LGTBI Dokumentazio-zentro birtuala\nLGTBI MUGIMENTUDEN MEMORIA - Elikagaien Sustapena - Euskadi.eus\nLGTBI MUGIMENTUDEN MEMORIA\nDiktaduratik Trantsizio demokratikora: hastapenak eta lehen erreibindikazioak\nFrankismoak, moral kristaua oinarri, beti jo zuen homosexualitatea gizartearentzako arriskutzat, eta esetsi eta erauzi beharrezkotzat. Horretarako, haren aurkako hainbat lege eta arau sortu zituen; hala nola:\nJustizia Militarreko Kodea, 1945ekoa. Kodearen 352. artikuluak sei hilabete eta egun batetik sei urtera bitarteko kartzela-zigorrak eta zerbitzutik kentzea ezartzen zuen, «sexu bereko pertsonekin lizunkerietan ibilitako» edozein militarrentzat.\nAlferren eta Gaizkileen Legea 1954an aldatu zen, 2. eta 6. artikuluetan homosexualak sartzeko, alferrekin eta proxenetekin batera. Gaizkileak bailiran tratatzen zituzten, eta homosexualak lan-esparruetan edo landa-kolonietan sartzeko aukera biltzen zuen, bertan baldintza oso penagarrietan lan egiteko. Hainbat kasutan, gorputz-zigorrak sufritzera eta gosea pasatzera iristen ziren. Gainera, zenbait tokitan bizitzea debeka ziezaieketen, eta behartuta zeuden beren bizitokia aitortzera, bai eta Ordezkarien zaintzapean egotera ere.\nArriskugarritasunaren eta gizarte-errehabilitazioaren Legea (AGEL), 1970ekoa. Goian aipatutakoaren ondorengoa da, eta homosexualak gizartearentzako izaki arriskutsutzat jotzen jarraitu zuen. Haien aurkako zaintza-neurriak onartu zituen eta berreziketa kontzeptua ekarri zuen, kartzela, elektroshockak edota lobotomiak aplikatzera iritsita, homosexualak «berroneratzeko eta, ondorioz, birgizarteratzeko» helburuz.\nEgoera hori gorabehera, LGTBI mugimendu modernoa garatzen hasi zen espainiar estatuan, munduko beste hainbat herrialdetan bezalaxe, eta bultzada handia izan zuen 1969ko ekainaren 28ko Stonewalleko istiluen ondorioz (New York).\nEstatuan, seguruenik ezaugarri horietako lehenengo elkartea izan zena agertu zen (1970-1971): Sexu Berdintasunerako Elkarte Homofiloa (AGHOIS). Elkartea modu klandestinoan aritzen zen, bi talderen bitartez, bata Bartzelonan eta bestea Madrilen. Haien helburua, Armand de Fluvià sortzaileetako baten arabera, «homosexualei kontzientzia harraraztea zen, beren eskubideak aldarrika zitzaten eta gizarteak horiek onartzea eta aitortzea lor zezaten». 1973 inguruan Homosexualen Askapenerako Espainiako Mugimendua (MELH) izena hartu zuen, eta 1975eko abenduan Kataluniako Gaien Askapenerako Frontea (FAGC) bilakatu zen.\nDiktadorea hildakoan arindu egin zen homosexualekiko presioa eta, ondorioz, homosexual-giroko lokalak ireki ziren, liburuak eta aldizkariak argitaratzeari ekin zitzaion eta autonomia-erkidego askotan LGTBI mugimenduaren borroka osatuz joango ziren elkarteak (PDF, 228 KB) ugaritu ziren. Bilbon (1977) bi elkarte sortu ziren: Euskadiko Gay Gazteria (JGE), berehala desagertu zena, eta Euskal Herriko GayLes Askapenerako Mugimendua (EHGAM). Era berean, kideen artean lesbiana taldeak zeuzkaten emakume-elkarte feministak sortu ziren, bai eta beste hainbat gai aldarrikatzen zituzten plataformak ere.\nTalde horiek, hasiera-hasieratik ikusi zuten modu koordinatuan eta bateratuan aritzeko beharra, beren aldarrikapenak planteatu ahal izateko. Urte horretako maiatzean sortu ziren Espainiar Estatuko Homosexualen Askapenerako Fronteen Koordinakundea (COFLHEE) eta Baztertuen Koordinakundea, EHGAM, JGE, AMV, Kontzientzia-eragozleak eta COPEL barne zituena.\n80ko eta 90eko hamarkadetako egoera: LGTBI mugimenduaren ikusgarritasuna\nLehenengo aldarrikapenak Arriskugarritasunaren Legearen aurkako borrokan zentratu ziren, homosexualitatea despenalizatzea lortzeko xedearekin. Helburua 1979an lortu zuten, legearen hainbat artikulu desagertu zirenean, tartean «homosexualitate-ekintzei» zegozkienak. Aldi berean, baina, Eskandalu Publikoen Legea onartu zen, talde hori esesten jarraitu zuena. 1987an indargabetu zen, eta hurrengo urtean eskandalu publiko kontzeptua ezabatu zen Zigor Kodetik. Zigor Kode berria onartu arte itxaron behar izan zen, 1995. urtera arte, alegia, AGELa erabat indargabetzeko eta sexu-orientazioagatiko diskriminazioa delitutzat jotzeko. Elkarteek lan handia egin behar izan zuten lorpen hori erdiesteko, eta azkenik, COFLHEEak diskriminazioaren aurkako lege-proiektu bat aurkeztu ahal izan zuen Gizarte Gaietarako Ministerioaren aurrean (1994ko urria).\nCartel 1 (JPG, 347 KB)\nCartel 2 (JPG, 379 KB)\nLehen urte horietako beste helburu bat elkarteak legalizatzea izan zen, eta Kataluniako Gaien Askapenerako Frontea (FAGC) izan zen lehena hori lortzen, 1980an. EHGAMaren legalizazioak 1983ko otsaila arte itxaron behar izan zuen.\nFAGC, MAG-PV eta EHGAMen idazkia, COFLHEEaren izenean, hainbat aldarrikapen eskatuz, 1983 (PDF, 206 KB)\nEmakume lesbianen elkartegintza 70-80ko hamarkadetan hasi zen, lesbiana talde txiki batzuen eskutik, elkarte feministetan (Bizkaiko, Gipuzkoako, Arabako eta Nafarroako Emakumeen Asanbladetan) nahiz gayen elkarteetan (oro har gizonezkoenak, EHGAMen moduan) integratu zirenak.\nGizonezkoen talde horiekiko bizikidetzak, elkarren arteko desberdintasun ideologikoek eta ikusgarritasun faltak bultzatuta, emakume lesbiana batzuek lesbianen elkarteak sortzeari ekin zioten, haien bitartez lesbianek gizartean zuten ikusgarritasuna areagotzeko eta beren aldarrikapenak planteatzeko asmoz. Emakumearen Sexual Askatasunerako Mugimendua (ESAM) sortu zen (1979).\nLesbianak 80ko hamarkadan hasi ziren talde feministetan parte hartzen; horien artean, nabarmentzekoak dira Donostiako Emakumeen Batzarra/Asamblea de Mujeres de Donostia (1980), Nafarroako Koordinakundeko Lesbiana Feministen Kolektiboa (1982) eta Bizkaiko (1983), Gipuzkoako (1985) eta Arabako (1987) Lesbiana Feministen Kolektiboak. Lesbianen aldarrikapenek feministen aldarrikapenen artean zeukaten ikusgarritasuna txikituz joan zen denbora pasa ahala, eta mugimendu feminista barruko talde autonomoak ziren beti hura sustatzen zutenak.\n1988an Emakumearen Euskal Erakundea (Emakunde) sortu zen, otsailaren 5eko 2/1988 Legearen bitartez, berdintasun-politikak diseinatzeko eta sustatzeko. Hala ere, emakume lesbianei buruzko lehenengo erreferentzia ikusteko III. Ekintza Positiboko Plana egin arte (1999-2005) itxaron behar izan zen, aurreko planarekiko esku-hartze sail berri bat gehitu zuena: «Emakumeen Eskubideak, Giza Eskubideak».\nEuropako erakundeek aintzat hartu zituzten homosexualen eskubideak 80ko hamarkadaz geroztik, eta Europako Kontseiluak nahiz Europako Parlamentuak ebazpenak eman zituzten estatu kideek talde horien eskubideak aitor zitzaten eta haiekiko diskriminazioarekin amai zezaten. Nabarmentzekoa da Europako Kontseiluko Parlamentarien Batzarrak homosexualen eskubideen inguruan emandako ebazpena (1981eko urriaren 1ekoa), Eusko Legebiltzarrak bereganatu egin zuena, 1982ko maiatzaren 28an (PDF, 691 KB) legez besteko proposamen bat onartuta. Bertan, gainera, EHGAMen legalizazioa eskatu zen.\nEuropako Parlamentuak 1984an onartu zuen lesbianen eta gayen berdintasuna sustatzera bideratutako neurrien aldeko lehenengo ekimena, eta, 1988ko maiatzaren 7an, Europako Kontseiluak izatezko bizikideen arteko ezkontza-kontratuen eta -itunen eraginkortasuna aitortu zuen.\n1994ko otsailaren 6an, Europako Parlamentuak orientazio homosexualeko pertsonek xedapen juridiko eta administratiboetan jasotzen zuten tratu desberdinari amaiera emateko eskatu zien estatu kideei. Eusko Legebiltzarrak bere egin zuen neurria, eta 1995eko ekainaren 23an (PDF, 9 MB) legez besteko proposamen bat onartu zuen.\nAmsterdamgo Itunak (1997), Europar Batasuna eratzeko hainbat tratatu aldatu zituenak, espresuki jaso zuen sexu-orientazioa diskriminazio-arrazoi gisa, eta ahalmena eman zion Kontseiluari diskriminazio mota horren aurkako borrokarako neurri egokiak hartzeko.\nHorren ondoren, zenbait gomendio eman ziren homosexualekiko diskriminazioaren aurkako borrokarako, hala nola Europako Kontseiluko Parlamentarien Batzarrarena (2000ko irailaren 26an), edo 2010eko CM/Rec (2010)5 Gomendioa, Ministroen Batzordeak estatu kideei egindakoa sexu-orientazioagatiko edo genero-nortasunagatiko diskriminazioari aurre egiteko neurrien inguruan.\nManifestazioak, sinadura-bilketak eta hitzaldiak erabili ziren, besteen artean, helburu horietara iristeko, eta era berean, aldizkarietara jo zen eztabaida ideologikoa, gogoeta pertsonalak eta hainbat taldek hartutako jarrera hedatzeko. Euskadin nabarmentzekoak dira EHGAMen Gay Hotsa aldizkaria, 1977 eta 1998 bitartean argitaratu zena, eta Sorginak, Euskadiko Lesbiana Feministen Kolektiboak 1986tik 1994ra argitaratu zuena eta, ondoren, Bizkaiko Lesbiana Feministen Kolektiboak 1998 eta 2000 bitartean bere gain hartu zuena.\nAGELa indargabetzeko komunikatua, 1978 (PDF, 1 MB)\nEHGAMek eta ESAMek elkarrekin egindako aldarrikapena, Belgikan irakasle lesbiana bat kaleratzeagatik (JPG, 232 KB)\nSinadura-bilketa, konstituzio-aurreproiektuaren 13. artikuluan «pertsonak beren sexu-orientazioagatik legearen aurrean ez diskriminatzea» sar zedin. (JPG, 129 KB)\nSinadura bilketa, Bilbon homosexual ugariren atxiloketaren aurka eta AGELa indargabetzearen alde, 1978. (JPG, 417 KB)\n«Askapen gay eta lesbianoaren ihardunaldiak. Lege antidiskriminatzailearen alde», 1984. (JPG, 1 MB)\nHomosexualitatea despenalizatzeko eta elkarteak legalizatzeko ekintza aldarrikatzaileekin batera, lesbianen eta gayen mugimenduak antolamendu-batzar ugari egin zituen, bai banakakoak, barne-egituraketa eta helburuak definitzeko, bai Euskadiko eta/edo estatuko beste elkarteekin batera bilduta, ekintza-lerroak, elkarrekiko jokaerak eta abar ezartzeko.