Адміністрацыі Прэзідэнта. З Екелем звязваюць залаты век газеты «Знамя юности», выхад якой кожны раз станавіўся падзеяй дзякуючы таленавітаму кіраўніцтву Леаніда Сямёнавіча. Наклад газеты тады, у савецкі час, складаў 940 тысяч асобнікаў. Працуе журналіст і сёння: нарысы Майстра слова можна чытаць на партале Выдавецкага дома «СБ. Беларусь сегодня». У кожным раскрываецца глыбокая душа аўтара і трапяткое яго стаўленне да непаўторнай асобы героя артыкула. Некаторыя ўвогуле немагчыма чытаць без камяка ў горле.\nСустрэцца з Леанідам Сямёнавічам я дамовілася ля ўвахода ў мінскую Купалаўскую бібліятэку — у яе зале яго ўлюбёнае месца працы над тэкстамі. Праўда, да гэтага мела нялёгкую размову па тэлефоне: прыйшлося ўгаворваць заслужанага журналіста пагутарыць са мной. «Я зусім не той, хто вам патрэбны! Не карыстаюся інтэрнэтам і не хачу! У мяне ёсць толькі ручка і нататнік. Вам не будзе пра што са мной размаўляць…» Дык гэта ж цудоўна! Мне патрэбен менавіта той, хто ні разу «ў вочы» не бачыў інтэрнэт. Я нават адважуся сказаць, што сёння гэта ўнікальная з’ява. Бо цяпер людзей усіх узростаў імкнуцца далучыць да высокіх тэхналогій.\nУвогуле, сышліся на тым, што пакажу Леаніду Сямёнавічу свае пытанні, і ён сам вырашыць зыход нашай сустрэчы. Пагутарыць мы вырашылі на вуліцы, каб не парушаць цішыню ў чытацкай зале бібліятэкі. Тым больш, што надвор’е спрыяла. Мы прыселі на лаўцы пад прыгожым разгалістым клёнам. Леанід Сямёнавіч беражліва дастаў з чахла свае акуляры, уважліва прачытаў пытанні, часам ціха пасмейваючыся. «Ну добра, давайце раскажу», — так пачалося апавяданне нарысіста пра самога сябе.\nСповедзь шчаслівага чалавека\n— З самага ранняга дзяцінства я ўжо ведаў, што буду журналістам. Вельмі трапятліва ставіўся да кнігі. Усё, што можна было прачытаць у школьнай, сельскай бібліятэцы, «елася» мною «взахлёб» з велізарным апетытам і прагнасцю. Памятаю, лета… Івацэвіцкі раён, вёска Заполле… А мы жылі на хутары, гэта яшчэ далей на 3 км. Мне 15 гадоў. Дамашняй працы — рабіць-не перарабіць, нагрузка велізарная! І ўсё роўна я знаходзіў час, каб выскачыць з хаты ў сельскую бібліятэку. Не перадаць словамі адчуванне радасці ад таго, што можна ўзяць і гэтую кнігу, і вунь тую!.. Рукі самі цягнуцца дастаць яе с паліцы. Возьмеш, ідзеш назад. І не па дарозе, а выбіраеш такі шлях, каб адгарадзіцца ад навакольнага свету. Зашыешся ў жыта па калена, яно так прыемна каласіцца… Кніжку раскрыў — забыўся пра ўсё на свеце. Чытаеш, аналізуеш: як жа аўтару ўдалося з самых простых слоў пабудаваць цэлы вобраз?! Мне вельмі хацелася разабрацца ў тым, зразумець… Ведаеце, я ж сам рабіў школьную газету, ад пачатку і да канца. Потым пайшоў у Косаўскую сярэднюю школу — які там быў настаўнік, Якаў Дзмітрыевіч Янчанка! Надзвычайная асоба! Я ганаруся тым, што здолеў напісаць пра яго нарыс, распавесці пра гэтага дзівоснага чалавека...\nІ Леанід Сямёнавіч надоўга змаўкае. І я маўчу разам з ім, «разглядаючы» ажыўшы перада мной вобраз жыта і раскрытую у руцэ кнігу… Эх, мне б туды хоць на гадзінку!..\nПадчас нашай размовы Леанід Сямёнавіч неаднаразова паўтарае «надзвычайная асоба, дзівосны чалавек», кажучы пра шмат каго. Гэта рэдкая, на мой погляд, якасць — умець быць шчыра ўдзячным усім тым, з кім зводзіць цябе лёс.\n— Я зразумеў, што сапраўднае чалавечае шчасце — гэта здолець напісаць, распавесці пра дзівоснага чалавека. Нарыс для мяне — гэта як ікона для верніка, гэта святое. Нарыс — найлепшы жанр! Ён раскрывае чалавека, яго непаўторнасць. З аднаго боку, ты сам раскрываешся як аўтар, паказваеш сваю заможнасць; з другога боку — распавядаеш пра іншага чалавека. Ва ўсіх жыццё ў нечым падобнае: дзяцінства, юнацтва, сталенне, праца, кар’ера, выхад на пенсію… Але ў той жа час у кожнага — свой лёс. Ён праяўляецца ў маленькіх, няўлоўных дробязях. І разгаварыць да іх чалавека — ой як часам цяжка. Бывае, і пяць гадзін гутарым, і больш. Надзвычай стамляюся!\n— Хто вашы героі?\n— У мяне заўсёды была цяга да людзей вёскі. Здаецца, ну колькі нарысаў можна пісаць пра галоўнага агранома ці тэхнара, даярку, трактарыста? Ды бясконца! Чалавечае жыццё вельмі багатае.\n— Леанід Сямёнавіч, вы ўсё жыццё займаліся тым, чым хацелі, — пісалі?\n— Абсалютна! Пасля школы паехаў на камсамольскую будоўлю ў Архангельск. Будавалі на беразе Паўночнай Дзвіны мараходку. Там я трапіў на Паўночны флот, на службу, і не куды-небудзь, а ў газету «За Родину», фотакарэспандэнтам! Ніколі камеру ў руках не трымаў, а тут далі мне старэнькі фотаапарат «Киев». Было мне тады недзе 18 гадоў. Тры гады працаваў, потым вярнуўся дадому. Сям’я пераехала ўжо з хутара ў Заполле. Я пару дзён адпачыў і — наўпрост у брэсцкую абласную газету «Заря», без вышэйшай адукацыі. Думаеце, лёгка было туды трапіць? Сам сабе дзіўлюся: хапіла ж мужнасці, упартасці, нахабства… (смяецца). Заходжу да галоўнага рэдактара, паказваю яму свае газетныя выразкі. Ён паглядзеў, пагартаў і кажа: «Таварыш Екель, дык вы — гатовы журналіст! Але месцаў у нас няма». Разам пачалі шукаць мне рэдакцыю. У Івацэвічах няма, у Бярозе няма… У Маларыце ёсць! Я адразу паехаў. Там пазнаёміўся з Яраславам Сельвестравічам Пархутам — ой, які гэта чалавек, якая асоба!.. Я атрымліваў велізарнае задавальненне ад усіх месцаў, дзе працаваў. Ніколі не было трывогі, ці спраўлюся. Спакойна разумеў: гэта маё. Так, не хапае досведу, навыкаў. Не страшна! Увогуле, прапрацаваў у Маларыце год. Потым адразу паступіў на журфак БДУ. Памятаю, яшчэ цяльняшачка выглядала з‑пад кашулі... Так і празвалі мяне — мараком. Эх, як усё добра складвалася! У 1977 годзе я ўжо — загадчык аддзела камсамольскага жыцця ў «Знамя юности» быў. Гэта самы складаны аддзел: нялёгка распавядаць пра сутнасць камсамольскай працы. Дастаткова нецікавая тэма, ніхто асабліва пра гэта не пісаў. Усё трэба было самому ствараць. Праз два гады — я ўжо загадчык аддзела прапаганды, затым — адказны сакратар, потым — намеснік галоўнага рэдактара. «Знамёночке» сваёй аддаў 10 гадоў. А ў 1988 годзе ствараецца часопіс «Крыніца», у яго за год — 400 000 тыраж па ўсім СССР, каля 40 старонак у нумары. Ідэя часопіса — выхоўваць моладзь на патрыятызме. Склад рэдакцыі, вядома, быў залаты: Уладзімір Някляеў — галоўны рэдактар, Міхаіл Кацюшэнка — намеснік, і я таксама, Павел Якубовіч — загадчык аддзела публіцыстыкі. Праз гады ён мяне запрасіў у «СБ. Беларусь сегодня», дзе працаваў галоўным рэдактарам. Вось, пішу цяпер нарысы ўжо больш за дзесяць гадоў.