BIZITZA BIOLENTOEN AURREAN, GAITASUN SOZIALISTAK ANTOLATU! – ITAIA - Boltxe\nIndarkeria matxistaren aurkako egunaren harira, ITAIAren izenean biolentzia matxistaren gaineko gure analisi politikoa argitaratu nahi izan dugu. Aurtengoan, ezinbestekoa izan dugu pandemiaren testuingurua erabat baldintzatu duen egoera ekonomiko eta politikoa kontuan hartzea. Beraz, beharrezkoa iruditzen zaigu indarkeriak sistema kapitalistan betetzen duen funtzioa analizatzeaz gain, gaur gaurkoz zein forma hartzen dituen ere identifikatzea.\nKoronabirusaren osteko aldaketa kultural eta ekonomikoak izugarriak ari dira izaten. Gizartean eragin dituen galerak, aldaketa koiunturalak izatetik urrun, ondorio sakon eta zorrotzak dira. Covid-19aren ondorioz jasaten ari garen berrantolatze ekonomikoa, eskubide urraketak, kontrol poliziala, biolentziaren gorakada… atzera bueltarik gabekoak izango dira. Kapitala pandemiaren testuingurua orokorki gizartea eta konkretuki lan-harremanak berrantolatzeko erabiltzen ari da, botere burgesa mantentzen dela bermatzeko helburuarekin. Pandemiak berak bizkortu duen krisialdi ekonomikoaren ondorioz, emakume langileon lan- eta bizi-baldintzak nabarmen ari dira okertzen; horien adibide dira lan-kaleratzeak, itxialdien eta zerbitzu publikoek dituzten muga ekonomikoen ondorioz emakumeoi etxeko lanen karga bikoiztea, edota indarkeria matxisten testuinguruak errazten eta ezkutatzen dituen neurri politikoen gorakada.\nBiolentziaren auziari jarraituz, testuinguru honetan –datu ofizialek bestelako errealitate bat erakutsi nahi diguten arren¹– eraso matxistak forma agerikoan ari dira egiten gora, alde batetik krisialdiak berarekin dakarren langile-kapa zabalen proletarizazioak –ezegonkortasun ekonomiko zein soziala– indarkeria testuinguruak areagotuko dituelako eta bestetik, itxialdiak eta isolamendu soziala bezalako neurri politikoek indarkeria gauzatzeko testuinguruak erraztu eta indartzen dituztelako. Gizon langileak, beraz, emakumearekiko dominazioa gauzatzen jarraitu(ko) du biolentziaren bidez, eta horrek emakumea sozialki gero eta baztertuago eta zapalduago izatea eragiten du. Ordea, indarkeria matxistaren gorakada ezin dugu modu isolatuan ulertu. Izan ere, gizartearen beraren berrantolaketa ekonomiko eta kulturala gauzatzen ari den momentu honetan, indarkeria matxista normalizatzen ari da. Eta beraz, indarkeria matxista borrokatu ahal izateko biolentziak hartu dituen forma berriak identifikatzea eta horien aurreko irakurketa egokia egitea dagokigu.\nKapitalak langile-klasea hainbat biolentzia formaren bitartez kontrolatzen du, zeinak langileok are otzanago eta azpiratuago bihurtzen baikaituzte. Biolentzia begien bistakoa izan daiteke –torturak, kolpeak, atxiloketak, isunak… –, eta horien bitartez, gizartean beldurra nagusitzea eta desartikulazio politikoa sortzea bermatuko luke. Sistema kapitalistari, ordea, berezkoa zaio biolentzia, nahiz eta biolentzia bera gure baitan hain normalizatua egoteak ikusezin bihurtzen duen. Gizartearen antolaketa eta langileon izatea bera botere burgesak definitzen dituen neurrian, langileak ez du bere bizitzaren gaineko kontrolik, eta guk hori biolentzia bezala definitzen dugu: egunero beste batentzat lan egin behar izatea zortzi orduz edo gehiagoz, pertsonak merkantilizatzea –deshumanizazioa – , gure izatearen gaineko erabakimenik ez izatea, etxea edo lana galtzearen beldur bizitzea, etab. biolentzia da, langileon eguneroko ogia. Beraz, interes kontrajarriak dituzten bi klasetan banatutako gizartean, klase desjabetua kontrolatzeko oinarrizko forma da biolentzia.\nPandemiaren eraginpean indartzen ari den krisialdiak ezegonkortasun ekonomiko zein politikoa dakar berarekin. Langileon bizi baldintzak kaskartzea eta eskubideen galera modu nabarmenean gertatzen ari da, hala nola etxegabetzeetan, lan-kaleratze masiboetan, osasun-arreta jasotzeko eskubidea kentzean, kalitatezko hezkuntza jasotzeko muga gogorrak jartzean, etab. Aldakortasun garai hauetan biolentzia areagotu egiten da eta estatuak bere indar errepresibo zein judizialak gogortu behar ditu, ustezko egonkortasunari eusteko, eta langileria geldiarazteko.\nBiolentzia langile orok jasaten badu ere –gure bizitzen gaineko kontrola kentzen diguten neurrian– subjektu zapaldu bakoitzak forma ezberdinetan pairatzen dugu: ez du biolentzia bera jasaten gazte batek, emakume batek edo atzerritar batek, eta beraz eta gurera itzulita, guri emakume langileak biolentzia zein formatan jasaten duen definitzea dagokigu. Egiturazko biolentziaren baitan, emakume langileon aurkako biolentziak forma zehatza hartzen du: biolentzia matxista. Kapitalarentzako bitarteko ezinbestekoa da biolentzia matxista, emakumea subjektu ekonomiko debaluatu izateko eta hori gizartean norma kultural bilakatzeko mekanismoa baita. Horrela, emakumearen zapaldu izaera bermatzea lortzen du, eta momentu bakoitzean interesatzen zaion irudi femeninoa sortzen du.\nKapitalak, beraz, emakume langileon zapalkuntza gaurko behar ekonomiko kapitalistetara egokitzen du, eta horrela, ahalik eta irabazi ekonomiko handiagoak lortzeko, emakume langilea subjektu debaluatu gisa egonkortzen du. Behin baino gehiagotan azaldu izan dugun moduan, emakume langilearen zapalkuntza sistema kapitalistan dominazio burgesera azpiratua dago, hau da, kapitalaren oinarri den aberastasun-metaketa mugagabera subordinatua dago. Horrek langileriaren esplotazioa du oinarrian. Aldiz, ezin ahaztu genezake lan-banaketa soziala aurretiazko baldintza batzuen gainean eraikia dagoela, eta ondorioz, kapitalak beste dominazio forma batzuk bereganatu dituela helburu hori ahalik eta maila handienean gauzatu dezan. Hain justu, horri erantzuten dio sistema kapitalistan sozialki normalizaturiko subjektu azpiratuen existentziak. Kasu honetan emakume langilearen zapalkuntza aztertuko dugu.\nAlde batetik, emakume langilearen zapalkuntzaren oinarrian ageri den familiak berak, eta emakumeak bertan bete izan duen eta betetzen duen funtzioak emakumea ekoizpen sozialean modu tendentzialean txertatzea eragin du. Bestela esanda, kapitalismoaren hastapenetan emakumea ekoizpen sozialetik “kanpo”² geratu bazen ere, haren garapenak emakumea lan munduan txertatu du, baina familian betetzen zituen funtzioak gainditu gabe. Kapitalaren kontraesan garbia da hori, eta ageriko ondorioak ditu: emakumea, lan munduan txertatu da, baina etxe-giroan gauzatu beharreko lan-karga ere bere gain jausten da oraindik. Beraz, emakume langilea lan-harreman prekarioenetan txertatu da, lan partzialetan, behin-behineko kontratuekin edo langabezian eta instituzio burgesekiko dependentzia ekonomikoan. Eta gainera, etxe-giroko funtzioak betetzen jarraitu behar du, zeinak isolamendu sozial eta politikora kondenatzen baitu.\nBiolentzia matxista beraz, etsaiaren boterea mantentzeko biolentzia sistematikoa da, emakume langilearen lan-indarra debaluatua mantentzen du eta bera kulturalki zapaldua eta politikoki menperatutako subjektu moduan. Horregatik, kapital-metaketa maila handienean gauzatzeko mekanismo ideologiko gisa ulertzen dugu guk. Biolentzia matxista hau eguneroko bizitzan forma anitzetan atzeman genezake: aitortza politiko eza, zapalkuntza juridiko-kulturala, biolentzia maskulinoak eragindako isolamendua, kontrola, tratu txarrak, eraso sexualak, biolentzia fisikoa, psikologikoa…\nHori ahalbidetzeko kapitalak bere bitarteko politikoak jartzen ditu martxan emakumearen subjektu zapaldu izaera etengabe erreproduzitu dadin. Horrela, estatu aparatu eta bestelako mekanismoen bitartez lortzen du ideologia matxista norma kultural bilakatzea, eta horien artean koka ditzakegu ondorengo adibideak:\n– Sistema judizialen bitartez, emakumeon aurkako erasoak inpunitate osoz gauzatzea lortzen dute. Ez dago inongo aurrekari instituzional- politikorik eraso matxistak geldiaraztea ekarri duenik. Horren adibide argia dugu aurreko astean atera zen albistea: “mozkortuta egotea salbuesle gisa hartu du Nafarroako Auzitegiak bortxaketa kasu batean”. Beraz, edozein aitzakia da zilegi eraso bat gauzatzeko, emakume bat behin eta berriz zapaltzeko. Sistema judizialen indarkeria matxistaren aurrean hartzen duten erabakien gogortasuna edo arintasuna momentuko testuinguru sozial politikoaren araberakoa izango da. Tokiaren eta momentuaren arabera hartutako erabakiak izango dira, eta inoiz ez dira egongo erasotua izan den emakumearen mesedetara.\n– Komunikabideek zenbait bitarteko tekniko-politiko jartzen dituzte martxan ideologia matxistaren garapena sustatzeko. Alde batetik, iruditeria femeninoa indartzen dute: janzteko modua, gorputz estiloa, eta bizi ohituren eta bestelako fenomeno batzuen islapena gauzatzen du. Kapitalari momentu bakoitzean interesatzen zaion emakume irudia sortzeko baliatzen dute: garai batean “ama perfektuaren” irudia erreproduzitu behar zuen eta gaur egun emakume independente eta modernoen irudiak sozializatuz dabiltza. Eta bestetik, albisteak manipulatzen dituzte; momentu bakoitzean estatuarentzat beharrezkoak diren albisteak egiten dituzte publiko, eta horretarako, albisteok haiei interesatzen zaien bezala kontatzen dituzte: indarkeria matxista kasu baten epaiketan zabaldu nahi den ikuspegia helarazten dute, lanean borrokan dabiltzan garbitzaileen mezuak isilarazten dituzte, pandemia garaian emakume langileen errealitatea etengabe ezkutatzen dute, etab.\n– Hezkuntza-sistemak –beraz ikasketa zentroek– etorkizuneko langileak erreproduzitzearen funtzioa betetzen du. Hori horrela izanik, etorkizunean beharrezkoak izango diren langileen izaera eta nolakotasuna definituz, geroko agertokirako prestatzen dituzte ikasleak; horren adibideak dira irakasleen jarrera autoritarioak, gelan egoteko moduak, transmititzen diren edukiak, ikasleen artean sustatzen diren harremanak, etab. Garai batean horren adibide nabarmena zen neskek eta mutilek ez zutela hezkuntza bera jasotzen (zuzenean eduki ezberdina jasotzen zuten). Egun, neska eta mutilen aurrean hartzen diren erabakietan ageriko bereizketarik ez badago ere, argi dago neska eta mutilen bereizketa sozialerako lehen urratsak hezkuntzan ematen direla. Horren adibide izan daitezke hezkidetza programak, zeinak, ideologia matxistari aurre egiteko bitarteko materialak jartzetik urrun, arazoen gaineko azaleko irtenbideak emateko funtzioa baitute.\n– Sexu-merkatuak erantzukizun zuzena du indarkeria matxistaren normalizazioan eta horren erantzule nagusiak kapitala eta bere estatu aparatuak dira. Sexu-indarkeria gizakiak jasaten duen indarkeria bortitzenetakoa izateak eta horrek genero-kutsu nabarmena izateak zerikusia du gizarte honen sorrerarekin. Kapitalismoa aurretiko forma sozialen gainean eraiki zen; kapitalak errotik aldatu zituen aurreko harreman sozialak, baina, aldi berean, indartu egin zituen horietako batzuk. Bertan sar genezake emakumearen sexualizazioa bera, hain zuzen, kapitalak irabazi handiagoak lortu ahal izateko eta ideologia matxista bera sozializatzeko duen instituzio garrantzitsuenetakoa. Gorputzen merkantilizazioak, eta zehatzago, emakumeon sexuaren merkantilizazioak, ondorio gordinak eragiten ditu emakumeonganako biolentzian. Sexuaren merkantilizazioak pertsonak eta gorputzak objektu bilakatzen ditu, ezertarako gai ez diren objektu zaurgarri. Ordena kapitalistan dena eros eta sal daiteke: pertsonak eta objektuak baliokide bihurtzen gaitu. Gizarte honetan, arropa eros dezakezun neurri berean kontsumitu dezakezu zu baino ahulagoa den baten gorputza. Esan dezakegu diruaren truke eraso eta biolentzia guztiak ezkutatzen dituela kapitalak, eta horrek eguneroko bizitzan jasaten dugun indarkeria oro zilegiztatzen eta normalizatzen duela. Beraz, kapitalak eta estatuak, prostituzioa bezalako instituzioen bitartez, eraso matxista oro zilegiztatzen dute: emakumearen gorputza kontsumitzea norma kultural matxistaren parte bihurtzen dute.\nHoriek eta gehiago dira ideologia matxista zabaltzeko eta emakumearen figura zapaldua iraunarazteko kapitalak bere kontrolpean dituen aparatuak. Bitarteko instituzional burgesen bitartez, emakume langileok jasaten ditugun eguneroko indarkeria kasu guztiak zilegiztatzea lortzen du, eta beraz, kapitalak emakume langileon lan-indarrarekin eta biziarekin nahi duena egiteko legitimitatea lortzen du; horrek behin eta berriz erreproduzitzen ditu indarkerian oinarrituriko harremanak.\nHala ere, biolentzia matxista eguneroko ogia da emakumeontzat. Emakume langilea bere etxean ere bada jipoitua, kalean deseroso ibiltzera kondenatua dago, talde handian isilarazi eta ezkutatu egiten dute, eta horrelako beste mila adibide aurki ditzakegu emakumeok gure egunerokoan jasan behar izaten ditugun biolentzia matxista kasuak adierazteko. Biolentzia matxista kasu asko eta askotan gizon langileek gauzatzen dituzte; senar autoritarioek, laneko enkargatu edo nagusiek edo bortxatzaileek, besteak beste. Beraz, esan dezakegu figura diziplinarioek (emakume langilearen aurkako biolentzia matxista gauzatzen duen langile-klaseko kideek), emakume langileon zapalkuntza eta menderakuntzarako funtzio zuzena betetzen dutela; etsaiarekin kolaboratuz, etsaiaren boterea indartzen dute. Horrekin adierazi nahi dugu, indarkeria matxista, ausazkoa izatetik urrun, interes ekonomiko politikoei azpiraturiko biolentzia-forma dela. Dominazio kapitalistak, elkartasunerako formak baino gehiago, etengabeko lehia eta ondorioz, biolentziarako formak sortzen ditu. Kasu honetan, matxismoak, ideologia orokor gisa, norma kultural bilakatu du gizona emakumeari gailentzea, eta bide horretan gizonak emakumearen gaineko dominazio-harremana garatzen du.\nGuk argi dugu, beraz, klase boteredunari biolentzia matxistak onura ekonomiko eta politikoak eragiten dizkiola, biolentzia matxistaren ondorioz, alde batetik, aipatu bezala burgesiak emakume langilearen kontura ahalmen ekonomikoa areagotzen duelako, eta bestetik, langileon antolakuntzarako dugun aukera oro deuseztatzen duelako. Emakume langileok, egunero-egunero jasaten ditugun erasoen ondorioz, subjektu politiko ez-gaitu izatera kondenatzen gaituzte, eta antolakuntza politikora batzeko ditugun gaitasun politiko eta sozial oro desagerrarazten. Horrek ez dio norbanako indibidualari soilik eragiten; antolakuntza proletario osoa oztopatzen du, langileon gaitasunak erdira jaisten baitira modu horretara. Ezinbesteko premisa dugu emakume langilea militante aktiboa izatea, eta horretarako, eraso matxista gauzatzeko testuinguruen aurrean protokolo eraginkorrak aktibatzea eta erasoa gauzatzen duten figura diziplinarioei aurre egitea dagokigu.\nIndarkeria matxistaren aurrean beraz, estatuari eta bere aparatu instituzionalei biolentzia matxista geldiarazteko mekanismo politikoak jar ditzaten modu orokor eta abstraktu batean eskatzeak muga estrukturalak ditu, haiek baitira biolentzia matxista iraunaraztearen arduradun politikoak. Estatuek biolentzia ezkuta dezakete, baina ezinezko dute hura desagerraraztea harreman kapitalistaren baitan. Auzia ez baita gobernuan dagoenaren interes edo borondate politikora mugatzen; estatua menderatzen duen logika ekonomikoan jarri behar dugu arreta. Estatuaren norantza politikoa interes ekonomiko kapitalisten arabera diseinatzen da (botere burgesaren indartzea helburu), eta gobernu estatala neurri horien kudeaketa nazionalera mugatzen da. Estatuak ez du inoiz ordena kapitalista hankaz gora botako duen inongo neurririk hartuko, eta ez du, beraz, emakume langileon aurkako biolentziarekin amaitzeko bitarteko politikorik jarriko.\nIndarkeria matxistari aurre egiteko antolakuntza sozialistaren eginbehar nagusia zein da beraz?\nNorabide estrategikoa definituz, arazoa identifikatuz eta bere analisi egokia gauzatuz:\nIndarkeria matxistak sistema kapitalistan betetzen duen funtzioa identifikatu eta ulertaraztea dagokigu, ahalik eta era konkretuenean eta zorrotzenean, modu horretan indarkeria matxistaren aurkako norabide estrategiko eraginkorra zehazteko. Borroka-prozesuak momentuko biolentzia kasuek betetzen duten funtzio eta biolentzia kasuen nolakotasunaren azterketa zorrotzetik abiarazi behar ditugu, biolentzia kasuak ezin baititugu modu isolatu eta aldaketarik gabeak bezala definitu. Horrez gain, borroka-prozesuek norantza estrategiko zehatza izan behar dute: langileon aurkako egiturazko biolentziarekin amaitzea.\nIndarkeria matxistarekin amaitzeko harreman eredu kapitalistaren baitan dagoen ezintasuna azpimarratuz:\nGure norabide estrategikoa langileon aurkako egiturazko biolentziarekin amaitzea da, baina horretaz gain, guk jardun urgente modura definitzen dugu indarkeria matxistari aurre egiteko borroka prozesuak martxan ipintzea. Borroka-prozesuen norabide estrategikoa gal ez dezagun, garrantzitsu deritzogu indarkeria matxista iraunarazten estatuak betetzen duen funtzio politikoa azpimarratzeari. Izan ere, aurretik aipatu dugun bezala, jakin badakigu instituzio neutralak izatetik urrun, kapitalaren behar ekonomiko eta politikoetara subordinatua daudela. Hortaz, estatuak aplikatzen dituen neurri politiko eta gestio miserableak, euren borondate politiko ezaren baino egiturazko gaitasun ezaren ondorio dira.\nHorrek ez du esan nahi Estatuaren arduragabekeria salatu behar ez dugunik; kontrara, indarkeria matxistaren indartzean duen erantzukizun oro salatu behar dugu. Beraz, auzi konkretu baten aurrean estatua berari aldarrikapen zehatzak exijitzen bazaizkio ere, horrek berarekin ekarri behar du harreman kapitalisten baitan emakume langileok kalitatezko bizi-baldintzak eskuratzeko egiturazko mugak ditugula adieraztea. Guztiok bizi-baldintza berak izan ditzagun, eta beraz, indarkeria matxistarekin amaitu dezagun, ezinbesteko jarduna izango dugu instituzio proletarioen eraikuntza: bide horretan norabidetu behar ditugu indarkeria matxistaren aurkako borroka prozesu taktikoak.\nGure gaitasun politikoak kontuan izanik, indarkeria matxistari erantzuteko mekanismo propioak sortu, hau da gaitasun sozialistak antolatuz:\nIndarkeria matxistak gaurko egunean hartzen dituen forma ezberdinak definitu eta horiei aurre egiteko gure gaitasun politikoak gorpuztu behar ditugu. Borroka-prozesu konkretuen bitartez emakumearen bizi-baldintza eta baldintza estrategikoak aldatzeak izan behar du gure eginbeharra. Esaterako, emakumeok izan dezakegun dependentzia ekonomikoaren aurrean, behar material eta fisikoa asetzeko bitarteko politikoak osatu behar ditugu, emakume langilearen dependentzia egoera horietatik atera ahal izateko bermeak garatzeko. Bestela esanda, emakumeak klase-borrokara batzeko baldintzak sortu behar ditugu.\nEra berean, emakume langileok subjektu politiko bilakatu behar dugu. Horretarako, lehenik gaitasun teoriko eta politikoak eskaini behar ditugu, modu horretara errealitatearen gaineko analisia egiteko gaitasunak eskura ditzagun. Eta bigarrenik, aurreko puntuarekin lotuta, lehen lerroan izan behar dugu emakumea aitorpen eta gaitasun politikorik gabeko subjektu gisa eraikitzen eta mantentzen duten mekanismo eta figuren aurka borroka.\nBeraz, indarkeria matxistarekin amaitzeko norabide estrategikoa argi izan behar dugu: prozesu sozialista elikatzea, hori baita emakume langileok indarkeria matxistarekin amaitu eta kalitatezko bizi baldintzak eskuratzeko berme bakarra. Guztiok bizi-baldintza berak edukitzearen aldarrian kokatzen dugu emakume langileok lan-harreman prekarioak ez izatea, kaletik ibiltzerakoan beldur ez izatea, etxera sartzerakoan senarrak joko gaituen beldur ez bizitzea, etxeko lan guztiak gure bizkar hartu behar ez izatea, etab. Hori lortu ahal izateko, ordea, gure botere propioa eraikitzeari ekin behar diogu, langileon kontrolaren bitartez egin behar diogu aurre indarkeria matxista kasu bakoitzari.\nHau guztia nola abiaraziko dugu gaurdanik?\nItaiaren apustu politikoa honako da: emakumea klase-borrokara batzeko gaitasun sozialistak antolatzea. Horretarako, alde batetik, emakumeok eguneroko bizitzan jasaten ditugun indarkeria kasu bakoitzari –lantokian, etxean, kalean, instituzio burgesetan…– aurre egiteko bitarteko politikoak garatu behar ditugu (prebentzio mekanismoak garatuz eta erasoen aurreko erantzun eraginkorrak gauzatuz) eta bestetik, norma kultural matxistak betetzen duen funtzioa zehaztu eta hura errotik desagerrarazi behar dugu (biolentzia matxistaren leku eza seinalatuz eta norma kulturala desagerraraziz). Hau da, emakumeok aktibo militante izateko baldintza politikoak sortu behar ditugu eta horrek bi eginkizun nagusi ditu; batetik, emakumeon gaitasun politikoak garatzea, militantzia politikorako aukerak izan ditzaten eta ez daitezen isolamendu sozial eta politikoan geratu; eta bestetik, proletalgoaren baitan figura kolaboratzaileen funtzioa zein den etengabe landu eta eurekin amaitzeko bitarteko politikoak egikaritzea, horretarako antolakuntza komunistaren baitan ez dutela lekurik seinalatuz eta horrek iraultza prozesuan dakarren etengabeko atzera pausua azpimarratuz.\n¹Konfinamenduari buruz eman diren datuek etengabe adierazi nahi dute, eraso matxisten salaketen kopurua aurreko urteetakoa baino baxuagoa izan dela. Aldiz, gure ustetan analisi horretan hainbat dira kontuan izan beharreko auziak; alde batetik, emakume horiek konfinamenduan salaketarako izan duten aukera mugatua edo aukera eza; eta bestetik, ohiko salaketetan beherakada egon bada ere, beste zerbitzu batzuk, esaterako, telefono bidezko arreta, gehiago erabili izana. Azkenik, badakigu datu errealen eta ofizialen artean beti egongo dela salto nabaria: beti ezkutatuko digu egia.\n²Garrantzitsua iruditzen zaigu adieraztea orokorrean kapitalaren hastapenek gizonen asalarizazio masiborako oinarriak jarri bazituzten ere, oso errealitate ezberdinak bizi zirela familia dirudunen eta familia proletarioetan. Esan beharrik ez dago emakume proletarioek beti egin izan dutela lan, ez agian gizonen maila berdinean edo errekonozimendu berarekin. Horrek ez du esan nahi emakume horiek inondik inora etxean zuten funtzioekin amaitu zutenik; kontrara, lan karga bikoitza izan dute.


