31 ліпень 2019, 14:38\nДнямі партал RFRM апублікаваў інтэрвію зь Вітальдам Юрашам, які ў 2010-2012 гадах быў часовым павераным у справах Польшчы ў Беларусі.\nРадыё Свабода вырашыла працягнуць гутарку са спадаром Юрашам, распачатую калегамі з RFRM.\nАцэнкі былога дыплямата шмат у чым нязвыклыя і нечаканыя, у некага яны могуць выклікаць пярэчаньні, у іншых — адчуваньне доўгачаканых словаў.\nЦяпер Вітальд Юраш — аглядальнік парталу onet.pl, газэт Dziennik і Gazeta Prawna, экспэрт варшаўскага Цэнтру стратэгічных дасьледаваньняў. Былы супрацоўнік міністэрства абароны Польшчы, у 2000-я гады займаў пасады другога і першага сакратара амбасады Польшчы ў Расеі.\nПалякі маюць пэўнае стаўленьне да расейцаў, да ўкраінцаў, а пра беларусаў наагул мала хто ведае\nУ нас калі хочуць сказаць, што ў палітыцы нешта робіцца ня так, то кажуць «беларускія стандарты»\nУ Беларусі ёсьць вялікі патэнцыял, яго чыньнікі – гэта прыстойнасьць і адсутнасьць нацыяналізму\nТое, што беларускія чыноўнікі не зьяўляюцца дэмакратамі, не азначае, што яны здраднікі\nБольшасьць тых, хто апошнія 25 гадоў у Польшчы займаліся Беларусьсю, ні пра што іншае, акрамя дэмакратыі, не гавораць\nДыпляматыя – гэта заўсёды размова з уладай і з апазыцыяй, калі яна мае рэальныя шанцы стаць уладай\nМала палякаў ведае беларусаў\n— Паводле апытаньняў, польская грамадзкая думка ня вельмі добразычліва ставіцца да беларусаў. Чаму? Быццам бы гістарычных крыўдаў на беларусаў у палякаў няма, вы пра гэта казалі ў інтэрвію RFRM. Тым не менш стаўленьне даволі непрыязнае. Чаму?\n— Мне здаецца памылковай такая інтэрпрэтацыя адказаў. Там былі два пытаньні. Першы — пра самыя любімыя народы, другі — пра самыя нелюбімыя. Беларусы не лідзіравалі ў групе самых нелюбімых. Калі б было так, то гэта было б вельмі кепска і трэба было б гэтым турбавацца. А тое, што беларусы не лідзіравалі і сярод любімых народаў — гэта і ня дзіўна. Мала палякаў ведаюць беларусаў. Я не інтэрпрэтую гэтыя дадзеныя як паказьнік нядобразычлівага стаўленьня палякаў да беларусаў. Проста на жаль мала чалавечых кантактаў.\nПалякі маюць пэўнае стаўленьне да расейцаў, да ўкраінцаў, а пра беларусаў наагул мала хто ведае.\nКалі я зьбіраўся ехаць у Беларусь, каб заняць пасаду намесьнікам амбасадара, а ў выніку стаў часовым павераным, я зайшоў у кніжную краму і спытаў гід пра Беларусь. І там знайшлі адну кнігу. Толькі адну. А па Тайлянду, напрыклад, было кніжак 17.\nНа чым грунтуецца беларуская ідэнтычнасьць?\n— Польская ідэнтычнасьць засноўваецца на багатай і магутнай культурнай традыцыі, на мове, на якой гавораць усе, на жывой нацыянальнай гістарычнай памяці. А беларуская ідэнтычнасьць? На тым, што ў беларусаў ёсьць Лукашэнка?\n— Калі б вы задалі гэтае пытаньне шараговаму паляку, ён бы ці не зразумеў пытаньня, ці ня ведаў бы, што адказаць. Зразумела, Беларусь у вачах палякаў моцна асацыюецца з Аляксандрам Лукашэнкам.\nІ на жаль у нас, калі хочуць сказаць, што ў палітыцы нешта робіцца ня так, як мае быць, не па-заходняму, недэмакратычна, то кажуць «беларускія стандарты». Нібыта расейскія стандарты ў Чачні ці Інгушэтыі былі вышэйшымі.\nУ значнай ступені такое стаўленьне — гэта «заслуга» тых, хто ў Польшчы 25 гадоў займаюцца «вызваленьнем» Беларусі. Яны адносна Беларусі не гавораць ні пра што, акрамя палітычнай сыстэмы.\nКалі я працаваў часовым павераным, да нас з жонкай прыяжджалі мае сябры з Польшчы. Яны перад прыездам чакалі, што ў Беларусі ад мяжы на кожным куце стаіць амапавец і чакае, каб зьбіць чалавека з Захаду.\nЯ іх супакоіў. Мае сябры вандравалі тыдзень па Беларусі, пару дзён былі ў Менску. За гэты тыдзень іх ні разу не спыняла міліцыя. А калі яны паехалі ў Расею, іх за 4 гадзіны міліцыя спыніла тройчы.\n— Я ўсё ж задаю гэтае пытаньне не шараговаму паляку, а дыплямату, які працаваў у Беларусі.\n— Што да вашага пытаньня пра беларускую ідэнтычнасьць — я не філёзаф, не навуковец. Я быў дыпляматам і імкнуўся дасягнуць пэўных мэтаў. Але я паспрабую адказаць.\nМногія палякі, якія прыяжджаюць у Беларусь з Польшчы, кажуць, што гэта ледзь не Савецкі Саюз. Я ў Беларусь прыяжджаў з Расеі, дзе я працаваў 4 гады. І калі я трапіў у Менск з Масквы, то ў мяне было адчуваньне, што я ў краіне, якая, зразумела, адрозьніваецца ў палітычным сэнсе ад Польшчы, але ў сэнсе культуры яна значна бліжэйшая да Польшчы, чым Расея. У мяне было адчуваньне, што я паехаў на захад.\nЯ нічога кепскага не хачу сказаць пра іншыя народы — усходніх суседзяў Польшчы, пра расейцаў, пра ўкраінцаў. Я вельмі паважаю гэтыя народы. Але мне здаецца, што ў сэнсе мэнталітэту беларусы — самы заходні з гэтых народаў.\nІ таму ў Беларусі ёсьць вялікі патэнцыял. Ён пакуль не разьвіўся з розных прычынаў, але ён ёсьць. Яго чыньнікі — гэта прыстойнасьць і адсутнасьць нацыяналізму. У нас у Польшчы часам папракаюць беларусаў адсутнасьцю нацыянальнай ідэнтычнасьці. Мне здаецца, што гэта ня так і кепска.\nУ Беларусі гэтая ідэнтычнасьць сапраўды слабейшая, чым у заходняй Украіне. Але ідэнтычнасьць у Беларусі больш моцная, чым у тых рэгіёнах Украіны, дзе немалая частка насельніцтва з радасьцю сустракала расейскія войскі.\n— У разгар цяперашняга вострага канфлікту Беларусі з Расеяй з нагоды «паглыбленьня інтэграцыі» у Беларусі ідуць спрэчкі — хто гарант беларускай незалежнасьці? Акрамя волі да ўлады Лукашэнка яе што-небудзь гарантуе?\n— Мне здаецца, што незалежнасьць Беларусі гарантуе ўся структура ўлады. На чале яе сапраўды Аляксандар Лукашэнка, але я ня думаю, што беларускія чыноўнікі мараць стаць чыноўнікамі расейскай губэрні.\nУ гэтым у мяне погляд, адрозны ад погляду многіх экспэртаў у Польшчы, якія лічаць, што патрыёты Беларусі — гэта толькі апазыцыянэры. Гэта ня так. Тое, што чыноўнікі не зьяўляюцца дэмакратамі, не азначае, што яны здраднікі.\n«Хацелася б, каб позьні Лукашэнка стаў раньнім Эрдаганам»\n— У інтэрвію RFRM вы сказалі, што Захаду мела б сэнс размаўляць з Лукашэнкам «аб правах чалавека, а не пра дэмакратыю». А пра якія менавіта? На ваш погляд, прагрэсу ў захаваньні якіх менавіта правоў можна было б дасягнуць праз дыялёг з Менскам?\n— Калі казаць шчыра, то я, дзякуй Богу, ужо былы дыплямат і магу казаць тое, што думаю.\nБыў фэномэн раньняга Рэджэпа Эрдагана. Цяперашні прэзыдэнт Турэччыны стаў зараз выразна аўтарытарным лідэрам. Але напачатку ён быў мякка аўтарытарным лідэрам. Хацелася б, каб позьні Лукашэнка стаў раньнім Эрдаганам.\nАляксандар Лукашэнка хутчэй за ўсё дэмакратам ня стане. А калі б і стаў, то гэтым хутчэй за ўсё скарысталася б Расея, а не празаходняя апазыцыя ці Захад. Але з пункту гледжаньня Захаду адсутнасьць палітвязьняў — гэтага дастаткова, каб весьці нармальны дыялёг з Беларусьсю.\n— У прыгаданым інтэрвію RFRM вы сказалі, што прыхільнік Realpolіtik. У вас у ФБ у якасьці аватаркі — фота сустрэчы Мао Цзэдуна і Рычарда Ніксана.\nА вось пытаньне як раз у рэчышчы Realpolіtik — а чаму Захаду наагул трэба Лукашэнку да нечага заклікаць? А недастаткова таго, што ў Берасьці на мяжы з Польшчай лунае ўсё ж дзяржаўны сьцяг Беларусі, а не расейскі трыкалёр?\n— Realpolіtik — гэта калі ты глядзіш на тое, што ёсьць, а не на сымбалі. Сьцяг — гэта шмат, але больш важная рэальная незалежнасьць — у тым ліку і эканамічная і вайсковая, што асабліва важна ў сьвятле супрацоўніцтва з Расеяй. Гэта адзін момант.\nЁсьць і іншы: Realpolіtik — гэта разуменьне, чаго ты хочаш, але і разуменьне абставінаў, у якіх ты дзейнічаеш. Прыхільнікаў Realpolіtik у гэтым другім разуменьні, прыхільнікаў дыялёгу зь Менскам, у Польшчы за апошнія 25 гадоў было няшмат, я хутчэй за ўсё ў меншасьці. Зразумела, што большасьці палякаў абсалютна абыякава, што адбываецца ў Беларусі. На жаль. Але большасьць тых, хто апошнія 25 гадоў у Польшчы займаліся Беларусьсю, ні пра што іншае, акрамя дэмакратыі, не гавораць.\nІ я прымаю да ведама тое, што яны існуюць. Яны не заўсёды прымаюць да ведама, што існуе іншае меркаваньне, чым іхнае. І яны не бяруць пад увагу тое, што вынікам іх высілкаў аказваецца выйгрыш Расеі.\nАле ёсьць тое, што ёсьць.\nЁсьць пытаньне, як весьці дыялёг, нягледзячы на адрозьненьні — у нас дэмакратыя, у Беларусі яе няма. Расейцы часта папракаюць Захад у падвойных стандартах. Зразумела, падвойныя стандарты — гэта кепска. Але я заўсёды адказваю на гэта, што ўжо лепш падвойныя стандарты, чым адсутнасьць якіх бы то ні было стандартаў, што ўласьціва расейскай зьнешняй палітыцы. Ім абсалютна ўсё роўна, з кім яны будуць размаўляць. Яны гатовыя размаўляць хоць зь людажэрам. На Захадзе гэта ня так.