\n— Раскажыце пра Беларускі саюз журналістаў, які вы ўзначальвалі 15 гадоў. Вы ж таксама і Дом Журналіста пабудавалі?\n— Так. Спачатку ўсё добра было, нас за савецкім часам фінансавала Масква. У сталіцу ж пералічваўся працэнт ад ганарараў журналістаў, і набягала прыстойная сума. Прыстойная да такой ступені, што мы маглі тым, хто мае вострую патрэбу ў жыллі, вылучаць у год па 3–4 кватэры. Пуцёўкі за мяжу давалі. У 70‑я гады ЦК КПБ і Савет Міністраў прынялі Пастанову аб выдзяленні ўчастка пад будаўніцтва Дома Журналіста ў Мінску, бо ў нас быў проста арэндны асабнячок. Але наступіў складаны 90‑ы год. Фінансаванне спынілася — а свайго нічога ж няма! Дакладней, грошы былі, але яны ператварыліся ў пыл. Ох, гэтая пара перабудовы… Трывога вісела ў паветры. Усе грамадскія арганізацыі разумелі добра, што будуць кінутыя. Выдзеленую нам тэрыторыю канфіскавалі, бо на працягу пэўнага тэрміну не было распачата будаўніцтва. Што рабіць? Гэта канец! І вось я вырашаю пайсці да Уладзіміра Васільевіча Ярмошына, мэра Мінска, і — вяртаю нам участак! Гэта быў 1991 год. Ярмошын — чалавек наймудрэйшы! Не спытаў, а за што будаваць будзем. Адказу я і сам тады не ведаў. Але потым мяне натхніў спосаб будаўніцтва Юрыя Лужкова, маскоўскага мэра. Ён знаходзіў людзей, якія валодалі вялікімі капіталамі, і будаваў сумесна з імі. Так і я зрабіў: знайшоў прыватніка, які пабудаваў трохпавярхоўку за свае грошы, і ўзяў сабе пад Дома Журналіста адзін паверх — каля 900 кв. м. Вось такая гісторыя ўзнікнення вядомага цяпер многім будынка.\n— Давайце вернемся да працоўных будняў у вашай газеце. Як ішоў працэс выпуску нумара? Вы самі карысталіся друкарскай машынкай?\n— Я заўсёды пісаў ад рукі, і па гэты час так пішу. Не прызнаю дыктафоны і камп’ютары. Потым аддаю тэкст машыністцы, яна набірае і вяртае мне ўжо надрукаваны матэрыял. Дарэчы, згаданы Павел Якубовіч быў геніяльным у гэтым плане чалавекам: умеў дзвюм машыністкам адначасова два розныя тэксты нагаворваць: Лоры — фельетон, Зоі — спартыўны агляд. Больш я такіх людзей не бачыў. Затым я аддаю свой матэрыял з фатаграфіяй адказнаму сакратару. А калі сам ім быў, значыць, з левай рукі ў правую перакладаю (смяемся). Разам з намеснікамі вырашаем, што будзе і дзе размешчана на паласе. Робіцца макет на паперы, па радках усё падлічваецца ўручную і аддаецца ў цэх. Там ёсць адказны за выпуск, ён вярстае радкі. Была спецыяльная металічная рама дакладна па фармаце паласы, радок да радка падганяўся згодна макету, бабашкамі замацоўваўся па вышыні і шырыні, і ўсё пераводзілася на тоненькую металічную пласціну, накшталт пячаткі. А загалоўкі набіраліся ўручную, былі для гэтага адпаведныя шрыфты.\n— Вельмі складана ўявіць сябе гэты працэс журналісту, які з першага працоўнага дня сядзіць за кам’ютарам з доступам у інтэрнэт. Што скажаце пра сучасную журналістыку?\n— Я шмат думаў пра гэта. Асноўная асаблівасць цяперашняй журналістыкі ў тым, што чалавек выконвае функцыю журналіста. Няма прафесіі. Раней думка нараджалася, а цяпер яе фармулююць. Інтэрнэт і ўсё астатняе, уся гэтая ўседаступнасць… Яна не тое, каб спрасціла ісціну, проста сышла душа, а прафесія стала рамяством. Але калі ў руцэ нататнік і ручка — нараджаецца нешта новае. І гэта нельга паставіць на колы, механізаваць. Кожны радок з цябе жыўцом льецца. Ты яго бачыш, адчуваеш, усведамляеш… Я, бывае, па сем разоў фразу ўслых прамаўляю. Агучыў — не тое, нешта язык драпае. Шукаю гучанне. А калі запісаў на дыктафон, зняў, пераклаў на паперу — гэта мёртвае. Для мяне — непрымальна набраць шмат матэрыялаў з інтэрнэту ці яшчэ аднекуль, скампіляваць. Калі ў галаве ідзе працэс — вось гэта творчасць!\n— Як думаеце, друкаваныя СМІ памруць? Услед за тэатрам, якому ўжо даўно прадказваюць смерць…\n— Не памруць, нас проста палохаюць. Кніга не страціла сваю каштоўнасць, проста яна «засунута» цяпер. Але як можна пазбавіць чалавецтва такой асалоды, калі адкрыў старонку — і новы свет расхінуўся?!\n— Што параіце маладым журналістам?\n— Мяне часта запрашаюць да студэнтаў, і я ім заўсёды кажу: пішыце нарысы! Гэта лепшае, што прыдумана чалавецтвам. Толькі тады можна адбыцца як журналіст. Проста ўхапіць інфармацыю і перадаць яе — тады ты толькі сродак. А журналіст удзельнічае ў працэсе нараджэння Слова. Пачынаючы з чыстага белага аркуша і першага радка…\nПаўтары гадзіны размовы пад разгалістым клёнам з Леанідам Сямёнавічам, які адказваў на падрыхтаваныя мною пытанні, пранесліся незаўважна. Мне падалося, што мы толькі пачалі размову. Не інтэрв’ю, а шчырую размову, як кажуць «по душам». Калі адчуваеш, што зносіны цябе насычаюць чымсьці неацэнна важным, унутрана ўзбагачаюць. Карацей, калі атрымліваеш эмацыйнае задавальненне. Ох, ужо гэтая хуткаплыннасць часу! Воляй-няволяй апускаешся ў яе — і ледзь не губляеш сэнс жыцця. І як выдатна, што на шляху часам сустракаюцца людзі, дзякуючы якім успамінаеш: сэнс і ў тым, каб больш адчуваць.\n3635 Друкаванае слова ці інтэрнэт — што выбірае сучасная моладзь?\n2625 Крызіс на мяжы. Уся аператыўная інфармацыя на суботу (абнаўляецца)\n2089 Што і пачым можна набыць сёння на Камароўскім рынку\n1931 5 прычын, з-за якіх сталеюць непаслухмяныя дзецi


05 люты 2014, 09:30\nДырэктар амэрыканскага Нацыянальнага цэнтра па барацьбе з тэрарызмам Мэцью Олсэн заявіў, што ёсьць шэраг канкрэтных пагроз бясьпекі Алімпійскім гульняў, якія ў пятніцу адкрываюцца ў расейскім горадзе Сочы.\nПра гэта ён заявіў у аўторак у Кангрэсе ЗША.\nAssociаted Press прыводзіць словы Олсэна, які сказаў, што галоўная пагроза Алімпіядзе зыходзіць ад так званага Каўказскага імарата — падпольнага руху, які ахоплівае ўзброеныя групоўкі ў рэгіёне. Найбольшую небясьпеку ўяўляюць патэнцыйныя атакі не на саміх алімпійскіх аб’ектах, а ў навакольных раёнах, адзначыў Олсэн .\nУ аўторак у Белым доме адбылася нарада, удзельнікі якой праінфармавалі прэзыдэнта ЗША Барака Абаму аб прынятых у Сочы захадах бясьпекі.\nЗа некалькі месяцаў да Алімпіяды на поўдні Расеі, у горадзе Валгаградзе, адбылося тры вялікія тэракты, тэрарысты ўчынілі выбухі на Валгаградзкім вакзале, у аўтобусе і тралейбусе, дзясяткі чалавек былі забітыя.


