Azərbaycanlı politoloqlar tərəflərin Dağlıq Qarabağ münaqişəsinin həllinə yaxın olması fikri ilə razılaşmır\nErmənistan-Azərbaycan münaqişəsi 18 Aprel 2007 13:46 (UTC+04:00)\nAzərbaycan, Bakı / Trend , müxbir İ.Əlizadə/ Azərbaycan və Ermənistan Dağlıq Qarabağ münaqişəsinin həllinə bir neçə dəfə yaxın olublar, lakin sonradan bunu həyata keçirmək mümkün olmayıb. Ermənistanın xarici işlər naziri Vardan Oskanyanın tərəflərin Dağlıq Qarabağ münaqişəsinin həllinə yaxın olmalarına dair bəyanatını şərh edən politoloq Rasim Musabəyov belə deyib.\nMusabəyov vurğulayıb ki, tərəflərin münaqişənin həllinə yaxın olduqlarını yalnız Ermənistanın xarici siyasət idarəsinin rəhbəri demir. Azərbaycanın xarici işlər nazir Elmar Məmmədyarov da bildirib ki, tərəflər 10 bənd üzrə danışıqlar aparırdılar və onlardan yalnız biri razılaşdırılmayıb. Bu isə onu göstərir ki, xarici işlər nazirləri kifayət qədər məhsuldar danışıqlar aparıblar. "Oskanyanın bəyanatını o baxımdan qiymətləndirmək lazımdır ki, xarici işlər nazirləri boş-boşuna görüşmürlər, tərəfləri yaxınlaşdıran məqamları müzakirə edərək, sənəd üzərində işləyirlər, prosesi irəli aparırlar. Lakin nəticə əldə etmək onların iradəsindən uzaqdır. Bu, daha çox prezidentlər və hər iki dövlətdə hakim elitaların razılaşmaya gedib-getməmələrindən asılı olacaq" - deyə politoloq əlavə edib.\nXİN rəhbərlərinin bu gün Belqradda keçiriləcək görüşünə gəlincə, ekspertin qənaətincə, bu görüş daha çox gələcəkdə əldə olunması mümkün sayılan irəliləyişlər üçün hansısa baza yaratmaq məqsədi daşıyır. Bu hansısa bir dəqiqləşdirmə, məsləhətləşmə xarakteri daşıyan bir görüşdür.\nHakim Yeni Azərbaycan Partiyası (YAP) Siyasi Şurasının üzvü, Azərbaycanın Avropa Şurası Parlament Assambleyasındakı (AŞPA) nümayəndə heyətinin üzvü, millət vəkili Aydın Mirzəzadə qeyd edib ki, Ermənistan rəsmiləri bundan əvvəl də dəfələrlə danışıqlar, münaqişənin həlli ilə bağlı müxtəlif bəyanatlar veriblər.\n"Hər dəfə isə bunun bir erməni hiyləsi olduğunu görmüşük. Ona görə də Oskanyanın bəyanatının nə qədər reallığı əks etdirdiyini və Ermənistanın münaqişənin həllinə hazır olduğunu zaman göstərəcək" - deyə Mirzəzadə bildirib.\nMirzəzadə deyib ki, bu gün Ermənistanda hakimiyyətdə olanların gələcəyi ilə yanaşı bu ölkənin gələcəyi də sual altındadır: "Görünür Ermənistanda ən radikal mövqedə duran insanlar belə dərk etməyə başlayıblar ki, Azərbaycan torpaqlarını işğaldan azad etməkdən və Azərbaycanla normal qonşuluq münasibətləri qurmaqdan başqa çıxış yolları yoxdur. Ona görə də cəmiyyətlərini bu prosesə hazırlamaq istəyirlər. Bizim üçün əsas olan torpaqlarımızın işğaldan azad olunmasıdır."\nPolitoloq Zərdüşt Əlizadə isə hesab edir ki, tərəflər münaqişənin həllindən uzaqdırlar. Onun fikrincə, Azərbaycan və Ermənistanın münaqişənin həllinə yanaşması bir-biri ilə ziddiyyət təşkil edir.\n"Tərəflərin indiki mövqeyini nəzərə alsaq, münaqişənin həlli mümkün deyil. Münaqişənin həllindən sonra tərəflər arasında münasibətləri tənzimləyə biləcək istənilən məsələ ilə bağlı razılaşma əldə etmək olar. Amma Dağlıq Qarabağın statusuna dair razılıq əldə etmək mümkün deyil. Azərbaycan Dağlıq Qarabağa müstəqillik verilməsini, ermənilər isə Dağlıq Qarabağın Azərbaycanın tərkibinə qayıtmasını istisna edir. Bu bir-birinə zidd mövqeləri uzlaşdırmaq mümkün deyil" - deyə Əlizadə vurğulayıb.


11 sentyabr 1913 – Kinorejissor, operator, Xalq artisti Muxtar Baba oğlu Dadaşov (1913 – 7.5.1998) anadan olub. “Qanun naminə”, “Bakıda küləklər əsir” və s. filmlərə quruluş verib. Sənədli və bədii filmlərin (“Yeni horizont”, “Arşın mal alan”) operatoru olub.\n11 sentyabr 2001 – Xalq artisti Məmməd Allahverdi oğlu Quliyev (15.3.1914 – 2001) vəfat edib. Naxçıvan Dövlət Musiqili Dram Teatrının aktyoru olub.\n12 sentyabr 1887 – Görkəmli yazıçı Yusif Vəzir Çəmənzəminli (1887 – 3.1.1943) Şuşada doğulub. Azərbaycan Xalq Cümhuriyyətinin İstanbulda səfiri olub, sonra mühacirətdə yaşayıb, 1926-cı ildə Azərbaycana qayıdıb. 1940-cı ildə həbs olunub, Rusiyanın Nijni Novqorod vilayətində həbs düşərgəsində vəfat edib. “İki od arasında” (“Qan içində”) tarixi romanının, “Qızlar bulağı”, “Bir cavanın dəftəri” və s. əsərlərin müəllifidir.\n12 sentyabr 1921 – Şair, dramaturq Novruz Gəncəli (Novruz İsmayıl oğlu Sadıqov; 1921 – 19.10.1995) anadan olub. C.Bаyronun şeirlərini, B.Brехtin “Kurаj аnа və onun uşаqlаrı” pyesini Azərbaycan dilinə çevirib.\n12 sentyabr 1960 – Əməkdar artist Süleyman Məşədi İsmayıl oğlu Tağızadə (13.4.1909 – 1960) vəfat edib. Akademik Milli Dram Teatrının aktyoru olub, filmlərə çəkilib.\n12 sentyabr 2001 – Yazıçı, tərcüməçi Manaf Fərəc oğlu Süleymanov (3.3.1912 – 2001) vəfat edib. Köhnə Bakı haqqında “Eşitdiklərim, oxuduqlarım və gördüklərim” adlı tarixi-ensiklopedik kitabın, “Dalğalar qoynunda”, “Fırtına”, “Zirvələr”, “Yerin sirri” və s. romanların müəllifidir.\n12 sentyabr 2004 – Əməkdar mədəniyyət işçisi Turan Cavid (Turan Hüseyn Cavid qızı Rasizadə; 2.10.1923 – 2004) vəfat edib. C.Cabbarlı adına Dövlət Teatr Muzeyinin, H.Cavidin Bakıdakı ev-muzeyinin direktoru işləyib.\n12 sentyabr 2008 – Bakıda dahi özbək şairi Əlişir Nəvainin abidəsinin açılışı keçirilib. Mərasimdə Azərbaycan və Özbəkistan prezidentləri İlham Əliyev və İslam Kərimov iştirak ediblər.\n13 sentyabr 1893 – Əməkdar artist, opera müğənnisi Əli Əbdül oğlu Zülalov (1893-1963) Şuşada anadan olub.\n13 sentyabr 1933 – Görkəmli bəstəkar, Azərbaycanın və SSRİ-nin Xalq artisti, akademik, Dövlət mükafatı laureatı Arif Cahangir oğlu Məlikov (1933 – 9.5.2019) Bakıda doğulub. “Məhəbbət əfsanəsi” baleti, “Dalğalar” operettası, “Füzuli”, “Vətən”, “Metamorfozlar” simfonik poemaları, 8 simfoniya və s. əsərlərin müəllifidir. Filmlərə (“Sehrli xalat”, “Axırıncı aşırım”), tamaşalara musiqi yazıb. Bakı Musiqi Akademiyasının professoru olub.\n13 sentyabr 1969 – Xalq rəssamı İsmayıl Hüseyn oğlu Axundov (15.4.1907 – 1969) vəfat edib. Azərbaycan Rəssamlar İttifaqının ilk sədri olub.\n14 sentyabr 1880 – Yazıçı İbrahim Mehdi bəy oğlu Musabəyov (1880-1942) Qəbələdə anadan olub. Yazıçının “Neft və milyonlar səltənətində” povesti əsasında 1916-cı ildə Azərbaycanın ilk tammetrajlı bədii filmi çəkilib. Qazaxıstanın Karaqanda şəhərində sürgündə vəfat edib.\n14 sentyabr 1911 – Şair, dramaturq, ədəbiyyatşünas Müzəffər Qasım oğlu Nəsirli (1911-1980) Naxçıvan MR Şahbuz rayonunun Sələsüz kəndində anadan olub.\n14 sentyabr 1939 – Yazıçı-dramaturq Aslan Qəhrəman oğlu Qəhrəmanlı (1939 – 19.1.2014) Ağstafa rayonunun Yenigün kəndində doğulub. Televiziyada ekranlaşdırılmış “Səni axtarıram”, “Bağışla” və “Səndən xəbərsiz” pyeslərinin, povest və hekayələrin müəllifidir.\n14 sentyabr 1939 – Əməkdar artist, vokal ifaçısı İsmayıl Sadıq oğlu Ələkbərov (1939-2021) Bakıda doğulub. Azərbaycan Dövlət Akademik Opera və Balet Teatrı muğam bölməsinin solisti olub.\n14 sentyabr 1941 – Əməkdar incəsənət xadimi, kinorejissor Teymur Bəkir oğlu Bəkirzadə (1941-21.09.1996) Bakıda doğulub. “Azərbaycanfilm” kinostudiyasında sənədli və bədii filmlərə (“Rəqiblər”, “Yol əhvalatı”) quruluş verib.\n14 sentyabr 1949 – Əməkdar artist Sona Qədir qızı Mirzəyeva (1949-27.08.1985) Bakıda doğulub. İrəvan Azərbaycan Dram, Naxçıvan Musiqili Dram teatrlarının aktrisası olub.\n14 sentyabr 1992 – Xalq şairi Hüseyn Arif (Hüseynzadə Hüseyn Camal oğlu; 15.6.1924 – 1992) vəfat edib. Azərbaycan Aşıqlar Birliyinin sədri olub.\n14 sentyabr 1992 – Əməkdar artist, vokal ifaçısı (bariton) Əli Həsən oğlu Haqverdiyev (29.7.1939 –1992) vəfat edib. Azərbaycan Opera və Balet Teatrının solisti olub, filmlərdə çəkilib.\n14 sentyabr 2017 – Əməkdar incəsənət xadimi, ustad saz ifaçısı, aşıq Ədalət Məmmədəli oğlu Nəsibov (27.1.1939 – 2017) vəfat edib.\n11 sentyabr 1862 – Amerika yazıçısı, novella janrının ustası O` Henri (William Sydney Porter; 1862-1910) anadan olub. Əsərləri: “Dörd milyon”, “Yanan lampa”, “Taleyin yolları” hekayələr toplusu, “Krallar və kələm” romanı və s.\n11 sentyabr 1865 – Latviya şairi və dramaturqu Yan Raynis (əsl soyadı Pliekşans; 1865-1929) anadan olub. Kitabları: “Tufan səpini”, “Son və başlanğıc”, “Evə”.\n11 sentyabr 1894 – Ukrayna kinorejissoru, SSRİ Xalq artisti Aleksandr Dovjenko (1894-1956) anadan olub. Filmləri: “Arsenal”, “Torpaq”, “Aeroqrad” və s.\n11 sentyabr 1885 – İngilis yazıçısı David Herbert Lourens (David Herbert Lawrence; 1885-1930) anadan olub. Psixoloji romanları ilə məşhurlaşıb: “Göy qurşağı”, “Vurğun qadınlar”, “İtkin qız”, “Ledi Çatterleyin məşuqu”.\n11 sentyabr 1903 – Alman filosofu və musiqişünası Teodor Adorno (Theodor Ludwig Wiesengrund-Adorno; 1903-1969) anadan olub.\n11 sentyabr 1914 – Görkəmli türk maarifçisi, mütəfəkkir İsmayıl Qaspıralı (Gasprinski; 8.3.1851 – 1914) vəfat edib. Türk dünyasının maariflənməsində rol oynamış “Tərcüman” qəzetinin naşiri olub.\n11 sentyabr 1937 – Rusiya müğənnisi, SSRİ Xalq artisti İosif Davıdoviç Kobzon (1937-2018) anadan olub.\n12 sentyabr 1921 – Polyak satirik yazıçısı Stanislav Lem (Stanislaw Lem; 1921-2006) anadan olub. Əsərləri: “Solyaris”, “Səmanın səsi”, “Yerdə sülh”, “Aldebarandan müdaxilə” və s.\n13 sentyabr 1874 – Avstriya bəstəkarı Arnold Şönberq (Arnold Franz Walter Schoenberg; 1874-1951) anadan olub. Musiqidə ekspressionizmin nümayəndəsi, “Moisey və Aaron” operası, “İntizar” monodramı və s. əsərlərin müəllifidir.\n13 sentyabr 1894 – İngilis yazıçısı və dramaturqu Con Boynton Pristli (John Boynton Priestley; 1894-1984) anadan olub. Əsərləri: “Mehriban dostlar”, “Mələk küçəsi”, “Cənnət guşəsi” (pyeslər), “Qretlidə qaranlıq” (roman) və s.\n13 sentyabr 1905 – Fransız əsilli Amerika aktrisası, “Oskar” laureatı Klodet Kolber (Claudette Colbert – Lily Claudette Chauchoin; 1905-1996) anadan olub.\n14 sentyabr 1321 – İtalyan şairi Dante Aligyeri (Dante Alighieri; 15.5.1265 – 1321) vəfat edib. İntibah ədəbiyyatının şah əsərlərindən olan “İlahi komediya” poemasının müəllifidir. Axirət dünyasına səyahəti təsvir edən poema üç hissədən (“Cəhənnəm”, “Əraf”, “Cənnət”) ibarətdir.\n14 sentyabr 1618 – Holland əsilli ingilis rəssamı Piter Leli (Peter Lely - Pieter van der Faes; 1618-1680) anadan olub.\n14 sentyabr 1898 – Rus aktyoru, SSRİ Xalq artisti Mark Prudkin (1898-1994) anadan olub. Filmləri: “Karamazov qardaşları”, “On iki stul” (1976) və s.


Saçlar üçün faydalı yağlar.... » wWw.Qadinlar.Biz ~ Qadınlar Bir Incidir! Populyar Qadın Saytı\nTarix: 25-11-2016, 22:30\nSəs ver: Yerfındığı yağı.Saç və saç dərisini nəmləndirir. Ən çox saç kəsildikdən sonra qalan qayçı izlərinin aradan götürülməsində yardımçı olur. Belə ki, qayçı izlərini və saçqıranları yumşaldır, nəmləndirir və sığallı edir.Zeytun yağı.Zeytun yağının bir çox müalicəvi xüsusiyyətlərini hamı bilir. Amma onun saç dərisi və saçlar üçün ən yaxşı nəmləndirici olması barədə az adamın məlumatı var. Belə ki, zeytun yağı saçları nəmləndirməklə yanaşı onları gücləndirir və tez uzanmasına səbəb olur. Zeytun yağı saç üçün istifadə edilə biləcək ən faydalı yağlardan hesab edilir. Fındıq yağı. Fındıq yağı cansız və quru saçları nəmləndirir və onları canlandırır. Onun saç dərisinə də faydası böyükdür. Bu yağ saç dibinə sürtüldükdə saçlar gurlaşır. Bibəriyyə yağı. Saç köklərini qidalandıran bibəriyyə yağı saç dərisi xəstəliklərini aradan qaldırır, saç köklərini möhkəmləndirir. Bibəriyyə yağı kəpəyə qarşı mübarizədə də ən yaxşı köməkçi sayılır. Qoz yağı. Qoz yağı vasitəsilə saç dibləri massaj edildikdə dibləri bərkiyir, saçlar gurlaşır. Qoz yağı saç tellıərini də qalınlaşdırmaq qabiliyyətinə malikdir. Avokado yağı. Avokado yağı A, C, D, E vitaminləri ilə zəngindir. Bu yağ saç üçün ideal möhkəmləndirici vasitə sayılır. Tərkibində olan protein və amin turşuları kimi qidalandırıcı vasitələr sayəsində avokado yağı saçlarda möcüzələr yaradır. Arqan yağı. Saçlara qulluq dedikdə ilk növbədə ağıla gələn müalicə vasitələrindən biri də arqan yağıdır. Arqan yağı tərkibində olan vitaminlərin sayəsində saçları gurlaşdırır, dibini möhkəmləndirir və saçların ucunu haçalanmaqdan qoruyur. loading... arzum-aysum\nsadece zeytun yagindan istifade etmisem,saclari cox yumsaq edir\n1 yanvar 2017 17:02\n8cur yagi qatib maska edirem sacima ....\n29 noyabr 2016 16:09\n# 9 Her şeye gore şukur Tomris Müslümova\n26 noyabr 2016 13:46\n26 noyabr 2016 09:14\nLazimi melumatdi twkler\n26 noyabr 2016 00:29\n# 6 .Bir də görürsən ki, "həyatda eləmərəm" dediyin şeyin, baş rolundasan Onun_Mələyi Zeytun yaqi vazkecilmezimdir))olduqca faydalidirlar tebi yaqlar\n26 noyabr 2016 00:23\n# 5 Qadınlar polislər kimidir;Əllərində bütün dəlillər vardır amma yenə də etiraf etmənizi istəyərlər arzum-aysum\nBu aralar biberiyye ve limon yağından istifadə edirəm. Görüm ne nəticə verir\n25 noyabr 2016 23:49\nGenegercek,zeytun ve kamfora yagindan istifade etmiwem saclarimcun.\n25 noyabr 2016 23:43\nSaca zeytun ve arqan yagi cox fayda verir\nYağlar çox faydalıdı