\nЗахад ня будзе размаўляць зь людажэрам. Лукашэнка людажэрам ніколі ня быў, але, на жаль, стандарты выкананьня правоў чалавека былі такія, што нават прыхільнікам дыялёгу з Беларусьсю складана было за гэта выступаць і ня чуць папрокаў у амаральнасьці на свой адрас.\nЁсьць краіны Блізкага Ўсходу, паўночнай Афрыкі, Цэнтральнай Азіі, дзе рэжымы куды горшыя, чым у Беларусі, у сэнсе выкананьня правоў чалавека. І нікому гэта ніколі не перашкаджала. Калі б Беларусь знаходзілася ў іншым геаграфічным месцы, калі ў яе былі нафта і газ, на яе глядзелі б інакш.\nАле Беларусь знаходзіцца там, дзе знаходзіцца, ні нафты, ні газу, ні ядзернай зброі ў яе няма, і гэта ёй трэба браць пад увагу. На жаль, мудрасьці не хапала ні ў Варшавы, ні ў Менску. Мы не павінныя былі зводзіць усё да пытаньняў дэмакратыі, Менск не павінен быў паводзіць сябе так, нібыта яму ўсё роўна, як ён успрымаецца на Захадзе.\n«Дыпляматыя — гэта заўсёды размова з уладай»\n— Часам складваецца ўражаньне, што Польшча прэтэндуе на тое, каб быць правадніком Беларусі ў Эўропу, мэнтарам, своеасаблівым эўрапейскім «старэйшым братам», калі ў Беларусі ўзьнікне памкненьне зрабіць іншы геапалітычны выбар. Жаданьне быць такім правадніком, мэнтарам для Беларусі ў Польшчы і сапраўды ёсьць?\n— Такія меркаваньні ў Варшаве ёсьць, але яны вельмі далёкія ад рэальнасьці. Я паводле выпадковасьці стаў у Беларусі не намесьнікам амбасадара, а часовым павераным. Адбылася пад Смаленскам катастрофа самалёту прэзыдэнта Леха Качынскага, разам зь ім загінула шмат палітыкаў і ўрадоўцаў. І мой амбасадар у Менску стаў намесьнікам кіраўніка МЗС Польшчы, а я — кіраўніком дыпляматычнай місіі.\nІ за некалькі тыдняў я зразумеў, што ў нашай амбасады кантакты горш і на ніжэйшым узроўні, чым, скажам, у амбасады Чэхіі. Я вельмі люблю і паважаю чэхаў, але гэта ня самая вялікая краіна ў Эўропе. Мы не былі на ўзроўні Расеі, Нямеччыны, Літвы — гэта ОК. Але мы не былі нават на ўзроўні Чэхіі. Вось так яно рэальна было.\n— А чаму? Гэта вынік нейкіх установак, фобіяў беларускага боку ці недапрацоўка вашай амбасады?\n— Мне здаецца, што тут супала некалькі момантаў. Першы момант — абсалютны недавер з абодвух бакоў. І другі момант — тое, што мы ў значнай ступені асацыяваліся з апазыцыяй. Я вельмі паважаю беларускіх апазыцыянэраў, там ёсьць вельмі годныя, сур’ёзныя людзі. Але дыпляматыя — гэта заўсёды размова з уладай. І з апазыцыяй, калі яна мае рэальныя шанцы стаць уладай.\nКантактаў з уладай у нас было мала.\n— Паводле вашага досьведу такіх кантактаў, для беларускай кіроўнай эліты сапраўдная, аўтэнтычная Эўропа — гэта Бэрлін?\n— Давайце паглядзім на Кіеў. Ёсьць менскі фармат перамоваў. У яго межах ёсьць Украіна, ёсьць Расея. І ёсьць Нямеччына і Францыя. А Польшчы няма. На жаль, гэта адказ на вашае пытаньне. Мне хацелася б, каб там была прадстаўленая і мая краіна, але яе там няма.\n— Аляксандр Лукашэнка запрошаны ў Польшчу на цырымонію, прысьвечаную пачатку Другой сусьветнай вайны. Як вы думаеце, ён прыедзе? Пасьля 2016 году, калі былі зьнятыя санкцыі, ён не паехаў на запрашэньне ў Аўстрыю, у Латвію, на саміт «Усходняга партнэрства» у Брусэль. А ў Польшчу паедзе?\n— Ня ведаю. Гэта адзіны шчыры адказ. Уладзімір Пуцін не запрошаны на гэтыя ўрачыстасьці. Ён не запрошаны па дзьвюх прычынах. Па-першае, гэта вынік зьнешняй палітыкі Расеі. А па-другое — гэта нашая памяць пра тое, што пачатак Другой сусьветнай вайны — гэта напад з двух бакоў, нацысцкай Нямеччыны і СССР.\nУ Нямеччыне ніхто гэтага не адмаўляе. А ў Расеі вяртаюцца да вэрсіі гісторыі часоў Савецкага Саюзу.\nЗ пункту гледжаньня Лукашэнкі адсутнасьць запрашэньня Пуціна — гэта перашкода, каб прыняць запрашэньне. Зразумела, можна паехаць, зрабіць своеасаблівы дэмарш, дэманстрацыю.\nАле мне здаецца, што Лукашэнка заўсёды глядзеў не на жэсты, а на канкрэтную палітыку. Я ня думаю, што ён стане рызыкаваць. Хаця я магу і памыляцца.


Пандэмія каранавірусу стала выпрабаваннем для ўсіх краін, у тым ліку Беларусі. Як абараніць блізкіх і дапамагчы людзям з групы рызыкі, а таксама медыкам, якія сёння ахвяруюць сваім здароўем і жыццём ратуючы нас? Гродна далучаецца да кампаніі падтрымкі ByCovid19, якая зараз разгарнулася ва ўсіх рэгіёнах Беларусі. Далучыцца можа кожны.\nЛічбы захварэўшых у Беларусі штодзень растуць, на першай лініі агню у барацьбе з пандэміяй апынуліся медыкі. Нагрузка і напружанне ў шпіталях павялічыліся ў разы. Дактарам і медыцынскаму персаналу практычна ва ўсіх шпіталях Беларусі, у тым ліку ў Гродне і вобласці, не хапае індывідуальных сродкаў абароны — масак, спецхалатаў, спецыяльных акуляраў. Неабароненыя медыкі захворваюць і не могуць працаваць, ратаваць жыцці іншых. А калі захварэюць медыкі, не будзе каму лячыць нас.\nЯк можна дапамагчы або атрымаць дапамогу?\nХочаш стаць валанцёрам? Запоўні форму: https://bit.ly/Covid19BY_Volunteer\nДапамога можа быць любой: набыць і прывезці прадукты і лекі сталым людзям з твайго раёну ці вуліцы, прыгатаваць ежу дактарам і сталым, распаўсюджваць флаеры з інфармацыяй пра прафілактыку каравіруса і г. д.\nДалучайцеся да тэлеграм-чата гродзенскіх валанцёраў: https://t.me/k28chat\nТут будзе збірацца ўся інфармацыя пра патрэбы на бягучы момант.\nАльбо патэлефануйце па нумары: +37 529 2 663 803\nХочаш перавесці грошы на дапамогу медыкам? Пераходзь па спасылцы: https://bit.ly/39J4x1L\nТы медык і табе ці шпіталю, дзе ты працуеш, патрэбна дапамога? Запоўні форму: https://bit.ly/Covid19BY\nЖывеш не ў Беларусі і хочаш дапамагчы? Ідзі па спасылцы: https://bit.ly/bycovid19\nУ цябе ёсць 3D-прынтар і ты хочаш друкаваць на ім сродкі абароны для медыкаў? FAQ па спасылцы: https://covid19.hackerspace.by/faq\nКалі вы пастаўшчык сродкаў абароны, пішыце на email covid19@imenamag.by\nМы жывем і працуем ва ўмовах пандэміі і наша задача не толькі падтрымаць медыкаў, але і не спрыяць распаўсюджванню эпідэміі. Выконвайце правілы асабістай бяспекі, вывучыце інструкцыю аб тым, як дапамагаць і прымаць дапамогу.\nЯк дапамагчы сваім родным і тым, хто побач?\nСамаізаляцыя, калі яна магчыма, дапамагае знізіць рызыку заражэння і запаволіць распаўсюджанне віруса. Гэта неабходная мера, але яна ставіць людзей у складанае становішча. Асабліва складана тым, хто ўваходзіць у групу рызыкі - нашым бацькам, бабулям і дзядулям, людзям з аслабленым імунітэтам і хранічнымі захворваннямі. Неабходна зрабіць усё магчымае для таго, каб гэтыя людзі заставаліся дома для іх жа ўласнай бяспекі.\nШто вы можаце для гэтага зрабіць?\nНайперш ізалюйце сваіх блізкіх, для якіх інфекцыя найбольш небяспечная, Вашых бацькоў, бабуляў і дзядуляў. Забяспечце іх усім неабходным ва ўмовах ізаляцыі, набывайце і прывозьце ім прадукты і неабходныя тавары, каб яны не хадзілі ў крамы, зрабіце так, каб яны не хадзілі ў людныя месцы, не ездзілі ў грамадскім транспарце.\nНапярэдадні вялікіх рэлігійных святаў вельмі важна растлумачыць, што зараз небяспечна наведваць касцёлы і цэрквы, і што святары афіцыйна дазваляюць гэтым разам застацца на Вербніцу і Вялікдзень дома і паглядзець святую службу ў эфіры па тэлевізары ці анлайн.\nШто можна зрабіць яшчэ тут і зараз?\nМы распрацавалі ўлёткі для вашых дамоў і пад’ездаў - каляровую і чорна-белую. Вы можаце размясціць гэтую ўлётку дзе заўгодна і пачаць дапамагаць тым, хто знаходзіцца ў самаізаляцыі або каранціне (а гэта сталыя і сем'і дактароў у першую чаргу): купляць прадукты, хадзіць у аптэкі, выгульваць жывёл.\nВы можаце падтрымаць выдатную ініцыятыву «Прытулі героя Беларусь».\nВы можаце дадаць сябе на карту валанцёраў і паглядзець, ці патрэбна камусьці дапамогу побач з вамі. Даданне праз чат-бот, і памятайце, што ваша інфармацыя будзе публічнай.\nКалі ў вас ёсць асабісты транспарт і знаёмыя дактары (ці незнаёмыя), вы можаце прапанаваць ім дапамогу ў дастаўцы іх на месца працы, каб яны не карысталіся грамадскім транспартам. Для ўласнай абароны вы можаце выкарыстоўваць нават просты поліэтылен ці пластык, нацягнуты паміж кіроўцам і заднім радам, а таксама апрацоўваць салон пасля пасажыраў. Такія ініцыятывы ёсць ужо ў многіх гарадах Украіны, і медыкі вельмі ўдзячныя людзям.\nВы можаце шыць маскі для сябе і сваіх блізкіх, а таксама для вашых суседзяў. Нядаўна бабруйчанкі Александрына і Галіна пашылі і раздалі маскі проста людзям на вуліцы, і вы можаце гэтак жа. Хтосьці можа закупіць матэрыялы, хтосьці пашыць, хтосьці раздаць — яднайцеся і дапамагайце адзін аднаму. Галоўнае — выконвайце правілы бяспекі пры працы, а таксама пры раздачы. Абавязкова папярэджвайце людзей, што маска павінна прайсці яшчэ адзін раўнд дэзінфекцыі, ці проста адляжацца 3−4 дні ў асобным месцы.\nВы можаце звязацца з ініцыятыўнай «Добры тэлефон» ад Чырвонага крыжа і размаўляць з пажылымі і не толькі, каб ім было не так самотна сядзець у самаізаляцыі.\nКалі вы ведаеце, хто патрабуе дапамогі, але ў сілу розных прычынаў не можаце дапамагчы самыя — перадайце інфармацыю пра гэтых людзей валанцёрам.\nТолькі разам, дапамагаючы адзін аднаму, мы зможам з годнасцю прайсці праз гэта выпрабаванне.\nНаша з вамі задача — берагчы сябе не менш, чым вы стараецеся берагчы іншых. Выконвайце сацыяльнае дыстанцыяванне, самаізалюйцеся, выкарыстоўвайце сродкі індывідуальнай абароны і ўважліва сачыце за самаадчуваннем. Так пераможам!\nЯк валанцёры Чырвонага Крыжа дапамагаюць пажылым людзям падчас COVID-19\n«Хацелі вывесці людзей з-пад удару». У Гродне заяўку на мітынг адхілілі, спаслаўшыся на каронавірус\n« Работа на высоте: вышки-туры обеспечат мобильность и безопасность


