Eraikinaren Ikuskapen Teknikoak aukera ematen die nagusiki bizitegi-erabilera duten eraikinen jabeei, bai eta eraikin horiek erabiltzen dituztenei eta administrazio eskudunei ere eraikinetan hautemandako kalteak eta gabeziak ezagutzeko, bai eta horien kausa posibleak ezagutzeko eta egonkortasuna, segurtasuna, estankotasuna eta egituraren finkapena ziurtatzeko gomendatutako neurriak zehazteko ere, eraikina dagokion xedearen arabera benetan erabili ahal izateko.\nIkuskapen tekniko bat egingo da eraikina osatzen duen atari bakoitzeko.\nEraikinen ikuskapen teknikoa honako hauek osatuko dute: eraikinaren jabeak bete beharreko aurretiazko galdetegi batek eta horretarako gaitutako pertsonak ikuskapen bisual batetik abiatuta egindako txosten batek, eta eraikina osatzen duen atari bakoitzean dauden lokal eta etxebizitza guzti-guztiei buruzkoa izango da.\nUdalak udaleko zerbitzu teknikoek egin beharrekotzat jotzen dituzten hobekuntzak edo konponketak egiteko agindu ahal izango du, nahiz eta jarduketa horiek ezin ordenatu eraikinaren ikuskapen teknikoaren irizpenaren arabera.\nEgin beharreko konponketa edo hobekuntza-lanak egiteko dagokion udal-lizentzia eskatu beharko da.\nEraikinen Ikuskapen Teknikoa (EIT) egitera behartuta dauden eraikinen jabeak.\nErabilera nagusia bizitegitarakoa duten eraikinen jabeek eraikina dagoen udalerriko udalari aurkeztu beharko diote, eraikinak 50 urte bete eta hurrengo urtean, Eraikinaren Ikuskapen Teknikoaren ondoriozko txostenaren kopia, ezarritako edukia, modua eta epea adierazita.\nEraikinaren Ikuskapen Teknikoaren kopia aurkezteko betebeharretik salbuetsita daude legezko aurri-egoeran deklaratutako eta erabilera nagusia bizitegitarakoa duten eraikinak.\nEraikinen ikuskapen teknikoa garaiz eta behar bezala aurkezteko betebeharra ez betetzea hirigintzako arau-haustetzat hartuko da.\nE540 EIT eskaera\n- EIT eskaera orria.\n- EITaren paperezko agirien kopia.\n- EITko dokumentazioaren kopia XML eta PDF fitxategietan (Euskoregiterekin bateragarria).\n- Erabilera eta Mantentze Planaren komunikazio-eredua, II. eranskinaren arabera.\n- Dokumentazioa aurkezteko epeak: urtebete eraikinak 50 urte betetzen dituenetik.\n- Eraikinaren ikuskapen teknikoak 10 urteko balioa izango du, eta epe hori igarotakoan, beste ikuskapen bati dagokion dokumentazioa aurkeztu beharko da.\n- Eraikinaren Ikuskapen Teknikoan berehala egitea (1. maila), oso premiazkoa (2. maila) edo premiazkoa (3. maila) eskatzen duten lesioak edo kalteak detektatzen badira, Akatsak zuzendu izanaren Ziurtagiria aurkeztuko da gehienez ere hiru hilabeteko epean, ikuskapenaren ondoriozko jarduketak amaitzen direnetik zenbatzen hasita.\n- Eraikinaren Ikuskapen Teknikoan berehala egin behar diren lesioak edo kalteak hautematen badira (1. maila), berehala jakinarazi beharko zaio Udalari.\nEuskoregite Eusko Jaurlaritzaren atariaren bitartez.\nUdalaren tarmitazioa doakoa da.\nEraikinen ikuskapen teknikoaren kostua eraikinaren jabearen kontura izango da.\n1.- Eraikinaren Ikuskapen Teknikoaren (EIT) kopia erregistratzea.\n2.- Dokumentazioaren administrazio-berrikuspena.\n3.- Dokumentazioa zuzentzeko errekerimendua (10 egun baliodun).\n4.- Eraikinaren Ikuskapen Teknikoaren (EIT) irizpenaren azterketa teknikoa.\n5.- Eraikinaren Ikuskapen Teknikoa Eusko Jaurlaritzaren erregistroan (EuskoRegite) sartzea.\n6.- Interesdunaren jakinaraztea, eraikina ikuskatu ondoren antzemandako akatsak konpontzeko epea adieraziz.\n7.- Antzemandako akatsak zuzentzeko lanak amaitu ondoren, "Akatsak Zuzendu izanaren Ziurtagiria" entregatuko da Udalean, hasierako EITaren modu eta formatu berean (papera eta CDa pdf eta xml fitxategiekin).\n8.- Eusko Jaurlaritzaren EuskoRegite programaren erregistroan Akatsak Zuzendu izanaren Ziurtagiria sartzea.\n9.- Euskal kultura-ondarearen arloko araudiaren mende dauden eraikinetan, Udalak telematikoki jakinarazi beharko dio Ikuskaritzaren emaitza Gipuzkoako Foru Aldundiko Kultura Sailari.\nEraikinaren adina zehazteko, honako dokumentu hauek hartuko dira kontuan, lehentasun honen arabera:\n- Obren amaierako ziurtagiria edo obren onarpen-akta.\n- Obra berriaren deklarazioa.\n- Katastroko ziurtagiria.\n- Lehen okupazioko lizentzia.\n- Eraikinen katastroan edo erroldan agertzen den adina.\nEraikinari birgaitze integraleko esku-hartze bat egin bazaio, eraikinaren erabateko amaiera-datatzat hartuko da birgaitze integralaren ondoren eraikina lehenengoz okupatzeko lizentziari dagokion data, eta, halakorik ezean, obren amaierako ziurtagiriari dagokiona.


Ez dute amore eman nahi - Nafarroako Hitza Ez dute amore eman nahi – Nafarroako Hitza\nEz dute amore eman nahi\n2021, abenduak 03 Albisteak, gaiak, Gizartea, nafarroa 114\nMuskildaren inguruko azken sententziak Otsagabiko herritarren haserrea eragin du, Elizaren alde egin baitu. Udalak helegitea jarriko du, baseliza herriarena dela iritzita.\nDuela lau urteko poza “haserre eta tristura” bilakatu da Otsagabiko herritar gehienentzat. 2017. urtean, Agoizko epaitegiak bat egin zuen herritarrekin, eta ebatzi zuen herriko Muskildako baseliza haiena zela; herriarena, alegia. Orain, baina, Nafarroako Probintzia Auzitegiko Hirugarren Ataleko —azaroaren 10eko— sententzia batek kontrakoa erran du, eta Eliza jo du eraikinaren jabetzat.\n“Gaizki gaude; berri txar bat izan da guretzat”, aitortu du Otsagabiko alkate Mikel Aoizek. Udalak hasi zuen epaitegietako bidea, hain zuzen ere, 2012. urtean. Elizak 1999ko azaroan erregistratu zituen bere izenean Muskildako baseliza, ondoko etxea eta inguruko lurrak; herritarrek, baina, 2007ra arte ez zuten horren berri izan.\n2012an hasitako bideak 2017ko lehen sententzia ekarri zuen. Elizak helegitea aurkeztu zuen ebazpen horren kontra, eta, orain, Nafarroako Probintzia Auzitegiak arrazoia eman dio. Iazko martxoan egin zuten bigarren epaiketa, eta orain ezagutarazi dute sententzia. Ez da behin betikoa, halere, eta Otsagabiko alkateak baieztatu du helegitea aurkeztuko dutela.\nHelegitea non jarri\nZer aukera duten aztertzeko, hain zuzen ere, udalak bilera batera deitu ditu Otsagabiko herritarrak eta Muskildako patronatuko kideak. Patronatuan daude Otsagabiko zinegotziak eta alkatea —nahi duenak parte hartzen du; oraingo legegintzaldian udalbatza osatzen duten zazpi kideek egin dute bat patronatuarekin—, apaiza eta etxezaina. Bilera joan den igandean egitekoak ziren, baina eguraldiagatik atzeratu egin behar izan zuten, eta gaur eginen dute, Otsagabian. Ana Clara Villanueva abokatuarekin aztertu eta zehaztuko dute egin beharrekoa.\nAoizek aurreratu du bi aukera dituztela: helegitea Nafarroako Justizia Auzitegi Nagusian aurkeztea, batetik, eta, bertzetik, Espainiako Auzitegi Gorenera jotzea. Alkateak oroitarazi du Nafarroako Justizia Auzitegiak Zangozako Udalaren aurkako ebazpen bat kaleratu zuela maiatzean: “Udalaren helegitea bazter utzi zuen”. Eta, ondorioz, ontzat jo zuen Elizak herriko lau baseliza bere izenean erregistratu izana.\nMuskildakoa ez da Elizak bere izenean erregistratu duen eraikin bakarra. Ondarearen Defentsarako Plataformak 2007tik egindako lanari esker, Elizak immatrikulatutako ehunka etxeren berri jakin ahal izan dute herritarrek azken urteotan. Otsailean, Espainiako Gobernuak datu bat jarri zuen mahai gainean: 1.034. Horiek ziren Elizak Nafarroan erregistratutako ondasunak, 1998. urteaz geroztik. Benetako kopurua, baina, hori halako hiru da. Nafarroako Migrazio Politikako eta Justiziako kontseilari Eduardo Santosek azaroaren 23an azaldu zuenez, Elizak 2.952 higiezin bereganatu ditu “gutxienez”. Kontseilariak Nafarroako Parlamentuan aurkeztu ditu ikerketaren emaitzak, eta baita salerosketa eta immatrikulazio operazio horien erregistroak ere.\nGobernuari laguntza eske\nMuskildakoa, beraz, kasu bat izan da bertze anitzen artean. Agoizko epaitegiaren aldeko sententziak, baina, berezi bilakatu du, gisa horretako lehen ebazpena izan baita; bai eta bakarra ere, orain arte. Horregatik, azken sententziak baseliza Elizarena dela berretsi izana “kolpea” izan da Otsagabiko herritarrentzat, eta “haizea” eman dio Elizari, Aoiz alkatearen hitzetan.\nOtsagabiko Udalak ez du borroka galdutzat eman nahi, halere. “Aurrera jarraitzeko prest gara”, berretsi du Aoizek. Erantsi du, baina, Otsagabikoaren gisako udal txikien baliabideak mugatuak direla, eta “beharrezkotzat” jo du Nafarroako Gobernuaren laguntza.\nMuskilda XII. mendekoa da, baina XVII. mendekoak dira ba- selizan egindako moldaketa na- gusiak. Orduan ere, Elizak baseliza bereganatu nahi izan zuen, baina ez zuen lortu: herritarrek erretaulan, ateetan eta abarretan zehaztu zuten lanak Otsagabiak egin zituela: herriak, alegia. Muskilda herriarena zela idatzi zuten orduan, eta orain ere garbi dute Muskilda herriarena dela.\n« Cirmautok kaleratu eginen ditu langileak, hilaren 11 eta 15a bitartean\nTxinan jaiotako nafarrak »


Van Emden – Tropela.eus bloga\nEtiketa Artxiboak:Van Emden\n#185 Tropela.eus podcastak: 2017ko Italiako Giroa errepasoak – 21. etapa eta sailkapen nagusiak\nEgoitzek (@elizaso) 2017ko Italiako Giroko 21. eta azken etaparen analisia egiten digu mini podcast honetan. Bertan nola Van Emdenek (TLJ) erlojupekoa irabaztea lortu duen kontatzen dun, eta bigarren Dumoulin (SUN) bera, aurtengo edizioko irabazlea. Sailkapen guztiei errepasoa ematen die gogoratuz Mikel Landak (SKY) mendiko sailkapena irabazi duela lehen euskalduna izateaz gain.\nTropelako sailkapenei ere errepasoa egiten die irabazleak aipatuz, baita Laboral Kutxa Sariari ere.\nBidaltzailea:Tropela Elkartea 2017-05-28 2017-11-24 Hemen argitaratua:Errepasoa, Euskara, Italiako Giroa, PodcastakEtiketak: Dumoulin, irabazleak, Mikel Landa, Sailkapenak, Van EmdenUtzi iruzkina #185 Tropela.eus podcastak: 2017ko Italiako Giroa errepasoak – 21. etapa eta sailkapen nagusiak bidalketan