Hego Osetia - Wikipedia, entziklopedia askea.\nHego Osetia edo Hego Osetiako Errepublika (osetieraz: Республикӕ Хуссар Ирыстон, Respublikae Xussar Iryston; errusieraz: Республика Южная Осетия, Respublika Yuzhnaya Osetiya; georgieraz: სამხრეთი ოსეთი, Samkhreti Oseti) Georgia barnean dagoen errepublika da, de facto independientea dena. Independentzia aldarrikatu bazuen ere, Georgiak zein beste herrialdeek ez dute aintzat hartzen aldarrikapena. Georgiak Samachlabo edo, duela gutxiago, Tskhinvaliko eskualdea izenak erabiltzen ditu. Hego Osetia, de iure, Xida Kartli Georgiako eskualdearen zati bat da. 3.900 km²ko eremua eta, 2012ko zenbatespenaren arabera, 55.000 biztanle ditu. Hiriburua Tsjinvali da.\nHego Osetiako Errepublika\n(Respublikae Xussar Iryston)\n(Respublika Yuzhnaya Osetiya)\nEreserkia: National Anthem of South Ossetia (en)\nflag of Ossetia (en)\ncoat of arms of South Ossetia (en)\nLocation of South Ossetia in Europe2.png\nMount Khalatsa (en)\nHego Osetiako Lehen Ministroa\nAnatoly Bibilov (en)\nHego Osetiako Parlamentua\nCommunity for Democracy and Rights of Nations (en)\nErrusiar errublo (₽)\nSorrera data: 1990eko irailaren 20a\n+7 9971, +7 9976, +7 99744 eta +7 995344\n2008ko abuztuaren 26an Errusia Hego Osetiaren independentzia onartu zuen NBEko lehenengo estatua izan zen. Irailaren 4an Nikaragua izan zen gatazkan zeuden estatuetatik kanpo independentzia onartu zuen lehena.\nHego Osetia Kaukaso Handiaren hegoaldeko isurialdean kokatutako 3.900 km²ko lurraldea da. Kaukasoko gailurrek banatzen dute Ipar Osetiatik (Errusia), eta Georgiatik bereizten duen Mtkvari ibairaino hedatzen da hegoalderantz. Eskualde menditsua da oso, Kura ibaiaren arroan dagoena. Lurraldearen %90 1.000 m-tik gora dago eta %9 baino ez da nekazaritzan erabiltzen. Mendirik garaiena Khalatsa mendia (3.938 m) da.\nEkonomiaren ardatz nagusia nekazaritza da. Lantzen diren gai nagusiak laboreak, barazkiak, fruituak eta mahastiak dira. Abere hazkuntzan ardi aziendak du garrantzirik handiena. Basoaren ustiapena ere garrantzitsua da.\nIndustria Tskhinvali aldean bildua dago: metalurgia, zurgintza eta eraikuntza gaiak.\nSakontzeko, irakurri: «2008ko Hego Osetiako Gerra»\nHego Osetia edo Goi Osetia izena lehendabizikoz XIX. mendean agertzen da Ratxa, Imereti eta Xida Kartli eskualdeetako mendialdea izendatzeko. Hantxe Iparraldeko Kaukasotik etorritako osetiar asko bizi ziren.\n1922an, Joseph Stalinek Hego Osetia eskualde autonomo izendatu zuen, beti Georgiako Sobietar Errepublikaren barnean, eta georgiarrak gehiengoa ziren Tsjinvali aldea gehitu zion.\n1989ko azaroaren 10ean, eskualdeko kongresuak errepublika autonomo bihurtzea (Georgiaren barnean) erabaki zuen. Georgiako parlamentuak ez-konstituzionaltzat hartu zuen aldarrikapena, eta 1990eko irailaren 20an osetiarrek independentzia aldarrikatu zuten. Hori zela eta, abenduaren 10ean, Georgiako Parlamentuak Hego Osetiaren autonomia ezereztatu zuen. 1991ko hasieran, artean Sobiet Batasuna desegin gabe zegoela, Hego Osetian gerra lehertu zen. Otsailean Georgiako armada Tsjinvali okupatzen saiatu zen, baina hego osetiarrek sobietar armadaren laguntza izan zuten.\nHego Osetia Georgian.\n1992ko urtarrilaren 19an, osetiarrek Errusiarekin bat egitea adostu, eta hauen laguntza lortu zuten. Gerra 1992ko uztailaren 14an bukatu zen, Errusia eta Georgiak su-eten hitzarmena Sotxin sinatu zutenean. Horren ostean, Hego Osetiako eremuaren %30 edo %40a Georgiaren esku geratu zen, eta gainerakoan independentziaren eta Errusiarekin batzearen aldekoak nagusi ziren. Gatazkaren ondorioz 1.000 pertsona inguru hil eta 60.000 lekualdatuak izan ziren.\n2008an Georgia de facto independenteak ziren Hego Osetia eta Abkhazia errepublikak beretzen saiatu zen, NATOn sartzeko asmotan. Hori zela eta, abuztuaren 7 eta 8an osetiarrak eta errusiarrak eraso zituen, eta Tsjinvali hiriburua oso gogorki bonbardatu zuen, ia suntsitu arte. Horrekin batera, osetiarren garbiketa etnikoa hasi zuen. Errusiak oso gogor erantzun zuen, Georgia bonbardatuz. Haiekin iritsi ziren osetiar eta abkhaziar miliziek georgiarren garbiketa etnikoak burutu zituzten errusiar armadaren oniritziarekin. Ondorioz, Georgiak gerra aurretik menderatzen zuen Hego Osetiako %30 edo %40a galdu egin zuen, eta baita Abkhazian bere esku zegoen Khodori bailara ere.\nGuda baino lehen biztanleriaren bi heren osetiarra zen eta %25-30a georgiarra. Hona hemen taula batean.\nOsetiarrak 60.351 (%69,1a) 72.266 (%68,1a) 63.698 (%65,8a) 66.073 (%66,5a) 65.077 (%66,4a) 65.200 (%66,2a)\nGeorgiarrak 23.538 (%26,9a) 27.525 (%25,9a) 26.584 (%27,5a) 28.125 (%28,3a) 28.187 (%28,8a) 28.700 (%29,0a)\nErrusiarrak 157 (%0,2a) 2.111 (%2,0a) 2.380 (%2,5a) 1.574 (%1,6a) 2.046 (%2,1a)\nArmeniarrak 1.374 (%1,6a) 1.537 (%1,4a) 1.555 (%1,6a) 1.254 (%1,3a) 953 (%1,0a)\nJuduak 1.739 (%2,0a) 1.979 (%1,9a) 1.723 (%1,8a) 1.485 (%1,5a) 654 (%0,7a)\nBesteak 216 (%0,2a) 700 (%0,7a) 867 (%0,9a) 910 (%0,9a) 1.071 (%1,1a) 5.100 (%4,8a)\nArtikulu honen edukiaren zati bat Lur hiztegi entziklopedikotik edo Lur entziklopedia tematikotik txertatu zen 2014/03/14 egunean. Egile-eskubideen jabeak, Eusko Jaurlaritzak, hiztegi horiek CC-BY 3.0 lizentziarekin argitaratu ditu, Open Data Euskadi webgunean.\n↑ Aipuaren errorea: Konpondu beharreko erreferentzia kodea dago orri honetan: ez da testurik eman citypop izeneko erreferentziarako\n↑ South Ossetia Maps Altiusdirectory.com\n↑ a b Marietta KÖNIG: «The Georgian-South Ossetian Conflict» Core-hamburg.de\nArantxa ELIZEGI: «Georgiarren eta osetiarren arteko aspaldiko gatazka berriz piztu da» Gatazkaren historia Berria egunkarian. Berria.info\nKarlos ZURUTUZA: «Hego Osetia: Kosovoren zain» Argia.com\nMultimedia: South Ossetia\nAzken aldaketa 26 otsaila 2022(e)an, 01:40(e)tan\nOrriaren azken aldaketa: 26 otsaila 2022, 01:40.