Культура - Каб выбіцца ў поп-зоркi...\n“Патрэбны баян, барабаны і лінейка!” — сцвярджае Аляксандр Патліс\nБаяністам нумар адзiн стаць не хацеў\nУ ліпені 1989 года Аляксандр Патліс быў прызваны ў шэрагі ўзброеных сіл СССР, служыў у Мінску ў “мотастралках” ды выступаў у складзе дывізіённага ансамбля. Не сыходзячы на “дэмбель”, у сталіцы і ажаніўся. Жаданне вярнуцца ў Гродна было, але жонка яго разупэўніла. З тых часоў на радзіме Аляксандр бывае наездамі, наведваючы бацькоў, даючы канцэрты.\n...Прадзед Патліса граў на скрыпцы, дзед — на гармоніку, дзядзька — на баяне ды гітары: многія сваякі па лініі мамы мелі схільнасць да музіцыравання. За сталом спяваліся хіты народныя ды эстрадныя, гучалі шлягеры з магнітафонаў ды з пласцінак, і не дзіва, што маленькi Саша “галасіў” лiтаральна ўсюды. Нават у рэйсавым аўтобусе ладзіў сольнікі, выводзячы на ўвесь салон “Лісце жоўтае” ды “Ідзе салдат па горадзе”. У дзіцячым садку рулады дзіцяці пачулі “пакупнікі” з мінскай кансерваторыі, уразіліся ды прапанавалі пераехаць у школу-інтэрнат пры ёй. Аднак сямейны савет пад ціскам дзядулі на такі крок не адважыўся, але калі дзіцяцi споўнілася сем, было прынята рашэнне аддаць яго ў музычную школу № 1. Марыў ён пра аддзяленне скрыпічнае або вакальнае, але апошняга ва ўстанове не было, а замест скрыпкі бацькі настаялі на класе баяна, iгры на якім у школе навучалі з 9-гадовага ўзросту. Так і атрымалася, што не самаму свайму любімаму інструменту (а бацькі купілі сыну белага колеру дарагі тульскі баян ручной работы) Патліс часу аддаў “ад званка да званка”. Не асаблівую стараннасць яго выкладчыкі адзначалі, ад самага строгага з іх часам перападала лінейкай па пальцах!\nЗ “музыкалкi” падлетак выпусціўся ў музычнае вучылішча — на выбарны баян (якое не скончыў: за месяц да дзяржэкзаменаў студэнта, што не паспеў падрыхтаваць адзiн з абавязковых твораў, адправілі ў акадэмічны адпачынак (вучобе “перашкодзіў” яго ўдзел у рок-гурце “Ісціна”), i ён назад не вярнуўся). Там Аляксандр і спяваў (у хоры, нярэдка “перацягваючы на сябе коўдру”, калі яго голас раптам выбіваўся з агульнай “пачкі”), як і ў агульнаадукацыйнай школе: да кар’еры вакаліста ён з нейкага моманту пачаў імкнуцца ўсур’ёз. Прычым жадаў ён не толькі спяваць, але яшчэ і адначасова граць... не, ужо не на скрыпцы, а на барабанах! Нават у народным аркестры, паралельна з вучобай па баянным профілi, ён спрабаваў свае сілы ў перкусійным майстэрстве. Але пра барабаны гаворка наперадзе, а зараз выпраўляемся ў...\nПраз лінейку ў “зоркі”\n...Дзіцячую музычную школу мастацтваў № 1, якая ўжо не першы год знаходзіцца ў іншым будынку. Змянілася пакаленне настаўнікаў, але пенсіянер Мікалай Мурын, той самы строгі педагог, пабачыцца з колiшнiм сваім падапечным завiтаў. Як мне падалося, Мікалай Уладзіміравіч не без настальгіі згадваў пра тое, якімі яшчэ сродкамі ён прышчапляў вучню любоў да высокага. Але ж вынік атрымаўся! Аляксандр засяроджана слухаў, ківаў і пільна пазіраў па баках — лінейкі паблізу не было...\n— Вельмі адкрытым ён быў, аднак у вучобе ленаваўся, заняткі прагульваў, — “рэзаў” праўду спадар Мурын. — Ды талент я ў ім бачыў. А сёння — таленавітыя цi не — усе ідуць у школу. Раней працэс адсейвання быў стражэйшым. А вось якасць выкладання нядрэнная, узровень цяперашніх педагогаў стаў вышэйшы ў параўнанні, дапусцім, з 1990-мі.\nУ ДМШМ і яе філіялах навучаецца 1082 чалавекi (дарослыя — на рэпетытарскай, платнай аснове), асвойваючы iгру на фартэпіяна, гітары, домры, балалайцы, скрыпцы, альце, віяланчэлі, кантрабасе, мандаліне, цымбалах, флейце, кларнеце, саксафоне, трамбоне, трубе, валторне, ударных, баяне, акардэоне... Ёсць аддзяленнi харавое, эстраднае ды музычна-тэарэтычных дысцыплін, сем калектываў са званнем “узорны” ды некалькі вучнёўскіх. Штогод каля 30 працэнтаў выпускнікоў далей паступае ў профільныя сярэднія спецыяльныя навучальныя ўстановы.\n— Не шмат для нашай маленькай краіны? — задаю я “дзіўнае” пытанне намесніку дырэктара па выхаваўчай працы Вользе Кавальчук.\n— А ці не ўсе з іх рвуцца стаць “рыхтэрамi”. Шмат хто хоча выкладаць, балазе нават пры аптымізацыі патрэба ў музычных педагогах на сяле існуе.\nСапраўды, парадокс! Сферу скарачаюць, а наборы ў ССНУ ды ВНУ прынцыпова не змяняюцца, і пры ліквідаваных у вёсках установах культуры маладыя спецыялісты па-ранейшаму кудысьці ды размяркоўваюцца. А праблемы з інструментамі ў школе не здзівілі (зношаныя рэстаўруюцца сваімі ўмельцамі, на набыццё новых грошай не заўсёды хапае (установе ж, скажам, вельмі неабходны новы раяль)). Як і тое, што будынку патрабуецца рамонт. ДМШМ таксама з’яўляецца арганізатарам шэрагу конкурсаў, і пад іх патрэбныя фінансы...\nВольга Генадзьеўна правяла нас у залу, дзе рэпетыраваў школьны ансамбль, і Патліс па-хуткаму правёў “майстар-клас” iгры на баяне. А яшчэ паказалi нам невялікi музейны пакой, застаўлены інструментамі, па сценах якога развешаны падрабязны летапіс установы ў асобах ды падзеях. Хутка тут з’явіцца здымак Аляксандра з інфармацыяй пра спевака, паабяцала намеснік дырэктара.\nАле вернемся да нашых барабанаў. У Палац культуры тэкстыльшчыкаў студэнта музвучылішча Патліса занесла з прычыны таго, што там мелася вакансія ўдарніка ў ансамблі. А барабаны ў ім прастойвалі не простыя, а вельмі і вельмі паважанай заходняй маркі. Любоў да гэтага інструмента была настолькі вялікая, што Аляксандр набыў у асабістае карыстанне фірмовую ўстаноўку, змясціў яе дома ў сваім пакоі, чым невымоўна “ўсцешыў” суседзяў. Да творчасці хатняй і палацавай дадалася вясковая — з 1986 года ў складзе “халт-каманды” ён стаў граць на сельскіх вяселлях: стукаць і адначасова спяваць (дзве “стаўкі” ён сумяшчаў і ў ПК). Слава пра юны гродзенскi талент шырылася ды мацнела, і вось тады надышла чарга перайсці яму ў вядомы па тых часах і ў горадзе, і ў краіне гурт “Ісціна”. Але гэта ўжо зусім іншая гісторыя, а нас з Патлісам чакалі ў Гродзенскім палацы культуры (экс-“тэкстыльшчыкі”). Пра ўстанову нам трошкі распавяла дырэктар ГПК Ірына Міклашэвіч.\nДык вось, некалі ПК тэкстыльшчыкаў належаў прафсаюзам. У суровыя для галаўной арганізацыі гады ўстанова атрымала “незалежнасць” і, каб выжыць, на ўсю моц занялася арэндаздачай часткі сваіх памяшканняў. Што не перашкаджала будынку гібець. Калі старэнне стала набываць пагрозлівыя формы, Палац як самастойную юрыдычную асобу ў 2011 годзе ліквідавалі і перадалі на баланс горада, каб тут жа заняцца складаннем дакументацыі на яго рэканструкцыю. Улетку 2012-га ПК і павінны былі на яе паставіць. Чаго не здарылася. У чаканні абнаўлення яе жыццё Палаца, размешчанага ў цэнтры горада, падтрымлівалася спачатку выставамі ды арэндай. У канцы 2015 года ўжо як ГПК установа атрымлівае статус юрыдычнай асобы. Мала таго, у пачатку 2016-га яна данабiрае штат служачых і ў ім прыступаюць да працы спачатку Тэатр гумару “Канкан” ды Народны маладзёжны тэатр эстрадных мініяцюр “Кантры”, а потым фрык-тэатр і гурткі спартыўна-акрабатычнага i сацыяльнага танца (апошнія два — платныя, а ад выстаў ды здачы ў арэнду вырашылі адмовіцца). Але ж паставіць Палац на рэканструкцыю збіраюцца, пакінуўшы яго філіялам Цэнтра культуры, такiм чынам творчыя падраздзяленнi ПК працаўладкаваныя будуць.