\nEHGAMen 1. Biltzarre Nagusia, Durango, 1979. Helburuen definizioa, programa aldarrikatzailea. (PDF, 2 MB)\n«Gayen eta lesbianen askapenerako nazioarteko astea: politika antidiskriminatzaile baten alde». COFLHEE, FACG, COGAM, COGLES, JOGAL, EHGAM, «NO TE PRIVES», Avilako Gayen Kolektiboa (JPG, 1 MB)\nGarrantzi handikoak dira taldeek Gay Harrotasunaren Nazioarteko Eguneko ospakizunaren inguruan (ekainak 28) gauzatutako ekintzak, gizartearen aurrean ikusgarri egiteko eta lesbianen, gayen, bisexualen, transen eta intersexualen berdintasuna aldarrikatzeko balio izan baitzuten. Hitzaldiak, bideo-emanaldiak eta abar antolatu ziren, ekitaldi nagusia egun horretako manifestazioa izanik. Diseinatutako karteletako goiburuen bitartez mugimenduaren garai bakoitzeko aldarrikapen nagusiak ikus daitezke, baita haren lorpenak ere, arrakastatsuak ala ez, legegintzan nahiz gizartearen pentsamoldean.\nTaldeak bakarka zein batera aritzen ziren, interesen eta partekatutako helburuen arabera, eta horiek gauzatzeko moduak kontuan hartuta, eta kasu batzuetan koordinakundeak sortu ziren hainbat talde bildu eta elkarrekin ekintzak aurrera eramateko. Esaterako, Bizkaian (1999) E-28 Koordinakundea osatu zen, Aldarte, Bizigay, EHGAM, Euskalhartzak, Hegoak eta Mass-Medeak barne hartu zituena, elkarrekin Bilboko Harrotasunaren manifestazioa antolatzeko.\n«Gay Harrotasunaren Eguna 82 Ekainak 27. Rompamos la norma. Emakumeen Artean Ba Da Amodioa Kalera Gaitezen!!», 1982 (JPG, 556 KB)\n«Ni represión ni discriminación, tal como eres gana la calle», 1982 (JPG, 909 KB)\nEkintzak Bilbon eta prentsa-oharra, EHGAM, 1982 (PDF, 188 KB)\n«Tolerantzia bereizkeria da = tolerancia es discriminación = tolerancia és discriminació = tolerancia é discriminación», 1983 (JPG, 1 MB)\nEHGAMen adierazpena, ekainak 27, Bilbo, 1985 (PDF, 96 KB)\n«No al 92, si al 69. Contra la miseria sexual = Irudimen sexualari ekin. Ekainak 28», 1992 (JPG, 911 KB)\n«Zeure bildurra euren indarra. Ekainak 28», 1993 (JPG, 1 MB)\n«Atera zaitez armairutik. Sexualitatea giza eskubidea da. Giza eskubideen aldarrikapen unibertsalaren 50. urteurrena». EHGAM, Gehitu, Donostia Kultura, Donostiako Udala, GFA, 1998 (JPG, 1 MB)\n«Muestra tus colores sin vergüenza = Azaldu zure koloreetan lotsarik gabe». Donostia. Gehitu, EHGAM, Donostiako Udala, Donostia Kultura, 1999 (JPG, 1 MB)\n«Manifestazioa 20h. Boulebarrean. Eskubideak, guztiak eta orain! = Igualdad ya!. Jaia jareñon (egia) ek. 23 - 23etan», EHGAM, Gehitu, Donostia, 2001 (JPG, 587 KB)\n«Batu eta segi. GLBT Borroka aurrera! Hezkuntzan, lanean, gizartean, komunikabideetan, osasunean, kulturan... = Suma y sigue. La lucha GLBT continua...» Manifestazioa Bilbo, Donostia, Gasteiz, Iruñea. EHGAM, Gaytasuna, 2005 (JPG, 624 KB)\n«Lesbianak, gayak, transexualak ez gaude salgay». E-28 manifak ekainak 21 Miarritze. ekainak 28 Bilbo, Donostia, Gasteiz, Iruñea. EHGAM, Gaytasuna, Medeak, 2008 (JPG, 1 MB)\n«Gauza guztien gainetik harro = Ante todo orgullosas».« »Aldarte, Hegoak, MDM, Bizigay, EHGAM, Euskal Hartzak, BFA, Bilboko Udala, 2009 (JPG, 1 MB)\n«LGTB harrotasuna 2010. Gehitu trans berdintasunaren alde = Trans formando con orgullo», Donostia, 2010 (JPG, 1 MB)\n«2014 ekainak 28 Hemen eta Edonon. Askatasun Sexuala». Manifestazioak Iruña, Gasteiz, Donostia, Bilbo, 2014 (JPG, 1 MB)\n«Homofobiak hil egiten du! = La lesbofobia, transfobia mata!». Transmarikabollo Koordinakunde Feminista (Medeak, B.F., Garaipen, EHGAM) (JPG, 509 KB)\nEkainaren 28ko aldarrikapen-ekintzez gain, mugimenduaren historian hainbat aisialdi- eta jai-jarduera garatu dira gizartea sentsibilizatzeko eta hainbat kolektiboren borrokari omenaldia eta aitorpena egiteko. Beste zenbaitetan, pertsona homosexualentzako harreman-lekuak antolatu izan dira, hala nola jaiak, afariak, bideoforumak eta kirol-jarduerak.\n«Gay jaia. Otsailak 26, arratsaldeko 8etan, Txoko Landan» (JPG, 1 MB)\n«Semana de video = Bideo astea. [Filmak]: Go fish, Fresa y chocolate eta The Adventures of Priscilla, Queen of the Desert». La Bolsa udal zentroa (JPG, 789 KB)\n«Bacanal Gehitum inauteri gay les festa carnaval MMVI». Donostia, 2006 (JPG, 21 MB)\n«Zinemaldiko gay les trans bi festa. El día de la festa». Gehitu, Donostia, 2010 (JPG, 3 MB)\nHomosexualei, militanteak izan ala ez, eta, oro har, gizarteari zuzendutako heziketa-jardunaldiak izan ziren elkarteek erabilitako baliabideetako bat, jendea problematikari buruz sentsibilizatzeko, beren egoera normalizatzeko eta herritarrengan pentsamolde-aldaketa bat abiarazteko.\n«Askapen gay eta lesbianorako ihardunaldiak, 1989 ekaina. Hitzaldiak». Bilbo (JPG, 813 KB)\n80ko hamarkadaren erdialdean, HIESaren pandemiaren oldarraren ondoren, gaixotasuna kutsatzea saihesteko prebentzioa LGTBI mugimenduaren borrokaren helburu nagusien artean kokatu zen. Mugimenduak HIESaren aurkako batzordeekin batera egin zuen lan, gaixotasuna homosexualitatearekin identifikatu ez zedin.\n1988tik aurrera abenduaren lehena HIESaren Aurkako Ekintzaren Nazioarteko Egun bilakatu zen. Egun horretan, elkarteek prebentzio-kanpainak egiten dituzte eta liburuxkak eta bestelako materialak banatzen dituzte, sexu-harreman seguruei buruzko informazioarekin.\n90eko hamarkadaz geroztik, Administrazioak elkarte horien lana aitortu zuen, bai eta herritar homosexualen artean prebentziozko baterako ekintzak gauzatzearen baliagarritasuna ere. Emaitza onak ikusita, elkarlana zabaldu egin zen, GIB-HIESaren prebentziorako plan instituzionaletan parte hartzearen bitartez. Era berean, elkarteetako batzuk elkarlanean hasi ziren gaixotasuna antzemateko test lasterrak egiten ziharduten zentroen sarearekin.\nPrebentzio-kanpainak, 1985eko kartela (JPG, 1 MB)\n«Sexualitatea eta sexu segurua emakumeentzat» lantegiak, Aldarte, 1996 (PDF, 4 MB)\nSTIen eta IHESaren aurkako Ekintzaren eta Elkartasunaren Nazioarteko Eguna. EHGAM, Gaytasuna, Osakidetza\nCartel 1 (JPG, 912 KB)\nCartel 2 (JPG, 933 KB)\n«Ikas ezazu sexu segurua. GIB-IHESaren aurka: prebentzioa = Egin ezazu GIB-IHESaren proba azkarra» Aldarte, Eusko Jaurlaritza, Osakidetza (JPG, 795 KB)\nIHESaren proba azkarra, Gehitu (JPG, 66 KB)\nHamarkada horretan mugimenduarekin bat egin zuten eta beren ekintza-ikuspegi desberdinen bidez aberastu zuten hainbat elkarte sortu ziren. Estatuan, Gay eta Lesbianen Estatu Federazioa osatu zen (1992), geroago Lesbiana, Gay, Transexual eta Bisexualen Estatu Federazioa izango zena (FELGTB). Euskadin eta Nafarroan ere elkarte berriak sortu ziren, esaterako Lumatza (1990), AGERIAN eta Arabako Lesbianen Asanblada (ALA) (1993), Aldarte, Gay, lesbiana eta transexualentzako arreta-zentroa eta GAYTASUNA - Arabako Gayen Asanblada (1994), GEHITU (1997) bai eta Hegoak Alkartea, Lesbitoria Gaysteiz Taldea (1999) eta Kattalingorri ere.\nAgerianen aurkezpena: (PDF, 91 KB)\nEskubide zibilen jardunaldiak bikoteen legeen proiektuak eztabaidatzeko, Agerian Lesbianen Taldeak eta EHGAMek antolatuak. 1994 (JPG, 535 KB)\nAldarteren 0 zenbakidun buletina, 1995 (PDF, 3 MB)\nGarai honetan, LGTBIen borroka eskubide-berdintasuna aldarrikatzeaz arduratuko da batik bat, baita sexu-orientazioagatiko bazterkeria ezabatzeaz ere, alor guztietan (familian, gizartean eta lanean).\nFamiliaren eta gizartearen alorretan bikote homosexualen erabateko eskubide-berdintasuna aldarrikatuko da, bai ezkotzeko, bai adoptatzeko, eta Elizaren homofobiaren aurkako kanpainak egingo dira. COFLHEEak sustatutako apostasia-kanpainak oihartzun handia izango du estatu mailan, eta bereziki Euskadin eta Nafarroan.\nAlderdi politikoekiko harremanak hasiko dira, eta haietako batzuk gero eta irekiago bilakatzen joango dira LGTBI kolektiboaren aldarrikapenekiko. Mugarritzat jotzen da izatezko bikoteen lehenengo erregistroaren sorrera (1994, Gasteiz), bikote homosexualak barne hartu baitzituen, eta, horrela, posible baitzen harreman afektibo bat zegoela egiaztatzea. Udal erregistro horiek ugarituz joango dira Euskadin, izatezko bikoteak arautu zituen autonomia-mailako maiatzaren 7ko 2/2003 Legea aldarrikatu zen arte. 2005ean ezkontza- eta adopzio- eskubidea lortu zen espainiar estatuko herritar guztientzat (uztailaren 1eko 12/2005 Legea).\nGaypride. Ezkontza-eskubidea gay eta lesbianentzat, orain! Homosexualitatea plazara! Donostia 2001: (JPG, 675 KB)\n«Elizak heriotza-zigorra eta gerra justifikatzen ditu (kasu jakin batzuetan). Elizak pertsonak homosexualak izateagatik diskriminatzeko deia egiten du (kasu jakin batzuetan)... Ezaba zaitez!» (JPG, 17 MB)\nGehituk Euskadiko erakundeei luzatutako proposamena, «berdintasun-eskubidearen eta lesbianen eta gayen ezkontza-eskubidearen alde» atxiki zitezen, 2001 (PDF, 738 KB)\nGehitu, EHGAM, Bizigay, Gastelesgay, Aldarte eta Hegoak-Alde elkarteek Euskadiko udalei igorritako mozioa, «lesbiana- eta gay-bikoteen adoptatzeko eskubideari» buruz, 2003: (PDF, 10 MB)\nMaiatzaren Lehenean agerian geratu ziren lan-alorreko aldarrikapenak hitzarmenetan bikote heterosexualek zituzten eskubide berberak jasotzean zentratu ziren, bai eta sexu-hautuagatiko diskriminazioa saihestean ere. Horretarako, bilerak egin ziren sindikatuekin eta alderdi politikoekin.