Ogniwa (1905) - Wikiźródła, wolna biblioteka\n←Jakton Ogniwa • Z jednego strumienia szesnaście nowel • Eliza Orzeszkowa\nZaledwie śnieg, okrywający dachy i ulice, szarzeć zaczął we wczesnym zmroku zimowym, okna dużego i ozdobnego domu zajaśniały rzęsistem światłem. Na ich złotem tle zarysowały się bogate festony firanek, wysmukłe postumenty lamp, grupy roślin i niestałe cienie postaci ludzkich.\nGdy na ulicy ustawał turkot kół, dolatywały z okien tych przez podwójne szyby słabe dźwięki muzyki fortepianowej. Łatwo było zgadnąć, że ludzie się tam bawią; że, powstawszy od stołu obiadowego, muzyką i rozmowami uprzyjemniają sobie chwile, ulatujące szybko...\nPrzed bramą stało kilka powozów z pięknymi zaprzęgami i stangretami w liberyach, którzy, zwiesiwszy głowy, drzemali lub uderzali się zziębłemi rękami po plecach i bokach. Ale z bramy wybiegł lokaj we fraku i wydał stangretom rozkaz odjechania do domów. Koła zaskrzypiały na śniegu; karety porwane przez spragnione już ruchu konie, sznurem potoczyły się w głąb ulicy, nad którą teraz właśnie pomiędzy śniegiem szarzejącym a niebem jeszcze błękitnawem, zapalać się zaczęły dwa rzędy latarni.\nPotem ulica przycichła; czasem tylko jednokonne sanki przelatywały ze słabem dzwonieniem; na białe chodniki padały z okien magazynów nieruchome płachty świateł, w których pojedyńczo lub rojnie przesuwały się profile przechodniów.\nWówczas z bramy oświetlonego domu wyszedł mężczyzna, którego broda siwa wydawała się płatkiem śniegu, położonym mu na piersi. Paltot futrzany z kosztownym kołnierzem szczelnie okrywał postać dość wysoką, z plecami trochę przygarbionemi; brzeg czapki futrzanej dotykał złotej oprawy okularów. Ubranie, ruchy, sam sposób, w jaki naciągał rękawiczki, znamionowały człowieka należącego do wyższych warstw społecznych. Miał brodę siwą, plecy przygarbione i okulary na oczach, ale z temi oznakami starości nie zgadzał się krok przyspieszony, jakim szedł po białym chodniku. W tym kroku, jako też w paru giestach, które uczynił, malowało się zniecierpliwienie, coś nakształt chęci zostawienia za sobą jak najdalej domu, który opuścił.\nBo też ilekroć salony jego córki napełniały się gwarem rozmów błyskotliwych, lekkich, pustych, w apartamencie zięcia rozkładano stoliki do kart, uczuwał on zawsze niesmak, smutek, nudę, i, o ile mógł, opuszczał dom ich, będący także jego domem.\nCzy postarzawszy, stracił serce do świata, czy też świat odwrócił się od niego? W obu zarazem przypuszczeniach było wiele prawdy. Dla niego, dziadka wnuków dorosłych, nawet ojcowie i matki rodzin byli młodzieżą.\nTo bardzo dobrze: można przecież kochać młodzież i być przez nią kochanym; tylko, że on niedobrze już rozumie życie tych pokoleń młodych. Miał niegdyś ideały ukochane, które były mu miarą sądu o ludziach i rzeczach. Do tej miary przyłożeni: córka, zięć, wnuki, objawiają wzrost nadzwyczaj mały. Nie chce być niesprawiedliwym i odzywa się w nim przywiązanie ojcowskie. Ani córka i zięć, ani wnuczki i wnukowie nie są znowu — plamami atramentu. Mają swoje zalety, wdzięki, zdolności, tylko, że on rzadko może zgodzić się z nimi w czemkolwiek. Inne poglądy i upodobania, inne wspomnienia. Pousypialiby ze znudzenia, gdyby zaczął im prawić o tem, co dniem i nocą napełnia jego pamięć. Mieszka przy córce i zięciu w zbytku i blasku, a dnie spycha z życia, jak z pleców wory jałowego żwiru, i wlecze się ku końcowi tak prawie powoli, jak teraz idzie chodnikiem ulicy; bo, wyszedłszy z bramy domu pośpiesznym krokiem, teraz zaledwie porusza stopami.\nKiedy przebywa miejsca, na które pada z okien magazynów światło rozpłomienione, u szyi jego połyskuje kołnierz bobrowy, u oczu złota oprawa okularów, w ręku rzeźbiona gałka od laski. Lecz kiedy wchodzi na przestrzenie, pogrążone w półzmroku, nie ma już na sobie połysków żadnych i rozmija się z przechodniami wyprostowanymi, przygarbiony sam, jak cień, z płatkiem śniegu, położonym na piersi i drugim, zwieszającym się z pod czapki, nad karkiem. Lecz miejsca oświetlone stają się coraz rzadszemi, a zanurzone w półzmroku coraz obszerniejszemi. Ruch uliczny słabnie, turkotu kół nie słychać wcale, i dzwonki u sanek odzywają się tylko kiedy-niekiedy. Nawet latarnie zdają się płonąć słabiej za szkłami mętniejszemi; chodniki też węższe, pustsze, u ścian niższych, za których oknami są wprawdzie światła, ale nieliczne, a niema wcale lamp wysmukłych, waz wspaniałych ani dźwięków muzycznych.\nJest to dzielnica miasta znacznie uboższa od tej, w której znajduje się wspaniałe jego dzieci i jego mieszkanie. Nie nędza tu jeszcze mieszka, lecz ubóstwo bardzo jej blizkie i jeżeli dostatek, to bardzo skromny. Skromne też sklepiki zastąpiły magazyny z wystawami świetnemi, szyldy jaskrawe migocą w słabem świetle u bram starych i okien niewielkich; niektóre z nich, kołysząc się z powiewem wiatru, skrzypią nad głowami przechodniów.\nKołysze się niekiedy i poskrzypuje deska z tłem ciemnem i wymalowaną na niem tarczą zegara, wielką, białą, podobną do twarzy starej i zapłakanej. Spłowiałe cyfry i wskaźniki wyglądają jak zmarszczki przez czas wyryte, a kurzawy letnie i deszcze jesienne złożyły na nich mnóstwo czarnych kropek, jak zaschłych łez.\nWzrok starego pana w futrze bobrowem wypadkiem spotkał się z malowaną twarzą zegara, która w powiewie wiatru zlekka zakołysała się i zaskrzypiała. Było to coś nakształt zaproszenia, wymówionego tonem żałosnym. Zegar na szyldzie! Zegarmistrz! to bardzo dobrze! Właśnie zegarek jego potrzebuje naprawy. Od pewnego czasu opóźnia się wciąż i opóźnia po parę minut codzień. Sam go już ciągle nastawia, naprawia, posuwa, cofa: nic nie pomaga. A przecież zna się na zegarach wyśmienicie i wszystkie, jakie są w domu, zostają pod jego dozorem wyłącznym i bezpośrednim. Ale dla przyjaciela starego trzeba zawezwać porady lekarza. Wstąpił na parę schodków, otworzył drzwi sklepiku, lecz gdy zamknął je za sobą, nie zaraz oddalił się od progu; przez minut parę stał, słuchając i patrząc.\nIzdebka była mała, nizka, od sufitu do podłogi napełniona szmerem zgiełkliwym, monotonnym i zarazem niespokojnym, szybkim. Nie był to hałas, tylko szmer, nie wzdymający się, ani opadający nigdy, lecz ciągle, jednostajnie, bez sekundy przerwy, napełniający izbę od dołu do góry. Nic tu więcej słychać nie było: ani ruchu ulicznego, ani skrzypienia szyldów, ani żadnego dźwięku ze świata żyjących. Nic, tylko od sufitu do podłogi i od ściany do ściany rozmowa czy narada zegarów, wiszących na ścianach i mówiących jeden za drugim wielu głosami suchymi i stukotliwymi: »tak-tak... tak-to-tak... tak-to-tak...«\nA w tym szmerze rozmowy czy narady, zda się, wiekuistej, u okna jedynego, przy stoliku, na którym paliła się lampa z długim kominkiem, nad mnóstwem błyszczących kółek, sprężynek, haczyków, siedział człowiek w ubraniu długiem i wyszarzanem, z dwoma płatami śnieżnymi, jednym na piersiach, drugim nad karkiem zgiętym: była to broda siwa i siwe włosy, wydobywające się z pod jarmułki aksamitnej. W wielkich okularach, z narzędziem delikatnem w ręku siedział i pracował około błyszczących drobiazgów. Czoło miał zmarszczone, wargi odęte i uwagę głęboką w oczach, połyskujących iskrą srebrną z pod brwi siwych i powiek zaczerwienionych. Może ucho jego tak przywykło do stukotliwej rozmowy zegarów i tak się z nią zżyło, że dźwięki inne przebijały się do niego z trudnością; nie słyszał wejścia człowieka obcego.\nW minutę później ze szmeru wytrysnął głos donośny, dźwięczny, dziwnie żywy i świeży, który na całą izbę zawołał: »ku — ku!« i potem już dalej miarowo powtarzał: »ku — ku! ku — ku!« aż za ósmym razem umilkł, a izdebkę napełniła znowu gwarliwa i, pomimo miarowości doskonałej, spieszna, niespokojna narada zegarów.\nStary żyd z dwoma płatami śniegu starości podniósł głowę, wydęte od skupienia wargi jego rozciągnęły się w błogim uśmiechu, spojrzeniem pełnem zadowolenia powiódł dokoła i spotkał się niem z twarzą przybysza, na której także rozlewał się uśmiech. Powstał nieco ze stołka, jarmułki palcami dotknął i zaczął:\n— Czego wielmożny pan...\nSpostrzegłszy wszakże futro kosztowne, złotą oprawę okularów, postawę przygarbioną, lecz jeszcze wyniosłą, poprawił się:\n— Czego jasny pan żąda?\nAle jasny pan, zamiast odpowiedzieć, szedł wprost ku ścianie z szemrzącymi zegarami i stanął przed tym, który wydał był z siebie głos kukułki.\n— Zkąd masz ten zegar? Staroświecki!... cyferblat osobliwy!... Zkąd go masz? Czyj on jest?\nŻyda jakby sprężyna podrzuciła z nad stołka, zerwał się i dwoma spiesznymi krokami stanął obok starego pana przed szafką hebanową, wysoką; przez otwór jej wyglądało na świat oblicze zegara z kukułką.\n— Czyj ten zegar? A czyj ma być? On mój! Jak syn swego ojca, jak przyjaciel jest swego przyjaciela, tak on mój! A jasny pan myślał, że może ten zegar jest u mnie w reperacyi? że zaraz kto przyjdzie i jego ztąd zabierze? Aj, aj! Ja-by kijem tego, ktoby mnie ten zegar zabrać chciał! żeby mnie kto jego zabierał, to ja-by takiego hałasu narobił, że ludzie-by zbiegli się i musieli przepędzić tego, kto-by mnie ten zegar zabierał... bo on jest mój...\nMówił z żywością ogromną, z zapałem i razem ze śmiechem filuternym, lecz nagle umilkł i uważnie wpatrzył się w gościa, który na niego uwagi nie zwracając, z głową podniesioną, przypatrywał się zegarowi, aż zawołał:\n— Daj-no stołek i lampę, bo nie mogę dojrzeć pejzażu na cyferblacie. Widzę, że jest, ale nie mogę dojrzeć, jaki...\nPrzy ostatnich wyrazach wstąpił na stołek, podsunięty mu przez żyda, a uczynił to tak sprężyście, jakgdyby nigdy dotąd nie powłóczył nogami.\n— Dawaj lampę! — zawołał.\n— Zaraz, zaraz, jasny panie!\nI, słowa te mówiąc, stary żyd z lampą w ręku znalazł się obok gościa na drugim przysuniętym stołku.\n— Genewa! — zawołał stary pan — tak, tak! fabryka szwajcarska; nie wiesz, jaka?\n— Dlaczego nie mam wiedzieć? czy ja mogę czego o nim nie wiedzieć?\nZ tryumfem wymienił nazwę fabryki, już oddawna nieistniejącej.\n— To była taka fabryka, jakiej już na świecie niema!\n— To prawda, ach, jaka to prawda, że takiej fabryki już na świecie niema! A jak on się nakręca?\nStary żyd, jakby z rękawa klucz wytrząsł, już go trzymał w palcach. W rzeczy samej wyjął go ze skrytki znajdującej się w szafce.\n— Ot, jak on się nakręca! widzi jasny pan! A jak to dobrze, że ja go dziś jeszcze nie nakręcał, to mogę jasnemu panu pokazać. Aj, fajn! taki stary klucz, a jak po oliwie chodzi!\nTak! Aha! A ja myślałem, że on się nakręca z tamtej strony, bo takie zegarki...\n— Jasny pan ma omyłkę... takie zegarki nie nakręcają się nigdy z tamtej strony... to są wcale inne, które się nakręcają z tamtej strony... A teraz ja pokażę jasnemu panu te gzymsiki... Widzi jasny pan, jaka to delikatna robota jest i jakie to rzeźbienie i złocenie fajn...\n— Empire! — szepnął stary pan.\n— Ampir! cha, cha, cha! Na moje sumienie, jasny pan zna się na zegarkach, jak, za pozwoleniem, zegarmistrz! Czysty Ampir! Już blizko sto lat ma...\n— Poczekaj! poczekaj! a toż co za sprężyna?\n— Nu, to jest taka sprężyna, że jak ja ją pocisnę, to zaraz z zegaru wyleci ptak, skrzydłami załopoce i krzyczeć zacznie.\n— Aha! prawda! widziałem raz taką maszyneryę...\n— Kiedy jasny pan raz widział, to ja jaśnie panu drugi raz pokażę...\nStali na stołkach obok siebie, postawą różni, bo gospodarz był szczuplejszym i niższym od gościa. Światło lampy, którą żyd trzymał w wysoko podniesionej ręce, padało na dwie twarze z rysami niepodobnymi, ale okryte jednostajnie wielką ilością zmarszczek. Obaj mieli okulary na oczach, wlepionych w zegar z błogością jednostajną. Wtem nad ich głowami siwemi i twarzami pomarszczonemi, wysadzony z wnętrza zegara przez sprężynę naciśniętą, wyleciał ptak metalowy, załopotał skrzydłami i dźwięcznie, świeżo, na całą izbę wołać zaczął: »ku — ku«, »ku — ku«. Żyd pierwszy zstąpił ze stołka na ziemię i pomógł gościowi to samo uczynić, poczem, zapominając o postawieniu lampy na stole, znowu na niego patrzał.\n— Za pozwoleniem jasnego pana — szepnął nieśmiało — może ja mam omyłkę, ale mnie zdaje się, że moje stare oczy jaśnie pana poznały...\n— Poczekaj, poczekaj — z żywością przemówił stary pan — mnie także coś się przypomina. Czy ja cię znałem kiedy?\n— Jasny pan graf Ksawery ze Strumienicy...\n— No, a ty? bo nie mogę przypomnieć sobie...