\nУнутраныя пакоі будынка сапраўды “цешаць” сваім маркотным аварыйным станам (але рамонту ды абнаўленню падвергліся сістэма ацяплення, частка труб і фасада, дах). І не верыцца, што праз некалькі гадоў на гэтым месцы паўстане не проста адрэстаўраваны Палац, а Мегапалац, Палац-сад! Сумненнi мае Ірына Уладзіміраўна прагнала, паказваючы праект. Эскізы залаў, холаў, усходаў, іх інтэр’ер уражанне, вядома, ствараюць. І гэта мякка сказана. Калі ўсё задуманае будзе ажыццёўлена хоць бы на 50 працэнтаў (дырэктар згодная толькі на ўсе 100), то жыхары горада і будучыя насельнікі гэтай установы атрымаюць будынак у тым выглядзе, у якім мы можам бачыць якія-небудзь найпрыгожыя замкі з кінаказак, вытрыманыя ў класічным стылі. Спярша, праўда, ажыццяўленне праекта павінна быць прафінансавана з бюджэту, альбо праз міжнародны грант на яго рэалізацыю, і тады пачатак перараджэння можа стартаваць у 2018-м.\nА пакуль і ў такім ГПК творчасць кіпіць. І каля яго. Напрыклад, летам тут праходзілі мерапрыемствы з серыі “Нядзеля каля Палаца”. Налета Палац, у якім бы становішчы ён ні знаходзіўся, мае намер ажыццявіць яшчэ шэраг эксклюзіўных праектаў: сумесную акцыю з вядомым расiйскім баяністам, спеваком, кіраўніком гурта “Белы дзень” Валерыем Сёміным; “Бульба-фэст”; вялікі фестываль гарадскога раманса; культурна-спартыўнае свята з канцэртам ды футбольным матчам...\n— Яшчэ артыстаў Палаца на гастролі па Беларусі выправіць бы, — марыць яго мастацкі кіраўнік Яўген Альфяровіч. — Гродзенскіх выканаўцаў наогул.\nНе яго Багдановіч\nПерыпетыі з пера- і падначаленнем установы, якая з 2014 года называецца Літаратурны аддзел установы культуры “Гродзенскі дзяржаўны гісторыка-археалагічны музей” (прасцей кажучы — Музей Максіма Багдановіча), магчыма, увойдуць у аналы сучаснай беларускай культуры. І хто каму дасць фору ў дадзеным аспекце — літаддзел або ГПК — гэта яшчэ як паглядзець. У Аляксандра Патліса вельмі смутныя ўспаміны пра Музей Багдановіча: школьнікам ён у ім дакладна быў, а вось пазней — не памятае. Такія ж “няпростыя” і яго адносіны з тым, чыё імя носіць установа.\n— Я спрабаваў нешта скласці на яго вершы, — прызнаўся Аляксандр Валянцінавіч. — Але яны, як я іх адчуваю, нібы ўжо ўтрымліваюць у сабе мелодыі, а пры напісанні песень я заўсёды спачатку прыдумляю іх, а потым шукаю словы. Мова ў яго добрая, вобразная, ды... не мая... пакуль.\nЛедзь увайшоўшы ў памяшканне, Леон прамовіў: “Клёва!” Калі глядзець на Музей метраў з дзесяці, выглядае ён сапраўды выдатна, быццам толькі што “ўведзены ў эксплуатацыю” альбо пасля рамонту. Падышоўшы ж ушчыльную, заўважаеш і парэпаную фарбу аканіц, і аблупленыя сцены. Унутры — “аўтэнтычныя” падлогі, якія патрабуюць неадкладнай замены ці хаця б афарбоўкі. Так што паспяшаўся сыночак Аляксандра з ацэнкай, зрэшты, можа, яму нейкі экспанат адразу ж спадабаўся, або магніцікі, якія тут можна набыць? А Патліс-старэйшы чамусьці зацікавіўся радаводам класіка беларускай літаратуры, пра якi яму распавяла малодшы навуковы супрацоўнік Музея Кацярына... Багдановіч. (На лагічную цікаўнасць — цi не сваячка, яна звыкла з усмешкай адмоўна паматала галавой.)\nЯк і любая іншая ўстанова культуры, аддзел пастаянна “змагаецца” за кругазварот народу ў ім. У наступ кідаюць экскурсіі звычайныя ды тэатралізаваныя (з дэгустацыяй гарбаты), лекцыі ды тэматычныя заняткі (гульнявыя, інтэрактыўныя ў тым ліку), выязныя брэйн-рынгі ды спецыяльныя ўрокі, літаратурна-музычныя мерапрыемствы ды прэзентацыі... Аднак наведвання хочацца большага.\nЯкую музыку любіць Гродна?\nЧым яшчэ сталася карыснай наша паездка для Аляксандра, акрамя дозы ўсё ж такі прыемнай настальгіі — тым, што ён атрымаў прапановы аб выступах у горадзе (хай пакуль і вельмі папярэднія). Як і ў выпадку з Янам Маерсам, якога родны Слуцк не спяшаецца клікаць да сябе з канцэртамі, тым жа самым Патлісу адказвае Гродна: выступаў у ім спявак у апошнія гады толькі на мерапрыемствах, пераважна ініцыяваных звонку (“Напэўна, я залішне інтэлектуальную музыку выконваю”, — сумна ўсміхнуўся артыст). Дзiўныя справы твае, беларуская поп-культура...\nМінск — Гродна — Мінск


Падарожжа на выспы Кука | Навіны пра падарожжы\nПадарожжа на выспы Кука\nМарыела Карыль | | Кіраўніцтва, выспы\nЯкія цудоўныя выспы ёсць на свеце! Асабліва ў Паўднёвая частка Ціхага акіяна, зямля многіх гісторый Джэка Лондана, якія я чытаў у дзяцінстве. Тут, у гэтай частцы свету, знаходзяцца, напрыклад, Выспы Кука.\nГэта невялікая група астравоў каля Новай Зеландыі зялёных і бірузовых ландшафтаў, цёплых вод і палінезійскай культуры. Мы іх выявілі?\n1 Выспы Кука\n2 Турызм на Астравах Кука\nЯк мы ўжо казалі, гэта архіпелаг з 15 астравоў агульнай плошчай 240 квадратных кіламетраў. Астравы Кука звязаны з Новай Зеландыяй, гэтая краіна займаецца сваімі абароннымі і міжнароднымі справамі, хаця з некаторага часу яны больш незалежныя. Міжнародны аэрапорт і самая вялікая колькасць насельніцтва знаходзяцца на востраве Раратонга і з'яўляюцца астравамі, якія жывуць з экспарт садавіны, афшорныя банкі, вырошчванне жамчужыны і турызм.\nІх называюць Кукам у гонар брытанскага мараплаўца, знакамітага Джэймса Кука, які ўпершыню прыбыў у 1773 г., хаця імя было дадзена яму ў наступным стагоддзі. Першыя насельнікі былі Палінезійцы з Таіці Але еўрапейцам спатрэбілася трохі, каб прыбыць і пасяліцца, бо шмат хто быў забіты тубыльцамі. Толькі ў 20-х гадах XIX стагоддзя некаторым хрысціянам пашанцавала, хаця на працягу гэтага стагоддзя астравы сталі вельмі папулярны прыпынак для кітабояў бо яны былі забяспечаны вадой, ежай і драўнінай.\nУ 1888 г. брытанцы пераўтварылі іх у а пратэктарат, перад страхам, што Францыя акупуе іх, бо яна ўжо была на Таіці. Да 1900 г. выспы былі анэксаваны Брытанскай імперыяй, як пашырэнне калоній Новай Зеландыі. Пасля Другой вайны, у 1949 г., грамадзяне Новай Зеландыі сталі грамадзянамі Вялікабрытаніі на Астравах Кука.\nАстравы Кука знаходзяцца ў паўднёвай частцы Ціхага акіяна, паміж Амерыканскім Самоа і Французскай Палінезіяй. Які прыгожы сайт! Яны дзеляцца на розныя групы, тыя на поўдні, тыя на поўначы і каралавыя атолы. Яны былі ўтвораны вулканічнай актыўнасцю, і паўночныя астравы з'яўляюцца самай старажытнай групай. Клімат трапічны а з сакавіка па снежань яны знаходзяцца на шляху цыклону.\nПраўда ў тым, што яны выспы далёка не ўсё, і гэта пагражае іх эканоміцы, бо яны шмат у чым залежаць звонку. Акрамя таго, надвор'е таксама не дапамагае, бо яны падвяргаюцца шматлікім непагодлівым умовам. З 90-х усё крыху палепшылася, бо стала падатковыя сховы.