\nDiskurtso antimilitaristak ere izango du bere lekua LGTBI mugimenduaren barruan. Zenbait elkartek, EHGAMek esaterako, kanpainak gauzatu zituen ideia honen inguruan: «armadek eta beren uniformeek ez dute berdintasun-balorerik adierazten, aitzitik diskriminazioa bultzatzen dute beren rol matxistekin».\nPolstergay programaren 12. zenbakia, 1997/04/15, Zintzilik Irratian, EHGAMek sindikatuekin eginiko lanari buruz laneko hitzarmenak berritzean homosexualen laneko bazterkeria saihesteko. (MP3, 2 MB)\n«Maiatzaren lehena, lan-eskubideen berdintasuna gay eta lesbianentzat» liburuxka, EHGAM (PDF, 758 KB)\nEAEko Gay/Les erakundeek Lan Harremanen Kontseiluarekin izandako bilera, 2000 (PDF, 170 KB)\nHomofobiaren, lesbofobiaren eta transfobiaren aurkako borroka euskal LGTBI mugimenduaren beste ekintza-gune garrantzitsu bat da. Jesús Gaztañaga erail zuten Pauen eta Francisco Vadillo «Francis» Oreretan, biak 1979an, eta Sonia izeneko trabesti bat Bartzelonan, 1991n. Horrez gain, diskoteketan eta tabernetan erasoak gertatu ziren, tratu iraingarriak instituzio ofizialetan, jipoiak kalean eta abar. Homosexualitatearekin eta/edo transexualitatearekin lotutako gorroto-ekintza horiek guztiek kolektiboak mugiarazi zituzten gertakariok gaitzesteko. Instituzio publikoei eta justiziari erasotzaileak zigortzea exijituko zaie, bai eta legegintzan, hezkuntzan eta abar neurriak hartzea ere, gertaera mota horiek erauzte aldera. 1995ean zigor-kode berriak homofobia zigortzea lortu zuen.\nPanfletoa, Frantziak Donostian duen kontsuletxearen aurrean kontzentrazioa egiteko, Jesús Gaztañagaren erailketagatik, Pauen (Frantzia), 1984 (PDF, 33 KB)\nKomunikatua, Donostian lesbianek eta gayek erasoak sufritu ondoren, 1983 (PDF, 242 KB)\nMikel Martin egindako elkarrizketa (MP3, 23 MB)\nAldi berean, LGTBI mugimenduak kolektiboa ikusgarri egiteko kanpainak gauzatuko ditu, gizartea sentsibilizatzeko helburuarekin. 2005etik aurrera, hori guztia maiatzaren 17aren inguruan antolatu izan da, Homofobiaren eta Transfobiaren aurkako Nazioarteko Egunean.\nManifestazioa, «Contra la homofobia en todas sus manifestaciones, manifiéstate», estatuko lesbiana, transexual eta gay talde guztiek deitutakoa. Madril, 1997.\nCartel 1 (JPG, 428 KB)\nCartel 2 (JPG, 614 KB)\n«2000. urtean zeharreko homofobia, tolerantziarik eza, diskriminazioa, errepresioa, gezurrak, berdintasunik eza, eskubideen ukazioa, aurreiritziak, itxurakeria, gorrotoa, erasoak... Iritsi da ordua! Askatasuna, 1997.\nCartel 1 (JPG, 599 KB)\nCartel 2 (JPG, 562 KB)\nAurkezpena. Maiatzak 17. Homofobiaren, Lesbofobiaren eta Transfobiaren aurkako Nazioarteko Eguna, Aldarte, 2012 (PDF, 2 MB)\nZenbait erakusketa: «Transfobia, Lesbofobia, Homofobiaren Aurpegiak» (EHGAM, 2008), «Homosexualak historian» (Gehitu, 2008), «Homofobia iraganeko kontua da. Sexu-eskubideak = Giza eskubideak», (Aldarte, 2013).\n«Transfobia, Lesbofobia, Homofobiaren Aurpegiak», EHGAMek antolatua, 2008 (JPG, 678 KB)\nHomosexualak historian, Gehituk antolatua, 2008. (PDF, 7 MB)\n«Homofobia iraganeko kontua da. Sexu-eskubideak = Giza eskubideak», Aldarte, 2013\n2005eko urtarrilaren 13an, lau militarrek EHGAM-Gipuzkoako kide Mikel Martín gay aktibista ezaguna eraso zuten Donostian, eta 137 egun eman behar izan zituen ondorioz ospitalean. Epaiketa egin ondoren, epaiak (2011ko urtarrila) haietako biri kartzela-zigorra ezarri zien lesio-delitu baten egile izatea leporatuta, eta isuna ere ezarri zien agintariei desobeditzeagatik. Erasoan parte hartu zuten beste bi militarrei isuna ezarri zitzaien delituak saihesteko eginbeharra ez betetzeagatik. Mota horretako delituen kasuan gertatzen den moduan, epai judizialek, kondenatzaileak izan arren, oro har ez dute gorrotoaren astungarria onartzen. Hala gertatu zen kasu horretan, epaileak ez baitzuen homofobiaren astungarria onartu. Zintzilik Irratian epaiketaren epaiaren balorazioari buruz Mikel Martíni egindako elkarrizketa, 2011/01/23\nEpaia eta sostenguak:\nSentencia_Juzgado.PDF (PDF, 13 MB)\nRecurso_audiencia prov.PDF (PDF, 14 MB)\nInformaciones_Prensa.PDF (PDF, 39 MB)\nSolidaridad_partidos.PDF (PDF, 3 MB)\n2000ko hamarkadan, elkarteak saldoka sortu ziren Euskadin. Medeak (Gipuzkoa, 2000); Gaztelesgay Bizkaia (2002), geroago Queer Ekintza (2005) izan zena; Bizigay Sexu Askapenerako Alkartasuna (2003); 7menos20; Lesbianen Kolektiboa Mass Medeak-MDM (2009); AMPGYL-Euskadi Gayen, Lesbianen, Bisexualen eta Transexualen Gurasoen Elkartea (2010), nahiz Guztiok Sexu aniztasuna eta askatasunaren aldeko elkartea (2012). Gainera, nabarmentzekoa da Pikara Magazine aldizkari digital feministaren aurkezpena, Bilbon, 2010eko azaroaren 20an. Egitasmo sendo eta ausarta da, aldizkariaren edukien bitartez, aniztasun sexuala sustatzeko eta LGTBIfobia salatzeko.\nTrans pertsonek mugimenduaren hasiera-hasieratik hartu zuten parte elkarteen aldarrikapenetan, nahiz eta neurri txiki batean izan, baina 2000ko hamarkada arte ez zen transexualen elkarterik sortu Euskadin. 2002an Transexualidad Euskadi sortu zen, eta 2007an Errespetuz, Pertsona Transexualen Defentsarako eta Integraziorako Euskal Elkartea.\nKolektibo hori bere eskubideen aldeko kanpainak antolatzen hasi zen. LGTBI mugimenduak etengabe erreklamatu zuen genero-unitate bat sortzea eta genero-nortasunaren lege bat promulgatzea. Botere publikoekin elkarlanean aritzeak ahalbidetu zuen Gurutzetako Ospitalean genero-unitate bat sortzea (2009) eta ekainaren 28ko 14/2012 Legea promulgatzea, transexualak genero-nortasunagatik ez baztertzeari eta haien eskubideak aitortzeari buruzkoa.Gizarteratze hobea emateko eta sufrimendu- edo bazterketa-egoerak saihesteko, Eusko Jaurlaritzak abenduaren 22ko 234/2015 Dekretua onetsi du, sexua berrezartzeko prozesuak irauten duen artean dokumentazio administratiboa izan dezaten. Hutsen zuzenketa, honako Dekretu honena: «234/2015 Dekretua, abenduaren 22koa, transexualen dokumentazio administratiboari buruzkoa.\nEra berean, nabarmentzekoak dira trans nortasunak despatologizatzearen aldeko kanpainak, elkarteek banaka zein beste erakunde batzuekin batera egindakoak. Azpimarratzekoa da 2007ko azaroan Bartzelonan eginiko bilera, bertaratutako taldeek onartu baitzuten Miquel Missék Guerrilla Travolaka eta STOP Transpatologización 2012 elkarteen izenean egindako eskaera, guztien ahaleginak batzea bideratu zuena trans patologizazioa psikiatria-eskuliburuetatik ezabatzeko.\n«Homo- Trans- Lesbo- Fobia ez! Ez hemen eta ez inon! Homofobiaren aurkako eguna. Maiatzak 17. Kartelada Boulevardean». Errespetuz, Ampgyl, Medeak, Euskal Herriko Bilgune Feminista, Sos Arrazakeria, Gehitu, EHGAM (JPG, 516 KB)\n«Descubre tu color. Transfobia no. Empatiza. Solidarizate y respeta. Si a la igualdad. Si a la coeducación». Errespetuz, Eusko Jaurlaritza, BFA, 2009 (JPG, 1 MB)\n«Transexualitatea ez da gaixotasuna; transfobia, ordea, bai», Errespetuz, 2009 (JPG, 2 MB)\nErrespetuz elkartearen adierazpena despatologizazioaren alde, 2012 (PDF, 171 KB)\nDespatologizazioaren aldeko kanpaina, Errespetuzen partaidetzatekin, 2012 (JPG, 2 MB)\nAldi berean, instituzioek gero eta inplikazio handiagoa dute LGTBI kolektiboaren alde. 2000. urtean, Europar Batasunaren araudiak eta gomendioak jarraituz, Eusko Legebiltzarrak legez besteko proposamen bat onartu zuen, «gay eta lesbianentzako eta beren senide eta adiskideentzako informazio-, arreta- eta aholkularitza-zerbitzu bat» sustatzeko, «aldundiekin eta Euskadiko udal nagusiekin elkarlanean».\nAgindu horri erantzunez, 2002an Eusko Jaurlaritzak Berdindu sortu zuen, sexu- eta genero-aniztasunerako informazio- eta arreta-zerbitzua, lesbianei, gayei, transei eta bisexualei eta beren inguruari zuzendua. Zerbitzu horrek informazioa eta arreta ematen die hezkuntza-komunitateari, gizarte-eragileei eta profesionalei, komunikabideei eta, oro har, herritarrei, homofobia desagerraraztea xede izanik. Egun, Berdinduk Aldarte, Errespetuz, Gehitu eta Guztiok elkarteen bitartez ematen du laguntza.\nForu Aldundiek eta hainbat udalek elkartasuna adierazi diote LGTBI mugimenduari, hainbat aldarrikapen-kanpainarekin bat eginez. Adibidez, Bilboko Udalbatzak bere elkartasuna adierazi dio E-28 Koordinakundeari 2005etik, eta Bizkaiko Foru Aldundiak 2008tik. Oraintsuago, ekintza globaleko planak ezarri dira, hala nola Gipuzkoako Foru Aldundiaren «Giza Eskubideak, Oroimenaren berreskurapena eta Bizikidetza Plana 2012-2015», Emakumeen eta Gizonen Berdintasunerako II. Foru Plana 2012-2020 egitasmoaren barruan. Bertan lantzen da diskriminazioaren eta sexu-orientazioan eta/edo genero-nortasunean oinarritutako gorroto-delituen prebentzioa.\nGaur egun, kolektiboaren aldeko jarduerak eta aldarrikapenak egiten jarraitzen dugu; esate baterako, 2015eko maiatzaren 17ko ospakizuna dela eta Gehituk egin duena aipa daiteke. Egun hartan manifestua eman zitzaien alderdi politiko guztiei, Euskadin gizarte berdintasunerako eta LGTBI kolektiboa baztertzearen aurkako Legea egiteko eskatze aldera.\nHalaber, nabarmentzekoa da ACASGIk, EHGAMek, Gehituk eta Harribeltzak, Donostiako Udalarekin batera, GIBari aurre egiteko Estatuko ituna sustatu dutela. HIESaren aurkako 2015eko Munduko Egunaren karietara egin zen, adostasun politiko zabala lortzeko GIB-HIESari erantzuteko neurrien inguruan, hala prebentzio-alderdiei nola alderdi kliniko eta sozialei dagokienez.