\n — Ja Berek, syn Szymszela, co w Strumienicy pacht trzymał.\n— Berek! czy być może? Ależ pamiętam wybornie. Siostra moja brała cię za model do jakiegoś obrazka.\nŻyd głową skinął potakująco; lampę postawił na stole, bo ręce drżeć mu zaczęły. Wyciągnął z kąta stare krzesło z materacem wklęsłym i poręczą nadłamaną, zapraszając gościa, aby usiadł. Cmokał wargami, śmiał się; czerwone powieki mrugały pod siwemi brwiami bardzo prędko, jak od olśnienia. Usiadł nakoniec, wpatrywał się w gościa i wydawał dźwięki niewyraźne, w których przecież słychać było radość i zdziwienie. Ale i stary pan przypatrywał mu się z podziwem.\n— Czy być może? Ty Berek!... ty... ten Berek z kręcącymi się włosami złotymi, z twarzą rumianą, jak u dziewczyny, z oczyma, jak turkusy? Siostra moja wzięła cię za model do jakiejś figury w obrazie, potem często przychodziłeś do pałacu... Więc to ty jesteś?\n— Ja... ja sam, jasny panie! A jasny pan jest tym paniczem, co na schody strumienieckiego pałacu nigdy inaczej nie wchodził, jak po cztery przeskakując. Kiedy mnie jasna panna hrabianka malowała, a jasny graf Ksawery do tego pokoju, w którym my byli, wchodził, to jakby słońce wschodziło. Aj, czy ja nie pamiętam, jak jasny pan Ksawery konno jeździł i jak z panienkami tańczył!... Żeby nie wiem wielu paniczów na koniach jechało, to on wszystkich wyprzedził, i żeby nie wiem wiele panienek było, to wszystkie tylko z nim chciały tańczyć. Ja to wszystko widział, choć przy płocie, albo za oknem pałacu stojąc...\n— Ależ właśnie, właśnie — podchwycił hrabia — ja cię też najlepiej pamiętam stojącego przy sztachetach, na dziedzińcu lub w ogrodzie, i przypatrującego się wszystkiemu oczyma, które posiadały dziwnie naiwny wyraz ciekawości i uciechy... Nieraz mówiliśmy z siostrą o tobie, że wyglądasz, jakbyś cieszył się całym światem i nigdy dosyć nacieszyć się nie mógł...\nŻyd śmiał się zcicha:\n— A jasny pan czy nie cieszył się wtedy całym światem?\nHrabia zamyślił się i westchnął.\n— Naturalnie — odpowiedział — młodość!... Razem byliśmy młodzi, mój Berku!\nNie spuszczając oczu z jaśnie pana, żyd znowu zapytał zcicha:\n— Teraz! cóż? Jesteśmy razem starzy...\nŻyd oparł dłonie na kolanach, wzrok wlepił w ziemię, zgarbił się, zmalał.\n— Cy! cy! — cmokał — czemu my nie mieli zestarzeć się razem, kiedy my razem młodzi byli? Każdy człowiek na świecie, czy żyd, czy chrześcijanin, czy wielki, czy maleńki, ma młodość i ma starość... i dla każdego młodość to radość, a starość to taki smutek, co jego już aż do grobu nie można z siebie zdjąć... Każdy to ma...\nUmilkł. Hrabia milczał także i tylko zegary na ścianach gwarzyły szmerem suchym, niespokojnym: »tak-tak«, »tak-to-tak«, »tak-to-tak«, »tak-to-tak«.\nJeden z nich głębokim basem zaczął uderzać godzinę: raz, dwa, trzy! Lecz zaledwie trzy razy uderzył, odezwał się drugi i bardzo cienko wydzwonił: raz, dwa! Przy szóstem uderzeniu dzwoniły już trzy głosy, a przy siódmem było ich ze sześć. Siedem, osiem, dziewięć, wydzwoniły chórem, który potem stopił się we trzy i we dwa głosy, kończąc oznajmiać godzinę dziewiątą. Hrabia z uśmiechem oglądał się dokoła.\n— Koncert! szepnął, a potem z zamyśleniem dodał:\n— Mój Berku, ile to już godzin czas wybił dla ciebie i dla mnie!\n — Nu — odpowiedział żyd — dlaczego on nie miał ich wybijać? My byli daleko od siebie i nie widzieli się nigdy, i zapomnieli o sobie, a czas na zegarkach bił godziny i co którą wybił, to i dla jasnego pana, i dla mnie, bo on dla wszystkich godziny bije...\nChwilę milczał, potem, podnosząc wzrok na gościa, nieśmiało zaczął:\n— Czy jasny graf wie, że ja rodziców jasnego pana pamiętam, jakbym ich wczoraj widział? Pan graf ojciec był małego wzrostu, ale taki sobie dumny na twarzy, a pani grafini miała takie ręce, co ja zawsze myślał, że to są białe kwiaty... te, co w ogrodzie rosły, i ogrodnik mówił, że to są lile... może ja źle pamiętam... lile... lile... takie białe, piękne kwiaty, co bardzo pachną... Pani grafini miała ręce podobne do tych lilów... Niech jasny pan nie rozgniewa się, że ja zapytam, czy jasny tato i jasna mama jeszcze żyją?\nTym razem w uśmiechu hrabiego była gorycz, gdy odpowiedział:\n— Gdzież tam, mój Berku! Czyż podobna, abym ja miał jeszcze rodziców przy życiu? Te białe lilie, o których mówisz, oddawna już w ziemi.\nGłos mu drgnął, ale hamując wzruszenie, życzliwie zapytał:\n— A twoi rodzice? Ojca prawie nie pamiętam, ale matkę przypominam sobie bardzo dobrze. Szczupła, nieduża kobiecina, spracowana, z twarzą zwiędłą, ale z pięknemi jeszcze oczyma, czarnemi i ognistemi, jak płomienie...\nŻyd milczał chwilę, poczem zwracając ku podłodze palec suchy i ciemny, rzekł zcicha:\n— Te płomienie, co ich jasny pan pamięta, dawno już — w ziemi!\nZegary szemrały: »tak-tak«, »tak-to-tak«, »tak-to-tak«; dwaj ludzie milczeli z duszami zatopionemi w szmerze czasu.\n Żyd pierwszy obudził się z zamyślenia i przemówił:\n— A czemu ja winien tę wielką łaskę Pana Boga, że do mnie takiego starego znajomego przyprowadził?\nHrabia wyjął z kieszeni staroświecki zegarek i położył go na stole. Żyd z przyjemnością wziął go w palce i, oglądając z uśmiechem, zapytał:\n— A jaka na niego skarga? Czem on zgrzeszył? On późni się? Jasny pan próbował jego naprawiać i nic nie pomogło! Cy, cy! ja już widzę, że z nim niedobrze, on jest bardzo chory. Jego trzeba rozebrać i leczyć...\nHrabiemu oczy błysnęły z za okularów. Zaniepokoił się i zarazem ucieszył.\nCzy możesz to zrobić zaraz?\n— Czemu nie? Ja będę bardzo kontent, jeżeli jasny pan trochę u mnie posiedzi i sam będzie widział, że ja temu choremu nic złego nie zrobię. Tylko ja sobie większą lampę zapalę, bo do takiej roboty, przy takiej małej lampie, moje oczy za słabe....\nHrabia, w coraz lepszym humorze, zawołał:\n— Dobrze ci, że możesz sobie większą lampę zapalić, a ja nie mam z sobą tych okularów, których używam do naprawiania zegarków....\n— Aj, aj! co to za bieda? U mnie jest kilka par różnych okularów; niech jasny pan dobierze sobie, która będzie najlepsza. Czy jasnego pana oczy tak samo proszą, żeby je od służby uwolnić?\n— Oj tak, mój Berku, bardzo nawet proszą... i dyabelnie mi to dokucza. Bez okularów ani rusz, a i przez okulary czasem trudno...\nŻyd wyjmuje z szuflady kilka par okularów i mówi:\nTo rychtyg jak mnie. Nasze oczy razem postarzały.\nPo kilku minutach obydwaj siedzieli pochyleni nad stolikiem, zatopieni w pracy rozbierania zegarka i oglądania rożnych jego części. Rogowa oprawa okularów przerzynała liniami ciemnemi ich pomarszczone czoła, policzki, skronie i ginęła nad uszami w siwych włosach. Za wielkiemi szkłami oczy nabierały coraz większego skupienia, a światło lampy zapalało w nich srebrne połyski. Pracując, rozmawiali, ale już tylko o przedmiocie zajęcia swojego, bo w tej chwili wszystko, co pracą nie było, uleciało bez śladu z ich pamięci. Czasem milkli i, przypatrując się, próbując, majstrując, od wielkiego natężenia uwagi zaczynali oddychać przeciągle i głośno. Czasem zamieniali między sobą urywane zdania:\n— Widzisz, widzisz, ot gdzie licho!\n— Jeżeli tu, to my licho ztąd wypędzim! ale mnie zdaje się, że ono gdzieindziej.\nAle czasem zaczynali się sprzeczać.\n— Co ty robisz? to nie tak! — niespokojnie mówił hrabia.\nŻyd odpowiadał uspokajająco.\n— Niech jasny pan nie lęka się... Jasny pan zaraz zobaczy, co z tego będzie...\n— Ależ nic z tego nie będzie!... tu pociśnij... ztamtąd wyjm...\nWtedy żyd głos podnosił i prawie krzyczał:\n— Jasny pan ma omyłkę... tu jest takie delikatne sprężynki, że jasny pan ich nie widzi.\nA hrabia podniesionym głosem wołał:\n— A to mi się podoba! Ja miałbym czegokolwiek nie dostrzegać w tym zegarku...\nAle zobaczywszy, że żyd po swojemu, lecz dobrze robi, mruczał zcicha:\n— A prawda, prawda! miałeś racyę!...\nTamten także uspokojony, pomrukiwał:\n— Kiedy idzie o moją robotę, to ja zawsze mam racyę...\nZnowu milkli, przyglądali się, majstrowali, przybliżali ku sobie czoła, poprzerzynane zmarszczkami i ciemnemi liniami okularów, splatali nad stołem ręce zwiędłe z delikatnymi ruchami palców suchych; oddechy ich głośne i przeciągłe łączyły się ze szmerem zegarów, płynących dokoła falą nieustanną.\nWtem z tej fali szmeru suchego i spiesznego wydobył się głos basowy, bardzo czysty i wydzwaniać zaczął: raz, dwa, trzy! Za czwartem uderzeniem przybiegł mu z wtórem, jak młodzieniaszek mężowi dojrzałemu, cieniutki głosik wiolinowy i wykrzyczał: raz, dwa! A za trzeciem uderzeniem swojem dostał wtór głosów innych, którym wnet przybiegły z pomocą jeszcze inne, aż chór cały, zgodnie uderzywszy kilka razy, stopił się znowu do trzech i dwóch głosów, kończących wygłaszać godzinę dziesiątą.\nDwaj ludzie podnieśli z nad stołu głowy i opuścili na kolana ręce. Żyd mówił z uśmiechem:\n— Nu, jasny pan dobrze zna się na zegarkach... Już ja widzę, że jasny pan ma do zegarków takie upodobanie, jak dawniej miał do bystrych koni i pięknych panienek.\nHrabia wesoło też odpowiedział:\n— To prawda, mój Berku, to prawda, że nabrałem tego zamiłowania niewiedzieć jak i dlaczego? Ot, różne dziwactwa czepiają się starości...\nŻyd skrzywił się i z niezadowoleniem zaczął mruczeć:\n— Dziwactwo! jakie to dziwactwo? Dlaczego to ma być dziwactwo? Zegarek to jest piękna maszyna i temu rozumowi ludzkiemu, co ją wymyślił, honor robi. Czy ona kogo zabija, jak, nieprzymierzając, fuzya albo armata? Czy ona kogo truje, tak, jak te maszyny, co w wielkich fabrykach różne paskudztwa ludziom w gęby sypią? Zegarek to dla człowieka przyjaciel; on jest z nim, kiedy wesoło i kiedy smutno; on jemu pokazuje, o której porze co robić; on gada, kiedy nikt do człowieka nie zagada; on jego uczy, że czas płynie i że on na tym czasie, jak na wielkiej rzece, też płynie do ogromnego morza...\n Machnął ręką i dokończył:\n— Wie jasny pan co? On dla człowieka czasem lepszy przyjaciel, niż drugi człowiek, bo on nigdy nie kąsa! Chi, chi, chi!\nZaśmiał się zcicha, ale hrabia z zamyśleniem słuchał mowy jego i, potakując mu, odrzekł:\n— Rozumną rzecz powiedziałeś: ta gadająca maszyna jest z człowiekiem, kiedy wesoło i kiedy smutno... Czy wiesz, że ten mój zegarek był ze mną już wtedy, kiedy to, jak powiadasz, miałem zamiłowanie do bystrych koni i pięknych panienek...\n— Aj, aj! — cmoknął żyd — taki młody panicz miał już taki drogi zegarek!\n— Nigdy nie brakowało mi drogich rzeczy, ale zabrakło nieraz osób drogich... Nigdy nie zapomnę przedśmiertnych godzin mojej matki... Doktór powiedział, że śmierć zbliżać się będzie wtedy, gdy puls słabnąć zacznie, i poszedł spocząć, bo był strasznie znużony i niewyspany. Sam jeden zostałem przy jej łóżku i często, z zegarkiem w jednej ręce, a z jej ręką w drugiej, badałem... czy już się zbliża?... Im więcej zbliżała się, tem rzadszem było uderzenie pulsu i zdawało mi się, że tem szybciej posuwała się wskazówka zegarka. Posuwała się, a w tej lilii, którą pamiętasz, puls ustawał, ustawał... aż ustał. To, co zbliżało się, przyszło. Na zegarku było pięć minut i trzy sekundy po północy...\nŻyd z wilgotnemi oczyma głową trząsł potakująco i zegary na ścianach szemrały chórem: »tak-tak«, »tak-to-tak«, »tak-to-tak«, »tak-to-tak«.\nOtrząsając się ze wzruszenia hrabia zażartował:\n— A nie uwierzysz, mój Berku, jaka go żywość czasem napadała! Kiedy raz kochałem się w pewnej pani, a mogłem z nią bywać zawsze bardzo krótko, ile razy ukradkiem na niego spojrzałem, złość mię porywała taka, że gdyby tylko wypadało, byłbym go cisnął o ziemię. W myśli łajałem go: »Nie leć-że tak, głupcze! Postój sobie, wypocznij i niech razem z tobą czas się zatrzyma!« Ale on nie słuchał; leciał — i szczęście moje... odleciało!...\nŻyd z cicha zapytał:\n— A czy jasny pan zawsze spał dobrze w nocy?...\nHrabia uczynił ręką gest ironiczny.\n— A kiedy jasny pan nie spał, to czy myśli jasnego pana były zawsze wesołe? Nu, ja sam wiem, że one musiały bywać niewesołe. A kiedy jasny pan leżał w ciemności, z niewesołemi myślami w głowie, to może on wtedy bardzo pomału szedł?\n— Jednak szedł — odpowiedział hrabia — i noce czarne przeciągały...\n— A kiedy one przeciągały, wszyscy spali, tylko on jeden do jaśnie pana gadał... a co on gadał? On jasnego pana pocieszał, że i ta czarność przejdzie...\n— Jak wszystko przechodzi — dokończył hrabia i na parę minut zamyślił się głęboko. Czuł się zdziwionym. Po co on tak długo tu siedzi i tak poufale rozmawia z tym łapserdakiem?