Ekintzaile askorentzako ezinbesteko aterkia – KoopFabrika\nAurtengo KoopFabrikari ekin genionetik sei bat aste igaro diren honetan, Hernaniko Gabriel Zelaia eraikineko klase egun bat aprobetxatu dugu formatzaile batekin eta hiru ekintzailerekin solasteko.\nHernaniko Gabriel Zelaia eraikinean, beheko solairuko areto nagusian, Aholku Koop-eko Irune Cano ari da hizketan: “kooperatiba bateko kideek Gizarte Segurantzako Erregimen Orokorrean ala Autonomoen Erregimenean eman dezakete alta”. Seigarren astea dugu KoopFabrikan, eta gaurkoan diru kontuei buruzko formakuntza tekniko samarra tokatzen da, hori ere jakin behar baitu kooperatiba bat martxan jarri nahi duenak.\nEkintzaileek noizean-noizean hitza hartu eta galderaren bat botatzen diote Canori. Ofizialki, 49 ekintzailek eman dute aurten izena, baina gaurko klasera pare bat dozena pasatxo etorri dira. Guztira 37 proiektu inguru egin nahi dituzte, horietako zenbait elkarren artean, bistan denez. Denetariko proiektuak dira: aisialdiarekin eta haurren munduarekin lotutakoak, emakumeen sexologiarekin, ginekologiarekin edota psikologiarekin lotutakoak, lehen sektorea eta energia uztartu nahi dituztenak, joskintzazkoak, zuzenbideari buruzkoak, bitartekaritzazkoak, telefonia konpainia bat ere bai tartean… Zenbaitek oso zehaztuta dakarte ideia, beste batzuek buruko nahas-mahasa ordenatzen ari dira oraindik. Edonola ere, denek egiten dute bat gauza berean: beste inon topatu ezin izan duten jakintza ematen ari zaie KoopFabrika.\nArgi asko bizi izan du hori Saioa Otegik. Psikologia eta psikoterapia zerbitzuak ematen dituen proiektu bat jarri nahi du martxan. KoopFabrikan izena eman baino lehen, ekintzaileentzako bi formakuntza saio egin zituen, bata Gipuzkoako Bazkundeak antolatutakoa eta bestea Donostiako Sustapenarena. Haiekin konparatuta, argi dauka: “Sekulako aldea dago”. Azaltzen duenez, beste formakuntza ereduetan ez da kooperatibagintza sartzen, S.L. egituretatik abiatuta azaltzen dute dena. Baina, batez ere, beste alderdi batzuetan nabari du desberdintasuna: “lan egiteko modua, denbora tarteak, elkarlana nola egiten den… bestelako formakuntzetan ez dagoen jendetasun bat dago KoopFabrikan. Besteak hotzak izan ohi dira, urrunekoak, eta produktibitateari oso emanak”. Merkatu-kutsu horrek atzera eragin izan dio. “Erakusten dizute nola saldu zeure produktua kosta ala kosta, eta nola erabili horretarako eskura dauden tresna guztiak. Noski, hor sartzen dira manipulazio emozionalak eta antzerakoak, eta ni psikologoa izanik, oso erasokorrak egiten zaizkit gauza horiek. Aldiz, iruditzen zaio KoopFabrikan bete-betean asmatu dutela materiak hautatzerakoan: “formakuntza teknikoa izateaz gain, integrala da. Eta nik bizitzan funtzionatzeko daukadan modua integrala da”.\nBaina zer da, zehatzago, ekintzaile batek KoopFabrikan topatuko duena? Arianne Kareaga irakaslearen ustez, batetik, taldearen babesa da garrantzitsua, ohartzea norbere egoera berean daudenak asko direla. Horrez gain, kooperatibismoaren ardatza sartzea giltzarria da haren arabera. “Horrek kontzientzia handiagotzen du, eta errentagarritasunean ez ezik arlo sozialean ere pentsarazten du”.\nMikel Fernandez ekintzaileak aspaldi zuen proiektua buruan: kirolari buruzko sareko hedabide bat osatu nahi du, euskara hutsean. Beti proiektua gerorako uzten zuela dio, harik eta KoopFabrikan izena eman zuen arte. “Honek prozesua azkarrarazi dit. Balio izan dit zalantzak argitzeko eta ideia batzuetan sakontzeko. Gainera, taldetasunak indarra ematen du”.\nIrati Salsamendiren proiektuak lotura zuzena du artzaintzarekin. Azaltzen duenez, artzainek ez dakite artilearekin zer egin. Hortaz, hondakin hori prozesatu eta, tokian tokiko jendearentzat lanpostuak sortuz, produktu bat sortu nahi dute: eraikuntzarako isolamendua. Ez dute baztertzen jertseak egiten hastea ere. KoopFabrikak segurtasuna eman diola aitortu digu. “Aterki moduko bat da, aukera eman dit ohartzeko jende pila batek lortu duela bere asmoa, eta nik ere lortu dezakedala”. Garrantzitsua iruditzen zaio formatzaileak hankak lokatzetan dituen jendea izatea. “Beren esperientziatik hitz egiten dute, oso gauza zehatzak azaltzen dituzte, eta, gainera, zehaztasun horretatik ere teorizatu daiteke”. Bereziki harritu zuen Joxemi Zumalabeko Zesar Martinezek emandako eskolak. “Aurreikuspenak puskatu zizkidan. Partehartze paradigmari buruz hitz egitera etorri zen, eta uste nuen oso saio teorikoa izango zela. Eta izan zen guztiz praktikoa. Normalean, kolektiboki dinamikak egin behar direnean oso gaizki pasatzen dut, ez ditut inoiz dinamika zehatz eta egokiak topatu, beti huts egiten du zerbaitek. Berak bete-betean asmatu zuen. Praktikoki landutakoarekin ikasi genuen behar genuen teoria guztia”.\nOtegik eta Fernandezek Jon Sarasuak emandako eskola gogoratu dute, nola egin zuen testu inguraketa lan handia, azalduz ze gizarte sistema izan diren historian, zeintzuk diren kapitalismoaren oinarriak, eta ze erronka ditugun garaiotan. Otegik aipatu ditu, halaber, beste bi eskola ere: Gorka Juliok emandakoa eta kooperatibagintzaren oinarri juridikoak azaldu zizkietenekoa. Baina eskola solteak gorabehera, lehenbizikoz sentitzen du topatu duela bere balioekin bat egiten duen formakuntza eskola bat, eta itzulingururik gabe dio: “Hau da nire lekua”.


Galaxy S8 eta S9-k hilero jaso dute segurtasun adabakia | Androidea\nTxalo zaparrada Samsungentzat: goi-mailako gama altuak segurtasun adabakia jaso zuen hilero urte osoz\nManuel Ramirez | | Berri, Samsung, Segurtasuna\nSamsung Galaxy S8 edo Galaxy S9 baduzu, zorioneko moduan zaude hilero segurtasun adabakia jasotzen ari den mugikorra gailu eguneratua behar den moduan edukitzeko. Beraz, Samsung txalotzen dugu Android-i dagokionez Google-ren maximoetako bat bete delako.\nEz baduzu jaso, ez bota Samsungen errua arazoa operadorearen menpe dago ez dutela beharrezko abiadura hartzen, hilero besteen lagun digital horiei ateak ixtea lortzen duen segurtasun adabaki hori lortzeko.\nEsan beharra dago, gainera, Samsungek segurtasun adabakia jasotzeaz gain bateriaren eraginkortasuna optimizatzen aritu da Galaxy S9-n, bai bertsio normalean bai Plus-en. Hau da, ziur asko hobekuntza nabaritu duzu baterian. Batez ere, abuztuaren 1eko segurtasun adabakiaren azken bertsioa izateko zortea baduzu.\nOrain geratzen zaiguna da fabrikatzaile gehiagok Samsungen adibidea jarraituko dutela eta operadoreek bateriak jartzen dituztela firmwarea askatzeko denbora murrizteko zure eskuetara iristen denean.\nEta haien eskuetatik pasatu nahi ez baduzu, besterik gabe Zure Galaxy S8 edo Galaxy S9 doan erosi behar duzu ahalik eta azkarren izan dezazun. Garrantzitsua da gaur egun erabiltzaileen segurtasuna oso serio hartzen duen telefonoa edukitzea.\nUn berriro Samsungi ematen diogun txaloak hau da, errendimendurik onena eta esperientzia onena lortzeko jaitsi beharreko Android bastioietako bat izaten jarraitzen du. Ohar positiboa ematen jarraitzen dute Galaxy S2 horrekin eta gero etorri ziren beste telefono askorekin ezagutzen hasi zirenetik; gehi etorkizuneko Galaxy S-rako interesgarriak diren beste albiste batzuk.\nArtikuluaren bide osoa: Androidea » Berri » Txalo zaparrada Samsungentzat: goi-mailako gama altuak segurtasun adabakia jaso zuen hilero urte osoz\nHuawei Nova 3-k bi milioi unitate saldu ditu hilean


Zakhartxenko eta Plotniski aukeratu dituzte Donetsk eta Luhanseko gobernuburu - Mundua - Berria\nhauteskundeak ukraina ekialdean\nZakhartxenko eta Plotniski aukeratu dituzte Donetsk eta Luhanseko gobernuburu\nBozkatzera joan direnen %70 eta 63,8k eman diete babesa, hurrenez hurren, egungo gobernatzaileei. Nazioarteak ez ditu hauteskundeak onartu, Errusiak salbu.\nHauteskunde eguna Donetsk eta Luhansken. / ALEXANDER ERMOCHENKO/EFE\nOrain sei hilabete pasatxo piztu zen gerra ahaztu nahian, Donetskeko eta Luhanskeko herri errepubliketan hauteskundeak egin dituzte. Gobernuburua eta parlamentariak aukeratzera deitu zituzten hiru milioi herritar inguru. Emaitzen arabera, Donetsken Aleksandr Zakhartxenko egungo Donetskeko Herri Errepublikako buruzagiak %70eko babesa jaso du, garaipena eskuratuz. Juri Sivokonenko eta Aleksander Kofman hautagaiak lehiatu dira harekin.\nBestetik, Luhanskeko Herri Errepublikan egungo lehen ministro Igor Plotnitski, Oleg Akimov sindikalista, egungo Osasun ministro Larissa Airapetian eta Viktor Penner negoziolaria lehiatu dira. Plotniskik irabazi ditu hauteskundeak, botoen %63,8 eskuratuta.\nHautagaien artean ez dago desberdintasun handirik estatu ereduaren inguruan. «Hauteskunde kanpaina ez da inportanteena. Arazo asko ditugu gure herrialdean, osasun sistemarekin adibidez, eta nork bere buruaren alde egitea ez litzateke arduratsua izango», azaldu zion atzo Airapetianek Itar Tass agentziari. Bere estatu ereduari buruz ere hitz egin du: «Zuzenbide estatuan oinarritutako errepublika bat nahi dut, Errusiari lotutakoa».\nKieven eta Moskuren arteko harreman gatazkatsuetan azken liskarra eragin dute bozek. Ukrainako Gobernuaren arabera, «legez kanpokoak» dira, eta ez dute gatazka konpontzen laguntzen. Kieven alde lerratu da Mendebaldea, eta ez die zilegitasunik ematen, «berme demokratikoak» betetzen ez dituelakoan. Gerra egoeran amilduta daude eskualdeak, eta ez dituzte errolda zerrenda egiaztagarriak. Errusiara ihes egindako iheslariek eta Kieven menpeko Luhansk eta Donetsk eskualdeetako herritarrek ere bozkatu ahal izan zuten, helbide elektronikoaren bitartez edo Donetskeko Hauteskunde Batzordearen webgunean.\nSu-etenak, eragin gutxi\nErrusiak bestelako jarrera du. «Argi dago ez direla zehatz-mehatz Ukrainako legearen arabera egingo. Eta zer? Inporta duena emaitza da», esan zuen Vladimir Txizhovek, Errusiaren EBko ordezkariak. Behatzaileen presentziak zilegitasuna eman zien bozei, Errusiako Atzerri Ministerioaren arabera. ESLA Europako Segurtasun Lankidetzako Antolakundeko behatzaile batzuek Donetsk eskualdeko hauteslekuak aztertu dituzte egunotan.\nSu-etena irailaren 5ean adostu izanagatik, arma hotsak ez dira guztiz isildu Ukraina ekialdean. NBE Nazio Batuen Erakundeak kaleratutako txostenak erakusten du meniaren hauskortasuna: azken hamar egunetan bakarrik 300 lagun hil dituzte. Guztira, 4.000tik gora dira hildakoak.\nHauteskundeak egin bezperan, bi aldeek elkarri leporatu diote erasoak egin izana. Ukrainako armadak esan du matxinoek gutxienez sei soldadu hil dituztela Donetsk eskualdean. Gainera, Luhansk eskualdeko Krimske herria bonbardatzea leporatu die. Bestalde, Donetskeko Udalak ohartarazi du hirian hainbat leherketa entzun direla.


55. DURANGOKO AZOKA GARAI BERRIEKIN BAT — Gaztezulo\n55. DURANGOKO AZOKA GARAI BERRIEKIN BAT\n55. DURANGOKO AZOKA GARAI BERRIEKIN BAT Aurten ez da erakusmahairik egongo. Egitaraua jarraitu ahalko da ordea, bai bertan, edukiera mugatuarekin, edo "streaming" bidez. Landako gunea eta Plateruena espazioetan banatuko da 55. edizio berezi hau. https://www.gaztezulo.eus/albisteak/55-durangoko-azoka-garai-berriekin-bat https://www.gaztezulo.eus/albisteak/55-durangoko-azoka-garai-berriekin-bat/@@download/image/Durangoko-Azokako-taupadak-bizirik-02-scaled.jpg\nAurten ez da erakusmahairik egongo. Egitaraua jarraitu ahalko da ordea, bai bertan, edukiera mugatuarekin, edo "streaming" bidez. Landako gunea eta Plateruena espazioetan banatuko da 55. edizio berezi hau.\nGerediaga elkarteak hala adierazi du: Aurtengo Duragoko azoka ez-ohikoa izango da. Pasa den ostegunean aurtengo edizioko nobedade nagusiak aurkeztu zituen antolakuntzak Plateruena kafe antzokian. Berritasun ugari azaldu zituzten osasun egoerak baldintzatua.\nBerrikuntza nabarmenena erakusmahaiekin lortutakoa izan da: aurten ez da stand-ik egongo Landako Gunean. Hori ordezkatzeko, Durangoko Azokako webgune dena birtuala sortuko da lehengo aldiz. Honela, kulturzaleek bertan erosi ahalko dituzten Landako gunean aurkitu ezingo diren produktu guztiak abenduaren 4tik 8ra arte: klik egin eta aukeratutako DA! produktu-sorta jasoko du kulturzaleak bere etxean. Honakoa izango da Azokako salerosketa gune bakarra aurtengo edizioan.\nAipatutako azokak edukiko dituen bi espazioetan berriz, diziplina ezberdinetako ikuskizun eta ekitaldiak antolatuko dira: kontzertuak, solasaldiak, proiekzioak edukiera mugatua izango du eta aldez aurretik erreserbak egin beharko dira. Azaroan jakinaraziko dute antolatzaileek azokako egitarau osoa eta orduan irekiko da publikoak erreserbak doan egiteko aukera ere.\nGerediaga elkarteko presidente Nerea Mujikak azpimarratu duenez, guztiontzako segurua den Azoka antolatzea izan da helburua, eta horregatik erabaki da azkenean denda bere osotasunean birtuala izatea eta kultur egitarau presentziala mantentzea, edukiera mugatuarekin. Hamaika egoera posible aurreikusi eta baloratu ditugu. Agian aukerarik errazena zen aurtengo edizioa bertan behera uztea, baina uste dugu kulturak inoiz baino gehiago behar duela Azoka; sortzaileek behar dutela plaza; argitaletxe eta diskoetxeek erakusleihoa; eta jendeak zuzenekoak bizitzea eta nobedadeez gozatzea.\nMujikak gogoratu duenez, Azokako salmentak argitaletxe eta diskoetxeen fakturazioan pisu handia du, Siadecok egindako ikerketaren arabera, %22koa da batez beste, eta, beraz, inoiz baino garrantzitsuagoa da plaza hau eskaintzea.\nAurtengo edizioaren berrikuntzekin batera, kartela era aurketu zen. Ane Pikaza ilustratzaile eta aktorea izan da egilea eta kolorez betetako bihotz bat irudikatu du TaupaDa leloari laguntzeko: Kultura mugimenduan dagoen zerbait dela azaleratu nahi nuen, egoera latzenetan ere kolore biziz loratzen dena.\nKartelean Durangoko Azoka osatzen duten diziplina guztiak agertzen dira: literatura, musika, dantza, ikus-entzunezkoak Bizitzen ari garen egoera grisean kultura gure bizitza loratzen duen taupada izateaz gain, etengabeko eraikuntzan eta sorkuntzan dagoen bihotza garela ere irudikatu nahi izan dut. Eraikuntza horretan guztion partaidetza da ezinbestekoa; arlo guztietako sortzaile, teknikari, eragile zein publikoarena berarena. Denon artean elikatzen dugu taupada amaigabe hori.