У пошуках Полацкага лабірынта - Мой Полоцк\nДата публикации · 14 октября 2015 | 18:17\nЯ даўно ўжо ведаю ход у схаваную бібліятэку, але сам не рухаў яе i нікому не паказваў, маўчаў, баючыся, каб не зарабавалі ў нас i гэтае апошняе багацце. Я ўзяў з сабой свечку, ліхтарню i ўсё астатняе…\nВацлау ЛАСТОУСКІ, аповесць «Лабірынты»\nНяможна нарадзіцца ў Полацку, хадзіць ягоным асфальтам, брукам i глінай, не адчуўшы пад нагамі пякучай таямніцы. Таемную энергетыку выпрацоўвае не толькі паветра, але i зямля старажытнага горада.\nЯк i кожны маленькі палачанін, значную частку майго дзяцінства (60-я гады XX ст.) я прысвяціў пошуку Полацкага лабірынта. Легенда пра яго існаванне ўжо тады дасягнула мaix вушэй. Таямнічы лабірынт змяшчаў незлічоныя бaгaццi, злучаў старадаўнія будынкі горада i цягнуўся, па чутках, ажно да Kieвa.\nРаскрыўшы рот, я слухаў гicтopыi пра дзяцей, што без следу зніклі у нетрах лабірынта. Гэтыя жахі не адбівалі ў нас, юных палачанаў, вострага жадання пранікнуць у сутарэнні.\nНа пошукі падбухторвалі кнігі пра шукальнікаў скарбаў, у тым ліку i «Прыгоды Тома Соера» Марка Твена.\nУваход у сутарэнні мы шукалі як бліжэй, напрыклад на тэрыторыі цяперашняга Спаса-Еўфрасіннеўскага манастыра. Там палягала ў pyiнax так званая цёплая царква, i ў ёй, пад заваламі цэглы, шкла i друзу хаваўся падземны ход.\nКалі б нам i ўдалося разабраць тыя завалы ды ўвайсці у лабірынт, там нас падпільноўваў бы Жалезны Рыцар. Пачуўшы нашыя кpoкi, ён выйшаў бы з цемры i сталёвым мячом назаўсёды адрэзау бы дарогу да дзённага святла, paкi, печкуроў, футбольнага поля.\nДругі ўваход размяшчаўся ў сутарэннях Крыжаўзвіжанскай царквы, тады змрочнай, апаленай маланкай, якую быццам бы кінуў святы Ілля. За амбарным замком, які нaвeciў на дзверы вартаўнік, жылі не чарты, а вушастыя стварэнні, з чуйнымі вyciкaмi i чырвонымі, як i ў ixняга ўладара, вочкамі. Tpyciкi — імя iм было легіён. Гаспадар гадаваў ix сабе на закуску. Яны бегалі па сутарэнні, хіжыя ды галодныя, бы шакалы, з драпежніцкім піскатам\nВартаўнік ссякаў для ix цэлыя дрэўцы i кідаў у вушастую зграю, i праз xвілінy ад ствалоў, галля i лісця заставалася пацяруха. Тое ж самае магло здарыцца i з намі кaлi б мы пaтpaпiлі на зубы тых тpyciкaў.\nТады я не ведаў, што Уладзімір Арлоў, наваполацкі юнак, на шэсць гадоў старэйшы за мяне, у свой час таксама захапіўся пякучай таямніцай Полацкага лабірынта.\nУ адной са cвaix кніг, якая называецца «Таямніцы полацкай гісторыі, ён сабраў звесткі пра рэальны Полацкі лабірынт, пабудаваны езуітамі. Падземныя хады пачыналіся ад калегіуму — навучальнай установы, створанай езуітамі ў Полацку напрыканцы XVI ст. Падземныя лёхі выкарыстоўваліся манахамі не для рамантычных прагулянак, хаця памеры цэнтральных хадоў дазвалялі чалавеку рухацца па ix на поўны рост. Па падземным калідоры можна было пакрыёма дасягнуць аддаленых кутоў горада, прайсці нават пад Дзвіною, выйсці з аблогі, пранecцi правіянт. Асобныя хады служылі сродкамі каналізацыі, абагрэву, дрэнажу. Але лабірынт мог быць і сховам.\nИезуитский коллегиум. Старая открытка\nАпошняя акалічнасць падагравала цікавасць да лёхаў у тую пару, калі езуіты пакінулі Полацк i ў ix уладаннях з’явіліся новыя гаспадары. Лабірынт наведвалі навучэнцы кадэцкага корпуса — хаваліся ад настаўнікаў, пакідалі на сценах аўтографы i надпісы гуллівага зместу. Сутарэнні дacлeдaвaлi сур’ёзныя людзі — археолагі Дзмітрый Струкаў i Ксенафонт Гавopcкi, краязнаўца Іван Дэйніс ды іншыя.\nВусныя i пісьмовыя аповеды вандроўнікаў па лабірынце часта супадалі ў адной дэталі: са свечкаю i вяроўкай рухаліся шукальнікі прасторнай цаглянай галерэяй, збочвалі, траплялі ў вузейшы калідор, спыняліся, бо перашкаджала вада або абвалы з цэглы, друзу, зямлі A збіраліся прайсці калі не да Кіева, дык хаця пад Дзвіною.\n«Ну дык што, — кажуць скептыкі, — хай сабе лёxi, дрэнажная сістэма, ліўнёўка. Такія ёсць у кожным старажытным горадзе, пад кожнай старой будынінай. I легенды пра ix таксама існуюць. Дзе ж тут таямніца?»\nЯно праўда, кожны старажытны горад мае свой падземны паверх. Але ніводзін з ix не абрастаў такой колькасцю загадак, не містыфікаваўся так, як Полацкі лабірынт.\nАсабліва паспрыяў гэтаму пісьменнік Вацлаў Ластоўскі (1883—1938), які ў аповесці «Лабірынты» (1923) памясціў у полацкія сутарэнні ўсе зніклыя рэліквіі беларускай гісторыі, у тым ліку бібліятэку Еуфрасінні Полацкай, што знікла ў далёкім мінулым. У творы паўстае найбагацейшы кнігазбор, запоўнены манускрыптамі, скруткамі, пергаменамі, кнігамі легендарных i гістарычных эпох. Сапраўднымі гаспадарамі Полацкага лабірынта ён называе дынастыю жрацоў, якія валадараць тут ад часоў Крыўскай цывілізацыі, больш старажытнай за егіпецкую або шумерскую.\nУ падземных лабараторыях творацца фантастычныя эксперыменты: вынаходзіцца эліксір даўгалецця, з прабіркі выходзіць Металічны чалавек, гатуюцца сінтэтычныя стравы ды напоі.\nВ. Ластоўскі свядома тварыў новы міф пра Полацкі лабірынт — міф XX стагоддзя, i абвергнуць яго няцяжка. Але колькі праўдзівых гісторый былых часоў пачыналася менавіта з міфа!..\nУ глыбокай старажытнасці быў створаны міф пра Крыцкі лабірынт, а пазней археолаг Артур Джон Эванс адшукаў яго. У адкрытых iм сутарэннях была знойдзена нават выява Мінатаўра.\nХто ведае, ці не атрымае аналагічны працяг гісторыя з Полацкім лабірынтам, створаная Вацлавам Ластоўскім?\nАхвотнікаў выпрабаваць гэты міф на праўдзівасць хапае i ў XXI ст. Taкiмi сталіся браты Бухавецкія, Андрэй i Аляксей, якія наведалі лабірынт неаднойчы, тады, кaлi забудовы езуітаў у чарговы раз памянялі гаспадароў. У сярэднявечных мурах размясціліся вучэбныя карпусы гісторыка-філалагічнага факультэта Полацкага дзяржаўнага універсітэта. Актыўна вяліся рэстаўрацыйна-будаўнічыя работы.\nБраты Бухавецкія, скарыстаўшы будаўнічы аўрал, спускаліся ў скляпенні, якія маглі быць пачаткам Полацкага лабірынта.\nНе это ли вход в лабиринт? Фото: А. Буховецкий\nУражанні пра тыя падземныя вандроўкі сталіся незабыўнымі. I сёння Андрэй Бухавецкі прыгадвае, як з пралому паваліла пара, быццам памяшканне было наглуха замураванае. Паветра было цяжкое, застаялае. Прабіраўся, трымаючы свечку, разматваючы вяроўку, дастаткова доўга, пакуль брат пільнаваў каля пралому. Спрабаваў рабіць здымкі — яны атрымаліся расплывістыя, невыразныя. Рухаўся, пакуль галерэя не ператварылася ў залітую вадой шахту.\nАндрэй не толькі даследуе парэшткі Полацкага лабірынта, але i апытвае людзей, якія калісьці пабывалі у iм. Найчасцей гэта аповеды пра дзяцінства. Асабліва каштоўныя i інтрыгуючыя успаміны доўгажыхаркі Mai Васілеўны Усавай, якая у 1952 г. падчас вандровак па лабірынце адшукала пакой са старажытнымі кнiгамi, абцягнутымі скурай, з металічнымі зашчэпкамі…\nВарта сказаць i пра тое, які гэта небяспечны занятак — блуканне па падземных лабірынтах. У перакладзе з мовы старажытнага Крыта «лабірынт» азначае «сякера, вострая з абодвух бакоў»; яна — сімвал смерці, якая тоіцца ў сутарэннях, побач з Мінатаўрам. Авантурыстаў могуць падпільноўваць у лёхах трупная зараза, грыбок, які спальвае лёгкія, ды іншая трасца-халера, ад якой загінулі рабаўнікі eгiпeцкix пірамід.\nЯ не раю шукаць уваход у лабірынт дзеля забаўкі ці вострых уражанняў, без адпаведнай падрыхтоўкі i дапамогі дарослых, але дапускаю i тое, што першаадкрывальнікамі цуду будуць не археолагі, а дзеці.\nСледующая статья Стоўнхендж каля вёскі Бікульнічы\nПредыдущая статья Что скрывали под собой уникальные фрески 18-го столетия? Какие чудеса творит небесная заступница белорусской земли? И чем сегодня встречают студентов Полоцкого государственного университета?