\nZnał go niegdyś! Cóż ztąd? Wspólnych wspomnień przecież mieć nie mogą ani w ogóle wspólności żadnej. Nie był dumnym i miał wrodzoną życzliwość dla ludzi; niemniej przecież wiedział, jaka przepaść różnic rozmaitych dzieli go od Berka, niegdyś syna pachciarza, a obecnie zegarmistrza z podrzędnej ulicy miasta. Poprostu, różnili się wszystkiem i nie było pomiędzy nimi podobieństwa żadnego. Wszedł tu, aby oddać zegarek do naprawy, i zasiadł na długie godziny. Co więcej, wcale nie chciało się mu odchodzić i prawie niespodziewanie dla samego siebie zapytał:\n— Jakże ci się powodziło, mój Berku? Jak powodzi się teraz? Czy masz rodzinę i dostateczne środki do życia?\nŻyd podziękował za te pytania życzliwe i dość obszernie odpowiadać zaczął.\n Bogatym nie był, kapitałów nie zebrał, ale środki do życia posiadał jakie takie i nędzy nie cierpiał. Pracował jeszcze i zarabiał tyle, ile potrzeba na życie — a ile mu tam potrzeba teraz, kiedy jest już sam i ma przy sobie jedną tylko wnuczkę, która go dogląda i także szyciem trochę zarabia! Rodzina liczna, kilkoro dzieci, kilkanaścioro wnuków, ale to wszystko...\n— Wie jasny pan co? Jest taka zagadka i ja bardzo ciekawy, czy jasny pan zna ją, czy nie zna... Jakim sposobem to może być, żeby człowiek miał familię i razem nie miał familii? — Mówiąc to, zatopił w twarzy hrabiego wzrok badawczy i trochę filuterny.\nNu, czy pan tę zagadkę zna?\nPo ustach hrabiego przeleciał uśmiech ironiczny.\n— Znam tę zagadkę, Berku, znam bardzo dobrze...\nŻyd obiema dłońmi uderzył o kolana i frasunkiem zawołał:\n— Oj, po co jasny pan ją zna? Jej lepiej nie znać! Nu, ale kiedy my obydwa ją znamy, to już ja jaśnie panu o mojej familii opowiadać nie będę. Oni porządne ludzie i poczciwe ludzie, i niektóre to nawet edukowane i bogate, ale oni nie moje... oni swoje i świata, nie moje...\nMiał kilka córek, ale jedna tylko nie przestawała nigdy należeć do niego. Kochała go i pielęgnowała, była światłem i rozkoszą jego oczu; ale dawno już jej nie widział i nigdy już nie zobaczy. Spotkały ją w handlu niepowodzenia i nieszczęścia. Z mężem i dziećmi wyjechała do Ameryki, aby szukać lepszego losu... Miewa niekiedy listy od niej, ale co to listy? On jej nigdy już nie zobaczy i jest to taki wielki smutek, który można znieść spokojnie i cierpliwie tylko dlatego, że on z Boskiej ręki pochodzi. Co robić?\nŹrenice jego, o których hrabia mówił, że były niegdyś błękitne, jak turkusy, teraz szare i zamglone, pod czerwoną powieką zaświeciły łzami. Lecz wkrótce otrząsł się ze wzruszenia i, wywdzięczając się za życzliwe pytania, przemówił nieśmiało:\n— Niech jasny pan nie rozgniewa się, że ja zapytam o siostrę jaśnie pana, o tę jasną panienkę hrabiankę, co niegdyś mnie, biednego żydka, na obrazie malowała. Aj, jaka to była śliczna panienka! Ja ją pamiętam. Czemu ja nie mam jej pamiętać, kiedy ja takiej ślicznej panienki nigdy już potem nie widział? To był anioł. Ona była taka piękna i taka dobra, i taka sobie cicha i delikatna, jak anioł! Ja pamiętam, że jaśnie pan żył z nią w wielkiej przyjaźni. Czemu ja nie mam tego pamiętać, kiedy ja potem takiej przyjaźni już nigdy nie widział! Czy ona żyje? Gdzie ona żyje? Co robi? Jak się jej powodzi?\nPo chwili milczenia, ze wzrokiem utkwionym w podłogę, hrabia odpowiedział:\n— Miałem trzy siostry, ale z tą, o którą pytasz, kochaliśmy się najwięcej. Żyje, powodzi się jej dobrze; ale dawno jej nie widziałem i może nigdy już nie zobaczę. Wyszła za Anglika, mieszka w Anglii, nie przyjeżdża tu nigdy, a mnie, blizkiemu podróży największej, trudno już puszczać się choćby w niewielką... Ona dla mnie umarła, chociaż żyje... Cóż robić?\nŻyd słuchał uważnie i głową trząsł smutnie.\n— Jasny pan ma taki smutek jak i ja. I jasny pan prawdziwą rzecz powiedział: ona umarła, choć żyje. Ja tak samo o swojej Małce myślę. Ja myślę, że ludzie różnie umierają: jedne przez chorobę, drugie przez oddalenie, trzecie przez to, że odmieniają się, czwarte... Ale po co ja to jasnemu panu gadam, kiedy jasny pan sam wie...\nMachnął ręką i zamilkł, a hrabia, ciągle wpatrując się w podłogę, krótko odpowiedział:\nObaj umilkli, a dokoła zegary mówiły szmerem nieustannym: »tak-tak«, »tak-to-tak«, »tak-to-tak«, »tak-tak«, aż nagle wytrysnął ze szmeru głos donośny, na całą izbę wołający: »ku-ku! ku-ku!«\nHrabia wstał i, zbliżywszy się do zegara, stanął przed nim. Futro miał rozpięte, bo mu się gorąco zrobiło w dusznej izbie i na oczach swoje już okulary w złotej oprawie.\nZ głową podniesioną długo patrzał przez te okulary na zegar staroświecki, aż przemówił:\n— Ile żądałbyś za ten zegar?\nŻyd, siedzący przy stole, głowę podniósł i uśmiechając się, odpowiedział:\n— Co ja mam za niego żądać? ja za niego nic nie żądam.\n— Jakto? przecież handlujesz zegarami!\n— Jasny pan powiedział prawdę. Ja zegarami handluje, ale ten zegar do handlu nie należy.\nHrabia ze zdziwieniem obrócił się ku niemu.\n— Dlaczego? To przedmiot mający cenę znaczną. Sam nabyłbym go chętnie.\nŻyd wstrząsał głową potakująco.\n— Ja wiem, że to jest drogi zegarek i że ja-bym za niego dostał dobrą cenę, ale ja jego nie sprzedam. Czy jasny pan słyszał kiedy, żeby przyjaciel sprzedawał przyjaciela?\nHrabia patrzał na mówiącego prawie z osłupieniem.\n— Czy być może? — zawołał — nie jesteś przecie bogaczem i jesteś żydem, a żydzi tylko grosz cenią!\nŻyd z cicha odpowiedział:\n— Jasny pan ma omyłkę.\nA hrabia trochę ze śmiechem mówił:\n— Jakąż ja mam omyłkę? Co ty tak wysoko cenisz w tym zegarku, że sprzedać go nie chcesz? Masz przecie tyle innych! Przez cóż ten może być dla ciebie takim ważnym, czy drogim?\n Był tak zaciekawiony, czy zdziwiony, że usiadł znowu przy stole, na krześle z materacem wklęsłym i poręczą nadłamaną.\nŻyd zaś powoli mówić zaczął:\n— Jeżeli jasny pan posłucha mojego gadania, to ja wszystko opowiem. Prędko już będzie czterdzieści lat, jak ja ten zegar mam. Ja jego za tanie pieniądze kupił i dlatego kupił, żeby za większe sprzedać! A wtenczas mój Mosze, który teraz kupcem jest i wielkie interesy ze zbożem prowadzi, był takim małym chłopcem, co do chederu chodził, ja jeszcze więcej synów nie miał, bardzo lękał się, że Pan Bóg mnie więcej nie da, i bardzo jego kochał. Aj, jakie to było dziecko, ten mój Mosze! Żeby jasny pan jego znał, to sam dziwiłby się, że takie dziecko może na świecie być. A kiedy ja ten zegar kupił, to tego samego dnia mój Mosze powrócił z chederu taki słaby, taki smutny i taki mizerny, że mnie strach wziął, żeby on nie zachorował i żeby mnie Pan Bóg tego jedynego syna nie odebrał. Przyszedł mój Mosze z chederu, siadł w kącie, jeść nie chce, na ziemię tylko patrzy i mówi, że jego głowa bardzo boli i że on w chederze bardzo zmęczył się, że mełamed bardzo srogi i że on żyć już nie chce. Aj, aj! żeby takie dziecko żyć nie chciało! to jest dziwne, to jest straszne i to jest wielki grzech! Kiedy on to powiedział, ja za głowę schwycił się i jego matka za głowę schwyciła się, a jego siostry zaczęły płakać od tego, że Mosze żyć nie chce i że my siedzim, trzymając się za głowy i kiwając się z wielkiego żalu. Wtenczas, raptem, ten zegar zakukał. A była wtedy godzina dziesiąta, to on długo kukał, aż dziesięć razy. Za pierwszym razem Mosze podniósł głowę i zdziwił się, za drugim on już nie na ziemię patrzał, ale na niego, za trzecim razem oczy u niego zaświeciły i on krzyknął: »Aj, aj! tate, co to jest? zkąd ty to wziął!« I zaczął śmiać się do zegara tak, jak, nieprzymierzając człowiek, co jego długo w ciemności trzymają, śmieje się, kiedy zobaczy słońce. Ja bardzo był kontent, że on śmieje się, skoczył na stołek i tę sprężynkę, co jasny pan wie, nacisnął, a jak ja ją nacisnął, to z zegara wyskoczył ptak i zaczął skrzydłami łomotać i jeszcze mocniej kukać. Nu, jak on tego ptaka zobaczył, ten mój Mosze, to on już całkiem z kąta wyleciał, starszą siostrę obiema rękami porwał i zaczął z nią przed zegarem tańczyć, a jak on ze starszą siostrą tańczył, to i dwie młodsze, tak maleńkie, że ledwie od ziemi odrosły, schwyciły się za obie ręce i także zaczęły tańczyć. Oni nietylko tańczyli, ale z wielkiej radości, że takiego pięknego ptaka zobaczyli, śmieli się na całą izbę, a jak oni śmieli się, to i matka, co przy ogniu obiad gotowała, zaczęła śmiać się. Ja ze stołka nie złaził i patrzał, jak oni wszyscy tańczyli i śmieli się. Ptak kukał, a ja przy tym zegarze, na stołku stojąc, w myślach Panu Bogu dziękował, że Mosze już nie chory i żyć już chce, i że w moim domu taki wielki smutek przemienił się w taką wielką wesołość.\nMusiała to być istotnie wesołość wielka, bo jeszcze teraz, po latach czterdziestu, odblask jej padł na gęste zmarszczki jego twarzy, a echo ozwało się w śmiechu cichym i przeciągłym. Rozweselony, z oczyma błyszczącemi i rękoma rozłożonemi, mówił dalej:\nNu, czy ja mógł wtenczas ten zegar sprzedać, kiedy mnie Pan Bóg przez niego swoją łaskę okazał? Ja jego troszkę bał się sprzedawać, żeby tego szczęścia od siebie nie odwrócić, a troszkę żałował dzieci, dla których ten ptak, co w nim śpiewa, był całą zabawą i taką radością, że jak on zaczynał kukać, to oni zaraz zaczynali przed nim tańczyć... Kupców ja na niego miał, ale zawsze myślał sobie: niech to będzie potem! niech on sobie jeszcze trochę u nas pobędzie! Aż Pan Bóg na mnie ciężką chorobę przysłał...\nOdetchnął głęboko, oczy wzniósł ku sufitowi i mówił dalej:\n— Kiedy Pan Bóg na mnie tę chorobę przysłał, to ja może przez cały miesiąc nie spał. Czy jasny pan wie, co to jest, kiedy człowiek, mający we wnętrznościach wielkie boleści, a w głowie czarne myśli, przez całą noc leży z otwartemi oczyma i w ciemność patrzy? Ja w tej ciemności wiele rzeczy widział, co żeby ich żaden dobry człowiek nigdy nie widział! Ja widział swoją śmierć i swoje dzieci, co bezemnie w wielkiej nędzy będą, i swoje grzechy, którymi Pana Boga obraził, i wielki strach, co mnie za nich na tamtym świecie czeka... A kiedy ja tak leżał i na takie rzeczy otwartemi oczami patrzył, to jak tylko w tym zegarze ten ptak zakuka, zaraz te obrazy, co w ciemności zawieszone, zmieniają się na inne. Czy jasny pan domyśli się, co ja wtedy widział w ciemności, jak ten ptak kukał? Ja wtedy widział Strumienicę i samego siebie, jak przy płocie od dziedzińca stoję i patrzę sobie na ten las, co tam zaraz za dworem był... Aj, jakie piękne lato! Ten ogród, co na nim biały pałac odbija się, taki zielony i od niego bardzo przyjemne zapachy przylatują... Nad pałacem, na takiem wysokiem drzewie, taki wielki ptak, z długim dzióbem, stoi na takiem wielkiem gnieździe i żabami, co je z łąki przyniósł, swoje dzieci karmi... a w tym lesie, co ja na niego patrzę, takim zielonym, drugi ptak kuka... całkiem tak kuka, jak ten zegar... To ja na te obrazy patrzał, śmiał się do nich, jak dziecko, kiedy jemu pokażą cacko, i dziękował Panu Bogu, że mnie dał taką nieżywą rzecz, co mnie na ciemnościach maluje takie światłości...\nUmilkł i dość długo siedział z dłońmi złożonemi na kolanach i z głową zwieszoną.\nHrabia, z czołem na dłoni, uważny i zasłuchany, milczał także, a obie głowy ich siwe i pochylone oblewał dokoła szmer czasu potakujący, nieustanny: »tak-tak«, »tak-to-tak«, »tak-to-tak«, »tak-to-tak«.\nPo chwili ze szmeru tego wyłonił się znowu głos żyda zniżony, prawie szepcący:\n— Ja-by jaśnie panu przez cały tydzień opowiadał różne rzeczy o tym zegarze i jeszcze-bym wszystkich nie opowiedział. Ale jedną jeszcze opowiem. Niech jasny pan tej jednej rzeczy cierpliwie posłucha.\nOpowiedział, że kiedy jego najmilsza Małka do Ameryki wyjeżdżała, on nie przeprowadzał jej na dworzec kolei, ponieważ czuł, że nie powstrzyma się od płaczu, a nie chciał, aby ludzie litowali się nad jego staremi oczyma, które jeszcze tak płakać muszą. Więc córka i dzieci pożegnały go tu, w tej samej izbie, i poszły sobie, a on jak nieżywy siadł na ziemi, w kącie, ot, w tym kącie, i schwyciwszy się obiedwiema rękoma za głowę, kiwał się i płakał, i jęczał do Pana Boga, za co On na niego takie wielkie nieszczęście przysłał. Lecz nagle on sobie pomyślał, że słychać ten świst taki długi i ostry, z którym pociągi oddalają się od dworca, i zachciało się mu ogromnie ten świst usłyszeć. »Niech ja jego posłyszę — myślał — niech ja wiem, kiedy moja Małka i jej dzieci już tu przestaną być, kiedy oni dla mnie całkiem przepadną...