Astebeteko egitaraua prestatu dute Euskararen Eguna ospatzeko - Gasteiz - Alea.eus\nAstebeteko egitaraua prestatu dute Euskararen Eguna ospatzeko\nErredakzioa 2016-11-24 12:24\nEuskararen Astearen egitaraua aurkeztu dute eragile ezberdinek Oihaneder Euskararen Etxean.\nAbenduaren 3an, esaterako, Euskaldunon Erronken Zuhaitzaren inaugurazioa eta kandelen mosaiko erraldoia egingo dute Arabako Aleak eta GEU elkarteak.\nAbenduaren 3an Euskararen eguna ospatuko da, eta gaur goizean 2016ko Euskaren Asterako egitaraua aurkeztu dute Oihaneder Euskararen Etxean. Azaroaren 26tik abenduaren 3ra bitartean, hainbat jarduera eskainiko dituzte hainbat talde euskaltzalek, tartean GEU elkarteak, Arabako Aleak eta Bertsozale elkarteak, Arabako Foru Aldundiarekin eta Gasteizko Udalarekin batera.\nGasteizen 365 egun euskaraz bizi nahi dugu lema duen programa azaroaren 26an hasiko da. Mintzodromoa, Kantari Gasteiz karaokea, kontzertuak, antzerkia, erakusketak, filmak, kalejira eta kandelen mosaiko erraldoia egingo dira.\nJarduerak larunbat honetan hasiko dira, hilaren 26an, eta mintzodromo familiarra eta Jon Maiaren hitzaldia izango da Zabalgana auzoan, etorkinen integrazioa eta bertakoen egokitzapenari buruzkoa. Azaroaren 27an Kantari Gasteiz Karaokea egingo da, Arabako Aleak, Oihaneder Euskararen Etxeak, Goienak antolatua eta Vital Fundazioaren laguntzarekin. 29an, berriz, Kirmen Uriberen azken nobelaren aurkezpena egingo da Oihaneder Euskararen Etxean. 30an, Oihaneder Euskararen Etxeak #Gasteizenbaieuskarari mintzodromoa hartuko du goizean, eta arratsaldean, 19tan, Aginako zero bat emanaldia.\nAbenduaren 1an Mami lebrun antzezlana izango da Principal Antzokian, Xake Produkzioak ekoitzia. Lan hau 2an errepikatuko da, hainbat zentrotako ikasleentzat. 2an, gainera, Euskararen Ginkanaren finala egingo da Oihaneder Euskararen Etxean, eta 2016ko Vitoria-Gasteiz itzulpen sariak banatuko dira.\nAbenduaren 3a, erronken eguna\nAbenduaren 3an, Euskararen Eguna ekitaldiz beteta egongo da. Zikoinak filma ikusgai egongo da Florida zinemetan umeentzat, Euskaraz Bizi Nahi dugu bertso bideo-kliparen aurkezpena egingo da Arabako Bertsozale Elkartetik eta Arabako Alea aldizkariak jarriko duen Euskaldunon Erronken Zuhaitza inauguratuko da. Euskararen erabileraren eguna ospatzeko, gainera, kalejira egingo dute elkarteek Andre Maria Zuriaren plazaraino, Oihanederretik; eta bertan, iaz bezala, Euskarak 365 egun kandelen mosaikoa piztuko du GEU elkarteak.\nProgramazioan parte hartu duten eragileak hauek dira: Geu elkartea, Bai Euskarari Elkartearen Ziurtagiria, Alea aldizkaria, Euskaltzaleon Topagunea, Euskara Zabalduz Zabalganan, Laboral Kutxa, Arabako Bertsozale elkartea, Jimmy Jazz Gasteiz, UPV-EHUko Mikel Laboa katedra, Vital Fundazioa, Diario de Noticias de Álava, eta Principal Antzokia


Dinamizazio soziokulturala / Abenduaren 2an, Aiaran ekin: Nola egin esango dizugu jardunaldia egingo da Amurrio bideanen El Reforreko instalazioetan.\nJardunaldiaren helburua da gure eskualdean enpresa-ekimen berriak martxan jar daitezela sustatzea edo lehendik martxan dauden enpresei negozio-lerro berriak sortzen laguntzea.\nJardunaldia hauentzat da: ekin nahi duten baina zer arlotan zentratu ez dakiten pertsonak, ideia bat duten eta horren garapena aztertu eta martxan jarri nahi dutenak edo beren jarduerari buelta bat eman nahi dioten enpresa edo negozioak.\nHori dela eta, INNOBIDEko Sergio Gonzálezek, jardunaldiari hasiera emateko, negozio-joerei eta -aukerei buruz hitz egingo du, eta azalduko du nola nabarmendu merkatuan negozio-eredua modu erraz batean landuta. Ondoren, mahai-inguru bat egingo da. Bertan, eskualdeko lau ekintzailek beren esperientziaren berri emango dute: zerk funtzionatu dien, zer aldatuko luketen gaur egun dakiten guztia jakin izango balute, nola egin dioten aurre pandemiari, etab.\nHelburua da ekintzaileen askotariko profilak ikustea: Unai Arrieta, psikologia; orain ospea hartu du zahartze aktiboaren sektorean bere ezagutzak aplikatzeko aukera ikusi ondoren. Joana Bilbao, zeinak bere zaletasuna lanbide bilakatu duen beste bazkide batekin batera, “Entre punto y puntada” proiektuaren bidez. Licores Barañano enpresako Gaizka Barañano, zeinak, familiako enpresaren belaunaldi-aldaketa bere gain hartzeaz gain, ekiten eta berritzen jarraitzen baitu. Eta Oihana Goikoetxea, landa-ingurune batean ekiteari buruz hitz egingo digun fisioterapeuta (“Zurekin Fisioterapia” zentroa ireki du Luiaondon).\nHorrez gain, jardunaldian Kuadrillako tokiko garapen-agentziek ekintzaileei ematen dizkieten zerbitzuen berri emango da: banakako aholkularitza, prestakuntza, enpresa kokatzeko espazioak, laguntzei buruzko informazioa eta horiekin lotutako izapideak, etab.\nFundación VITAL Fundazioak diruz lagundu du jardunaldia, Aiarako Kuadrillaren bidez.\nInformazio gehiago lortzeko edo izena emateko, Amurrio Bideanekin harremanetan jar zaitezkete, 945891721 telefono-zenbakira deituta edo autoempleo@amurriobidean.org helbide elektronikora idatzita.


HOTS BEGI DANBOLINAK: ARRASATE 1942: GIZARTE ERRADIOGRAFIA BAT.\nARRASATE 1942: GIZARTE ERRADIOGRAFIA BAT.\nGaurko albiste honek BEHIN IZAN ZIREN nire blogean du jatorria. Hantxe publikatu dut, beheko eskutitza, blogean argitaratzen dudan gutundegiaren barruan. Baina handik atera eta beste honetara ere ekartzea otu zait, Arrasateko historiaren unetxo bat ezin hobeto islatzen duela iruditu zait-eta.\nArrasateko Pedro Goitiak Toulousen erbesteratua zegoen Marcos Vitoriari igorritako eskutitzean, 1942ko gizarte-argazkitxo bat egiten dio. Askotan lerro gutxitan sekulako deskribapena egin daiteke, egoerari buruzko ideia zehatza egiteko. Eta Pedro Goitiak horixe lortu zuen gaurko eskutitz honen bitartez.\nOsla SL, Arrasateko Pedro Goitia eta Ceferino Mendizabal bazkideek jarri zuten martxan, eta tailer mekanikoa zen. Bere bezeroen artean, Facundo Kortabarria, Pedro Murgoitio eta Damian Sagastizabal bazkideen Magdalena S.L izenekoa zuten, urtzagintzako lantegia, Arrasatekoa. Une batean, 1945 inguruan, bi enpresek bat egitea erabaki zuten, eta Magdalena Osla S.L sortu zen.\nEz noa nire aldetik ezer gehiago ipintzera. Goitiaren hitzak nahikoak ditugu, gerra osteko Arrasateko giroaz apur bat gehiago jakin dezagun.\nMondragón 2 de a Agosto de 1942\n Eskutitza, “ARTICULOS DE FERRETERIA. OSLA.S.L Resusta,19 menbretedun paperean idatzi zuen Pedro Goitiak. BI orrialdekoa da.\nArgazkia:Arrasate, Kurtzetxikitik aterata, 1945ean. Etxe Txikiak, Elma eta mendi magalean kanposantua ikusten dira. Ezker aldean, frontoia eta bere atzean, zuhaitzak, Sola jauregiaren lorategikoak.\nPublicado por Josemari Velez de Mendizabal en 19:51:00\nEtiquetas: 1942, ARRASATE, Josemari Velez de Mendizabal, Marcos Vitoria, Pedro Goitia\nEkain Velez de Mendizabal Etxabe 22 de marzo de 2011, 14:37\narraioa Pedrorekin !\nzintzoa bezain zuzena gizona !!\njosemari 22 de marzo de 2011, 14:54\nPolita, ezta? Garai zailak izan ziren, bai jauna! Zailtasun haiek ekarri zuten gero ugaritasuna...\nEkain Velez de Mendizabal Etxabe 23 de marzo de 2011, 9:51\nbatzuk lan egin behar biharko egunean gure haurrek hoberena izan dezaten, ezta ?\n...orain nire loba berriei, ahalik eta kaka gehiena garbitu beharra tokatzen zaigu....ARLO GUZTIETAN DIÑOT !\nJUAN GARMENDIA LARRAÑAGA ETA ARAMAIXO\nARAMAIXO Kofradiaren barne aldizkaria\nCAPILLA DE MONDRAGON ETA ARMADA JENERAL KOLPISTA\nKONPOSTELAKO MONDRAGON KAPERA