Aizkorriko sai zuri bikote bat gaur gure artean | Parketxe Sarea\nAizkorriko sai zuri bikote bat gaur gure artean\n9 apirila, 2016 Aizkorri-Aratz Parke NaturalaAnduetza Parketxe,Mikel Olano,sai zuria,txori kantuaklzaldua\nGaur Aizkorriko txori-kantuak ezagutzera atera gara Anduetza Parketxetik Mikel Olano adituaren eskutik. Giro ezin hobea izan dugu, elurra Aizkorri mendizerran, zelai hezea, haize eza … Hasieratik entzun dugu txoriak kontu kontari ari zirela, garai honetan txoriek kabia kokatzeko lurralde bila dabiltzalako, emea erakarri nahian alde batetik bestera.\nAnduetza Parketxearen inguruan, landa ingurunean, hainbat txori espezie ezberdin ikusi eta entzun ditugu. 24 espezie kontabilizatu ditu Mikelek zehatz-mehatz gaur goizean, landa ekosistemaren biodibertsitate aberatsaren adibide garbia.\nBukaera aldera, eta sinestezina badirudi ere, sai zuriaren bikote batek gure gainetik hegan egin du. Sai zuria espezie mehatxatua da eta Mikel Olanok esan digunez Gipuzkoako lurraldean 11 sai zuri bikote daude kontrolpean. Hauetatik 5 bikote Aizkorri-Aratz Natura Parkean bizi dira eta guk horietako bikote bat ikusi dugu bertatik bertara. Goiza borobiltzeko bukaera ederra!\n← Mendi irteera dela eta, Parketxea itxita egongo da bihar (Apirilak 10, igandea)\tEITBko albistegietakoek Anduetzan →


Poliki baina maldan behera doa langabezia Tolosaldean\nOstirala,\t2016ko\tUrtarrilaren 08a\nTantaz tanta baina etengabe, horrelaxe doa langabezia Tolosaldean, beherantz. 2015eko urriko datuak dira plazaratu berri dituztenak, eta eskualdeko 28 herriak kontuan hartuta, guztira, 2.813 pertsona lanik gabe zeuden orduan; herritarren %12,71 hain justu.\nHilabete bakarrean 100 pertsona pasatu ziren, irailetik urrira, lanpostu bat eskuratzera, eta hilabetetan barrena errepikatzen ari den joera da beheranzko malda hori: iazko martxoko datuek %14,25eko langabezia iragarri zuten –3.155 pertsona–, eta orduz geroztik datuak hobetu baino ez dira egin.\nAbaltzisketan, Altzon, Anoetan, Belauntzan, Berastegin, Elduainen, Hernialden, Ibarran, Leaburun, Lizartzan, Orendainen, Tolosan, Villabonan eta Zizurkilen zenbait puntuz jaitsi da langabezia, eta horrek eragin du datuak bide onetik lerratzea.\nGarai latzen zuloan argi pixka bat sartu dela islatzen dute zenbakiek baina, albiste onaren atzean, badira zenbait itzal. Izan ere, eskualdeko hainbat herritan irailean baino datu okerragoak jaso dituzte, urrian.\nAdunan, esaterako, %9,17koa zen, urrian, langabezia, eta joan den martxoaz geroztik goranzko joera darama. Albizturko kasua gorabeheratsuagoa den arren, iraila eta urria aldamenean jarrita, langabeziak gora egin du ia %1, Alegian bezala. Alkizan, berriz, %8,77tik %11,11ra igo da langabezia tasa, eta Amezketan irailean baino sei pertsona gehiago zeuden –%12,07–, lanik gabe, urrian.\nMartxoa abiapuntu hartuta, Baliarrainen beheranzko joera zekarten irailera bitarteko zenbakiek, baina urrian berriro igo zen langabezia, %8,06tik %11,29ra. Berrobin eta Bidania-Goiatzen ere koskatxo bat igo da, eta baita Iruran ere.\nHerri txikiak handixeagoekin batera neurtzerakoan, portzentajeen dantzak irakurketa ezberdinak ekar ditzake udalerri batera edo bestela. Hala ere, Alegia da Tolosaldean langabetu gehien dituen herria, %15,37ko tasarekin, eta 132 herritar daude lanik gabe.\nEskualdeko lan egoera onena, berriz, Abaltzisketan dute, tasa %4,96koa baita; 7 herritar daude langabezian.\nEskualdeko langabezia tasa ez da Gipuzkoako txarrena, baina hainbat eskualdetan egoera hobea dute, datu baikorragoekin. 11 zonalderen zerrendan, Tolosaldea zazpigarren lekuan dago urriko datuen arabera, eta aurretik ditu Donostia mendebaldea, Urola Kosta, Urola Garaia, Debagoiena, Donostia eta Goierri. Azken eskualde horretan %10,03koa da langabezia.\nGipuzkoako zenbaki orokorrei erreparatuta, berriz, urrian langabezia %12,18koa zen; 41.335 herritar. Bistan denez, Tolosaldeko batazbestekoa horren gainetik da, beraz, beheranzko joera horrek maldan behera jarraitu beharko du oraindik ere.\n1. Goierri: %10,03\n2. Donostia: %10,95\n3. Debagoiena: %11\n4. Urola Garaia: %11,21\n5. Urola Kosta: %11,26\n6. Donostialdea: %12,24\n7. Tolosaldea: %12,71\n8. Urola Erdia: %12,85\n9. Oarsoaldea: %13,45\n10. Debabarrena: %14,38\n11. Bidasoaldea: %14,69\nLotura: Poliki baina maldan behera doa langabezia Tolosaldean


Tolosa Uzturre ibilbidea | Tolosa Turismoa\nTolosa Uzturre ibilbidea\nTurismoa, Ibilbidea, Mendiak\nTolosar guztiek, egunean behin gutxienez, luzatzen diote begirada bat Uzturre mendiari. Bisitan etorri zaren horri ere ez zaizu oharkabean pasako. Igo besterik ez duzu bista ederrez gozatzeko han goitik: Tolosaldeko paisaiaren gainetik hegan egiteko balkoi moduko bat. Orain azalduko dizugu nola igo Uzturrera (Tolosa)\nUzturrera (733 m) igotzen hasteko, Tolosako Alde Zaharrean Naparzubirantz jo behar dugu. Larunbat goiza bada, aukera izango dugu baserritar eta ekoizleen saltokiak jartzen edo jarrita ikusteko, bai Zerkausian, bai Berdura plazan.\nSanta Klarako komentura iritsita, ezkerretara hartu behar dugu, igotzen hasteko, eta berehala ikusiko dugu “Izaskun” dioen seinale bat, eskailera baten hasieran: hortxe ekingo diogu gure mendi-ibilaldiari.\nSigi-saga goazela gorantz, Tolosaren ikuspegi gero eta zabalagoak azalduko zaizkigu, eta, halako batean, Izaskungo ermitara iritsiko gara. Inguruan ditu taberna, jatetxea eta haur-parke bat, aproposa, adibidez, familia batentzat, txangotik bueltan hortxe gelditzeko.\nUzturrerantz joko dugu eta belazeak izango ditugu alde bietan. Berehala iturri bat aurkituko dugu, metalezko ontzi bat duela; ezinbesteko geldialdia, indarrak hartzeko, aldapa pikoa etorriko zaigu-eta gero. Erdibidean, halako aterpetxo bat aurkituko dugu, atseden txiki bat hartu eta bideari heltzeko berriz. Halako batean, aldapa berdintzen hasiko da eta inguruaz gehiago gozatzeko aukera izango dugu: belaze ederrak eta animaliak. Gutxi geratzen da gailurrera heltzeko!\nLehen geldialdia Uzturreko gurutzean egingo dugu (1927an altxa zuten), eta hortxe izango dugu bistarik ederrena: Tolosaldera begira dagoen balkoi bat da. Baina badu mendi honek sekretu bat: nahiz eta jende asko hor gelditu, hori ez da benetako gailurra. Gorantz jo behar da, zehar-zehar, punturik altuenera iristeko, eta hor buzoi batzuekin egingo dugu topo.\nTolosatik Uzturreraino igotzeko, ordu eta erdi-edo behar da, eta jaisteko, berriz, lasai ibilita, ordubete-edo nahikoa da. Hori bai, ez ahaztu atzera begiratzea, eta harro sentituko zara zer-nolako aldapa igo duzun ikusita.\nIndarrak berreskuratzeko garaia da, pintxo bat janda, adibidez :)\n* Tolosa Uzturre ibilbidea hemen ikus dezakezu : Ikus ibilbidea\n2019/11/01 | Goxua, Tolosa, Azoka, Gastronomia\n5.000 erroskila eta beste hainbeste goxo ere


Behin betiko onartua gelditu da aparkamenduaren antolamendua erregulatzeko 2018ko ordenantza — Zumaiako Udala\nBehin betiko onartua gelditu da aparkamenduaren antolamendua erregulatzeko 2018ko ordenantza\nHorrekin batera behin behineko onespena jaso dute hondartzetako erabilpena eta udal baratzak arautzeko ordenantzek eta asteartean publikoki aurkeztutako Turismo Planak. Eguneko aztergaien artean, halaber, estazio zaharreko eraikina erosteko kreditu aldaketa, Mugimendu Feministako kide bati jarritako isunaren harira EH Bilduk aurkeztutako mozioa eta Jon Iraola udal gobernu kidearen errenuntziaren gaia tratatu ditu udalbatzak.\nGaur arratsaldeko 18:00etan ezohiko osoko bilkura egin du Zumaiako Udalak eta beste hainbat gaien artean, behin betiko onespena eman dio udalbatzak aparkamenduaren antolamendua erregulatzeko 2018ko ordenantzari.\nAipatu ordenantza indarrean jarriko da datorren ekainaren 15ean eta helburu izango du, iaz bezala, urte osoan zehar eta bereziki uda sasoian aparkamenduari dagokionean zumaiarrak lehenestea eta hori ardatz hartuta, herrian eta herritarren artean mugikortasun jasangarria sustatzea, Zumaian ibilgailuz egiten diren desplazamenduak gutxitzeko. Onartutako ordenantzaren xehetasunak ekainean banatuko den udal aldizkarian eta tokian tokiko komunikabideetan zabalduko dituela jakinarazi du Udalak.\nHirigintza arloan, halaber, behin behineko onespena jaso dute gaurko osoko bilkuran hondartzetako erabilpena arautzeko ordenantzak eta udal baratzen ordenantzak ere. Aipatu biak udal webgunean egongo dira eskuragarri eta behin iragarkia GAOn argitaratu ostean, alegazio epea zabalduko da.\nGainerako aztergaien artean, onartua izan da ere 2018-2021 Zumaiako Turismo Plana. Ogasunari dagokionean estazio zaharreko eraikina erosteko kreditu aldaketa eta Gizarte Zerbitzuen atalean, etxez etxeko laguntza zerbitzua finantzatzeko Udalaren eta Aldundiaren arteko hitzarmena onartu dira. Horrez gain Gipuzkoako Crohn eta ultzeradun kolitisaren gaixoen elkarteak aurkezturiko egitasmora atxikitzeko adierazpena ere onartu da.\nProposamenen atalean, Jon Iraolak udal gobernu taldea utzi du zinegotzi karguari uko egin gabe, horrenbestez, aurrerantzean, inolako alderdi politikoko kide izan gabe zinegotzi gisa jardungo du.\nAmaitzeko, Mugimendu Feministako kide bati Mozal Legearen bitartez ezarritako isunaren harira EH Bilduk aurkeztutako mozioa izan da eztabaidagai. Horri lotuta, udal gobernuak azaldu du aurkeztutako plangintzatik kanpo Mugimenduak eragin zuen errepide mozketa dela isunaren arrazoia.\nMozioa aurrera atera da EH Bilduren eta PSE-EEren aldeko botoekin. Udal gobernua abstenitu egin da.\nMozioa irakurgai hemen\nUdal gobernuaren abstentzioaren idatzia hemen


Haurren eskubideak krisi garaian – Guraso.eus\nHaurren eskubideak krisi garaian\nguraso 2020-03-17 2020-03-17 AKTUALITATEA, GURASOTASUNA 1 Comment\nHeike Freireren webgunetik ekarritako testua\nArrisku bereziko biztanleak izan ez arren, korona-birusaren krisi honen ondorioz haurrak adin talde kaltetuena bihurtu dira. Alarma-egoeraren berri ematen duen testuak, behin baino gehiagotan etxeko animaliak aipatzen dituen arren ,haurrak ez ditu aipatu ere egiten. Haurrak ordea , beste arrazoi batzuen artean hazkunde-aldian daudelako arreta berezia eskaini behar diegun pertsona taldea dira.\nPandemia gainditzeko estrategia diseinatzerakoan, kontuan hartu beharko genituzke haurrak. Premiazkoa da, halaber, gizarte gisa arduragabekeria- eta abusu-delituetan erori nahi ez badugu , haurrak kontuan hartzea legeak egiterako orduan ere eta inteligentziaz eta haiekiko sentiberatasunez jokatzea.\nHaurrek premia fisiologiko argiak dituzte, hala nola, giza kontaktua, mugimendua, kanpoan aritzea, eguzkiaren d bitamina, bat-bateko jolasa, etab. Horiek funtsezkoak dira beraien osasunerako, garapenerako eta ongizaterako.\nHaurren immunitate-sistemak indartsu egotea nahi badugu, maitasuna, alaitasuna, gozamena eta konfiantzazko inguru bat behar dute. Egungo egoerak baina, ez die behar hauek asebetetzeko aukerarik ematen.\nEtxeetan sartuta (birusak hobeto ibiltzen dira leihoak itxita dauden etxeetan), askotan gurasoak lanera atera behar izaten dutelako beren aitona-amonek zainduta, (neurri bitxia, kontuan hartzen badugu bi adin tarte hauek arazoak dituztela kutsaduraren ikuspuntutik), beldurrak eta ziurgabetasunak larritutako, galera ekonomikoek eta ateratzen ez diren diru kontuek estututako, edo laneko estres-egoerak jotako helduen ondoan… Ez daude ingurune fisiko edo emozional egoki batean.\nEspazio itxiek, geldi egoteak , eskolako lanek eta gehiegizko pantailek, jasateko zailak diren kontzentrazio-ordu luzeak eskatzen dizkiete, askatu ezin duten energiaz kargatzen dira, eta ezinegona, tentsioa eta kontrolik gabeko mugimenduak eragiten dizkiete, eginbeharrei erantzuteko ezintasuna edo etengabeko nekea, umore txarra, oihuak, borrokak eta desiragarriak ez diren beste jokabide batzuk eragiten dizkiete.\nEzinbestekoa da haiek eta haien familiak oxigenatzera atera ahal izatea eta inguruko parkeetan tentsioak askatzea, modu arautu batean bada ere, nolabaiteko ordenarekin. Horrela, beren arreta gaitasuna eta umore ona berreskuratu ahal izango dituzte, eta egoera honek guztioi eragiten digun estresa eta larritasuna hobeto kudeatu. Horri heltzea premiazkoa dela nioen, hainbat arrazoirengatik, besteak beste:\n1- Egoera hau bi aste baino gehiago luzatuko dela aurreikus daitekeelako\n2.- Kaltetuenak (beti bezala) familia behartsuenetako haurrak direlako, balkoi edo terraza txiki bat ere ez duten hirietako etxeetan bizi direnak. Gainera, ezin badituzte parke publikoak erabili, diskriminatuak izaten ari dira beraien osasunean, ongizatean eta garapenean, lorategi pribatuak eta landa-eremu irekiak dituzten eta inork galarazten ez dien baliabideak dituzten familiei dagokienez.\nEgin dezagun gure herria eta mundua haurrak kontutan hartzen dituen leku bat, non seme-alabak izateak , lan heroiko eta pribatizatua izan beharrik ez duen . Lor dezagun haurrak denon artean zainduko eta maitatuko dituen jendarte bat eta utzi dezagun alde batera “salba dadila ahal duena” leloa.\nAdos bazaude, hemen sina dezakezu. Bildutako sinadurak eta idazki hau administrazioko instantzia desberdinei aurkeztuko zaizkie.\nHeike Freireren webgunetik ekarri dugu proposamen eta testu hau.\n← Eskulana: Maskara koloretsua eta bizia\nLiburutegi digitala edonoren eskura jarri du Jaurlaritzak →\nOne thought on “Haurren eskubideak krisi garaian”\nLierni 2020-03-18 at 0:13\nGure etxean 2 urteko haur bat dugu, ondo etorriko litzaiguke gutxinez auzoan bizikletan ibil ahal izatea haize pixkat arnastu eta energia kanporatzeko