« Wiedział, o której godzinie i minucie ten świst rozlega się zazwyczaj, i siedząc w kącie na ziemi, z głową w rękach, zaczął patrzeć na zegarek, na ten zegarek z ptakiem. Patrzał i myślał: za kwadrans, za dziesięć minut, za pięć, za trzy minuty... Wtem rozległ się świst długi i taki ostry, że całkiem przeszył mu serce. Już jego Małka przestała tu być, już ona, choć żyje, dla niego umarła...\n— Czy jasny pan uwierzy? Ja pamiętam, że było wtedy dwadzieścia trzy minuty po dziesiątej...\nHrabia wstał zamyślony.\n— Mój Berku — rzekł — rozumiem dobrze, dlaczego nie chcesz sprzedać tego zegara. Czytasz ty na nim tak, jak ja na swoim — przeszłość.\nŻyd głową potrząsł z zadowoleniem wielkim.\n— Jasny pan prawdę powiedział. Jasny pan na swoim zegarku, tak jak ja na swoim — czyta przeszłość. Ją każdy ma.\nStali teraz naprzeciw siebie, blizcy już rozstania, lecz ociągający się z pożegnaniem, czując kowala niewidzialnego, który kuł pomiędzy nimi ogniwa niespodziane, a dokoła postaci ich przygarbionych i zwątlałych fala czasu płynęła ze szmerem nieustannym, stukotliwym: »tak-tak«, »tak-to-tak«, »tak-to-tak«, »tak-to-tak«.\nHrabia usiadł znowu i nawet rozsiadł się na krześle, jak do gawędy długiej, a ze szmeru, napełniającego izbę, wydobył się głos basowy, bardzo czysty i wydzwaniać zaczął: raz, dwa, trzy! Za czwartem uderzeniem przybiegł mu z wtórem, jak młodzieniaszek mężowi dojrzałemu, cieniutki głosik wiolinowy i wykrzyczał: raz, dwa! a za trzeciem uderzeniem swojem dostał wtór głosów innych, którym wnet z pomocą przybiegły jeszcze inne, aż cały chór, zgodnie uderzywszy kilka razy, stopił się znowu do trzech i do dwóch głosów, kończących wygłaszać godzinę jedenastą.\nKilka miesięcy upłynęło. Wiosna była wczesna, pogodna, słoneczna. Stary Berek wyszedł z izby, napełnionej wiecznym szmerem zegarów, i przed drzwiami stanął na dwóch wschodach, które łączyły je z chodnikiem. Wnet oblało go światło słoneczne, na którego tle złotem uwypukliła się postać nieduża, wątła, trochę przygarbiona, w odzieniu długiem i wyszarzanem, w czapce spłaszczonej z wykrzywionym daszkiem. Pod daszkiem czapki uwypukliła się także w złotym blasku twarz okrągła, zwiędła, z małymi rumieńcami na policzkach pomarszczonych, w okularach, których rogowa oprawa przerzynała czarnemi liniami czoło, skronie i gubiła się za uszyma we włosach siwych. Siwa broda połyskiwała na piersi, jak kądziel ze srebrną przędzą.\nStał w świetle i cieple słonecznem rozgrzany, rozweselony, spoglądając przez wielkie szkła okularów na ulicę wązką, pełną światła, ustrojoną u góry w pas błękitnego nieba. Godzina była południowa, ludność miasta ruszała się żwawo; z ulic poblizkich, od tej ludniejszych, dochodził dobrze znany gwar i turkot, w którym ucho żyda niebawem rozróżniać zaczęło odgłos mniej zwyczajny. Był to śpiew basowy, to wzdymający się, to milknący, to znowu płynący w gwarze gminnym nutą uroczystą.\nBerek wsłuchiwał się przez chwilę, poczem głową kiwnął na znak, że zrozumiał znaczenie tego śpiewu. Orszak pogrzebowy przeciągał niedaleko i wciąż się przybliżał. Na wązkiej ulicy zrobił się ruch taki, jaki bywa zazwyczaj, gdy ludność śpieszy do oglądania rzeczy ciekawej. Na chodnikach zatętniały stopy spieszące, zaszumiał gwar głosów podniesionych.\nBerko spokojnie stał na dwu wschodach wznoszących się nad chodnikiem i patrzał w stronę, od której przybliżał się śpiew uroczysty. Przestrzeń paruset kroków dzieliła go od końca ulica, za którym przeciągały zazwyczaj pochody żałobne.\nTen także ukazał się wkrótce. Z za wysokiej ściany kamienicy wysunęło się naprzód kilka postaci w bieli, czarny krzyż wzniósł się w złotem powietrzu, chorągwie powiały czerwienią i szafirem, pochodnie zapalone błysnęły łańcuchem płomieni żółtych, martwych, smutnych. Śpiew żałobny wzdął się i połączył z turkotem kół powolnym i głuchym. Zaczerniały grube kiry. Wóz pogrzebowy zaprzężony w sześć koni i otoczony ludźmi okapturzonymi żałobą wiózł na szczycie trumnę ociekającą srebrem.\nPotem znowu, przy zwolna oddalającym się śpiewie, chorągwie, pochodnie i za wozem wspaniałym długi szereg par ludzkich postępujących powoli, w żałobie grubej, ale strojnej. Ciężkie suknie kobiece, wlokące się po bruku ulicznym, krepy czarne ściekające od głów aż do ziemi, przepaski czarne na błyszczących kapeluszach męskich, w rękach ociągniętych czernią książki z modlitwami, jaśniejące na oprawach kością słoniową i złotem. Takich par szereg długi ciągnął pośród dwu rzędów pochodni zapalonych i dwu sznurów ludności tłumliwej, cisnącej się na chodnikach i brzegach ulicy.\nBył to jeden z najwspanialszych i najbogatszych pogrzebów, jakie w tem mieście odbywały się kiedykolwiek.\n Przez duże szkła okularów i perspektywę wązkiej ulicy Berek spokojnie patrzał na orszak przeciągający i czasem tylko w zamyśleniu potrząsał głową. Lecz gdy parę wyrazów wypadło z tłumu ulicznego i o słuch jego potrąciło, drgnął, wyprostował się i zaczął zapytywać, sam nie wiedząc kogo:\nWos? wos? wer? kto taki? graf! jaki graf? co to jest? kto to umarł? czyj to pogrzeb?\nZ temi pytaniami, tłoczącemi się na wargi bezkrwiste, znalazł się na chodniku i przychodniowi jakiemuś zagrodził drogę.\n— No cóż? Nie zatrzymuj mię, żydzie! Czyj to pogrzeb?\nHrabiego Strumienieckiego pogrzeb! Więc cóż? czego trzymasz mię jeszcze za połę? Którego Strumienieckiego? Ojca... ojca... starego hrabiego Ksawerego?... Puszczaj, bo mi pilno!\nPuścił połę przechodnia, głowę w tył przechylił i patrząc na błękitny pas nieba, mówił, prawie krzyczał:\n— On umarł? pan graf Ksawery umarł? Jak to może być? Dlaczego on umarł? on był całkiem zdrów, kiedy do mnie przychodził! On kiedyści taki młody był i taki piękny, i taki wesoły, a teraz on umarł? Zkąd to wzięło się, że on umarł?\nPrzechodnie, śpieszący dla ujrzenia pogrzebu wspaniałego, potrącali go i ze zdziwieniem oglądali się na starca, który, przez wielkie okulary patrząc w samo niebo, ze sterczącą brodą srebrną, zawodził lament brzmiący zapytaniami. Zapytywał, nie wiedzieć o co i nie wiedzieć kogo. Ktoś rozmachliwie idący odtrącił go aż pod ścianę domu: parę żydowskich podrostków, przebiegając, krzyknęło: Sieh! sieh! a myszugener! Ale wszystko to nie trwało długo, bo stary żyd, porwany jakąś nieprzemożoną siłą, począł biedz, jak tylko mógł, w stronę, w którą pociągnął orszak pogrzebowy. Rękoma zgarniając dokoła nóg odzież długą, biegł z chodnika na chodnik, z ulicy w ulicę, przygarbiony, z żylastą szyją wyciągniętą naprzód, ze sterczącą kądzielą srebrnej brody. Śpieszył ogromnie. O niczem nie myślał, tylko o dopędzeniu orszaku pogrzebowego; innej chęci nie czuł, tylko tę jedną.\nOrszak posuwał się powoli, dopędzić go nie było bardzo trudno. Berek wkrótce wpadł w jego szeregi ostatnie, ale się tem nie zadowolnił. Biegł jeszcze, zręcznie prześlizgiwał się wśród tłumu, gdzie ten najgęstszym był, robił nawet pięścią, aż znalazł się obok pań i panów idących parami za trumną.\nKrewni zmarłego, blizcy i dalecy, przyjaciele rodziny, znajomi najbliżsi, starzy i młodzi, wysocy i nizcy, piękni i szpetni, lecz wszyscy wytworni, w żałobie grubej, nieco sztywni w pozorach nastroju uroczystego. Ciężkie suknie kobiece, wlokące się po bruku, krepy czarne, spływające od głów aż do ziemi, przepaski czarne na błyszczących kapeluszach męskich, modlitewniki błyszczące od złota w rękach ociągniętych czernią, splecionych nabożnie. Za nimi turkot nieprzejrzanego szeregu powozów i tupot po bruku szarej masy pospólstwa, trzymanej w oddaleniu.\nNa chodnikach, z dwu stron wozu obleczonego kirem i szeregu par ubranych w żałobę, słały się dwa szlaki bruku ulicznego puste i oblane blaskiem słońca. Berko zwolnił kroku i zaczął iść po jednym z tych pasów, równolegle ze sznurem pań i panów. Oni szli równo i uroczyście; on dreptał i czasem potykał się o kamienie. Na tle ich strojów czarnych jego wyszarzana odzież wyglądała jak łachman, porzucony w rynsztoku. Na czapce spłaszczonej nie miał krepowej przepaski, a z pod daszka wykrzywionego widać było czarne linie okularów przerzynające pomarszczoną skórę czoła i skroni. Wyglądał jak kropla, która wytrysnęła z szarej masy trzymanej w oddaleniu i upadła tuż za trumną ociekającą srebrem, obok kirów ciężkich i wytwornych.\nAle szedł. Może zwracano na niego uwagę i dziwiono się, zkąd się wziął i po co idzie, ale on szedł. Na czele orszaku, w powietrzu promiennem wznosiły się wysoko ciemne linie krzyża i brzmiał uroczyście śpiew kościelny; on jednak szedł. Wkrótce zaczął sam myśleć:\n— Nu, zkąd ja tu wziął się? czego ja leciał jak szalony? czego ja idę?\nAle szedł. Dopóki biegł i przebijał się przez tłumy, nie myślał o niczem, party uczuciem, które było siłą instynktową, niejasną, lecz niezmożoną. Teraz począł dziwić się samemu sobie i temu, za którego trumną deptał obok krewnych i przyjaciół najbliższych, potykając się o kamienie.\n— Nu, czego on wtedy siedział u mnie kilka godzin, prawie całą noc? Czego on ze mną rozmawiał, jak z bratem? Czego ja za tym wozem leciał, jak dowiedział się, że to on na nim jedzie? czego ja teraz za nim idę?\nTak myślał, dziwił się coraz więcej jemu i sobie, ale szedł.\nZa miastem stało się przestronno, promiennie, czysto, świeżo. Pola z zieloną runią rozłożyły się ze stron obu, młode brzozy zasrebrzyły się korą białą i zaszemrały kaskadami listków młodych; wiatry lekkie latały w złotem powietrzu roznosząc wonie ziół, dobywających się z ziemi, rzeka błysnęła w pobliżu błękitem tak gorącym, że zza wzgórzy falistych wydawała się spadłym kawałkiem nieba.\nBerek od bardzo dawna już nie opuszczał miasta, a teraz, gdy tylko je opuścił, powiało nań Strumienicą. Wiatr, brzozy, promienie rozsiane w powietrzu, szeptały mu w oba uszy: Strumienica! Strumienica! Stoi przy płocie dziedzińca, patrzy na takie same brzozy, na taki sam kawałek wody błękitnej i słucha, jak ptak w lesie kuka...\nOczy wlepił w trumnę ociekającą srebrem.\n— To był początek twój i mój...\nPrzez bramę na oścież otwartą orszak wszedł na cmentarz i wśród mogił, usianych fiołkami, rozsypał się po lesie grobowców i krzyży. Wtedy Berek, uderzony wielkiem strwożeniem, przystanął, a gdy fala ludzka przepłynęła, pozostał samotnym. Cmentarz był pełen drzew; stary żyd wsunął się pomiędzy brzozy i z głową zwieszoną, z palcami rozpostartymi u rąk obwisłych, błądził przez chwilę pod gałęźmi płaczącemi, myśląc, nawet mrucząc półgłosem:\n— Nu, czego ja tu przyszedł? zkąd ja tu wziął się? czego ja tu wlazł?\nAle nie odchodził i czuł, że pomiędzy nim a trumną spuszczaną do ziemi kowal niewidzialny kuł ogniwa niespodziane.\nU przeciwnego końca cmentarza stała pstra masa ludzi, wzbijały się śpiewy uroczyste, promieniał krzyż na grobowcu wysokim. Żyd ze spuszczoną głową dreptał pośród brzóz i rozmawiał z samym sobą... Brama cmentarza była ciągle otwarta na oścież, ale on nie odchodził; nawet usiadł pod brzozami...\nPod brzozami, płaczącemi ulewą drobnych liści, śród pni białych nad mogiłą nakrapianą fiołkami, szarzała postać starego żyda, przysiadła do ziemi, w czapce spłaszczonej, w wielkich okularach z rogową oprawą, ze srebrną kądzielą na piersi.\nCmentarz staczał się po wysokiem wzgórzu nad rzekę, za którą leżały pola zielone i piaski żółte.\nŻyd wyciągnął szyję i patrzał na piaski.\n— Co to jest? — zamruczał — co to ma znaczyć? czy to on? ja nie wiedział, że jego ztąd można widzieć!\nNa żółtych piaskach majaczyło miejsce jedno, obwiedzione murem nizkim i napełnione kamieniami sterczącymi. Nie było tam, jak tutaj, ani drzew, ani grobowców; nic, tylko mnóstwo kamieni sterczących, w blasku słońca czerwonawych i dokoła żółte piaski. Cmentarz żydowski.\nBerek oparł łokieć na kolanie, twarz na dłoni i kiwał się powoli to w tył, to naprzód, w takt kowadła, które pomiędzy nim a trumną zasypaną piaskiem kuło ogniwa niewidzialne. Z cicha mówił:\n— Tu jest koniec twój i mój!\nPrzestał mruczeć, ale siedział jeszcze pod brzozami, szary w zieloności otaczającej, śród świegotu ptactwa, nad mogiłą nakrapianą fiołkami.\nA dwa cmentarze, jeden cały w drzewach i krzyżach, drugi ze sterczącymi kamieniami na piaskach żółtych, jedno wspólne niebo skuwało ogniwem wysokiem i szerokiem.\nTę stronę ostatnio edytowano 7 wrz 2015, 23:41.