Xiaomi датчык руху - ён мае інтэграцыю з MiHome\nСтудзень 13, 2017\nДатчыкі руху звязваюць мяне з нечым большым, пачварным. Калі выцягнуў Xiaomi Смарт Корпус датчыка з скрынкі быў у захапленні ад яго памераў і вонкавага выгляду. Гэта крыху больш, чым тузін pięciozłotówek набор для сябе гэта памер двух гаек з бутэлькі.\nЗ ніжняй часткі двухбаковай стужкі, ён можа прыліпнуць да паверхні. Лёгкі вага, толькі 18g гарантуе, што вы не будзеце падаць. Ён працуе ў бесправадным стандарце патрабуецца ZigBee шлюз. CR2450 сілкуецца ад батарэі, няма ніякіх праблем з наяўнасцю ў Польшчы. Xiaomi заяўляе, працаваць у дыяпазоне тэмператур ад -5 да 40 градусаў. Працуе датчык кута павароту з'яўляецца 170stopni, максімальны дыяпазон 7m. Прылада не абсталяванае любой кнопкай, або LED, толькі адтуліну для выпарэння / скіду, які вы павінны націснуць на шпільку, каб выцягнуць SIM-карту ў новых смартфонах.\nДатчык руху Xiaomi традыцыйна, як кітайскі вытворца настройвае прыкладання Me Home. бесправадной пратакол ZigBee, які выкарыстоўваецца ў прыладзе патрабуе інтэлектуальнага кіравання домам ад Xiaomi. Працэс спарвання выглядае гэтак жа, як і ў выпадку Xiaomi бесправадной камутатар, Пасля націску на шлюзе, проста перайдзіце на ўкладку Device, націсніце Дадаць подустройства, абярыце Occupancy Sensor і націсніце на кнопку скіду штыфта на датчыку Xiaomi. Праз некалькі секунд, прылада будзе працаваць у пары.\nУ прыкладаннях Me Home на IOS, канфігурацыя датчыка руху, на жаль, кітайская. Android карыстальнікі маюць канфігурацыю на англійскай мове.\nПасля націску на нядаўна дададзены датчык, у мяне ёсць два варыянты, якія ствараюць сцэны і падазрэнні [su_lightbox type = "image" src = "http://www.pokoleniesmart.pl/wp-content/uploads/2017/01/IMG_1320.png"]бярвёны[/ su_lightbox], датчык захоўвае дату і час кожны раз, калі выяўляе чалавека. Дадатак прапануе нам прыклады сцэн, у якіх можна выкарыстоўваць датчык. Калі ён выяўляе чалавека, ён выключае ачышчальнік паветра і ўключае асвятленне і шмат іншага.\nДавайце створым сваю ўласную сцэну, націснуўшы на Add ў ніжняй частцы сцэны. Па-першае, мы павінны выбраць тое, што павінна адбыцца, каб было х. Націсніце на Дадаць ўмовы для выбару таго, што ўмова павінна быць выканана. Цэнтральнае выява паказвае датчык, даступныя варыянты ад Xiaomi. Пасля выбару ўмова націсніце на інструкцыі складання (дадаць інструкцыі) шлюз, які павінен рабіць, калі гэта здарыцца, што ў той час як умова, вызначанае раней. Выберыце прылада для нас цікавасць. Гэта ўсё яшчэ можна ўсталяваць гадзіны, якія павінны дзейнічаць на сцэну, створаную намі. Каб зрабіць гэта, націсніце на Efective перыяд часу (малюнак злева) Пры ўсталёўцы часу, быць у курсе таго, што гэты час, і кітайцы павінны дадаць сем гадзін.\nДатчык руху Xiaomi Я быў зачараваны іх знешні выгляд, малыя памеры. Інтэлектуальны датчык руху з'яўляецца домам для мяне важна, што. Прылада надзейна, але ў мяне няма часу, каб праграмаваць сцэны не працуе. Кітайскі гігант зрабіў прадукт варта рэкамендаваць, я думаю, вы знойдзеце мноства ужыванняў для гэтага.\nДатчык руху Xiaomi Xiaomi Smart Sensor Body ZigBee\nМіхал Студзень 13, 2017\nСакавік 23, 2018 у 10: 24 вечара\nЯ ведаю, што я прадузята, але лічу, што лепш заплаціць некалькі фунтаў і купіць версію Aqar. Затым вы будзеце мець датчык інтэнсіўнасці святла.\nКупляючы яго, вы можаце выбраць прэміум-версію прылад.\nXiaomi Wireless Switch - перамыкач бесправадной сувязі кампактнага памеру


11–12 лістапада Нацыянальную бібліятэку Беларусі наведаў прэзідэнт Нацыянальнай бібліятэкі Францыі Бруна Расін.\nВізіт прэзідэнта Нацыянальнай бібліятэкі Францыі стаў важным крокам на шляху далейшага развіцця і ўмацавання існуючых культурных адносін паміж нацыянальнымі бібліятэкамі Беларусі і Францыі.\nСвайго французскага калегу ў Нацыянальнай бібліятэцы Беларусі сустракаў яе дырэктар Раман Матульскі. Ён правёў аглядную экскурсію па галоўнай скарбніцы ведаў краіны, падчас якой спадар Бруна Расін азнаёміўся з асноўнымі кірункамі дзейнасці бібліятэкі, архітэктурна-канструкцыйнымі асаблівасцямі яе будынка, тэхнічным абсталяваннем, інфармацыйнымі рэсурсамі і мастацкім афармленнем інтэр'ераў.\nУ музеі кнігі ўвазе госця была прадстаўлена калекцыя рарытэтных выданняў з фондаў Нацыянальнай бібліятэкі Беларусі. Прэзідэнт Нацыянальнай бібліятэкі Францыі пакінуў памятны запіс у Кнізе ганаровых гасцей.\nДаная дамова з'яўляецца рамачнай і вызначае адносіны паміж дзвюма ўстановамі. Дамова стварае прававую аснову для пашырэння культурнага ўзаемадзеяння паміж бібліятэкамі і заклікана садзейнічаць далейшаму ўмацаванню двухбаковых кантактаў. Асноўнымі кірункамі супрацоўніцтва з'яўляюцца: распрацоўка даследаванняў у сферы апрацоўкі інфармацыі, інфарматызацыі, аблічбоўкі; рэалізацыя сумесных выставак на базе нацыянальных калекцый дакументаў; развіццё адукацыйных праграм для супрацоўнікаў бібліятэк; арганізацыя канферэнцый, семінараў і інш.\nПасля падпісання дамовы дырэктар Нацыянальнай бібліятэкі Беларусі Раман Матульскі і прэзідэнт Нацыянальнай бібліятэкі Францыі Бруна Расін адказалі на пытанні журналістаў.