Tratamendu medikoa – Comunica la Salud Mental\nHedabideen rola oso garrantzitsua da, komunikabideek eragin handia baitute errealitateen pertzepzio sozialean. Aurreiritziak eta estereotipoak indartzeko ahalmena dute, baina, hein berean, haien kontra borroka egin dezakete.\nOsasun mentalaren eremuan, osasun mentaleko arazoak dituzten pertsonen estigma sortzen laguntzen duten ideia oker eta mito askok bizirik diraute oraindik. Hedabideek ulertu behar dute osasun mentalari ematen zaion tratamendu mediatikoak diskriminazioa saihestu dezakeela eta nahasmendu mentala duten pertsonei eskubide osoko herritar izaten lagun diezaiekeela.\nOsasun mentaleko arazoak beti “besteek” dituztela uste dugunean agertzen da estigma. “Haien” eta “gure” arteko bereizketa egitean, ahaztu egiten zaigu lau lagunetik batek duela edo izango duela osasun mentaleko arazoren bat bizitzan zehar. Denok izan gaitezke “beste” horiek bizitzako uneren batean. Edo baliteke beste horiek senideak, lagunak edo lankideak izatea. Haatik, ohiko osasun-arazoa bada ere, komunikabideetan, osasun mentaleko arazoak dituzten pertsonak beldurra ematen duten edo baztertu beharreko “zoro” eta “biolentoak” bezala irudikatzen dira.\nKomunikabideetako profesionalak, maila pertsonalean, kolektibo ezberdinen errealitateaz eta aniztasunaz kontzientziatu daitezke (eta behar dute), populazioari osasun mentaleko arazoak dituzten pertsonen irudi erreala erakusteko. Bestela, komunikatzaileek, nahi gabe eta gizarteko kide diren heinean, osasun mentaleko arazoak dituzten pertsonen estigma betikotzen laguntzen duten sinesmen faltsuak eta estereotipoak transmititu ditzakete.\nALBISTE GUZTIAK DIRA GARRANTZITSUAK, BAITA ARTIKULU GUZTIAK ERE.\nAzken urteotan osasun mentalaren tratamendu mediatikoa hobetu den arren, osasun mentaleko arazoen irudi oker eta negatiboa transmititzen da oraindik, batzuetan modu sotilean eta, beste batzuetan, modu esplizituan. Egunkari eta albistegietan, osasun mentalaren inguruko albisteak gertaeren atalean sartu ohi dira, jokabide antisozialen eta nahasmendu mentalen arteko lotura eginda. Sarri asko titular alarmistak eta sentsazionalistak argitaratzen dira. Agertzen diren informazio positibo bakarrak paternalistak izan ohi dira, eta pertsonen gabeziak eta beharrak azpimarratzen dituzte, haien gaitasunak alde batera utzita. Osasun mentaleko arazoak pertsonaren oinarrizko ezaugarri gisa irudikatzen dira, eta oso gutxitan pertsonaren ezaugarri bat bezala.\nErrealitate bat ezagutzeko modurik onena errealitatera gerturatzea eta protagonistei, hots, osasun mentaleko arazoak dituzten pertsonei, ahotsa ematea da. Horregatik guztiagatik, komunikabideek (prentsak, irratiak, telebistak, Internetek) alderdi hauek kontuan hartu behar dituzte osasun mentalaren gaineko informazioak sortzean: erabiltzen duten hizkuntza, albistea ilustratzeko aukeratzen dituzten irudiak, hautatzen dituzten gaiak eta biltzen dituzten testigantzak.


Maitemintzeko 5 arrazoi (osasungarriak) | Consumer\nMaitemintzeko 5 arrazoi (osasungarriak)\nZorionak Kupidoren eragina sentitzen dutenek, bihotzak ez ezik, bihotzak ere eskertuko dizu eta.\narabera: Asteartea, 2019ko otsailaren 12a\nMaitasunak sendatu egiten du. Esaera herrikoia da, baina adituek diotenez, zientzia asko dago baieztapen horretan. Zientzialariek diotenez, maiteminduta egotea ona da bihotzarentzat, presio arteriala murrizten du, eta sexu dibertigarria ez ezik, oso osasungarria ere eskaintzen du.\n1. Bihotzarentzat ona da\nSexua oso praktika osatua da osasunerako: plazera sortzen du eta ariketa fisiko onuragarria da, non erlazio bakoitzean 150 kaloria erretzen baitira.\nBihotzak kantzerbero izugarria du: maitasuna. Hiru hormona (oxitozina, dopamina eta adrenalina) arduratzen dira odol-hodien osasunaz eta sistema kardiobaskularra babesteaz. Maitemindu egin dira, eta orgasmoan ere bai.' “Plazeraren eragin salutogenikoa ideia batean laburbiltzen da: ez dago ondo pasatzea baino hobeto eragingo digun ezer, eta, aitzitik, ezerk ez gaitu gaizki pasatzea baino okerrago egongo”, azaldu du Manuel Castillok, Granadako Unibertsitateko Fisiologiako katedradunak eta Zahartzearen aurkako eta Longebitateko (Semal) Espainiako Medikuntza Elkarteko batzorde zientifikoko lehendakariak.\nCastillo irakasleak plazeraren ondorio osasungarriez hitz egiten duenean, zehaztu du motakoa dela, eudaimonikoa, onura gehien sortzen duena: “Atsegina da beste pertsona bati ematea, gozatzen ari dela ikustean sortzen dena; zoriontsua da pertsona bati edo bati esker, eta ez bakarrik sexuaren bidez, baizik eta konpainia hutsarekin”. Modalitate hori maitemintzeari dagokio, lotura egonkor eta zoriontsuei, eta harreman erotiko askori, ez guztiei.\nOndo lo egin! Eta beste bost aholku sexuaz gozatzeko (gehiago)\n2. Ariketa atsegina egingo duzuSexuak, osasunari eragiten dizkion ondorioen ikuspegitik, oso praktika osatua adierazten du: plazera sortzen du, jarduera fisiko onuragarria da, eta 150 kaloria erretzen dira harreman bakoitzean -ordu erdian igeri egiten edo 20 minutuan pisuak egiten ari dena-, eta, gainera, gizarte-trukea dakar.\n3. Urte gehiago biziko zara\nZahartzearen aurkako espezialistek gaixoetan aztertzen dute beti, bizitza luzeagoa dela frogatu baita. Sexu-harremanekin lotzen diren hormonen artean dehidroepiandrosterona (DHEA) dago, depresioaren eta arazo neurodegeneratiboen aurkako babes-faktorea.\n4. Erlaxatuko zaraSexuak osasunean eragina izan dezan, kantitatea baino askoz garrantzitsuagoa da kalitatea. Ramón y Cajal Ospitaleko (Madril) Jesús Ramos Brieva psikiatrak modalitate erotiko baten, masturbazioaren, ondorioak aztertu zituen nesken artean, eta hogei testigantza jaso zituen ‘Mujeres a solas’ liburuan. Horietako batek, Rociok, azaltzen du autoerotismora jotzen zuela burua minduta zuenean, analgesikoaren ordez. Beste batzuek efektu lasaigarriak edo somniferoa adierazten dituzte.\n10 zalantza sexuaz (ia inor ez da ausartzen aitortzera)\n“Nor ez da inoiz saiatu insomnioa gainditzen Erosen eskutik Morfeoren besoetan sartuta?”, galdetu du egileak liburuan. Morton Hunt zientzia-dibulgatzaile eta psikologoaren arabera, pertsonen %30ek erabiltzen dute botikina erabili beharrean. Masturbazioa sexua izateko berehalako aukera da, baina harreman partekatuak askoz ere positiboagoak dira osasunarentzat, espezialisten arabera.\n“Egiaztatu ahal izan denez, arteria-presioa gutxiago igotzen da, beste pertsona batekin sexu-harremanak izanez gero autoplazera lortzen baduzu edo inolako harremanik ez baduzu”, esan du Castillok. Bilera zail bat egin baino lehen sexua estresagarri gisa praktikatzea gomendatzen du Gazteluak, edo, unibertsitate-katedraren aurkako oposiziotik gogoratzen duen kasua bezala, epaimahaiari aurre egin aurretik.\n5. Ez da inor gelditukoMaiteminduta egoteak ere lagundu dezake, eta asko, plaza lortzen edo beste helburu batzuetan. Egoera horrek organismoan eragiten duen lurrikara biokimikoa bizi-lubrifikatzaile bat da, pertsona baten ezaugarriak biderkatzen dituena, ordura arte espero ez ziren gaitasunak garatu eta alderdiak erakutsi baititzake.\nMaiteminaren ohiko amorrua noradrenalinari zor zaio, estres onaren hormonari, gu martxan jartzera bultzatzen gaituenari. “Ematen duen euforia-egoera dela eta, maiteminduak egin ditzakeen gauzek, hala izan gabe ere, ez lukete egin beharko: distantzia handiak egin, nekatu gabe, errendimendu betean lan egin, ia lorik edo janik egin gabe, liburuak idatzi edo koadroak pintatu”, azaldu du Castillo irakasleak.\nMaiteminak ere alaitasun izugarria ematen du, eta libidoa hobetzen du, testosteronaren jarioa handitzen baitu, sexu-desioari lotutako hormona, bai gizonengan bai emakumeengan.\nEduki gehiago ikusteko, kontsultatu inprimatutako aldizkaria


Lehendakariak Versia bisitatu du bere 30. urteurrenean - Eusko Jaurlaritza - Euskadi.eus\nIñigo Urkullu Lehendakariak, Ekonomiaren Garapen eta Azpiegituretako sailburu Arantxa Tapia lagun zuela, Versia enpresa bisitatu du gaur bere 30. urteurrenean. Lehendakariak prest dagoela adierazi du eraldaketa teknologiko digitala bultzatzen jarraitzeko, “euskal gizarte osoan eragina duena eta lagungarri izango zaiona”.\nInstalazioetatik ibili direnean enpresaren hainbat eremu bisitatu dituzte bertaratuek, besteren artean, Zibersegurtasuna, Versia Digitala Prozesu Operatiboak, Versia Negozio Digitala eta Versia Berrikuntza. Bisitaren aurretik bilera bat egin da agintarien eta Versia-ko zuzendaritza-taldearen artean.\nLehendakariak azpimarratu duenez, Versia adibide argi bat da, erakusten duena pertsonak direla edozein instituzioren edo enpresaren arrakastaren gakoa. “Zuen ibilbidearen oinarriak pertsonak, talde-lana eta lidergo teknologikoa dira ekonomia digitalean”, adierazi du.\nBestalde, balioan jarri du Versia Taldeak berrikuntzaren alde egindako apustu irmoa: “Gauzak beste modu batera begiratzeko gaitasun gisa definitzen duzue berrikuntza, aldatzeko, hobetzeko eta errealitate berrira egokitzeko. Zuen ereduaren funtsezko giltzarriak dira horiek, baita heldu diogun erronka teknologiko digitalaren giltzarriak ere”.\nVersia eraldaketa digitaleko zerbitzuak eta soluzioak eskaintzen dituen enpresa bat da, bezeroei lehia areagotzen laguntzeko helburuz. Versia markaren pean diharduten enpresak 8 dira eta Euskadin dute egoitza, nahiz eta ordezkaritzak eta zerbitzu-zentroak dituzten banatuta Penintsula Iberiko osoan, Balearretan eta Kanarietan.