“Oraingo neurriak ez dira lehenengo itxialdikoak bezain zorrotzak” - Uriola.eus\n“Oraingo neurriak ez dira lehenengo itxialdikoak bezain zorrotzak”\nNahia Martinez Gondra 2020-11-06 12:56 Jendartea Bilbo\nIrene Gonzalezek (Bilbo, 1995) zazpi urte daramatza Londresen bizitzen. 18 urterekin argazkilaritza ikastera joan zen eta ordutik bertan dago arte-enkanteen etxe batean lan egiten. Atzo bertan, Londres bete-betean sartu zen itxialdiaren bigarren olatuan eta etxetik hain urrun egonda, Gonzalezek egoera nola bizi duen azaldu digu.\nZein da egoera gaur egun Londresen?\nAtzo, azaroaren 5ean, hasi zen gure bigarren itxialdia, edo 'Lockdown'-a. Horrek esan nahi du funtsezkoak ez diren establezimendu guztiak itxi egin direla: tabernak, jatetxeak edota arropa-dendak. Hala ere, lehenengo itxialdian ez bezala, ikastetxeak, unibertsitateak eta ikastetxeak oraindik zabalik daude.\nLehenengo itxialdiko neurri berdintsuak dira oraingoak? Kalera ateratzeko aukera daukazue?\nOraingo neurriak ez dira lehenengo itxialdikoak bezain zorrotzak. Mezua hauxe da: gelditu zaitez etxean ahal duzun denbora guztia. Baina ezin baduzu etxetik lan egin, zure bulegora joan zaitezke. Ekonomia bertan behera ez gelditzeko enpresek funtzionatzen jarraituko dute.\nKalera irteteari dagokionez, lehenengo itxialdian bezala, ordubeteko ariketa fisikoa egitera atera zaitezke, inolako ordutegi finkorik gabe.\nNola hartu dute herritarrek orokorrean bigarren itxialdiaren albistea?\nOrokorrean jendeak bazekien hau lehenago edo beranduago gertatuko zela. Gabonak hain gertu izanda, uste dut hiritar guztiek ulertu dutela hau beharrezkoa dela. Neurriak ez dira lehenengo itxialdikoak bezain murriztaileak, beraz, ez da hain gogorra. Nolanahi ere hauek lehenengo egunak dira, ikusiko dugu jendeak zer esaten duen bi aste barru.\nNeurriak errespetatzen ari dira?\nNahiz eta goizegi den esateko, uste dut, oro har, neurriak errespetatzen ari direla. Azken finean, neguan gaude, hotz egiten du eta jendeak ez du hainbeste kalera irten nahi. Hala ere, imajinatzen dut lehenengo itxialdian baino hiritar gehiagok hautsiko dituztela neurriak. Izan ere, jendea nekatuta dago. Ez dut uste hori aitzakia denik, baina azkenean, seguruenik, hori da gertatuko dena.\nNola ari zara itxialdia bizitzen zure kasuan?\nNire kasuan, errutina bat hasieratik ezartzea da hobeto etorri zaidana. Anaiarekin bizi naiz eta berak ere goizeko 9:00etatik arratsaldeko 17:00etara lan egiten du. Beraz, berarekin ordutegi berean kointziditzeak asko laguntzen nau. Garrantzitsua da esatea berrogeialdiak amaiera-data duenez (abenduaren 3a), dena eramangarriago egiten ari zaigula. Ikusiko dugu ea lau aste besterik ez diren.\nPertsonalki, nola ari zaizu eragiten?\nMaila pertsonalean, gizarte-harremanetan ikusten dut aldaketarik handiena. Ez da bakarrik ondoko etxadian bizi diren lagunak ezin ikustea, baizik eta familia edo Londresen bizi ez diren lagunak ezin ikustea. Uste dut segurutzat jotzen nuela beti Bilbora nahi nuenean bueltatu ahal izango nintzela, baina orain oztopo asko daude.\nZailtasunik izango duzu lanarekin jarraitzeko?\nNire lanak eskatzen dit artelanak fisikoki aztertzea eta katalogatzea, beraz, askotan bulegora joan behar dut. Oraintxe bertan etxetik lan egiten saiatzen ari naiz, astearen erdia gutxienez, baina momentu batzuetan hori ezinezkoa da. Izan ere, eskaintzen ditugun online enkanteen bolumena esponentzialki igo da azken hilabeteetan.\nZein da gaur egungo egoera Brexit-arekin? Zer ondorio izan ditu?\nEgia esateko, ez nago oso ziur. Alde batetik, uste dut Covid-19ak eta Ameriketako haustesundeek balio izan dutela une honetan gertatzen ari diren negoziazio guztietatik eta hauen inplikazioetatik jendea distraitzeko.\nBestalde, uste dut urtarriletik aurrera gure egunerokotasunean Brexit-aren ondorioak ikusten hasiko garela. Batez ere, Londresera etorri nahi duen jendeak bisa berezi bat behar izango duelako, AEB-etakoaren antzekoa. Edo nire industriaren kasuan, BEZaren balioak aldatu egingo direlako. Baina, gaur egun, Londresen ez dut aldaketa nabaririk sumatu.\nInes Erkizia: "Ikerketara bideratzen den finantzaketa oso murritza da egun"\nGeorge Floyden erailketaren urteurrenean ekintza egin dute Bilboko epaitegien aurrean\nBilboko Gazte Topaketak antolatuko dituzte ekainaren 19an\nAuzoetako osasun zentroak itxi egingo dituzte arratsaldez\nMoha Gerehou: "Lorpenak behar ditugu borroka antirrazistan, bestela frustrazio oso handia sortuko da"\nESK Sindikatuak Telefonika-Movistarren azpikontratazioen aurkako mobilizazioa deitu du gaur\nPetronor, Tubacex, UTE Bilboko Argiak eta PCB enpresa-batzordeek manifestazioa deitu dute bihar\nKubaren blokeoaren kontrako itsasontzi solidarioak Bilboko itsasadarra zeharkatuko du igandean


Txus Martin espetxera eraman dute berriro Ospitalean egunak igaro ostean – Sare Herritarra\nSare Herritarrak Txus Martin, larriki gaixo den presoa, bihotzeko operazioa izan eta ospitalean egunak igaro ostean Zaballako espetxera eraman dutela jakin du. Informazio honen aurrean, Sarek, Txusen gaitzaren larritasuna ikusita, berriro ere espetxeratua izateko hartutako erabakia salatu nahi du.\nTxus Martinek urteak daramatza gaixotasun bati espetxean aurre egiten. Gaixotasun horri orain, bihotzeko gaitza gehitu zaio eta azken urtebetean birritan eraman behar izan dute ospitalera gaitz berri hori dela eta. Azken honetan, bihotzeko operazio bati egin behar izan dio aurre eta egunak igaro behar izan ditu ospitalean ingresatua. Larritasunaren aurrean, ulergaitza dela uste dugu, Txus Martin berriro ere Zaballako espetxera eraman izana, larriki gaixo dagoen presoa izanik eta bere gaitzak behar duen zaintza eta artatzea ahalik eta egoera eta baldintza egokienetan jaso ahal izateko, etxean behar lukeela uste baitugu. Hori hala, Txusen egoera berriro ere gehiago okertu aurretik, etxeratua izan dadila eskatzen dugu. Berandu baino lehen, bere gaitzari dagokion baldintzetan aurre egin ahal izateko.\nGorak Fraile presoari hiru eguneko baimena\nBestalde, positibotzat jo dugu Gorka Fraile presoari etxean hiru egun igarotzeko emaniko baimena, aurrera urrats gisa baloratzen baitugu. Dena dela, Sarek, larriki gaixo diren preso guztiak etxean behar dutela aldarrikatzen du eta bide horretan lanean jarraituko du.


Bakioko Udaleko aurrekontuei ekarpenak egiteko azken batzarra hilaren 19rako lotu da | El Correo\nCostaBakioko Udaleko aurrekontuei ekarpenak egiteko azken batzarra hilaren 19rako lotu da\nBakioko Udaleko aurrekontuei ekarpenak egiteko azken batzarra hilaren 19rako lotu da\nI. A. BAKIO. Viernes, 12 octubre 2018, 02:00\nAurrera doa Baioko aurrekontuen inguru herrian zabaldu izan dan parte hartze prozesua. Lehenengo bi batzarrak burutu eta gero, hilarren 7an eta 9an, hirugarren eta azkana gaur zortzi egitea erabaki da. Hurrengo hitzrdua, beraz, udalerriko Txakolindegian egingo da, 19.00etan hasita.\n«Batzar horreen helburu nagusia herritarrek datorren urteko aurrekonturako proposamenak egitea izan da, eta jadanik haibat proposamen jaso izan dira», zehaztu dabe Udaleko iturriek. Batzarretan, parte hartze prozesua ondo ezagutzeko, zalantzak argitzeko eta proposamenak egiteko aukera izaten da. «Halandaze, bertaratu ezin danak urriaren 21era arteko epea izango dau proposamenak egiteko Udaletxean, Kiroldegian, Osasun zentroan, Kultur Etxean eta Gaztelekuan ipinitako postontzi bidez edo internet bidez», gogora ekarri dabe.\nProzesuaren bidez aurrekontuaren 300.000 euro zertara bideratu ahal diran erabakiko da. «Herritarrei dei egin gura deutsegu Bakiok gaur egun daukazan beharrizan inguruan hausnartzeko», esan dabe.\nLa escuela de música de Lekeitio arranca el curso en el Gazteleku Indignación entre los arrantzales por la reapertura de la costera del bonito


1 Formula: Dirua, ospea, emakume ederrak... abiaduraren erreinuan kodizia erregai - Slump doktorearen zaintiratua\nHasiera » Automobilismoa » 1 Formula: Dirua, ospea, emakume ederrak… abiaduraren erreinuan kodizia erregai\nKrisia? Zein krisi? lelodun pankarta zintzilikatu zuten iazko apirilean Bizi mugimendu altermundialistako kideek Ferrari etxearen Baionako saltokian. Barruan, Pacman ultra-aberats batek Lurra irudikatzen zuten pilulei jarraitzen zien luxuzko auto artean. Kanpoaldean, golf jokalariek eta jet-set zaleek xanpaina edaten zuten, enpresa italiarrak 2012an irabazi historikoak lortu zituela “ospatzeko”.\nFerrarik irabazi ponposoak lortu izana ganoraz ospatu beharra zegoen…\n“Marka honetako serie modeloak 183.000 eta 320.000 euro artean saltzen direlarik, neurrigabetasunaren eta harrokeriazko kontsumoaren lasterketaren irudiak dira, planetaren oreka klimatiko eta ekologiko handiak lanjerrean ezarriz”, salatu zuen Bizi kolektiboak.\n1 Formula denboraldia abiatzear denean, ekintza hura baliatu dugu milioika euro erretzen dituen auto lasterketen mundu bereziaz hitz egiten hasteko, Ferrari taldea ordezkari indartsuenetakoa den neurrian. Jot Down webguneko hiru erreportajerekin osatu dugu ibilbidea.\nBankua beti da garaile\n2012an Ferrari etxearen salmentak %4,5 hazi baziren eta irabaziak ia %18, urtez urte %10 hazten dira F1 kudeatzen duen enpresaren irabaziak. Bankuak beti irabazten baitu, José Manuel Zapico kazetari adituak dioenez. Eta bankua, kasu honetan, Bernie Ecclestone da, Formula One Management (FOM) erakundeko presidente ohia, pasa den urtarrilean dimisioa aurkeztera beharturik izan zena, ustelkeria kasuak tarteko. Ustez, Gerhard Gribkowsky bankaria erosi zuen 33 milioi euroan.\nZerga-sistema onuragarriaz baliatzen diren hainbat konpainiak osatzen dute FOM. Negozioak lau adar ditu: Lasterketak jasotzeagatik zirkuituek emandako dirutza (40 milioi euroko kanona, besteren artean); telebista kateek emisio eskubideengatik ordaintzen dutena; pistetako publizitate estatikoagatik eta Sari Nagusien babesletzagatik poltsikoratzen dena; eta OPIentzako gotorleku diren Paddock Club eremuetako diru-sarrerak. 3.500-4.500 euroren truke, karrerak leku pribilegiatuetatik jarraitu ahal dira, boxetako eraikin gaineko terrazatik, xanpaina edan, kabiarra eta langostinoak jan eta negozio-gizon garrantzitsuekin tratuak ixten diren bitartean, Barbie zango-luzeen irriek goxatuta, 1 Formulari testosterona dario-eta alde guztietatik, 1 Formularena mundu nahikoa maskulinoa baita, badiren arren gustuko duten emakumezkoak, “uste baino gehiago”, Iera Aranburu eta Ane Lusarreta lankideek kontatu digutenez.\nDirua, ospea eta emakume-puskak\nOngi etorri Paddock Clubera. (Argazkia: www.f1aldia.com)\n“1 Formula pastel erakargarria da. Dirua, ospea, nazioarteko bidaiak, xanpain garestiena, komisio mamitsuak, emakume-puskak, jet pribatuak, ehun metroko yateak eta alde guztietatik dir-dir egiten duten gauzak. Einsteinek zioen soilik unibertsoa eta giza ergelkeria direla bukaezinak. Abiaduraren erreinuari darion kodizia ere halakoxea da. Horregatik erakartzen du hainbeste euli, Samaniegoren fabuletan nola”. Zapicoren hitzak dira, Formula1 eta delitua artikulutik jasoak.\nNegozioaren estolda-zulo finantzarioetan lardaskan aritu diren pertsonaia ugariren errepasoa egin du kazetariak, 2014ra arte beti “epizentroan” izan den Bernie Ecclestone abiapuntutzat hartuta. Tartean dira, adibidez: Ibrahim Abdo Maalik “printze nigeriarra” eta Arrows eskuderia jantzi zuen T-Minus edari energetikoa; Ricardo ‘El Cuchilla’ pilotuaren, Ensing eskuderiaren eta Medellingo narkotrafikatzaileen arteko istorioa; Larrouse eskuderia zikindu zuten zerga iruzur eta harribentura mafiosoak; eta Leyton House eskuderiako jabeek Japoniako zerga-sistemarekin izandako arazoak.\nDirua egiteko makina da 1 Formula. Dirua egiteko makina Ecclestone. 2010ean, bulegotik ateratzen ari zenean, bi lagunek jipoitu eta diru-zorroa eta Hublot markako ordularia lapurtu zizkioten. F1-aren babesle ofiziala zen Hublot. Bada, Ecclestonek, bere irudia baliatuko zuen publizitate-kanpaina sortzea proposatu zien biharamunean. Begi-ingurua ubelduta, ezpainak zartatua eta ondorengo esaldia: “Begira zer egiteko gai den jendea Hublot ordulari bat izatearren”.\nIragarkia originala denik behintzat ezin uka.\nApeta “ekologikoen” menpe\nAsteburuan hasiko den denboraldiari dagokionez, ukitu “ekologikoa” emate aldera ikuskizuna “kaltetzen” duten hainbat konturi buruz idatzi du David Navarrok, onartzen duen arren “emozioak” gora egin dezakeela, autoen prestazioak parekatu egiten direlakoan. Ecclestonek esandakoa ekarri du gogora: “Fartsa erabat absurdua da”.\nBolidoen zarataz kexu da esaterako: “Erlamandoak egiten duen soinuak beldur handiagoa ematen du autoen 1.6 motorraren eztul inuzenteak baino. Marmar mekanikoa besterik ez da, urteetan hainbesteko zirrara eragin digun 1F-ren itzelezko soinuarekin alderatuta”.\nKexu da, halaber, autoek gehienera ere ehun kilo erregai kontsumitu dezaketelako lasterketa bakoitzean, soilik 1F modernoak “berde ekologiko” mozorroa jantzi nahi duelako. “Astakeria ikaragarria da, kontuan hartzen badugu lasterketa batean kontsumitzen den erregai kopurua huskeria dela azpiegitura mugitzeak dakarrenarekin alderatuta. Piloturik onenak mugen azpitik gidatzera beharturik dauden bitartean, kamioilari dabiltzan hooligan gizenkoteek FIAren beldur izan gabe zapaldu dezakete azeleragailua”, dio harro antzean. “Gainera, Singapurreko gaueko Sari Nagusia argiztatzeko, baliabide ez berriztagarri gehiago erabiltzen da denboraldi osoan autoek xahutzen duten erregai baino”. Batak ez du bestea kentzen, ordea…\n“Motorrean eta erregai kontsumoan murrizketa irrigarriak egitea ez da mundu berdeago bateranzko aurrerapausoak emateko modua; aitzitik, ERS sistemaz baliatzea positiboa da”, iritzi dio kazetariak.\nTaldeek diseinu geroz eta “esperpentikoagoak” aurkezten dituzte, araudiaren baldintza berrietara egokitzeko. Ferrarien “hartz inurrijale muturra” da horren isla. (Argazkia: f1photos.org)\nBestalde, autoak geroz eta itsusiagoak direla uste du. “Hamarkada ugari egin behar da atzera F1 egiazki ederrak aurkitzeko. Aerodinamika berehala gailendu zitzaion estetikari. Autoen itxura hainbeste aldatu da, nekez identifikatuko ditugula pertsonak garraiatzeko ibilgailuekin. Taldeek diseinu geroz eta esperpentikoagoak aurkezten dituzte, araudiaren baldintza berrietara egokitzeko. Ferrarien “hartz inurrijale muturra” da horren isla, baita aleroi eta difusore berriak ere”.\nSailkapen nagusia, irekiago?\nAutoen gutxieneko pisu muga igo (642 kilotik 690era) eta gurpilen konposatuak aldatu egin dira. “Autoak geldoagoak izango dira orain, itzuliko segundoa galduko dute gutxi gorabehera”, dio kazetariak.\nAldatu egin da, era berean, lasterketen puntuazio-sistema: azken lasterketak bikoitza balio du, emozioari luzeago eustearren.\nZerrendatutako gauza guztiek sailkapen nagusia irekiago utz dezaketela uste du Navarrok, iaz baino irekiago bai behintzat, Sebastian Vettelek alde izugarri handia lortu baitzuen, emozio gose ziren zaleen zoritxarrerako.\nIkuskizuna hastear da… egin beza bor-bor xanpainak!