Elif odcinek 1151: Wielka kłótnia w rezydencji! Macide i Kerem stają po stronie Kiymet! [Streszczenie + Zdjęcia] – Seriale tureckie\n1151: W rezydencji wszystko jest już gotowe do iftaru. W jadalni znajdują się Humeyra, Melek, Elif i Gulsum. „Wezwanie do modlitwy już się skończyło, ale mamy jeszcze nie ma. Zadzwonię do niej” – mówi ta pierwsza. Chce udać się po telefon, gdy nagle rozlega się dzwonek do drzwi. „Pójdę otworzyć” – oznajmia Gulsum. Po chwili do jadalni wchodzi Macide. Minę ma nietęgą. Z wyrzutem patrzy na córkę. „Mamo, czy coś nie tak?” – pyta zaniepokojona Humeyra. Do pomieszczenia wchodzi także jej brat. Jego twarz przejawia podobne emocje, co twarz matki. – „Kerem? Coś się stało? Ktoś może mi coś powiedzieć? Zaczynam się martwić”.\nNagle do salonu wchodzi… Kiymet! Na jej twarzy znowu maluje się wyraz pewności siebie. Nie zostało już nic po zapłakanej, ogarniętej beznadzieją kobiecie, która została wyrzucona na bruk. „Jaka jesteś odważna!” – grzmi Humeyra, wbijając w ciotkę nienawistne spojrzenie. – „Nie spodziewałam się, że wrócisz do miejsca, z którego zostałaś wyrzucona!”. „Nigdy nie pomyślałabym, że tak bardzo przekroczysz granice, Humeyro!” – Macide ruga córkę. „Mamo…?” – Ukochana Leventa jest zdumiona reakcją matki. „Porozmawiamy, ale nie będziemy wynosić tego wstydu poza rodzinę. Przepraszam cię, Serce. Mamy problem rodzinny, który musimy rozwiązać”.\nMelek i Elif opuszczają jadalnię. „To jasne, że tej kobiecie udało się was oszukać!” – mówi pełna oburzenia Humeyra. – „Kto wie, co wam powiedziała, żeby was przekonać. Ale ja też mam dużo do powiedzenia, musisz mnie wysłuchać, mamo! Znam wszystkie intrygi, których się dopuściła!”. „Zamilcz! Popełniłaś ogromny błąd, którego będziesz żałować!” – grzmi Macide. „Mamo, są rzeczy, których nie wiesz”. „Wiem wszystko. Kiymet mi wszystko powiedziała”. „Gdybyś wiedziała, nie byłoby jej teraz tutaj. Nie mogłaby spojrzeć ci w twarz! Ale widzę, że się nie wstydzi!”.\n„Siostro, uważaj na swoje słowa” – ostrzega Kerem, stając po stronie ciotki. „Bardzo dobrze wiem, co mówię! To wy otwórzcie oczy! Ta kobieta miesiącami nas oszukiwała!”. „Dość, Humeyro!” – przerywa pani Haktanir. – „Kobieta, o której mówisz, jest twoją ciocią!”. „Nie, nie akceptuję tego! Ta kobieta nie jest moją ciocią! Nie może nią być! Gdybyś poznała ją lepiej, wiedziałabyś, że każde jej słowo jest kłamstwem! Ale nie znasz jej! Nie wiesz, jakich intryg się dopuściła!”. „Skończ z tymi oszczerstwami!”. „Macide, nie traktuj jej tak surowo” – prosi Kiymet łagodnym, pełnym przejęcia głosem. – „Jeśli to problem, mogę się stąd wyprowadzić”.\n„Nie, Kiymet, nigdzie się stąd nie ruszysz.” – Macide ujmuje dłonie siostry. „Nie mogę uwierzyć! Jakim diabłem jesteś! Obrzydzasz mnie!” – wrzeszczy Humeyra w stronę ciotki. – „Mamo, musisz mi uwierzyć. Błagam, musisz uwierzyć swojej córce. Ta kobieta to żmija!”. „Zamknij się!” – Macide unosi rękę, jakby chciała uderzyć córkę. – „Jakim człowiekiem się stałaś? O jakich kłamstwach mówisz? Czy oszukała nas mówiąc, że pochodzi z Eskisehir? Czy skłamała mówiąc, że była chora, kiedy tu przyjechała? To twoja ciocia, Humeyro. Wiem wszystko”.\nNastępuje retrospekcja. Widzimy zmierzającą do samochodu Macide. Nagle obok niej pojawia się zapłakana Kiymet z walizką w ręku. „Kiymet? Co to ma znaczyć?” – pyta zdumiona pani Haktanir. „Wybacz mi, Macide” – mówi mama Mahira. „Co ci się stało? Dlaczego jesteś taka? Powiedz mi. Dlaczego mnie przepraszasz?”. Kiymet wybucha szlochem i kładzie głowę na ramieniu siostry. Obie udają się na pobliską ławkę. „Kiymet, no dalej, powiedz mi” – prosi Macide. – „Nie milcz. Co się stało?”. „Powiem ci, ale tak bardzo mi wstyd. Dzisiaj wydarzyły się bardzo złe rzeczy. Tak mi wstyd. Ale to wszystko przeze mnie. To wszystko moja wina”.\n„Kiymet, uspokój się. Jesteśmy siostrami” – przypomina mama Kerema. – „Możesz mi powiedzieć wszystko bez wstydu, nie osądzę cię”. „Okłamałam was wszystkich, Macide” – przyznaje z poczuciem żalu Kiymet. – „Powiedziałam, że przyjechałam tutaj z powodu problemów zdrowotnych, ale… To było kłamstwo. Przyjechałam tutaj tylko po to, żeby mieć dom. Miałam syna, Macide. Nigdy ci o nim nie powiedziałam. Nie mogłam nikomu powiedzieć, ponieważ zmarł.” – Kobieta wybucha jeszcze bardziej przejmującym płaczem. Doskonale odgrywa przed siostrą swoją rolę. – „Nie potrafię nawet wypowiedzieć jego imienia, nie wspominając tamtych dni. Rana w mojej duszy tak bardzo boli”.\n„Kiedy go straciłaś?” – pyta Macide. „Był na studiach, zachorował. Nie mogłam go uratować. Po prostu wyślizgnął się z moich rąk, nic nie mogłam zrobić… To było tak, jakbym straciła rozum. Nie wiedziałam, gdzieś pójść, co ze sobą zrobić. Byłam sama. Sama, Macide! Ten ból… Ból po stracie dziecka jest nie do opisania. Powiedziałam, że byłam w Eskisehir, ale… Mieszkam w Stambule już od dziesięciu lat”. „Dziesięć lat? Dlaczego przez te wszystkie lata nie przyszłaś do mnie?”. „Nie mogłam. Po jego śmierci… To było tak, jakby cały świat odwrócił się do mnie plecami”.\n„Tyle przeszłam, pracowałam za grosze tyko po to, żeby przeżyć” – opowiada dalej Kiymet. – „Pracowałam nawet w barach. Życie zabrało mojego syna, potem rzuciło mnie na ścianę. Każdy dzień był zły. Mogłam ze sobą skończyć albo przyjść do ciebie, żeby znaleźć schronienie. Wybrałam to drugie”. „Kiymet, kochanie.” – Macide gładzi siostrę po ramieniu. – „Nie będę więcej pytała, chyba że sama mi powiesz, dobrze? Ale… Dlaczego tu jesteś? Dlaczego nie jesteś w domu? Dlaczego jesteś na ulicy?”.\n„Humeyra dowiedziała się wszystkiego” – oznajmia mama Mahira. – „Wyrzuciła mnie z rezydencji. Ma rację. Zapewne tak samo potraktowałabym kłamcę”. Akcja wraca do teraźniejszości. „Nie mogła powiedzieć. Po prostu nie mogła” – mówi Macide do córki. – „Ma swoje powody. Nawet jeśli nie powiedziała wszystkiego, jak mogłaś ją tak po prostu przegonić?”. „Mamo…”. „Nie masz wstydu?! Nie masz litości?! To twoja ciocia, Humeyro! To nawet nie jest coś, co można zrobić z nieznajomym! Miała tyle złych dni, miała takie ciężkie życie! Jak mogłaś zrobić to swojej cioci? Czy wychowałam cię na osobę tak bezlitosną, o kamiennym sercu?”.\n„Wystarczy, Macide, uspokój się” – prosi Kiymet. – „Ona też ma swoje powody”. „Nie, Kiymet, nigdy tego nie zaakceptuję. Nie ma w tym nic słusznego”. „Mamo, proszę, wystarczy! Twoje słowa po prostu uderzają w moje serce! Kerem, proszę, chociaż ty coś powiedz”. „Nie licz na pomoc brata!” – grzmi Macide. – „To wszystko jest niewybaczalne! Wychowałam was oboje z czystym, dobrym sercem. Zawsze chciałam, żebyście pomagali innym. Chciałam, żebyście podawali rękę potrzebującym. Kiedy straciłaś człowieczeństwo, córko?”.\n„Tylko Bóg zna nasze przeznaczenie” – kontynuuje pani Haktanir. – „Wszystko może przydarzyć się każdemu. Jeśli odwrócisz się plecami do osoby w potrzebie, sama możesz być tą, która pozostanie nieszczęśliwa”. „Mamo, są rzeczy, których nie wiesz!”. „Dość, Humeyro! Tak, dziś dowiedziałam się, że Kiymet miała syna, że straciła go. Matka, która straciła swoje dziecko, może nie być w stanie o tym rozmawiać. Nie może powiedzieć tego na głos. Nie pomyślałaś o tym? Kobieta z sercem pełnym żalu, matka, która czeka, aż jej rana się zamknie, tylko po to, by żyć… Jest twoją ciocią! Jak mogłaś wyrzucić ją na bruk?! Jaki był twój pretekst, kiedy pokazałaś jej drzwi?! Wstydź się!”.\n„Zareagowałaś impulsywnie” – zabiera głos Kerem. – „Nic cię nie tłumaczy. Sama przeżyłaś coś takiego, straciłaś dziecko. Odwróciłaś się od kogoś, kto przeszedł przez tę samą tragedię, zamiast okazać współczucie. Nie poznaję cię, siostro!”. „Kerem, proszę, nie mów tak” – odzywa się Kiymet. – „Ona też ma rację”. „Dość! Nie potrzebuję, żeby ktokolwiek mnie bronił!” – wybucha Humeyra. – „A już zwłaszcza ty!”. „Przestań! Dojdź do siebie!” – krzyczy Macide. – „Nie zmuszaj mnie, żebym bardziej się za ciebie wstydziła!”.\nHumeyra widzi, że dalsza dyskusja nie ma sensu, i gwałtownie opuszcza jadalnię. W następnej scenie Kiymet jest w swoim pokoju. Z uśmiechem na twarzy wypakowuje swoje rzeczy z walizki. Następnie z torebki wyciąga zdjęcie Sevkiego Haktanira i wpatruje się w nie. Nagle drzwi pokoju otwierają się i do środka wparowuje jej siostrzenica. Kiymet momentalnie chowa zdjęcie za plecami. „Nie ciesz się zbytnio swoim powrotem!” – mówi wzburzona Humeyra. – „Nie oszukasz mnie, tak jak zrobiłaś to z moją mamą i bratem. Niebawem wyciągnę na jaw wszystkie twoje kłamstwa!”.\n„Humeyro, wiem, że jesteś zła, i rozumiem cię” – mówi Kiymet. – „Tłumaczę to twoją młodością i brakiem doświadczenia. Wybaczam ci”. „Wymyślaj sobie historyjki, jakie chcesz! Sprawię, że pożałujesz dnia, kiedy postawiłaś tutaj swoją stopę! To będzie dużo gorsze, niż możesz sobie wyobrazić!”. Siostra Kerema odchodzi. W swoim pokoju wybiera numer do Melek. „Pani Humeyro, jak się masz?” – pyta mama Elif. – „Martwię się o ciebie”. „W ogóle nie czuję się dobrze. Jestem bardzo rozemocjonowana, Melek. Stało się to, czego się nie spodziewałam”. „Jak udało jej się wrócić?”.\n„Wymyśliła historię” – oznajmia Humeyra. – „Powiedziała, że jej syn umarł. Nie wiemy nawet, czy to prawda. Tłumaczyła, że niczego nie powiedziała, ponieważ nie chciała rozpamiętywać bolesnej przeszłości. Przekonała moją mamę, że jest niewinna. Teraz mama jeszcze bardziej się o nią troszczy, a przy tym jest na mnie bardzo zła, że wyrzuciłam swoją ciocię na bruk”. „Czyli się uratowała” – stwierdza Melek. – „Mówiłam ci, że nie będzie to łatwe”. „Niestety. Muszę ją zdemaskować tak szybko, jak to możliwe. Przyjdź jutro do rezydencji, porozmawiamy o tym, co zrobimy dalej”. „Oczywiście, pani Humeyro, przyjdę jutro. Jutro jest też rocznica śmierci twojego ojca, postaram się przyjść wcześnie. Zachowaj spokój, dobrze?”.\nKamera wraca do pokoju Kiymet. Kobieta odbiera telefon od syna. „Wszystko w porządku, mamo?” – pyta Mahir. „Czuję się całkowicie dobrze, zrelaksuj się”. „Bałem się, że coś jest nie tak. Gdzie jesteś? Pojadę po ciebie”. „Nie ma potrzeby. Jestem w rezydencji, tam, gdzie powinnam być”. „W jaki sposób? Nie rozumiem… Czyli przez cały czas byłaś w rezydencji?”. „Nadal nie rozumiesz, że nie możesz ze mną zadzierać, czyż nie?” – Kiymet rozłącza się, nie czekając na odpowiedź syna.\nAkcja przeskakuje do następnego dnia. Kiymet poprawia makijaż. Następnie wyciąga z szuflady zdjęcie Sevkiego. „Minęło trzynaście lat. Trzynaście długich lat” – mówi wzruszona. – „Dziś wszyscy twoi bliscy będą cię wspominać. Będą się za ciebie modlić. Będą mówili o tobie tylko to, co wiedzą. Będą smutni. Ja będę wspominać Sevkiego, którego oni nie znali. W którym ja byłam zakochana. Sevkiego, którego chciałam tylko dla siebie, który patrzył na mnie w taki sposób, że gubiłam się w jego oczach”.\n„Zawsze żyłam snem o tym dniu” – kontynuuje monolog Kiymet. – „Dniu, w którym będziesz patrzył na mnie w ten sam sposób, w jaki ja patrzę na ciebie. Ten dzień nigdy jednak nie nadszedł. Zamiast mnie wybrałeś Macide, chociaż to ja naprawdę cię kochałam. Chciałam cię poślubić, byłam gotowa mieć z tobą przyszłość. Macide nawet nie wiedziała, że istniejesz. Nigdy cię nie widziała. Tej nocy myślałam, że przyszedłeś prosić mnie o małżeństwo. Byłam taka szczęśliwa. Ale ty poprosiłeś o rękę Macide, moje życie zamieniło się w prawdziwe piekło. Tej nocy straciłam nie tylko ciebie. Straciłam możliwość bycia bogatą, zostania jedną z Haktanirów”.\n„Czy jesteś teraz szczęśliwy, gdziekolwiek jesteś?” – mówi dalej pani Keskin. – „Powinniśmy być małżeństwem. Powinnam być twoją żoną! Jesteś tak samo odpowiedzialny jak ja za to wszystko, co się wydarzyło. W porządku, Macide wygrała tamtego dnia, a Humeyra próbuje wygrać dzisiaj. Ale nie toleruję już więcej porażek. Tym razem to ja wygram!”. Kamera przenosi się do jadalni, gdzie przy stoliku siedzą Melek i Humeyra. „Gdybyś zobaczyła, jak w złej sytuacji mnie wczoraj postawiła” – mówi ta druga. – „Usłyszałam niewyobrażalne rzeczy od mamy i Kerema. Nie zmrużyłam oczu przez całą noc. Mamy do czynienia z demonem zdolnym do wszystkiego”.\n„Wykorzystała umiejętnie wszystkie słabości mojej mamy” – kontynuuje Humeyra. – „Nie tylko przekonała mamę, ale także Kerema. Jak widzisz, przeciągnęła ich na swoją stronę”. „Co teraz zrobimy?” – pyta Melek. „Na razie nie możemy podjąć działań. Mama jest bardziej wrażliwa niż kiedykolwiek. Nie chcę jej denerwować. Zostawimy ciocię w spokoju, niech myśli, że wygrała. Niech gra swoją rolę ofiary. Nie zostało jej wiele czasu”. Kto ostatecznie zwycięży?