Juan Sagastizabal margolariaren ‘Zergatik ditut gogoko sugandilak?’ erakusketa ikusgai Gasteizko Atarian – KULTUR SHAREA\nLanak oihal, paper eta ehun birziklatuen gainean tenple- eta olio-pinturaz eginak dira, eta narrastien mundua dute gai, zehazki, Arabako udalerrietako edozein bazterretan bizi diren musker eta sugandilak. Erakusketa maiatzaren 2ra arte egongo da ikusgai.\nFormatu askotariko 30 margolanek osatzen dute Juan Sagastizabal margolariak (Eibar, 1952) Gasteizko Atarian aurkeztu duen Zergatik ditut gogoko sugandilak? erakusketa. Obra hauek prozedura tekniko tradizionalez eta estilo espresionistaz sortu ditu. Lanak oihal, paper eta ehun birziklatuen gainean tenple- eta olio-pinturaz eginak dira, eta narrastien mundua dute gai, zehazki, Arabako udalerrietako edozein bazterretan bizi diren musker eta sugandilak. “Erakusketak eduki estetiko eta sinbolikoz betetzen ditu lurraldearen fauna eta landaretza, landareak eta intsektu txikiak, eta Arabako ingurunearen naturak atxikitako argitasuna”.\nEgilea autodidakta da, eta eskala txikiko mundu bat eratzen jolasten da: horretan, sugandilak, igelak, matxinsaltoak, sorgin-orratzak, tximeletak, erlastarrak eta abar dira protagonistak, eta, haiekin batera, landare-ingurunea nabarmentzen da. Sagastizabalen hitzetan, erakusketa “biziaren adierazpen eta ospakizuna da. Naturaren koktela da; koadroek zelaiaren usaina dute, baso hezearena, larrearena… Erakusketak hotza edo beroa sentiarazi nahi du, nabariarazi nola jotzen duen haize finak… Soinu-memento bat, baina zaratarik gabea, isiltasuna entzuteko aukera ere ematen duena”.\nErakusketa maiatzaren 2ra arte egongo da ikusgai Gasteizko Atarian, asteartetik igandera bitartean, 11:00etatik 14:00etara eta 16:00etatik 19:00etara.\nLKN kale artistaren lanak ikusgai jarri dituzte Iruñean\nSan Telmo Museoak Gabriela Zendoia Bergaretxe Bilduma osatzeko erreferentziazko argazki-liburuen lehen edizioak eskuratu ditu


Elkarbizitzarako bidean - Elorrioko Txintxirri Ikastola\n» Elkarbizitzarako bidean\nMundu honetan falta zaigun ikasgai garrantzitsu bat elkarrekin bizitzen ikastea da, horregatik ahalegin berezia egin behar dugu etorkizun hobe baten alde.\n4 urte daramatzagu ikastolan KiVa proiektuarekin lanean. KiVa proiektuak 3 alorretan eragiten du: prebentzioan, esku hartzean eta jarraipenean.\nGuretzat elkarrekin bizitzea komunitate osoaren ongizatea bermatzen duen harreman eredua da, bakoitzaren ezaugarri eta berezitasunak ekarpen direla sentituz.\nErrespetuz, ondokoarengandik ikasiz eta batez ere taldean lan eginez eta kritikotasunez jokatuz, mundu hau eraldatu dezaketela sinetsarazi nahi diegu gure ikasleei, beraiek baitira beraien etorkizuna sortuko duten pertsonak .\nIkastolako KiVa egunean (urriaren 11n) jazarpenak Txintxirri Ikastolan lekurik ez duela aldarrikatu dugu. Denok batera eta taldeak duen indarra ozen esanez. Urte hauetan egindako lanak bere fruituak eman ditu eta loraldiak aurrera darrai.\nHel KiVari, hel elkarbizitzari!


Gernikak hirugarren garaipena lortu du - Busturialdeko Hitza : Busturialdeko Hitza\nArgazkia: SD Gernika\nSD Gernika Club-ak 3-1 irabazi zion Urgatzi KKri, zapatu arratsaldean.\nEtxeko taldeak partidua hasi eta berehala hartu zuen aurrea markagailuan. 2. minutuan, Ander Pachecok estreinatu zuen markagailua. Gernikaren nagusitasuna erabatekoa izan zen, eta lehen zatian gol aukera argi asko eduki zituen, baina 1-0eko markagailuagaz joan ziren atsedenaldira. Bigarren zatiaren hasieran banako berdinketa lortu zuen talde arabarrak. 50. minutuan Urkizak egin zuen Urgatziren partiduko gol bakarra. Orduan, etxeko jokalariei urduritasun apur bat igarri zitzaien, baina, hala ere, partiduaren kontrola edukitzen eta gol aukera argiak sortzen segitu zuten.\nGernikaren bigarren aldaketan, Imanol Etxabe zelairatu zen, eta berak buruz sartu zuen bigarren gola, 75. minutuan. Gernikarrak denboraldi honetan ligan egin duen lehen gola da. Etxeko taldearen hirugarrena ere buruz etorri zen; Asier Aranak 81. minutuan sartu zuen.\nJoko aldetik distira handirik barik lortu zuen garaipena Urbietako taldeak. Urgatzik pare bat gol aukera eduki zituen, baina, oro har, Altamira Gernikaren atezainak lan gutxi eduki zuen. “Jokoari dagokionez, beste egun batzuekin konparatuta, ez genuen oso ondo jokatu. Baina, egia da partiduaren kontrola eduki genuela hasieratik amaierara arte. Lehen zatian edukitako gol aukera guztiak gauzatu izan bagenitu, partidua lehen zatian erabakita geldituko zen. Atsedenaldira 4-0 heldu ahal izango ginen”, azaldu du Oscar Vales Gernikaren entrenatzaileak.\nUrgatzi mailaz igo berri da, eta orain arteko partiduetatik haren kontrakoak eduki ditu gol aukera gehien talde gernikarrak. “Gol aukera gehien eduki ditugun neurketa izan da, eta hiru bakarrik sartu genituen. Horrek apur bat kezkatzen nau, baina lasai nago, partidu hauek ere zailak baitira, eta aurrera ateratzea albiste ona da”, zehaztu du Valesek. Dioenez, maila mantentzea “kostatuko zaio” talde arabarrari, baina “lan asko” egiten duen eta “ilusio asko daukan·” taldea da. “Gol aukerak sortzea eta aurkariaren atera heltzea kostatzen zaion taldea da. Talde gogorra da, eta uste dut zelai txikiagoetan min gehiago egin ahal duela, baina Urbieta bezalako zelai handietan zailagoa eduki du. Jokalari guztiak bizkorrak dira, baina egia da denboraldi honetan sufritu egingo duen taldea dela”.\nBi partidu, aste bakarrean. Aste honetan Gernikak ligako bi partidu lehiatuko ditu. 3. jardunaldian Santutxuren kontra atzeratu behar izan duten partidua jokatuko du Urbietan, eguaztenean [azaroak 18], eta 6. jardunaldia Aurreraren kontra lehiatuko du Ondarroan, asteburuan.\nEntrenatzailearen iritziz, bi norgehiagoka horiek irabazteko “taldearen jokoari eustea” giltzarria izango da: “Talde zabala daukagu, eta jokatzen duten denek ondo egingo dutela argi daukagu”. Santutxuren kontrako partidua gogorra izango dela azpimarratu du: “Partidu oso konplikatua izango da. Urte asko daramatza gauzak ondo egiten, eta kategorian egonkortutako taldea da. Baina ilusioz prestatuko dugu gaur eta bihar, eta ostegunetik aurrera pentsatuko dugu Ondarroako partiduan”.


Menet - Wikipedia, entziklopedia askea.\n45°17′49″N 2°35′01″E / 45.2969°N 2.5836°E / 45.2969; 2.583645°17′49″N 2°35′01″E / 45.2969°N 2.5836°E / 45.2969; 2.5836\nLa Monselie, Le Monteil, Riom-ès-Montagnes, Saint-Étienne-de-Chomeil, Trizac eta Valette\n260 (%47.8) 295 (%54.2)\nMenet (frantsesez eta ofizialki: Menet) Okzitaniako udalerri bat da. Administratiboki Frantziako Cantal departamenduan dago, Auvernia-Rodano-Alpeak eskualdean. 2013an 550 biztanle zituen.\n2007an Menet udalerrian erroldatutako biztanleak 511 ziren. Familiak 228 ziren, horien artean 86 pertsona bakarrekoak ziren (41 bakarrik bizi ziren gizonak eta 45 bakarrik bizi ziren emakumeak), 65 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 61 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 16 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.\n2007an 463 etxebizitza zeuden, 242 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 209 bigarren erresidentzia ziren eta 12 hutsik zeuden. 426 etxeak ziren eta 35 apartamentuak ziren. 242 etxebizitza nagusietatik 196 bere jabearen bizilekua ziren, 43 alokairuan okupaturik zeuden eta 3 doan lagata zeuden; 6 etxek gela bat zuten, 19 etxek bi zituzten, 34 etxek hiru zituzten, 87 etxek lau zituzten eta 96 etxek bost zituzten. 223 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 126 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 86 etxetan bat baino gehiago zituzten.\nMenet udalerriko biztanleria-piramidea 2009an .\n2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 308 ziren, horien artean 214 aktiboak ziren eta 94 inaktiboak ziren. 214 pertsona aktiboetatik 197 lanean zeuden (116 gizon eta 81 emakume) eta 16 langabezian zeuden (5 gizon eta 11 emakume). 94 pertsona inaktiboetatik 46 erretiraturik zeuden, 10 ikasten zeuden eta 38 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.\n2009an Menet udalerrian 233 unitate fiskal zeuden, 477 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 14.367 euro zen.\n2007an zeuden 15 komertzioetatik, 2 erauzte enpresak ziren, 1 janari enpresa zen, 4 eraikuntza enpresak ziren, 1 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresa zen, 1 garraio enpresa zen, 3 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren eta 3 higiezinen enpresak ziren.\n2000. urtean Menet udalerrian 42 nekazaritza-ustiategi zeuden, 1.680 hektarea erabiltzen.\nBNF: 15248294p (data)


Nekazaritzari begira - ZientziaEus\n1998/09/01 Salazar Bayona, Azucena Iturria: Elhuyar aldizkaria\nGaurko nekazaritzak, antzinakoarekin konparatuz, ondorio positibo batzuk baditu, esate baterako, errendimendu edota salmenta-sareen hobekuntzari begira. Baina ondorio negatiboak ere sortu ditu, txanpon beraren beste aurpegia erakutsiz; monokultiboak lurzoruaren ekosisteman eragindako aldaketak dira hauek, batik bat.\nNematodoez erasotutako patata-landaketa batean ez da sintoma berezirik agertzen, lehorteak edota nutrienterik ezak eragindako arazoak baino ez dira ikusten, baina errendimenduak nabarmen egiten du behera.\nHonen inguruan, fitoparasitismora arras egokituta dagoen nematodo baten estrategiak ingurugiroaren baldintzak aldatzen direnean nolakoak diren erakutsiko da. Baldintza berrietara egokitzeko estrategiak beste oreka batera heltzeko joera dute. Eta oreka berria, gehienetan, plaga-egoera izaten da.\nPaisajeari begiratzean landareak ikusten ditugu, bere bizitzako unearen edota ur edo eguzkiaren eraginez kolore desberdina dutenak: orain muskerra, orain horixka. Ikusten ez duguna lurpeko bizia da. Lurpean, sustraiak dira nagusi eta hauen garapena hamaika faltoreren menpe dago. Egoera arruntean, izaki bizidun txiki asko bizi da sustraien babesean eta haien zikloa osatzen. Organismo hauek mota anitzeko erlazioak ezartzen dituzte landareekin. Batzuk ez-kaltegarritzat jotzen dira gizakiaren ikuspegitik eta beste batzuk, berriz, kaltegarritzat. Parasitismoa da hauetako bat. Parasitoak kalte egiten dio ostalariari; hala ere, Natura eta oreka elkarrekin joan ohi direlako, kaltea gehienetan somagaitza da.\nPaisajeari begira, lur-eremu zabalak estaliz mota bereko landare asko ere ikus ditzakegu. Normalean landaketak dira, hau da, ahalik eta etekin handiena atera nahian gizakiak ezarri eta zaindutakoak. Aspaldidanik dakite nekazariek lurra “nekatu” egiten dela, batez ere mota bereko landarea eremu berean behin eta berriz hazten denean. Horren arrazoietako bat faktore desberdinen arteko orekaren desplazamendua da. Eta honek, besteak beste, parasitoek eragindako kaltea areagotzen du.\nLurpeko biztanle txikien artean nematodoak daude. Nematodoak animalia sinple samarrak dira; har itxura dute eta mikroskopioz begiratuz bakarrik nabaritzen da egitura berezia dutela, dagokien ‘zokogune ekologikoa’ adieraziz. Animalia poikilotermoak dira, hau da, beraien barruko tenperatura ez da aldatzen eta prozesu biologikoa bi tenperatura optimoren artean gertatzen denez gero, inguruneko tenperatura da haien bizitzaren zikloa osatzeko duen faktorerik garrantzitsuenetako bat.\nNematodo fitoparasitoak lur-zoruko fauna propioa izateak ekosistemaren elementu direla eta oreka mantentzeari laguntzen diotela esan nahi du. Bestalde, parasitismora egokitzearren kanpoko makurraldiei (tenperatura edota hezetasuna optimoa iristen ez direnean, hain zuzen) aurre egiteko zenbait iraupen-gaitasun erakusten dute. Moldaketa ekologikoak ere erakusten dituzte; adibidez, sexu-proportzioa aldatzen da –ar gehiago sortuz– makurraldietan ernalketa ziurtatzeko.\nIstorio honen protagonista Globodera [rostochiensis] Woll izeneko nematodoa da. Bere ostalaria patata da (Tuberifera sekzioa Solanum generoaren espezie batzuetatik ateratako barietate ugari). Globoderak ezaugarri berezi batzuk ditu: endoparasitoa da eta ostalariaren beharra dauka bizi-zikloa osatzeko nahiz progenie sortzeko. Beraz, ez du landarea hiltzen edo agortzen. Ostalariak eta parasitoak bilakaera paraleloa dutela onartuta dago, duela hamar urte inguru Stone nematologo britainiarrak honela proposatu zuenetik.\nNematodo honek ez dio gaixotasunik eragiten patatari. Dena den, erasotutako sustraiek beren funtzioa galdu egiten dute eta ondorioz, nematodoak landaketaren errendimendua gutxiarazi egiten du, lehortearen eraginpean edo elikagai faltan balego bezala. Beste era batera esanda, erasotutako landaketa batean sintoma berezirik ez da agertzen, lehorteak edota nutrienterik ezak eragindako arazoak bezalakoak ezik, eta horren ondorioz, errendimenduak gogor egiten du behera.\nLarba baten aurreko zatiaren xehetasuna. Aspaldidanik dakite nekazariek lurra “nekatu” egiten dela, batez ere mota bereko landarea eremu berean behin eta berriz hazten denean. Horren arrazoietako bat faktore desberdinen arteko orekaren desplazamendua da.\nArestian aipatutako moldaketa ekologikoaz gainera, Globoderak progeniea babesteko egitura berezia dauka, ‘kistea’ hain zuzen ere. Emeak ernalduta dagoenean bere azala eraldatu egiten du eta azal gogor bilakatzen da larbak bertan gordetzeko. Nematodoaren eta patataren bizi-zikloak paraleloan burutzen dira.\nGure latitudeetan, nematodo honen bizitza udaberrian hasten da, patatak landatzen direnarekin batera. Frogatuta dago patataren sustraiek sortzen dituzten zenbait metabolitok larbak kisteetatik masiboki aterarazten dutela. Hezetasunaren eta tenperaturaren arabera, atera daitekeen larben kopurua % 80 eta % 90 bitartean egon daiteke. Larbak sustraietan sartu eta kanal baskularretarantz jotzen dute. Patata-barietatea egokia baldin bada, hau da, erresistentzia genetikorik ez badu, nematodoen txuak eragindako kanal baskularretatik gertu dauden zeluletan zenbait aldaketa agertzen da berehala, sinzitium bihurtuz.\nLarbak zelula erraldoi hauetan finkatuko dira kanal baskularretatik elikatzen. Handitzen diren heinean, hiru azal-aldaketa jasango dituzte eta azkenetatik helduak aterako dira, dimorfismo sexuala argi agertuz. Espazioagatik edota elikagaiengatik konpetentziarik ez badago, hau da, sustrai berean larba gehiegi ez badaude, sexu-proportzioa 1:1 inguru izango da.\nArrak laster aterako dira sustraietatik. Emeek, berriz, gorputzaren atzeko partea besterik ez dute ateratzen eta elikatzen jarraitzen dute. Ordurako nahikoa biribildu dira. Arrek ez dute egun asko iraungo sustraietatik kanpo, emeak ernaltzeko behar duten denbora baino ez. Behin ernalduta, emeak ere hil egingo dira. Beren azala gogortu egingo da eta kiste bihurtuko dira sustraietatik askatu eta lurpean geratuz.\nUdazkenean, patatak bildu behar direnean, kiste berriak lur-zoruan geratuko dira hurrengo udaberria heldu zain. Zenbat gehiago izango ditugu orduan?\nDemagun hasieran hamar kiste zeudela berrehuna larbarekin, hau da, 2.000 larba, eta patataren sustraiak eragindako eklosioa % 90ekoa izan zela. Honek 1.800 larba aterako liratekeela esan nahi du. Demagun hauetako % 80k sustraietara sartzea lortu zuela, hots, 1.440 larba egongo lirateke sustraien barruan. Orduan, baldintza egokietan eta larben kopurua jasangarria izanez, sexu-proportzioa 1:1 zatekeen eta horren ondorioz, 720 eme sortuko ziratekeen. Udazkenean 720 kiste berrehuna larbarekin gehi hamar kiste hogeina larbarekin egongo lirateke lur-zoruan.\nZer gertatuko da hurrengo udaberrian? Bada, kalkulu berdina eginez, patata berriro hazten bada, 50.000 kiste berri baino gehiago eta zahar ugari ere izango dugu lurpean. Hala ere, zenbat eta larba gehiago hainbat eta konpetentzia handiagoa izango da elikagaiagatik eta lekuagatik sustraien barruan, eta horren ondorioz, ar gehiago sortuko dira emeak baino. Beraz, biderkaketa-faktorea gutxiagotu egingo da. Nematodoen populazioaren hazkundeak ez duela funtzio linealik jarraitzen esan nahi du horrek, esponentzial asintotikoa baizik. Asintota da, hain zuzen, landaketak jasan dezakeen nematodo-dentsitaterik handiena. Eta hau, plaga da.\nLurra debet uzten bada edota beste landare bat hazten bada, udaberrian zenbait larba aterako dira kisteetatik, tenperaturaren eraginez batik bat. Baina larba hauek ez dute sustrai egokirik aurkituko eta hil egingo dira. Zein da nematodoaren estrategia ez desagertzeko? Patatarik gabe larben % 20 inguru atera ohi da kanpo-baldintzen arabera eta horren ondorioz % 80 geratu egiten da. Hurrengo udaberrian % 80aren beste % 20 aterako da, eta abar. Mekanismo honek hiru emaitza hornitzen dizkio nematodoko populazioari. Bata da proportzio handi bat geratzen dela artean; beste bat, gutxitze-prozesua gero eta motelagoa dela eta, hirugarrena, ‘buruerregulazio’-prozesua da; gero eta biderkaketa-faktore handiagoa segurtatuz hurrengo sasoirako, hau da, kiste berri gehiago.\nErnaldutako eme batzuk sustraietan itsatsita daudela ikus daiteke argazkian, nabarmenduta dagoena (kolore marroia izan ohi du) dagoeneko kiste bilakatu da.\nGizakia nematodoen estrategien kontra hainbat estrategia erabiltzen saiatzen da. Baina normalean estrategia hauek nematodoa desagertarazterantz jotzen dute eta Naturaren erantzuna gogorra izaten da.\nArestian erresistentzia genetikoa aipatu da. Genetistek espezie basatietatik abiatuta erresistentzia handiko gen-barietate ugari lortu dituzte. Barietate hauek larbak kisteetatik ateratzea eragiten dute. Nematodoak sustraietan sartzen diren arren, patatak ez die erantzunik emango eta sustraien zeluletan ez da aldaketarik agertuko. Horren ondorioz, nematodoak bere garapena osatzerik ezin duenez progenierik gabe hil egingo dira. Barietate hauek erabiltzeak oso kontrol ona ematen du, kisteak oso azkar husten baitira. Hala ere, nematodoen populazioak genetikoki homogenoak ez direnez gero, ‘resistance-breaking’ deituriko indibiduo batzuk —patotipo delakoak— egongo dira.\nHauek erresistentzia gainditu egingo dute bizi-zikloa osatzea lortuz. Horrela, pixkanaka-pixkanaka erresistentzia gainditzen duten indibiduoen kopurua handitu egingo da. Horri buruzko adibide batzuk badaude. Hauetako bat, esateko, joan den hamarkadan Ingalaterran erabat desagertarazi zuten, Ro1 patotipoa ‘Maris Piper’ barietate erresistentea behin eta berriro landatuz. Hasieran nematodoen dentsitatea gutxitzen zihoala nabaritu zen, baina berehala beste patotipo bat agertu zen. Patotipo horren kontrako erresistentziarik oraindik ez da aurkitu.\nBiodibertsitateari buruz hemen ez da mintzatuko, baina gogorarazi behar da Naturan bariabilitateak —biodibertsitateak— garrantzi handia duela ingurunearen baldintzen aldaketa gogorrak bat-batean gauzatzen badira, esate baterako.\nIrtenbide fitosanitarioak erabiltzea ote da? Gai hau beste arlo bat da eta ez dugu hemen garatuko, baina argi dago parasito espezifikoek sortutako arazorik larrienak monokultiboak eragindakoak direla eta, halaber, ez direla gaindituko landarea eta parasitoa sistema bakartzat hartzen ez badugu. Hau da, gure joera nematodoen populazioa erabat desagertaraztera ez badoa, behintzat.\nMalariaren parasitoaren aurkako borroka laborategian