Ordubeteko amesgaiztoa - Gizartea - Berria\nUholdeek kalte handiak sortu dituzte Muxikan, Oka eta Eleizalde ibaiek gainezka egin baitzuten euriteekin. Ezustean harrapatu zituen euriak, oharrik ez zuten eta\nLangileak, atzo, lantegitik ura ateratzeko lanetan, Muxikan. Lantegietan, saltokietan eta etxeetan sartu zitzaien ura. MIGUEL TOÑA / EFE\n«Ez genuen ezer egiteko astirik izan». Farmazian izandako kalteak aztertzen ari da Leopoldo Ladron, Muxikako Kurtzero auzoan (Bizkaia). Kalte handiak izan ditu. Ohartu zenerako, gerrialderaino iritsia zuen ura herenegun iluntzean. Ez hark bakarrik. Galtzada tabernako jabea, Consuelo Sanchez, bezeroak agurtu, eta ozta-ozta igo zen goiko solairura ura sartu aurretik. Eurite handia izan zuten herenegun arratsean, eta kalteak zenbatzeko eta txukuntzeko eguna izan zuten atzokoa.\nEuriteak ezustean harrapatu zituen herritarrak eta larrialdietako zerbitzuak. Metro koadroko 26 litro pilatu ziren ordubetean. Bizkaiko zenbait tokitan gainezka egin zuten ibaiek. Zauriturik ez zuten eragin, baina bai kalte material handiak: handienak, Muxikan. Oka eta Eleizalde ibaiek gainezka egin zuten, eta biek bat egiten duten tokian, Kurtzero auzoan, metro batera iritsi zen uraren garaiera. Etxeetan, jatetxeetan eta lantegietan sartu zitzaien ura.\nEz zuten abisurik jaso. Kexu da alkatea, Aitor Goldaraz. Azaldu du bat-bateko uriolek ezustean harrapatu zituztela: «Ordu erdiko kontua izan zen, eta ezustean harrapatu gintuen. Ura abiadura eta indar handiarekin zetorren». Iragarpen faltari buruzko salaketaren inguruan, Euskalmetek adierazi du ezinezkoa dela halako gertakariak aurreikustea.\nAzkar hazi zen ibaia. «Zazpiak bueltan euri piloa hasi zuen; halako batean aparkalekura begiratu, eta gainezka zegoela ikusi nuen», kontatu du Iskander Izardui bizilagunak. «Badaezpada autoa handik ateratzea erabaki nuen». Izarduik lortu zuen ibilgailua ateratzea, baina beste askok ez zuten aukerarik izan. Atzo goizean hogei bat auto zeuden mugitu ezinik aparkalekuan. «Suhiltzaileak txalupa batean gerturatu behar izan ziren; soilik furgoneten goiko parteak ikusten ziren».\nGarbiketa lanak luzerako\nEtengabe igotzen zen ura, Izarduiren esanetan. Etxeko horman ageri da arrastoa. «Hogei zentimetro baino ez da sartu etxean. Ahal den neurrian ondo gaude. Beste leku batzuetan ezin dute gauza bera esan». Metro batzuk harago, Edurne Zalloetxebarria zegoen atzo goizean, bere jatetxearen atarian, gertatutakoa sinetsi ezinik. «Gau osoa pasatu dugu garbitzen, eta horretan segitzen dugu», adierazi zuen. «Ikustekoa zen goizeko panorama: sukaldeko traste eta jenero guztia uretan igerian».\nIbaiak bidera itzuli ziren herenegun gauerako, baina uholdeek utzitako arrastoa atzo goizean geratu zen agerian: ura, lokatza, zikinkeria. Bizilagunak goizetik aritu ziren garbiketa lanetan. Suhiltzaileen laguntza ere behar izan zuten lurpeko aparkalekuetatik ura ateratzeko. Alkateak goraipatu egin du muxikarren eskuzabaltasuna: hainbat lagunek jardun zuten goiz osoan lanean. Auzoko lantegi bakarrean, adibidez, langileak zebiltzan garbitze lanetan. «Galdutako lanegunak izango dira, baina ez dugu beste aukerarik: ahal den neurrian lagundu lantegia ahalik eta azkarren martxan jartzeko», esplikatu zuen Ramon Jauregik.\nBatera eta bestera begiratu, negozioetara eta etxeetara, lan asko zegoen egiteko: garbitu, hondatutakoa aldatu, puskatutakoa berriz erosi, muntatu, antolatu... «Eguna galdu dugu, eta hurrengo astea ere bai», ohartarazi zuen Ladronek farmaziako biltegitik.\nErrepidean arazo handiak sortu zituen herenegun gaueko euriteak. BI-635 errepideak gurutzatzen du Muxika, eta, ur putzuen ondorioz, ibilgailuen zirkulazioa aldatu behar izan zuten. Zenbait auto ur azpian geratu ziren. Urpean geratu zen autoetako batean zihoan, hain justu, Ander Urzaa. «Aurreko autoari segika, errepidean zegoen putzua gurutzatu, eta geldirik geratu ginen», azaldu du. «Une batez beldurtu egin ginen, urak indar itzela zekarrelako». Bizilagunek lagundu zieten ibilgailutik irteten.\nHerenegun gaueko sustoa pasatuta, ahal zuten guztia garbitzeko eguna izan zuten atzo Muxikan. Aseguru etxeena izango da hurrengo pausoa: perituen zain daude orain. «Ikusi behar da zer hondatu den, zer bota behar den eta zer berreskura daitekeen», azaldu zuen Mari Tere Bilbao herritarrak. Naturak eragindako kalteak izan direnez, Aseguruen Konpentsazio Partzuergoaren esku geratu da kalte-ordainak ematea. Beste lan bat izango dute hor, Ladron farmazialariak ohartarazi duenez: «Garbitzea nahiko ez, eta orain aseguru etxeekin borrokatu beharko dugu».\n«Ezin dugu aurreikusi iragarpenetan agertzen ez den zerbait»


Espazio-anezka - Wikipedia, entziklopedia askea.\n(«Transbordadore espaziala» orritik birbideratua)\nEspazio-anezka espazio edo kosmoseko bi punturen arteko aldizkako garraioa helburu duen espazio-ontzia da; oro har, bi espazio-estazioen edo planeta baten eta bere orbitan dagoen espazio-egoitzaren arteko joan-etorriak egiteko. AEBek eraiki zituen lehen aldiz, 1980ko hamarkadan lanean hasi ziren, nahiz eta lehen orbitaratzea 1981eko apirilaren 12an burutu zen Columbia anezkekin. Berrerabilgarriak direnez, oro har, misio anitz bete ahal izateko deseinatzen dira; beraz, garraio-misioez gain, beste zenbait ere egiten dituzte, hala nola aldi baterako espazio-egoitza lana egin, astronauta edo gauzakien berreskuratzea, matxuraturik dauden sateliteak konpontzea...\nOrain arte eraiki diren anezka guztiak planeta eta egoitza-arteko garraio lanetarako eraiki dira, eta, horretarako, ahokatze-sistema bat dute, baita hegazkin baten antzeko lur hartzeko hegalak ere.\nSESBek ere izan zuen anezka-programa bat, baina espazioratze bakarra burutu ahal izan zuten, Buran anezkarekin, Sobietar Batasuna desagertu eta dirurik gabe geratu ziren artean.\nAnezka-jaurtiketako tenperatura-diagrama (Mach 2,46 abiaduran eta 20.000 metroko garaieran).\nEspazio-anezkek marruskadura eta bero handia jasan behar izaten dute espaziotik jaitsi eta eguratsean sartzen diren aldi oro. Hamar bat minutuz edo, 1.650 °C-ko tenperatura jasaten dute. Beraz, bertan desegin ez daitezen, ondo babestuta egoten dira.\nAnezkek bi motako materiala izaten dute. Marruskadura gehien jasaten duten guneak, ontziaren eta hegoen muturrak, ikazkaiarekin sendotutako erretxinaz babestuak egoten dira. Material hori silizio karburozko geruza batek estaltzen du, eta gai da desegin gabe 1.650 °C jasateko.\nItxura oso bestelakoa izan arren, anezkak ez dira batere asmakari berria. NASAk 1980an egin zituen behin eta berriz erabil zitezkeen ontziak, eta, orduan, iraultza handia izan baziren ere, asmoa harago joatea zen.\nAzkeneko urteetan boroa gehituta material hobeak sintetizatu dira, eta anezken gune jakin batzuetan siliziozko plaken ordez horiek erabili dira, baina, oro har, oraindik siliziozko plakak erabiltzen dira ontzien gorputza babesteko.\nPlakak sendoenetakoak dira, ikazkaiarekin sendotutako erretxinazkoak, alegia.\nAlde on eta txarrakAldatu\nAnezkan estatubatuarrek daramaten kanadar beso robotikoa.\nMantentze zail eta garestia izan ohi dute aparatu hauek bereziki atmosferan sartu eta irtete maniobrak direla eta hauek mekanikoki eta termikoki lazgarriak baitira oso. Mantentze egokirik gabe eta osagaien biziraupena gehiegi luzatu nahi izan ezkero Challenger eta Columbia estatubatuar anezken kasuan bezala, istripu larriak gerta litezke.\nHistorian izan diren espazio anezkakAldatu\nEspazio-anezka bat Lurraren orbitan atexkak irekirik.\nOndoren historian eraiki diren espazio-anezken zerrenda kronologikoki antolatua:\nEnterprise (AEB) 1977an probetarako erabili zen, ez zen sekula orbitaratu.\nPathfinder (AEB) tamaina errealeko maketa probetarako eraikia.\nColumbia (AEB) 1981eko apirilaren 12an lehenengoz erabilia, 2003ko otsailaren 1ean istripu batean suntsitu zen, eta barnean zeramatzan 7 astronautak hil ziren.\nChallenger (AEB) 1983ko apirilaren 4an lehenengoz erabilia, 1986ko urtarrilaren 28an istripu batean suntsitu zen, eta barnean zeramatzan 7 astronautak hil ziren.\nDiscovery (AEB) 1984ko abuztuaren 30ean lehenengoz erabilia.\nAtlantis (AEB) 1985ko urriaren 3an lehenengoz erabilia.\nBuran (SESB) 1988ko azaroaren 15ean orbitaratu zen, eskifaiarik gabe automatikoki lur hartu zuen, ez da gehiago erabili.\nPtitxka (SESB) eraikia izan bazen ere, saiatzen ari zirela, anezka-programa bertan behera geratu zen.\nEndeavour (AEB) 1992ko maiatzaren 7an lehenengoz erabilia.\nHorietaz gain izan dira zenbait egitasmo:\nErrusiak garatzeko laguntza bila dabilen Kliper anezka.\n↑ Fundazioa, Elhuyar. «transbordador» Elhuyar Hiztegia (Noiz kontsultatua: 2022-03-19).\n↑ «Zehazki - UPV/EHU» www.ehu.eus (Noiz kontsultatua: 2022-03-19).\n↑ «erabili.eus/ Anezka» www.erabili.eus (Noiz kontsultatua: 2022-03-19).\nAnezken gainbehera Zientzia.net (2011)\nAzken aldaketa 19 martxoa 2022(e)an, 13:24(e)tan\nOrriaren azken aldaketa: 19 martxoa 2022, 13:24.


Antzerkia Archives - leihoa.info\nAntzerkia :: “La semilla”, Kultur Leioan\nAntzerkia La Maquiné (Andaluzia) Oso hazi berezi baten istorioa da hau, arte baten sustraien artean jaiotako neskato baten istorioa, alegia. Kíok zaintzen du, Bruto txakurrarekin batera hegazkinez bidaiatzen duen basozainak, baina basoko izakien artean inor ez dago gizakiaren mehatxuetatik salbu:…\n2017 December 15, Friday 2017 December 15, Friday adminKultura, Sarrera, Uncategorized\nTanttaka euskal antzerki taldeak bere azken lana, Soka, taularatuko du gaur, ostirala, 20:30etatik aurrera Kultur Leioaren Auditoriumean. Antzezlanak soinketako irakasle baten istorioa azaltzen du, 11 urteko mutiko baten gorpua aurkitzen duena, gimnasioko sokatik urkatuta. Gertatutakoaren erruduna balitz bezala, bere inguruak…\nMiss Karaoke-k abesti bat kantatzeko enkargua jaso du, eta urduritzen hasia da. Zer kantatuko du Ebento Handian, Antolatzaile Handiaren enkarguz, Jende Guztiaren aurrean? Are gehiago, zein hizkuntza aukeratuko du? Gutxiengo gutxitu, gehiengo gutxitu, gutxiengo gehiengotu edo gehiengo gehiengotuagotuentzat kantatuko du?…\nAntzerkia, Kultur Leioa, udagoieneko osteraLeave a comment