Wielka mikołajkowa zabawa - Kulturalne - Aktualności - Dzieje się ... - Gmina Michałowice\nWielka mikołajkowa zabawa\nWielka mikołajkowa zabawa w Michałowicach\nElfy, krasnale, clowni i klauni, bałwanki z odmrożonymi noskami, całe stado hihipotamów (nie mylić z hipopotamami), roje balonów itp., itd. oraz Mikołaj – przybyli na mikołajkową zabawę 17 grudnia do hali gimnastycznej w Zespole Szkół w Michałowicach.\nTę imprezę dla dzieci, wykorzystując środki z funduszu osiedla na 2011 rok, współorganizował Zarząd Osiedla Michałowice i gmina Michałowice.\nAż trudno wymienić wszystkie atrakcje:\nW centralnym punkcie hali urosły choinki, przyprószone śniegiem , a pod choinkami pomocnicy Mikołaja rozłożyli purpurowy dywan. Kolor wziął się stąd, że królewskie prezenty muszą być podarowane iście po królewsku. A dzieci z tych prezentów cieszyły się po dziecięcemu, czyli bardzo, bardzo i szczerze.\nGimnastyczna hala zamieniła się w miasteczko zabawy.\nSzybko urosły tzw. dmuchańce: nadmuchiwany pociąg ekspresowy z wagonem wyłącznie do zabawy, który pędzi z ogromną prędkością stojąc w miejscu; zjeżdżalnie; gabinet z kulkami, coś tan do podskakiwania, coś do eksplodowania wyobraźni – czyli cały arsenał zabawy.\nUstawiono stanowiska zabawy. Podobno najważniejszym stanowiskiem był ogromny stół, przy którym dzieciaki przygotowywały łańcuchy na choinki. Wiadomo ozdoby choinkowe są bardzo ważne, kiedy zbliżają się święta Bożego Narodzenia.\nByły też inne stanowiska plastyczne. Dzieci malowały, kredkowały, odrysowywały, obrysowywały…, ale też były malowane: aniołek malował maluchom buzie i buziaczki, zamieniając je w bajkowe postaci.\nW innym miejscu, pod kierunkiem krasnala większego od dzieci, powstawało COŚ z kartonu. Kibicujący przy budowie rodzice sprzeczali się o to, czy będzie to zamek, czy pałac. – Jak to, nie widzicie – usłyszeli dorośli – to jest łódź podwodna. Dlatego używamy wodoodpornych pisaków.\nDziećmi opiekowały się krasnale. – Te krasnale są jakieś duże, my w dzieciństwie znaliśmy mniejsze – dziwili się rodzice. – Pewnie znaliście nieprawdziwe – odpowiadały skrzaty. A na to dorośli: - Te nasze maleńkie są bardzo pracowite, a wy, takie duże, pewnie jeszcze bardziej lubicie pracować. – Nno – jakoś tak niepewnie odpowiadały skrzaty – ale w sobotni, grudniowy wieczór wszyscy z krasnali byli zadowoleni.\nDzieciom w zabawie pomagał bałwanek, jakiś taki chudy, pewnie dlatego że jeszcze w tym roku nie spadł śnieg. Bałwan w dodatku miał czerwony nos, chyba odmrożony, a przecież jeszcze zimy nie było. – Czerwony, bo z marchewki, nie znasz się tato – wyjaśnił maluch.\nCały czas popisywali się clowni i klauni. (Clowni przyjechali z zagranicy, a klauni mieszkają w Polsce). Wygłupy te skończyły się wielkim występem, wręcz kaskaderką klaunową, ku wielkiej uciesze rozwrzeszczanego tłumu widzów-dzieciaków.\nDzieci były zachwycone, a za gwóźdź programu uznały przybycie Mikołaja.


Święta Bożego Narodzenia w Chinach - Czas na Chiny\nOpublikowane w 27 grudnia, 2018 19 stycznia, 2019 przez czasnachiny\nŚwięta Bożego Narodzenia w Chinach\nW Chinach święta Bożego Narodzenia mają przede wszystkim charakter komercyjny. Jest to okazja, aby zapożyczyć zachowania zachodnich ludzi i oddać się w szał zakupów, czy spotkań z przyjaciółmi. W Państwie Środka nie obchodzi się ich ze względu na minimalną liczbę Chrześcijan (ok. 3%), dlatego też, czas ten wygląda zupełnie inaczej niż w Polsce. W tym poście opowiemy Wam, jak my spędziłyśmy święta będąc w Chinach i jak się do nich przygotowałyśmy ?.\nPraktycznie od początku grudnia na chińskich ulicach możecie zauważyć dekoracje związane ze zbliżającym się Bożym Narodzeniem. Ulice tętnią świąteczną atmosferą oferując mieszkańcom i przyjezdnym różnorodne atrakcje, jak np.: miasteczka świąteczne, Św. Mikołaja, choinkę, czy nawet przejażdżkę pociągiem elektrycznym po centrum handlowym w rytmach świątecznej muzyki. Oczywiście, te wszystkie elementy nie mają dla Chińczyków żadnych wartości emocjonalnych i kulturowych. Co roku wystawiają ozdoby tylko dlatego, że na Zachodzie tak się robi. Spacerując w tym czasie po chińskich ulicach będziecie mogli odczuć „kiczowatość” całego przedsięwzięcia.\nNasze zakupy przedświąteczne robiłyśmy w Carrefourze, który oferował nam produkty z Europy, dzięki czemu możliwe było zrobienie sałatki jarzynowej, pierogów i innych bardziej lub mniej tradycyjnych polskich dań. Niestety ich ceny były 4-5 razy droższe niż u nas i za słoiczek ogórków konserwowych zapłaciłyśmy ok. 30 zł ! Nie mogło także zabraknąć na świątecznym stole naszej polskiej Wyborowej (która kosztowała nas ok. 35 zł za 0,7 l – porównajcie to do ceny ogórków). Zakupowy szał ogarnia wszystkich – nie tylko białasów. Chińczycy znani są z ich zamiłowania do robienia zakupów – robią je bardzo często i w dużych ilościach. Święta Bożego Narodzenia są więc dla nich kolejną okazją do wydawania pieniędzy – pierwszą po dniu podwójnej dwunastki 双十二 (12.12). Bardzo często będziecie mogli zaobserwować wręczanie jabłek na prezent, ponieważ wymowa w języku chińskim – pingguo 苹果, przypomina 平安 pingan, czyli spokój. Jest to więc symbol bezpieczeństwa i zgody.\nPrzed wspólnym kolędowaniem czekało nas wiele pracy. Wszyscy byliśmy zaangażowani w tworzenie papierowych łańcuchów i ozdób świątecznych, aby nadać pomieszczeniom świąteczny charakter. Choinka zrobiona była z bambusa i gałązek (które zostały nielegalnie przetransportowane do naszego pokoju), a za stół służyły nam wymontowane drzwi od szaf na podpórkach z komód – kreatywność nas nie opuszczała.\nW naszym akademiku korzystanie z elektrycznych urządzeń (koce,garnki,czajniki itp.) było zakazane, dlatego gotowanie było prawdziwą trzydniową przygodą. Podłączenie kilku urządzeń jednocześnie, np: ładowarki i garnka, powodowało spięcie i wyłączenie prądu. Dodatkowo trzeba było uważać na osoby “sprawdzające porządek” w pokojach, aby nie wyczuły zapachu gotowania – wtedy cały sprzęt podlegał konfiskacie, a Wy trafialiście na ściankę wstydu ?.\nMimo trudu udało nam się ulepić sporo pierogów (niestety olej którego użyłyśmy był z przyprawą 麻辣 mala – paraliżującą język), przygotować sałatkę jarzynowa (która była największym hitem wśród naszych zagranicznych przyjaciół), ugotować kompot z jabłek, kopytka, zrobić poncz z owoców zalewanych Baijiu 白酒 i wykonać jabłecznik z polską gorzką czekoladą. Na stole nie mogło oczywiście zabraknąć zakupionej wcześniej Wyborowej.\nWigilia jest dniem, w którym zasiada się do wspólnego posiłku z najbliższymi, dlatego zależało nam, aby spędzić go z ważnymi dla nas w tym miejscu ludźmi. Spotkaliśmy się w bardzo międzynarodowym gronie, nie wszyscy byliśmy jednego wyznania, ale każdy z nas czuł potrzebę spędzenia tego czasu razem. Niestety kilka dni przed świętami otrzymaliśmy informacje, że zgromadzenia w tym dniu są zabronione. Jednak, jak to bywa w Chinach, nie było to pilnowane zbyt rygorystycznie i mimo zakazu, dużej liczby osób oraz sporego hałasu, spotkanie przebiegało spokojnie. Na początku przeczytaliśmy fragment Biblii w 6 językach (angielskim, chińskim, arabskim, francuskim, amharskim i polskim), później nadszedł czas na posiłek, poczęstunek polską wódeczką – nie wszyscy dobrze przeżyli jej degustację, śpiewanie kolęd i tańce. Jedno jest pewne – takiej wigilii jak tamta, nie przeżyłyśmy nigdy wcześniej.\nDla Chińczyków czas Bożego Narodzenia to świetna okazja do spotkania z przyjaciółmi. Po wspólnym posiłku w restauracji udają się np. na karaoke, czy imprezę. Jako, że Chrześcijanie stanowią w Chinach mniejszość, okres Bożego Narodzenia nie jest dniem wolnym od pracy. Także na szaleństwo jest ograniczony czas.\nPolacy po świętach myślą o Sylwestrze, natomiast Chińczycy muszą poczekać trochę dłużej. W 2019 roku Chiński Nowy Rok przypada 5 lutego (ale świętowanie go trwa od 4 do 10). Temu tematowi poświęcimy osobny post. Zatem go wyczekujcie ?!\nTop 5 sportów w Chinach\n10 rzeczy, których musicie doświadczyć - BUCKET LIST!\nChińskie walentynki - Festiwal Qixi\nKategorieŻycie w Chinach TagiBoże Narodzenie, Święta w Chinach\nJedna odpowiedź do “Święta Bożego Narodzenia w Chinach”\n27 grudnia, 2018 o 9:31 pm\nŚwietny post! Miło że w końcu na polskich portalach można znaleźć dobrej jakości blog, który nie zanudza czytelników zbędnymi informacjami 😉\nPoprzedni wpisPoprzedni Chinglish i jak sobie z nim poradzić\nNastępny wpisNastępny Kurczak Gongbao\nDialekty języka chińskiego\nDynastia Han – Złoty Wiek w Chinach


e-wesele.pl - zalegalizowaliby i byłby spokój\nWątek: zalegalizowaliby i byłby spokój\nAutor Wątek: zalegalizowaliby i byłby spokój (Przeczytany 2859 razy)\nzalegalizowaliby i byłby spokój\n30 Czerwca 2006, 22:58\n1 Lipca 2006, 09:47\nTak, ale widzisz... cytuję wypowiedź jednej z pacjetek:\nzapłaciłam 400 zł, chociaz byla akurat na dyzurze, ale tylko do mojej dyzpozycji. Rodzilam bezstresowo, milo, rodzinnie. Wszystko mi wyjasniala, co to za kroplowka, jaki etap, co mam robic. To byl moj drugi porod. Za pierwszym razem nie wiedzialam co sie ze mna dzieje, co mi strzykują. Nastepnym razem tez zaplace.\nMonia, nie sądzisz, że to chamstwo traktować "z buta" pacjentkę, która nie zapłaci (za to, co jej się prawnie należy) nie tłumaczenie jej, w atmosferze chyba dalekiej od rodzinnej i miłej? Usankcjonowanie prawne tych oplat spowoduje, że tym bardziej te co zapłacą będą miały luksus rodzenia "po ludzku", a te, ktore nie zaplacą, będą traktowane gorzej, śmiem powiedzieć, jak... cielące się krowy.\nPacjentka ma prawo wymagac objasniej i miłego traktowania czy zapłaci, czy tez nie! Wprowadzenie opłat jeszcze pogorszy sytiacje tych kobiet, które nie stać na opłacenie "miłego traktowania".\n1 Lipca 2006, 09:57\nna całym świecie sa dodatkowe ubezpieczenia..\nza granicą mając tylko NFZ ( czy jak wolisz w anglii NHS) masz tylko podstawę - zagrożenie zycia, na przeziębienie nie dostaniesz antybiotyku lecz paracetamol itp...\npacjenci w polsce i tak mają szerszą opiekę niż pacjenci za granicą.. tam koszyk podstawowy jest dużo uboższy.. płacisz dodatkowe składki - masz więcej..\nw obecnej sytuacji masz oczywiście rację... nie pozwoliłabym na takie traktowanie.. ale opłacanie położnej staje się już normą...\n1 Lipca 2006, 15:49\nJa niestety zgodze się z Groszkiem.... nie wiem czy będzie mnie stac na zapłacenie za lepsze traktowanie...a nie chciałabym być potraktowana gorzej w tym szczególnym dniu tylko dlatego, że nie zapłaciłam....\nJeśli byłyby położne, które specjalnie do porodu przyjeżdżałyby do szpitala, nie zaniedbując swoich obowiązków to nie mam nic przeciwko. Nie wyobrażam sobie jednak, żeby podczas swojego dyżuru traktowały z wyróżnieniem tylko te osoby,które zaplacą...\n2 Lipca 2006, 08:44\nProblem generalnie jest szerszy... jak moja prababcia leżała w szpitalu, jej córka (moja babcia) nosiła "pigułom" prezenty, żeby prababcię lepiej traktowały. Kiedys wystarczały kawa i rajstopy, a dziś kasa i to nie mała.\nTe same osoby wredne i nieuprzejme wobec "bezpłatnych" pacjentów są słodkie, jak miód dla tych, którzy im się odwiedzięczają materialnie. Pytam: ZA CO? Przecież, taka osoba jest w pracy i za nią dostaje pieniądze. Po co wyciąga łapę po więcej?\nJakoś tak ponuje społeczne przyzwolenie na obsypywanie prezentami lekarzy, w mniejszym stopniu pielęgniarek. Wiadomo- w walce o zdrowie człowiek poświęciłby wszystko.\nJakby to było, gdybym ja, jako nauczycielka, lepiej traktowała, cierpliwiej tłumaczyła tym dzieciom, które przynoszą mi prezenty, a nie daj Boże pieniądze. Toż to gotowa afera o łapówkarstwo! Co do służby zdrowia, jakoś patrzy się na to przez palce..\n2 Lipca 2006, 08:57\nPierwsze pytanie, czy Twoja mama nosiła sama, czy po prostu usłyszała "Da Pani....zł będzie babcia miała lepszą opiekę"...Niektórzy są świętsi niz sam papież.\nMi nie raz zdarzyło się już opędzać przed kopertówką ...."Czy ja Panią o coś prosiłam??" - pytałam. Ale ludziom się wydaje, że jak nie dadzą, to na pewno będzie gorzej...\nPo drugie jaki pan, taki kram. Jesli szef jest dupa i pozwala na branie i co gorsza sam bierze, to interesik faktycznie kwitnie.\nGroszku nauczyciele też biorą - nie wszyscy, ale bywają zakały...tak i w Twoim, jaki w moim środowisku zawodowym.\nTyle, że przez nadmiernie rozdmuchaną nagonkę tym uczciwym pracuje sie coraz mniej komfortowo...i Ci wyjadą ze mną na czele, a ostatni gasi światło...\nWtedy to tu naprawdę sami łapówkowicze zostaną, bo oni akurat skrupówów nie mają i obecna sytuacja komfortu pracy im nie pogarsza.\nWtedy dopiero będzie wesoło w tym kraju....ale to już nie będzie mój problem.\n2 Lipca 2006, 09:10\nWiem, lilian, że chcesz wyjechać... SZKODA! Będę się zatem leczyć u skorumpowanych lekarzy\nŁapówki pielęgniarkom dawała moja babcia, a nie mama. Nie było to powiedziane wprost, ale zasugerowane. Jak babcia prosiła o zwrócenie uwagi, a cierpliwość dla prababci (miała 96 lat!!) to pielegniarki "warczały"... my tu mamy za dużo pracy, żeby się roztkliwiać, co pani sobie myśli... No to babcia przemówiła inaczej, tzn. pieniądze przez nią przemówiły i piguły zrobiły się milutkie.