ÜST 22 azərbaycanlı həkimə - TƏLİM KEÇDİ - Tibb FED.AZ\nÜST 22 azərbaycanlı həkimə - TƏLİM KEÇDİ\n18:10 29 Aprel 2021\nAİ-ÜST layihəsi çərçivəsində Azərbaycanlı həkimlərin yeni qrupuna ÜST-nin Türkiyədəki Əməkdaşlıq Mərkəzində təlim keçilib\nTibb.fed.az bu barədə ÜST-nın Azərbaycan nümayəndəliyinə istinadla bildirir.\nAvropa İttifaqının maliyyələşdirdiyi “Sağlamlıq üçün Həmrəylik Təşəbbüsü” layihəsi çərçivəsində ÜST-nin Azərbaycan Nümayəndəliyi COVID-19-a qarşı mübarizə sahəsində çalışan tibb işçilərinin bilik və bacarıqlarının artırılmasını dəstəkləməyə davam edir. Bu gün layihənin bir hissəsi kimi 22-27 martda Türkiyədəki Urla Beynəlxalq Fövqəladə Hallar və Təbii Fəlakətlər üzrə Tibbi Təlim və Simulyasiya Mərkəzində (ÜST-nin Əməkdaşlıq Mərkəzi) baş tutmuş təlimçilərin təlimi proqramını bitirənlərə sertifikatları təqdim edilib.\nQeyd edək ki, təlim proqramında epidemioloqlar, vərəm və İİV/QİÇS mütəxəssisləri daxil olmaqla 22 azərbaycanlı tibb işçisi itirak edib. Onlar COVID-19 zamanı müşahidə və təmasların izlənilməsi, infeksiyaların profilaktikası və nəzarət, həmçinin həmçinin pandemiya dövründə vacib tibbi xidmətlərin göstərilməsinin davam etdirilməsinə dair bilik və bacarıqlarını yeniləyiblər. Təlim iştirakçıları İzmir, Bornova və Konakdakı səhiyyə müəssisələrinə ziyarətlərlə türkiyəli həmkarlarının praktiki təcrübəsi ilə tanış olublar. Onlar yeni əldə etdikləri bilik və bacarıqları bölüşmək üçün Azərbaycanda öz həmkarlarına təlim keçəcək və ÜST-nin digər təşəbbüslərində iştirak edəcəklər.\nTəlimi bitirənlərə sertifikatlar Avropa İttifaqının Azərbaycandakı Nümayəndəliyinin rəhbəri Kestutis Yankauskas, ÜST-nin Azərbaycandakı nümayəndəsi və Ölkə Ofisinin rəhbəri Dr Hande Harmancı, Səhiyyə Nazirliyi Respublika Gigiyena və Epidemiologiya Mərkəzinin direktoru Dr Sara Həsənova və TƏBİB-in Xəstəliklərin Profilaktikası və Kontrolu Departamentinin rəhbəri Dr Yaqut Qarayeva təqdim edib.\n“COVID-19 pandemiyası beynəlxalq əməkdaşlığın və yaranan problemlərin həllində çoxtərəfli yanaşmanın vacibliyini göstərdi. Avropa İttifaqı COVID-19 pandemiyasına qarşı mübarizə və testlərə, müalicə imkanlarına və peyvəndlərə qlobal və bərabər çıxış təmin etmək üçün çoxtərəfli əməkdaşlığın önündə getməkdədir. Bu proqram Azərbaycanın səhiyyə sistemini gücləndirməklə ölkəni COVID-19-un yayılmasının effektiv profilaktikası və pandemiya ilə mübarizə üçün hazırlayır” deyə səfir Kestutis Yankauskas tədbirdə bildirib.\nDr Hande Harmancı bildirmişdir ki, pandemiyaya qarşı mübarizə aparan tibb işçilərinin bilik və bacarıqlarının artırılması Aİ-ÜST layihəsinin ölkənin səhiyyə sisteminə dəstəyinin önəmli istiqamətidir. “2020-ci ilin sentyabr və 2021-ci ilin mart aylarında üz-üzə formatda keçirilən 2 təlimçilərin təlimi proqramı vasitəsilə 56 azərbaycanlı həkim təlimçi kimi hazırlanıb və onlar öz həmkarlarına təlimlər keçməyə davam edirlər. Həmçinin, 1700 tibb işçisi COVID-19-lu xəstələrin, xüsusən də ağırlaşma hallarında müalicəsinə dair biliklərini artırmaq üçün layihə çərçivəsində keçirilən vebinarlardan faydalanıb. Layihənin digər fəaliyyət istiqamətləri ilə tamamlayıcı xarakter daşıyan bu cür təlim və vebinarlar ölkənin səhiyyə sisteminə pandemiyaya qarşı mübarizədə daha hazırlıqlı olmağa kömək edəcək” deyə Dr Hande Harmancı bildirib və layihə çərçivəsində əməkdaşlığa görə Səhiyyə Nazirliyi, TƏBİB və Ədliyyə Nazirliyinin Tibb Baş İdarəsinə təşəkkürünü bildirib.\nTədbirdə çıxış edən Dr Sara Həsənova və Dr Yaqut Qarayeva təlimin əhəmiyyətini vurğulayıb və sertifikat alan iştirakçıları təlim proqramını uğurla tamamlamaları münasibətilə təbrik edib.\nAİ və ÜST-nin birgə “Sağlamlıq üçün Həmrəylik Təşəbbüsü” layihəsi Azərbaycanın pandemiyaya qarşı mübarizə səylərıni təlimlərin keçilməsi, tibbi ləvazimatların ölkəyə gətirilməsi, qiymətləndirmələrin aparılması və məlumatlandırma kampaniyaları ilə davam etdirəcək.


Oxu.az - Avropanı ağ günə çıxaran müsəlman\nÇinlilər 135 metr uzunu, 36 metr eni olan gəmilərlə 1403-cü ildə dünya səyahətinə çıxanda avropalılar onları cüzama bulamış siçovullarla əlləşirdi. Minq imperatorluğunun dənizçiləri Kolumbdan doxsan il əvvəl ilk dəfə başqa bir qitəyə gəldilər – Afrikaya. Afrikanı, nənəm demiş, “ağzımilçəkli o qara gədələri” görəndən sonra Çin insanı öz içinə qapandı: “Əlvida dünya” deyib, Çini “planetdə planet”ə çevirməyə girişdi. Və bu gün hər şeyi ilə dünyanın üstünə gələn bir Çin sivilizasiyası oldu.\nBəs biz müsəlman sivilizasiyası olaraq niyə “ortada qalmışıq?” Yuxarıdakı abzasın sahibi olan ingilis tarixçisi Uilyam Vudurf yazır ki, əslində, siz müsəlmanların tarixdəki rolu Çin “tənhalığı” ilə Avropa “çarəsizliyini” birləşdirmək oldu. Avropa müsəlmanlar vasitəsilə Çini tanıdı. Sonra nə oldu?\nXeyirxahlıq haqqında danışmağı sevən insanların sevimlisi din sosioloqu Maks Veber İslam və inkişaf arasında hansı əlaqənin olduğunu tapmaqda çətinlik çəkirdi; ya qərəzli idi, ya da islam mədəniyyətinin əməvilər dövrünü oxumamışdı.\nVeber deyirdi ki, bütün rasionallıqları öz içinə alan kapitalizmin zəminini “azad bazar”, “rasional texnologiya”, “rasional hüquq”, “Şəhər muxtariyyəti” və onların ortaya çıxardığı burjua sinifi hazırladı. Kapitalizmə zəmin hazırlayan bu ünsürlər Çin və Hindistanda olduğu kimi, islam cəmiyyətlərində də yarana bilmədi.\n1960-cı illərdə Polşa yəhudisi Maksim Rodinson Veberin bu “uğursuz islam” tezisini ciddi şəkildə tənqid edən ilk Qərb sosioloqlarından biri kimi sübut etməyə çalışdı ki, xeyr, islam kapitalizmə uyğunlaşa biləcək qədər ticarət ənənələrinə və bacarıqlarına malikdir.\nXV əsrdən başlayaraq Avropanın “qulağımızın dibində” gücə çevrilməsinin çoxlu səbəblərinin olduğunu göstərən xeyli kitab, araşdırma yazıları, tarixi əsərlər var. Bütün bunları oxuyub bir cümlədə ifadə etməli olsaq, belə bir tabeli mürəkkəb cümlə alınacaq:\n“XV əsrdən başlayaraq, Qərbin Şərq üzərində hakimiyyəti ələ almasının bircə səbəbi var idi; ağlın inancın önünə çıxması”.\nMüsəlman alimləri deyir ki, Avropada ağlın önə çıxması fikrini də biz onların yadına saldıq. Daha doğrusu, “Qaranlıq çağ”ın avropalılarına ağlın “çırağının” yerini - antik yunan və Roma mədəniyyətini biz onlara xatırlatdıq. Haradasa haqlıdırlar da.\nÇünki müsəlmanların İber yarımadasına çıxdıqları 711-ci ildə müsəlman dünyası əməvi sülaləsinin hakimiyyəti altında idi və əməvilər elmə, xüsusilə, yunan fəlsəfəsinə, astronomiyaya, riyaziyyata, tibbə böyük önəm verirdilər.\nHəmin dövrdə Avropa elə bir cəhalət içində boğulurdu ki, Əməvi xəlifəsi Frank kralına “Astolyabiya” adlı səma cisimlərini müşahidə edən bir cihaz göndərdikdə xristianlar cihazı “şeytan aparatı” adlandırıb sındırmışdılar (Montefiore: “Yerusəlim” kitabı). Eyni “çanağı” biz daha sonralar Avropa alimlərinin ixtiralarının başında sındıracaqdıq.\nAvropanın, bütövlükdə Qərbin inkişafında bir şəhərin rolunu danmaq nadanlıq olar; bu şəhər müsəlmanların İberdə saldıqları Kordoba şəhəridir ki, bu şəhərdə üç mədəniyyət bir-biri ilə ünsiyyətdə idi – Çin, müsəlman və xristian. Dinin mərkəzi Qüds olduğu kimi, elmin mərkəzi də Kordoba idi. Və Kordobada ağlı inancın önündə görən bir insan vardı ki, o insan bütün Avropa ağlına gələcəyin yerini göstərdi. O insan İbn Rüşd idi. İbn Rüşd Avropada Aristotel məntiqini oyadanda Şərqdə müsəlman dünyası başqa bir filosofun Qazzalinin ağlı, məntiqi inkar edən, hər şeyi ilahi vəhyə bağalayan fikirləri ilə yatıb-qalxırdı. Qazzali “Tehafütü’l Felasife” kitabında yazırdı: “Mən zəka və anlayış baxımından özlərinin digər insanlardan üstün olduğunu düşünən bir qrup şəxs gördüm ki, ibadətlərini tərgitmiş, namazlarını buraxmış, qadağaları məsxərəyə qoymuş və şəriətin qanunlarını pozmuşlar. Onların küfrlərinin yeganə mənbəyi Sokrat, Hippokrat, Platon və Aristoteldir. Onlar ağıllarının çoxluğu ilə məzhəbləri və şəriəti inkar edirlər. Dinin səbəblərinin uydurulmuş əfsanələr olduğuna inanırlar. Bu axmaqların üzərində axmaqlığın bu qədər dərin iz buraxdığını gördükdə qədim filosofları rədd etmək, ziddiyyətlərini ortaya çıxarmaq, yollarının pis, əyri olduğunu göstərmək üçün bu kitabı yazmağa başladım”.\nBu sözlər hər hansı fəlsəfi fikri deyil, bütünlüklə fəlsəfəni, yəni Orta əsrlərin elmini rədd etmək demək idi və bunu edən bir filosof idi. İbn Rüşd isə sələfinin bu kitabına cavab olaraq yazdığı “Təhafütü’t Fəlasifə” (Ziddiyyətin ziddiyyəti) kitabında vəhyi ağıldan, dini fəlsəfədən ayırır, bunların bir-birilərinə qurban verilməsinin ağır nəticələrinin olduğunu car çəkirdi. Axırı nə oldu? Ölümündən üç il əvvəl ağlı vəhyə qurban verən Qazzali tərəfdarları 1195-ci ildə İbn Rüşdin bütün kitablarını yandırdılar, özünü isə Mərakeşə sürgün etdilər.\nO gün Qazzali İbn Rüşdə qalib gəldi, ancaq Şərq Qərbə məğlub oldu. Çünki İbn Rüşdin yandırılmayan kitabları ağıllı avropalıların əlində qalmışdı və bu kitablar onlara inkivizisiya başa çatandan sonra lazım olacaqdı. İbn Rüşd öldü, amma onu ideyaları Dante kimi humanistlərin əsərlərində yaşadı.\nYaxşı, Qazzalinin düşüncəsi bizi haraya gətirib çıxardı? Bu gün müsəlmanların yaşadığı əlliyə yaxın ölkə var ki, əhali sayı 1,6 milyarddan çoxdur. Bu günə qədər elm sahələri üzrə 609 Nobel mükafatı verilib ki, onların 150-sini yəhudi əsilli elm adamları alıb. (Müsəlmanları tanrının təkliyinə və göydə olduğuna inandıran bir xalqın nümayəndələri elm sahələri üzrə rekord təzələyir) Bəs elm sahəsində müsəlmanlar neçə Nobel qazanmışlar? 3 dənə. 15 milyonluq yəhudilər 150 Nobel, 1,6 milyardlıq müsəlmanlar 3 Nobel. Bu cümlələrə əsəbiləşmək lazım deyil, dəyişdirilməsi mümkün olmayan gerçəklik belədir. 50-yə yaxın müsəlman ölkəsinin dünya məhsul istehsalındakı payı bu gün təkcə 80 milyonluq Almaniyanınkı qədər deyil.\nStatistik rəqəmləri sadalayıb qanımızı qaraltmaq istəmirəm. Bəlkə də, biz inancımızın faydasını o biri dünyada görəcəyik. Avropalılar qır qazanlarında bişəndə, biz qədəhlərimizi buz kimi şərab axan çaylardan doldurub bir-birimizin sağlığına içəcəyik. Amma bu dünya, açığı, bizlik deyil. Bu yazımı da öz zəkası ilə Avropanı ağ günə çıxarmış o müsəlman kiminin – İbn Rüşdin sözləri ilə bitirirəm: Harada olursa-olsun, ana vətənimiz elmdir, cəhalət yad bir yer!”\nGələcək uşaqları bu günün əlindən alıb\n“Fuad Poladovun qrim otağından hıçqırıq səsi gəlirdi” - Mədəniyyət TV-də yeni layihə\n“Yüksəliş” müsabiqəsi Dövlət Miqrasiya Xidmətinin rəisinin təqdimatında vebinar təşkil edib - FOTO


Repost : Nazirlik 250 manata maşın satır\nNazirlik 250 manata maşın satır\nİki nazirlik, Milli Məclis və Mərkəzi Seçki Komissiyası balansında olan avtomobilləri özəlləşdirməyə təqdim edib.\nRePost.Az xəbər verir ki, 30 yanvar tarixində keçiriləcək hərraca ümumilikdə 14 avtomobil təqdim edilib. Avtomobillərdən 7-sini Nəqliyyat, Rabitə və Yüksək Texnologiyalar Nazirliyi, 4-nü Maliyyə Nazirliyi, 2-sini Milli Məclis, 1-ni isə Mərkəzi Seçki Komissiyası təqdim edib.\nNəqliyyat, Rabitə və Yüksək Texnologiyalar Nazirliyinin hərraca çıxardığı avtomobillər ləğv edilmiş Şuşa Avtonəqliyyat Müəssisəsinə məxsusdur. Hərracda ləğv edilmiş müəssisənin əsasən "Kamaz” və MAZ yük maşınları satılacaq.\nHərracda ən yüksək qiymətə avtomobil Milli Məclisin İşlər İdarəsinə məxsusdur. Məclisin təqdim etdiyi "Nissan Maxima” avtomobili üçün ilkin start qiyməti 5000 manat müəyyən edilib.\nƏn aşağı qiymətə isə Nəqliyyat, Rabitə və Yüksək Texnologiyalar Nazirliyinin ləğv edilmiş Şuşa Avtonəqliyyat Müəssisəsinin təqdim etdiyi "Moskviç İJ-2715” markalı avtomobildir. 1987-ci il buraxılışı olan avtomobil 250 maata satılır.