Літаратурнае падарожжа на Ушаччыну “1.1.1” | Дзяржаўны музей гісторыі беларускай літаратуры\nЛітаратурнае падарожжа на Ушаччыну “1.1.1”\nРаніца. Субота. 22 чэрвеня. Каля станцыі метро “Усход” стаяць людзі ў аднолькавых блакітных цішотках. Яны прыцягваюць да сябе ўвагу з-за прынтоў і надпісаў – цытат з верша аднаго вядомага паэта, які пісаў “Дзе ні хадзіў, краса такая, другое нават і не сніў, ды ўсё ж усім я спачуваю, хто на Ушаччыне не быў!”. Гэтыя людзі чакаюць – на тварах нібыта напісана, што наперадзе чакае напружанае сваёй таямнічасцю падарожжа.\nГэтыя людзі – супрацоўнікі Дзяржаўнага музея гісторыі беларускай літаратуры і філіяла гэтага музея – Літаратурнага музея Петруся Броўкі. Таго самага Петруся Броўкі, што ўварваўся ў вір беларускай літаратуры ў 1930-я гады.\nПадарожжа, да якога ў хуткім часе далучыліся літаратуразнаўцы, аматары беларускай паэзіі, журналісты, пераможцы конкурсу “Музей для дваіх”, было прысвечана тром выбітным класікам беларускай літаратуры, тром слаўным сынам Ушацкай зямлі – Васілю Быкаву, Рыгору Барадуліну, Петрусю Броўку.\nУжо ў двухпавярховым аўтобусе распачаліся нон-стоп чытанні ўрыўкаў з твораў Быкава, вершаў Барадуліна і Броўкі. Жадаючыя сядалі на спецыяльнае месца ля мадэратара чытанняў ці з падрыхтаванымі ўлюбёнымі радкамі, ці з прапанаванымі музейшчыкамі камплектамі “Броўка. Быкаў, Барадулін”.\nЛірычныя радкі, зялёныя краявіды ды лагоднае надвор’е – ўсё стварыла добры настрой для падарожжа. Да першага прыпынку – так званай “крыніцы паэтаў” – удзельнікі мелі магчымасць паслухаць, чаму яна атрымала такую назву. Па лепельскай дарозе на Ушаччыну, ля гэтай крыніцы, што знаходзіцца недалёка ад маленькай рачушкі Эса, на працягу ўсяго жыцця заўсёды спыняўся Пятрусь Усцінавіч Броўка, каб наталіцца чыстай і смачнай вадой. Броўка прывіў традыцыю сваім сябрам-літаратарам, а праз іх успаміны аб крыніцы даведаліся супрацоўнікі Літаратурнага музея Петруся Броўкі. У мінулым годзе распачаліся перамовы з адміністрацыяй Лепельскага раёна аб усталяванні памятнага знака на месцы крыніцы.\nІ сапраўды, калі робіш глыток празрыстай, як сляза, салодкай вады, адчуваеш яднанне з самой Прыродай, з самім Сусветам. Словы на воданакапляльніку “Спасибо!!! Вода – это жизнь!!!” падкрэсліваюць тоеснасць жыццядайнай сілы крыніцы і жыццядайнай сілы паэтычнага радка.\nДругі прыпынак – дом Рыгора Іванавіча Барадуліна ва Ушачах, які ласкава прыняў гасцей, хаця б мы і прыехалі дадому на вакацыі. Уступнае слова Алены Васільеўны Пашковіч, намесніка старшыні Ушацкага райвыканкама. Працягнула журналіст Беларускага радыё Галіна Шаблінская, якая ведала Рыгора Барадуліна асабіста па шматлікім сумесным інтэрв’ю. Дом народнага паэта ўжо набліжаецца да сапраўднай музейнай прасторы – вялікая колькасць рэчаў захавалася так, як пры жыцці Рыгора Іванавіча. Кожнае наведванне адкрывае новыя цікавыя факты і рэчы. Напрыклад, паэт вельмі любіў чытаць дэтэктывы Джеймса Хэдлі Чэйза. На палічцы знайшоўся нават размоўнік – на беларускай, нямецкай, англійскай, іспанскай, французскай, італьянскай і рускай мовах.\nНа могілках, дзе знайшоў вечны прыстанак Рыгор Іванавіч і яго маці Акуліна Андрэеўна, прагучалі шчырыя словы падзякі за творчы шлях. Малітва, добрае слова, кветкі і ціхі ласкавы павеў ветрыка, нібыта стары сябра дакрануўся да нашых валос.\nБычкі сустрэлі нас лагодным надвор’ем. Сонейка сагрэла сваім праменнем валун, які быў усталяваны недалёк ад хаты народнага пісьменніка Беларусі напярэдадні нашага наведвання, 21 чэрвеня 2019 года. Удзельнікі вандроўкі мелі магчымасць задаць свае пытанні сваячке Васіля Быкава Антаніне Андрэеўне і паслухаць экскурсію загадчыка Бугай Наталлі Пятроўны УК “Ушацкі музей народнай славы імя Ул. Елісеев. Лабанка”.\nАпошняй, але самай важнай для супрацоўнікаў Літаратурнага музея Петруся Броўкі, кропкай у падарожжы з’яўлялася загадкавая, амаль вымерлая вёска Пуцілкавічы, дзе нарадзіўся народны паэт Беларусі. Але ж, Хата-музей Петруся Броўкі існуе, працуе — прымае сваіх наведвальнікаў.\nЗагадчык музея Міхаіл Леанідавіч Сыс сустрэў нас у добрым настроі. Супрацоўнікі прывезлі новыя здабыткі музейных фондаў – фотаздымкі Петруся Броўкі і Васіля Быкава, чые сяброўства зарадзілася толькі ў апошнія гады жыцця паэта.\nПасля доўгага шляху да мастацтва і лёгкага паветра Ушаччыны, усіх чакала ўручэнне падарункаў чытачам твораў трох майстраў беларускага слова і ўтульная аўтэнтычная вячэра, якую падрыхтаваў гаспадар Міхаіл Леанідавіч. Суп па-ўшацку, бульба ў мундзірах, бярозавы квас з журавінамі ды ўшацкі хлеб – бадай, самая смачная ежа ва ўсёй Беларусі – ў гэты дзень дакладна. Уражанні ад літаратурнага падарожжа “1.1.1” яшчэ доўга застануцца прыемнымі ўспамінамі і файнымі фотаздымкамі.


«Мяне цікавяць чорныя дзіры і кратовыя норы». Інтэрвію зь беларускай, якая перамагла на міжнароднай астрафізычнай алімпіядзе\n26 жнівень 2019, 14:33\nМіраслава Булгакава, пераможца міжнароднай астрафізычнай алімпіяды Photo: svaboda.org (RFE/RL)\nУпершыню за 4 гады беларуская каманда астрафізыкаў вярнулася зь міжнароднай алімпіяды з мэдалём. Свабода паразмаўляла з бронзавай мэдалісткай Міраславай Булгакавай пра іншаплянэтнікаў, прэзыдэнцкі фонд і будучыню беларускае навукі.\nВіктар Малышчыц, выкладчык астраноміі ў Ліцэі БДУ\n«У ліцэі, калі Віктар Васілевіч ці нейкі іншы настаўнік выкладаў па-беларуску, на гэта рэагавалі абсалютна нармальна, ніхто ня скардзіўся, — кажа Міраслава. — Усе ўсё разумелі, і факультатыў у нас ішоў па-беларуску, і зборы да алімпіяды. Ніколі я ня чула нэгатыўных водгукаў».\n«Касмалёгія мяне цікавіць больш за ўсё, — прызнаецца Міраслава. — Гэта дасьледаваньне эвалюцыі сусьвету, і там больш за ўсё адкрытых пытаньняў. Ведаем пра Вялікі Выбух, але ня ведаем, чым усё скончыцца і ці скончыцца ўвогуле. Яшчэ мяне цікавяць аб’екты зь вялікім гравітацыйным патэнцыялам, напрыклад, „чорныя дзіры“ ці „кратовыя норы“ — як у фільме „Інтэрстэлар“. „Кратовая нара“ — гэта гіпатэтычны аб’ект. Калі ўзяць лісьцік, то можна ад аднаго канца да другога прайсьці проста, а можна лісьцік згарнуць, і зрабіць дзірку, і прайсьці наскрозь — гэта і ёсьць „кратовая нара“, калі каротка. Такія магчымасьці дасьледаваць сусьвет вельмі інтрыгуюць».\n«Даюць значок „Ляўрэат спэцфонду прэзыдэнта“, зь ім можна, наколькі я ведаю, паступаць куды хочаш два гады, — тлумачыць Міраслава. — Праўда, калі я ўдзельнічала ў нацыянальнай алімпіядзе ангельскай мовы, то мне ажно праз год патэлефанавалі пра стыпэндыю. Але значок толькі за міжнародную алімпіяду даецца, і то ня ўсім: толькі тым, каго ўхваліць прэзыдэнт, ня ведаю, паводле якіх крытэраў».


ВЫТВОРЧАСЦЬ І ЭКСПАРТ РАСТУЦЬ\nПрадпрыемствы канцэрна "Белляспаперпрам" павялічылі аб'ёмы вытворчасці ў студзені-лістападзе 2019 года на 13,9%.\nЗа 11 месяцаў 2019 года арганізацыі галіны вырабілі прадукцыі на 1,46 млрд рублёў, што на 13,9% больш у параўнанні з аналагічным перыядам 2018 года.\nНайбольш дынамічны прырост адзначаны па прадпрыемствах цэлюлозна–папяровай галіны - на 37,6% больш, чым у аналагічным перыядзе 2018 года. Дрэваапрацоўчыя прадпрыемствы павялічылі аб'ёмы вытворчасці на 4,6%, мэбля – на 1,3%.\nЗ агульнага аб'ёму вырабленай прадукцыі 70% прадпрыемства паставілі на знешнія рынкі. За студзень-лістапад 2019 года экспартавана прадукцыі на 529,9 млн долараў ЗША, што на 2,9% больш, чым за 11 месяцаў 2018 года.\nУ лік асноўных рынкаў збыту ўвайшлі Расея (169,7 млн.дол.), Польшча (82,3 млн дол.), Украіна (53, 8 млн.дол.), Кітай (42,6 млн.дол.) і Літва (38,8 млн.дол.). Усяго геаграфія экспарту прадпрыемстваў канцэрна ахапіла 68 краін.