\nJakby to jeszcze prawnie usankcjonować (jak proponowała monia w pierwszym poście) to sytuacja tych, którzy nie mają pieniędzy, zrobiłaby się w ogóle nie do pozazdroszczenia!\n2 Lipca 2006, 09:16\n...a to przykre...\noj nie prawda gorszku, poczytaj dokładnie co Monia napisała...\n..dodatkowe ubezpieczenia to jedyne wyjscie..\nTeraz wszystkim się należy po równo i wychodzi z tego g....\n...Tobie i bezrobotnemu pijaczkowi spod bramy ...uważasz, że to sprawidliwe...\n...Twojemu tacie (który całe życie uczciwie pracował) i gosciowi co zasuwa na czarno za granicą a tu czerpie prfofity z podpisywania listy PUP...\nTak być nie może....tylko Plska gloryfikuje taki absurd...\nDopóki nie będzie dodatkowych ubezpieczeń i jasno określonego koszyka świadczeń podstawowych zawsze będzie lipa...Nie mam czasu na dłuższy wywód bo ide na aerobik..\n2 Lipca 2006, 09:32\nLilian... aerobik w niedziele rano? Hahaha... niezła jesteś Ja "jedynie" o 8 z pieskiem wyszłam na poł godzinki.\n2 Lipca 2006, 11:53\nBędę się zatem leczyć u skorumpowanych lekarzy\nejjjjjjjjjj.. jeszcze ja narazie zostaję... na szczęśxcie w stomatologii nie ma korupsji..\nwczoraj miałam "krzyż pański" .. chłopcy wywlekli mnie na rowery.. oni na góralach ja na mojej szosówce... przeciagnęli mnie po piaszczystych górkach.. myslałamz,e mi płuca wyskoczą z piersi.. teraz mnie wszystko boli\nnie b yłam na rowerkach od roku czasu i od razu hardcor.. dzięki panowie..\n3 Lipca 2006, 18:18\nNie przyszloby mi nigdy do glowy wziąć prezent od ucznia... jedynie kwiaty. jak kiedys kilkoro uczniow przynioslo slodycze, to rozczestowalam po klasie. Ale o aferach sie slyszy... i zaraz jest wielki szum.., ale jak w lape bierze lekarz to jakos nikt sie nie dziwi. Nikt tez w mojej szkole nie zostawia "z wdziecznosci" pieniedzy do skarbonki, aby nauczyciele kupowali sobie za nie kawy czy prezenty dla kolegów...\nWięc, Martini... już samo to, że ty to przyjmujesz za normalke (kawy i upominki urodzinowe dla personelu za pieniadze pacjentow) ja uwazam za nie do przyjecia. Ale przyzwolenie spoleczne jest.. nic sie nie poradzi.\n3 Lipca 2006, 19:41\nWięc, Martini... już samo to, że ty to przyjmujesz za normalke (kawy i upominki urodzinowe dla personelu za pieniadze pacjentow) ja uwazam za nie do przyjecia. Ale przyzwolenie spoleczne jest.. nic sie nie poradzi\nGroszku już nie raz mówiłam, że pacjenci sami przynoszą kawę czy słodycze....Powiem Ci - raz ostro odmówiłam....i pacjentka (z resztą Pani, kótrej pobytu najsympatyczniej nie wspominam) baaaaardzo się obraziła.\nA czasem naprawdę widzę, że czekoladki są dane z wdzieczności za dobrą opiekę...nie raz słyszę:"Bo tak się źle mówi o służbie zdrowia o lekarzach, a Pani Doktor taka miła i wyjaśniła nam wszystko i naprawdę miło wspominam pobyt..." itd ..itp...Powiedz mi jak mam sie w takiej sytuacji zachować??? Odmówić? Jak Ty byś sie poczuła, gdyby ktoś odmówił wzięcia od Ciebie drobnego podarunku danego w czystej intencji...\nMartini opisała podobne zjawisko w niemieckich szpitalach. Zatem nie jest to tylko polska przypadłość. Ludzie chcą czasem wdzięczność okazać - stąd kwiatki, kóre ja z reguły daję Paniom salowym (niektóre chyba je kolekcjonują), słodycze, których nie jem z troski o figurę i najdziwniejsze alkohole, z którymi już sama nie wiem co robić..\nChce ktoś może likier amaretto???\nSama kupiłam drobny upominek rehabilitnatce mojej babci. Nie po to żeby się nią lepiej zajęła, ale za to, że sie zajeła troskliwie. Wiem, że to jej praca i obowiązek...ale widziałam ile serca w to wkłada.\nBabcia niestety nie chodzi...ale nie ważne...i tak robiła co mogła.\nA upominek wręczyłam już po zakończeniu jej pracy...\nTo też jest wg Ciebie naganne???\nA tak na marginesie...wolałabym uczciwie zarobić niż kolekcjonować "podarunki"...czekoladkami nie kupie sobie nowej ksiązki i nie opłace kursu...Naprawdę nie są mi do niczego potrzebne...\n3 Lipca 2006, 20:52\nmnie też pacjenci na koniec pracy przynoszą kwiaty i czasem czekoladki... w podzekowaniu za dobrze wykonaną pracę czuy za liczne spóźnienia czy też odwoływania wizyt.. czy to jest łapówka???\nidąc do urzędu jeśli coś uda ci się szybciej załatwić - a masz normalnie na to czekać 6tyg nie masz buzi od ucha do ucha.. czasem pane urzedniczki na rzęsach stają zeby coś popchnąć szybciej jeśli widząm,e niezmiernie ci zależy na czasie.. nie podzęikujesz im???\nmnie pani na badania genetyczmne zapisała nie na listopad a na koniec maja.. tylko dzięki tegmu,ze chwilkę wcześniej jakaś para odwołałą badania.. mogła mi powiedzieć,ze nie ma miejsc a jednak wpisała mnie i piotra.. nie podziękowac jej za to?? dodatkowo zaopiekowała się piotrem jak stracił przytomnośc w labolatorium.. runął na ziemię i złamał nos.. kobieta latała jak w ukropie żeby mi pomóc z bezwładnym cielskiem.. też nie podziękować??\njesli nie kwiatami i czekoladkami ( które naprawde niewiele kosztują) to jak?? dobrym słowem???\n3 Lipca 2006, 22:49\nDrogie, forumki- lekarki. Wierzę głeboko, że żadna z was nigdy nie skalałaby się łapówką. Prezenty wdzięczności- TAK, sama je daję. Ale prezent w tym wypadku to własnie kwiatki, czekoladki. Gdzie są państwowe instytucje i zależność jednego człowieka od drugiego pieniądze lepiej niech nie przechodzą z rąk do rąk, czy choćby z rąk do puszek (chyba, że to składka-cegiełka na ważny cel).\nNie musicie się ciągle bronić, bo ja was nie posądzam o żadne wyłudzanie kwiatków, czekoladek, koniaków, czy drobnych na kawę i ciastko.\nPowiem wam jednak, że gdyby nie chciwość pewnego wysoko postawionego lekarza, bliska osoba z mojej rodziny pewnie dziś poruszałaby się o wózku.\nInaczej, jak smarowaniem, nie udałoby się załatwić pewnej operacji.\nDo kogo mieć pretensje? Do człowieka, że nie chciał być inwalidą? Do pazernego lekarza? Gdyby nie był pazeny, to pewnie do dziś nie doszłoby do operacji... takie kolejki.\n3 Lipca 2006, 22:50\nnie lubię koniaku wolę winko\n3 Lipca 2006, 23:04\nalbo nalewkę byle nie anyżkową fujjjjj\na nie ma chętnych na ten likier amaretto?\n3 Lipca 2006, 23:14\npewnie do dziś nie doszłoby do operacji... takie kolejki.\nGroszku nie wiem o jaką sprawę chodziło...zatem się nie wypowiem.\nJeśli chodziło o urgens to zachowanie doktora jest karygodne...\nAle wybacz kolejki są wszędzie.\nOstatnio rozmawiałam z pewnym Irlandczykiem mieszkającym w Anglii.\nPowiedział, że na wizytę u swojego lekarza musi poczekać 4 tygodnie. Powiedział to normalnym tonem, bez pretensji. Rozumie, że skoro jest jeden lekarz, a pacjentów wielu...to kolejka musi być.\nPolak powiedziałby to samo z wyrzutem....bo jemu sie należy tu, teraz natychmiast...\nKomuna nauczyła ludzi, że lekarz to dobro powszechne...należy sie każdemu jak papier toaletowy.\nTylko starsi ludzie pamietający przedwojenne czasy wiedza, że dokotor to luksus...nie kazdego stać. A na tego z ubezpieczalni trzeba poczekać, bo chętnych dużo.\nI tu wracamy do punktu wyjscia - dodatkowe ubezpieczenia.\nWe wcześniej wspomnanej przeze mnie Anglii na protezę stawu biodrowego czeka sie półtora roku w kolejce, którą z resztą można obserwować sobie w internecie.\nDlaczego nie możemy zrobić taj jak jest w stomatologii - dokładnie napisane co sie komu z NFZ należy, wszystko ponad normę - musisz dopłacic. Sytuacja jasna i klarowna. I dlatego w stomatologii nie ma szarej strefy tylko gospodarka wolnorynkowa i to mi się podoba...\n3 Lipca 2006, 23:22\nale jaki jest stan zębów Polaków? ilu dostaje taka pomoc, jakiej wymagaja?\npostójcie np. wsrod bezrobotnych, w urzedzie pracy... zęby "co drugi wystąp"\na emerycie? szuflady...\nkogo stac na dentyste, jesli ledwo starcza na podstawowe oplaty i jedzenie?\npanstwowo to "oni" najchetniej zęby wyrywają, nie leczą...\n3 Lipca 2006, 23:36\nIlu myję zeby? ilu ma szczoteczki??? ilu wie co to jest pasta?\n3 Lipca 2006, 23:37\nma chętnych na ten likier amaretto?\nmmmmmmmm.. do tiramissu bedzie\npanstwowo to "oni" najchetniej zęby wyrywają, nie leczą\nnie chętnie.. nie chętnie.. więcej kasy jest za leczenie niż za szyfladę..\nmiałam pacjenta który przyszedł do mnie i poprosił zebym mu wyrwała 1 zeba u góry , bo jutro na kasę chorych idzie protezy robić.. jak mu wyrwę to bedzie w limicie i nie bedzie musiał za protezę płacić..\npognałam gościa i zagroziłam,ze poszczuję królikiem jak wróci..\nale kto komu bronił dbać o zeby???\nnie raz i nie wyganiam pacjenta z gabinetu zeby poszedł do ąłzienki zeby umyć.. myślisz,ze to przyjemne patrzeć na koperek dybdający między zebami?? to jest obleśne.. myślenie,ze dentysta jest po to żeby umyc zęby jest normą w naszym społeczeństwie..\nwiele osób w moim wieku pozbyło się już szóstek i kilku innych zebów.. pomimo tego ,ze sama rodziców dentystów nie mam jakoś sama jako dzieciak latałam do dentysty .. nikt mnie za raczke nie prowadził.. rodzice nie mieli na to czasu.. efekt - 5 wypełnien, 0 kanałówek i 0 usunietych zebów ( poza wydłutowaniem ósemek)\nżeby dbać o zeby wystarczy czasem umyć kły.. jesli jest ludzi stać na fajki i alkohol to na nowa szczoteczkę do zebów raz na 4 m-ce + pastę chyba też jest ich stać..\nniejeden emeryt ma swoje własne zeby..\n4 Lipca 2006, 08:55\nTa... monia, bo jeszcze uwierzę! państwowa opieka dentystyczna w Polsce stoi na cudownym poziomie, a brak zębów u rodaków to efekt wyłącznie awersji do szczotki i pasty....\nJaka by nie była przyczyna choroby zębów, to państwowo ich sobie nie wyleczysz. A jak ktoś ma "kuronia" 500 zł miesięcznie, to raczej nie pójdzie wstawić sobie plomby za 80 zł, tylko kupi dziecku buty.\n4 Lipca 2006, 09:24\nbrak zębów u rodaków to efekt wyłącznie awersji do szczotki i pasty....\nw 90% - tak..\nludzie nie lubią myć zebów.. a zaniedbania są w większości przypadków higieniczne i brak kontroli..\nwiele razy słyszę odpowiedź na pytanie - kiedy był pan/pani ostatni raz u dentysty - 5 lat, 7 lat..\nkiedy się pytam dlaczego - bo nie bolało..\nDo pulmologa, kardiologa, proktologa też nie chodzą, skoro ich nie boli. Z tego wynika kolejna kwestia- brak edukacji dentystycznej.\n4 Lipca 2006, 09:51\ndodaj do tego strach przed dentystą..\n4 Lipca 2006, 10:06\nStrach też się bierze z niewiedzy. Ja się bardziej boję być szczerbata niż kilkunastu minut wiercenia.\n4 Lipca 2006, 10:11\neh ale dyskusja...\nmoje zdanie do aetykułu moni to: nie legalizować, bo jednak będzie tak że ta co zapłaci bedzie traktowana jak człowiek a ta co nie zapłaci to będzie musiała trodszczyć się sama o siebie.\nZgadzam sie że powinien byc zmieniony system ubezpieczeń a przede wszystkim to NFZ bo tam biurokracja o poziomie abstrakcji sięgającym kosmosu, darmozjady i ludzie nie znający się na zarządzaniu.\nWOlałabym płacić trochę więcej na składki zdrowotne ale tylko wtedy kiedy będę wiedziała za co płacę czyli że nie będę musiała chodzić do prywatnych klinik ani dodatkowo płacić za lepsze traktowanie.\nZwiększenie składek bez zmian w systemie i płac lekarzy i reszty personelu medycznego są pozbawione sensu\n4 Lipca 2006, 15:59\nTo ja też sie wypowiem:)\nMam prywatne ubezpieczenie a dokładniej złotą vipowska kartę. Będe roziła prywatnie.. chodze do prywatnej przechodni...\nAle to ja tak mam a reszta kobiet, które pracuję i płaca cholerny zus? Tak jak ja -płace na prywatne i płace zus i nie mam możliwości zwrotu bo mam prywatne ubezpieczenie.\nUważam że dobrze było by mieć taki złoty środek. Chcesz leczyć sie prywatnie bo masz możliwośc - lecz sie. A jak kogoś nie stać i płaci tylko zus to powinien miec możliwośc opieki na przyzwoitym poziomie bez łapówek! bo ma opłacony zus!\nAle nie wiem czy moje dzieci doczekają takiej sytuacji... OBY czego sobie i Wam życzę...\n4 Lipca 2006, 16:37\nUfff słyszę parę głosów rozsądku...Może jednak zmieni się coś w tym kraju, skoro młodzi wykształceni ludzie nie powtarzają jak papugi nagłówków z gazet, tylko myślą i to całkiem rozsądnie.\nDziewczyny teraz tylko kandydować do parlementu i może nie będę musiała wyjeżdżać...\nJedynym rozwiązaniem tej patowej sytuacji i likwidacji szarej strefy jest jasno określony koszyk świadczeń. Gdyby w końcu został ogłoszony większość problemów z biegiem czasu by się rozwiązała. Niestety jest to posunięcie niemedialne, ale bardzo wartościowe dla długofalowej polityki państwa.\nNiestety żadna partia sie o to nie troszczy...bo myśli tylko na długość własnej kadencji...a potem chociażby i potop...\n4 Lipca 2006, 19:45\nkażdy się boi objąć resort zdrowia, bo wie jakie to bagno...\nnie łątwo jest prowzadzić ten resort mając z budżetu ochłapy..\nnie tylko polska boryka sie z państwowym lecznictwem.. w każdym kraju jest coś.. najgorzej jednak we włoszech i w anglii\n4 Lipca 2006, 20:00\nTyle to i ja wiem..jeden się nawet bidulek powiesił...\nAle jedno mnie wkurza...mydlenie ludziom oczu...