Pintorea. Bilbo, 1885eko irailak 1; Laudio, 1977ko apirilak 5.\nAlberto, Ramiro eta Ricardoren anaia. Bilboko institutuan, Bartzelonan, Parisen eta Milanen burutu zituen ikasketak. 1908an sorterrira itzuli zen eta Arte eta Ofizioetako Eskolan irudien marrazkiei buruzko eskolak eman zituen, ordura arte, eskolako zuzendari zen Pedro Torrontegui jauna ordezkatuz. Urte berean, El Coiteao aldizkaria sortu zuen, artista eta idazle askoren lankidetza sutsua izan zuelarik. 1911, 1915, 1920 eta 1925 urteetan bere obrak jarri zituen erakusgai Bilbon. 1926an Frantziako hiriburura jo zuen. Han pintatzen jarraitu zuen Argentinako Errepublikan bere burua aurkeztu zuen arte, Ramiro anaia alboan zuela.\nZezenketak maite zituen eta horren harira 1909. urtean toreatzaile-trajea beztitu zuen. Hala, zortzi nobillada toreatu zituen. Urriaren 17an aurkeztu zen toreatzaile gisa Bilbon eta zezenketei buruzko aipamenen eta adituen arabera, nahiko lan txukuna egin zuen. Beste zazpi aldiz toreatu izana da horren adibide.\nRamiro anaiarekin batera 1928an Argentinan egindako erakusketa urte hartako uztailaren 10ean inauguratu zen. Erakusketa hartan lau anaiek egindako 100 obra baino gehiago (olio-pinturak, pastelak eta gouacheak) erakutsi ziren Buenos Aireseko "Los Amigos del Arte" elkartean. Erakusketa ibiltaria izan zen. Hala, Cordoba izan zen hurrengo jomuga. Han La Razón egunkariaren sukurtsaleko lokalean izan zen erakusgai. Josek lankidetza artistikoa izan zuen hainbat urtez aipatutako egunkariarekin. Ondoren, bere obra Montevideora mugitu zen Moretti, Catelli eta Mazzuchelli galeriara. Azkenik, Wicomb aretoan ikusi ahal izan zen Rosarion.\nBidaia horretan zehar, bere obra Donostiako Kasino Handiaren "Euskal Artisten Erakusketan" izan zen, "Euskal Aste Handiaren" barnean. Gainera, bere kartelak "Lanaren II. Nazioarteko lehiaketa" irabazi zuen.\n1926-1931 bitartean Madrileko hainbat egunkaritan kolaboratu zuen, esaterako, El Sol, Crisol edo El liberal egunkarietan, istoriotxoen sekzioan paratzeko hainbat lan eginez. Horrez gain, publizitate arloko lanak egin zituen Aurrezki Kutxentzat, Bilboko Aste Nagusirako kartelak egin zituen, euskal gai eta paisaiekin txartelak editatu zituen eta zenbait libururen ilustrazioak egin zituen, esaterako, Bonifacio Arrabalen Guipúzcoa. Lecturas (1930) libururako, Jose E. de Arriagaren Ansonekoa argitalpenerako (1931), Viaje a Navarra durante la insurrección vasca (1835) (1933) lanerako edo Juan de Eresalderen (Jose E. de Arriagak erabiltzen zuen izengoitia) Los esclavos felices lanerako (1935).\n1912an Artista Euskaldunen Elkarte sortu berriak lehen erakusketa kolektiboa antolatu zuen Elkarte Filarmonikoan. Urte hartan Jose Arruek elkarteak bultzatutako ekitaldi eta erakusketa ugaritan parte hartu zuen. Gainera, bere ekarpena egin zuen elkarteren sorreran eta hartako kontulari, liburuzain eta diruzain ere izan zen. 1931 bakarkako erakusketa antolatu zuen lokal horretan. Bi urte beranduago, Artista Euskaldunen Elkarteak, desegin aurretik, Bartzelonako Emporium Galerietan egindako azken erakusketan bere obrak izan ziren ikusgai.\n1934an "Euskal Artisten III. Erakusketan" parte hartu zuen. 1937an preso hartu zuten Santanderren. Lehenengo Santoñara eraman zuten, gero Urduñako espetxera eta, beranduago, Bilboko Eskolapioen Ikastetxera. Bi urte gatibu egon ostean, 1940an Aretara (Laudio) erretiratu zen bere familiarekin eta ordutik "erabateko eklipse eta berariazkoan" bizi izan zen. Urtebete igarota bere anaia Albertorekin batera erakusketa antolatu zuen Delclaux aretoan.\nErakusketa kolektiboetan ere parte hartu zuen, besteak beste, Donostiako Kasino Handian egindako "Euskal Artisten Erakusketan" (1945) Bizkaiko Turismoaren Ekimen Etxean Bizkaiko Artisten Elkartearekin egindako erakusketan (1967) edo Bilboko Arteta Galerian (1972).\n1973an Laudion kokatutako Arabako Aurrezki Kutxa Probintzialeko Kultura aretoak bere obrari buruzko atzera begirakoa antolatu zuen eta 1977an Bilboko Bankuko Erakusketa Aretoak omenaldia egin zien Arrue anaiei, lauen obrak erakusgai jarriz. Jose urte hartan hil zen Laudion, 91 urte zituela.\nBilboko Bankuan 1977an antolatutako Los Arrue (Alberto-Jose-Ricardo-Ramiro) erakusketa zela-eta, Alfonso C. Saiz Valdiviesok deskribapen hau eman zuen artistaren pinturari buruz:\n"Ezkutukoa eta barreiatua batzen ditu nagusitasun eta soiltasuneko kutsu batekin. Gauza guztien gainetik kontzientzia lasai duen pintorea da, zintzoa, asmo oneko kritikaria eta isekari zertzelada bat duena, liriko sutsu bat izateaz gain.\nBere kolore gardenak, bere konposaketa naturalak nahiz gardenki hautemangarri diren bere hondoek, sarritan, trebetasunez elkartutako irudi anitzak barneratzen dituzte, umorearen eta maitasunaren kutsu izugarriarekin eta, batez ere, zehaztasun psikologiko bekaizgarri batekin. Zehatzaren errealista da herrialdea, paisaia, herritarrak eta atorrak deskribatzerakoan.\nPintura zuzena erabiltzen du, lasaigarria, bizipenez betea, erretorikarik eta diskurtso aldetiko nahasmenik gabe; bere ardatz existentzial barne-barnekoekin sustraitua. Ikuslegoarekin bat egiten asmatu zuen eta, agian, hortik eratortzen da bere bat-bateko freskotasuna eta zortzikoaren melankolia, aurreskuaren handitasuna eta ezpata-dantzaren bibrazioa iradokitzen duten taupadak"


Herri Ondarea :: Okelea egun seinaladuetan\nGaia aukeratuAgriculturaAgriculturaAlimentaciónBebidasAnécdotasBersolarismoCalendario popularCaseríoCreencias y mitologíaPersonajes mitológicosEnfermedades y remediosEnfermedades y remediosFamiliaRelaciones entre hombres y mujeresGanaderíaAnimales de casaAnimales para trabajarIndumentariaInfantilIndumentariaInfantilIndustriaFábricasIndustriaMedios de transporteJuegos infantilesMedios de comunicaciónRadioTelevisiónMobiliario domésticoMuebles y utensilios de casaRitos de protecciónNaturalezaCalendarioSer humanoOpinionesOpiniones de los informantesNoviazgo y matrimonioPastoreoPastoreoPescaBarcoConservasPecesPescadorRitos funerariosDueloFuneralRitos funerariosDueloFuneralTiempo libreBaile dominicalToponimiaCaminoEdificiosFuenteRiosbarrioVascos en el extranjeroVecindadHermandadesMontes comunalesVecindad y vecindario\nAbadeak eta holangoxeren batzuk bakarrik jaten eben okelea. Okelearentzat ez zan txintik egoten. Domekea bazan, okelarik merkeenagaz gisadua egiten zan. Txuletak-eta ikusi be ez! Kanpotik solte dabilzan oilasko gazteak articulo de lujo ziran. Joan plazara eta saldu egiten ziran. Etxean jan be bai, baina asko ez. Orduan oilaskoa karu egon zoan; okelea baizen karuagoa. Etxean estra egiteko, Gabonetan eta sanmartinetan, etxeko oilaskotxua jaten zan. Halantxe ibilten ziran, erdi arrastaka!


Hitzak eta azak | Iritzia | Berria\nHitzak eta azak\nEz nuen ezer berezirik egin, baina arraro begiratu zidaten han zeudenek. Astelehenetako eskaparatea garrantzitsua da, baina norbaitek han ez dagoenik nahi badu, aste barruan eramaten ditugu barazkiak Gernikara. Emakume batek azak erosi zizkidan, eta gehiago nahi zituela esan zidan: ahal balitz, beste sei. Baietz esan nion. Ez direla hainbeste saltzen eta ez ditudala denak azokara eraman, baina egotez, badaudela beste sei, eta nahi badu, beste hamabi ere baietz. Halako lekutan uzteko esan zidan, eta ea nola ordainduko zidan galdetu. Hurrengo astelehenean etortzeko esan nion: pisura saltzen ditugula, eta batu arte ez dakidala ziur zenbat kostatuko zaizkion. Joan zen emakumea, eta alboa begiz bete zitzaidan: ea emakumea ezagutzen nuen, gehiegi fidatu naizela... esplikatu nien emakume hartaz fidatzeko eta ez fidatzeko genituen arrazoiak berdinak zirela. Zer zen kontua, baina? Bada, kontua zen emakumea errumaniarra zela. Hara bere delituaren larria eta kondenaren injustua. Nik esandako lekura eraman nizkion azak; berak esandako moduan ordaindu zizkidan. Pentsatzen dut azok janda edo jateko bidean izango direla honezkero, baina nire ustezko hanka sartzea epaitu zutenek ez dute oraindik gaizki esandako hitzik jan. Eta ni zain nago (alferrik bada ere).