Eskozia independentea "justuagoa" izango litzateke, Salmonden arabera | Mundua | Berria\nEskozia independentea "justuagoa" izango litzateke, Salmonden arabera\nIndependentziaren Liburu Zuria aurkeztu du Eskoziako lehen ministroak. 670 orrialdetan, estatu independente izateko urratsak zehaztu ditu Eskoziako Gobernuak.\nSalmond, Liburu Zuria aurkezten.\n2013ko azaroak 26\n"Eskoziaren etorkizuna Eskoziaren eskuetan dago orain". Alex Salmond Eskoziako lehen ministroak eta Nicola Sturgeon lehen ministrordeak agerraldi bat egin dute Glasgown, Eskoziaren Independentziarako Liburu Zuria aurkezteko.\nEskozia estatu independente izateko argudio ekonomikoak, sozialak eta demokratikoak biltzen ditu liburuak. Salmonden hitzetan, Eskozia estatu izanda "botereak eta aukerak" izango lituzke, eta estatu "justuago" bat izango litzateke Eskozia independentea. Halaber, gaineratu du "eskoziarrek dituzten 650 galderei" erantzuten diela agiriak.\nSturgeonek, berriz, nabarmendu du independentzia ez da "helburu bat berez", Eskozia "aberatsago" bat lortzeko tresna baizik. Agiria irakurtzeko eskatu die Sturgeonek eskoziarrei, eta Salmondek ohartarazi die "belaunaldiko" aukera dutela, Eskoziaren independentziaren alde bozkatuta, herrialde "justuago eta aberatsago" bat sortzeko. Ezezkoa bozkatuta, berriz, Eskoziari buruzko erabakiek "beste batzuen esku" jarraituko luketeela azaldu dute.\nAgerraldia, osorik (10. minututik aurrera hasten da bideoa):\nHaurren zaintza zabaltzea eta soldatak handitzea hitzeman du, besteak beste, Salmondek. Orobat, azaldu du Eskoziak ez lukeela etxebizitzarako laguntzak murrizten dituen neurria —Bedroom tax, ingelesez— ezarriko, eta oroitarazi du eskoziarrek neurri horren kontra egin zutela hauteskundeetan.\nHala ere, Eskozia independenteak "lan eraikitzailea" izaten jarraituko luke hainbat arlotan Erresuma Batuarekin; esaterako, monarkiari eta monetari —libera esterlinari— eutsiko lioke.\nEstatu independentea aldarrikatzeko egunak badu esanahi historikoa, 1707ko martxoaren 24an sinatu baitzuten Batasun Agiria —Union Act ingelesezko izenez ezaguna—. Ingalaterrako eta Eskoziako Parlamentuek bat egin zuten agiri horren bidez.\nSegidan ageri dira Salmondek aipatutako neurrietako batzuk :\n- Libera esterlina izango litzateke moneta, eta Erresuma Batuaren zorra modu orekatuan banatuko lukete.\n- Zor publikoa ordaintzeko zergen igoera baztertu du.\n- Europako Batasunean jarraituko luke Eskoziak.\n- Konstituzio berria, Erresuma Batuko erregina estatuburu duela.\n- Eskoziar Defentsa, 15.000 lagunez osatua, segurtasun agentzia berri bat sortuz\n- 70-90 enbaxada eta kontsulaturen sorrera.\n- BBCren ordez, Eskoziako irrati telebista zerbitzua.\n- Inflazioarekin haziko da gutxieneko soldata: 675 liberakoa, gutxienez.\n- Posta zerbitzu publikoa.\nEuropako Batzordea, Eskoziaz: "Erresuma Batuko barne gaia da; ez dugu ezer esateko"\nLiburu Zuria, osorik


Materialak eta arreta\nAdikzioen Prebentziorako Zerbitzuak materialak eta arreta eskaintzen dizkie ikastetxeei eta familiei\nGetxoko Udaleko Adikzioen Prebentziorako Zerbitzua, alarma-egoeraren hasieratik, udalerriko ikastetxee guztiekin harremanetan jartzen ari da, arreta eta hainbat euskarritan dauden materialak eskaintzeko, era honetan ikasleen garapenean garrantzitsuak diren gaiak lantzen jarraitu ahal izateko.\nIldo horretan, familian emozioen eta yogaren kudeaketa lantzeko gida bat (Patxadaz) eskaini da, bereziki 3 eta 8 urte bitarteko haurrentzat. Bestalde, Bigarren Hezkuntzako ikasleei materiala eskaini zaie, konfinamendu-egoeran izan daitekeen drogen kontsumoari buruz hausnartzeko.\nAldi berean, telefono bidezko arreta-zerbitzu bat jarri da abian (692 730 235) Bigarren Hezkuntzako eta Batxilergoko ikasleentzat, astelehenetik igandera, 9:00etatik 21:00etara, familia-harremanetan sor daitezkeen zailtasunei, antsietate- eta larritasun-egoerei, droga-kontsumoek eragindako arazoei, apustu egin beharrari eta abarri buruzko galderak erantzun ahal izateko.\nBestalde, Getxoko 272 familiarekin harremanetan jarraitzen da eskariak eta beharrak jaso eta erantzuteko, eta egungo egoerarako material interesgarri eta erabilgarriak banatzen ari dira. Edozein zalantza argitzeko, gurasoeskolakgetxo@gmail.com posta elektronikora idatz daiteke.\nAzkenik, mendekotasun-arazoak dituzten familientzako eta helduentzako laguntza psikologikoko zerbitzua prestatu da. Telefono hori (688 698 561) astelehenetik igandera dago martxan, 09:00etatik 21:00etara.


referentziak: Iguzkia Orienten ganik musde Tartas zuberotarra\nHau bai iruditzen zaut jokamolde zuzena euskal idazle zaharren eretzean: amiratzea beren izkribamoldea eta jende komunaren begietara ekartzea haien lumatik jalgi pasarte hautatu batzuk, heda dadintzat euskaldunen artean idazkera egoki, eder eta adierazkorraren aldeko gustua.\nEta abiadura eman baitiozu lantegi horri, nik emanen dakot segida orain Tartas maisu handiaren bertze pasarte eder bat hunat kopiatuz zure eta gaineratiko irakurle guzien progotxu eta atseginerako.\nAXERIA ETA LEHOIÑA\nAesopus, ezpiritü alegera eta plazent hark, kondatzen dü ederki bere librian eta bere fabületan egün batez lehoiña -baita animal ororen erregia eta noblena- eritü zela eta zahartü, edo auments egin ziala eriarena, eta lezebarna baten zolara joanik, han zagoela heda-heda etzanik, noiz lo, noiz iratzarririk. Lehoiñ hunen eritasunaren berria bertze animalek entzün zütenian, orok, nork bere aldian, bedera-bedera, bere bisita eman zütela lehoiñ hari, eta oro joan zirela haren ikhustera. Zer uste düzü lehoiñ hark, zer finezia eta joko egiten ziala? Joan bezanbat, hiltzen zütian oro, eta züntzürretik lotürik, odola orori edaten eta egoskiten, eta moien hartzaz, eri zela(ko) estaküria hartan, bere xilotik eta bere lezetik higitü gaberik, bonaxera egiten zian eta bere denbora ontsa eta alegeraki igaraiten, animale miserable haien odolaren despendioz. Finalki, zer heldü zen? Axeria -baita animale ororen fiñena- joan da bere tornian lehoiñ hunen bisitatzera eta bere erregiari bere eginbiden errendatzera. Heldü denian leze eta xilo haren tinira eta mügala, so bat eginik leze hari, ikhusi ditü gaiñeti behera joan ziren animalen hatzak eta herexak, eta eztü ediren ez ikhusi bat ere hatzik ez herexarik peti gora, lezezolatik gora itzultzen zenik; hanbateki, jüjatü dü zühürki axeriak leze hartrat joan ziren animaliak oro galdü eta peritü zirela zeren ezpaitzen bat ere goiti itzuli ez bihurtu. Jüjatü dü halaber etzela on eta segür leze hartan behera joaitia. Pensamendü hartan zegoela, noizpait hasi da lehoiña mintzatzen, eta dio: "Ma comere, sar zite, abanza zite. Bertze orok, zük baizi, ikhusi nüte neure ohian eta bisitatü neure eritasunian. Zük ere ikhus nezazü". Axeriak arrapostü emaiten dü ederki lehoiñari, eta dio: "Ene erregia, eri bazira sendo zite ordü honian; hementik zure ikhustiaz kontent niz. Enaite haboro abantza. Bidia ikhusten düt zügana jiteko, baiña eztüt ikhusten biderik züganik hunat jiteko. Jenkoa lagün dakizüla eta sendo zitzala. Züganat jin direnak jiteko balira, bat elitezü jin". Gisa hartan, axeriak bere bizia salbatü zian, eta itzuli gibelerat.\nJean de Tartas, Ontsa Hiltzeko Bidea, 59 or.\nEskerrak Erroteta zure textu hori gatik. Deja irakurria nuen nik -orai egun guti- aipatu liburuan (48 or, Lehoia eta axeria, ez nola zuk dakarzun Axeria eta lehoiña) titulatzen Tartas sugearen errautsa (ed Alberdania, paratua Inazio Mujika-k).\nDudarik ez, gustosoago irakurri dut zure versionea dena hurbilago originaletik (orthographikoki, morphologikoki, ...) dastatzen ahal dudalarik haboro zuberotar musikalitatea hori dakardala oritzapenak niri nire Zuberoako aldiko viventziak behinolakoak. Baina dut gehiago irakurtzen hau, aparte hartzeaz gustua irakurketan, tzat ikasi solteago redaktatzen euskaraz.\nEz dakit non dagoen zilegitasuna eta limitea kambiatzeko textu originalak. ¿Behar ahal dira publikatu klassikoak soil facsimil (fac simile) eraz? Zenbateraino da zulegi ezen ipini balu guiçonac ipintzea gizonak? Besterik da, Erroteta, arras besterik totalki egitea edozein kommentario. Bat da kambiatzea -gehixeago, gutixeago- eta total differentea kommentatzea, analyzatzea edo kritikatzea, izan dadin Tartas, Sarrionaindia, Erroteta, Rubio, Txillardegi, Bernardo Atxaga, Lizarraga, Lezarraga, Kintana, Azkue, Hidalgo, ... nik dakita, edozein. Edozein da kritikagarri, analyzagarri, kommentagarri, edozein eta ere edozer.\nSegiko dugu gehiago nahi bazendu baina ez gaitezen katiatu lar detailletan zein ez diren tranzendental eta momentuz importante globalki.\nOrain, bazkal aurrean, ba noa piszinara ea igeriak nauen poxi bat kalmatzen, trankiltzen eta relaxatzenagotzen.\nNahi artio, edozeini.\nJosu, Josu Lavin, eskertzen nuke zuri eskainiko bazenu guri textu originala e Axeria eta Lehoiña ganik musde Tartas.\nAitzinetik eskerrak eta aiduru zure arrapostuaren.\nHonatx textu originala duela zenbait urthe computerizatu nuena:\nEsopus, espiritu aleguera, eta placent harc, condatcendu ederqui beré librian, eta beré fabuletan, egun batez lehoiña, baita animal ororen Erreguia, eta noblena eritu cela, eta çahartu, edo aumens eguiñ ciala, eriarena, eta lecé barnabaten çolara Ioanic, han çagoela heda heda etçanic, noiz lo, noiz iratçarriric, lehoiñ hunen eritassunaren berria bertcé animalec entçun çutenian, oroc, norc beré aldian, bedera, bedera, beré visita eman çutela lehoiñ hari, eta oro Ioan cirela haren ikhustera, cer vsté duçu lehoiñ harc, çer finecia, eta ioco eguiten ciala, Ioan beçanbat, hiltçen çutian oro, eta çuntçurretic loturic, odola orori edaten, eta egosquiten, eta moyen hartçaz eri çela eztacuria hartan, beré chilotic, eta beré lecetic higuitu gaberic, bonachera eguiten cian eta beré dembora onsa, eta alegueraqui igaraiten, animalé miserablé hayen odolaren despendioz, finalqui cer heldu cen? Acheria, baita Animalé ororen fiñena, Ioanda beré tornian lehoiñ hunen visitatcera, eta beré Erreguiari beré eguiñ biden errendatçera, heldu denian, lecé, et chillo haren tinira eta mugala, sobat eguiñic lecé hari ikhussi ditu gaiñeti behera Ioan ciren Animalen hatçac eta herechac, eta eztu ediren, ez ikhussi bateré hatcit, ez herecharic, peti gora, lecé çolatic goiti itçultcen cenic, hambatequi iuiatudu çuhurqui Acheriac lecé hartrat Ioan ciren Animaliac oro galdu eta peritu cirela ceren ezpaitcen batere goiti itçuli, ez bihurtu, juiatudu halaber, etcela on, eta segur leçe hartan, behera ioaitia, pensamendu hartan çagoela, noizpait hassida Lehoiña mintçatcen, eta dio, ma comere, sarcité, auança cité bertcé oroc, çuc baici, ikhussi nuté, neuré ohian, eta visitatu neuré eritassunian, çuc eré ikhus neçaçu, acheriac arrapostu emaitendu ederqui, lehoiñari, eta dio, ené Erreguia, eri bacira, sendo cité, ordu honian, hementic çuré ikhustiaz contentniz, enaité haboro auantça, bidia ikhustendut çuganat giteco, baiña eztut ikhusten bideric çuganic hunat giteco, Iencoa lagun daquiçula, eta sendo çitçala, çuganat gin direnac, giteco balira, bat eliteçu gin, guisa hartan acheriac beré bicia salbatu cian, eta itçuli guibelerat.\n8:01 PM, October 07, 2011\nEskerrak ba Josu textu original hori gatik. Ikusi ahal dugu argiro zein differentzia dagoen textu originaletik beste versionetara, Alberdaniarena eta Errotetarena. Diskutitzeko litzateke zenbat den zilegi edo gutiago zilegi egitea textuan kambioak eta nolakoak.\nJakin nahi nukeena da, Josu, preseski, ea duen izkiriatzen ñ edo gn eta ipintzen duen ikhusten edo ikusten (signifikantzaz ikhusten). Soilik hori prezisione batt ez duena lar importantziarik.\nBizi guziok ongi.\n9:59 PM, October 07, 2011\nNeuc originaletik egin nuen, beraz ñ eta ikhusten.\n10:43 PM, October 07, 2011