Ölkə intiharların cəngində: Komitə 4,5 milyonu hara xərcləyib?\nRəsmi statistikaya görə, ötən il Azərbaycanda 597 intihar hadisəsi baş verib, 2019-cu ildə bu rəqəm 565 olub.\nAilə, Qadın və Uşaq Problemləri üzrə Dövlət Komitəsi inandırmağa çalışır ki, ölkədə intiharlar ilbəil azalır.\nReportyor.info yazır ki, komitə özü təsdiq edir – əhalinin hər 100 min nəfərinə düşən intiharların sayı orta hesabla 5 fakt təşkil edir. Rəsmi statistika da intiharların yüksəlişini göstərir.\nAmma Komitə tərəfindən intiharların qarşısının alınması istiqamətində nəzərəçarpan proqramlar, real nəticəsi olan maarifləndirici kompleks addımlar müşahidə olunmur.\n20 yaşlı Sevil Atakişiyevanın işi, sonra Sumqayıtda özünü dənizə ataraq intihar edən tələbənin məsələsi, ayrı-ayrı özünəqəsdlərin son vaxtlar çoxalması sübut edir ki, Komitə təsirli, effektiv tədbirlər görməyib.\nAilə, Qadın və Uşaq Problemləri üzrə Dövlət Komitəsinə Bahar Muradovanın rəhbər gəlişi ilə Hicran Hüseynova dönəmindən fərqli idarəetmə, fəaliyyət sferasında yenilik yoxdur.\nBu problemlərin mövcudluğunda ancaq Komitəni qınamaq olmaz – intiharlar, ailədaxili zorakılıqlar, erkən nikahlar, valideynin övladına işgəncə verməsi Azərbaycanın məişət həyatında ən ağır məsələlərdir.\nYəni B.Muradova və komandasının gördüyü işlərlə bu problemlərin öhdəsindən gəlmək mümkün deyil. Burada psixoloji, sosial və iqtisadi amillər gen-boldur.\nTəbii ki, bütün resurslar səfərbər olmalıdır, o zaman ölkədə intiharların, zorakılıq faktlarının miqyasının azalmasına nail olmaq mümkündür.\nAncaq uzun müddət vitse-spiker olmuş B.Muradova və rəhbəri olduğu Komitə Milli Məclisə intiharlarla bağlı qanun layihəsi təqdim edə bilər.\nEyni zamanda müxtəlif sosial proqramların təşkili, qapalı həyat tərzi yaşayan gənclərin asosial vəziyyətdən çıxması üçün dərnəklərin yaradılması mühümdür.\nAmma Komitəyə hər il büdcədən ayrılan yüklü məbləğdə vəsaitlərlə görülən işlər heç bir nəticə vermir. Nəticə yoxdursa, bu pullar Komitənin əvəzinə həmin sahədə fəaliyyət göstərən QHT-lərə ayrılsın.\nAdi bir detal – 20 yaşlı Sevilin intiharından sonra Komitədən kimsə ailəsi ilə görüşməyib, görüş olubsa belə bu haqda KİV-də xəbər yoxdur.\nÜmumiyyətlə, 2020-ci ildə məişət zorakılığına, insan alverinə, erkən nikaha məruz qalmış şəxslər, sağlamlıq imkanları məhdud olan uşaqlar və onların ailə üzvləri ilə sosial, psixoloji və psixo-pedaqoji işin təşkili və bu qəbildən olan digər tədbirlərin maliyyə təminatı, həmçinin komitənin aparatının saxlanılması xərcləri üçün ayrılan vəsait açıqlanıb.\nMaliyyə Nazirliyinin təqdim etdiyi 2020-ci ilin dövlət büdcəsi layihəsinə əsasən, bu məqsədlə Ailə, Qadın və Uşaq Problemləri üzrə Dövlət Komitəsinə cəm olaraq 4,5 milyon manat vəsait ayrılıb. Nə fayda…\nFaktiki pandemiya ilində dövlətin 4,5 milyon vəsaiti gedib, Komitənin isə hər hans real işi göz qabağında deyil, sadəcə, onlayn iclaslar, formal tədbirlə keçirilməklə 2020 yola verilib. İndi də 2021 başlayıb, görək…


Sarkisyan: "Bakı Qarabağda genişmiqyaslı hərbi hərəkətləri yeniləyəcəksə..." » Avrasiya.Net\n14 mar 21:48region\nSarkisyan: "Bakı Qarabağda genişmiqyaslı hərbi hərəkətləri yeniləyəcəksə..."\nErmənistan prezidenti Serj Sarkisyan Qarabağ münaqişəsinin nizama salınması üzrə sülh danışıqlarında iştirakdan nümayişkaranə imtinasını növbəti dəfə izah etməyə çalışıb və Azərbaycanın ünvanına yeni ultimativ bəyanatla çıxış edib. Məlum olduğu kimi, Azərbaycandan fərqli olaraq, Ermənistan rəhbərliyi sülh danışıqlarını əvvəlki formatlarda və əvvəlki gündəliklə davam etməkdən imtina edir.\n"Ermənistan heç vaxt Qarabağ münaqişəsinin nizama salınması üzrə danışıqlardan imtina etmir və Yerevan yüksək səviyyədə yeni görüş imkanını müzakirə etməyə hazırdır, əgər Bakı rəvvəlki görüşlərində nail olunmuş razılığı yerinə yetirəcəksə". Virtualaz.org bildirir ki, Ermənistan prezidenti Serj Sarkisyan bunu ispan agentliyi EFE-yə müsahibəsində Azərbaycanla münasibətlərin normallaşdırılması perspektivinə toxunarkən deyib.\nS.Sarkisyan, həmçinin Yerevanın qondarma "DQR"in müstəqilliyini tanıyacağını da istisna etməyib: "Təsəvvür edin ki, bugünkü şəraitdə Ermənistan Dağlıq Qarabağın müstəqilliyini tanıyır. Bu, danışıqlara son qoyacaq. Və məlum olduğu kimi, danışıqlara alternativ müharibədir".\nSarkisyan yenə sərsəmlədi: "Heç kim Qarabağın taleyini həll etmək hüququna ...Sarkisyan Qarabağda generalları topladıSarkisyan Trampa Qarabağdan yazdı“Ermənistan güzəştə getməyə hazırdır” – SarkisyanƏliyev və Sarkisyan Qarabağ münaqişəsini müzakirə etdi - ABŞ-da


Hud surəsi, 54-57, 61-ci ayələrinin təfsiri\n« Əhzab surəsi 25, 29, 32, 33, 35-ci ayələrinin təfsiri\nSəba surəsi, 46-47-ci ayələrinin təfsiri »\n54-cü ayə: “Biz: “Bəzi tanrılarımız sənə xətər (bəlaya salmışdır) toxundurmuşdur, (deməkdən) başqa heç bir şey söyləmərik”. Bəzi ilahlarımız sənə xətər toxundurmuşdur, yəni “ağlına zərər gəlmiş, ağlına nə isə təsir etmiş” deyirlər. Bu cür tiplər var ki, bunlar da: “mənim şeyxim sənə xətər yetirər” deyirlər. O zaman da başqa cür bir anlayış var idi. “(Hud) belə cavab verdi: “Allahı şahid tuturam və siz də şahid olun ki, mən sizin (Rəbbinizə) qoşduğunuz şəriklərdən uzağam!” Yəni bəla versə Allah verər. İnsan bəla verə bilməz. İnsanı şirk qoşmaq haramdır.\n55-ci ayə: “Bircə Ondan (Allahdan) başqa! İndi hamılıqla mənə qarşı nə hiylə qurursunuzsa, qurun və mənə heç möhlət də verməyin!” Yəni əlinizdən gələni, istədiyinizi edin, istər böhtan atın, istər təhqir edin, oyun oynayın, tələ qurun, nə edirsinizsə edin.\n56-cı ayə: “Mən həqiqətən, mənim də Rəbbim, sizin də Rəbbiniz olan Allaha təvəkkül etdim. (Yer üzündə) elə bir canlı yoxdur ki, onun ixtiyarı (Allahın) əlində olmasın. Şübhəsiz mənim Rəbbim, düz yoldadır (dümdüz yolda olanı qoruyur.)” Yəni Allahın qoruması altındayam, deyir. Çünki siz bir şey etdikdə, küfr hücum etdiyində onu da Allah yaradacaq. Buna görə də müsəlmanın həyatı zəmanətlidir. Küfr müsəlmana təzyiq etməyə çalışarkən Allah onun alnından tutub saxlayar. Yenə də o bir pislik etməyə çalışarsa Allah yaratmış olur. Yoxsa normal halda küfr dünyanı kəllə-mayallaq edər.\nYəni küfr güclüdür və çoxdur. Münafiqlər güclü və çoxdurlar. Yəni normal halda küfrün əlindən dünyada bir nəfər də müsəlman qalmazdı. Amma hər şey Allahın ixtiyarında olduğu üçün heç bir şey edə bilmirlər. Allahın izn verdiyi qədər edə bilirlər. Yoxsa küfr bir gündə bütün müsəlmanları məhv edər. Çünki münafiqlər çoxdur. Böyük zülm edə bilərlər, amma edə bilmirlər. Niyə? Allahın ixtiyarındadırlar. Hər addımı, hər hərəkəti, hər danışması idarə altındadır. Allahın izn verdiyi qədərini edə bilərlər.\n57-ci ayə: “Əgər (imandan) üz çevirsəniz, bilin ki, mən sizə təbliğ etdim”. Yəni Quranı təbliğ etdim. “Rəbbim yerinizə başqa bir ümmət gətirər”. Siz etmirsinizsə, başqa bir qövm gələr. “Siz (Ona) heç bir zərər yetirə bilməzsiniz”. Məsələn, Mehdi (ə.s) camaatına heç bir şəkildə zərər verə bilməzlər, inşaAllah. “Şübhəsiz, mənim Rəbbim, hər şeyi hifz edəndir”.\n61-ci ayə: “Səmud qövmünə də qardaşları Salehi (peyğəmbər göndərdik). O dedi: “Ey camaatım! Allaha ibadət edin. Sizin Ondan başqa heç bir tanrınız yoxdur. O sizi yerdən (torpaqdan) yaradıb orada sakin etdi. (Allahdan) bağışlanmağınızı diləyin, sonra da Ona tövbə edin. Həqiqətən, Rəbbim yaxındır, (duaları) qəbul edəndir!” Allah “mən yaxınam”, “duaları qəbul edəndir” deyir.


Xoruldamanın müalicəsi - Dr. Jalə Eyvazova | Otorinolarinqoloq (LOR)\nXoruldamanın insanın və ailəsinin yuxu keyfiyyətinə təsir edən problemdir. Bir qayda olaraq zarafata salınsa da xoruldamaq gündəlik həyatda zəifləmə ilə yanaşı məktəb və biznes həyatında səmərəliliyin aşağı düşməsinə səbəb olur. Adətən kişilərdə müşahidə olunur və bunun səbəbi kişilərdə piylənmənin yuxarı nahiyələrdə, qadınlarda ise aşağı nahiyələrdə əmələ gəlməsidir. Xoruldamaq problemi xüsusilə xəstənın özü deyil, yaxın ətrafı tərəfindən sezilir.\nYumşaq damaq toxuması ilə əlaqəli olan vibrasiyadan irəli gələn bu problem yumşaq damaq toxumasının yumşalması və mənfi təzyiq yaratmasının nəticəsidir. Xoruldamaq şikayətləri arasında gündəlik həyatda zəifləmə, yuxu saatlarından başqa mürgüləmək kimi hallardan da danışılır. Xoruldamaq problemi xəstəlik kimi qarşımıza çıxır və müalicə edilməyənə kimi bir sıra ciddi xəstəliklərə də səbəb olur.\nXoruldama niyə baş verir?\nXoruldama probleminə səbəb olan amilləri bu şəkildə sadalaya bilərik:\nİdeal çəkidən artıq çəkiyə malik olma;\nSpirtli içki qəbulu;\nƏzələ gərginliyini bərpa edən dərmanların qəbulu;\nQeyri-düzgün yastıq seçimi;\nYuxu pozisiyasının səhv təşkili;\nAllergik rinit və sinusit kimi yuxarı tənəffüs yolları xəstəlikləri;\nAnatomik quruluş, burun əyriliyi.\nXoruldama nə üçün müalicə edilməlidir?\nXoruldama insanın yuxu keyfiyyətini aşağı salır və səhərlər özünü yorğun hiss etməsinə səbəb olur. İnsan xoruldama və yuxu apneasından asılı olaraq, gün ərzində davamlı olaraq yuxu, unutqanlıq və diqqət problemləri yaşayacaqdır.\nXüsusilə ürək xəstəliklərinə səbəb ola bilə xoruldama yuxu apneası problemləri ilə birlikdə müşahidə edildikdə vücudun tələb etdiyi oksigeni qəbul edə bilməməsi ilə yanaşı, daxili orqanlarda zədələnməyə səbəb olur. Yuxu apneası yuxuda tənəffüsün dayanması deməkdir. Müalicə edilmədiyi təqdirdə ciddi sağlamlıq problemlərinə səbəb olmaqla yanaşı, hətta ölümlə belə nəticələnə bilər.\nXoruldamanı kimlər müalicə etdirməlidir?\nXoruldamanın müalicəsi hər yaş qrupuna tətbiq edilə bilər. Lakin əsasən 35 – 50 yaşdan yuxarı insanlarda və artıq çəkisi həddindən çox olan xəstələrdə bu müalicəyə müraciət edilir. Xoruldamanın müalicəsində yumuşaq damağı sərtləşdirən və kiçildən dərmanlardan, yəni tibbi müalicədən istifadə edilə bilər.\nXoruldama problemi qadınlarla müqayisədə kişilərdə daha çox rast gəlinən problemdir.\nXoruldamanın Müalicəsində İstifadə Edilən Üsullar\nXoruldama probleminə bir çox amil səbəb ola bilər. Hər hansı bir xəstəliyin əlaməti ola bilən xoruldama səbəblərindən asılı olaraq müalicə edilə bilir. Bir sıra müalicə üsulu olan xoruldama problemi üçün vaxt itirmədən mütəxəssisə müraciət edilməlidir. Günümüzün texnoloji imkanlarının səhiyyə sahəsində də istifadə edilməsinin nəticəsidir ki, diaqnostika və müalicə üsullarında fərqlilik təmin edilmiş, istər həkim, istərsə də xəstələr üçün daha rahat diaqnostika / müalicə prosesi yaradılmışdır.\nXoruldamanın müalicəsində də hazırda texnoloji imkanlar daxilində daha çox peng və radio tezlik üsullarından istifadə edilir. Bu iki müalicə alternativindən hansının tətbiq ediləcəyi xəstənin seçimindən çox həkimin seçimindən asılıdır. Bu səbəblə təfərrüatlı müayinə və xəstəlik tarixçəsi qiymətləndirilərək ən düzgün müalicə üsulundan istifadə edilir.\nXoruldama problemi olan xəstələrdə ilk əvvəl yuxu apneasının da olub olmaması yoxlanılmalıdır. Bunun üçün xəstəyə yuxu testi edilir. Xəstədə yuxu apneası sindromu aşkar edilmədikdə xəstəyə yalnız xoruldama müalicəsi tətbiq edilir. Xoruldama QBB mütəxəssisləri tərəfindən tətbiq edilən bəzi cərrahi müdaxilələr və radiotezlik tətbiqləri ilə də müalicə edilə bilir.\nXoruldama üçün marketinq məqsədi ilə satılan bəzi vasitələr sadəcə müvəqqəti həll yoludur və uzun müddətli istifadələri praktiki deyil. Həqiqi müalicə üçün cərraha müraciət etmək lazımdır.


İlan sancma diaqnozu ilə 44 nəfər müraciət etmişdir\n01.04.2011-ci il tarixdən bu günə kimi ilan sancması diaqnozu ilə ümumilikdə 44 nəfər Respublika Toksikologiya Mərkəzinə müraciət etmişdir ki, bunlardan da 16 nəfəri Bakı və ətraf rayonların payına düşür. Bu günə kimi ilan sancmalardan 3 nəfər tibbi yardıma gec müraciət etməsi səbəbindən dünyasını dəyişmişdir.\nYuxarıda qeyd olunan tarixdən bu günə kimi əqrəb sancması diaqnozu ilə 6, qara qurd sancması diaqnozu ilə isə 3 nəfər müraciət etmişdir. Müraciət edənlərin hər birini xilas etmək mümkün olmuşdur.\nDəniz mövsümü başlayandan bu yana Bakı Şəhər Təcili Tibbi Yardıma suda boğulma diaqnozu ilə 8 nəfərə dair müraciət daxil olunmuşdur. Onlardan yalnız üçü hospitallaşdırılmışdır, digərlərinə yerində yardım göstərilərək evlərinə göndərilmişdirlər. Yalnız bir nəfər Bilgə qəsəbəsində xüsusi müəyyənləşdirilmiş çimərlikdən kənar sahədə çimərkən dənizdə boğularaq dünyasını dəyişmişdir.\nGün vurmadan Bakı Şəhər Təcili Tibbi Yardıma müraciət edənlərin sayı 16 nəfər olmuşdur. Bunlardan da 10 nəfərin vəziyyəti yüngül qiymətləndirilərək yardım göstərildikdən sonra evə buraxılmışlar. 6 nəfər isə qospitallaşdırılmışdır