MÓJ ROBÓTKOWY ŚWIAT: Ananasowy bieżnik\nKompletuję w ostatnim czasie serwetki do "salonu" ;) w beżowym kolorze. Zrobiłam już okrągłą na stolik w kącie pokoju, na bufet powstała frywolitkowa (robi się druga, a będę potrzebowała jeszcze jedną) a na ławę właśnie skończyłam bieżnik z wzorem ananasów.\nPowstał z moich ulubionych nici Altin Basak Klasik (1015m/ 100g), zużyłam niecały motek, szydełko Tulip 0,8mm - pierwszy raz robiłam tak cienkim szydełkiem :)\nWymiar bieżnika to 107 x 42 cm.\nNa zdjęciach kolor jest przekłamany - wygląda na ecru, a w rzeczywistości to prawdziwie ciepły beż :)\nProblem miałam ze zrobieniem siatki wokół ananasów.\nA to dlatego, że serwetkę robi się w czterech etapach:\nnajpierw środkową część na okrągło (i tam w ostatnich rzędach siatkę wrabia się między ananasami),\nnastępnie prawą i lewą część + 5 rz. siatki, które trzeba było połączyć z siatką części środkowej,\nna koniec 4 rz. siatką dookoła całej serwetki.\nSiatka w pierwszych okrążeniach mocno falowała i nawet zastanawiałam się, czy aby na pewno wszystko jest ok, ale po zrobieniu całości cudownie się wyprostowała :)) Na zdjęciu widzę, że w środkowej części wygląda jakby trochę falowała, ale to złudzenie optyczne ;)\nZakończenie serwetki słupkami to już mój pomysł, bo po wykrochmaleniu miałam problem z równym ułożeniem brzegu, a nie mam zamiaru po każdym praniu wbijać setek szpileczek.\nA tak jest praktycznie ;)\nI jeszcze do wiadomości - bieżnik powstawał w tak zwanym międzyczasie a nie od ostatniej robótki, bo takiego tempa to ja jeszcze nie mam :D\nDziękuję serdecznie za wszystkie komentarze i za to, że znajdujecie czas by zajrzeć na mojego bloga.\njagodowa 24 sierpnia, 2010 13:54\nale się "nadziubałaś" - podziwiam za cierpliwość. Prawdziwe dzieło sztuki powstało - cudny jest...\nAnna 24 sierpnia, 2010 13:56\nto musiałaś trochę czasu poświęcić na tą serwetę :) ale chyba było warto patrząc na efekt, za to moja córcia jak tylko zobaczyła Twoją sunię to kazała mi się z Tobą zaprzyjaźnić ;) :) ona choruje na takiego psiaka i toczy batalie o takiego psa w domu ;)\nJagna 24 sierpnia, 2010 14:02\nWygląda bajeczie :)\nRewelacyjny wzorek i wspaniałe wykonanie :)\nEwa Kwiatkowska 24 sierpnia, 2010 14:08\nRzeczywiście piękny bieżnik i jego wzór - gratulacje ukończenia.\nbean 24 sierpnia, 2010 14:22\nAnna, te pieski są wspaniałe, bardzo inteligentne i towarzyskie, więc jeśli ktoś kocha psy i nie boi się obowiązków z nim związanych - to polecam gorąco :)\nbeso, Anna, Jagna, Ewa, dziękuję bardzo.\nkarmelek 24 sierpnia, 2010 14:29\nJuż skończyłaś??? Przepiękny jest!!! Bardzo misterny!!!\nNo sama widzisz, że ładnie się ułożył :o)\nJejku, jejku... jeszcze chwila i zapomniałabym, że mam Ci wysłać schemat. Już leci :o)\nZielony Kamyk 24 sierpnia, 2010 14:33\nMuszę przyznać, że bieżnik robi niesamowite wrażenie:) Przepiękny:) Gratuluję cierpliwości:)\nAnonimowy 24 sierpnia, 2010 14:44\nŚliczny bieżniczek, bardzo śliczny ! Pozdrawiam, Elżbieta.\nAnka 24 sierpnia, 2010 15:25\nBardzo fajny ,cudny.Pozdrawiam Anka\nZula 24 sierpnia, 2010 15:31\nŚliczny bieżnik! Dziubania było, ale warto, bo efekt super!\nmimusia-1 24 sierpnia, 2010 15:31\nBardzo fajny bieżnik Pozdrawiam\nLaura 24 sierpnia, 2010 15:52\nAntonina 24 sierpnia, 2010 15:53\nBieżnik absolutnie piękny. Podziwiam za to szydełko 0,8 mm!\nbean 24 sierpnia, 2010 16:02\nAntonina, nawet tak źle się nie dziergało, a efekt bardzo mi się podoba :)\nmakneta 24 sierpnia, 2010 16:06\nPrześliczny jest ten bieżnik, nieźle musiałaś się przy nim napracowac, ale efekt naprawdę wart pracy.\nkasianat 24 sierpnia, 2010 16:26\npiękny bieżnik i widać że pracochłonny!!!!Ale widze że wspaniale spędziłas wakacje- super!!!Masz rewelacyjnego psiaka!!!!pozdrowionka\nMałgorzata 24 sierpnia, 2010 20:32\nPrześliczny bieżnik:) A ja uwielbiam takie precyzyjne robótki. Pozdrawiam\nLucyna 24 sierpnia, 2010 20:54\nŚliczny bieżnik! Podziwiam za wytrwałość! Szydełko 0,8? Rety!\nalicja11 24 sierpnia, 2010 20:58\nPIĘKNY TEN BIEŻNIK Z TAK CIENKIEJ NITKI JESZCZE NIE ROBIŁAM BIEŻNIKÓW I TO TAK DUŻYCH -WIELKI PODZIW I UZNANIE !\nreni 24 sierpnia, 2010 21:28\nTita Carré 25 sierpnia, 2010 00:21\njolad6@gazeta.pl 25 sierpnia, 2010 07:53\nBeatko ja także stawiam na praktyczność, więc bardzo spodobał mi sie twój pomysł i oczywiście całość.\nmamiczu 25 sierpnia, 2010 11:50\nBieżnik cudny wyszedł,pracy wymagał dużo.Mnie się właśnie bardziej podobają serwetki z cienkich nici może dla tego,że pierwsze robiłam właśnie z takich.Pani w pasmanterii sprzedała mi takie nawinięte na szpulkę(jak do szycia)nie miałam pojęcia,że są inne.Te serwetki są najładniejsze z tych które zrobiłam...pozdrawiam\nUla Zygadlewicz ~ Zulka 25 sierpnia, 2010 20:35\nlamika88 26 sierpnia, 2010 12:35\nPrześliczny bieżnik...:-) Niejedna Pani Domu będzie Ci zazdrościć jak wpadnie w odwiedziny...;-)\nAntosia 26 sierpnia, 2010 23:49\nBardzo ladna ozdoba lezy na tym stoliku. super serweta.\nAga 10 lipca, 2014 18:04\nZakochałam się w tym bieżniku, jest cudownie piękny. Sama też spróbuję taki zrobić.\nZabawa "co lubię" i medaliony\nZmiana planów :)\nKrólowa Nocy - świecznik


Sezon na gigantów - Kryminałek - Styl życia - Życie Podkarpackie - informacje z regionu Przemyśla, Jarosławia, Lubaczowa, Przeworska\nLato sprzyja małolatom spragnionym przygód. W tym roku policjanci w całym kraju odnotowali już ponad tysiąc zgłoszeń o zaginięciu osób (płci obojga) do osiemnastego roku życia. Zdecydowana większość odnajduje się, ale wiele z nich podczas swojej eskapady wchodzi w konflikt z prawem tak jak Szymon, którego można zaliczyć do prawdziwych gigantów.\nSzymek mieszka w małym miasteczku w województwie zachodniopomorskim. W czerwcu udało mu się jakoś skończyć drugą klasę technikum i postanowił odpocząć od rodzinnego domu i małomiasteczkowej nudy. Od kolegów nasłuchał się o urokach dzikich Bieszczad i postanowił przeżyć przygodę na południu kraju. Jedynym kłopotem był brak funduszy, ale jak się ma fantazję i niecałe siedemnaście lat, myśli się trochę inaczej. Na początku lipca Szymek, mając w kieszeni sto złotych, które podebrał rodzicom, nie żegnając się z nimi, ruszył w Polskę. Pierwszy niefart spotkał go w pociągu w Katowicach, gdzie został zatrzymany za brak biletu. Potem już stopem jakoś dotarł na Podkarpacie. Z noclegami nie było problemów, bo zawsze można znaleźć jaką opuszczoną szopę albo altankę na ogródkach działkowych, ale już świeżym powietrzem żyć się nie da. Kombinował więc Szymek, buszując po ogródkach i kradnąc w samoobsługowych sklepach. Dopiero w R. szczęście się do niego uśmiechnęło. Właściciel agroturystycznego gospodarstwa zatrudnił go do pomocy w zamian za wyżywienie i wyrko na strychu. Chłopak wytrzymał kilka dni, rąbiąc drewno, obierając ziemniaki i sprzątając po gościach. Wreszcie znudziło mu się, gdyż nie po to ruszył w świat i któregoś ranka zabrał plecak jednego z gości, wsiadł na jego rower i pojechał dalej.\nRower sprzedał na bazarze w sąsiednim miasteczku jakiemuś Ukraińcowi i mając w kieszeni trzysta złotych, poczuł się panem. Kręcąc się po ulicach poznał kilku miejscowych chłopaków, którym na przypieczętowanie znajomości postawił piwo. Jeden z nowo poznanych zaprosił go do siebie i Szymek kilka nocy przespał w prawdziwym łóżku. Być może udałoby mu się zrealizować resztę planów i dotrzeć do Soliny, ale któregoś dnia, kiedy kręcił się w okolicy bazaru, zatrzymali go policjanci. Na komisariacie pokazano mu w komputerze jego zdjęcie i dowiedział się, że jest poszukiwany nie tylko jako zaginiony, ale również jako sprawca kradzieży. To już był koniec przygody. Jeszcze jeden dzień odczekał w izbie dziecka, aż przyjechał ojciec i zabrał go do domu.


« Odpowiedź #20 dnia: Marzec 15, 2014, 02:54:33 pm »\nRobi siê coraz ciekawiej. W ci±gu roku maj± pokazaæ 500 premier !!\n« Odpowiedź #21 dnia: Marzec 16, 2014, 11:12:28 am »\nCzyli na jeden dzieñ przypada trochê wiêcej ni¿ jedna premiera filmowa. Oczywi¶cie, trzeba pamiêtaæ, ¿e chodzi o premiery na antenie Stopklatki TV, a nie o premiery w ogóle.\nAle jak na razie najwiêksze wra¿enie robi oprawa graficzna Stopklatki TV, któr± mo¿na obejrzeæ w moim poprzednim po¶cie, oraz wygl±d sta³ych elementów ekranowych, czyli oznaczenia wiekowego i logotypu. S± wrêcz doskona³e - odpowiednia wielko¶æ, transparentno¶æ i u³o¿enie.\nNa dowód za³±czam dwa zapy:\n« Odpowiedź #22 dnia: Marzec 16, 2014, 11:13:21 am »\nSzkoda tylko ¿e pokazuj± reklamy podczas filmu jak TVN i Polsat...\n« Odpowiedź #23 dnia: Marzec 18, 2014, 12:17:00 pm »\nStopklatka TV to kana³ bezp³atny, wiêc musz± zarabiaæ na reklamach.\nReklamy emituj± podczas filmów, bo to pozwala utrzymaæ zdecydowanie wy¿sz± widowniê ni¿ gdyby reklamy emitowali tylko miêdzy filmami. A im wy¿sza ogl±dalno¶æ w czasie reklam tym wy¿sze zyski z tych reklam.\nEdycja z 18.03.2014:\nJe¿eli ju¿ jeste¶my przy reklamach to warto wspomnieæ, ¿e normaln± emisjê reklam rozpoczêto w poniedzia³ek, 17 marca 2014. Stopklatka TV korzysta z us³ug biura reklamowego Polsat Media.\n« Odpowiedź #24 dnia: Marzec 24, 2014, 08:27:06 am »\nPrzez pierwszy tydzieñ nadawania, emitowane reklamy nie by³y "natarczywe" - w sensie tre¶ci. W sumie chyba by³a to bardziej "autopromocja". Wczoraj co¶ tam próbowa³em podgl±dn±æ i ju¿ widaæ pierwsze reklamy ¶rodków na potencjê / ból g³owy i po¿yczki By³oby piêknie gdyby reklam nie by³o - ale to rzeczywi¶cie nierealne.\nPL mux 1, 2,3, 4. Ostrava Lanova + Pradziad.\nW wolnym czasie - kabarety\n« Odpowiedź #25 dnia: Marzec 24, 2014, 02:24:54 pm »\nMoim zdaniem mog± byæ reklamy ale jakie¶ konkretne a nie badziewie banków i tabletek farmaceutycznych. Niez³e reklamy maj± TVP Regionalna, w których reklamuj± sklepy lokalne np Mera Tychy w TVP Katowice.\n« Odpowiedź #26 dnia: Marzec 24, 2014, 06:45:06 pm »\nCa³e szczê¶cie, ¿e najwa¿niejszym elementem kana³u, jakim jest Stopklatka TV, s± filmy, a nie reklamy. Oczywi¶cie, z punktu widzenia widza.\nMamy wolny rynek i reklamodawcy mog± reklamowaæ co tylko zechc±, o ile przy okazji nie ³ami± prawa. Trzeba siê z tym pogodziæ albo przestaæ ogl±daæ telewizjê.


ArmA II ozłocone [news uaktualniony] | GRYOnline.pl\nWiadomość gry 21 maja 2009, 11:40\nDuet w postaci Bohemia Interactive i 505 Game Street donosi, że prace nad ArmA II dobiegły końca. Podobno deweloper rewelacyjnie wywiązał się ze wszystkich swoich zadań i gra w przeciągu kilkudziesięciu godzin trafi do tłoczni. Oznacza to, że blisko trzy letni okres oczekiwania na kontynuację jednej z najlepszych gier taktycznych niemal dobiega końca. Ze względu na wyjątkowo sprawną pracę programistów, premiera angielskojęzycznej edycji PC została przesunięta o tydzień w przód, na 19 czerwca. Decyzja ta dotyczy przede wszystkim graczy ze Starego Kontynentu. Jest to świetna wiadomość dla wszystkich weteranów tęskniących za wojenną zawieruchą. W końcu rzadko zdarza się, by termin operacji został cofnięty, prawda?\nW ramach ciekawostki warto dodać, że niemieccy gracze otrzymają ArmA 2 już 29 maja, oczywiście w swoim ojczystym języku. Niestety, jak na razie nie wiadomo, kiedy pozycja ukaże się nad Wisłą. Przedstawiciele Licomp Empik Multimedia, oficjalnego wydawcy tytułu w Polsce, jak na razie nie sprecyzowali terminu publikacji. Zastanawiające jest, czy za milczeniem stoi zwyczajne opóźnienie, czy jest to przebiegła, taktyczna zagrywka.\nDruga część Armed Assault rozgrywa się w niedalekiej przyszłości 2009 roku. Opowiedziana historia przenosi nas do niewielkiego sowieckiego państwa o nazwie Chernarus. Gracz wciela się w jednego z elitarnych żołnierzy US Marines i wraz z towarzyszami broni dąży do wykonania powierzonych rozkazów. Dowództwo określa jego misję jako rutynową i stabilizacyjną, jednak już wkrótce okazuje się, że sytuacja jest znacznie gorsza, niż przewidywano. ArmA 2 posiada w swoim arsenale wiele rozwiązań, które odróżniają ją od konkurencji. Wśród nich znajdziemy wywindowane do granic możliwości SI, rozległe mapy oraz niewiarygodnie realistyczny przebieg zabawy. Warto dodać, że tytuł po raz pierwszy zagości nie tylko w czytnikach PC, ale również jesienią na Xboxie 360 i Playstation 3. Bagnet na broń!\nUAKTUALNIENIE: Przedstawiciel firmy LEM, pani Monika Lach (PR & Marketing Manager) skomentowała sprawę polskiego wydania gry ArmA II:\nStaramy się aby gra ArmA 2 miała premierę w Polsce w okolicach premiery Europejskiej (Wielka Brytania), lecz niestety w tym momencie nie jesteśmy jeszcze w stanie podać konkretnej daty, gdyż prace lokalizacyjne nad grą są nadal w toku. Gry ArmA 2 należy się spodziewać w sklepach na przełomie czerwca i lipca.