2. Arriskuak ezabatzea(4)\nEbaluazioa egin baino lehenago, ahalegindu behar da aurretik identifikatutako arriskuak ezabatzen edo arriskuak ahalik eta gehien murrizteko prebentzio-neurriak gauzatzen, izan ere arrisku horiek dira benetako helburuak. Ahaleginduko gara harago joaten eta arrisku berririk ez sortzen eta, orobat, nahi gabeko ondorioei aurrea hartu eta haiek murrizten.\nIdentifikazioak berekin badakar arriskutsuak izan daitezkeen egoerak agerian uztea, enpresaburuak ezabatu beharko ditu eta, orobat, arrisku(5) horiek ahalik eta gehien murriztu eta kontrolatu beharko ditu.\n• Erosketen politika hobetzea (ekipo seguruak, produktu ez hain toxikoak eskuratzea, kalitatezko instalazioez hornitzea, etab.).\n• Laneko postua diseinatzea arriskuak gutxiagotzeko xedez. Ingurune fisiko osasuntsuak gaitzea (lantoki seguruak, postuen diseinu ergonomikoa, ingurumen-ingurune osasuntsua…)(6)\n• Enpleguen egonkortasuna hobetzea\n• Berdintasun plana.\n• Materialen eta eragiketen egoeraren aldizkako kontrola egiteko prozedura(7).\n• Instalazioen eta ekipoen aldian aldiko prebentzioko mantentze-lanak(8).\n• Prebentzio-jarduerak koordinatzeko prozedurak, enpresak eta langileak batera daudenean.\n• Barneko edo kanpoko indarkeriaren aurreko protokoloa.\n• Plantillako langileekin eta haien ordezkariekin negoziatu ondoren onartu beharko da eta, orobat, hedatu arriskuak identifikatu, ezabatu eta komunikatzeko prozedura, zeinetan adieraziko baita zein diren enpresaren egitura osoaren askotariko ardurak.\nLangileak beregainak izanen dira identifikaturiko arriskuak ezabatzeko (esaterako, korridoreetan eta ebakuazio-bide eta -irteeretan dauden oztopoak kentzeko, beren eskura objektuak jartzeko bortxatutako posturak gutxiagotzearren, botatako hondakinak biltzeko, produktuaren segurtasun-fitxan zehaztutakoaren arabera, etab.) Egoera konpontzea ez badago beren esku, hutsuneak sistematikoki adieraziko dizkiote hierarkikoki gorago dagoenari, ahalik eta lasterren konpon daitezen. Komunikazio hori errazteko bideak jarriko ditu enpresak.\n(4) Ikus LAPLaren 16.2.b art.. . itzuli\n(5) Arriskua ezabatuko da edo arriskua gutxiagotuko da printzipio hauen arabera: arriskua ezabatzea; elementu arriskutsuen ordez hain arriskutsuak ez diren beste batzuk jartzea; kontrol-sistema egokiak ezarri ondoren ezabatzerik ez den arriskuak murriztea, eta banakako babes-neurriak hartu beharrean neurri kolektiboak aplikatzea. (Laneko Arriskuen Prebentziorako Legearen 15. art.) itzuli\n(6) Diseinu-fasean aurreikusi behar da instalazioak, ekipoak, tresnak, materialak eta beharrezkoak diren prozedurak egokiak izanen direla jarduera segurtasun eta osasuneko baldintza egokietan egin nahi bada. itzuli\n(7) Prozeduran ezarritako aldizkakotasunarekin beteko den check list bat prestatuko da. itzuli\n(8) Laneko ekipoen, lokalen eta instalazioen mantentze-lan prebentiboa eta aldian aldiko segurtasun-berrikuspen edo -ikuskapenek laguntzen dute matxurak saihesten eta akatsak hautematen (kontuan izan behar da matxura eta akats horiek beste arrisku batzuk sor ditzaketela edo, hasiera batean kontrolpean zeudela uste zen arriskuak agerian utz ditzaketela) itzuli


Enpresaren abantailak - Qingdao Furuite Graphite Co., Ltd.\n1. Grafitoen meategietako baliabideak aberatsak eta kalitate handikoak dira.\n2. Produkzio eta azterketa ekipamendu aurreratuak: konpainiak nazioarteko ekipamendu eta produkzio linea aurreratuak aurkeztu ditu. Grafitoaren erauzketatik - purifikazio kimikoa - grafitozko zigilu produktuak etengabe prozesatzeko produkzio bakarra.\n3. Kalitate handiko grafitozko produktuak eta zigilatzeko produktuak ekoiztea: konpainiaren produktu nagusiak purutasun handiko malutako grafitoa, grafito hedagarria, grafitozko papera eta beste produktu batzuk dira. Produktu guztiak etxeko eta atzerriko industriaren arauen arabera fabrikatu daitezke eta bezeroentzako grafito produktuen hainbat zehaztapen berezi sor ditzakete.\n4. Indar tekniko sendoa, kalitate handiko langileak: konpainiak ISO9001-2000 kalitatearen kudeaketa sistemaren ziurtagiria gainditu zuen 2015eko abuztuan. 6 urte garatu ondoren, konpainiak langile esperientziadun eta kualifikatuen taldea landu du. Langile guztien ahaleginarekin, enpresa gero eta sendoagoa da.\n5. Salmenta sare izugarria eta ospe ona du: konpainiaren produktuak ondo saltzen dira Txinan, Europara, Estatu Batuetara, Asia Pazifikora eta beste herrialde eta eskualde batzuetara esportatuta, bezeroaren konfiantza eta mesedetan. Konpainiak sare logistiko on bat ere badu, produktuen garraioaren segurtasuna, erosoa eta ekonomikoa bermatu dezake.


Ardura teknikoen gainetik erabaki politikoa dago - - Aiaraldea.eus\nLamia Arcas Nogales\nArdura teknikoen gainetik erabaki politikoa dago\nLamia Arcas Nogales 2022-01-03 06:05\nUrtea bukatu den honetan eta azken hilabeteotan, herritarrok eta haien artean zinegotzi bezala gabiltzanok, udal jardueraren gabeziak jasan ditugun heinean, udal zerbitzuen gainean hartzen diren erabakien balorazioa egitea dagokigu.\nHilerriko zerbitzuari dagokionez, orain arte, obra eta zerbitzuetako langile batek betetzen zuela badakigu, baina hemendik aurrera eta EAJ-PSEren erabakiaren eraginez, lanpostu hori desagertuko da eta horren ordez, kale garbiketaren zerbitzuaren barne esleituko da. Aldaketa hau nahikoa ez balitz, hilerriko langilearen funtzioen artean lorazaintza lanak ere egitea zegozkion, beraz kale garbiketaren zerbitzuaren barne egon behar zirela uler genezake. Oraingoan behintzat ez da horrela izango, esleipenerako oinarrietan lan horiek kontuan hartu ez direlako. Jakin dezagun erabaki honekin azpikontratatzen eta garestitzen ari direla orain arte udalak berak eskaini eta egin izan duen zerbitzua.\nLorazaintza zerbitzua ere prekarizatzen saiatu dira langileen baldintza ekonomikoak betetzen ez ziren dokumentua aurkezten, hanka-sartze honen ondorioz udalak zerbitzuaren kontratazio prozesua bertan behera utzi behar izan du. Zuzentze ikuspuntu batetik, behin eta berriro pleguak teknikoen atzean izkutatzeak eta aitzakia politiko gisa erabiltzeak, administrazioaren erritmoa kaltetzen du, gauzak hala administrazioak efizientzia galtzen du.\nKale garbiketaren kontratazioan zerbitzuaren enpresa irabazlea nor den gutxi barru jakingo dugu, baina galtzaile nagusia nor den argi dago: herritarrok. Diru publikoarekin eta zerbitzu horren hobetze aitzakiarekin enpresa batek udalarenak diren ibilgailuak doan eramango ditu, hauek bueltatzeko beharra ez delako aurreikusi esleipenerako pleguetan. Txikikeria dela pentsa genezake, baina inori bururatzen zaio ezezagun bati hurrengo lau urteetarako auto berria erosteko dirua ematea, berak erabiltzea eta oparitzea epe hori amaituta inolako gasturik gabe? Hiltegiaren zerbitzuaren kontrako itsukeria eta abeltzainak diruz-laguntzeko promesak egiteak ez die kontsumitzaileen beharrei erantzuten, are gutxiago lehengo sektoreari dagokion esparrua asetzen. Eraikinen eta instalazioen gainean eskaintzen diren zerbitzuetara ere eztabaida luza dezakegu, erabiltzaileen eskubideak mugatu direlako, batik bat, ordutegi zorrotzen gaineko erabakia, eraikin horien erabilpena ukatzera eramaten dituztelako. Edota espazio berriak saldu nahian, azpiegitura zaharren erabiltzaileen haserrea, inbertsioa kolokan jartzen duela esan daiteke, patinatzaileekin gertatu den moduan.\nHorrelako erabakiak arriskutsuak iruditzen zaizkigu, batetik herriak eskumen zuzenak galtzen dituelako, bestetik herritarren eta udal langileen arteko harremana gero eta urrunagoa delako. Udal-zerbitzuak kanpora ateratzearekin, harremanak administrazio publikoaren eta herritarren artean gertuak izan beharrean, gero eta gehiago aldentzen dira. Udaletxeak gure auzokideen bizitzak errazteko dagoen tresna izan behar du.\nUdal zerbitzuen duintasunak, lotura estua du gobernatzeko gaitasunarekin, ardura teknikoen gainetik, erabaki politikoa dagoelako, baina ez ahaztu azken hitza herriarena dela.\nAntola gaitezen eta berreskuratu dezagun herriarena dena.


Gorlako azken zuzenean eraso gogorra jota, Arnau Solerendako txapela - Debagoiena - Goiena.eus\nXabi Urzelai 2014-03-30 21:30\nArnau Sole, helmugan.\nLasterketa hasi dutenetik, Arnau Sole-k (Caja Rural) begi bakarra izan du errepidea zaintzeko. Beste begiak nahikoa lan zuen garaipenerako faborito zen Marc Sole (Lizarte) jarraitzen. Kataluniarrak obsesio horrekin egin ditu lasterketako 89 kilometro, baina Gorlako azken kilometroan (90 kilometro dira), paella atzean utzi eta zuzen gogorrean Sole-k makal ikusi du Soler: "Ez doa eroso", pentsatzeaz batera jabetu da indartsuago zeudela beste batzuk, tartean, igoera osoan lan handia egin duen Imanol Estevez (Zirauna) arabarra.\n[ARGAZKIAK] eta [SAILKAPENA]\nOrduan hasi dira tropeleko oilarrak mokoka, azken kilometro horretan indartsu nor zegoen ikusteko eraso saiakerak eginez. Etxafuegoak, azken batean, irabazleak Gorlako gainetik 600 metrora benetako tiroa jo duen arte. Alvaro Trueba (Baque Campos) berehala itsatsi zaio gurpilera, eta biek lortu dituzte 30 metro: "Hor Alvaro ostera erasotzea erabaki dut, indarrik ba ote zuen ikusteko. Ahalegin betean nindoala atzean geratzen zela ikusi dut, eta hor psikologikoki hondoa jo du, seguru; hortik aurrera ez dut burua altxa ere egin, helmugara arte".\nEgia esan, gaurkoa ez da izan begi bakarraz lehiatzeko lasterketa, inoiz baino eroriko gehiago izan direlako, haize gogorraren eraginez baino, hasieratik tropelean egon den urduritasunagatik. Urduri egote horrek, baina, ez du egin azkarrago joatea, eta lehenengo igoera iaz baino mantsoago egin dute ziklistek.\nLehenengo igoera iaz baino mantsoago egin zuten ziklistek.\nAipatu moduan, Soler zen fabortitoa, eta haren taldekide Lizartekoek lan egin behar izan dute Gorla hasi baino lehenago, ihes egindako taldetxoak tarte txikia izan zezan. Mendate erdi inguruan harrapatu dituzte ihes egindako horiek, eta 25 laguneko taldetxoak ia batera egin du igoera guztia. Hala, erritmoari eutsi diote, azken paellaraino, bailarako Jokin Etxabek (Debabarrena), Eneko Lizarraldek (Gipuzkoa) eta Iker Eskibelek (Zirauna), baina, ez dute azken kilometroko borroka erabakigarrian sartzeko aukerarik izan. 51 segundora helmugaratu dira hirurak.\nAurreko taldea, Gorlako bigarren igoeran. Tartean ziren Eskibel, Etxabe eta Lizarralde.\nOrdurako, Sole garaipenaz gozatzen zegoen, abizen ia berdina duen ziklistari protagonismo guztia kendu ostean. [Bihar, astelehena, Harmailatik saioak erreportaje berezia egingo du Gorlako Igoerako lasterketarekin, 19:30ean, eta 22:00etan].