\nТурызм на Астравах Кука\nВы прыбываеце на выспы самалётам Air New Zeland, Virgin Australia ці Jetstar. Ёсць шмат рэйсаў з Окленда і з Аўстраліі праз сталіцу Новай Зеландыі. Вы таксама можаце прыбыць з Лос-Анджэлеса альбо з іншых гарадоў, якія абслугоўвае авіякампанія Новай Зеландыі. Затым ад выспы да выспы можна сесці на лодкі альбо самалёт Паветраная Раратонга.\nВостраў з міжнародным аэрапортам з'яўляецца ўваходам у Кука: Востраў Раратонга. Акружнасць складае ўсяго 32 кіламетры, і яго можна хутка праехаць за 40 хвілін на машыне. Тым не менш, ён мае прыгожыя і разнастайныя краявіды і канцэнтруе вялікую колькасць рэстаранаў, жылых памяшканняў і мерапрыемстваў.\nЯшчэ адзін цудоўны востраў Аітутакі, el Неба на зямлі. Гэта ўсяго ў 50 хвілінах ад Раратонгі, ён мае форму трохкутніка і гэта каралавы рыф з унутранай бірузовай лагунай, усыпанай меншымі астраўкамі. Гэта другі па наведвальнасці востраў Кухараў і звычайна мядовы месяц прызначэння.\nВы можаце пакатацца на байдарках, пазагараць на дробных белых пясчаных пляжах, заняцца кайт-серфінгам, пакатацца на рыбалцы, падводнае плаванне з аквалангам, пакатацца на скутэры ці на ровары альбо застацца тут і мець усё пад рукой надоўга.\nАцю гэта востраў, якому больш за восем мільёнаў гадоў. Гэта джунглі і трапічны востраў удвая меншы за Раратонгу. Тут прырода, а не цывілізацыя. Усяго пара кавярняў у пяці вёсках, размешчаных у цэнтры горада. Арганічная кава вырошчваецца, і існуе вельмі спакойная атмасфера.\nЯк вы туды трапляеце? На 45 хвілінах пералёту з Раратонгі ці Айтутакі. З першага вострава выконваюцца тры рэйсы на тыдзень, па суботах, панядзелках і серадах. З другога таксама тры рэйсы, але ў пятніцу, панядзелак і сераду праз Air Rarotonga.\nМангая Гэта востраў, якому павінна быць 18 мільёнаў гадоў, таму гэта найстарэйшы востраў у Ціхім акіяне. Гэта другі па велічыні востраў Кука, і ён знаходзіцца ўсяго ў 40 хвілінах палёту ад Раратонгі. Гэта надзвычайная прыродная прыгажосць, з закамянелымі каралавымі скаламі, зялёная расліннасць, пляжы з крышталёва чыстай вадой, захапляльныя пячоры, цудоўныя заходы, рэшткі караблекрушэння 1904 года і маляўнічыя мясцовыя рынкі.\nLa Востраў Маўке"Дзе сэрца маё адпачывае" - гэта садовы востраў, дзе шмат кветак і садоў. Тут вам давядзецца наведаць Марскую пячору на ўсходнім узбярэжжы, праз дахі якой сонца фільтруе і дорыць вадзе сінія бліскаўкі. Ён даступны толькі падчас адліву. Ёсць таксама рэшткі караблекрушэння "Te Kou Maru" - карабля, які затануў у 2010 годзе.\nLa Востраў Міцяра гэта цудоўны і ўнікальны востраў, з прыроднымі басейнамі і пячорамі падпольнас. Калісьці гэты маленькі востраў быў вулканам, але ён патануў у моры і стаў каралавы атол. Гэта геалагічнае ўтварэнне дало яму цудоўны і ідэальны рэльеф для вывучэння. У ім пражывае 200 чалавек, вельмі цёпла, вы прылятаеце на самалёце, і наогул вы можаце наняць пакет пражывання і экскурсій.\nГэта самыя вядомыя астравы выспаў Кука, але, вядома, ёсць іншыя астравы: Ракаханга, Маніхікі, Пукапука, Пальмерстан, Пенрын, Такутэя, Насаў, Сувораў, Мануаэ... гэта званкі вонкавыя астравы, прывабны, больш дзікі і аддалены і некрануты. Усяго восем астравоў, сем - у паўднёвай групе і яшчэ сем - на поўначы. Ёсць мясцовыя рэйсы, якія дасягаюць некаторых і прыбываюць іншыя караблі.\nЯны менш наведвальныя астравы, таму, калі вы хочаце адчуваць сябе добра ад шалёнага натоўпу, вам трэба дабрацца сюды, у далёкую паўднёвую частку Ціхага акіяна. Нарэшце, пражыванне на астравах КукаДля турызму ён разнастайны, і большасць з іх знаходзіцца на беразе вады. Ёсць курорты, шыкоўныя вілы, гасцініцы, арэнда дома. Вы можаце падарожнічаць сям'ёй, па дамах з кухнямі і ўсім іншым альбо парай на раскошныя курорты.\nПоўны шлях да артыкула: Навіны пра падарожжы » Падарожнічаць » выспы » Падарожжа на выспы Кука\n7 хітрасцяў для паездак на машыне зімой


История с печальным концом. В лесу на Гродненщине нашли тело пропавшего председателя сельсовета47\nЧто говорит депутат, чья реакция на выступление Лукашенко стала мемом в соцсетях51Послание президента\nЯкія культурна-гістарычныя помнікі Беларусі не ахоўваюцца? За што Нясвіжскі замак спрабуюць выключыць са Спісу сусветнай спадчыны ЮНЕСКА? Якія культурныя страты панесла Беларусь ужо падчас сваёй незалежнасці? На гэтыя і іншыя пытанні Радые TUT.BY адказаў старшыня Беларускага добраахвотнага таварыства аховы помнікаў гісторыі і культуры Антон Астаповіч.\nАудыёверсiю размовы слухайце тут\n- Ці рэальна цяпер, калі пабудаваны паркінгі, праведзена "бульдозерная рэканструкцыя", паспрабаваць вярнуць Мінску гістарычны від альбо гэта ўжо ніколі не здарыцца?\n- Калі браць гістарычны цэнтр Мінску, гэта амаль цалкам знішчаны культурны пласт, гістарычная матрыца. Ужо зараз знаходзіцца пад пагрозай унікальны раён "Новы свет" у Гродна. Там вельмі актыўна перабудоўваюцца гістарычныя дамы 1920-30-х гадоў. Жахліва тое, што нашы беларускія гарады страчваюць дух традыцый і пераўтвараюцца ў нешта новае і незразумелае.\nСкидка 25% на панели в регионах с бесплатной ротацией по другим городам ФАБРИКА РЕКЛАМЫ Подробнее -25%


Bielarus.net › Беларуская Салідарнасьць » Зянон Пазьняк: СПЫНІЦЬ МАНІПУЛЯЦЫІ АХОЎНАЙ ЗОНАЙ КУРАПАТАЎ\nПрычыны вядомыя. І паколькі яны не мяняюцца, то барацьба ўжо ператвараецца ў руціну. Адбілі адну атаку — пачынаецца іншая. Грамадзкія энтузіясты і арганізатары Народнага Мэмарыялу Курапаты (перш за ўсё КХП — БНФ і “Хрысьціянская Злучнасьць Курапаты”) даўно запрыкмецілі падрыхтоўку чарговай дыверсіі супраць нэкропаля на пляцоўцы па вуліцы Мірашнічэнкі. Але гром грымнуў толькі тады, калі прывезьлі будаўнічую тэхніку і пачалі працу. Наш алярм быў трывожны, бо практыка паказае, што падняць пратэстную грамадзкасьць рэальна можна, як правіла, тады калі будаўнічыя працы ўжо пачаліся.\nЯк і з “бульбаш-бардэлем” чарговы нумар тут ня пройдзе. Валанцёры-пратэстоўцы сваёй фізічнай прысутнасьцю ля будаўнічай пляцоўкі востра прыцягнулі ўвагу грамадзкасьці да беззаконьня і трымаюць працэс ў напружаньні. І гэта важна ў змаганьні з чарговай будаўнічай агрэсіяй у зоне Курапатаў.\nЦяпер па практычнай сутнасьці пытаньня. Замоўцай пяціпавярховага офіснага цэнтра выступае ЗАТ “Цяжмаш” (дырэктар Ігар Анішчанка). Гэтая кампанія адкупіла ўчастак зямлі па вуліцы Мірашнічэнкі ў ахоўнай зоне Курапатаў і замовіла бцдаўніцтва ў ТАА “Белрэканструкцыя”.\nТым часам замоўнік будаўніцтва, Ігар Анішчанка, раптам хуценька заявіў, што спыняе будаваць і забраў тэхніку з будпляцоўкі. З гэтага я магу толькі зрабіць выснову, што дырэктар правільна ацаніў наступствы, якія маглі для яго настаць, бо, як казаў мудрэц, — “я ведаю больш, чым кажу”. Тым ня менш такое рашэньне можна прыняць.\nНельга верыць на словы рэжымным чыноўнікам. Павінны быць законныя рашэньні і дзеяньні, выпраўленьне парушэньняў і хібаў. Павінна быць перамога справядлівасьці, адзначаная голасна і моцна. А вырваны ўчастак мусіць быць вернуты ў ахоўную зону Курапатаў (гэта абавязкова!). Інакш сюды зноў улезуць і пачнуць усё псаваць “на законных” падставах. Гэтая пазыцыя (вяртаньне ўчастка ў ахоўную зону) — важнае патрабаваньне.\n28 лютага 2017 г.\tЗянон Пазьняк