18 сакавіка 2020 17:32\nУ рабоце са зваротамі грамадзян недапушчальны фармалізм, ні адзін зварот не павінен заставацца без адказу. Аб гэтым журналістам заявіла старшыня Савета Рэспублікі Наталля Качанава, якая правяла сёння прамую тэлефонную лінію, перадае карэспандэнт БЕЛТА.\nНекаторыя з тых, хто званіў, расказалі Наталлі Качанавай, што ўжо звярталіся ў мясцовыя органы ўлады са сваімі пытаннямі, але адказу не атрымалі. "Такога быць не павінна. Мы абавязкова возьмем гэта на кантроль, праверым, чаму людзям не адказалі. Гэта недапушчальна", - падкрэсліла спікер. У Беларусі прыняты закон аб зваротах грамадзян, ён павінен няўхільна выконвацца. "Зваротная сувязь вельмі важная. Любы чалавек, які звярнуўся, павінен атрымаць адказ. Будзем разбірацца", - дадала яна.\nТакі падыход павінен прымяняцца адносна ўсіх зваротаў, незалежна ад таго, з'яўляюцца яны абгрунтаванымі або не. "У любым выпадку мы абавязаны выслухаць чалавека. Разабрацца з пытаннямі, якія яго хвалююць, і калі гэта магчыма, прыняць меры ў рамках дзеючага заканадаўства", - пераканана спікер.\nЗа тры гадзіны Наталлі Качанавай дазваніліся 25 чалавек. Тэлефон у літаральным сэнсе не сціхаў ні на хвіліну. Кіраўнік верхняй палаты парламента растлумачыла, што выбрала такі фармат работы, паколькі ён дазваляе выслухаць больш людзей. Пытанні былі разнапланавымі, датычыліся ўсіх сфер: зямельных адносін, правядзення капітальнага рамонту, работы ЖКГ. Асобна Наталля Качанава вылучыла званкі ад жыхароў Лынтупаў (Віцебская вобласць) і Іўя (Гродзенская вобласць). Людзі ўзнімалі тэму стварэння працоўных месцаў з дастойнай зарплатай. "Гэта вельмі важныя пытанні, якія сёння знаходзяцца на кантролі", - падкрэсліла спікер.\nУ Беларусі 2018-2020 гады былі аб'яўлены Гадамі малой радзімы. Спікер асабліва адзначыла, што шэраг званкоў датычыўся добраўпарадкавання і азелянення. "Навядзенне парадку на зямлі - наша агульная задача, улады і грамадства. Прыемна, што людзі гэта разумеюць і актыўна прымаюць удзел", - сказала яна. Старшыня Савета Рэспублікі звярнула таксама ўвагу, што ў час тэлефоннай лініі гучалі не толькі пытанні, але і прапановы па развіцці таго ці іншага горада або раёна.


Што такое сухасць вачэй, ведае кожны. Аднак далёка не ўсім вядома, як можна пазбавіцца ад гэтай непрыемнай з'явы. Для гэтага рэкамендуем звярнуцца да афтальмолага. Бо толькі вузкі спецыяліст зможа падабраць для вас аптымальнае лекавы сродак, якое завільгатнець і абароніць рагавіцу ад негатыўнага ўплыву навакольнага асяроддзя.\nАдным з самых папулярных медыкаментаў для ліквідацыі раздражнення вачэй з'яўляецца прэпарат «Офтолик». Водгукі, цана гэтага лекі будуць прадстаўлены ніжэй. Таксама вы даведаецеся пра тое, як варта ўжываць дадзены медыкамент, ці ёсць у яго супрацьпаказанні і аналагі.\nЎпакоўка, склад і форма\nУ якім выглядзе вырабляецца медыкамент «Офтолик»? Водгукі паведамляюць, што гэта сродак можна сустрэць у форме кропель для вачэй. У іх склад уваходзяць такія актыўныя рэчывы, як повидон і полівінілавага спірт. Таксама разгляданы прэпарат ўключае ў сябе дапаможныя інгрэдыенты ў выглядзе динатрия эдетата, натрыю хларыду, кіслаты хлорыставадароднай, гідраксіду натрыю і вады для ін'екцый.\nУ продаж медыкамент для вачэй паступае ва флаконах-кропельніцах. Яны змешчаныя ў кардонную скрынку, дзе ўтрымліваецца падрабязная інструкцыя па ўжыванні.\nМясцовы прэпарат «Офтолик», вочныя кроплі (водгукі, цана пазначаны далей), уяўляе сабой кератопротектор. Ён ужываецца для дадатковага ўвільгатнення глядзельных органаў.\nПры паніжаным узроўні сакрэцыі слёзнай вадкасці гэтыя лекі спрыяе абароне рагавіцы вачэй. Такое ж дзеянне кроплі аказваюць і пры падвышаным выпарэнні слёзнай плёнкі.\nЯкія ўласцівасці ўласцівыя медыкаменты «Офтолик»? Водгукі сведчаць аб тым, што пры выкарыстанні дадзенага сродкі ў пацыента памяншаюцца раздражненне і пачырваненне вачэй. Гэта забяспечваецца за кошт наяўнасці ў медыкаменты повидона і полівінілавага спірту. Яны дзейнічаюць у якасці лубрыканты, то ёсць спрыяюць увільгатненню глядзельных органаў.\nТрапляючы на паверхню вочы, якія дзейнічаюць інгрэдыенты кропель памяншаюць яго напружанне і акуратна ахінаюць, прадухіляючы магчымае ўзнікненне дэфармацыі слёзнай плёнкі.\nПа сваіх фармакалагічным уласцівасцях полівінілавага спірт аналагічны муцину, Прадуцыраваная конъюнктивальными залозамі. Пасля кантакту са слізістымі абалонкамі вочы дадзены кампанент стабілізуе стан слёзнай плёнкі, а таксама змазвае і ўвільгатняе паверхню глядзельных органаў.\nЎсмоктваецца Ці ў сістэмны крывацёк лекавы сродак «Офтолик»? Водгукі спецыялістаў абвяшчаюць, што ў працэсе вывучэння гэтага прэпарата высветлілася, што пры кантакце двух яго кропель з паверхняй вочы праз 4 гадзіны канцэнтрацыя дзеючых інгрэдыентаў у плазме крыві значна памяншаецца. Гэта сведчыць пра невялікую сістэмнай абсорбцыі кропель.\nУ якіх выпадках пацыенту могуць быць прызначаныя кроплі «Офтолик»? Водгукі лекараў паказваюць на тое, што такія лекі выкарыстоўваецца пры любых станах, якія правакуюць сухасць вачэй. У прыватнасці, дадзены медыкамент можа быць прызначаны пры:\nрэгулярным і моцным раздражненні, а таксама пачуцці дыскамфорту;\nпры выкарыстанні штучнай слёзы, што было справакавана памяншэннем сакрэцыі слёзнай вадкасці;\nсіндроме сухога вочы.\nНягледзячы на збалансаваную формулу, кроплі «Офтолик», водгукі пра якія носяць больш станоўчы характар, маюць наступныя супрацьпаказанні:\nпадвышаная адчувальнасць да аднаго з рэчываў лекі;\nПаводле меркавання спецыялістаў, выкарыстанне дадзенага прэпарата варта спыніць пры праяве першых сімптомаў алергіі (напрыклад, дыскамфорце, моцным паленні, пачырваненне, адчуванні наяўнасці пяску ў вачах і багатым слёзацёкам).\nПрэпарат для вачэй «Офтолик»: інструкцыя\nВодгукі лекараў абвяшчаюць, што выкарыстоўваць дадзены сродак варта толькі па сведчаннях. Для эфектыўнага ўвільгатнення глядзельных органаў, а таксама абароны рагавіцы гэты прэпарат па чарзе закопваюць у кожнае вока па 1-2 кроплі.\nДля атрымання лепшага выніку пасля ажыццяўлення працэдуры патрабуецца заплюшчыць вочы і пару хвілін адпачыць, прыняўшы ляжачае становішча. Гэта дазволіць медыкаменты раўнамерна размеркавацца па паверхні глядзельных органаў.\nВочныя кроплі «Офтолик» вельмі рэдка выклікаюць пабочныя эфекты. Яны могуць справакаваць толькі сімптомы алергіі. У гэтым выпадку медыкамент адмяняюць.\nДа цяперашняга часу выпадкаў перадазіроўкі прэпаратам «Офтолик» зафіксавана не было. Аднак спецыялісты мяркуюць, што пры частым і багатым закапванні вачэй у пацыента могуць праявіцца сімптомы алергічнай рэакцыі.\nПаводле інструкцыі, полівінілавага спірт можа разбурацца пад уплывам моцных кіслот. У шчолачах і слабых кіслотах гэты кампанент толькі размягчается.\nУ вялікіх дозах полівінілавага спірт несумяшчальны з солямі, якія маюць неарганічнае паходжанне, уключаючы фасфаты і сульфаты. Пры ўзаемадзеянні з першымі магчыма адукацыю асадка.\nШто тычыцца повидона, то ён таксама несумяшчальны з солямі неарганічнага паходжання. Акрамя таго, гэта рэчыва ўступае ў рэакцыю з натуральнымі і сінтэтычнымі смоламі.\nЧым можна замяніць прэпарат «Офтолик»? Водгукі спецыялістаў абвяшчаюць, што да лекаў з падобным дзеяннем адносяцца: «Артелак», «Хіло-камода», «Вет-камода», «Сикапос», «Видисик», «Офтальмосол», «Гипромеллоза», «Оптиве», «Офтагель »,« Вока Дропс ».\nКошт медыкамента складае 170-220 рублёў.\nВочныя кроплі «Офтолик» станоўча ўздзейнічаюць на паверхню вачэй, спрыяючы аднаўленню нармальнай працы органаў зроку. Менавіта такога меркавання прытрымліваецца большасць пацыентаў, калі-небудзь якія ўжывалі гэты медыкамент.\nЗгодна з водгуках спажыўцоў, эфект пасля прымянення кропель надыходзіць практычна адразу ж. Яны добра і хутка здымаюць сімптомы сухога вочы і дапамагаюць пры перанапружанні. Таксама прэпарат вельмі эфектыўна выяўляе сябе пры зняцці раздражнення і пачырванення, якія былі справакаваны доўгім знаходжаннем за кампутарам.\n"Минолексин" ад вугроў: водгукі, інструкцыя па ўжыванні і аналагі\n«Нолицин»: інструкцыя па ўжыванні лекавага сродку\n"Фурамаг" - аналагі. Таблеткі "Фурадонин": інструкцыя, цана\nТэатр "Кола": гісторыя, рэпертуар, трупа. Драздова Наталля - былы дырэктар тэатра\nСалата з грабеньчыкам: рыхтуем смачна і разнастайна\nHTC One V характарыстыкі, апісанне, водгукі, цана. HTC Desire V: характарыстыкі і водгукі\nЯк класці ламінат на бетонную падлогу? Што кладуць пад ламінат на бетонную падлогу?