About: Mantesko ituna\nMantesko ituna 1354ko otsailaren 22an Karlos II.a Nafarroakoa eta Joanes II.a Frantziakoak sinatutako ituna izan zen. Helburua Eduardo III.a Ingalaterrakoaren aurka errege biak lotzea zuen Ehun Urteko Gerra jarraitzeko.\nMantesko ituna 1354ko otsailaren 22an Karlos II.a Nafarroakoa eta Joanes II.a Frantziakoak sinatutako ituna izan zen. Helburua Eduardo III.a Ingalaterrakoaren aurka errege biak lotzea zuen Ehun Urteko Gerra jarraitzeko. Karlosek Printze Beltza eta Lancasterreko dukea zen Henrike Grosmontekoa negoziatzen hasi eta gero, Joanes II.ak, Ingalaterraren aurkako bere aliantza finkatzeko, Robert le Coq bidali zuen Mantesera Nafarroako Erresumarekin bake ituna sinatzeko. Itunari esker, Karlosek Beaumont-le-Rogerreko konderria ez ezik emate gehiago ere lortu bazituen ere, ez zuen bake finkorik lortu. Karlosek Henrike Grosmontekoarekin aliantza sinatu zuen 1354an. Hori zela eta, berriro negoziatu eta Valognesko ituna sinatu zuten 1355ean. (eu)\nMantesko ituna 1354ko otsailaren 22an Karlos II.a Nafarroakoa eta Joanes II.a Frantziakoak sinatutako ituna izan zen. Helburua Eduardo III.a Ingalaterrakoaren aurka errege biak lotzea zuen Ehun Urteko Gerra jarraitzeko. (eu)\nMantesko ituna (eu)


IATA: 2017. urteaz geroztik lehen seihilekoan aireko zama izan duen hazkunderik indartsuena\nHasiera » Azken albisteak » Airlines » IATA: 2017. urteaz geroztik lehen seihilekoan aireko zama izan duen hazkunderik indartsuena\nAirlines • Aireportuko • Azken Bidaia Albisteak • Negozio Bidaiak • Berriak • berreraikitzen • Arduraduna • Turismo • Garraioa • Travel Wire News • Hainbat Albiste\n2021-2020 hileko emaitzen arteko konparazioak COVID-19ren aparteko eraginaren ondorioz desitxuratzen direnez, kontrakorik adierazi ezean, jarraitu beharreko konparazio guztiak 2019ko ekainera artekoak dira, eskaera normalaren eredua jarraitzen zutenak.\n2021eko ekaineko eskari globala% 9.9 hazi zen 2019ko ekainaren aldean.\nIpar Amerikako garraiolariek ehuneko 5.9 puntu eman zizkioten ekainean% 9.9ko hazkunde-tasari.\nAzpiko baldintza ekonomikoek eta hornidura katearen aldeko dinamikek oso lagungarriak izaten jarraitzen dute aireko zama egiteko.\nThe Nazioarteko Aire Garraioaren Elkartea (IATA) aireko merkantzien merkatu globaletarako datuak kaleratu ditu ekainerako COVID-9.9 aurreko errendimenduan% 19 hobekuntza izan dela (2019ko ekaina). Horrek lehen seihilekoan aireko kargaren hazkundea% 8raino bultzatu zuen, 2017az geroztik lehen seihilekoan izan duen errendimendu indartsuena (industriak urte arteko% 10.2ko hazkundea izan zuenean).\n2021eko ekaineko eskari globala, zama tona-kilometrotan (CTK) neurtuta,% 9.9 igo da 2019ko ekainarekin alderatuta.\nErrendimenduaren eskualdeko aldakuntzak nabarmenak dira. Ipar Amerikako garraiolariek ekainean% 5.9ko hazkunde-tasari ehuneko 9.9 puntu (ppt) eman zioten. Ekialde Hurbileko garraiolariek 2.1 ppt, Europako konpainiek 1.6 ppt, Afrikako konpainiek 0.5 ppt eta Asia-Pazifikoko 0.3 ppt. Latinoamerikako garraiolariek ez zuten hazkundea onartzen, 0.5 ppts guztira mozten zituzten.\nEdukiera orokorra, eskuragarri dauden karga tona-kilometroetan (ACTK) neurtuta, COVID-10.8 aurreko mailen azpitik% 19ra mugatu da (2019ko ekaina) bidaiarien hegazkinen etengabeko lurreratzea dela eta. Sabela-gaitasuna% 38.9 jaitsi da 2019ko ekaineko mailetan, neurri batean konpentsatutako merkantzia-gaitasunaren% 29.7ko gehikuntzarekin.\nAzpiko baldintza ekonomikoek eta hornidura-katearen aldeko dinamikek oso lagungarriak izaten jarraitzen dute aireko zama egiteko:\nAEBetako salmenten eta inbentarioen arteko erlazioa errekorra da. Horrek esan nahi du enpresek beren stockak berriro bete behar dituztela, eta normalean aireko zama erabiltzen dutela horretarako.\nErosketa kudeatzaileen indizeak (PMI) - aireko zama eskaeraren adierazle nagusiak - erakusten dute negozioen konfiantza, fabrikazio produkzioa eta esportazio eskaera berriak erritmo bizian hazten ari direla ekonomia gehienetan. Ondasunetatik zerbitzuetara kontsumitzaileek izandako aldaketa nabarmenaren kezka ez da gauzatu.\nAire-merkantzien kostuen lehiakortasuna eta fidagarritasuna edukiontzien garraioarekin alderatuta hobetu egin dira. Aireko merkantzien batez besteko prezioa bidalketarekiko nabarmen murriztu da. Eta ozeano garraiatzaileen programazio fidagarritasuna jaitsi egin da, maiatzean% 40 ingurukoa zen krisiaren aurreko% 70-80aren aldean.\n"Aireko zama negozio bizian ari da, ekonomia globalak COVID-19 krisiaren berreskurapenarekin jarraitzen baitu. Lehen seihilekoan% 8ko eskaria krisiaren aurreko mailetatik gorakoa izanik, aireko zama diru-sarreren salbuespena da konpainia askorentzat, nazioarteko bidaiarien negozioa suntsitzen jarraitzen duten mugen itxierekin borrokan ari baitira. Garrantzitsua da, lehen seihilekoaren errendimendu indartsuak jarraituko duela dirudi ", esan du Willie Walshek, IATAzuzendari nagusia.


DIEGO VASALLO PRESENTA EN IRUN "BALADAS PARA UN AUTORRETRATO" : Zazpi aldizkaria\n“BALADAS” DISKOA AURKEZTUKO DU IRUNEN DIEGO VASALLOK\nMar, 2017 Kontzertua, Diego Vasallo, Irun\nJoan den azaroan "Baladas para un autorretrato"azken lan diskografikoa merkaturatu zuen Diego Vasallok. Donostian sarrera guztiak ssaldu ondoren, orain zuzenean entzuteko txanda Irun hiriak izango du. Datorren igandean izango da, martxoak 19, Amaia Kultur Zentroan 19:00etatik aurrera.\nDuncan Dhu taldearekin, Diego Vasallo da gure herrialdeko musikaren historiako letra ahaztezinen egilea, haien artean: "En algún lugar", "Una calle de París" eta "100 gaviotas". 1991etik aurrera, batera eramaten ditu Duncan Dhu taldearen lanak eta bakarka ateratako diskoak; hasiera batean Cabaret Pop izenarekin eta, geroago, bere izenarekin. Hiru disko sinatu ditu Cabaret Pop gisa, eta beste bost, Diego Vasallo izenarekin; horiez gain, bi disko atera ditu Suso Saiz eta Roger Wolfe olerkariarekin, hurrenez hurren.\n"Baladas para un autorretrato" diskoari buruz, hau aurreratu digu: “Nire egunen inguruetarako bidaiak dira, atzeko aldean ditudan patioetara zuzendutako begirada bat, kontzientzia eta oroitzapenaren, afektuen eta ahaztutakoen baso-erregioetara bideratutakoa; laino lodi batek estaltzen ditu lurralde horiek askotan, eta laino hori hain da zuriak non izoztutako bihotz bat ere zatitu lezake”.


"Diskurtsoa perfektua baldin bada, ez da zinezkoa"\nKrisialdiak beharrezkoak direla dio, “aldaketa dakartelako”. Ergobian dauka estudioa, pabiloi baten barne, argiz, materialez, arte lanez, liburuz eta objektu arraroenekin zipriztindua. Artea bere bizimodua izango zela haurra zenean jakin zuen, baina erabakirik hartu behar izan ez duela dio, “bizitzaren errekari” uzten dio hori. Urteak eman ditu honetan eta, bere lanen bilakaera nabarmena den arren, oraindik egin ez dela aitortzen du. Bilaketa ez da amaitu.\nZein momentutan aurkitzen zara? Etxean, Donostian kasu honetan, erakusketa bat egin duzu (Behar gorria primavera azul. Koldo Mitxelena); zure lanak bilduma garrantzitsuenetan daude...\nDonostiako erakusketa amaitu ondoren, konturatu naiz azkenaldian lan ezberdin askotan murgilduta egon naizela, eta ez dudala denbora nahikoa izan nire estudioan egoteko. Duela urte bat baino gehiago marrazki erotikoez hornitutako liburuaren proiektuarekin hasi nintzen eta, egia esan, horretan hasieran uste nuena baino denbora gehiago eman nuen, beste lan asko atzeratu nituelarik. Burgoseko CABen erakusketa bat izan nuen eta gero Donostiakoa heldu zen. Tartean, beste lau mostra atontzeko aukera sortu zitzaidan, Valentzian, Ourensen, Penedesen eta Iruñako Baluarten erakusketa kolektibo bat. Azken bi urte hauetan gauza bat amaitu bezain laster beste batean murgilduta ikusi dut neure burua eta niri erakusketa bat muntatzeko garaian arriskuak hartzea gustatzen zait, modu batean edo bestean tentsio bat lortzea. Erakusketetan tentsioa mantentzea gustatzen zait, baina oso erraza da lan baten ostean beste batean hastearen dinamika batean sartzea. Duela oso gutxi, Donostiako mostra amaitu bezain laster, nire galeristak nire proiektu batekin joan zen Beijing-en egiten den Txinako feriara. Iragan udaran Voltako ferian izan nintzen. Azkenaldian, egia esan, nahiko estu ibili naiz, eta horrek behartu nau guztiari heltzen den heinean soluzio bat ematen. Orain atsedenaldi batean murgildu naiz berriz. Aspaldiko partez bizikleta hartu dut, nire estudioa txukuntzea eta berritzea nahiko nuke. Atseden hau zein bide egin dudan eta nora joan nahi dudan pentsatzeko aprobetxatzea gustatuko litzaidake.\nDonostiako zubien proiektuan ere lan izan duzu.\nBai, tartean gertatu da hori. Duela urtebete Urumea ibaiko bosgarren zubiko proiektuan sartu nintzen. Arrasateko LKS enpresatik hots egin zidaten, bosgarren zubirako beste aurkezpen berri bat nahi zutela esanez, eta elkarrekin lan egiteko aukera sortu zen. Proposamen horri eutsi nion eta horren ostean sortu zen Donostiako Udaleko ingeniaritza sailarekin burnizko zubia birkokatzeko proiektua. Lan horiek begiratzen ditudanean bizitza paralelo bat daramatela iruditzen zait.\nEstudioan sortzeaz gain beste gauza batzuk egiten dituzulako?\nGainera, astean behin arte eskolak ematen ditut; Zarautzeko Kultur Etxean helduei eta arratsaldetan Guggenheim Museoaren “Artea ikasbide” izeneko ekimeneko partaide gisa aritzen naiz. Museoak adin ezberdinetako ikasleekin lan egiten du eta talde bakoitzarekin lan egiteko artista bat aukeratzen du. Ni aurten zazpi eta zortzi urte bitarteko haurrekin egiten dut lan.\nEta, zer erakusten diezu?\nAskotariko gauzak egiten ditugu. Gaiak ikastolak erabakitzen ditu. 70eko hamarkadan Estatu Batuetan krisialdi handia egon zen eta eskola publikotik “maria” bezala ezagutzen diren ikasgaiak kendu zituzten. Guggenheimeko artista talde batek kritika egin nahi izan zion neurri honi. Banaka, eskolak bisitatzen hasi ziren eta bertan proiektu artistikoak aurkeztu zituzten, matematika, historia edo geografia bezalako ikasgaietatik abiatuta. Kutsu problematikoa zuten ikastetxeekin hasi ziren lanean, eta denborarekin bestelako eskoletara irekitzen hasi da. Lan honek segurtasun puntu bat ematen dio nire bizitzari, izan ere, artearen mundu honetan ez baitakizu inoiz zer gertatuko den.\nAberasgarria izan behar du.\nBai, eskolak emateak artearen hizkuntza moldatzen erakutsi dit, bai haurrentzat eta baita helduentzat ere. Oso gustura nago, batzuetan pentsatzen dut gehiegi dela, lan asko suposatzen duelako, baina pozik egiten dut. Zarautzen margotzen erakusten dut eta horrek ez du niretzat inongo arazorik suposatzen. Guggenheimeko lana nolabaiteko desioak betetzeko erabiltzen dut gehienbat. Duela bi urte, adibidez, Oteizaren kariaz planeten inguruan egin nuen lan haurrekin, Alexander Calder-en erakusketa bat abiapuntu gisa hartuta ere lan polita egin genuen. Beste batean argazki rally bat antolatu genuen... Edozein gauza egin daiteke, ez dute mugarik jartzen, eta horrek oso aberasgarria egiten du ekimena. Aurten Aretxabaletan egotea suertatu zait, eta Paul Mccarthyren antzezlanak abiapuntu izanik, gatazken ebazpenean egin dugu lan. Oso haur txikiak ziren eta sentsazioetatik abiatu nintzen ipuinetako pertsonaien bitartez antzezlan bat egiteko. Azkenean, antzezlana amaitu ostean, antzeztoki bat, argazkiak eta esekitoki bateko hainbat jantzi besterik ez ziren gelditzen, oso interesgarria izan da.\nAmesten zenuen tokian zaude?