EAEko lurraldea beste modu batera antolatzeko unea – Aldiri EAEko lurraldea beste modu batera antolatzeko unea – Aldiri\n2011-12-20 aldiri Iruzkin bat\nEAEko Lurralde Antolakuntzarako Artezpideen aldaketaren hasierako onespena ofizialki argitaratzear dago. Agintaritzaren Aldizkarian agertu orduko, abenduaren amaieran edo urtarrilean, gauzatuko da 2006an hasi zen berrikuspen-prozesuaren amaieraren hasiera. Handik aurrera, hilabeteko epea izango da alegazioak egiteko, eta, orduan, behin-betiko onespena argitaratuko da: EAEn egingo diren hirigintzako eta lurralde-antolakuntzako plan guztiek (batez ere Lurralde Plan Sektorialak, Lurralde Plan Partzialak eta Plan Orokorrak), azkenik, gidalerro ideologiko berrituak edukiko dituzte.\nLurraldea beste modu batera antolatzeko unea dela iritzita, DOT Desazkundea taldeak hurrengo manifestua idatzi du, non LAAen aldaketaren edukiak berriz planteatzea eskatzen duen, parte-hartze prozesu zabal baten bidez.\nLURRALDE ANTOLAMENDU ETA KOHESIORAKO ARTEZPIDEEN ALDEKOA\nLURRALDE EREDU BIRBANATZAILE, FUNTZIOANITZ, SOLIDARIO ETA EUSGARRIA\nEusko Jaurlaritza Lurralde Antolamendu Artezpideen (DOT) eguneratzean dabil Re-estudio de las DOT – Euskal Hiria NET deritzonaren bidez. Prozesu baztertzaile eta partaidetza gabeko baten bitartez lurralde eredu bat definitu nahi du, zeinek beste arloetako politika ezberdinak baldintzatuko dituen, besteak beste, ingurugiro, ekonomi, energi, mugikortasun edo etxebizitza politikak. Artezpide hauek Erkidegoko udalerri guztiek haien plan orokorretan ezarri beharko duten hiri eta lurralde eredua finkatzen dute, askotan, lurzoru kontsumoa derrigortuz.\n1997an onartu zirenetik, DOT – Euskal Hiria merkatuaren menpeko antolamendu ekonomiko eredu bati babesa eman diote, eta lurraldearen ekosistemen mugak ez dituzte haienganatu (lurraldea gu bizi garen ekosistema konplexu bezala ulertuta). 1997ko DOTek hiru hiriburuetan polarizatutako lurraldea proposatzen zuten, eskualde eta herriak igarotzeko eremu izatera menderatuz eta lurraldearen ia osotasuna bertan eraikitzeko edota azpiegiturak jasateko gune bihurtuz.\nEredu honek, Euskal Hiria, lurraldearen kolapsoa eragin du, urteroko 700 futbol zelaien adinako lurraldearen okupazio erritmoa ezarriz. Beraz, egokiago liteke “Euskal Urbea” bezala izendatuko bagenu.\nEskala orokorreko “Euskal Urbea” proposamen honen aurrean, beherago sinatzen dugunok hurrengoa adierazi nahi dugu:\n1. DOT – Euskal\nHiria eredua 14 urtez indarrean egon ostean, honen garapenaren\nirakurketa eta gure lurralde / ekosistemaren ebaluaketa beharrezkoak\n2. Euskal Hiria NET proposatzen duen lurralde ereduarekin\ngure ezadostasuna aurkezten dugu, non lurraldea azpiegiturak jasan eta\nhiri garapen ezberdinak lotzeko “beltzean dagoen euskarri” soil bat\nbezala aurkezten den.\n3. Gaur egungo ingurugiro krisi ekonomikoaren\naurrean Euskal Hiriak krisi honetara ekarri gaituen garapen paradigma\nberdinetan oinarritzeak eragiten digun ardura adierazten dugu, zeinek\nkarbono igorpenen, lurzoru kontsumoaren edo ordezkaezinak diren\nerrekurtsoen murrizketaren aurkako bidean jotzen duen.\nHonegatik guztiagatik, Eusko Jaularitza Euskadirako lurralde ereduaren inguruan eztabaida eta prozesu parte-hartzaile, publiko eta garden bat irekitzera premiatzen dugu, hiru ardatz hauetan oinarrituta:\n1. 1997 urteko LAAen garapenaren ebaluazioa (lurraldearen diagnostikoa)\n2. Gaur eguneko ekonomia, gizarte, ingurumen eta kultura arloko erronken zehaztapena, prozesu hausnartu eta lotesle baten bitartez (LAAen helburu gaurkotuak)\n3. Lurralde Kohesio Artezpide batzuk bilatzeko adostutako oinarrien zehaztapena. (adostutako artezpide lotesleak)\nHonez gain, DOT – Euskal Hiria NET suposatzen duen planteamendu eutsiezin eta ezorekatuaren aurrean, beherago sinatzen dugunok, birbanatzaile, funtzioanitz, solidario eta eusgarria den lurralde eredu batentzako Lurralde Kohesiorako Artezpide batzuen beharra islatzen dugu.\nZerbitzu eta ekintzak berlekuratzeko proposamena. Behartutako mugikortasuna murriztu eta lehen mailako zerbitzuak (elikadura, osasuna, hezkuntza, kultura… eta abar) ziurtatzeko beharrezkoa dena. Honetarako, eskualdeak eta lurralde kohesio eremuak birdefinitu beharra planteatzen da (ekosistema geografiko historikoetara lotuagoak), haien interbentzio eta autoantolakuntza\ngaitasuna areagotu eta nortasun instituzionala gauzatuz.\nMonolaborantzak, gai guztietan (nekazal-abeltzain-baso, industria, logistika, energia, hirigintza, turismo,….arloetan) aniztasunari baliabideak kentzen dizkio. Aniztasuna, berriz, lurraldean eragina duten politika denen helburu eta oinarri bihurtu behar da. Horretarako, hirigintzan txalotua den erabilpen ezberdinen nahasketa lurralde mailan ere landu beharra dago, eskualde bakoitzaren konplexutasuna errespetatuz eta autosufizientzia bermatuz (lekuko enplegua, zerbitzu eta dotazioak, plan estrategiko propioak, elikadura subiranotasuna, baliabide eta hondakinen kudeaketa… eta abar).\nHiriburuetan egindako jarduera eta zerbitzu kontzentrazioak eta ustetan eskala globalean ematen dion abantailak, azkenean lehen eta bigarren mailako eskualdeak (pertsonak, habitatak) eratzea justifikatzen du, non hiritik haratagoko lurraldeek hiriaren kanporaketak eta disfuntioak jasaten dituzten (errauzkailuak, zabortegiak, planta termikoak, mugikortasun azpiegiturak…). Lurralde solidario batek, hiritik herrienganako elkarrekikotasuna,\nkooperazioa eta lankidetzaren oinarriak bereganatu behar ditu\n“Petrolio ekoizpenaren gailurra”, gaur egungo ziklo aldaketa bereganatzen duen lurralde eredu bat behar da. Kontsumo eta igortze ezberdinei konponbidea bilatu eta aztarna ekologikoa murrizten duen eredu bat. Desazkunde eredu bat, zeinek lurzoruaren kontsumoa, energia, mugikortasuna… eta abar murrizten duen. Eusgarritasunaren oinarriekin bat datorren lurralde eredu honen klabeak hurrengoak dira: elikadura subiranotasuna, aniztasun ekologikoa, jarduerak eta zerbitzuak gertutasunean birkokatzea, energia ekoizpenaren deszentralizazioa, oinarrizko baliabideen (ura, lurra, lehengaiak…) berrerabiltzea eta birziklapen… eta abar dira.\nHau da, planeta mailako ekosistema baten bizitzearen aurrean, ematen dugun erantzun arduratsua, gure espezie eta historiaren alde.\nManifestu honen aldeko sinadurak biltzen ari dira. Ados bazaude, bidal\nitzazu zure izen-abizenak, NAN zenbakia (ez da argitaratuko) eta\nlanbidea/elkartea e-mail helbide honetara: info@dot-desazkundea.org\nSailkatugabeak alfonso_vegara, desazkundea, lurralde-antolakuntza\nPrevious Article← 8. zenbakia: ”Euskal hiriaK”\nNext ArticleAtsedenerako estalki berdea →\nOraingoz, talde hauek sinatu dute manifestua: Desazkundea, Ekologistak Martxan, AHT Gelditu! Elkarlana, Txipio Bai,\nLAB, ELA, ESK, EHNE, CGT, EGK eta Bizkaiko Emakumeen Asanblada. Informazio gehiago gaurko BERRIAn.


Neguan gidatzeko: Ez da aski gidari trebea izatea | Aldizkaria | EROSKI CONSUMER\nNeguan gidatzeko: Ez da aski gidari trebea izatea\nNegua (haizea, euria, elurra, izotza eta lainoa) iristeak zailago egiten du errepideetan ibiltzea, nabarmen eta modu arriskutsuan gutxitzen baitira gidarien ikuspena eta gurpilen itsaspena\nNegua (haizea, euria, elurra, izotza eta lainoa) iristeak zailago egiten du errepideetan ibiltzea, nabarmen eta modu arriskutsuan gutxitzen baitira gidarien ikuspena eta gurpilen itsaspena. Baldintzarik onenetan ere ibilgailu bat gidatzeko gidariak sen ona eta arreta ezinbesteko baditu, eguraldi baldintzak kontrakoak direnean ezinbestekoa da segurtasun neurri zehatzak hartzea.\nBegiratu bereziki hotzaren eta hezetasunaren aurrean ahulen diren elementuak eta ez ahaztu bestelakoak -argiak eta gurpilak esaterako- ondo dauden begiratzea.\nJantzi arropa erosoa, berotu arren mugimendua galaraziko ez dizuna. Gogoan izan, gainera, berogailua oso altu eta etengabe edukitzeak logurea eta buruko mina eragin ditzakeela.\nBete ondo erregaiz autoaren depositoa, atzeko ardatzean pisu gehiago eta egonkortasun handiagoa izateko. Ez atzera eta ez aurrera geratuz gero, denbora gehiagoz izango duzu berogailua martxan.\nTenperatura oso baxua bada, autoa gelditzean ez erabili eskuko balazta, blokeaturik gera liteke eta, hezetasuna izozten bada. Martxa sartuta eta ahal dela leku lauan utzi.\nElurte handia badator, jaso goraino autoaren antena eta lotu gauza ikusgarriren bat, ibilgailua errazago aurkitzeko (ez duzu horrelakorik egin beharrik izango zure autoak antena elektriko teleskopikoa baldin badu).\nAutoaren aurreko beira izoztuta badago, izotz-kontrakoa edo alkohola erabili, baina sekula ere ez ur beroa, apurtzeko arriskua baitago. Izotzagatik eskuilak kristalean itsatsita gera ez daitezen, autoa aparkatzean eman buelta haizetako-garbigailuei eta gora begira utzi.\nHaize handia dabilenean arreta berezia jarri, batez ere beste auto bat aurreratzean eta babesetik leku irekietara irteterakoan. Kasu bietan, moteldu apur bat abiadura eta eutsi tinko bolanteari esku biekin eta prestatu mugimendu arinen bidez ibilbidea berreskuratzeko. Horrelako egoeretan, handitu motorraren biraketa-abiadura, motorraren indarrak ibilbideari eusten lagun dezan.\nEuria ari badu, moteldu abiadura eta zaindu aurreko ibilgailuarekiko tartea; ahalegindu beti lerro zuzenean frenatzen eta askatu balaztak bolantea biratu baino lehen; acquaplaning efektua gertatuz gero, eutsi tinko ibilgailuaren direkzioari, balaztada eta azeleratze zakarrik gabe.\nErrepidea izotzez edo elurrez estalita badago, gidatu astiro eta motorra biraketa txikian dela (1.500 eta 2.500 b/minutuko bitartean) motrizitateari eusteko. Poliki sakatu balazta eta beharrezko denean bakarrik.\nAutoa elurretan edo izotz gainean abiarazteko, askatu astiro enbragea, ia azeleratu barik.\nElurretarako kateak erabili behar badituzu, gurpil eragileetan ipini; metro batzuk egin ondoren, begiratu ondo dauden (beharrezko bada, teinkatu); ez gidatu 40 km/h baino abiadura handiagoan; eta elurrik ez dagoenean kendu kateak, gurpilak eta errepidea ez kaltetzeko.\nArazo handien aurrean...\nLubizi edo lur-jausi baten eraginez errepidea moztuta baldin badago, ez saiatu aurrera egiten. Gelditu eta eskatu informazioa.\nErrepidean ura aurkituz gero, ez zeharkatu putzuaren sakontasuna jakin gabe; putzua ez dadila sekula autoaren azpiko aldea baino handiagoa izan. Zeharkatzean, astiro joan eta ondoren sakatu hainbat aldiz balazta, pastilak lehor daitezen.\nPutzu baten erdian geratu eta autoak arrankatzen ez badu, sartu lehen martxa eta eragin kontaktuko giltzari behar adina aldiz, bultzakadaka putzuaren beste aldera iritsi arte.\nEkaitzaren eraginez gelditu beharra izanez gero, geratu errepidetik kanpo, argiak itzalita eta ahal bada leku altu batean. Sekula ez gelditu autoa arrapala edo ur-bideetan.\nTximisten aurka babes ona eskaintzen du autoak. Bildu antena, deskonektatu eskuko telefonoa, itxi leihatilak eta ez ukitu ibilgailuaren metalezko elementurik.\nElurrak edo izotzak aurrera egiten uzten ez badizu, itxaron autoan laguntza zerbitzuek errepidea garbitu arte.\nErabili botak, eskularruak eta tenperatura baxuetarako arropa egokia. Hotzak dagoen pertsonak motelago erreakzionatzen du; eskuak eta hankak gogortuta edukitzeak zakarrago gidatzea eragiten du.\nSarri-sarri geldialdiak egin, muskuluak askatzeko. Hartu edari beroren bat eta egin berotzeko ariketak.\nKaskoaren kristalari eman lurrun-kontrako tratamenduren bat, lurrin ez dadin.\nGalgatzerakoan, banatu ahalegina: %60 aurreko gurpilean eta %40 atzekoan. Atzeko gurpil blokeatua aurrekoa baino askoz errazago kontrolatzen da.\nEuria hasten badu, hobe duzu gelditzea, harik eta euriak errepideko hautsa eta olio arrastoak garbitu arte. Gogoan izan auto gidariek gutxiago ikusten dutela eta ez ahaztu argiak piztea (derrigorrezkoa da). Jantzi kolore biziko arropak, auto-gidariek ongi ikus zaitzaten.\nAhaleginez ez zapaldu errepideko arrastoak, labainkorrak izaten dira eta.


Jubenil talderako atezain bila - - Tolosaldeko ataria\nJubenil talderako atezain bila\nLaskorain KE 2019-12-02 15:27\nLaskoraingo areto futboleko jubenilen taldea atezain gabe dago eta bat behar du gutxienez.\nGipuzkoako gizonezkoen jubenil ligan 9.jardunaldian doazte jada, atezainik gabe, zer egin ez dakitela. Sare sozial guztietan partekatu dute atezain baten bila dabiltzala eta ez dute erantzunik jaso.\nJubenilen talde hau, talde gaztea da, 12 jokalariz osatua dago eta denak dira jubenilen aurreneko urtekoak (2003.urtean jaioak), hau da, bi urte dituzte aurretik kategorian. Aipatu beharra dago oso talde atsegina dela. Ligan 14 talde dira eta tolosarrak 11.dijoazte. Ez da postu ona, baina gaztetxoak gogotsu eta hobetzeko nahiarekin daude, beraien helburua jubeniletan gelditzen zaizkien urteren batean liga irabaztea da.\nOrain ordea, beste helburu bat dute buruan, edozerren aurretik burutu beharrekoa den bat, atezaina bilatu eta pixkana-pixkana hobetuz, sentsazio onak hartu eta klasifikazioan aurrera pausoak ematea.\nBeharrezkoa dute atezain bat lortzea, beraz zabal ezazue informazio hau eta interesatuak jar zaitezte kontaktuan taldearekin Twitter zein Instagram-en bitartez @laskorainke kontuan.