Palitra qəzetiƏskişəhərdəki iki prospektə “Qarabağ” və “Gəncə” adları verilib\nƏskişəhərdəki iki prospektə “Qarabağ” və “Gəncə” adları verilib\nTarix: 23.05.2016 | Saat: 18:00:00 | E-mail | Çapa göndər\nTürkiyənin Əskişəhər vilayətinin Əmirdağ bölgəsində yerləşən Davulğa bələdiyyəsinin qərarı ilə rayondakı ən böyük prospektlərdən birinə “Qarabağ”, digərinə “Gəncə” adı verilib. Bu münasibətlə mayın 21-də təntənəli təməlqoyma mərasimi keçirilib. Mərasimdə Davulğa ictimaiyyətinin nümayəndələri, Əskişəhərdə yaşayan və işləyən azərbaycanlılar, bu vilayətin əslən Qarabağdan olan vətəndaşları, QHT və KİV təmsilçiləri iştirak ediblər.\nAzərbaycanın və Türkiyənin dövlət himnləri səsləndirildikdən sonra torpaqlarımızın bütövlüyü uğrunda canından keçən qəhrəman övladlarımızın xatirəsi bir dəqiqəlik sükutla yad edilib.\nMərasimi giriş sözü ilə açan Əmirdağ Mədəniyyət və Sənət Dərnəyinin rəhbəri, yazıçı-publisist Əhməd Urfanlı Əskişəhərin Qarabağ əsilli sakinləri barədə danışıb. Məlum olub ki, 1830-cu ildə Azərbaycanın Qarabağ bölgəsindən Osmanlı ərazisinə köç etmiş bir neçə tayfa Əskişəhərin Əmirdağ bölgəsində məskunlaşıb. Bu bölgədə 12 kəndin adı Qarabağdakı kəndlərlə eynidir. Ümumilikdə bu kəndlərdə 15 min qarabağlı yaşayır. Onlar Türkiyənin ictimai-siyasi həyatında fəal iştirak etməklə bərabər, Azərbaycanla bağlılıqlarını unutmur, mədəni irslərini qoruyub saxlayırlar.\nDavulğa bələdiyyəsinin sədri, Qarabağ əsilli Salih Gündoğan Azərbaycan-Türkiyə qardaşlığının əhəmiyyətindən danışaraq bildirib ki, Davulğadakı iki böyük prospektə “Qarabağ” və “Gəncə” adlarının verilməsi bir tərəfdən Azərbaycan xalqı ilə həmrəylikdirsə, digər tərəfdən bu bölgədə məskunlaşmış qarabağlıların ana Vətənə ehtiramıdır. Bələdiyyə sədri qeyd edib ki, hər iki prospekt ən qısa zamanda tikilib istifadəyə veriləcək.\nSonra AZƏRTAC-ın Türkiyə və Səudiyyə Ərəbistanı üzrə xüsusi müxbiri Sabir Şahtaxtı, Əskişəhər Azərbaycanlılar Dərnəyinin sədri Cavid Aydın, professor Tamilla Əliyeva və başqaları çıxış ediblər.\nÇıxışlarda Ermənistan-Azərbaycan, Dağlıq Qarabağ münaqişəsinin yaranma səbəblərinə, Azərbaycanın regionda sülh və sabitliyin təmin olmasında roluna, ulu öndər Heydər Əliyevin xilaskarlıq missiyasına, Azərbaycan-Türkiyə münasibətlərinin inkişafında xidmətlərinə və digər məsələlərə toxunulub. Əmirdağ Mədəniyyət və Sənət Dərnəyinin təklifi əsasında “Qarabağ” və “Gəncə” adlarının əbədiləşdirilməsi Azərbaycan-Türkiyə qardaşlığına daha bir nümunə kimi qiymətləndirilib.\nŞairlər – Burhanəddin Çil, Əli Vafi, Səhər və Tayyib Atmacalar Azərbaycana, Qarabağa, Azərbaycan-Türkiyə qardaşlığına həsr olunan şeir və mahnılar səsləndiriblər.\nAzərbaycan və Türkiyənin rəqs, musiqi qruplarının ifalarından sonra bir qrup şəxsə Davulğa bələdiyyəsi və Əskişəhər Azərbaycanlılar Dərnəyi tərəfindən xatirə lövhələri, diplom və hədiyyələr təqdim olunub.


Nardaranlılar üç il əvvəlki problemlərin qaldığını deyirlər\n2021, 28 İyul, çərşənbə, Bakı vaxtı 21:03\nPyotr Burdıkin: «Silahların Ermənistandakı Rusiya hərbi bazalarına göndərilməsi üçüncü dövlətə qarşı istifadə olunması demək deyil» İyunun 3-də Bakının Nardaran qəsəbəsində 3 il əvvəl polislə yerli sakinlər arasında baş vermiş toqquşmada həlak olmuş qəsəbə sakini Əlihəsən Ağayevin anma mərasimi keçirildi.\nHadisənin baş verdiyi əraziyə qərənfillər düzülmüş, qəsəbənin mərkəzində səsgücləndiriclər qoyulmuşdu. Çıxış edənlər baş verənlərə görə hökuməti ittiham edirdilər.\nQəsəbə sakinləri üç il öncəki tələblərinin həllini tapmadığını deyirlər. Onların sözlərinə görə, işsizlik əvvəlki kimi qalır, qış vaxtı isə işıq və qazın çatışmazlığından əziyyət çəkirlər.\nNardaranın icra nümayəndəsi Yaşar Orucov isə bildirir ki, işıq-qaz problemi həll olunmaqdadır. İşsizliyin aradan qaldırılmasıyla bağlı planları var.\n2002-ci ilin mayından başlayaraq Nardaran sakinləri sosial tələblərlə mitinqlər keçirirdilər. İyunun 3-dən 4-nə keçən gecə qəsəbədə yerli sakinlərlə polis arasında toqquşma baş verdi. Nəticədə bir nəfər qəsəbə sakini öldürüldü, bir neçə nəfərsə yaralandı.\nHüquq-mühafizə orqanları ondan artıq qəsəbə sakinini həbs etdi. Sonradan onların bir hissəsi şərti cəzayla azadlığa buraxıldı. Bir neçə nəfərsə məhkəmə hökmü çıxarılandan sonra prezidentin fərmanı ilə əfv edildilər.


Çuğundur sahələri genişləndirilib | Kəpəz Müstəqil Teleradio Şirkəti\nBu günə xəbərlərin oxunma sayı: 1180\n— 09.04.2019 19:18\nÇuğundur sahələri genişləndirilib\nSamux rayonunda şəkər çuğundurunun səpininə martın əvvəlindən başlanılıb. Artıq 340 ha ərazidə səpin işləri yekunlaşıb. Dekabrda şum aparılarkən yüksək məhsul əldə etmək üçün əkilən hər hektara 200 kq amofos və 100 kq kalium gübrələri də verilib.\nŞaiq Nəcəfov - fermer: Keçən il məhsul yaxşı oldu. İndi də yerimiz çoxdu. İmişli Şəkər Zavodu ilə müqavilə bağlamışıq. İndi də 200 ha yerimiz var. Səpin gedir. Səpinimizə baxırıq, 3-4 günə səpinimiz yekunlaşacaq.\nBu il Samuxda şəkər çuğunudurunu əkmək üçün 80 mülkiyyətçi ilə İmişli Şəkər Zavodu müqavilə bağlayıb. Müqavilənin şərtlərinə görə bütün xərcləri zavod öz üzərinə götürüb.\nZöhrab Məmmədov - İmişli Şəkər Zavodunun Samux bölgəsi üzrə nümayəndəsi: Bir hektara zavod tərəfindən mülkiyyətçiyə kömək üçün 1230 manat subsidiya verilir. Bütün onun nəqliyyat xərclərini, daşınmasını, texnika ilə təmin edir,. Zavod mülkiyyətçiyə hər cür köməyini edir. Onun üçün də şəkər çuğundurununa maraq çoxdu.\nBundan başqa şəkər çuğunduru əkən hər mülkiyyətçiyə dövlət tərəfindən 1 hektara 4 manat subsidiya da verilir. Bütün bunlar isə fermerləri daha da ruhlandırır.\nRahil Həsənov - Samux Dövlət Aqrar İnkişaf Mərkəzinin direktoru: Əgər vətəndaş 40 t məhsul istehsal edibsə 160 manat dövlətdən subsidiya alır. Elə olur ki, insanlar 80-100 ton hektardan məhsul alıblar onlar 1 ha 300-400 manat dövlətdən subsidiya alırlar. Yəni torpaqdan nə qədər çox məhsul görürsənsə gəlirlərin artmaqla yanaşı dövlətin sənə göstərdiyi dəstək bir o qədər də artır.\nÖtən il Samux rayonunda 560 ha əraziyə şəkər çuğunduru əkilib. Fermerlər əkilən şəkər çuğundurundan hektardan orta hesabla 45 ton məhsul yığıb ki, bu da 24 min ton məhsul deməkdi. Bu il isə Samuxlu fermerlər şəkər çuğunduru əkilən sahələri 40 ha artrırıb. Səpin aprelin sonuna tam yekunlaşacaq. Daha sonra isə iyunun əvvəlindən şəkər çuğundurunun mərhələli şəkildə suvarılması aparılacaq. Məhsul yığımına isə sentyabrdan başlanılacaq.


Cari və uzunmüddətli borcların uçota alınması | Muhasibat.Az\nBeynəlxalq və milli mühasibat uçotu standartlarına görə, bütün debitor, kreditor borcları və öhdəliklər iki hissəyə (qısamüddətli (cari) və uzunmüddətli) ayrılır. Mövzunu sərbəst auditor Altay Cəfərov şərh edir.\nKöhnə hesablar planında qısamüddətli və uzunmüddətli debitor, kreditor borcları və öhdəlikləri bir balans hesabında uçota alınırdı. Ancaq yeni hesablar planında bunlar ayrılıb ki, bu daha düzgündür. Hər hansı borc, yarandığı hesabat dövrünün sonundan sonrakı 12 ay ərzində ödəniləcəksə, cari borc kimi uçota alınmalıdır. Borc 12 aydan sonra ödəniləcəyi halda isə artıq uzunmüddətli borc kimi hesablanmalıdır.\nMisal 1: Tutaq ki, “AA” müəssisəsi “VV” müəssisəsi qarşısında kreditor borcunu aşağıdakı qrafik əsasında ödəyəcək:\n31.12.2021-ci il tarixinə kimi – 10.000 manat\n31.12.2022-ci il tarixinə kimi – 10.000 manat\n31.12.2023-ci il tarixinə kimi – 5.000 manat\nCƏMİ: – 25.000 manat borc qalığı\nBu misalda “VV” müəssisəsinin ümumi 25.000 manat borcu olmasına baxmayaraq “AA” müəssisəsi 2020-ci ilin balansında 10.000 manatı cari borc,15.000 manatı isə uzunmüddətli kreditor borcu kimi göstərməlidir.\nMisal 2: “VV” müəssisəsi “AA” müəssisəsindən 2018-ci ilin noyabrında 10.000 manatlıq mal alıb. Malın dəyərinə əlavə olunan 18 faizlik ƏDV 1800 manatdır. Müqavilənin şərtlərinə əsasən, “VV” müəssisəsi “AA” müəssisəsinə borcunu 2020-ci ilin noyabr ayında ödəyib. Ödəmənin 10.000 manatı bank, 1800 manatı isə depozit hesabı vasitəsilə həyata keçirilib. Malın maya dəyəri 8.000 manatdır.\nBu zaman “AA” müəssisəsinin balansında debitor borcları aşağıdakı kimi göstərilməlidir:\n31.12.2018-ci il tarixində – 171 (Alıcılar və sifarişçilərin uzunmüddətli debitor borcları) hesabının debetində 11.800 manat\n31.12.2019-cu il tarixində – 211 (Alıcılar və sifarişçilərin qısamüddətli debitor borcları) hesabının debetində 11.800 manat.


GoWikipedia - Çin dili\nÇin, Çin Respublikası, Sinqapur, Filippin, Malayziya, İndoneziya, Şərqi Timor, Tailand, Vyetnam, Myanma, Kamboca, Kanada, ABŞ\nÇin, Çin Respublikası, Sinqapur, BMT\nzho və s.\nÇin dili — Çin-Tibet dil ailəsinə aid bir dil. Dünya əhalisinin təxminən beşdə birinin ana dilidir. Orijinal adı cong və(中文، Zhōngwén), han yu(华语/華語، Huáyǔ) adlanır. Çində dövlət dili və rəsmi dil mandarin və ya pütüng xua adlanir.\nÇin dilinin yazılışı\nÇin dili lüğəti\nPresidental Library / O. Hacalıyev. - Bakı : Hərbi Nəşriyyat, 2005. - 176 s\nÇin Xalq Respublikasının Nankai Universitetində təhsil almış Orxan Hacalıyev 2005-ci ildə “Azərbaycanca-çincə danışıq kitabçası və müxtəsər lüğət” kitabını çap etdirmişdir. Müəllifin məqsədi Çinə gələn həmvətənlərinin burada ünsiyyət qura bilməsinə kömək etməkdir. Kitab “Fonetika”, “Qrammatika”, “Söhbətlər”, “Çincə-Azərbaycanca lüğət” və “Azərbaycanca-çincə lüğət” adlı beş fəsildən ibarətdir. Kitaba Çin Xalq Respublikasının Nankai Universitetinin professoru Vanq Pen Min və müəllim Zhanq Li Sonq rəy vermişlər. Lüğətdə 3026 ən işlək söz, 824 cümlə, 27 rəqəm və müxtəlif hesablama əməliyyatının heroqlifi, transkripsiyası və latın qrafikası ilə qarşılığı verilmişdir.\nÇin dilləri və ləhcələri\nButuncə Çin dilləri:\nNankai Universiteti, ÇXR 2005-ci il\nMənbə — "https://az.wikipedia.org/w/index.php?title=Çin_dili&oldid=4542312"


"Minsk qrupu fəaliyyət göstərməyəcək, artıq onların pensiya vaxtıdır" - İLHAM ƏLİYEV\n“Minsk qrupu fəaliyyət göstərməyəcək, artıq onların pensiya vaxtıdır” –İLHAM ƏLİYEV\n“Beləliklə, mən öz mövqeyimizi bildirmək istəyirəm ki, Ermənistanda və ya hər hansı başqa ölkədə Minsk qrupu ilə bağlı hər hansı spekulyasiya Azərbaycanda yalnız qıcıq doğurur. Biz münaqişəni həll etmişik. Minsk qrupu tərəfindən işlənib hazırlanmış Madrid prinsipləri həll olunub. İndi biz Ermənistanla münasibətləri normallaşdırmağın yolları barədə düşünməliyik, sülh müqaviləsi imzalamalıyıq”, – deyə Azərbaycan Prezidenti vurğulayıb.\nDeputatsız qalmış seçki dairələrinin nə qədər seçicisi var? –\n16 İyun 2022 - 12:02\n“Azərbaycanda pandemiya ən aşağı səviyyəyə enib” –


Vanilla Bean tərifləri ilə məlumat\nOtlar və ədviyyat Əsas komponentlər Cooking əsasları Qida tarixçəsi Səhər yeməyi və ətirli içkilər\nVanil paxlası orkide gəlir\nVanil bir lobya şəklində böyüyən bir orkide bitkisinin meyvəsidir. Vanilya orkide 110 növdən çox olsa da, yalnız bir, Vanilla planifoliya , kommersiya vanilinin 99 faizini verən meyvəni istehsal edir. Tahitidə yetişən Vanilla Tahitensisin başqa cinsi, daha aydın aromalı meyvələr istehsal edir, lakin müzakirə ediləndən daha az ləzzət.\nVanilla orkide tropik iqlimlərdə, ilk növbədə Meksika, Tahiti, Madaqaskar, Reunion, Mauritius, Comoro, İndoneziya, Uqanda və Tongo ərazilərində yetişdirilir. Madagaskarın dünya tədarükünün dörddə bir hissəsi var.\nMeyvə çıxarmaq üçün, orkide çiçəklər qısa bir aylıq çiçəkləmə dövründə çiçəklərin açıldığı günün çox xüsusi bir vaxtında zəhmli əl-pollinasiya olunur. Meyvənin tam olmasına icazə verilmir, çünki bu fıstığın parçalanmasına səbəb olur, beləliklə kommersiya dəyəri itirir. Əl məhsulu üzümdə meyvə göründükdən dörd-altı ay sonra baş verir.\nMəhsul yığıldıqdan sonra, yaşıl paxla altı il davam edən bir müalicə prosesindən keçirilir ki, burada fasulye isti suya batırılır, bataqlıqda "tər" yedirilir, suyun buxarlanması üçün günəşin mənzillərində qurudulur və sonra havalandırılan bir otaqda saxlanılır yavaş-yavaş unikal aromasını və ləzzətini fermentləşdirmək və istehsal etmək.\nVanilin ləzzətinin keyfiyyəti və aroması inkişaf sahəsinə görə dəyişir, çünki bəzi sahələrdə daha yüksək vanilin miqdarı olan fındıqlar istehsal olunur. Nəticədə qəhvəyi vanil paxlası adətən 7-9 düym uzunluğunda, təxminən 5 qram ağırlığında olur və 1/2 çay qaşığı toxumdan məhsul verir.\nBir çeyrek çay qaşığı 4-5 nəfər üçün bir resept dadmaq üçün kifayətdir.\nVanilya və Vanilya tərifləri haqqında daha çox məlumat\n• Vanilla Fasulye\n• Saf Vanil Ekstraktı, İmitasyon vanilya və vanil aromalı fərqlər\n• Meksikalı Vanilanı məğlub etməyin\n• Vanilya tərifləri\n• Sadəcə Vanilya: gündəlik istifadə üçün təriflər\n• Şokolad və vanilya\n• Vanilya: Dünyanın ən sevimli ləzzət və ətirlərinin mədəni tarixi\nBeef Chuck Primal Cut nədir?\nDərisiz Tovuq Göğüsleri'ndeki Arıq\nPecans ilə Nargile Portağal Muffins\nTop Dəyirmi Tuşcan Steak Recipe\nYumurta Roll Wrappers - Çin Pancakes


Əlüzyuyan - Smesitel | Santexnika Malları| AKABE.AZ\n Mövcud deyil (2)\n Məhsul var (69)\n₼. 36,00 - ₼. 3.636,00\nƏlüzyuyan, Smesitel- Santexnika Malları Akabe`də\nKeyfiyyəti yüksək, təmizlənməsi asan əlüzyuyanlar axtarırsınızsa, doğru ünvandasınız. Hamam otağı üçün klassik və modern smestitellər buradadır. Hər ölçüdə hamam çanaqları buradadır. Dünyanın ən aparıcı ölkələrinin istehsalı olan əlüzyuyanlar artıq əlçatandır.Santexnika Malları olan Klassik və modern əlüzyuyanlarımız var. Çünki bütün bunları Akabe İnşaatda yığmışıq. Yeni dizaynları ilə fərqlilik yaradan əlüzyuyanlar Akabe İnşaatda sizin yolunuzu gözləyir. Sadəcə mağazamıza gələrək seçiminizi edin. Material və dizaynına görə əlüzyuyanlar bir-birindən fərqlənir. Belə ki, əlüzyuyanlar fərqli dizayna və xüsusiyyətlərə malik olur. Dünyada olan ən məşhur əlüzyuyan marka və brendlərini Azərbaycana gətirən şirkət Akabe İnşaatdır. Burada bol çeşidli və dəbli əlüzyuyanları tapa bilərsiniz. Həmçinin, istədiyiniz və güvəndiyiniz Santexnika Malları məhsullarını da bizdən əldə edə biləcəksiniz. Hər zaman sizin seçiminizdə yardım etməyə hazırıq. Siz seçirsiniz, biz də aldığınız yerə və məkana uyğun olub olmayacağı barədə lazım olan məlumatları sizə veririk və seçiminizdə yardım etmiş oluruq. Beləliklə, fərqli əlüzyuyan çeşidlərinin ünvanı Akabe İnşaatdır. İstədiyiniz məhsulu seçə bilmək üçün həm saytımıza daxil olaraq, həm də mağazamıza gələrək Santexnika Malları almaq imkanınız var. Burada yalnız sizin deyil, hər bir ailə üzvünüzün zövqünə uyğun ola biləcək əlüzyuyanlarıtapa biləcəksiniz. Çeşidlərimizin bolluğu sizi çaşdırmasın, ürəyinizcə olanı seçin və markalarımızın yalnız sınanmış və güvənilən brendlər olduğundan tam əmin olun. Həmçinin, məhsulları Birkartla əldə etmək şansınız da var. Əlüzyuyanlarheç bir zaman bu qədər əlçatan olmamışdır. Qiymətlərimiz sərfəlidir və keyfiyyətimizə zəmanət veririk. Üstəlik, daim fərqli endirimlər də edirik. Odur ki, saytımızı izləməkdə qalın. Əlüzyuyan, Smesitel- Santexnika Malları. AKABE.AZ


24.07.2019 15:25 245\n1. Çox vaxt saçlara qulluq vasitələrinin tərkibində nikotin turşusu (B3 vitamini, PP vitamini, nikotinamid, niasinamid) olur. O saçların artımı və onların bərkidilməsi üçündür. O saçları nəmləndirir, köklərini bərkidir, saç tökülməsinin qarşısını alır, qan dövranını yaxşılaşdırır, kəpəyi aradan qaldırır və saçların artımını gücləndirir. Nikotin turşusu aptekdə satılır və çox asan istifadə olunur. Sadəcə 30 gün ərzində turşunun ampulalarını baş dərisinə çəkmək, sonra 3-6 ay fasilə vermək lazımdır.\n5. Saçlarınızın uzun olması üçün xüsusi detoks tərkibli şampunlardan istifadə etməyiniz məsləhətdir.