http://spring96.org/be/news/24656 2008 2008-09-13T12:59:17+0300 2008-09-13T12:59:17+0300 1970-01-01T03:00:00+0300 be Праваабарончы цэнтр «ВЯСНА» Праваабарончы цэнтр «ВЯСНА» Праваабарончы цэнтр «ВЯСНА»\nАле змяніцца можа, калі кандыдаты ў дэпутаты ад апазіцыйных партый канчаткова вызначацца адносна свайго ўдзелу ці няўдзелу ў выбарах. Таксама значна на колькасць такіх акругаў ды і ўвогуле на колькасць кандыдатаў, якія дойдуць да дня выбараў, можа паўплываць агітацыйная кампанія, бо, як паказвае практыка папярэдніх выбарчых кампаніяў, у гэты перыяд даволі значную колькасць кандыдатаў здымаюць з выбарчай гонкі за сапраўдныя ці ўяўныя парушэнні выбарчага закона.\nДаволі квола медыяпрасторы была прадстаўлена выбарчая кампанія, і асноўнымі “акторамі” яе з’яўляліся не ўдзельнікі выбараў -- кандыдаты са сваімі праграмамі, а арганізатары выбараў. 5-хвілінныя выступы на радыё і тэлебачанні кандыдатаў – больш чым недастаткова, што прызнала і ЦВК, пастанавіўшы, што выступы будуць паўтораныя. Адсутнасць публічных дыскусіяў і абмеркаванняў палітычных платформаў стварыла ўражанне “нябачнасці” і незаўважнасці парламенцкай выбарчай кампаніі для большай часткі грамадства. Ды і мясцовыя органыўлады, прымаючы рашэнні аб вызначэнні месцаў для размяшчэння агітацыйнай прадукцыі, яўна перастараліся – такіх месцаў вызначана крайне мала.\nПра роўныя ўмовы для ўсіх кандыдатаў падчас агітацыйнай кампаніі казаць не прыходзіцца. Праўладныя кандыдаты свабодна дамаўляліся з кіраўнікамі прадпрыемстваў і ўстановаў аб правядзенні сустрэч з выбаршчыкамі, галасаваць за іх заклікалі супрацоўнікі выканкамаў, кіраўнікі арганізацый, прадпрыемстваў і навучальных устаноў, пісалі дзяржаўныя СМІ. А вось незалежныя кандыдаты сутыкаліся з рознымі цяжкасцямі кшталту адмоваў у атрыманні дазволаў на арганізацыю сустрэч з выбаршчыкамі, зацягваннем з друкам агітацыйнай прадукцыі, “перакрыцця” гуку падчас эфіру і г.д.\nАктыўна працавалі назіральнікі, як нацыянальныя, так і міжнародныя, якія працягваюць прыбываць і акрэдытоўвацца. Нацыянальныя найбольш былі засяроджаныя на выяўленні і абскарджанні парушэнняў выбарчага закона.\nВыбары без выбару -- рэальнасць\nЗавершыўся разгляд Цэнтральнай камісіяй і Вярхоўным судом скаргаў прэтэндэнтаў, якім было адмоўлена ў рэгістрацыі ў якасці кандыдатаў. З 52 скаргаў, якія паступілі ў ЦВК, 8 былі задаволеныя і, адпаведна, былі зарэгістраваны столькі ж кандыдатаў. У Вярхоўны суд пасупіла 19 скаргаў тых прэтэндэнтаў, у рэгістрацыі якім было адмоўлена як акруговымі камісіямі, так і ЦВК (адзін з заяўляльнікаў сваю заяву адклікаў да разгляду судом). З застаўшыхся 18 заяваў па рашэнні Вярхоўнага суда толькі 2 прэтэндэнты сталі кандыдатамі. Разам з тым, сітуацыя з безальтэрнатыўнымі акругамі не змянілася: іх як было 12, столькі ж і засталося.\nНа 12 верасня ў выбарчай гонцы ўдзельнічаюць 279 кандыдатаў у дэпутаты. Аднак, сыходзячы з практыкі мінулай кампаніі па выбарах дэпутатаў Палаты прадстаўнікоў рана казаць, што ўсе сённяшнія кандыдаты пройдуць выбарчы марафон да канца. Нагадаем, падчас выбараў 2004 года з 406 зарэгістраваных кандыдатаў да дня выбараў дайшлі толькі 346: за час агітацыйнай кампаніі былі пазбаўленыя рэгістрацыі або адмовіліся ад далейшай барацьбы 60 (!) кандыдатаў, прычым 7 з іх былі знятыя з выбарчай гонкі падчас правядзення датэрміновага галасавання.\nЗмяніць агульную карціну ўдзельнікаў выбараў можа і канчатовае рашэнне апазіцыйных партыяў адносна зняцця сваіх кандыдатаў або далейшага іх удзелу ў кампаніі.\nБыць ці не быць? Пытанне застаецца\nНа гэтым тыдні палітычныя суб’екты, якія складаюць АДС, агучылі сваё бачанне далейшага ўдзелу ў выбарчай кампаніі. Ад усяго АДС прагучала, што яны хутчэй за ўсё будуць працягваць удзел у выбарах. Усё канчаткова вырашыцца толькі 21 верасня на палітрадзе АДС.\nАдначасова адзін з суб’ектаў АДС, а менавіта Партыя БНФ, заяўляе, што калі не будзе адмененае ранейшае рашэнне партыі, то з 23 верасня (пачатку датэрміновага галасавання) БНФ здыме сваіх кандыдатаў і будзе фактычна працаваць у рэжыме байкоту.\nТрэба нагадаць, што ўжо зараз 3 кандыдаты АДС з Гомельскай вобласці (два з АГП і адзін з Партыі БНФ) адмовіліся ад удзелу ў выбарах і пачалі на сваіх акругах кампанію па байкоту выбараў.\nТакім чынам, канчатковы расклад палітычнай палітры кандыдатаў, за якіх будуць адаваць свае галасы выбаршчыкі, будзе вядомы крыху пазней. Таксама стане вядомая і канчатковая колькасць безальтэрнатыўных акругаў, якая можа стаць крытычнай пасля верагоднага зняцця апазіцыйных кандыдатаў.\nПакуль жа кандыдаты ў дэпутаты па магчымасці імкнуцца прадставіць сябе і свае праграмы выбаршчыкам. Ідзе агітацыйная кампанія.\nСМІ няроўна дзеляць…\nДзяржаўныя СМІ працягваюць мэтанакіраваную агітацыю за праўладных кандыдатаў і цалкам ігнаруюць незалежных і апазіцыйных. Агітацыйныя артыкулы за кандыдатаў з вертыкалі рэгулярна змяшчаюцца ў выданнях усіх рэгіёнаў краіны. Так, газеты Светлагоршчыны “Ранак-плюс”, “Светлагорскія навіны”, тэлеканал “Ранак”, “Лад” падчас агітацыйнай кампаніі прапанавалі выбарчыкам шэраг матэрыялаў, якія прапагандуюць кандыдата ў дэпутаты “ад улады” Валянціну Кавалёву. Ніводнай публікацыі ў газэтах не было пра другога кандыдата – Сяргея Дайнеку.\nАктыўна “рэкламуе” дзяржаўная раённая газета “Перамога” кандыдата Міхаіла Орду, які балатуецца па Дзятлаўскай выбарчай акрузе №55. У нумары за 3 верасня на першай старонцы яна паведаміла, што Міхаіл Орда пабываў у некалькіх школах раёна на лінейцы, а ў Наваельненскай сярэдняй школе ўручыў камплект закупленых з яго дапамогай атлетычных трэнажораў. У Наваельні Орда таксама абяцаў набыць для школьнай хакейнай каманды форму і канькі. А вось пра ягоную канкурэнтку – сябра ПКБ Яніну Гузоўскую ў раённай газеце не прачытаеш.\n5 хвілін, і то з праблемамі…\nКандыдаты маюць магчымасць бясплатна выступіць на тэлебачанні і радыё на працягу 5 хвілін, і на працягу тыдня яны актыўна скарысталіся гэтай рэдкай і невялікай, але ўсё ж магчымасцю. Праўда, некаторыя з іх ад гэтага адмовіліся па тых ці іншых прычынах, а для некаторых без праблем і тут не абышлося.\nТак, 5 верасня ў эфіры телеканалу "Лад" у прамежку часу з 17.30 да 18.30 на тэрыторыі Дзятлаўскага раёна павінен быў транслявацца выступ Яніны Гузоўскай, кандыдата ў дэпутаты ад ПКБ. Аднак, у гэты час тэлеканал "Лад" на тэрыторыі Дзятлаўшчыны перадаваў навіны Берасцейскай тэлестудыі. Іншы кандыдат, цяперашні дэпутат Палаты прадстаўнікоў Міхаіл Орда ад свайго тэлевыступу адмовіўся.\n5 верасня з 18 гадзін да 18 гадзін 15 хвілін па Віцебскім абласным тэлебачанні на тэлеканале "ЛАД" трансляваліся выступы кандыдатаў у дэпутаты па Віцебскай-Чыгуначнай выбарчай акрузе №19. Перадвыбарчы тэлевыступ стаўленіка ўлад Сяргея Сямашкі прагучаў без праблем. Другім выступаў кандыдат Андрэй Левінаў. Падчас яго выступу, калі кандыдат заклікаў выбаршчыкаў не ўдзельнічаць у датэрміновым галасаванні, "раптам"… знік гук. Разам зтым, выступ наступнага кандыдата па дадзенай выбарчай акрузе Ігара Каныгіна прайшоў без праблем з гукам.\n…праблемы з публікацыяй праграм і агітацыйных матэрыялаў\nШасці кандыдатам ад АГП спачатку забаранілі афіцыйна апублікаваць свае матэрыялы ў выглядзе спецвыпуску ў газеце “Народная воля” па прычыне таго, што выданне друкуецца па-замежамі Беларусі. Кандыдаты дзеля выдання спецвыпуску знайшлі друкарню ў Беларусі, якая пагадзілася яго надрукаваць. Калі кіраўніцтва друкарні звярнулася ў ЦВК, адтуль загадалі: спецвыпуск пад назвай “Народная воля” не друкаваць. Аднак і без лагатыпу газеты, як улётку, надрукаваць матэрыял не атрымалася – у друкарні на роўным месцы ўзніклі “тэхнічныя складанасці”.\nА вось рэдакцыя рэгіянальнай газеты “Вечерний Брест” параіла кандыдату ў дэпутаты па Брэсцкай-Заходняй выбарчай акрузе №1 Анатолю Ляўковічу змяніць частку тэксту перадвыбарчай праграмы ці як гэта сказана ў адмысловым лісце, “прывесці адпаведнасць з арт. 47 Выбарчага кодэксу”. Размова ідзе пра абзаз праграмы кандыдата, дзе ён рэзка крытыкуе свайго суперніка – дзеючага дэпутата А. Вялічку, за прыняццё закона, які адмяніўі льготы для пэўных катэгорыяў грамадзян: “Я пытаюся майго канкурэнта дэпутата А. Вялічку: чыю волю ён выконваў, галасуючы за адмену сацыяльных ільготаў мільёнам беларускіх грамадзянаў? Ён раіўся са сваімі выбаршчыкамі?”