Bizkaiko Zero Zabor Plataformaren aurkezpen publikoa - Ekologistak Martxan - Euskal Herria\nGaur maiatzak 17, birziklapenaren nazioarteko egunean, manifestua sinatzen dugun 40 erakundeek (laister gehiago izango garelakoan), BIZKAIKO ZERO ZABOR plataforma martxan jarri dela jakinarazi nahi dizuegu. Plataformaren helburua, Bizkaiak duen Hondakinen Plana, Zero Zabor egoeraruntz zuzentzea da.\nZentzu horretan, 2005ean martxan jarri eta 2016ko abenduaren 31ra bitartean indarrean egondako BHKPI-a (Bizkaiko Hiri Hondakinen Kudeaketarako Plan Integrala) errebisatzea premiazkoa dela uste dugu. Estatu zein Europa mailako araudiekin bat datorren plana garatu, gaur egungo teknologia berrietara moldatuz. Bizkaiko zaborren tratamendua birpentsatu beharra daukagu, beste begirada batekin, gizartearen interesak barne hartuz. Joan den astelehenean BFA-k ezagutzera eman dituen datuek, Bizkaian egin den hondakinen kudeaketaren porrota erakusten dute (BFA-k 2015/2/27an esan zuenez, 2014an %67a birziklatzen zen; gaur egun aldiz, 2017/5/15ean, portzentai hori %42,64ra jtsi da). Mugimendu ekologistak esaten zuenaren harira, Bizkaiko hondakinen kudeaketaren inguruko datuak faltsuak ziren.\nBeherago sinatzen dugun erakundeek osatzen dugun BIZKAIKO ZERO ZABOR plataforma honen helburua, anitza eta zabala izatea da, lan sareak eta diskurtso berriak sortuz ZERO ZABORRAREN ALDEKO AMAKOMUNEKO ESPAZIOA SUSTATU ahal izateko.\nErrausketak geroz eta gehiago aldentzen gaitu Europar araudiekin bat datorren Zero Hondakinen politikarengandik. Gaur egun Zabalgarbi, aurreikusten zen moduan, hondakinen murrizketa eta birziklapenerako oztoporik handiena da. Materia organikoaren gaikako bilketaren garapen motela dugu honen adibidez argia. Indarrean zegoen Plan horrek materia organikoaren aukeraketaren %4,5a aurreikusten zuen; aldiz, %1,14 baino ez da lortu. Materia organikoa zabor guztiaren %40ª izanik, frakzio hau lantzea funtsezkoa da hondakinen kudeaketa jasangarri bat lortzeko. BFAak %65ª birziklatzea lortu nahi du; aitzitik, ez du jatorrizko bereizketa kontutan hartzen eta ez dira horretarako beharrekoak diren azpiegiturak aurreikusten.\nHiritarrak ez dira erlaxatu Unai Rementeriak esaten duen moduan. Errealitatea zera da, birziklatzeko beharrezkoak diren baliabideak eskura izan ez dituztela.Ez dute eskura izan, birziklatzeko beharrezko\nItxaropenaz beteriko bide luze bati ekiten diogu gaurkoan. Kalea eta tokian-tokiko kudeaketa ardatz hartuta (Udaletxeak eta Bizkaiko Foru Aldundia), hondakinik gabeko gizarte jasangarriago baten aldeko apustua bideragarri egiten saiatuko den bidea.\nMANIFESTUA ETA ATXIKIMENDUAK IRAKURRI\n← Ekologistak Martxan-ek COPINHeko aurkako (Honduras) eraso eta mehatxu berriak salatzen ditu Ekologistak Martxanek lindanoaren kutsadurari buruzko txostena aurkeztu du →


Sakabanaketaren bihurguneetan barrena gidari | Politika | Berria\nMirentxin taldeko gidariek furgoneta martxa egingo dute etzi Bilboko kaleetan zehar. Mirentxin osatzen duten gidariek zein presoen gertukoek oso garrantzitsu irizten diote taldearen lanari. Bideoa: gidarien lanaz egindako erreportajea (Lara Madinabeitia, BerriaTB).\n2016ko maiatzak 5 12:28\nPentsatzekoa da datorren larunbatean jendez lepo egongo dela Larrabetzu (Bizkaia), hori iradokitzen baitu egun horretarako prestaturiko egitarau joriak. Baina maiatzaren 7rako oraindik egun batzuk falta direlarik, lasai dago herria, eta plazan jolasean ari diren umeek eta horiek zaintzen dituzten gurasoek baino ez dute isiltasuna urratzen.\nBat-bateran, furgoneta bi iritsi dira herrira; hantxe dute hitzordua BERRIArekin. Beste edozein furgonetaren modukoak dira, ez dute inolako bereizgarririk, baina kilometro eta bizipen ugari biltzen dira haien gurpiletan. Asteburu guztietan, furgoneta horiek, eta horien moduko beste zazpi, Espainia eta Frantziako kartzeletara abiatu ohi dira, euskal presoei euren senide eta lagunen beroa eramatera. Mirentxin gidari boluntarioen ibilgailuak dira, herritarren elkartasunari esker lortuak.\nDatorren larunbatean, bi furgoneta horiek beste ibilbide bat egingo dute. Eta horiekin batera, beste ehunka ibilgailuk. Furgoneta martxa antolatu du Mirentxinek, Larrabetzutik abiatu eta Bilboko kaleak zeharkatuko dituena, euskal presoen sakabanaketaren errealitatea eta horrek dakartzan ondorioak agerian uzteko asmoz. Gutxienez 400 furgoneta bildu nahi dituzte Mirentxinekoek ekitaldi horretan, preso bakoitzeko bana, gutxi gorabehera. Eta horrekin, gizarteari ikusarazi astero-astero euskal presoen senide eta lagunek egin behar duten bidea.\nHamasei urteko lana\nGari Urizar Mirentxineko Bilboko taldeko kidea da. Urteak daramatza horretan, eta askotan egokitu zaio furgoneta bat Espainiako edo Frantziako kartzela bateraino gidatu behar izatea, baina aspaldi honetan ez du halakorik egin, eta bestelako lanak hartzen ditu bere gain: egutegia kudeatzea, furgoneta guztietan gidariak egongo direla bermatzea, txanden kontrola, furgonetak prest egon daitezela ziurtatzea eta abar. «Nahiago nuke kartzeletara joan ahal izatea eta lan hau beste norbaitek hartuko balu, baina horrela daude gauzak», azaldu du.\nEsan duenez, duela 16 urte sortu zen Mirentxin, lagun talde bat bere burua antolatzen hasi zenean Manu Legarreta-Etxebarriaren senitartekoak —horien artean, Mirentxin Aurrekoetxea emaztea; taldeak hortik hartu zuen izena— Algecirasko kartzelara (Espainia) eramateko, hara joateko beste modurik ez zutela ikusita. Azkar konturatu ziren arazoa ez zela familia bakar batena eta beste asko antzeko egoeran zeudela, eta beste batzuei ere laguntzen hasi ziren.\nDurangon eta Bilbon (Bizkaia) eratu ziren lehenengo bi taldeak, eta, hasieran, nork bere autoa erabiltzen zuen senideak kartzeletara eramateko. Preso baten baino gehiagoren senitartekoak eraman beharra suertatzen zenean, furgonetak alokatzen hasi ziren, eta eskaera handia zela ikusi zutenean, bigarren eskuko furgoneta bat erosi zuten.\nHori izan zen Mirentxin taldearen ernamuina, hamabost bat gidarirekin, baina geroztik asko garatu da elkartasun keinu xume gisa sortu zen hura. Gaur egun, 9 bat taldek osatzen dute Mirentxin, beste horrenbeste furgonetarekin, zozketa, materialaren salmenta eta herritarren elkartasunari esker lortuak. Euskal Herriko herrialde guztietara iristen dira, 846 gidari boluntario dituzte eta hamalau kartzelatara joaten dira.\nBehin neurri hori hartuta, garrantzitsua da lana koordinatzea: «Bilboko taldeak orain Granadarako [Espainia] bidaiak egiten ditu», azaldu du Urizarrek, «baina hamasei urte hauetan denetarik egokitu zaigu: Caceres, Badajoz, Mansilla (Espainia), Valentzia, Alacant (Herrialde Katalanak) eta abar. Senideak nongoak diren, horren arabera moldatzen ditugu bidaiak. Adibidez, Leonerako bidaia Bilboko taldeak egiten zuen lehen, baina gero ikusi genuen egokiagoa zela furgoneta hori Gipuzkoatik ateratzea eta Bilbon bertoko senideak hartzea».\nTalde bakoitzak bere funtzionamendua du, baina denek jarraitzen diete antzeko irizpideei. Adibidez, saiatzen dira gidari boluntarioen zerrenda luzeak lortzen, gidari bakoitzari egokitzen zaion bidaia kopurua ahalik eta txikiena izan dadin: «Urte pila bat daramagu, ez du ematen hau lau egunean amaituko denik, eta badakigu ez dugula jendea erre behar», azaldu du Urizarrek. Bilbon, esaterako, lau hilabeteko egutegiak antolatzen dituzte eta, hortaz, gidari bakoitzak lau hilabetean behin egiten du bidaia gehienez. Beste zenbait lekutan, berriz, urtean behin egiten dute bidaia. Beste irizpide bat ere ezarri dute: bidaia guztietan bi gidari joan ohi dira, txandaka gidatzen dutenak.\nHamasei urte hauetan, ehunka bidaia eta milaka kilometro egin dituzte Mirentxineko kideek. Eta arazoak ez dira falta izan, mota guztietakoak gainera: «Arazoak izan ditugu Poliziarekin, matxura mekanikoekin, eguraldiarekin eta abar. Inoiz istripuren bat ere izan dugu», azaldu du Urizarrek. Larriena, beharbada, Clairbauxeko kartzelarako bidean (Frantzia) gertatutakoa: hara zihoan Bilboko furgonetaren bidean kamioi bat gurutzatu zen, eta, kolpearen ondorioz, furgonetaren gidaria zauriturik suertatu zen, eta atzamar bat galdu zuen. «Beste istripu pare bat ere izan dugu, baina, zorionez, ezer larririk ez», zehaztu du Urizarrek.\nOhikoagoak izan dira poliziek jarritako oztopoak: «Garai batean, gidariek furgonetan lo egiten zuten senitartekoek bisita egiten zuten bitartean, atseden hartu ahal izateko. Kordoban (Espainia), esaterako, gu lokartu arte itxaroten zuten poliziek gugana etorri eta dokumentazioa eskatzeko. Asteburuko kontua izaten zen. Alacanten, berriz, zuzenean joaten ziren gidariak zeuden ostatura». 2013an, Mirentxinen furgoneta bat harrikatu egin zuten Murtzian (Espainia), baina, zorionez, ez zen zauriturik izan.\nIrantzu Zuazua ere Mirentxineko kidea da, Durangoko taldekoa. Hamar urte eman ditu kartzeletara bidaiak egiten: «Bikoteka antolatzen gara, eta normalean bikote bakoitzak urtean bidaia bi egiten ditu», azaldu du.\nPozik dago Zuazua egindako lanarekin: «Oso esperientzia polita da. Kanpotik jendeak pentsa dezake asteburua izorratu egiten zaizula horren truke ezer ez jasotzeko, baina ez da horrela, jendearen irribarrea eta esker ona delako eskaini ahal dizuten gauzarik politena. Oso aberasgarria da. Jende heldua ikustea eta sentitzea zure lanari esker heltzen direla euren senideak ikustera eta, bestela, ez liratekeela helduko, oso esperientzia polita da».\nHamar urte hauetan ez du aparteko arazorik izan kartzeletara egindako bidaietan, matxurak alde batera utzita: lehen furgoneta zahar bat erabiltzen zuten, «kaka bat, mila bider botata utzi gaituena, Frantzia erdian-eta», baina berria erosi dutenetik arazoak desagertu dira ia erabat.\nGarbiñe Etxebarria, berriz, Josu Ginea Larrabetzuko presoaren laguna da. Frantziako espetxeetan zazpi urte eta erdi eman ostean, 2010ean Espainiara bidali zuten Ginea, eta geroztik preso egon da Espainiako zenbait kartzelatan; orain Almerian dago, Euskal Herritik mila kilometrora.\nBatzuetan, senitartekoen bisita izaten du Gineak, eta beste batzuetan, Etxeberria eta horren senarrarena, baina den-denek Mirentxinek eskaintzen dien zerbitzua erabiltzen dute Almeriara joan ahal izateko.\nGinea Estremerako kartzelan zegoelarik, 2011n, bisitatik bueltan istripua izan zuten Etxebarriak eta beronen senarrak. «Ni gidari nentorren, eta, zorionez, ez zitzaigun ezer pasatu, baina autoa txiki-txiki eginda gelditu zen. Arrisku horiek gainetik kendu ahal izatea izugarria da. Horretan Mirentxinek egiten duen lanak ez du izenik», esan du.\nEtxebarriak erabiltzen duen furgoneta Iruñetik abiatu ohi da, eta hango senideak eramaten ditu Gasteizera. Bizkaikoak, berriz, —Larrabetzukoez gain, Gernika eta Galdakaokoak ere badaude— autoz joaten dira Gasteizera, eta han Mirentxineko furgonetak denak hartzen ditu: «Mirentxinengatik ez balitz, jende askorentzat ezinezkoa izango litzateke astero Almeriara joatea. Adineko jendea dago, gidatzeko baimenik ez duena eta abar. Mirentxinen lana babestu beharra dago, dudarik gabe».\nUrizarrek dioenez, Mirentxin ez da «eragile politikoa», ezpada «boluntarioek osatutako elkartasun taldea», eta haien lanak, presoen gertukoentzat garrantzitsua izanagatik, ez du aparteko proiekzio publikorik izan. Baina orain urrats bat egitea erabaki dute: «Zerbait polit antolatu nahi genuen, pentsatzen dugulako sakabanaketaren arazoa hor dagoela eta salatu beharra zegoela. Baina ez genuen ohiko mobilizazioa egin nahi, zerbait desberdin baizik, eta furgoneta martxa antolatzea bururatu zitzaigun».\nFurgoneta martxa 11:00etan abiatuko da Larrabetzuko Sasiene industrialdetik. Txorierriko autobidean joango dira, eta Galdakaon A-8 autobidea hartu ostean, 13:30ean sartuko dira Bilbora, Basurturik. Une horretan, Basurtuko erietxearen aurrean, elkarretaratze bat izango da, zenbait sindikatuk antolatuta, gaixo handi dauden presoen egoera salatzeko.\nBasurturik Plaza Biribileraino, nazio manifestazioen ohiko ibilbidea egingo du furgoneta martxak, eta Plaza Biribilean performance bat egongo da. Handik udaletxera joko dute furgonetek, eta Zumalakarregi etorbidea hartuta berriro itzuliko dira Larrabetzura.\nEta zein da ekitaldiaren helburua? «Asteburuero gertatzen den zerbait ikusarazi nahi diogu euskal gizarteari», esan du Urizarrek. «Asteburu guztietan, 400 familia inguruk autoa edo beste garraiobideren bat hartzen dute Euskal Herriko leku askotan, eta kilometro mordoa egin behar izaten dute haien senideak ikusi ahal izateko. Hori islatu nahi genuen».\nUrkulluk Voxekin hasiko du asteartean bilera sorta\nLegealdirako erronka nagusien aurrean «lankidetza eraginkor bat» izateko batzartuko da Eusko Legebiltzarrean ordezkaritza duten talde guztiekin, txikienetik hasita.