“Oskar”da səhv: bütün dünya aldandı – FOTO\nNəşr edilib: 11:57 27/02/2017 Baxış sayı: 547\nABŞ-ın Los-Anceles şəhərindəki “Dolby Theatre”də “Oscar Academy Awards” mərasimi keçirilib.\nMilli.Az ABC-yə istinadən bidirir ki, Amerika Kino Sənətləri Akademiyasının təsis etdiyi “Oskar” mükafatlarının təqdim olunduğu, sayca 89-cu olan mərasimin aparıcısı populyar komik, 49 yaşlı Cimmi Kimmel idi.\n3300 yerlik “Dolby” teatrında artıq 13-cü dəfə keçirilən mərasimi ABC telekanalı 52 ölkəyə translyasiya edib.\nİranlı aktyor Maherşala Əli “Moonlight” filmindəki roluna görə “Arxa planda ən yaxşı kişi rolu” mükafatını alıb.\n“Arxa planda ən yaxşı qadın rolu” nominasiyasında Viola Devis rejissor və aktyor Denzel Vaşinqtonun “Fences” filmindəki rolu ilə qalib gəlib.\n“İlin ən yaxşı filmi” tituluna “Moonlight” lenti layiq görülüb.\n“İlin ən yaxşı aktyoru” adına “Manchester by the Sea” filmindəki roluna görə Keysi Afflek, “İlin ən yaxşı aktrisası” adına isə “La La Land”dəki roluna görə Emma Stoun layiq bilinib.\nHollivud əfsanəsi Uorren Bitti “İlin ən yaxşı filmi” nominasiyasının qalibini elan edəndə “La La Lend”in adını çəkib. Lakin qalibin adı olan zərf səhv verilibmiş. “La La Lend”in çəkiliş heyəti qələbəyə sevinəndə pərt olublar.\nBuilki “Oskar” mükafatlarının qaliblərini təqdim edirik\n“Arxa planda ən yaxşı kişi aktyor” – Mahershala Ali (Moonlight)\n“Ən yaxşı meyk-ap və qrim” – Suicide Squad\n“Ən yaxşı kostyum dizaynı” – Fantastic Beasts and Where to Find Them\n“Ən yaxşı sənədli film” – OJ: Made in America\n“Ən yaxşı səs rejissurası” – Arrival\n“Ən yaxşı səs montajı” – Hacksaw Ridge\n“Ən yaxşı arxa planda kişi aktyor” – Mişel Uilyams (Manchester by the Sea)\n“Ən yaxşı qısametrajlı animasiya filmi” – Piper\n“Ən yaxşı animasiya filmi” – Zootopia\n“Ən yaxşı prodüsinq dizaynı” – La La Land\n“Ən yaxşı vizual effekt” – The Jungle Book\n“Ən yaxşı ssenari” – “Hacksaw Ridge”\n“Ən yaxşı qısametrajlı sənədli film” – The White Helmets\n“Ən yaxşı ssenari” – La La Land\n“Ən yaxşı montaj” – La La Land\n“Ən yaxşı mahnı” – City of Stars (La La Land)\n“Ən yaxşı orijinal ssenari” – Manchester by the Sea\n“Ən yaxşı uyğunlaşdırılmış ssenari” – Moonlight\n“Ən yaxşı rejissor” – Damien Chazelle (La La Land)\n“Ən yaxşı aktyor” – Casey Affleck (Manchester by the Sea)\n“Ən yaxşı aktrisa” – Emma Stone (La La Land)\n“Ən yaxşı film” – Manchester by the Sea


Əli Abbasov: "Ölkəmizdə cinslər arasında bərabərlik yoxdur" - Ayna.az\nParlamentin Sosial siyasət komitəsinin sədri Hadı Rəcəbli mətbuata açıqlamasında deyib ki, ölkədə boşananların faizi 5%-dən 10%-ə kimi artıb. Son 7 ildə artım tendensiyası qalır və boşanmaların 90%-i mülkiyyət iddiaları ilə müşayiət olunur: «Bunun nəticəsində də qadınlar əziyyət çəkirlər. Bu məsələlərin həlli üçün hüquqi baza üzərində düşünülməlidir».\nMəişət zorakılığı mövzusu çox aktuallaşıb. Müvafiq qanun problemlərin qarşısını almağa yardım etmir. Bununla bağlı suallarımızı MEA Fəlsəfə, Sosiologiya və Hüquq İnstitutunun Müasir fəlsəfə problemləri şöbəsinin müdiri Əli Abbasov cavablandırdı.\nMəişət zorakılığına məruz qalan qadınların sayı artır. «Məişət zorakılığı haqqında» qanun qəbul edilib, amma qanunun işləməsində problem var…\n— İstənilən qanunun həyata keçirilmsi üçün mexanizm olmalıdır. Təəssüf ki, bütün qanunların icrasında bu mərhələdə problemlər müşahidə edilir. Qanunlar yazılır, qəbul edilir. Amma onun həyata keçirilməyində çətinliklər mövcuddur. Kişi və qadınlar arasında bərabərlik yoxdur. Kişinin sözü keçməyəndə zorakılığa əl atılır. Keçmişdən bəri buna təbii hal kimi baxılır. Şəhərlərdə son illərdə vəziyyət xeyli dəyişilib.\nHüquq-mühafizə orqanları çalışır ki, məişət zorakılığı üzə çıxmasın. Polis ailə münaqişələrinə qarışmamağa üstünlük verir. Bunu da onunla əsaslandırırlar ki, daha ağır cinayət işləri var, onlarla məşğul olmaq daha vacibdir. Mən isə fərqli mövqedəyəm. Fikrimcə, bu, cinayətin birinci mərhələsidir. Ağır cinayətə tərəf bir addımdır.\n— Sizcə, qadın polislərin sayını artırmaq vəziyyəti dəyişə bilər?\n— Bilirsiniz, mən özüm belə polisə həvəssiz gedirəm. Bəzən onlarla dil tapmaq çətin olur. Hansısa bölgədə qadınların polisə müraciəti müşkülə çevrilir. Təsadüfi deyil ki, bölgələrdə qadınlar polisə ümumiyyətlə az müraciət edir. Odur ki, rayonlarda icra başçısının sosial humanitar məsələlər üzrə müavinləri qadın olur. Əlbəttə, qadın polislərin sayı problemin həllinə müsbət təsir edər. Amma onlar mütləq treninqlər keçməlidirlər ki, peşəkarlaşsınlar. Qadınlarla işləmək üçün qadın və uşaq psixologiyasını öyrənmək çox yerinə düşərdi.\n— Hökumətin gender siyasətini necə qiymətləndirirsiniz?\n— Gender cinslər arasında bərabərlikdir. Hazırda ölkəmizdə cinslər arasında bərabərlik yoxdur. Tərəzinin bir gözü kişilərin xeyrinə ağırlaşdığı üçün genderə qadın probemi kimi baxırlar. Əslində isə məsələnin mahiyyətində o dayanır ki, hər iki cinslə bərabər işlənməlidir. Hər iki cins anlamalıdır ki, bu, müştərək problemdir. Bu qəbul edilməsə, problemin həllini mümkünsüz sayıram. Azadlıq, bərabərlik insan haqları həm kişilərə, həm də qadınlara lazımdır. Unutmaq olmaz ki, məişət zorakılığından uşaqlar da əziyyət çəkir. Cəmiyyət tək qadınlardan ibarət deyil. Uşaqları və kişiləri kənarlaşdırıb təkcə qadınlarla işləməyi düzgün saymıram. Onu da deyim ki, Qərbdə gender deyil, feminizm problemi var. Bunu qəbul etmirəm. Bir cinslə iş fayda verməyəcək.\nGender proqramları ilk dəfə Azərbaycana BMT tərəfindən gətirilib. Təəssüf ki, son illər bu sahənin tədqiqinə ayrılan maliyyə vəsaiti xeyli azalıb. Doğrudur, ayrı-ayrı qurumlarda bu məsələ ilə məşğul olanlar var. Qadınlarla bağlı dövlət proqramları da var. Lakin fikrimcə, koordinasiyada çətinliklər müşahidə edilir. Gender problenləri üzrə koordinatorun olması yerinə düşərdi.


Aİİ “Qafqaz Alban kilsəsi irsi: tarix və reallıqlar” mövzusunda seminar keçirdi – www.din.az\nManşetAİİ “Qafqaz Alban kilsəsi irsi: tarix və reallıqlar” mövzusunda seminar keçirdi\nAİİ “Qafqaz Alban kilsəsi irsi: tarix və reallıqlar” mövzusunda seminar keçirdi\nAİİ-nin maarifləndirmə işinə xüsusi önəm verir.\n2 oktyabr 2018-ci il tarixində Azərbaycan İlahiyyat İnstitutu (Aİİ) “Qafqaz Alban kilsəsi irsi: tarix və reallıqlar” mövzusunda seminar keçirib. Seminarda institutun rəhbər-müəllim heyəti, tələbələr və ictimaiyyət nümayəndələri iştirak ediblər.\nDin.az bildirir ki, Azərbaycanda dövlət-din münasibətlərindən danışan Aİİ rektoru Ceyhun Məmmədov bu siyasətin əsasının Ümummilli lider Heydər Əliyev tərəfindən qoyulduğunu, hazırda Prezident İlham Əliyev və Birinci vitse-prezident Mehriban Əliyevanın səyləri ilə uğurla davam etdirildiyini bildirib. Aİİ-nin maarifləndirmə işinə xüsusi önəm verdiyini, bu məqsədlə mütəmadi olaraq müxtəlif seminarların təşkil edildiyini söyləyən rektor C.Məmmədov mövzunun din tariximiz, eləcə də dövlətçiliyimiz baxımından vacib olduğunu xüsusi vurğulayıb. Xristianlığın Azərbaycanda qədim tarixə malik olduğunu bildirən rektor Azərbaycanda tarixən müxtəlif dinlərin, etiqadların, mədəniyyətlərin qarşılıqlı anlaşma şəraitində yaşadığını bildirib. Müasir Azərbaycanda dövlət-din münasibətlərinin bütün dünyada örnək kimi qəbul edilə biləcəyini söyləyən rektor müxtəlif dinlərin və mədəniyyətlərin nümayəndələrinin ölkəmizdə əmin-amanlıq və qarşılıqlı anlaşma şəraitində yaşamasını bunun əyani göstəricisi olduğunu vurğulayıb, həmçinin Alban kilsəsinin bərpa edilməsinin dövlət-din siyasətinin mühüm addımlarından biri olduğunu bildirib.


HƏR ÇƏTİNLİKDƏN SONRA BİR ASANLIQ VARDIR Allah bu dünyanı insanları sınamaq üçün yaratmışdır. O, hər insanı bəzən bolluq və gözəllik, bəzən də şiddətli sıxıntılar verərək imtahan edir. Hadisələri Quran əxlaqına görə dəyərləndirməyən insanlar çətinliyə düşdükdə nə edəcəklərini bilmir və ümidsizliyə qapılırlar. Halbuki Quranda Allahın bu barədə bildirdiyi, ancaq səmimi imana və təslimiyyətə sahib qulların görə bildiyi mühüm sirr vardır. Allah belə buyurmuşdur:\nAyələrdən də göründüyü kimi, insanın yaşadığı vəziyyət nə qədər ağır və çətin görünsə də Allah mütləq möminləri o çətinlikdən qurtaracaq və yüklərini xəfiflədəcək bir səbəb yaratmışdır.Mömin səbir edəndə və səbir göstərməyə qərarlı davrananda bütün çətinliklərin ardınca Allahın asanlıq verdiyini görəcəkdir. Belə ki, Allah başqa bir ayədə Ondan layiqincə qorxan qullarına doğru yolu göstərəcəyini və onları nemətləndirəcəyini müjdələmişdir:\n…Allahdan qorxana, Allah çıxış yolu göstərər və ona təsəvvürünə gətirmədiyi bir yerdən ruzi bəxş edər. Kim Allaha təvəkkül etsə, Allah ona kifayət edər … (Talaq surəsi, 2-3)\nAllah sonsuz mərhəməti, şəfqəti və ədaləti ilə hər hadisədə həm asanlıq yaradır, həm də insanları öz güclərinə görə sınayır. Allahın insanlara buyurduğu ibadətlər, onları sınamaq üçün yaratdığı çətinliklər və insanlara verdiyi məsuliyyətlərin hamısı onların gücünün çatdığı qədərdir. Allah bu sirri Quranda belə bildirir:\nYetim həddi-buluğa çatana qədər, – xeyirxahlıq (qoruyub saxlamaq və artırmaq məqsədilə istifadə etmək) istisna olmaqla, – onun malına yaxınlaşmayın! Ölçüyə və çəkiyə ədalətlə tam riayət edin. Biz hər kəsi yalnız onun qüvvəsi çatdığı qədər yükləyərik. Söz söylədiyiniz zaman, qohumunuz olsa belə, ədalətli olun. Allah qarşısındakı əhdə sadiq qalın. Allah bunları sizə tövsiyə etmişdir ki, bəlkə, düşünüb ibrət alasınız (Ənam surəsi, 152)\nİnsanların böyük əksəriyyəti din əxlaqını yaşamağın həyatlarını çətinləşdirəcəyini, onlara bir çox ağır məsuliyyətlər yükləyəcəyini zənn edirlər. Bu, şeytanın dindən çıxarmaq üçün insanlara verdiyi vəsvəsədir. Əvvəlki mövzularda da toxunulduğu kimi, din əxlaqı asanlıqdır. Allah, iman gətirən insanlara çətinliklərin ardınca asanlıq dilədiyini bildirir. Həmçinin təvəkkül və qədərə iman kimi dinin təməl əsasları, insanın üzərindəki bütün ağırlıqları, çətinlikləri, sıxıntı və hüzn verən bütün hadisələri aradan qaldırır. Din əxlaqını yaşayan bir insan üçün sıxıntılı, kədərli və ya ümidsizlik verən heç bir səbəb qalmır. Allah, bir çox ayəsində Özünə itaət edənləri və dininə yardım edənləri köməyi ilə dəstəkləyəcəyini və onları həm dünyada, həm də axirətdə gözəl bir həyatla yaşadacağını vəd edir. Vədindən əsla dönməyən Rəbbimizin bu mövzu barədə sözləri belədir: Müttəqilərə: “Allah nə nazil etmişdir?”– deyildikdə, onlar: “Xeyir (nazil etmişdir)!”– deyərlər. Bu dünyada xeyirli işlər görənlər üçün gözəl mükafat hazırlanmışdır. Axirət yurdu isə daha xeyirlidir. Müttəqilərin yurdu necə də gözəldir. (Nəhl surəsi, 30)\nBununla yanaşı, Allah dininə tabe olanları bu asan yolda müvəffəq edəcəyinin sirrini də möminlərə Quranda belə müjdələyir:\nO kəslərdir ki, öz cinsi orqanlarını (həmişə) qoruyurlar, zövcələri və sahib olduqları cariyələr istisnadır. Onlar (buna görə heç) qınanmazlar. Bundan artığına can atanlarsa həddi aşanlardır. (Leyl surəsi, 5-7)\nQuranda bildirilən bu sirlərdən də anlaşıldığı kimi, Allahın dininə səmimi olaraq yönələn insan ən başdan müvəffəq olacağı, dünyada da, axirətdə də qazanc əldə edəcəyi bir yolu seçmişdir. İnkar edənlər üçünsə, tam əksinə bir vəziyyət mövcuddur. Onlar da ən başdan məğlubiyyət, hüzn, bədbəxtlik və itki dolu bir dünya və axirət həyatına sahib olurlar. Onlar inkara qərar verdikləri anda, həm dünyalarını həm də axirətlərini itirirlər. Allah, bunu ayələrində belə bildirir: "O (mömin) kəslər ki, əmanətlərini və vədlərini qoruyurlar. O kəslər ki, namazlarını öz vaxtlarında qılırlar. Məhz onlardır varis olanlarınız." (Leyl surəsi, 8-10)\nAllah hər şeyin sahibi və yaradıcısıdır. Əlbəttə ki, Allahın dostluğunu, yardımını, dəstəyini qazanmak bir insan üçün bütün güclərin və dəstəklərin üzərindədir. Kim Allahın dostluğunu qazanarsa və Ona təslim olarsa, o insan dünyada və axirətdə çox böyük bir qazanc və gözəllik içində yaşayacaq, heç bir hadisədən və heç bir insandan zərər görməyəcək. Ağıl və vicdan sahibi hər insan Allahın Quranda bildirdiyi bu sirləri qavramalı, məntiqli və doğru olanı seçməlidir. İnkarcıların bu açıq gerçəkləri anlaya bilməmələri isə ayrı bir sirdir. Onlar nə qədər zəkalı və ya mədəniyyətli olsalar da, Allah onların ağıllarını almışdır və bu gerçəkləri görmələri əngəllənmişdir.\nADNAN OKTAR:Əvvəllər evdə oturarkən "Salam aleyküm" deyərdilər tutub aparardılar. Yəni həftə səkkiz, gün doqquz mənim ikinci adresim polis idarəsi idi, davamlı məhkəmələrə gedərdim, həbs edilərdim, həbsə girərdim... Yəni ümumiyyətlə müəyyən bir dəlil olmurdu, sən bu dini təbliğ edirsənmiş, hardan bilirsən, sənə kim öyrətdi və ya bu cür məntiqsiz suallar. Təbii bəzən ifadəni cırıb atırdılar, ifadəni kimin istədiyi də bəlli olmurdu bəzən. Zənn edirəm bir az psixoloji təzyiq üçün edilirdi, yəni belə "diqqətli ol", "özünə gəl" kimi anladığım qədəri ilə...\nMəsələn, dəlixanada da yatdım, məni yatırdılar, həmin vaxt ağıl xəstəsi kimi 10 ay yatdım, amma heç vaxt insan ciddi və dözülməz bir əzabla qarşılaşmır. Allah ayədə bildirdiyi kimi; "sizə dözə bilməyəcəyiniz yükü yükləmərəm. " Məsələn, həbsxanada da mən ədliyyə tibbdən gəldim, hər yer natəmiz, yaşlı bir adam pijama ilə ayaq üstə durur, dəlilər qışqırırlar, mənim olduğum kamera dəlilərin olduğu yer idi. Həbsxanada da dəli kamerasına qoymuşdular, var gücü ilə qışqıran dəlilər , zəif işıqlar, Allahın imtahanını, ağlını görəndə gülməyə başladım sevincdən.Bir film səhnəsi kimi, belə bir qorxulu film hazırlanarsa necə olar onun kimi. Allah imtahan edir, o imtahan xoşuma gəldiyi üçün gülmüşdüm, çox yaxşı xatırlayıram. Yəni zövq aldığım üçün imtahanın şəklindən. Məsələn, dəlixanada da elə çılpaq dəlilər gəzir, üstünü başını batırmış halda, qışqırıb-bağıranlar, mən onların içində on ay qaldım, amma fəxr edirəm nə qədər gözəl bir imtahan idi. Yəni ən zövq aldığım hadisələrdən biridir bu imtahan. Allahın imtahanı... Nə qədər çətin olarsa o qədər məqbul. Allah eşqinin ən gözəl ifadə edildiyi yerlərdir bunlar. Nə qədər çətinlik varsa, Allah eşqi orada ən gözəl ifadə edilirdi. Çünki sevirsən, necə ifadə edəcəksən sevgini, elə deyilmi? Aşiqin əzab çəkməsi lazımdır sevdiyi üçün. (Cənab Adnan Oktarın İran TV müsahibəsindən, sentyabr 2008)