\nEz. Txikia zarenean, besterik gabe, artista izango zarela pentsatzen duzu, baina denborak aurrera egiten duen neurrian artista izatearena “fondoko” lasterketa bat dela ohartzen zara. Dena den, egia da oso gauza handia dela maite duzun zerbait zure lanbidea bilakatzea; munduan dagoen gauzarik onenetakoa da. Niri lanera etortzea ez zait batere kostatzen, beharra sentitzen dut. Nik hau maite dut, bakarrik egon, nire gauzatxoak egin... droga bat bezala da. Autista puntu bat daukat. Orain konturatu naiz gogorra dela artista izatea. Noizbait atentzioa ematen didate haur batek oso ongi margotzen duelako. Baina haurrak ongi margotzeak ez dauka baliorik, bere lagunak jolasten duten bitartean bera margotzen jarraitzen badu, orduan bai, artista izan daiteke. Beste gauza guztien gainetik zure munduan egotea gustatu behar zaizu: berdin dio zer egiten, izan daiteke pieza txiki baten diseinua, koadro baten zirriborroa... Gainera, honi munduko ordu denak eman behar zaizkio. Futbolarekin alderatzen dut nik, badaude Champions txapelketan jokatzen dutenak, baina gehienak hirugarren mailako talde batean aritzen dira. Nik erdi profesionala izatea lortu dut eta ohartu naiz gogorra dela, segurtasunik ez duelako. Orain bai, gauzak ongi joan daitezke, baina ez dakizu bihar zer gertatuko den. Modan ez bazaude baztertua gelditzeko arriskua daukazu.\nHain ezegonkorra da artea?\nJoan Hernández Pijoanekin ikasteko aukera izan nuen. Bera 70eko hamarkadan korronte kontzeptualean eragin izugarria izan zuen, izugarrizko arrakasta izan zuen. Nik 50 urte inguru zituenean ezagutu nuen, oso ona zen, eta berak erakutsi zidan basamortua ere existitzen dela. Arrakasta handia izan ondoren, bat-batean bost urtez ez zion inork deitu. Bost seme zeuzkan, eta horrelako kasuetan ahal dena egiten duzula kontatu zidan. Nik ezagutu nuenean berriz ere ospe garai batean aurkitzen zen. Horrelako zerbait artista handi bati gertatzen bazaio, pentsa txikiak garenok zer bizi dezakegun. Horrek beldurra ematen du, batez ere haurrak dituzunean, adin konkretu batera heltzen zarenean... Hor hutsune handia dago, eta ez bakarrik artearen esparruan, antzerkian eta musikan ere gauza bera gertatzen da. Eta ez da kalitatearekin zerikusia duen kontua. Euskal Herrian oso gutxitan gertatu da orain ikusten ari garena, badaudela lau edo bost izen nazioarteko mailan beste kategoria batera pasa direnak.\nEta artistek, zer egin dezakezue?\nArtisten aldetik eginbehar bat dagoela uste dut. Artearen hizkuntza moldatu beharko genuke jendeari artea ulertzen laguntzeko. Saiatuko bagina ongi azaltzen, beste harreman bat egongo litzateke. Lehen artea oso metalinguistikoa zen, baina orain jendearekin konpartitzeko garaia heldu da. Badaude nazioarte mailan garrantzia duten euskal artistak. Besteak beste, Ibon Aranberri, Sergio Prego, Itziar Okariz edo Jon Mikel Euba, nire belaunaldikoak. Hauetaz gain, hor daude Txomin Badiola, Peio Irazu edo Juan Luis Moraza, J.R. Amondarain ahaztu gabe. Guztiak oso momentu onean daude, nahiz eta gazteak hobeto ari diren. Ibon Aranberrik, adibidez, oso jauzi handia egin du Kasselgo Documentan (Alemania) eta Basilean (Suitza). Lehenengo mailan dago eta, besteak beste, Erroman edo Berlinen erakutsi ditu bere lanak.\nArtistek beren lana azaltzeko lan berezi bat egin behar dutela diozu, baina, hemen, Euskal Herrian, erakundeek eta gizarteak artea barneratzeko egiten duten ahalegina nahikoa dela esango zenuke?\nNi ez naiz politikaz fidatzen. Besteak beste, lau urteko epeak markatzen dituzte eta artea urte askotarako pentsatu behar da. Luzerako bideak egin behar dira. Alemanian eta Estatu Batuetan artista garrantzitsuenek unibertsitateetan eskolak eskaintzen dituzte, baina hemen ez da horrelakorik egiten. Bernardo Atxaga, adibidez, Estatu Batuetako Renon dago orain eskolak ematen, eta Euskal Herrian ordea ez du inoiz horrelakorik egin. Egoera hau lotsagarria iruditzen zait, baina ez du inork ezer esaten. Atzerrian kultura arloko profesional onenak unibertsitatearekin harremanetan daude. Ziur nago etorkizunean Ibon Aranberrik atzerriko unibertsitateren batean irakasle gisa arituko dela. Jon Mikel Euba, adibidez, Holandan dago orain, gonbidatu gisa tailer batzuk eskaintzen. Hemen, aldiz, ez dute ezer egiten.\nNon dago artearen poztasuna? Zerk asetzen zaitu?\nNire estudioan sartzea gustatuko litzaidake orain, eta bertan Gabonak arte egon. Poztasuna egiten dudanarekin konforme egotea da. Egiten ari naizena eta pentsatzen dudana bat datozela ikustea, gustura gelditzea. Eta ni oso gutxitan gelditzen naiz gustura egiten dudanarekin.\nZorrotza zara zure buruarekin?\nEgin dudana berriz ikustea ez zait gustatzen. Egitea bai, baina ondoren arrastoak iruditzen zaizkit sortutako lanak. Beti gelditzen da “nahi baina ezin...” sentimendu hori. Lan asko ez nituzke berriz egingo egin ditudan moduan. Erakusketekin gauza bera gertatzen zait, erakusketa baten dena ongi dagoela dirudien arren, niretzat ez dago ongi. Apustu handiak egitea oso garrantzitsua da, eta apustuak handiak direnean hanka sartzeak ematen dira. Baina hanka sartzea egoteak benetan jokoan dagoela esan nahi du. Diskurtsoa perfektua baldin bada ez da zinezkoa, baina diskurtso horretan pitzadurak badaude, iraganean edo etorri behar diren gauzetan sartu zarela esan nahi du. Ez dituzu kontrolatzen, baina freskotasun hori da garrantzitsua. Emaitza askoz ere apurtuagoa baldin bada, ahal duzun dena ematen baldin baduzu, lasai gelditzen zara zeure buruarekin. Nik nahiago ditut akatsak guztiz amaituak dauden gauzak baino.\nArriskuak maite dituzu, beraz.\nBai. Ni hanka sartzen duen baina intentzioa mantentzen duen artistarekin gelditzen naiz.\nBaina hanka sartzeak krisialdia ekar dezake.\nBaina krisialdiak erakusten du. Krisialdian egotea beharrezkoa da. Krisia aldaketa da eta hori guretzat beharrezkoa da. Aldatzeko prest ez baldin bazaude, akabo. Gauza bat da beste itxura batekin duela bi urteko lana erakustea, eta beste gauza bat da tripak erakustea. Nik pentsatzen dut sekula ez naizela aldatzen, eta beti berdina naizela. Koldo Mitxelenan erakutsi ditudan lanak zalantzez josita daude. Eta ni zerbaitekin gelditu behar baldin banaiz, egin dudan apustuarekin da.\nZure burua pintoretzat daukazula aipatu izan duzu.\nPintorea naiz edo, behintzat, pintorearen ikuspuntuarekin egiten dut lan. Ikusteko modu batez ari naiz, eta hori ez da inoiz aldatzen, nahiz eta beste diziplina batzuetan aritu. Nik gauza ezberdinak egin ditzaket, baina ikuspuntua beti da berdina. Egia da arkitekturak eragina izan duela nire sormenean. Anaia arkitektoa da eta orain, adibidez, pinturako liburuak alde batera utzita, arkitekturako liburuak erosten hasi naiz, pintura aldetik heltzen zaidan diskurtsoa ez dudalako ulertzen. Ez dakit non amaituko dudan, baina hori ere beharrezkoa da. Orain nire diskurtsoa puskatu egin da. Lehen bazirudien militantzia bat zegoela pintura aldetik, bertan jarraitu behar nuela, baina orain ez naiz horrela sentitzen.\nMultidiziplinarietateaz toki askotan hitz egiten da.\nBai, baina nire lanetan pintura ikusten dut. Planteatzeko moduak edo pintura noraino heldu daitekeen pentsatzeak ez dute mugarik. Nire ideia berriz koadroari itzultzea da, baina buelta bat beharrezkoa dela iruditzen zait. Beti izan naiz pintore eta pintura da abiapuntua nire lan guztietan. Nire lan egiteko modua pintura da. Margotu, hori da hasieran egiten dudana.\nNon aurkitzen duzu inspirazioa?\nOso liburuzalea naiz. Nire paisaia, orain asko zabaldu den arren, arte katalogoetan aurkitu izan dut. Eta hori Artelekun ikasi dut. Izan ere, bertako liburutegiak ate handiak zabaldu baitizkit. Internet erabiltzen dut, baina liburuekin lotura berezi bat daukat. Kanpora maiz ateratzen naiz eta liburuak ekartzen ditut.\nKoldo Mitxelena Kulturuneko erakusketan aurreko urteetan egindako lanak erakutsi dituzu berriz, joera horretan jarraitzea gustatuko litzaizuke?\n2004. urtetik egindako lanak erakutsi ditut Donostian. Eraikineko estrukturak eskatzen zidan espazio bakoitzean lekukotasun eta proiektu berezi bat erakustea. Zein koadro non eta zein testuingurutan jartzeak oso diskurtso ezberdinak izan ditzake, eta maiz, guzti hori komisarioak erabakitzen du. Azken erakusketa honetan ni izan naiz nire komisarioa, izan ere lan hori artistak egin behar duela uste dut. Artistak erabaki behar du bere obrak erakusteko modua, diskurtsoa artistaren eskutan egon behar da. Bestela, zer gara, objektu egile soilak? Eta diskurtso hori josteko edo egiteko ez dira beharrezkoak sormen berriak, iraganeko materialekin egin daiteke diskurtso berri bat. Beti berria dena erakutsi behar denaren sinesmenarekin amaitu behar dela uste dut. Koadro zahar bat erakusketa berri baten erakustea berritzailea izan daiteke, planteamendu eta esanahi berri bat hartzeko gai delako.\nPertsona helduek ulertzen ez duten artea irain gisa hartzen dutela esan duzu.\nGuztiok gauza bera ikusi dezakegun arren, bakoitzak ulertzen duena pertsonala da. Garrantzitsuena zera da, artistak egin duena ikuslearekin harremanetan jartzen dela, eta pertsona bakoitzarekin modu berezian egiten du hori. Artistak asmo konkretu batekin egin dezake baina jendeak oso gauza ezberdinak barneratu ditzake. Azkenean ez da hain garrantzitsua gauza horren bitartez esan nahi duena, baizik eta gauza horrek zer esaten duen.\nNoiz jakin zenuen artista izango zinela?\nEgia esan, ez dakit noizbait aukera egin dudan. Txikitatik egon naiz mundu honetan sartua, baina askotan galdetu izan diot neure buruari zer gertatuko litzatekeen utziko banu. Egia esan, bizitzaren gauza gehienetan ez dakit noizbait erabaki handirik hartu dudan edo ez. Erreka baten nago, errekak eramaten nau. Imanolen abesti oso polit bat dago horren inguruan hitz egiten duena. Bizitza erreka bat dela esaten du kantak eta nik ere modu honetan sentitzen dut.\nEta artista izango ez bazina?\nEz dakit zer izango nintzateke. Agian ezin naiz beste gauzarik izan.\nZein da zure desioa?\nHonek funtzionatzea. Orain ez nago inon. Batzuk esaten dute nik gauza asko lortu ditudala, baina nik esango nuke ez itotzea lortu dudala. Gainera, bi lorpen ezberdin daude: arrakasta lortzea edo zeure buruarekin ados egotea. Berrogei urte bete ditut eta egin dudana begiratzen dudanean, ezer ez dudala egin iruditzen zait. Lehen pentsatzen nuen helduko zela momentu bat esango nuena: “jada, banaiz; egina nago”. Baina ni ez naiz oraindik egin, bidean nago. Hazten nagoela uste dut. Karrera amaitu ostean artista izatea nahi nuen eta horretan saiatzea erabaki nuen. Nire irakasleei galdetzen nien ia ona nintzen, txarra izango banintz artearen mundua utziko nuelako. Oraindik modu horretan pentsatzen jarraitzen dut.\nEuskal Herriko Unibertsitatean (EHU) Arte Ederretan lizentziaduna pintura eta eskultura espezialitateetan. 1992 eta 1995 urteen artean bere formakuntza osatuko duten hainbat tailer egingo ditu Donostiako Artelekun. Hala, Adolfo Schlosser-en tailerrean, Joan Hernández Pijoan, Pepe Espaliu eta Jürgen Partenheimer-ekin lan egin zuen. 1994 urtean Ángel Bados-en tailerreko partaide izan zen eta Txomin Badiolarekin ere lan egin zuen. Gainera, Pepe Albaceteren hirugarren tailer bateko partaide izan zen. Guztia Artelekun. Bere prestakuntza artistikoa hedatu duten hainbat beka jaso ditu. Besteak beste, hainbat erakusketa kolektiboetan parte hartu du, Madrilgo ARCO’06-en egin zen “Dieciseis Proyectos de Arte Español” izenekoa barne. 2005ean Madrilgo Espacio Mínimo Galerian “Orain” izeneko banakako erakusketa egin zuen eta 2004ean Chus Martínez komisariarekin “Ni ez naiz hemengoa” izenekoa egin zuen Bilboko Rekalde Aretoan. 2008ko maiatzean “Behar Gorria Primavera Azul” mostra egin du Donostiako Koldo Mitxelena Kulturunean.