З 1 ліпеня ў Беларусі пачынае дзейнічаць электронная сістэма платы за выкарыстанне дарог - Новости - Туризм и Отдых\nelToll – гэта электронная сістэма збору платы за праезд, якая будзе дзейнічаць на тэрыторыі Беларусі з 1 ліпеня. Сістэма заснавана на выкарыстанні тэхналогіі радыёсувязі на кароткіх адлегласцях. Яна дазваляе карыстальнікам дарогі аплачваць праезд без прыпынку транспартных сродкаў у пунктах збору аплаты\n– Гэта будзе тычыцца любых відаў транспартных сродкаў, зарэгістраваных за межамі Мытнага Саюза. Тарыфы ўстаноўлены ў еўра, але аплата ажыццяўляецца ў беларускіх рублях па курсе нацыянальнага банка. BelToll – гэта электронная сістэма збору платы за праезд, якая будзе дзейнічаць на тэрыторыі Беларусі з 1 ліпеня. Сістэма заснавана на выкарыстанні тэхналогіі радыёсувязі на кароткіх адлегласцях. Яна дазваляе карыстальнікам дарогі аплачваць праезд без прыпынку транспартных сродкаў у пунктах збору аплаты.\nУжо термін перанеслі на 1 жніўня. Нашыя калёсы (то бок - телеги) пакуль яшчэ належным чынам не ўладкаваныя для гэтай сістэмы. І да 1 жніўня таксама не будуць уладкаваныя, і да 1 верасьня... Нам бы Вялікую Перамогу над шведамі ў Паўночнай вайне адсьвяткаваць, а потым ужо ўсё астатнее... Новый комментарий


Санктуарый у Лурдзе зноў адчынілі для тысяч пілігрымаў\nСанктуарый у Лурдзе 22 кастрычніка зноў адчынілі для тысяч пілігрымаў!\nПа волі неба ён быў зачынены 20 і 21 кастрычніка, бо акурат з-за паводкі, якая была тут у гэтыя дні не было магчымасці наведаць святыню. Праз багатыя ападкі рака Гав-дэ По выйшла з берагоў. Масабэльскі грот – месца аб’яўлення Марыі быў цалкам заліты вадой. У суботу 20 кастрычніка нават прыйшлося эвакуаваць каля 500 паломнікаў.\n22 кастрычніка дзверы санктуарыя зноў адчыніліся для пілігрымаў.\nСанктуарый у Лурдзе ўзнік на месцы марыйных аб’яўленняў. У 1858 г. у Масабьельскім гроце на паўночным склоне Пірэнеяў Марыя 18 разоў аб’явілася 14-гадовай дзяўчынцы Бэрнардэце Субіру. Падчас аб’яўленняў Марыя заклікала яе піць ваду з крыніцы, якая знаходзілася непадалёку, і ўмывацца гэтай вадою. З той пары лурдская вада лічыцца лячэбнай, і менавіта ў Лурдзе найбольш адбываецца цудаў аздараўлення.\nГэта самы вядомы ў свеце марыйны санктуарый, куды штогод пілігрымуе каля 5 мільёнаў вернікаў. Ён папулярны таксама і сярод хрысціянаў з Беларусі. Piligrymka.by штогод ладзіць паломніцтвы да гэтага святога месца. Варта таксама зазначыць, што ў мінулым годзе ў Лурдзе з’явілася праваслаўная святыня. Яе ў сваю чаргу ахвотна наведваюць вернікі праваслаўнай канфесіі, якія разам з католікамі прыязджаюць у Лурд.\nПаводка ў Лурдзе 21 кастрычніка 2012:


Міліцыянт, які ўпаў на пікеце Ціханоўскай у Гродне, раней ужо ўдзельнічаў у "палітычных" справах\nМіліцыянт, які ўпаў на пікеце Ціханоўскай у Гродне, раней ужо ўдзельнічаў у «палітычных» справах\nЖыхары Гродна апазналі міліцыянта, які аказаўся на зямлі падчас патасоўкі на пікеце Святланы Ціханоўскай 29 траўня. Ім аказаўся старшы ўчастковы інспэктар грамадскага пункту аховы парадку № 2 (Ленінскі раён Гродна) старшы лейтэнант міліцыі Уладзімір Казлоўскі.\nПадчас мітусні на Савецкай плошчы, калі гродзенцы хацелі абараніць блогера Сяргея Ціханоўскага ад «жанчын-правакатарак», малады міліцыянт аказаўся на зямлі. Ён ляжаў, пакуль да яго не падышлі людзі ў цывільным адзенні і не дапамаглі сесці на лаву. Неўзабаве пасля гэтага інцыдэнту Ціханоўскага затрымалі апамаўцы, разам з ім затрымалі яшчэ больш за 10 чалавек.\nЗ’явілася відэа, як чалавек у скураной куртцы акуратна кладзе міліцыянта на зямлю. Гродзенец Яўген Разнічэнка расказаў Свабодзе, што гэта ён быў у эпіцэнтры падзей. Па словах Яўгена, супрацоўнік унутраных органаў сам упаў на яго, бойкі не было. Гродзенец проста падтрымаў участковага, каб той не ляснуўся аб зямлю. 30 траўня яго затрымалі.\n2020 год, справа Ціханоўскага\n30 траўня стала вядома, што заведзеная крымінальная справа за гвалт у дачыненні да двух супрацоўнікаў унутраных спраў. Артыкул прадугледжвае да 6 гадоў пазбаўлення волі.\nІнтэрнэт-карыстальнікі звярнулі ўвагу на супярэчнасць. Міліцыянт, калі ўпаў, ляжаў амаль выпрастаны, а потым, як сядзеў на лаве, схіліўся і трымаўся за жывот.\nHrodna.life паведамляў праз некалькі гадзін пасля інцыдэнту, што ў міліцыянта ўдар пярэдняй брушной сценкі, яго не шпіталізавалі. Таксама да лекараў звярнуўся другі нібыта пацярпелы міліцыянт, яму шпіталізацыя не патрабавалася.\nАднак ужо назаўтра, 30 траўня, МУС паведаміла, што абодва міліцыянты ляжаць у шпіталі. Як стала вядома Свабодзе, яны ляглі ў шпіталь не адразу пасля інцыдэнту, а праз нейкі час.\nГродзенцы расказалі Свабодзе, у якіх справах раней быў заўважаны міліцыянт Уладзімір Казлоўскі.\n2017 год, справа «Крыгі»\n«Крыга» — нефармальная культурная пляцоўка Гродна, дзе ладзіліся выставы, дыскусіі, прэзэнтацыі кніг. Усяго за 8 гадоў прайшло каля 100 імпрэзаў. Гэта быў беларускамоўны асяродак. У 2017 годзе ўлады выказалі незадаволенасць тым, што ўласнік галерэі Юрась Мацко зрабіў незаконную перапланіроўку: закрыў гіпсакардонам вакно і ўставіў дзверы ў памяшканні. Пазней два пакоі «Крыгі» апячаталі і забаранілі туды ўваход. У 2018 годзе «Крыга» закрылася. Ёй на змену прыйшоў «Цэнтр гарадскога жыцця», які першапачаткова месціўся ў памяшканні побач.\nГалерэя «Крыга», 2017 год, па цэнтры міліцыянт Уладзімір Казлоўскі, першы справа ўласнік галерэі Юрась Мацко. Фота Паўла Мажэйкі\nКалі ўпершыню ў «Крыгу» прыйшла камісія ў складзе супрацоўнікаў ЖЭС і міліцыянтаў, сярод іх быў і Уладзімір Казлоўскі.\n2017 год, справа філосафа-анархіста\nЗа месяц да візіту камісіі ў «Крыгу» у гэтым жа памяшканні ладзіўся выступ расійскага філосафа-анархіста Пятра Рабава. Падчас лекцыі ў галерэю ўвайшлі міліцыянты і затрымалі каля 20 чалавек. Сам Рабаў атрымаў 6 сутак арышту за дробнае хуліганства і распаўсюджванне «экстрэмісцкай» інфармацыі. Іншых удзельнікаў сустрэчы неўзабаве адпусцілі.\nАдзін з затрыманых расказаў, што падчас ягонага апытаьня прысутнічаў Уладзімір Казлоўскі.\n«Вадзіў нас па аддзяленні. З маіх назіраньняў, у яго [Казлоўскага] была роля прыслугі: адвядзі, прывядзі, выправадзі. Стаяў, маўчаў», — падзяліўся ўражаннямі суразмоўца.\n2017 год, інтэрнэт-пікет\nПасля затрымання сябра АГП Васіля Палякова за тое, што ён разгарнуў бел-чырвона-белы сцяг пасля дазволенага мітынгу, беларусы пачалі інтэрнэт-пікет. Яны рабілі фота з нацыяналным сьцягам і падпісвалі яго «Такія, як Васіль». Жыхарка Гродна Вольга Верамеенка аказалася сярод тых, каго выклікалі ў міліцыю за ўдзел у акцыі. Яна расказала Свабодзе, што яе апытваў Уладзімір Казлоўскі.\n«Ставіўся паважліва, без негатыву. Нейкай адмоўнай рэакцыі ў мяне не выклікаў. Так, звычайны вінцік. Трохі нерваваўся, можа, гэта першыя былі пратаколы на актывістаў. Казаў, што яму загадалі, ён тут ні пры чым, „вы ж разумееце“. Сяржук [муж Вольгі] яму лекцыю прачытаў, то ён стараўся хутчэй усё зрабіць і адправіць нас», — расказвае Вольга.\nУ выніку Вольгу апраўдалі па гэтай адміністратыўнай справе.\n« У Гродне сотні людзей прыйшлі на пікеты праціўнікаў Лукашэнкі