“Mənə nazir olmağı təklif etmişdilər” – Əhliman Əmiraslanovla Qılman İmanın söhbəti… (fotolar) | kultur.az\n“Mənə nazir olmağı təklif etmişdilər” – Əhliman Əmiraslanovla Qılman İmanın söhbəti… (fotolar)\n17 11 2019 / 01:20 - KÜLTÜR&SƏNƏT\nAtam getmişdi ki, Səməd Vurğunu Göyçəyə -\nAşıq Ələsgərin qəbrini ziyarət etməyə gətirsin -\nAzərbaycan Respublikası Milli Məclisinin Səhiyyə Komitəsinin sədri, SSRİ Dövlət Mükafatı Laureatı, Azərbaycan Milli Elmlər Akademiyasının və Polşa Tibb Elmləri Akademiyasının həqiqi üzvü, Rusiya Elmlər Akademiyasının xarici üzvü, Azərbaycan Milli Elmlər Akademiyasının Bilogiya və Tibb elmləri Bölməsinin akademik-katibi, SSRİ Tibb Elmləri Akademiyasının аkademik N.N.Petrov аdına mükafatı laureatı, Rusiya Tibb Elmləri Akademiyasinin N.N. Bloxin adına qızıl medalının təltifçisi, Polşa Tibb Elmləri Akademiyasının Albert Şvayster mükafatı laureatı, dünyanın bir çox nüfuzlu elmi assosiasiya və cəmiyyətlərinin üzvü və ali məktəblərinin fəxri doktoru, “Şərəf” və “Şöhrət” ordenli, akademik Əhliman Tapdıq oğlu Əmiraslanovun 17 noyabrda doğum günüdür. Akademik Əhliman Əmiraslanovun onkologiyanın müxtəlif sahələrinə dair apardığı çoxşaxəli sanballı elmi-tədqiqat işləri və aldığı uğurlu nəticələr ona dünya şöhrəti qazandırmışdır. Sümük şişlərinin kompleks müalicə üsullarının işlənib hazırlanması və klinik praktikaya tətbiqi istiqamətində apardığı elmi-tədqiqat işləri nəticəsində bu xəstəliklərin müalicəsinin nəticələri 4-5 dəfə yaxşılaşmışdır. Bu istiqamətdə apardığı elmi-tədqiqat işlərinin nəticələri Beynəlxalq, Ümumittifaq və Respublika miqyaslı jurnal, qurultay, simpozium və konfrans materiallarında dərc edilmiş, əldə olunan nəticələr barədə dəfələrlə ABŞ, Fransa, Yaponiya, İtaliya, İsveç, Türkiyə, Almaniya, Rusiya, İsrail, Pakistan, Kanada, Avstriya, Yunanıstan və b. ölkələrdə keçirilən müxtəlif səviyyəli elmi forumlarda və nüfuzlu yığıncaqlarda məruzələr etmişdir. “Onkoloji xəstələrdə bərpa müalicəsi metodlarının işlənib hazırlanması və klinik praktikaya tətbiqi” istiqamətində apardığı elmi-tədqiqat işlərinin nəticələrinə görə elm və texnika sahəsində SSRİ Dövlət mükafatına, eləcə də sümük sarkomalarının müasir müalicə üsullarını da özündə əks etdirən “Sümük sarkomaları” monoqrafiyasına görə SSRİ Tibb Elmləri Akademiyasının məşhur N.N.Petrov adına mükafatına layiq görülmüş, bu sahədə onlarla yüksək ixtisaslı kadr potensialı yetişdirmişdir. Akademik Əhliman Əmiraslanov elmi-pedaqoji məktəbinin yetirmələri nəinki Azərbaycanın, eləcə də dünyanın bir çox ölkələrinin nüfuzlu klinikalarında çalışaraq onun yolunu uğurla davam etdirirlər. 500-dək elmi əsərin, o cümlədən 13 monoqrafiya, 9 ixtira və səmərəlşdirici təklif, 26 dərslik, dərs vəsaiti və metodik ədəbiyyatın müəllifidir. Onun rəhbərliyi altında 56 dissertasiya işi, o cümlədən 12 elmlər doktorluğu, 44 tibb üzrə fəlsəfə doktorluğu dissertasiyaları müdafiə edilmişdir. Fəaliyyəti dövründə 20000-dən çox cərrahiyyə əməliyyatı icra etmişdir. Akademik Ə.T. Əmiraslanov 1992-2015-ci illərdə, 24 ilə yaxın bir dövrdə Azərbaycan Tibb Universitetinə rəhbərlik edərək ölkəmizdə tibbi kadrların hazırlanmasında, tibb təhsilinin və tibb elminin inkişafında böyük xidmətlər göstərmişdir. Onun rektorluğu dövründə Tibb Universiteti böyük tərəqqiyə nail olmuş, Universitetin maddi-texniki bazası və Beynəlxalq əlaqələri genişləndirilmiş, 4 klinikası yaradılmışdır və uğurla fəaliyyət göstərir. Akademik Ə.T.Əmiraslanovun elmi-tədqiqat və elmi-təşkilati fəaliyyətinin əhəmiyyətli bir hissəsi Azərbaycan Milli Elmlər Akademiyası (AMEA) ilə bağlıdır. O, 2001-ci ildən AMEA-nın həqiqi üzvü, 2007-ci ildən AMEA Rəyasət Heyətinin üzvü, Biologiya və Tibb Elmləri Bölməsinin akademik-katibi kimi ölkəmizdə biologiya və tibb elmlərinin əsas istiqamətlərinin müəyyənləşdirilməsində, elmi işlərin təşkili və modernləşdirilməsində aparıcı rol oynayır, tədqiqatların ən müasir metodlarla aparılmasına, beynəlxalq əlaqələrinin intensiv inkişafına, yeni elmi qurumların yaradılması, müvafiq sahələrin maddi-texniki bazalarının durmadan yaxşılaşdırılması işlərinə rəhbərlik edir və hərtərəfli dəstək verir. Akademik Ə.T.Əmiraslanovun IV (2010) və V çağırış (2015) Azərbaycan Respublikası Milli Məclisinin deputatı kimi fəaliyyəti də geniş və çoxşaxəli olmaqla daim həm ona səs verən seçicilərin, həm də ümumən Azərbaycan xalqının yüksək maraqlarına xidmət etmişdir. 2015-ci ildə Milli Məclisin Səhiyyə Komitəsinin sədri vəzifəsinə seçilməsi onun elmi-təşkilati və ictimai-siyasi fəaliyyətinə verilən qiymətin təzahürü idi. Əhliman Əmiraslanovun yüksək təşkilatçılıq qabiliyyəti sayəsində Səhiyyə Komitəsi qısa müddətdə formalaşmış, strukturları yaradılmış və burada ciddi qanunverici fəaliyyətə başlanılmışdır. Ömrünün müdrik çağına qədəm qoyan akademik Əhliman Əmiraslanovu doğum günü münasibətilə ürəkdən təbrik edir, ona möhkəm cansağlığı, ictimai-siyasi, elmi-pedaqoji və praktik fəaliyyətlərində böyük nailiyyətlər arzulayırıq.\nGoyce.az Əhliman Əmiraslanovla müsahibəni təqdim edir:\nƏhliman müəllim, noyabrın 17-də 72 yaşınız tamam olacaq. Yaşınız çox olmasa da, az da deyil. Bilirəm ki, kifayət qədər zəngin həyat yolu keçmisiniz. Elmi, tibbi, ictimai, siyasi fəaliyyətlə məşğul olmusunuz. Xüsusən, tibb sahəsində böyük uğurlar qazanmısınız, yüzlərlə tələbə, alim yetişdirmisiniz. Geriyə baxanda, nələri qazandınız, nələri itirdiniz?\nSiz dediniz 72 yaş, böyük yaş deyil. Bu illər ərzində insan zəngin həyat yolu keçməklə, həm də təcrübə qazanır. Digər tətəfdən mənsub olduğu sənətdə də təcrübə qazanır. Şübhəsiz, mənim də həyat yolum o qədər asan olmayıb. Göyçə mahalının ucqar bir kəndində dünyaya gəlmişəm. Orta məktəbi bitirib Bakıya gəlmək, Tibb İnstitutunda oxumaq o qədər də asan məsələ deyildi. Hətta, mənimlə oxuyan həddindən artıq savadlı, qabiliyyətli uşaqlar varıydı ki, onların maddi imkanı olmurdu ki, Bakıya gəlsinlər, oxusunlar. Çünki o vaxt insanların maddi durumu o qədər də yaxşı deyildi. İnsanlar adi yolpulu tapa bilmirdi. Ancaq mən orta məktəbdə oxuyandan fikrim vardı ki, həkim olum. Çünki kəndimizdə xəstəxana vardı, həkim yoxuydu. Ancaq erməni millətindən həkimlər gəlirdi, bir il, iki il işləyirdilər, sonra gedirdilər. İmtahan verdim, Tibb İnstitutuna qəbul oldum. Fikrim vardı, bitirdikdən sonra kəndə qayıdım, kəndimizdə həkim işləyim. Nənəm xəstə olanda bu qərara gəlmişdim. Çünki atam Basarkeçərdə rayon partiya rəhbəriydi, o üzdən rayonda yaşayırdı. Mən də nənəmin yanında kənddə yaşayırdım. Nənəmin xəstəlikdən necə əziyyət çəkdiyini görürdüm. Niyyət eləməklə deyil. Tale elə gətirdi ki, Tibb İnstitutunu yaxşı bitirdim və heç vaxt ağlıma gəlməzdi ki, bitirdiyim instituta rəhbərlik edəcəm. İnstitutda işlədim, bir ildən sonra Moskvaya gedəsi oldum. Rus dilini institutda oxuya-oxuya öyrəndim. Atamın da bu barədə rolu az olmadı. Bizə həmişə oxumağı, xüsusilə, rus dilini öyrənməyi tövsiyə edirdi. Atam kəndimizə gələn rusdilli müəllimləri bizim evdə yerləşdirirdi ki, bizimlə rusca danışsınlar. Qısası, zəngin və çətin həyat yolu keçsəm də, həyatımdan razıyam. Qazandıqlarım aldığım tərbiyə, böyüdüyüm mühitlə, bir də elmi, tibbi, ictimai fəaliyyətimlə bağlıdı. İtirdiyim isə ömürdü, bunu da təbii qarşılamaq lazımdı. Belə də olmalıdır.\nSizin atanız uzun illər Ermənistanda, Basarkeçərdə müxtəlif vəzifələrdə işləməsi ilə bərabər, həm də bir ədəbiyyat bilicisiydi. Xalq arasında ədəbiyyata, ədəbiyyat adamlarına olan marağı, diqqəti həmişə söylənilir. Xüsusi ilə Səməd Vurğunla yaxın münasibətləri, görüşləri olub. Çox maraqlıdır, atanız o görüşlərlə bağlı nəsə danışırdımı? Xatırlayırsınızmı o görüşlər haqqında söhbətlərini?\nAtam özü Tarix fakultəsini bitirmişdi. Demək olar ki, bütün sahələri eyni dərəcədə mükəmməl öyrənmişdi. Ədəbiyyatı, incəsənəti, dəqiq elmləri: fizikanı, riyaziyyatı çox yaxşı bilirdi. İnstitutdan əvvəl İrəvan Pedaqoji Texnikumunu bitirmişdi, yaxşı təhsil almışdı. Tibblə də çox maraqlanırdı. Tibbə aid bəzən elə suallar verirdi ki, ona cavab vermək çətin olurdu. Çox mütaliyə edirdi. Nizamini, Füzulini, Aşıq Ələsgəri, Mirzə Ələkbər Sabiri, Səməd Vurğunu əvvəldən axıra qədər əzbər bilən adamıydı. Səməd Vurğunla dostluğu vardı, həmişə onunla məktublaşardı. 1955-ci ildə bir yay günü Səməd Vurğun Kəlbəcərə – İstisuya gəlmişdi. Mənim onda 7-8 yaşım vardı. Atam da ikinci katib işləyirdi. Atama xəbər verdilər ki, Səməd Vurğun Kəlbəcərdədi. Atam onda evdə tapşırdı ki, hazırlıq görün. O vaxt otel yoxuydu. Gələn qonaqları ancaq evdə qəbul edirdilər. Səməd Vurğunun da ən böyük arzusuymuş ki, gəlsin Aşıq Ələsgərin qəbrini ziyarət etsin. O vaxt telefonla əlaqə çətiniydi. Atam Kəlbəcərə getdi, bir gün orda qalandan sonra atnan evə gəlmişdi. Səmədi Göyçəyə gətirəndə yolda möhkəm yağış yağır, maşın qalxa bilməyib, yağış yolları yuyub, qayıdıblar geri. Səməd Vurğun atama “katib qardaş” deyirmiş. Atama deyib ki, katib qardaş, bu il qismət olmadı, gələn il gələcəm Göyçəyə. Gələn il də Səməd Vurğun xəstələndi, dünyasını dəyişdi, Göyçəyə gələ bilmədi. Atam o görüşlərdən, Aşıq Şəmşirlə deyişməsindən, Səmədin Aşıq Ələsgər haqqında fikirlərindən çox danışardı. Bizim kənddə bir Aşıq Ağayar vardı. Aşıq Ələsgərin şagirdi olmuşdu. Atam həftənin axırı evə gələndə onu çağırardı, söhbət edərdilər. Aşıq Ağayar Ələsgərin elə şeirlərini deyərdi ki, atam təəccüblənərdi, deyərdi, birinci dəfədi eşidirəm.\nAtanızın yəqin ki, əlyazmaları, qeydləri var Aşıq Ələsgər haqqında…\nVallah, bilmirəm. Olsa da yəqin kiçik qardaşımda olar. Məndə atamın məktubları var. Mən aspiranturada oxuyanda mənə məktublar yazıb. Maraqlanaram…\nAtanızın raykom katibliyindən çıxması ermənilərin tələbi ilə olub deyəsən…\nİşdən çıxması Basarkeçərdə yer adlarının dəyişməsiylə bağlı olubdur. Atam çox iradəli insanıydı. Və çox dönməz, sözünü deyən adamıydı. Atam ikinci katib olanda da, Maarif Şöbəsinin müdiri olanda da həmişə öz sözünü deyirdi. Yerlərin, kəndlərin adını dəyişəndə, iclasda ayağa qalxıb etirazını bildirib. Demişdi, düz eləmirsiz, bu adların öz tarixi var. Bu adlar bizlərə – türklərə məxsusdu. Biz bu torpağın əzəli sakinləriyik. Həmin etirazına görə işini itirdi. Çox cəsarətli adamıydı. Mən atama deyəndə ki, ata, etiraz elədin, işini itirdin. Dedi, oğul, bunu kimsə deməlidir. Bunlar tarixdir, yazıdır. Ermənilər adları dəyişə-dəyişə gəlir, sonra heç nə sübut eləmək olmayacaq.\nAtanızın yaxşı maraqlı dostları olub…\nMən xatırladığım, bizə tez-tez gələn Yunis Rzayeviydi. Həm də qohumuyduq. Sonra Mikayıl Bayramov, Cəmşid Hənəfiyev, Həbib Səmədov, Qoşunəli Şamoyev, Böyük Məzrə məktəbinin direktoru Mahmud Hacıyev, Yunis Abdullayev, Bala Məzrədən İbrahim Həsənov, Abbasəli varıydı onlar gəlirdi. Dərə kəndindən, İsmayıl Əliyev vardı. İsmayıl müəllim atam haqqında çox gözəl yazı yazıb. Məndə olmalıdır. İstədim o vaxt onu çapa verim, nədənsə qaldı. Adını çəkdiklərim indi yadıma düşənlərdi. 16 yaşımdan rayondan çıxmışam, xatırladığım budur. Amma dostları çoxuydu.\nBəs ədəbiyyat adamlarından dostları kimləriydi?\nBizə tez-tez Əli Vəliyev, Hüseyn Arif, Səməd Vurğunun qardaşı Mehdixan Vəkilov gəlirdi. Həsən Əliyev də olub bizdə. Sonra irəvanlı Həsən Seyidov olub. Əvvəl Bakıda Mərkəzi Komitədə işləyib. O da bizim evdə olub, mən bilmirdim. Moskvada olanda o mənim yanıma gəldi. Qızı xəstəydi. Mən onun qızını əməliyyat etdim. Məndən haralı olduğumu soruşdu, dedim, Göyçədənəm. Kəndimizi soruşdu, dedim, Zoddanam. Dedi, adam desəm tanıyarsanmı? Orda Tapdıq Əmiraslanov vardı. Mən onun evində qonaq olmuşam. Dedim, Tapdıq mənim atamdı. Onda söhbət etdi ki, Mircəfər Bağırov tapşırıq vermişdi ki, Göyçə camaatı 1948-1953-cü illərdə köçsün. Onda Tapdıq Əmiraslanov xüsusi fəallıq, müqavimət göstərdi Zod kəndinin köçməməsi üçün. Alimlərdən Məmməd Arif Dadaşzadə, iqtisadçı Əbülfəz Bərəkət gəlirdi. O vaxt Göyçəyə Azərbaycandan, Bakıdan çox adamlar gəlirdi.\nAtanız səhv eləmirəsmsə, 1960-cı ildən ömrünün sonuna kimi Basarkeçər Xalq Maarif Şöbəsinin müdiri olub. İşlədiyi dövrdə Göyçədə təhsilin inkişafına xeyli töhfələr verib. Bu gün də Göyçədə təhsil alan, işləyən yaşlı nəsil onun xidmətlərini yaxşı xatırlayır.\nDeməli, 1976-cı ildə rəhmətə gedib. 10 ildən artıq katib işləyib. 16-17 il də Maarif Şöbəsinin müdiri işləyib. Atamın birinci fəaliyyəti azərbaycanlılar yaşayan kəndlərdə məktəb tikmək oldu. O zaman 5-6 kənddə tam orta məktəb varıydı. Bir neçə kəndin uşaqları bir məktəbdə oxuyurdu. İrəvandan tuf daş gətirdib, məktəbləri tikdirdirirdi. Bizim Zod kəndində üç mərtəbəli, mərkəzləşdirilmiş isitmə sistemi olan məktəb varıydı. Onu da atam tikdirmişdi. Tədris məsələlərində də çox ciddiydi. Müəllimləri özü sual-cavab edib, işə götürürdü. Tez-tez kənd məktəblərinə gedib, dərslərdə tədrisin necə getdiyi ilə maraqlanırdı.\nÖzü də ilk əvvəl müəllim kimi əmək fəaliyyətinə başlayıb\nQaraqoyunlu kəndində müəllim kimi fəaliyyətə başlayıb, sonra orada məktəb direktoru olub. Oradan gedib raykoma. Yeri gəlmişkən, mən özüm Qaraqoyunluda anadan olmuşam, sənədimi Zod kəndində almışıq. Bunu nənəm mənə həmişə xatırladardı.\nMoskva həyatınız maraqlıdır. Necə oldu Moskvaya getdiniz?\nMən institutda oxuya-oxuya ikinci kursda artıq cərrahiyyə ilə maraqlanırdım. Xəstəxanada işləyirdim. Yaxşı maaş da alırdım. Onkologiya xəstəxanasına düzəldim. O vaxt çox məşhur həkim varıydı - Arif Abbasov, Onkologiyaya gəlmişdi. O da mən çalışdığım Onkoloji Mərkəzin yetişdirməsiydi. Onunla bir yerdə çalışmağa başladıq. Mən əməliyyatlara kömək edirdim. Sonra məni orada saxladı. Bitirdikdən sonra təyinatımı ora aldım. O vaxt da yaxşı oxuyanlara qiymət verirdilər. Məni institutda saxlamaq istəyirdilər. Onkologiyada çalışmağa başladım. Tez bir zamanda mənə səksən çarpayılıq şöbə verdilər. Sonra Arif Abbasov 49 yaşında infarktdan dünyasını dəyişdi. Bundan sonra gördüm ki, mənə rəhbərlik edən yoxdu. Özüm də təzə ailə qurmuşdum, yoldaşım da hamilə. Elan oxudum ki, Moskvada Onkoloji Elmi Mərkəzə aspiranturaya elan var. Heç kimə demədən sənədlərimi göndərdim ora. Oradan dəvət gəldi ki, imtahandı. Rəhmətlik qardaşım Smolenskidə qulluq edirdi. Dedim, gedirəm qardaşıma baş çəkəm. Getdim qardaşıma baş da çəkdim, imtahan da verdim. Təxminən iyul-avqust ayında cavab gəldi ki, qəbul olmuşam.\nBu qərarınızı atanız necə qarşıladı?\nNormal qarşıladı, məni dəstəklədi. Həyat yoldaşım dedi ki, özün bilərsən. Anam və qayınatamgil narazı oldular. Anam heç razı deyildi, deyirdi, mən heç Bakıya gedib sizi görə bilmirəm, Moskvaya necə gedib çıxacam. Atam hər şeyi yoluna qoydu, biz də maneələri keçdik, getdim oxumağa.\nAtanız uğurlarınızı gördümü?\nGördü, ancaq az gördü. Biz evdə altı uşaq olmuşuq. Atam fotoaparat almışdı, şəkilləri mən çəkirdim. Tar, saz almışdı, ifa etməyi mən öyrənirdim. Heyvanı həmişə mənə kəsdirərdi. Sən yaxşı kəsirsən – deyirdi. Mən cərrah olanda, şöbə müdiri olanda, fərqlənmə diplomumu gətirəndə çox sevindi. Mənə demədən Basarkeçərdə diplomumun surətini çıxardıb dostlarına göstərirmiş. Bir dəfə mənə dedi ki, döşünə çox döymə, qoyunları sənə kəsdirə-kəsdirə səni cərrah eləmişəm. Belə yumoru olan insanıydı. Tale elə gətirdi ki, mən Moskvada aspiranturanın ikinci kursunda oxuyanda atam may ayının 19-da rəhmətə getdi…Mənə qəfil telefonla xəbər verdilər. Gəldim may ayından sentyabr ayına qədər qaldım Göyçədə. Sonra qardaşım Zəfər kəndimizdə sovxozun direktoru oldu. Ata yurdumuzda, anamın yanında Zəfər qaldı. Qaçqınlıqda köçüb o da Bakıya gəldi.\nAmma yaxşı elmi rəhbərləriniz, müəllimləriniz olub. Sizə atalıq qayğısı göstərəcək qədər yaxşı müəllimlər…\nBəli, müəllimlərimin taleyimdə rolu oldu. Mən hesab edirəm ki, müəllim barəsində bəxtim gətirib. Mən özüm də pis tələbə olmamışam. Onkoloji Mərkəzin beş mindən çox işçisi vardı. Onun tərkibində beş institut var. Müəllimim var, Nikolay Nikolayeviç Trapeznikov – ondan mənim haqqımda müsahibə almışdılar. Demişdi ki, mən onu Onkoloji Elmi Mərkəzinə direktor vəzifəsinə hazırlayıram. Ruslar dəli olmuşdu.Yəhudilər, ermənilər bilirsiz nə qədəriydi orada? Amma mən Bakıya qayıtmaq istəyirdim. O vaxt Moskvada qalmaq çox çətiniydi. Ev alıb qeydiyyata düşmək indi asanlaşıb. Müəllimim çox dedi, sən Moskvada qal. Dedim, atam rəhmətə gedib, anama, qardaşlarıma kömək eləmək lazımdı. Nikolay Nikolayeviç mənə dedi ki, sən Moskvada qalsan, anana, qardaşlarına daha çox kömək edərsən. Doğrudan da elə oldu. Bir müddət orada yaşadım, işlədim, anama, qardaşlarıma kömək elədim. Sonra üstündən iki il keçdi, Surxay rəhmətə getdi, dörd uşağı vardı. Onları mən oxutdum, ailə qurdular. Yəni, orada məni zorla saxladılar. Ev də verdilər iki dəfə. Evin biri indi də durur. Birini mən Bakıya rektor gələndə dəyişdik.\n1992-ci il də Bakıya gəlməyiniz hansı zərurətdən yarandı?\nBirinci səbəb respublikamızın müstəqil olmasıyla bağlıdır. İkinci səbəb iki oğlum var. Böyük oğlum Tibb Universitetində oxuyurdu. Kiçik oğlum da orta məktəbi bitirirdi. Onların gələcək ailə həyatı məni də, yoldaşımı da həmişə çox düşündürürdü. Məni Bakıda rektor təyin etdikdən sonra zəng elədim müəllimim Nikolay Nikolayeviçə. Getdim bağına görüşdük. Dedim, mən Bakıya getmək istəyirəm. Məni dəvət ediblər. SSRİ-nin vaxtında Moskvada yaşaya-yaşaya Cəlilabaddan deputatıydım. Mənə dedi ki, yəqin səni vəzifəyə çağırıblar. Düzü, yalan danışmalı oldum. Dedim, dəqiq bilmirəm. Dedi, getmək istəyirsən? Dedim, məndən çox ailə istəyir. Dedi, getmə, burada sənin hər şeyin var, qarışıq dövrdür. Amma madam ki, getmək istəyirsən, mənim sənə bir tövsiyəm var: Elə işə get ki, xəstələrlə əlaqəni kəsmə. Sən xəstələrə çox lazımsan, əməliyyatlarda iştirak et. Bakıya gələndə elə iş təklif etdilər ki, doğrudan da müalicə işindən kənarlaşmalıydım. Mənə nazir olmağı təklif etmişdilər. Razılaşmadım, dedim, rektor olacam, xəstələrlə əlaqəni kəsməyəcəm, əməliyyatlara girəcəm. 24 il rektor işlədim. Mən işlədiyim dövrdə üç-dörd nazir dəyişdi. Çətinliklə Bakıya gəldim, işlədiyim müddətdə əvvəl-əvvəl çətinliklərlə də çox rastlaşdım.\nO vaxt eləydi ki, adi təbaşiri belə tapa bilmirdik. Dərslərə vaxtında başlaya bilmirdik. İnvertarlar sıradan çıxmışdı.\nUlu öndərimiz Heydər Əliyevin, cənab prezident İlham Əliyevin çox köməyi dəydi mənə. Dörd klinika, bir tədris binası; Ə. Qarayev adına 2 saylı Klinik Uşaq Xəstəxanasının həyətində cərrahiyyə korpusu, terapiya korpusu, on bir mərtəbəli tədris binası, mənim rəhbərlik etdiyim Onkoloji Klinikanın binasını tikdik. Stomotolji Mərkəzin binasını alıb təmir etdik, beş yeni korpusu müəllim-tələbə heyətinə ixtiyarına verdik.\nBildiyim qədər Heydər Əliyevin də sizə xüsusi münasibəti olub\nAllah rəhmət eləsin ulu öndərə . Çox yaxşı münasibətimiz olub. Əlli yaşımda mənə “Şöhrət” ordeni verdi. Mənim ixtisasımla bağlı həmişə yaxınlarını etibar edib. Yaxınlarından kimsə xəstələnən də, hətta mənim sahəmə aid olmayan da belə mənimlə məsləhətləşib. Mənim rektorluğum dövrümdə iki dəfə Tibb Universitetində olub. Başqa unversitetlərdə olmayıb belə hal. İhsan Doğramaçı Bakıya gələndə, yubleyi keçiriləndə məruzəçi olmuşam. Bir sözlə, çox görüşmüşük.\nİndi Milli Məclisdə Səhiyyə Komitəsinin sədrisiniz. Komitə sədri olaraq yeni nə işlər gedir? İcbari Tibbi Sığorta məsələsi cəmiyyəti xüsusi olaraq maraqlandırır.\n- Mən həm də Tibb Universitetinin Onkoloji Klinikasının direktoruyam. Səhərlər əməliyyatı orada edirəm. Həm Milli Məclisə gəlirəm, həm də Akademiyaya gedirəm. Milli Məclisdə Səhiyyə Komitəsi yeni yaradılmış komitədir və mən ilk yaranmış komitənin sədriyəm. Komitədə çox böyük işlər görmüşük. İndiyə qədər 53 yeni qanun qəbul etmişik. 4 il ərzində İcbari Tibbi Sığorta haqqında demək olar yeni qanun qəbul etmişik. Çox yaxşı işlər gedir. İcbari Tibbi Sığortanın həyata keçməsi üçün bütün nə hüququ adlar, hüquqi qanunvericilik haqları var, hamısını hazırlamışıq. İndi də lazım olsa bu qanuna dəyişikliklər olacaq. Yeni qanunların hazırlanmasıyla məşğuluq. Komitə bizi dəstəkləyir və çox yaxından iştirak edir.\nMüvəqqəti bir işçi qrupu da yaratmışıq. Yaxınlarda Milli Məclisdə 5 komitənin iclasında büdcə müəyyən olundu, orada da müəyyən təkliflərimi verdim.\nSonuncu dəfə Göyçədə nə vaxt olmusuz?\n1988-ci ilin səhv etmirəmsə ya iyul, ya da avqust ayında olmuşam. Kiçik oğlumla getmişdik. Bir gün qaldıq, gəldik. Onda çox çətiniydi. Hər yerdə hərbçilər, yoxlanışlar vardı. Hətta bizə dedilər ki, getməyin, yolda nəysə ola bilər. Camaat köçürdü. Kənd artıq o kənd deyildi. Mən kənd camaatına ürək-dirək verirdim. Sözün düzü, inanırdım ki, dövlət tədbir görəcək, bütün bunların qarşısı alınacaq. O vaxt SSRİ varıydı və inanmırdım ki, bu qədər güclü ordusu olan dövlət dağılsın. Ən sonda çıxan kənd Zod kəndi oldu. Dövlət mükafatı alanda, Ermənistan qəzetlərində mənim şəklim çıxmışdı. O qəzetlər məndə durur. O vaxt açığını deyim, belə düşmənçilik də yoxuydu. Gərək düzünü danışasan. Zod kəndi bir həftə gec çıxsaydı, yollar bağlanacaqdı. Mən 10 maşın göndərdim. Qardaşımgil, bibilərim, başqa qohumlar köçlərini gətirməyə. O vaxt qardaşım deyirdi ki, maşınlar gələndə ermənilər Basarkeçərdən köçürdülər ki, Azərbaycandan 10 maşın silah-sursat gətiriblər. Qorxularından qaçırdılar. Özü də imkanlı adamlar qaçırdılar. Düzdür, evlər dəyişmədi. Hər halda, ümid varıydı ki, bu işlər düzələcək. Amma baxın axırı nə oldu… Əgər o zamankı hakimiyyət rəhbərləri Göyçə camaatına bir azca dəstək olsaydı, indi hamı öz yerində yaşayırdı. Ermənilər qorxaq millətdi.\nGöyçəyə qayıtmağa ümidiniz varmı?\nVallah, böyük arzumdu. Dünən də yuxuda kəndimizi, evimizi, atamı görmüşəm. Tez-tez yuxuma girir o yerlər. İndiki dövrdə mən hesab edirəm ki, real arzu deyil. Amma gələcəkdə nəsə qayıdışın olmasına ümidsiz deyiləm. Doğsanıncı illərin əvvəllərində atamın qəbrini köçürtmək istəyirdim. Moskvada dostlarım bu barədə söz vermişdilər. Sadəcə qarşı tərəfdən dedilər, yaxınlardan kimsə də gəlməlidir. Qardaşım istədi getsin, anam imkan vermədi. Eləcə qaldı.\nAd gününüzü necə qeyd edəcəksiz?\nEvdə ailəmlə qeyd edəcəm. Bir dəfə 50 yaşımı geniş qeyd etmişik. Yoldaşımla elə vaxtlarımız olub ki, ad günümüzü unutmuşuq. Sonra yadımıza düşüb ki, bəs filan vaxt ad günümüz olub, keçirməmişik. Amma övladlarımızın, nəvələrimizin ad günlərini qeyd edirik. Ad günü keçirməyə o qədər də həvəsli deyiləm.\nSöhbətləşdi: QILMAN İMAN\nYazıya (238) dəfə baxılıb\nAkif ABBASOV – “ATATÜRKÜN STALİNƏ M...\n19 MAY – MUSTAFA KAMAL ATATÜRKÜN ANADAN OLDUĞU GÜNDÜR (“Sams...