Ozeano oso baten zipriztinak\nInicio Nabarmena Ozeano oso baten zipriztinak\nViernes, 29 de Septiembre de 2017 16:52\nNafarroan euskara bi mila urtez erabili dela dokumentatzen duten idazkiak bildu dituzte 'Navarrorum' erakusketan, Nafarroako Artxibo Nagusian. Inprenta asmatu aurreko eta ondoko erdarazko dokumentuetan ere ikus liteke euskara gehiengoaren hizkuntza zela.\nLergako hilarria. 150. urtekoa da, eta ummesahar eta abisunharri hitzak irakurri litezke hor. IDOIA ZABALETA / ARGAZKI PRESS\nLinguae navarrorum. Horrela deitu zion bertako hizkuntzari Antso VI.a Jakitunak duela 850 urte. Aralarko pergaminoko idazkia horren lekuko. Aurretik, al-baskiya deitu zuen kronista arabiar batek 950. urtean. Hori zen Iruñean aditzen zuen «hizkuntza ulertezina». Nafarroak berezko duen hizkuntza, alegia. Euskara. Kontua da Nafarroan idatzi diren lerro gehienak ez direla euskaraz izan, eta, horren arrazoiak kontuan hartu gabe, pertzepzio makurra izan lezake historialariak. Euskara, gehiengoak hitz eginagatik ere, apenas idatzi zen inprenta sortu zen arte. Baina lerro artean ere irakurtzen jakin behar da. Bi mila urtez beste hizkuntzetan izkiriaturiko esaldietan irazi da euskara. Ongi irakurtzen dituenak antzemanen du zipriztinak itsaso oso baten aztarnak direla.\n«Gehiengoaren hizkuntzari buruzko erakusketa bat da hau. Hor dago, baina oso zaila da ikusteko arraroa ez den fenomeno batengatik: planetan dauden hizkuntza gehienak ez dira sekula idatzi. Euskara bai, baina berandu. Gainera, haren presentzia hain da nonahikoa, irazi egiten baita». Peio J. Monteanok hitzokin azaldu du Nafarroako Artxiboan ikusgai den Navarrorum erakusketa. Artxiboko goi teknikaria ez ezik, erakusketaren komisarioa ere bada. Ezkutuan den Nafarroako izozmendiaren puska bat ikusi liteke artxiboan.\nEz dute publiko espezializatua jomugan; herritar guziak erakarri nahi dituzte. «Nafarrei elementu objektiboak eman nahi dizkiegu haien jarrera eta iritziak modu arrazionalean eraiki ditzaten. Ezjakintasun izugarria dago. Argi dago euskara ez dela Martetik jausi, ezta hegoaldeko eremuetan ere». Helburua argi du Monteanok: «Agerian utzi nahi dugu Nafarroan euskara izan dela denboran gehien luzatu den identitate ikurra». Ez hori bakarrik. «Euskararen munduak Nafarroa izan du ardatz».\nEz da euskararen historiari buruzko erakusketa bat; euskara idatzizko dokumentuetan nola agertzen den erakusten du. Horretarako, 36 dokumentu aukeratu dituzte. Herritarren erabilera eta testu zibilak lehenetsi dituzte, eta, eremuei dagokionez, euskara galdu zuten lurraldeak. Horrekin batera, azken urteotako aurkikuntzak lehenetsi dituzte: Murillo del Frutoko petxak (1400), Zalbako Matxinen gutuna (1416), Arreko koplak (1612)...\nErakusketako dokumentu asko Nafarroako Artxibo Nagusian, Nafarroako beste artxibo batzuetan eta Bilbon bildu dira, baina baita atzerriko artxiboetan ere: Madrilen, Santiago de Compostelan (Galizia), Parisen, Oxforden (Ingalaterra), Chicagon (AEB) eta Timbuktun (Mali).\nHizkuntza bat idatzi ez arren, ez du esan nahi erabiltzen ez denik. Horixe da Monteanok urteetan erabili duen premisa bere ikerketa lanean. Hala, 150. urtean nafarren hizkuntza euskara izan arren, ez zen hori idazteko erabili zutena. Antzinaroan, hizkuntza jainkoen eta pertsonen izenen bidez irazi zen hainbat dokumentutan, latinizatutako baskoiek ez zituztelako aldatu. «Hizkuntza batean aldatzea gehien kostatzen den elementua da hori». Lergako hilarria eta Uxueko aldare harria horren erakusgarri.\nAurrerago, hizkuntzaren berri zuzena ematen dute dokumentuek, euskara bera aipatuz. Hizkuntzari izena ematen diote, normalean kanpokoek. 950. urtekoa da al-basquiya aipatzen duen kronikari musulmana, Iruñeko biztanleak «pobreak» eta «bidelapurrak» zirela azaltzen zuena. Kalisto erromes frantsesaren idazki batean, euskara aipatu ez ezik, hitz batzuk nola esaten ziren ere azaldu zuen: ogia, ardoa, haragia, etxea, jauna... Kanpoan bakarrik ez, barnean ere bazuen izena euskarak. 1059ko Leireko kartularioan basconea lingua deitzen zioten Agezako toponimoen hizkuntzari, eta 1167ko Aralarko pergaminoan «nafarren hizkuntza» gisa ageri da.\nJalgi hadi paperera\nErdi Aroaren bukaeran, euskara pergamino eta paperetan ikus zitekeen. Hitz gutxi batzuk, baina. Monteanok azaldu duenez, beti pentsatu da Errenazimentutik aurrera idatzi zela euskaraz. «Nafarroan Behe Erdi Arora aurreratu dezakegu euskararen idazketaren presentzia». Hala, erromantzez edo latinez idatzitako hainbat dokumentutan euskarazko hitzak agertzen dira, edo esaldiak. 1400eko Iruñeko katedraleko eskribau batenak dira hitzok: «Pater Noster txikia, Deus peretentzia / lurrak dakar ogia / zotzak ardan bustia». Berriki aurkitutako Murillo del Frutoko petxetan euskarazko toponimoak ageri dira. Euskarak Erriberan zuen tokiaren lekukotasun berantiarrena da hori. Horrekin batera, 1416ko Zalbako Matxinen gutuna azpimarratu du Monteanok. Karlos III.aren gorteko funtzionario gorenetako biren arteko gutun trukean, erromantzeaz gainera, euskara irakur liteke. Beraz, pentsa liteke etxean ez ezik, gorteetan ere erabiltzen zutela euskara.\nErrenazimentuan, eskuz oso gutxitan idatzitako euskarak paperera salto egin zuen inprentaren asmakuntzari esker. Bernart Etxepareren Linguae Vasconum Primitiae liburuko kontrapasak tokia du erakusketan. Aurretik, 1499an Von Harff noble gaztearen liburuak euskarazko hitzak jaso zituen: hark bezala, Donejakue bidea egiten zutenendako hiztegitxoa. Euskararen erabileraren eremua azaltzen duten XVI. mendeko dokumentuak bildu dituzte artxiboan. Adibidez, aita santuaren dekretua zabaltzeko Gatibuen bulda idazkiak Nafarroa bitan banatzen zuen: eremu euskaldunean euskaraz baizik ez zen egiten iparraldea ez ezik, erdialdea ere horren parte zen— eta erromantzeduneko puska batzuetan elebidunak ziren.\nLizarrerriko Zufian ere aritzen ziren euskaraz. Bertako bikote gazte baten ezkon hitza paperera iritsi zen, hain zuzen ere, inoiz ez zirelako ezkondu. Epaitegietan bukatu zuen aferak, mutilak hitza jan zuelako. Herri xeheak ez ezik, eliteek ere euskaraz egiten zutela ondorioztatu liteke garai hartako beste dokumentu batzuetatik. Frantzisko Xabierkoak euskara bere hizkuntza zela zioen 1544an idatzitako eskutitz batean, eta Iruñeko ospitaleko ordenantzak euskaraz idatzi zituzten 1563an, «denek uler zitzaten». Ordenantza horiek langileendako ziren, ez gaixoendako.\nInprentak eragin zuzena izan zuen hizkuntzetan. Izan ere, haien estandarizazioa bultzatu zuen, kopia bera hiztun askok irakurri behar zutelako. Euskararekin gauza bera gertatu zen. Euskara batua geroago sortu zuten arren, bi aurrekari izan ziren Nafarroan. Joanes Leizarragak Testamentu berria denek ulertzeko hizkeran idatzi nahi izan zuen. Horretarako, Alemaniako ereduari jarraitu zion: dialektoen baturari. Frantzian eta Ingalaterran, baina, dialekto bat aukeratu zuten hiztun guziengana zabaltzeko. Juan Beriain Utergako erretoreak bigarren aukeraren alde egin zuen 1621ean, Meza entzuteko tratatua idaztean. Iruñeko euskalkia erabili zuen, «hura baita erabiliena euskaraz mintzatzen den toki gehienetan eta hobekien ulertzen dena».\nArtxiboko goi teknikariak azaldu duenez, XVII. mendean hizkuntza komunitate baten kontzientzia agertzen da hainbat dokumentuetan. Axularrek, Gero liburuan, Euskal Herria hitzaren barruan biltzen du euskararen lurraldea —adiera XVI. mendekoa da—, eta 1616an Gabriel Etxart Zuberoko prokuradorearen eta Migel Ros Erronkaribarreko alkatearen gutun bidezko negoziazioa haien «mintzaira naturalean» izan zen, euskaraz.\nMende horretan, euskara ohiko hizkuntza zen Nafarroako eremu zabal batean. Ziraukin, funtzionario euskaldunak eskatu zituzten; Uxueko priore izateko euskara jakitea beharrezkoa zen; eta Nafarroatik Kataluniara eta Portugalera bidali zituzten tropen kapilaua euskalduna izateko eskatu zuten Nafarroako Gorteek: «Ez badaki, ez dio soldata ordaindu behar». Garai hartan Iruñean egindako literatur lehiaketara aurkeztutako testuak hiru hizkuntzatan ziren: gaztelera, latina eta «erresumaren jatorrizko hizkuntza».\nBestelako aztarnek ere erakusten dute zein zen euskararen egoera Nafarroan XVII. mendean: adibidez, berriki aurkitu dituzten Arreko koplek. Kasu horretan ere, epaiketa bat tarteko bildu ziren euskaraz kantatutako bertsoak. Apaizaren sexu kontuak aipatzen zituen, eta irainak zirenetz erabaki behar zuten epaileek. Ez zituzten itzuli; beraz, iradoki liteke koplariak ez ezik magistratuek ere bazekitela euskaraz.\nMonteanok dioenez, garai horretan euskara espazio publikotik zokoratzen hasi ziren, eta herrietan, elizetan eta familietan gordetzen. Atzerakada sozial eta geografikoa hasi zen, eta indartuz joanen zen, azken hamarraldietan berriz ere egoerari itzulia ematen hasi arte. «Euskarak gizarte tresna gisa herritarren artean duen balio galeraren aurrean, balio zientifiko izugarria ematen zaio. Hori erabat desorekatu zen XIX. mendean». Horren lekuko argia da erakusketaren bukaeran dagoen mapa, Luciano Bonaparterena. Euskarak eremu anitz galdua zuen ordurako. Euskararen egoera hobetu bada ere, mapa horren ondokoa da erronkarieraren galera. Euskalki horrek ixten du Nafarroan euskarak bi mila urtez izan duen presentzia agertzen duen ibilbidea: Julian Gaiarre kantari famatuak 1884an familiari idatzitako gutuna. Etxeko hizkuntza erabili zuen: «Goraintzi guzientako eta piyco bat neskatxi polit Erronkariko guziat».