12 лістапад 2013, 10:40\nУ прыёмнай «Барысаўдрэву» Свабодзе заявілі, што Ўладзімер Мальцаў працягвае працаваць на пасадзе дырэктара. Хаця многія больш высокія чыноўнікі звольненыя.\n«Ён на вытворчасьці. Хутка будзе на месцы,— паведамілі ў прыёмнай кампаніі.\n8 лістапада Аляксандар Лукашэнка за сытуацыю на «Барысаўдрэве» звольніў кіраўніка Менскага аблвыканкаму Барыса Батуру, намесьніка кіраўніка сваёй адміністрацыі Андрэя Тура, а таксама старшыню канцэрна «Беллеспаперапрама» Аляксандра Пераслаўцава.\n«Батуру вызваліць ад займаемай пасады і накіраваць сюды (у ААТ "Барысаўдрэў") кіраўніком. Калі праз тры дні не выйдзе на працу, распачаць крымінальную справу па ім. Калі ён тут ня здолее да вясны — завесьці крымінальную справу», — заявіў Лукашэнка.\nУ інтэрвію Свабодзе Барыс Батура заявіў, што ён пакуль адпачывае. На пытаньне, чаму ён не прыйшоў працаваць на «Барысаўдрэў», Батура адказаў: «Ну, няма такога. Ва ўсякім разе ва ўказе».\nЛеанід Сініцын, колішні кіраўнік адміністрацыі прэзыдэнта, прыгадвае, што ўжо былі такія выпадкі, калі чыноўнік вышэйшага рангу пасьля публічных выказваньняў Лукашэнкі павінен быў перайсьці на іншую працу, але не зрабіў гэтага. Сініцын адмаўляецца назваць імя гэта чыноўніка, толькі ўдакладняе:\n«Гэта тычылася аднаго са старшыняў аблвыканкамаў. Гэта працоўныя моманты. Нічога тут няма. Гэта ня тая падзея, якая патрабуе абмеркаваньня. Гэта ад дэфіцыту інфармацыйных падзеяў»,— кажа Сініцын, камэнтуючы апошнія кадравыя перастаноўкі.\nГаворачы пра працоўныя пэрспэктывы Барыса Батуры, Леанід Сініцын адзначае:\n«Кадравае пытаньне вырашыцца. Калі прэзыдэнт лічыць патрэбным накіраваць яго на „Барысаўдрэў“, накіруе. Дай Бог, каб нашыя 30-гадовыя працавалі і ўмелі спраўляцца з задачамі так, як гэта робіць Батура ў сваім пэнсійным узросьце. Узрост ні пра што не кажа: Сталін ставіў кіраўнікамі і 29-гадовых, і 70-ці гадовых. І яны выдатна спраўляліся».\nЭкспэрты пра апошнія рашэньні Лукашэнкі: эканоміку злосьцю ня вылечыш


PressReader - Belgazeta: 2019-08-06 - «Сядзім, як у цырку шапіто, пад купалам»\n«Сядзім, як у цырку шапіто, пад купалам»\nBelgazeta - 2019-08-06 - ПЕРВАЯ СТРАНИЦА -\nТУРЭМНЫ ДЗЁННIК СЛАВАМIРА АДАМОВIЧА/\nУ найноўшай гісторыі незалежнай Беларусі так склалася, што ў месцах зняволення па палітычных матывах аказаліся многія палітыкі, грамадскія дзеячы, актывісты і літаратары, якія пакінулі дакументальныя занатоўкі, дзённікі, успаміны пра тыя часы. З аднаго боку, па сваёй важнасці гэта гістарычны матэрыял, з фактамі ўздзеяння ці ціску на апанентаў дзеючай улады, з іншага - літаратура нон-фікшн, творы, у якіх апісваецца ўласны вопыт аўтара. Мы працягваем серыю публікацый пад рубрыкай «Турэмны дзённік» - у выглядзе ўрыўкаў з кніг, якія выйшлі ў нашай краiне ў мiнулыя гады.\nДаведка «БелГазеты». Паэт Славамір Адамовіч нарадзіўся ў 1962г. У 1986-92гг. вучыўся на філфаку БДУ; з 1991г. па 1995г. працаваў у «Настаўніцкай газеце». У лістападзе 1995г. напісаў верш «Убей президента!», за што быў арыштаваны. У турме КДБ трымаў сухую галадоўку. Праз дзесяць месяцаў зняволення адпушчаны пад падпіску пра нявыезд. У зняволенні вёў дзённік, які затым выйшаў асобнай кніжкай «Турэмны дзённік». У жніўні 1997г. зрабіў акт індывідуальнага супраціўлення антыбеларускаму рэжыму - на адным з мітынгаў публічна зашыў сабе рот. У 2000г. Славамір Адамовіч знаходзіўся ў ЗША, працаваў на будоўлях Нью-Ёрку. З 2002 па 2009гг. жыў у Нарвегіі, у горадзе Буда, дзе атрымаў палітычны прытулак. У ліпені 2009г. вярнуўся на Беларусь. Як казаў пра сваю кнігу сам аўтар, «Турэмны дзённік» - гэта не мастацкі твор, а кніга-дакумент, кніга брутальная i непрыемная. Ад яе тхне парашай i чалавечай подласьцю, калгасным кароўнікам i дурной крывёю, вашывымі падлеткамі і... прэзідэнтам; але пры ўсёй сваёй д’ябальшчыне гэтая кніга мае адзін істотны пазітыў - яна аб’ектыўна праўдзівая. Чытач, ахунецца ў рэчаіснасць турмы, дзе дзейнічае закон: выйгрывае мацнейшы і больш наглы. Зразумее, што карцінка ў тэлебачанні далёка не рэчаіснасць наяве, што сённяшняя сістэма ў краіне - хворы вынік хворых амбіцыяў і шматгадовая пакута мільёнаў людзей, што на турэмных нарах можа апынуцца кожны, але не кожны зможа з годнасцю вытрымаць выпрабаванні. Тут пра паламаныя лёсы, пра рэдкія праявы чалавечнасці і бясконцыя гульні нялюдзкасці».\n…Маё затрыманьне прыпала на каталіцкі Вялікдзень. Салдаты (чуваць было нават у камеры), што называецца, на вушах стаялі, напіўшыся за грошы, якія ім удаецца адшманаць у пакістанцаў. Гэтых гаротнікаў ловяць ледзь ня кожны дзень. Вось i чацьвёртага затрымалі групу з чалавек 15, усе худыя, змарнелыя. Аднаго пасадзілі да мяне, спачатку бунтаваў супраць сала ў салдацкай кашы, але Голад, Голад вышэй за ўсе караны i бібліі. Хіба толькі чалавечая воля i можа паўстаць над законам інстынкту. Усе тры дні, што я ня еў, салдат выкідваў маю пайку ў парашу, якая была праз калідор насупраць.\n…Быў на «медаглядзе», аглядалі дзьве кабеты, пра кваліфікацыю якіх гаварыць не прыходзіцца. Сказаў, што некалі хварэў саркаідозам Бека, што нешта нездаровіцца майму пенісу. Абяцала арганізаваць яшчэ адзін агляд (флюраграфія i уролаг).\nПрайшоў дождж, проста лівень. Паветра пасьвяжэла. У фортку залятае чмель i, здаецца, авадзень. Атрымаў інфармацыю, што на «Валадарцы» (цэнтральная сталічная турма, якая прылягае да вуліцы імя Валадарскага) сядзіць за «хуліганку» Алесь Шадрын. Хворы, гніе (язвы на целе), на зону не паехаў.\nВечар, гадзін 7. У двары паміж турмой i будынкам міністэрства ўнутраных спраў салдаты ўнутраных войскаў i амапауцы бразгаюць шчытамі, чуваць каманды. Відаць, грузяцца на машыны. Што там адбываецца? Ці выстаялі нашы людзі? Ізноў дождж, Ізноў грымяць шчытамі. Надвор’е - толькі дзяўчат кахаць. Сядзім, як у цырку шапіто, пад купалам. Чуваць, як зомбі ў форме выкрыкваюць слова «фашысты». Цямнее, за кратамі сьмяюцца, сьмех.\n…Сёньня сьніў дачку, якой у мяне няма, а ёсьць яна ў Сашкі-сотага, забойцы. Сьніў, нібы дачушка мая напісала верш, адзін радок асабліва ўдалы. Мы абдымаліся, я рады за яе. Шкада, што не запомніліся радкі. Сон у камеры - другая рэальнасьць: там i дачка, i вершы, i каханая жанчына, i Радзіма, вольная ад набрыдзі... Перачытваю раман «Угрюм-река». У нас тут усе змрочныя, спадылбастыя. Ніводнай роднай душы блізка, толькі душагубы ды мярзотнікі побач, ублюдкі, спадкі соцыюму, хоць жа таксама чалавекі.\n…Адпаведны дзень выбраў мой сусед, каб ускрыцца. Выдабыўшы з аднаразовай жылеткі лязо i намачыўшы левае запясьце, чалавек пачаў рэзаць сабе вены. Рэзаў хвілін пяць-сем, я ляжаў на нарах, уткнуўшыся фізіяноміяй у шурпатую сьцяну камеры. Потым чалавек захроп, потым заціх. З абмяклай скрываўленай рукі ў пластыкавы жбан спакойна падалі чырвоныя кроплі. Гэта быў мне сігнал, што пара ўстаць i паклікаць вертухая.