525-ci Qəzet - Tarixşünaslığımızın yeni uğuru: "İranda Azərbaycan tarixi məsələləri"\nTanınmış tədqiqatçı və diplomat, AMEA Fəlsəfə və Sosiologiya institutunun elmi işlər üzrə direktor müavini, tarix elmləri doktoru Eynulla Mədətlinin bu günlərdə çapdan çıxmış "İranda Azərbaycan tarixi məsələləri" (Bakı. "Turxan" NPB. 508 səh.) monoqrafiyası bir çox cəhətdən diqqətəlayiq nəşrdir.\nİlk növbədə onu qeyd etmək lazımdır ki, müəllif çox maraqlı bir mövzuya toxunmaqla günümüz üçün çox aktual ola biləcək sanballı bir əsəri böyük zəhmətlər hesabına ərsəyə gətirib.\nKitabda müəyyən dövrlər ərzində İranda Azərbaycan tarixinin tədqiq və təqdimatındakı bir sıra problemlər geniş bir çərçivədə araşdırılır, onlara münasibətdə ciddi və dərin elmi-tənqidi yanaşmalar ortaya qoyulur.\nE.Mədətlinin "İranda Azərbaycan tarixi məsələləri" adlı kitabı bu gün Azərbaycan Respublikasının aparıcı milli ideologiyası olan azərbaycançılığın müəyyən istiqamətlər üzrə inkişaf etdirilib zənginləşdirilməsi, bu ideologiyanın dünya azərbaycanlıları arasında təbliğinin və təsir gücünün araşdırılması baxımından irəliyə atılmış çox ciddi elmi addımlardandır. Azərbaycanla İran arasındakı əlaqələri tədqiq etmək və azərbaycançılığın bu əlaqələr fonunda inkişaf edib milli bir ideologiyaya çevrilməsi məsələsi Azərbaycan tarixinin az öyrənilmiş Güney qolunun tədqiqini bizim üçün çox zəruri edir.\nE.Mədətlinin adıgedən əsərində araşdırma və tədqiqat obyekti olan məsələlər sırasında azərbaycanlıların etnogenezinin formalaşması məsələsi, Azərbaycan tarixi üzrə ümumi məlumatların əldə edilməsi, Güney Azərbaycan tarixinin araşdırılması və öyrənilməsi, Şimali Azərbaycan xanlıqlarının Rusiyaya birləşdirilməsi, 20-ci yüzilliyin başlanğıcında Azərbaycanda milli hərəkatın dirçəlişindəki obyektiv və subyektiv amillər, 1918-1920-ci illər dövrü Azərbaycan tarixinin araşdırılması və yazılması kimi mühüm məsələlər dayanır. Azərbaycan tarixindəki bu problem məsələlərin elmi-tədqiqat mövzuları kimi öyrənilməsi həmişə aktualdır, tarixi həqiqətlərin üzə çıxarılması sahəsində gərəkli və mühümdür.\nAzərbaycan tarixinə və həqiqətlərinə qeyri-elmi və natamam subyektiv mövqelərdən yanaşma hallarına ortaq siyasi, ictimai, dini, ədəbi, mədəni, hərbi dəyərlərimizin və ilişgilərimizin olduğu İranın tarixşünaslığında heç də az rast gəlinmir.\nBu barədə daha ətraflı və dərin elmi təsəvvürün yaradılması üçün müəllif çoxlu sayda tədqiqat əsərlərini, tarixi sənədləri və qaynaqları araşdırmaya cəlb etmişdir və onlara elmi yanaşma nümayiş etdirməklə bərabər, antiazərbaycan mövzusunu istiqamət götürmüş tədqiqatçıların, xüsusilə də iranlı müəlliflərin siyasi mövqeyinə də öz münasibətini bildirməyə çalışmışdır. Kütləvi informasiya vasitələrində antiazərbaycan mövzusunda olan yazılar da müəllifin diqqətindən kənarda qalmamışdır.\nAzərbaycan reallıqlarını təhrif etmək üçün İran tarixçilərinin qabartmağa çalışdıqları istiqamətlərdən biri Azərbaycan adı altında tanınan coğrafi məkanın inkar edilməsi və ya Azərbaycanın coğrafi anlamda yalnız Arazın cənubunda azərbaycanlıların məskunlaşdıqları ərazi ilə məhdudlaşdırılmasıdır. Hətta bu zaman da Cənubi Azərbaycanın heç də bütün əraziləri Azərbaycan kimi qəbul və Azərbaycan Respublikasının əhatə etdiyi ərazilərin isə Azərbaycan adlandırılması tarixi baxımdan düzgün hesab edilmir. E.Mədətlinin yenicə çapdan çıxmış bu kitabında qeyd edildiyi kimi, bir sıra İran tarixçiləri öz əsərlərində Azərbaycan Respublikasının ərazisini "Şimali İran" kimi qələmə verirlər və oxucunu da bunun əsaslılığına inandırmağa çalışırlar. Kitabın müəllifi isə öz tədqiqatlarında belə yanaşmanın mahiyyətini dəqiqliklə dəyərləndirmiş və onun elmi-tarixi obyektivlikdən uzaq olduğunu tutarlı faktlar əsasında ortaya qoymuşdur. Bunun üçün istər farsdilli mənbələrdən, istərsə də digər dillərdə yazılmış mənbələrdən çoxlu sayda faktlar ortaya qoyulmuş, Azərbaycan adının yalnız cənubla məhdudlaşmasının yanlış olması çox anlaşıqlı bir şəkildə aydınlaşdırılmışdır.\nAzərbaycan reallıqlarının təhrif edilməsi üçün bu sahədə "ixtisaslaşmış" İran tarixçilərinin üz tutduqları istiqamətlərdən biri də azərbaycanlıların türk etnosuna mənsubluğunun inkarı, onların işlətdiyi dilin, yəni Azərbaycan dilinin isə fars dilləri qrupuna mənsub olmasının iddia edilməsidir. E.Mədətlinin adıgedən kitabında göstərildiyi kimi, bu nəzəriyyənin banisi Əhməd Kəsrəvi Təbrizidir. Əsası Əhməd Kəsrəvi tərəfindən qoyulmuş həmin qeyri-elmi nəzəriyyəni davam etdirən Hüseynqulu Katibi, Əbdüləli Karəng, Əhməd Kavyanpur, Əli Dehqan, Mənuçehr Murtuzəvi, İzədyar, Cəmaləddin Fəqih, Məhəmmədcavad Məşkur, İnayətulla Rza və başqaları kimi üzdəniraq tarixçilərin Azərbaycan xalqının mənşəyinin, tarixinin, coğrafiyasının saxtalaşdırılmasına yönəlmiş iddiaları elə erməni tarixçilərinin, ideoloqlarının iddiaları ilə tam üst-üstə düşür, əksər hallarda isə bu əsassız müddəalar bir-birindən qaynaqlanır. Kitabın uyğun fəslində bu məsələyə də əhatəli şəkildə aydınlıq gətirilmiş, Kəsrəvi nəzəriyyəsinin qeyri-obyektivliyi elmi-tarixi faktlarla əsaslandırılmışdır.\nMəlumdur ki, 1918-ci ilin may ayında Azərbaycan xalqının öz müstəqilliyini elan etməsi və yeni yaradılan müstəqil dövlətə "Azərbaycan" adının verilməsi İranın Qacarlar sarayı tərəfindən qorxu və təşvişlə qarşılanmışdı. Bu qorxu İranın elm və düşüncə sahiblərini də əhatə etmişdi. E.Mədətlinin qeyd etdiyi kimi, bu dairələr müstəqil Azərbaycan dövlətinin varlığını İranın bütövlüyü və təhlükəsizliyi üçün təhdid hesab edirdilər. Ona görə də 1918-ci ildən başlayaraq İranda Azərbaycanın bütövlüyünü, Azərbaycanın varlığını, onun dövlətçilik tarixini, dilini, mədəniyyətini inkar edən böyük bir elmi-ictimai cərəyan təşəkkül tapmağa başladı. Pəhləvilər sülaləsinin hakimiyyətə gəlməsindən sonra isə İranda Azərbaycan həqiqətlərinin təhrifini bir elmi cərəyana çevirən tarixçilər nəslinin formalaşmasına başlandı. Bu tarixçilərin və onların havadarlarının baxışlarının əsasını isə Mahmud Əfşar tərəfindən yaradılmış "Vahid İran milləti" nəzəriyyəsinin formalaşdırılması və həyata keçirilməsi, milli-etnik təfəkkürün oyanışının qarşısının alınması, milli-demokratik hərəkatların aradan qaldırılması təşkil edirdi. E.Mədətlinin kitabında bu məsələlər də ətraflı araşdırılaraq obyektiv və əsaslı təhlilə cəlb edilib.\nİranda 1978-1979-cu illlər inqilabından sonra ölkədə yaşayan millətlər və xalqlar bəzi nisbi azadlıqlar əldə etdilər. Azərbaycan dilində kitablar, qəzet-jurnallar çap edildi, şəxsi təşəbbüslər əsasında Azərbaycan dilini öyrədən kurslar açıldı, bir sıra mədəniyyət ocaqları, o cümlədən, Tehran və Təbrizdə ayrı-ayrılıqda Azərbaycan yazıçılar və şairlər cəmiyyəti işə başladı. O zaman Azərbaycan SSR-nin rəhbəri olan Ulu öndər Heydər Əliyev sözügedən əlaqələrin möhkəmləndirilməsi, azərbaycançılığın ideyadan ideologiyaya çevrilməsi istiqamətində ilk ciddi addımları atdı. Onun israrlı təşəbbüsləri nəticəsində Azərbaycan SSR-də "Cənubi Azərbaycan" adı elmi-siyasi məfhum kimi rəsmiləşdirildi, Cənubi Azərbaycan tarixinin, ədəbiyyatının və mədəniyyətinin öyrənilməsi və tədqiqi üçün böyük imkanlar açılmış oldu.\nElə bu dövrdə İranda da Azərbaycan xalqının tarixi, xüsusilə də Cənubi Azərbaycanda XX əsrdə baş vaş verən mühüm tarixi hadisələr çoxlu sayda araşdırmaların obyekti oldu, Səttarxan hərəkatı, Xiyabani hərəkatı, S.C.Pişəvərinin rəhbərliyi altında İranın ərazi bütövlüyü və istiqlalının qorunması şərtilə Azərbaycan Milli Hökumətinin qurulması və sair mövzular müxtəlif prizmalardan araşdırılmağa başlandı. Lakin bu araşdırmalar da əsasən dövlətin siyasi-ideoloji çərçivəsindən çox da kənara çıxa bilmədi.\nXX əsrin əvvəllərindən İran tarixşünaslığında Azərbaycan xalqının tarixinə, həqiqətlərinə münasibətdə yaranmış olan baxış və konseptual ənənə yeni dövrdə də ciddi dəyişikliyə məruz qalmadı. E.Mədətlinin tədqiqatından da göründüyü kimi, İranın çoxlu sayda tarixçiləri yenə də Azərbaycanın tarixini, coğrafiyasını və dövlətçilik ənənələrini saxtalaşdırmağa çalışır, Azərbaycan türklərinin İranın siyasi, dövlətçilik, hərbi, mədəni, dini, ictimai həyatında oynadığı rolu və cənublu şimallı Azərbaycan xalqının vahidliyini inkar etməyə cəhd göstərirlər.\nAzərbaycan xalqının öz müstəqilliyini bərpa etməsindən sonra da İran tarixşünaslığında Azərbaycana qarşı ənənəvi münasibətin davam etdiyini görmək mümkündür. Doğrudur, bu dövrdə Azərbaycan xalqının tarixinin doğru-düzgün işıqlandırılması sahəsində zəhmət çəkən müəlliflərin fəaliyyətini də görürük. Onların arasında C.Heyət, T.Pirhaşimi, M.Zehtabi, S.Sərdariniya kimi fədarak tədqiqatçılar vardır. E.Mədətlinin kitabında bu tədqiqatçıların və milli ziyalıların əsərlərinin təhlilinə geniş yer verilmişdir. Bununla belə tədqiqat əsərindən göründüyü kimi, son illərdə də Azərbaycan həqiqətlərinin araşdırılmasına məhdud siyasi-ideoloji çərçivədən yanaşanlar vardır. E.Mədətlinin tədqiqata cəlb etdiyi bir çox əsərlərdə və yazılarda hətta Dağlıq Qarabağ münaqişəsinə münasibətdə də ziddiyyətli mövqelər görmək mümkündür.\nBütün bunlarla bərabər, ümid edirik ki, Azərbaycanın ərazi bütövlüyünün təmin edilməsi sahəsində son zamanlar baş verən hadisələrlə bağlı İranın dövlət rəhbərliyinin ədalətli və qətiyyətli mövqeyi, Azərbaycan Respublikasının Prezidenti cənab İlham Əliyevin Ermənistanın işğalından azad edilmiş ərazilərə səfəri zamanı Araz çayının iki dövlət arasında Dostluq sərhədi adlandırılması həm İranda, həm də Azərbaycanda tarixi dəyərlərin obyektiv şəkildə daha geniş tədqiq edilməsinə təkan verəcəkdir.\nƏslində, Eynulla Mədətlinin yenicə işıq üzü görmüş kitabından əldə edilən elmi qənaət də bundan ibarətdir ki, tariximizə yalnız qarşılıqlı obyektiv münasibət Azərbaycan və İran arasında münasibətlərin daha da möhkəmlənməsi üçün əlavə bir stimul ola bilər.\nOrtaq qənaətimiz belədir ki, Eynulla Mədətlinin bu dəyərli əsəri Azərbaycan tarixşünaslığının son illərdə əldə etdiyi kifayət qədər uğurlu nəticələrdəndir.\nprofessor, tarix üzrə elmlər doktoru