. Па меркаванні рэдакцыі газеты, гэтыя словы А. Ляўковіча ўтрымліваць знявагі і паклёп і павінны быць зменены, інакш праграма можа быць зусім не апублікавана.\nАгітатаваць можна, але... не за кожнага\nУ Горках і Мсціславе агітацыяй за праўладных кандыдатаў займаюцца супрацоўнікі райвыканкамаў, якія ў складзе “агітбрыгадаў” у працоўны час ездзяць па вёсках і арганізацыях гарадоў і вядуць мэтанакіраваную агітацыю. Каардынацыяй працы займаюцца аддзелы ідэялогіі, якія выдаюць разнарадкі па іншых аддзелах на выдзяленне супрацоўнікаў у склады “агітбрыгад”.\nУ той жа час у некаторых рэгіёнах сапраўднае “паляванне” арганізавана на агітатараў за незалежных кандыдатаў. Так, у Сенно падчас раздачы газеты “Таварыш” і агітацыі за яе галоўнага рэдактара Сяргея Вазняка - кандыдата ў дэпутаты па Сенненскай выбарчай акрузе № 30 (Ліозненскі, Сенненскі, Талачынскі раёны) быў затрыманы журналіст Мікалай Петрушэнка. Затрымлівалі яго з аўтаматамі – як небяспечнага злачынцу, але ў РАУСе адпусцілі, пабачыўшы журналісцкае пасведчанне.\nТакі ж выпадак меў месяца ў Брэсце, дзе падчас разносу лістоў падзякі ад Дзмітрыя Шыманскага 10 верасня быў затрыманы сябра ініцыятыўнай групы кандыдата Яўген Сашко. На працягу паўгадзіны міліцыянты пратрымалі хлопца ў машыне, але, не знайшоўшы нічога супрацьзаконнага ў яго дзеяннях, адпусцілі.\nДазваляюць сустракацца з выбаршчыкамі, ды не ўсім…\nНезалежныя і апазіцыйныя кандыдаты сутыкаюцца са шматлікімі адмовамі ў арганізацыі сустрэч з выбарчыкамі ў той час, як для “асобаў з вертыкалі” створаныя усе ўмовы для арганізацыі і правядзення агітацыйных сустрэч. Такая сітуацыя склалася ў Полацку, Віцебску, Гародні і г.д.\nТак, кандыдат па Полацкай гарадской выбарчай акрузе № 28, чыноўнік аблвыканкама Пётр Южык свабодна дамаўляецца з кіраўнікамі прадпрыемстваў і ўстаноў Полацка аб правядзенні агітацыйных сустрэч. Ужо адбыліся сустрэчы з працоўнымі калектывамі піў- і вінзаводаў, Шкловалакна, гарадской паліклінікі і бальніцы, ВА ЖКХ. У некаторых калектывах сустрэчы праводзіліся ў працоўны час. Людзей запрашалі на іх у абавязковым парадку, пры чым у шэрагу выпадкаў яны былі змушаны слухаць спадара Южыка пад час ўласнага перапынку на абед. Калі на адну з такіх сустрэч, выпадкова аб ёй даведаўшыся, прыйшоў апазіцыйны кандыдат Альберт Маркаў, ахова прадпрыемства не дапусціла яго на тэрыторыю завода. Таму Маркаў праводзіць сваю агітацыйную кампанію метадам “ад дзвярэй да дзвярэй”, размаўляючы з людзьмі і знаёмячы іх са сваёй праграмай.\nПадвойныя стандарты існуюць і ў Віцебску, дзе у парушэнне Выбарчага кодэкса акруговая камісія №19 прызнала правамернымі дзеянні кіраўніцтва Чыгуначнага РАУС, якое адмовіла кандыдату Андрэю Левінаву ў сустрэчы з супрацоўнікамі райаддзела. Акруговая камісія таксама прызнала правамернай адмову адміністрацыі сярэдняй школы №2 (участак для галасавання №4) аказаць садзейнічанне ў сустрэчы кандыдата Левінава з выбаршчыкамі-бацькамі. Атрымліваецца, кандыдату ад улады Сяргею Сямашку сустракацца ў школах з бацькамі можна, а незалежнаму кандыдату нельга.\nУ Гародні незалежнаму кандыдату па Гарадзенскай-Занёманскай акрузе № 49 Сяргею Кузьмянку не дазволілі выступіць перад выбарчыкамі ў школе № 34, дзе выступаў кандыдат ад улады Аляксандар Антоненка.\nМесцы для агітацыі і агітацыйных матэрыялаў: недастаткова ці... адсутнічаюць\nКрайне мала месцаў вызначана для размяшчэння і правядзення агітацыі.\nТак, акруговая камісія Гомельскай-Цэнтральнай выбарчай акругі №33 вызначыла толькі два месцы для сустрэч кандыдатаў з выбаршчыкамі: зала паседжанняў ЧУП "Навучальна-метадычны цэнтр абласнога аб'яднання прафсаюзаў" і актавая зала ЖЭУ-27 у мікрараёне Клянкоўскі. Для паўмільённага гораду гэта больш чым недастаткова.\nУ Бабруйску для сустрэч кандыдатаў у дэпутаты з выбаршчыкамі вызначылі памяшканні актавых залаў па завулку Пяшчанаму і вуліцы Чангарскай, а таксама памяшканне ў Цэнтры гігіены і эпідэміялогіі (па аднаму памяшканню на акругу) – і гэта не самыя зручныя пункты для таго, каб да іх дабрацца. Для размяшчэння інфармацыйных друкаваных матэрыялаў адведзены ўчасткі для галасавання і ЖЭУ. Акрамя гэтага, расклеіць улёткі і сустрэцца з выбаршчыкамі можна будзе на прадпрыемствах – але толькі са згоды адміністрацыі.\nПраблема местаў для агітацыі існуе ў Ляхавічах. Ляхавіцкі райвыканкам вызначыў сваім рашэннем, што месцы, дзе дазволена размяшчаць агітацыйныя матэрыялы па выбарах – гэта дошкі аб’яў, вітрыны (вокны) гарадскіх і сельскіх крамаў. Сустракацца кандыдатам з выбаршчыкамі можна, згодна з гэтым рашэннем, у дамах культуры горада і райаграсервісу, на стадыёне “Колас” і сельскіх клубах. Аднак далёка не ва ўсіх вёсках ёсць клубы, а ў такую гарачую пару людзі ў горад на сустрэчы паехаць не змогуць.\nА вось у Горках кіраўнікі ўстаноў нават не ведаюць, што павінны забяспечыць магчымасць размяшчэння агітацыйных матэрыялаў кандытаў. Рашэнне райвыканкаму, у якім вызначаны месцы, дзе дазваляецца вывешваць агітацыйныя матэрыялы, застаецца “пад сукном” і не даведзена да кіраўнікоў арганізацыяў, на чыёй тэрыторыі існуюць такія месцы. Так, напрыклад, выконваючы абавязкі рэктара Беларускай дзяржаўнай сельскагаспадарчай акадэміі спадар Валеры Сяргееў даў загад зняць плакаты кандыдата ў дэпутаты Андрэя Юркова з дошак аб’яваў у навучальных карпусах акадэміі. Калі ж кандыдат звярнуўся да яго па тлумачэнні з нагоды ягонага рашэння, то высветлілася, што спадар Сяргееў не ведае пра рашэнне райвыканкаму.\nАкруговая выбарчая камісія Горацкай выбарчай акругі №81 вынесла папярэджанне кандыдату Андрэю Юркову. Нагодай для такога рашэння сталі некалькі агітацыйных плакатаў, якія былі вывешаны прыхільнікамі кандыдата па-за вызначанымі месцамі ў Мсціслаўлі і Горках. У той жа самы час, як ужо казалася вышэй, адпаведнае рашэнне райвыканкаму “засталося пад сукном” і не было даведзена да зацікаўленых суб’ектаў.\nАтрымаў папярэджанне ад акруговай выбарчай камісіі сталічнай Чкалаўскай акругі №96 і Станіслаў Багданкевіч - ганаровы старшыня Аб'яднанай грамадзянскай партыі. Яно вынесена за ўлётку, дзе на адным баку размешчана Пасланне Аб'яднаных дэмсіл, а на іншым - фотаздымак С.Багданкевіча, некалькі слоў пра яго, эмблема АГП, яе адрас і тэлефон. Улётка з'яўляецца тыповай: яна публікавалася і распаўсюджвалася таксама з выявамі іншых палітыкаў, якія прадстаўляюць ОДС. Нікому іншаму папярэджанне за гэта не выносілася.\nСпосаб забеспячэння яўкі - “выкрэсліваць выбаршчыкаў па максімуму”\n«Выкрэсліваць усіх па максімуму» - такую устаноўку «зверху» атрымоўваюць сябры ўчастковых камісіяў Менску, Бабруйску падчас праверкі спісаў выбаршчыкаў. Мясцовыя адміністрацыі такім чынам разлічваюць забяспечыць па сваіх акругах удзел у галасаванні неабходнай колькасці выбаршчыкаў. Напрыклад, такі вусны загад атрымала менская участковая выбарчая камісія № 161, створаная ў Тэрытарыяльным цэнтры сацыяльнага абслугоўвання Ленінскага раёна. Паводле атрыманай інфармацыі, сябрам камісіі загадана падчас абходу тэрыторыі ўчастка выкрэсліваць са спісаў як мага большую колькасць прозвішчаў - і тых, хто выказвае нежаданне галасаваць, і тых, хто не хоча адчыняць дзверы, і тых, каго не засталі дома.\n…і за ўсім гэтым працэсам сочаць назіральнікі\nУсяго на гэты час акрэдытавана 616 нацыянальных і 205 міжнародных назіральнікаў. Міжнародныя прадстаўляюць 5 арганізацыяў: Выканкам СНД, Парламенцкі сход Саюза Беларусі і Расіі, Міжпарламенцкую асамблею СНД, Міжпарламенцкую асамблею ЕўрАзЭС и БДІПЧ АБСЕ. Сярод назіральнікаў — грамадзяне 27 дзяржаваў. Пры гэтым у Цэнтрвыбаркаме знаходзяцца заявы аб акрэдытацыі яшчэ 522 міжнародных назіральнікаў.\nСярод найбольш актыўных нацыянальных назіральнікаў ЦВК адзначае праваабаронцаў.