Rockwell saiakuntza - Berezuma.com\nRockwell saiakuntza metalezko materialen gogortasuna neurtzeko erabiltzen den saiakuntza bat da, ISO6508-2 arauari jarraituz gauzatu beharrekoa. Gogortasuna materialek duten berezko propietatea da.\nMaterial baten gogortasuna honela definitu ohi da: materialak deformatzeko erakusten duen erresistentzia, beste gorputz bat bere gainazalaren kontra bultzatzean. Beste modu batean esanda, bere kontra eginiko indarraren eraginez markarik ez agertzeko materialak erakusten duen erresistentzia da gogortasuna.\nOndorioz, 1914an, Hugh M. Rockwellek eta Stanley P. Rockwellek Rockwell saiakuntza-makina asmatu zuten. Horri esker, guztiz aldatu ziren gogortasun-neurgailuak. Izan ere, makina honek saiakuntza desberdinak egitea ahalbidetzen zuen (zapaltzaile motaren arabera). Horrela lortutako emaitzak adierazteko eskala desberdinak sortu zituzten; eta horri esker, balio askoz ere zehatzagoak lortu zituzten.\nHainbat eskala daude Rockwell saiakuntzan lortutako emaitzak adierazteko. Eskala bakoitzak emaitzak adierazteko modu desberdin bat dauka.\nDiamantezko konoa (A, C eta D eskalak): HR sinboloaz adierazten da, eskalaren letra adierazgarria amaieran gehituz. Adibidez: 59 HRC (59-ko Rockwell gogortasuna C eskalan neurtua)\nBurdin edo karburozko esfera (B, E, F, G, H eta K eskalak): HR sinboloaz adierazten dira. Amaieran, eskalaren letra adierazgarria eta erabilitako zapalgailua adierazten duen letra bat gehitzen zaio (W karburozkoentzat eta S burdinazkoentzat). Adibidez: 60 HRBW (60-ko Rockwell gogortasuna B eskalan adierazia eta karburozko esfera batekin burutua).\nSaiakuntza hau azkarra eta erraza da egiteko, baina ez da aurreko bi metodoak bezain zehatza. Material bigun zein gogorren (altzairu tenplatuak ere bai) gogortasunak jakiteko balio du, baina metodo honetan, azalera kontuan hartu beharrean, sakonera neurtuko dugu.\nSargailu mota bi daude materialen gogortasunaren arabera: material gogorrentzat forma konikoa (erpinean 120º-ko angelua) duen diamantea, eta material bigunentzat, berriz, altzai- ruzko esfera. Beraz, bi gogortasun zehaztu daitezke Rockwell metodoan: HRB –material bigunetan– eta HRC –material gogorretan.\nMaterial gainean sargailua dago (edo bola, edo konoa), eta karga txiki bat ezartzen zaio (F0, edo 3 edo 10 kg); ondorioz, sakonera txikiko (h1) marka eragin da materialean. Puntu horretan, makinaren neurgailua zeroan jarri da.\nKargak handitu egiten dira: 90 kg gehiago bola-sargailuarentzat eta 140 kg kono-sarga- iluarentzat. Karga berria hiru eta sei segundo bitartean mantendu ondoren, eragindako sakonera (h2) neurtu egiten da.\nKarga gehigarriak kentzerakoan, sargailua gorantz doa materialaren elastikotasunagatik, baina deformazio plastikoen ondorioz, azken sakonera hasierakoa baino handiagoa izago da (h1+e). Makinaren neurgailua zeroan jarri dugu hasierako karga ezartzerakoan; horregatik, orain, sakonera (e) zuzen-zuzen neurtzen du.\nRockwell gogortasuna honela kalkulatuko dugu:\nMaterial bigunak: HRB=130-e\nMaterial gogorrak: HRC=100-e\nOndoren, Rockwell gogortasunaren adibide bat adierazten da:\n600 HV 90/5\nAdierazpen horretan, materialaren gogortasuna 600 da, ezarritako karga 100 kg-koa da, eta karga gehigarriak 5 segundo iraun du.\nMetodo honen abantailarik handienak hauek dira:\nAzkar egiten da, eta zehaztasunez (edonork egin dezake).\nMarkak txikiagoak dira Brinell metodoan baino.\nRockwell saiakuntza. Zapalgailua probetaren aurka estutzen\nRockwell gogortasuna hurrengo formularen bitartez kalkulatzen da, h, N eta S direlakoen balioak erabiliz.\nAriketa nola egin:\nSaiakuntza erraza da eta sekuentzia honi jarraitzen dio:\nLehenik, 10 kp-ko aurrekarga aplikatzen zaio sargailuari. Aplikazio horren ondorioz, h0 sakonerako materialean arrasto bat dagoela ikusten da.\nJarraian, karga gehigarri bat aplikatzen da (140 kp Rockwell C-rako eta 90 Rockwell B-rako) segundo batzuetan. Horrela, sortutako aztarnak h1 sakonera handiagoa lortzen du.\nAzkenik, karga gehigarria kenduko dugu. Sarkailuak atzera egiten du materialaren berreskuratze elastikoaren ondorioz, h sakonera iraunkorra geratuz. Sarketa, deformazio iraunkorrari dagokiona, e, eta aurreko irudiaren zerrenda laranjan irudikatuta ikusten duguna, sakonera iraunkorrari h, hasierako sakoneraren balioa, h0 kenduz lortzen da. Sartze hori eskala graduatu batean neurtzen da, sargailuak eragiten duen gailu baten bidez.\nEskala 1 mm-ko 100 zatitan dago, zati bakoitza 10 mikraren baliokidea delarik. Erlojuaren indikazioen eta puntaren mugimenduaren arteko erlazioa 5 eta 1 artekoa dela jakinda, eskalaren banaketa bakoitza 2 mikra direla ondorioztatzen da. Horrela, bada, Rockwell unitate bat 2 mikraren baliokidea da, eta zabaleraren guztizkoa 200 da.\nAgerian utzi dugunez, Rockwell C-ren (HRc) eta Rockwell B-ren (HRB) arteko aldea erabilitako sarkailuak zehazten du. C aldaerak diamantezko kono bat erabiltzen duen bitartean, B aldaerak esfera bat erabiltzen du. Horrek ere ondorioak ditu gogortasuna kalkulatzeko moduan. HRCn, gogortasuna kalkulatzeko, 100 balioari deformazio iraunkorraren balioa kentzen zaio. HRBn, kendu zaion balioa 130era igotzen da (Ikusi formulak saiakuntzaren irudian).\nBi kasuetan neurgailuak zuzenean erakusten ditu aldeak, eskala desberdinetan, karga gehigarria kentzean. Diferentziak gogortasunaren neurritzat hartzearen arrazoia, sartzearen ordez, gogortasunik handiena (e balio txikiena duena) irakurketa handienari ere dagokiolako da. Horrela, material bigunek material gogorrek baino gogortasun-neurri handiagoak lortzea saihesten da.\nMaterialen propietateak (EIMA)Download\nBibliografia: Wikipedia, Elhuyar eta La Tenacilla Tenaz bloga\nnextElektrizitatearen inguruko ariketak


Airez egindako proteina asmatu dute — Gaztezulo\nAirez egindako proteina asmatu dute\nAirez egindako proteina asmatu dute Haragia ala tofua? Eta airearekin elikatzen bagara? Laster posible izango da! https://www.gaztezulo.eus/albisteak/airez-egindako-proteina-asmatu-dute https://www.gaztezulo.eus/albisteak/airez-egindako-proteina-asmatu-dute/@@download/image/Solar-Foods-makes-protein-out-of-thin-air-This-is-the-most-environmentally-friendly-food-there-is_wrbm_large.jpg\nHaragia ala tofua? Eta airearekin elikatzen bagara? Laster posible izango da!\nAzken urtean behin eta berriro errepikatu digute haragi kontsumoa jaitsi behar dugula ingurugiroa babestu nahi badugu, elikadura begetariano eta beganoak lehentsiz; baina dieta aldaketa horrek ere ez du planeta salbatuko. Adibidez, almendra esnea milioika erleren heriotzaren eragilea da. Nola da posible? Kalifornian esate baterako, 31.000 milioi erle behar dituzte almendrondoak polinizatzeko, eta horretarako, erle koloniak batetik bestera mugitzen dituzte milaka kilometrotan, erritmo handietan lan egitera behartuz. Ondorioz, kolonia hauek urte gutxi bizitzeko gai dira, goizegi desagertuz.\nElikatzea moralki konplexua bilakatu den garaiotan, zientzialariak alternatiba osasuntsuak eta aldi berean ekologikoak topatzeko lanean dabiltza. Hala, Solein izeneko proteina bat asmatu berri dute; ez du animali edota landare jatorririk, airetik sortutakoa da, eta hamarkada batean sojaren industria iraultzeko asmoarekin sortu dute.\nBaina, nola da posible airetik proteina sortzea? Solar Foods izeneko enpresak asmatu du elikagai berri hau Helsinkin, eta zertxobait nazkagarria dirudien arren, oinarria lur zoruko bakteriak dira. BBC-n argiaratu dutenez, bakteria horiek jaso eta hidrogenoarekin elikatzen dituzte prozesu elektriko baten bitartez ura bereiziz. Emaitza, printzipioz zaporerik ez duen hirin modukoa da.\nDirudienez, ia guztirako balioko du proteina hau; janariei txertatzeko, animalien elikadurarako... eta garrantzitsuena, ingurugiroan ia ez du inolako eraginik izango. Ongi etorriak etorkizunera!\nURMUGA egitasmoaren bigarren edizioa aurkeztu dute\nDURANGOKO AZOKAK IV. SORMEN BEKA DA! deitutakoa abian jarri du\nNikotina - "Kondorraren hegaldia"


Etxeko erremedioak teiletako kare orbanak kentzeko | Apaindu\nMaria vazquez | | Komunak, DIY\nKomuna garbitasunari dagokionez etxeko gelarik zorrotzenetakoa da. Bainugelako baldosek, zikinkeriaz gain, kareharria eta moldea ere pilatzen dute, beraz, bere garbiketa betebeharrik gogaikarrienetako bat bihurtzen da. Gaurtik aurrera, ordea, gutxiago izango da gaur zurekin konpartitzen ditugun teiletako kare orbanak kentzeko etxeko erremedioei esker.\nKarea pilatzen da dutxako baldosetan, intentsitate handiagoarekin ura oso kaltzifikatuta dagoen guneetan. Aldian-aldian garbitzea ezinbestekoa da komuneko gainerako komunak garbitzen direnez, ez daitezen pilatu eta kentzea zaila izango den orban zuri itsusi horiek ager daitezen. Eta noski, teilek distira egin dezaten eta zure bainugela garbia eta distiratsua izan dadin.\nKonketa eta komuna garbitzen dituzunean, dutxako baldosak ere garbitzen al dituzu? Normalean, ez dira hauek bezain zorrotz garbitzen, eta horregatik amaitzen da karea horietan txertatuta. Lasai, baina zer esango dizugu etxeko erremediorik onenak karea kentzeko komuneko baldosak.\n1 Ura eta ozpina\n1.1 Ozpin beroa\n2 Xaboia eta ozpina\n3 Amoniakoa eta ura\nUra eta ozpina\nOzpina helburu guztietako garbitzaile bikaina da gainazal askotan aplika dezakegula, baita komuneko baldosetan ere! Teiletan kare-orbanak ekiditeko modu onenetarikoa, hain zuzen ere, aldizka, astero, uretan diluitutako ozpinarekin garbitzea da.\nHorretarako, edukiontzi bat, ozpina, orratza, zapi bat eta zapi lehor bat beharko dituzu. Hartu ontzia, jarri ur epela eta gehitu ozpin pixka bat. Nahastu disoluzioa eta busti egunkari bat nahasketan. Garbitu baldosak egunkariarekin karea kentzeko eta, azkenean, kendu zapi heze batekin geldi zitezkeen aztarnak, baldosa guztiz garbiak lortzeko.\nFitxak ere argitu ditzakezu dutxa burua, zapia gordetzea dutxarekin sartzeko zailak diren gainazaletatik ozpinaren hondarrak kentzeko. Erabiltzen duzun metodoa edozein dela ere, amaitzean, lehortu azal osoa zapi lehor batekin.\nOrban zailak al daude? Hala bada, erabili egunkariaren ordez maztaile bat. Iristeko zailak diren txokoak? Zurdazko eskuila txiki bat edo hortzetako eskuila zahar bat zure aliatu onena bihurtuko da eremu horietara sartu eta berri gisa uzteko.\nKarea baldosetan pilatu denean eta orbanak oso agerikoak dira, baliteke horien gainean ozpin beroa erabili behar izatea. Hartu egunkari batzuk berriro garbitzeko, sartu ozpin beroan eta joan azalera. Ondoren, utzi ezazu zapi heze batekin garbitu amaitu aurretik fitxak berri gisa uzteko.\nXaboia eta ozpina\nKarea fitxetatik kentzeko beste etxeko erremedio bat da: zati berdinak xaboia eta ozpina nahastu. Nahasketa ona da noizean behin fitxak garbitzeko alfonbra batekin sakonago garbitzeko. Pasa gainazal osoa nahasketan bustitako orratzarekin, utzi 10 minutu inguru jarduten eta garbitu zapi heze batekin amaitzeko.\nEdozein xaboi likido erabil dezakezu, eskuak garbitzeko edo ontziak garbitzeko erabiltzen duzuna dela. Xaboi barra baten zati bat ere birrindu dezakezu eta sartu uretan bainu batean, xaboia disolbatu arte. Aukera ezin hobea eta jasangarria da etxean mila xaboi eta produktu eduki nahi ez dituztenentzat.\nAmoniakoa eta ura\nAmoniakoan eta uretan oinarritutako erremedio hau ezin hobea da bainugelako baldosak guztiz garbiak eta kare-kalerik gabekoak izateko. Gogoan izan behar duzu, hala ere, amoniakoa manipulatzerakoan hala egin beharko duzula hartu neurri gehiago, hala nola, eskularruak eta maskara behar izanez gero.\nAurreko kasuetan bezala, edukiontzia, ura, amoniakoa, orbaineko leuna eta zapi bat beharko dituzu. Dena duzu? Ondoren, nahastu ura eta amoniako korronte ona ontzian. Igurtzi horma lepoko orratz baten laguntzaz nahasketan busti teiletako kare orbanak kentzeko. Garbitu ondoren, amaitu zapi heze batekin geratzen den zikinkeria kentzeko.\nErremedio erraz eta erraz horiekin, ez duzu arazorik izango karea zikinkeria kentzeko eta fitxak benetan distiratsuak eta perfektuak lortzeko.\nArtikuluaren bide osoa: Hasiera » Espazioak » Komunak » Etxeko erremedioak teiletako kare orbanak kentzeko\nEzagutzen al duzu Home Staging? Hori lortzeko teknika hutsezinak