“Putin bu tarixdə “Varis əməliyyatı”na başlayacaq” - PROQNOZ » Altun.az\n“Putin bu tarixdə “Varis əməliyyatı”na başlayacaq” - PROQNOZ\n“Rusiya prezidenti Vladimir Putin artıq növbəti prezident müddəti ortalarında “Varis əməliyyatı”na başlaya bilər”.\nAltun.az “Belaruskiy novosti” nəşrinə istinadən xəbər verir ki, bunu rusiyalı keçmiş biznesmen, “Açıq Rusiya” fondunun banisi Mixail Xodorkovski Bonnda keçirilən beynəlxalq mediaforumda deyib.\n“Həbsxanadan sonra daha biznesə qayıtmaq istəmirdim. Buna görə də ictimai-siyasi fəaliyyətlə məşğul oldum. Məsələn, ölkəyə demokratik dövlət olmaq üçün kömək etmək istəyirəm. Sistemi dəyişdirmək lazımdır, indi Rusiyada avtoritarizmdir. Əgər alternativ sistem təklif edilməsə, sabah Putinin yerinə ikinci Putin gələcək”, - o deyib.\nXodorkovski hesab edir ki, Rusiya prezidentinin reytinqi haqqında rəsmi məlumatlar (80 faizdən çox) şişirdilib:\n“Əgər daha dərin tədqiqatlara baxsaq, Putinin böyük reytinqi ona əsaslanır ki, insanlar alternativ görmürlər. Həqiqətdə onun elektoratı 30-40 faizdir. Qalanları isə ona səs verəcəklərsə, bunu yalnız çarəsizlikdən edəcəklər”.\nKeçmiş biznesmen vurğulayır ki, Putin 2018-ci ildə seçkilərdə iştirakdan imtina edərsə, Rusiyada dəyişikliklər üçün mükəmməl variant olacaq:\n“Amma bu fantastika dərəcəsindədir. Putin praqmatik insandır. O anlayır ki, əgər Konstitusiyanı ikinci dəfə dəyişdirməyə çalışsa, bu, asan olmayacaq. O anlayır ki, hakimiyyəti vermək olmaz. Buna görə də hesab edirəm ki, növbəti prezident müddətinin ortalarında Putin varis əməliyyatını həyata keçirəcək. Bu, həmçinin müəyyən mənada xəyaldır, amma daha realdır. Başqa halda, hər şey daha sərt yolla dəyişəcək”.\nMixail Xodorkovskinin fikrincə, bu yaxınlarda Rusiyanın bütün şəhərlərində keçirilən küçə etirazları böyük əhəmiyyətə malikdir.\nOxunub: 456 <\nRusiya muzdlu qoşun hissələri yaradır-Dünya müharibə astanasında\nRusiya bəşəriyyət üçün qlobal faciə olacaq-Putin\nPutinin də anası erməni imiş?- EKSKLUZİV FOTO\nPutin amerikalı biznesmenlərə səsləndi : " Bizə kömək edin..." - ÇAĞIRIŞ\nBarak Obama: “Mən Vladimir Putinin sevilməsindən narahat deyiləm”\nRusiyalı general: Putinin tapşırığı yerinə yetirilib\nPutin və Poroşenko Berlində görüşəcək