\nСуседа забралі хутка i вярнулі ў камеру толькі вечарам. Спалатнелы, з зашытымі жыламі, ён упаў на шконку i не ўставаў да раніцы. Яму па-ранейшаму сьвеціць 15 гадоў турмы альбо выключная мера сацыяльнай абароны - расстрэл.\n…Ужо каторы дзень знаходжуся ў шпіталі КДБ, што на вуліцы Макаёнка ў Менску. Доктар просіць, каб ужо пачаць есьці. Буду трымацца да 22-га. Даюць посны грэчневы ўзвар. Адзін раз была мінералка. 15-ы дзень галадоўкі.\nПершыя двое сутак у шпiталі ляжаў пад кропельніцай, прыкаваны за руку й нагу да шпітальнага ложка. Цяпер на дзень кайданы здымаюць, але на ноч руку прыкайданьваюць. Доктара завуць Алег Міхайлавіч, нармальны чалавек, прыносіць мне газэты.\nА дзясятай раніцы прыйшлі адвакат Гары Пятровіч і сьледчы, які ўсё лыбіцца, сука, яму сьмешна. Адыходзячы, заявіў, што, каб я не пайшоў на мяжу, то, можа, справа да суда i не дайшла б. Дамовіліся з адвакатам, што да азнаямленьня з матэрыяламі справы падключуся з наступнага тыдня. Вось прынесьлі пайку, ды ня мне. Шклянка вадкасьці, кавалак хлебу. А сьледчы межаў цынізму ня мае. Наконт майго знаходжаньня ў рэанімацыі заявіў, што мяне проста не было куды пакласьці ў іншым месцы. Вакно ў палаце прыадчынена, бачу зеляніну, прайшоў дождж. Хочацца волі i яды, сапраўднай мужчынскай яды.\n…Падрыхтаваў маляву для перапраўкі на волю. Пачынаюць ныць зубы ў правым верхнім куце. Казлы, нават фрамугу не адчыняюць, каб праветрыць палату. I кайданы на левай. Зьявілася новая санітарка, смуглая, срачка i плечы - як у камбайна «Гомсельмашу». Ізноў у зьмену выйшла Сьвета, мая надзейная «паштовая экспедыцыя». Сьвятлана студэнтка-першакурсьніца медінстытуту, родам з Гарадзеншчыны. Прыйшоў сьлядак, прынёс два тамы «Справы». Чытаю, перапісваю. Чаго толькі няма ў гэтай пісаніне! Вось, напрыклад, з паказаньняў Кірсанавай, супрацоўніцы «Настаўніцкай газэты»: «З часу знаёмства адносінаў з Адамовічам я фактычна не падтрымлівала. Сустракалася зь ім два-тры разы. Па характары Адамовіч замкнуты, эгаістычны чалавек, вельмі высока сябе ацэньвае. Неўраўнаважаны, успыльчывы».\n…Пад’ём а шостай. Сарцір (туалет, клазэт, прыбіральня, дабл, нарэшце), а нас трох, а ўнітазы два. Выносім парашу i сьметніцу, у пластыкавыя бутэлькі набіраем вады. На апраўку даюць хвілін сем. Асабіста мне трэба дзесяць-пятнаццаць. Амаль заўсёды не пасьпяваю - вертухаі гоняць назад у камеру.\nПерад прагулкай - «лазьня». Гарачай вады няма - грэюць на кухні. На кожнага - па вядры гарачай. Плёхаемся ў тазіках, палошчам свае ўкарэлыя майткі. 15 хвілін - i «лазьня» адбылася.\nПрагулка: квадратны бокс тры на тры мэтры на трох, сьцены пад «шубай», зьверху - металічная сетка. Цвыркае птушка, яснае неба i бярозавы ліст ад веніка, якім падмяталі цумантовую падлогу-ток. На сьняданак далі аж тры батоны!\nЗараз вечар, чуваць, як салютуюць гарматы. Дзень незалежнасьці. Лягавы, паскуда, называе нацыянальны сьцяг беларускім салам.\nМітынг апазыцыі адбыўся каля Палаца спорту. Тэлекампанія ГРТ паказала больш, чым тутэйшая тэлеперадача «Панарама». У кадры мільгануў твар маёй маці. За сьценамі турмы сёньня ціха.\n…Я скажу табе, мая любачка, чаму некаторыя на свабодзе так раўніва падыходзяць да праблемы чысьціні рук. Па-першае, чыстыя рукі - здаровы арганізм.\nПа-другое, не магу ж я хадзіць з бруднымі рукамі, пазбаўляючы цябе тым самым радасьці цалаваць іх. Мае рукі заўсёды павінны быць гатовыя для тваіх пацалункаў. Ведаеш, калі мужчына цалуе рукі жанчыне - гэта часьцей за ўсё традыцыя, этыкет, звычка. Калі наадварот мужчына гэтай зьяве не знаходзіць найменьня.\nПа-трэцяе, педантычнае ачышчэньне ад бруду - гэта найбольш эфектыўнае выкарыстаньне магчымасьці, якой заўтра можа й ня быць. Вось табе прыклад: камера, параша, нары, пацёкі на сьценах, турэмны смурод. Я больш не магу займацца воднымі працэдурамі, як гэта ўласьціва толькі мне. Усяго і засталося, што памяць пра халадок тваіх вуснаў, захаваная эпітэліем маіх далоняў...\nПа-чацьвёртае, мая салодкая, нехта ўсё ж павінен мыць рукі, своечасова і на ўсіх пальцах падстрыгаць пазногці, здымаць завусенкі. Навокал столькі людзей з бруднымі рукамі, што проста... Гэты пункцік пачынаеш асабліва разумець тут, за кратамі, дзе ты мусіш кожны дзень назіраць, як нячыстая, азызлая рука кантралёра пры раздачы хлябалава ашчапервае жалезную шлёмку, сьлізгаючы вялікім пальцам у твой гастрытны супік. Адно суцяшае: брутальны палец кантралёра завісае пакуль толькі над пайкай зэка, а не над спускавым курком.\n…Хата пяць дзевяць - жанчыны - вярнулася з прагулкi. Чуваць, як рыпяць шконкi. Турэмныя панi залазяць у свае бярлогi, ёрзаючы нясьвежымi срачкамi па цяжкiх камэральных матрацах. Матрас, матрас, дай хоць раз кажуць у такiх выпадках як мужыкi, так i бабы. Некалi шэсьць нуль таксама была пад жанчынамi: у нас драўляная падлога i матрацы ў мэнструальнай крывi.\nА пятай ранiцы схапiў жывот. Панос. Пакутую да абеду. Камэра пайшла на двор, а я - на дальняк. Адзiная магчымасьць застацца аднаму - не пайсьцi на прагулку, завiснуўшы на парашы.\nЖанчыну хочацца - хоць самую апошнюю. Халаднее, ужо ня так душна ў камэры. Панядзелак - генпрыборка. Мыем падлогу, «лебедзя» - урыльнiк. Каб зараз дадому, шчакой прыхiнуцца да кары дубоў маiх, бярозаў, сасонак! Удыхнуць паветра ляснога, выйсьцi па грыбы, павалiцца ў мох аксамiтны, у iглiцу. I прайшлi б тады мае хваробы... Да «опера» запiсваюся шосты дзень, каб празь яго паспрабаваць адправiць лiсты на волю.\nВечар. Пяць восем дала на суткi тэлевiзар, а мы ёй - цывiльняк (цыгарэты). Зайшоў старлей, начальнiк апэратыўнай часткi. Размовы не адбылося, лiсты адправiць нельга. Начальства адмоўчваецца наконт пiсаных i няпiсаных правiлаў сваёй турмы. Самi, маўляў, кумекайце.\n…Складана пiсаць пра жанчын-арыштантак. Яшчэ цяжэй чуць iхныя галасы днём i ноччу, iх любоўныя сьпевы. Невыносна ведаць, што ў хаце пяць дзевяць шконка рыпiць пад 33-гадовай Iрынай-душагубкай. Як i ты, яна сыходзiць жаданьнем, яна прагне хоць крышку любовi i пяшчоты. Зь Iркай-палiцайкай мы крыху пiшамся - абменьваемся малявамi. З Наташкай зь пяць сем перагаворваемся на прагулцы праз кабуру. Галасок у Наташкi, што хоць памры. I шыюць ёй 91-ю. У пяць адзiн сядзiць яе бацька, i кожны дзень яны перагаворваюцца-перакрыкваюцца праз рэшкувакно. У гэты момант наша малалетка зацiхае i ўслухоўваецца ў голас Наты. Я думаю, чаму гэта ня голас маёй дачкi там, на волi.\n…Сьнiўся бацька малады. Мы зь iм сярод знаёмых i блiзкiх, добра гаворым. У цокальных памяшканьнях дзесьцi пад Будславам. Потым бацька зьнiкае, дзеяньне пераносiцца ў раён Крывiчоў, што пад Вялейкай. Сонечны дзень, iду са знаёмымi па вулiцы, густа забудаванай культавымi гмахамi. Валяецца будаўнiчы друз, шчэбень. Раздаём нейкi вадзянiсты тварог, якi цячэ па сьценках посуду. Што ж гэта? Што там дома?