Gaizka Zulaika, Zarautz Rugby Taldeko presidentea\nNerea Uranga - Aritz Mutiozabal. «Historikoa» da denboraldi honetan Zarauzko Rugby Taldea egiten ari dena, hala dio Gaizka Zulaika (Getaria, 1977) errugbi taldeko presidenteak. «Bi urte dira igo ginela Espainiako Ohorezko B mailara, eta erdi mailan ibiliko ginela uste genuen. Baina, aurten, dagoeneko Igoera Fasea jokatzeko aukera lortuta dugu». Errugbiaz galdetuta, «bizitza» eman diola dio, 18 urterekin hasi zen jokatzen, eta gaur egun klubeko presidentea da. «Errugbian egin ditudan lagunek ez daukate preziorik; bizitza guztirako laguntasuna da irabazi dudana. Errugbia talde kirola da, eta kontaktukoa, gertutasuna ikaragarria da».\nEskualdeko errugbi talde bakarra da Zarauzkoa, baina historia handikoa, 1978an sortu zelako. Orokorrean, gaur egun zer moduz dago kluba?\nZarauzko Kirol Elkartearen barruan dago errugbi taldea, eta Zarauzko errugbi atalak 35 urte egin zituen iaz. Hasieran, orain beteranoak diren lagun koadrila bat aritzen zen errugbian, hondartzan hasi ziren, gero Malekoian eta beste toki batzuetan ere jokatu zuten. Azken urte hauetan Astiko zelaian gabiltza.\nGaur egun zenbat talde dituzue?\nAzpiegitura aldetik motz gelditu zaigu Astiko hau, taldeak gehitzen ari direlako urtetik urtera. Nik jokatzen nuen garaian seniorretako taldea bakarrik zegoen, baina azken zazpi urteotan harrobia landu nahian ari gara lanean, lortzen ditugun diru iturriak batik bat horra bideratuz. Gaur egun 10 urtez, 12 urtez, 14 urtez, 16 urtez eta 18 urtez azpiko taldeak ditugu Zarautz Rugby Taldearen izenean. Gero, Lasarte-Oriako Beltzak taldearen laguntza ere badaukagu: gazte mailan errugbia lantzen dute, eta gero, federatzen direnean, Zarauzko partaide izatera pasatzen dira. Beraz, gazteetan maila guztiak dauzkagu, seniorretan bigarren talde bat dugu, eta aurrenekoa Espainiako Ohorezko B mailan.\nBeteranoen bat ere badaukazue.\nBai, beteranoen talde bat ere badago, baina aukeran hor jende gehixeago edukiko bagenu, hobeto. Gaur egun hamar bat elkartzen gara Astin. Ordea, jende asko errugbia uzten duenean desagertu bezala egiten da, pena da. Baina, ari gara beteranoen taldea aurrera atera nahian ere.\nEmakumeen talderik ba al daukazue?\n1995. urte inguruan egon zen emakumeen talde bat, hiru-lau bat denboralditan jokatu zuten. Talde indartsua zen, jokalari onak zituen. Selekzioan ere ibili ziren batzuk. Baina, jarraipen bat izatea zaila da, eta garai hartan bata eta bestea uzten joan ziren, eta azkenean taldea osatu ezinda gelditu ginen.\nOrain harrobi lana egiten ari zaretela diozu, zer behar du batek errugbian jokatzera animatzeko?\nAzkeneko urte hauetan zerbait gehiago entzuten da kalean errugbiaz; lehen, ni gaztea nintzenean, arrastorik ez genuen. Gaur egun edozein gazte etortzen da Astira errugbian aritzera. Guk kalean jartzen ditugun karteletan hala jartzen dugu: jokatzera etorri nahi duenak berdin duela altua, baxua, argala, gizena, azkarra... izatea. Denentzako tokia dago, postu bakoitzak gorpuzkera jakin bat eskatzen duelako. Taldean dauden jokalari onenetako batzuk txikiak eta argalak dira. Gainera, errugbiak badauka beste berezitasun bat: taldeko kirola da, fusionatu bezala egiten duena, erakargarria eta bertan katigatuta gelditzen zarena.\nJarraitzaile aldetik zer moduz zaudete?\nOndo, baina poliki-poliki goaz horretan ere. Zenbat eta goragoko mailan jardun, orduan eta zaletu gehiago erakartzen ditugu Astira. Horrez gain, herri mailan ere zenbaterainoko lana egiten duzun garrantzitsua da; kalean errugbiaz gehiago edo gutxiago entzuten den ere bai. Orain edozein partidatara 400 bat pertsona etortzen dira.\nJarraitzaileak Astira eramateko, ordea, harmaila estaliak eskatzen ari zarete.\nDaukagun talde kopuruarekin nahiko justu gelditu dira Astiko azpiegiturak. Behin baino gehiagotan esan dugu, pena dela gauden mailan egonda harmailak estaligabeak izatea. Urte askotan ari gara harmailak estaltzeko eskatuz borrokan, baina ez dakit egunen batean lortuko dugun. Gipuzkoan belar naturaleko zelai onenetakoa daukagu Zarautzen, eta behar bezalako harmailarik ez daukagu. Esaterako, horrek asko mugatzen du hainbat kontutarako: adibidez, kanpotik partida bat ekartzeko muga bat da. Berdin gertatzen zaigu aldagelekin: orain dela 35 urtekoak ditugu, eta bi aldagela bakarrik dauzkagu. Azpiegitura hobea ez izatearen pena daukagu, baina horretan gabiltza.\nTaldea ondo ibiltzeak ere jendea erakarriko du Astira, ezta?\nBai. Azkenean, igarri egiten da. Orain kalean jendeak ere galdetzen digu taldearen nondik norakoaz. Ondo ibiltzeak jendea erakarri egiten du, eta etorri egiten da. Ohorezko B mailara igo ginenetik sarrera kobratzen dugu, 3 euro dira, eta horrekin batera txorizo pintxo bat oparitzen dugu. Zaletua zaindu egin behar da eta.\nEspainiako Ohorezko B mailan aurrenak zoazte, eta Igoera Fasea jokatzeko txartela lortu duzue.\nOrain dela pare bat astetik gaude Igoera Fasea jokatzeko sailkatuta. Orain hiru partida gelditzen zaizkigu: etxean aurrenekoa; hurrengoa Galizian, eta azkena etxean, bigarren doan Durangoren kontra. Orain, pixka bat Igoera Fasean pentsatzen hasita gaude: jendea sasoiko joateko, lesio aldetik zainduz. Baina, hori bai, ezin dugu lasaitu, partidak irabaztera joan behar dugu; multzoan aurrenak geldituz gero, betiere aukera hobeak daudelako beste multzoko bigarrenaren kontra jokatzeko. Horregatik, gelditzen zaizkigun hirurak irabazi behar ditugu.\nIgoera Fasea jokatzea taldearentzat ilusio bat izango da, ezta?\nIlusio ikaragarria da. Orain dela bi urte, Ohorezko B mailara igo ginenean, han ibili ginen Valentziara, Madrilera... joanez. Jokalarientzako esperientzia ikaragarria izan zen, beste maila batekoen kontra jokatzen hasi zirelako. Orain, beste maila batetan gaude, baina badaude talde batzuk aurreko denboraldian mailaz jaitsi zirenak, eta orain oso ondo dabiltzanak. Ea Igoera Fasean zein talde egokitzen zaizkigun, eta igotzeko aukerarik badugun.\nNolakoa da Igoera Fasea?\nEspainia mailan Ohorezko B mailan hiru multzo daude: A, B eta C. Bakoitzetik bina talde sailkatuko dira fasea jokatzeko, sei denera. Gero, hiru hiruren kontrako ligaxka bat jokatzen da, eta hortik bina sailkatzen dira. Gero, horiek beste ligaxka bat jokatu, eta horko bi talde onenek finala jokatuko dute. Finala irabazten duena zuzenean Espainiako Ohorezko A mailara igoko da. Bigarren gelditzen denak goiko mailan azken bigarren gelditutakoaren kontra beste aukera bat jokatuko luke. Beraz, oraindik gora igotzeko bide luzea gelditzen da.\nZuen multzoak besteekin alderatuta nolako joko maila dauka?\nAurreko denboraldietan Euskal Herriko eta Kataluniako maila zerbait altuagoa izan da. Oraingo honetan, gure multzoa indartu egin da Galiziakoekin. Guk daukagun maila eta Kataluniakoena antzekoa da; baina, hor daude Sevillako talde bat eta Alcobendas, mailaz jaitsitako bi talde indartsu. Euskal Herrian maila oso ona izan da beti. Orain, gu itxura ona ematen ari gara, eta bigarrenari [Durango] 13 puntu ateratzea ez da oso ohikoa. Kirol aldetik itxaropenak baditugu, mutilak gogoz daude eta denak irabazi egingo dutela sinistuta daude. Hortik aurrera, hor sukaldeko lana dago: babesleekin hitzartu, udalari pixka bat gehiago eskatu, eta geuk ere mugitu egin beharko dugu dirua lortzeko zozketak eta abar eginez.\nBatetik taldeak gora egiteko aukera lortzea dago, baina bestetik, errugbi taldeak berak Espainiako gorengo mailan jokatzeko baldintzak ba al ditu?\nEsan behar da, klubak urte gutxian asko hobetu duela. Ni presidente jarri nintzenean Nazional mailara igo berriak ginen, gero Ohorezko B-ra igo ginen, eta orain Ohorezko A mailaren atean gaude. Beti zalantza eta beldur puntu bat eduki dugu gora egiteko. Hori eduki beharra dago, diru eta jokalari aldetik kontu eduki behar delako. Ohorezko B mailara igo ginenean ezusteko ona eman genuen, mantentzea zen gure helburua eta 3-4. postuetan ibili ginen.\nAurten, ordea, kanpoko jokalariak ere badituzue.\nEntrenatzaileetako bat, Facundo Orive, argentinarra da, eta haren bitartez Lucas Panichelli argentinarra etorri da. Gero, Iker eta Santi Irazusta anaiak ere ari dira gurekin jokatzen. Argentinakoak dira, Orion egiten dute lan, baina urteetan hemen bizi dira; senideak ere Euskal Herrikoak dituzte hauek. Gero, zortea eduki dugu Jake Serexekin. Australiarra da, eta Zarauzko kanpinean udan lanean jardun du. Hemengo giroa gustatu eta bertan gelditu da lanean. Iaz Bartzelonako Santboianan jokatu zuen, goi mailan bigarren edo hirugarren dabilen taldea da. Gurekin jokatzeko aukeraz galdetu zigun, eta nola esango genion ba ezetz?\nBeraz, zuek bila joan gabe etorri egiten zaizkizue jokalariak.\nBai, bai, noizik behin zorte pixka bat izatea ona da.\nBertako jokalariak ere egongo dira taldean, ezta?\nBai, bai. Seniorretan, aurreneko eta bigarrengo taldeen artean 50 fitxa dauzkagu. 5-6 dira kanpokoak, baina beste guztiak hemengoak dira: zarauztarrak asko, oriotarrak, zumaiarrak, getariarrak eta azkoitiarrak ere bai hiru bat.\nGaragardo Azoka apirilaren 1etik 6ra da, hori prestatzeko lanean hasiak al zarete?\nUrtea hastearekin batera hasten gara azoka prestatzen. Kartela aukeratu dugu, eta ari gara pausoak ematen. 15. urtea dugu aurten, eta aurretik zer lan egin behar dugun garbi izaten dugu.\nEskualdean Garagardo Azoka antolatzen aurrenekoak izan zineten errugbi taldekoak.\nGarai hartan ez geneukan gaur egun daukagun babeslerik: Babyauto, Aiala, Sinergia... Tabernek laguntzen ziguten: Kupelak, Ximutek, Tarinek... Baina, horiek eskaini dezaketenak muga bat dauka, orduan, buruaski izateko zerbait egin beharra genuen. Zozketak egiten genituen, baina horrekin ere ez zen nahikoa. Intxaurrondon garagardo azokak nola funtzionatzen zuen ikusi, eta probatzea pentsatu genuen. Hasieran jartzen genuen karpak eta gaur egungoak ez daukate zerikusirik, poliki-poliki funtzionatzen joan delako. Baina, egia da krisiak ere eragin digula, eta 2009-2010tik beherakada bat izan da. Hala ere, azokan gauza berriak gehitzen joan gara, eta ari gara.