Bizilagunaren etxean bazkaldu nahi?\nJatorri eta egitura anitzeko ehunka familia batu ditu elkarrekin bazkaltzeko Bizilagunak ekimenak. SOS Arrazakeria eta CEAR elkarteek antolatuta, estereotipoak haustea du helburu.\n2013ko azaroaren 26a\nFamilien arteko bazkari bateko irudia. (Arg: mugak)\nBizkaiko, Arabako eta Gipuzkoako hainbat etxetan jarri dute martxan iniziatiba, Alboko familia izenburupean. Hilaren 17an egin dute, igandearekin. Osotara 1.000 pertsona inguruk parte hartu du.\nProgramaren funtzionamendua erraza da. Euskal Herriko eta atzerritiko pertsonek aldez aurretik izena eman, eta ondoren elkarrekin bazkaltzen dute, familia batek bestearen etxean. Bi aukera ematen dituzte: batetik, norberak bere etxean otordua prestatu dezake eta beste familia bat gonbidatu, bestetik, familia batek zuzenean eskatu dezake beste etxe batera gonbidatzeko.\nElkarteek jarritako bitartekari bat ere egoten da, bildutakoen arteko aurkezpen lanak egin eta topaketa girotzeko.\nMugak arrazakeriaren kontrako zentroko Silvana Lucianik esperientziaren berri eman du Hala Bedi irratian. Arrazakeriaren aurka lan egiteko tresna gisa ikusten du programa. Izan ere, bertakoei eta kanpokoei ahalbidetzen die beste errealitate batzuengana hurbiltzea. “Aurreiritziak eta beldurrak kentzeko balio du”.\nAnitzak, hitzaren zentzu zabalean\nFamiliek parte hartzen dute ekimenean. Baina, zer da familia? Mugak-eko Lucianik oso argi dauka: familia bere burua familiatzat hartzen duena da.\nOndorioz, programak ez dio familia nuklearraren egiturari men egiten. “Era askotako familiak daude: pisukideek osatutakoak, lesbiana bikoteek osatutakoak, guraso balarrekoak...”, hala, aniztasuna jatorrian bakarrik ez, eredua bera da anitza.\nTxekian sortu zen ideia, orain dela zazpi urte, eta aurreko urtean heldu zen Euskal Herrira. Aurten bigarrenez egin dute. Urtean behin prestatzen dute elkarteek bazkaria egiteko data, baina diotenez, elkar ezagututa ostean, behin baino gehiagotan bazkaltzen dute elkarrekin bildutakoek. Emaitza “oso baikorra” da, Mugak-ekoen iritziz.\nIzena Mugak-en webgunean eman daiteke: familia gisa edo bitartekari bezala joateko.\nBizilagunak ekimenako aurtengo bideoa:\nKanal hauetan artxibatua: Kultura aniztasuna | Gipuzkoa | Araba | Bizkaia | Arrazakeria


Lau migratzaile atxilotu eta Bilboko portuaren alboan zeuden kanpalekuak suntsitu dituzte\n34 identifikatu eta lau atxilotu ditu Espainiako Poliziak, eta lo lekua zuten kanpalekuak desegin dituzte. Urte osoan 800 pertsona inguru identifikatu ditu Espainiako Poliziak Bilbon, El Independientek argitaratu duenez.\nErresuma Batuko ferri bat, Bilboko portuan\nLau atxilotuetako hiruk Espainiako Estatutik ateratzeko agindua dute, eta laugarrenaren kasuan irregulartasunak atzeman dituztela salatu dute. Bilboko Portuko Agintaritzarekin lantaldean, poliziak hemeretzi kanpaleku desegin zituen. Lo leku horiek “egoera eskasetan eta higiene oso urria” zutela azaldu dute. EAE eta Nafarroako arartekoek migratzaile adingabeak babesteko deia luzatu dute, pertsonen salerosketen sarean erraz maneia ditzaketelakoan.\nBilboko portuan zeuden migratzaileek Erresuma Batura abiatzea zuten helburu. Itsasontzietan garraiatzen diren kamioietan sartuta lortzen dute askok haraino iristea. Aurten 800 saiakera egon direla jakinarazi dute, baina aurreko urteetan egon den gorakada nabarmena da: El Independiente hedabideak argitaratutako datuen arabera, 2015eko 119 saiakera kopurua bi urtetan hamabost aldiz handiagoa bilakatu zen. Hau da, 2017. urtean 1.800 saiakera inguru izan ziren. Urte horretako urrian hormigoizko murrua eraiki zuen Bilboko Portuak, migratzaileen ezkutuko bidaia ekiditeko. Britainia Handiko BBC hedabideak begirada jarri zuen Bizkaiko hiriburuan jazo izan diren kasu horietan, eta "Bilboko migratzaile krisialdi" kasu bat zela esan zuen.\nKanal hauetan artxibatua: Polizia kontrolak | Bilbo | Espainiako Polizia | Ongi Etorri Errefuxiatuak


Txikitako telesailen (ikusi gabeko) amaiera harrigarriak — Gaztezulo\nTxikitako telesailen (ikusi gabeko) amaiera harrigarriak Buruan daukagun lehen ideia garatu, gidoi bat idazten hasi, landu, pixkanaka garatzen joan eta telesail moduan aurrera eraman. Hori guztia, konplexutasun handiko prozesua dela argi dago. Ikuslea harrapatu eta denboraldi luzez itsatsia mantentzea are gehiago. Bide guzti horri amaiera biribil bat eman eta gehiengoaren artean adostasuna lortzea ordea, ia ezinezkoa. Jarraian, gogoratzen edota ikusi ez genituen amaiera bitxi, xelebre eta penagarri horien zerrenda, itxialdiko egunotan bidaia nostalgiko dibertigarria egin dezazun. https://www.gaztezulo.eus/albisteak/txikitako-telesailen-ikusi-gabeko-amaiera-harrigarriak https://www.gaztezulo.eus/albisteak/txikitako-telesailen-ikusi-gabeko-amaiera-harrigarriak/@@download/image/Sin-título-12.jpg\nBuruan daukagun lehen ideia garatu, gidoi bat idazten hasi, landu, pixkanaka garatzen joan eta telesail moduan aurrera eraman. Hori guztia, konplexutasun handiko prozesua dela argi dago. Ikuslea harrapatu eta denboraldi luzez itsatsia mantentzea are gehiago. Bide guzti horri amaiera biribil bat eman eta gehiengoaren artean adostasuna lortzea ordea, ia ezinezkoa. Jarraian, gogoratzen edota ikusi ez genituen amaiera bitxi, xelebre eta penagarri horien zerrenda, itxialdiko egunotan bidaia nostalgiko dibertigarria egin dezazun.\nAzken urteotan, helmugara iristea lortu duten ekoizpen guzti horien artean, pantaila txikiaren historian arrasto beltza utzi eta amaiera penagarriak egitearen zalantzazko meritua duten multzo bat ere ageri da. Are okerrago, nola amaitu ziren ere gogoratzen ez ditugunak. Etengabeko errepikapenen eraginez -hasieratik behin eta berriz hasten zirelako ,Dragoi Bola-ren kasua adibidez- eta bestetik, amaiera horiek Euskal Herrian eman ere egin ez zituztelako. Kilker soinuak entzuten ditugu gure garunean “nola amaitu zen?” galdetzen diguten bakoitzean.\nHementxe, gogoratzen ala ikusi ez genituen amaiera bitxi, xelebre eta penagarri horien zerrenda, itxialdiko egunotan bidaia nostalgikoa egin dezazun.\nZiur, ile laranjatua zuen pertsonaia xelebre hau gogoratzen duzula. Telesailaren hasierako premisan, Alf, Melmac planetatik zetorren estralurtarra zen, bere arrazako azkena. Azken atalean, bi Melmacdarren mezu bat jasotzen du, ustez bere planetaren suntsipenetik bizirik atera ziren beste bi kideak. Beraiekin elkartzera doan unean, Estatubatuar armada azaldu eta Alf bahitzen dute, esperimentu desberdinak egin eta bere buruarekin ikertzeko asmoz. “Benetan horrela amaitu zela?” Bai eta ez. Urte batzuk beranduago, 1996an, Project: ALF izeneko film bat egin baitzuten. Justu telesaila amaitzen den une hori abiapuntutzat hartuz.\nTelesail honen amaiera da gogoratzen dudan bakarrenetakoa. Umea nintzela, tristea eta traumatikoa iruditu zitzaidalako ziurrenik. Ipotx txiki hauek, laurehun urte betetzen zituzten unean, basoa zeharkatzean azaltzen zen mendi gailur horretara joan behar zuten. Zertara? hiltzera. Bai, David eta Lisa, bere azeri Swift-ekin batera, bidaia horri ekingo diote azken atalean. Mendira iritsi, malko-artean agurtu eta hil egiten dira, baina noski ez edozein modutan, bi zuhaitzetan eraldatzen baitira.\nWill Smith mundu mailako izar bilakatzera bultzatu zuen telesail ezaguna. Gogoratuko duzun bezala ,errekurtso dramatiko moduan, atal desberdinetan, maiz aipatzen zuten protagonisten jatorri xumea eta Phil osabarena batik bat. Azken atalean, Philip Banks, Bel-Air auzoaz nazkatuta dagoela ohartu, etxea salgai jarri eta hain elitista ez den beste toki batetara aldatzea erabakitzen du.\nGeoffrey etxezaina, Londres hirira bueltatzen den bitartean, gainerako pertsonaiak , erronka berriak aurkitzeko intentzioz, bizitza berri bati ekingo diote. Will salbu, etorkizuneko planik ez duela ohartzen den unean, Kalifornian geratzea erabakitzen baitu, ikasketak amaitzeko asmoz. Telesaila, hainbat denboraldietan zehar ikusi dugun etxe erraldoi horren plano batekin amaitzen da, erabat hutsa ikusten dugun bitartean.\nGogoratzen, bere adopziozko aitarengatik hezitako, Punky Brewster izeneko neskatxa honen istorioa? Azken atalean, ama ezagutuko zuela espero genuelakoan, ez zen hau gertatu. Horren ordez, Brandon txakurrari ezkontza bat antolatzea erabakitzen dute. “Zer?, Nola?” Bai hala da, auzoterian bizi den beste txakur batekin ezkontza bat prestatzen dute, atal osoan zehar, flashback eta oroitzapen desberdinen irudiak tartekatzen diren bitartean. Amaieran telesailaren atzean zegoen lan-talde osoaren argazki bat ikus dezakegu. Burdinazko gidoi batez eraikitako amaiera ikaragarria eh? ene...\nGure haurtzaroko beste telesail mitikoa. Chicago hiriko auzune batean bizi den Winslow familiaren eguneroko gorabeherak azaltzen zituena. Azken denboraldietan, gidoilarietako batek belar magikoren bat erre zuenaren susmoa izan dut beti; denboran zehar bidaiak ikusi genituelako, bitan banatzen zen nortasun moduko bat eta inongo esplikaziorik gabe, bat-batean desagertzen ziren pertsonaiak.\nAzken atalean NASA-k, Steve Urkel-en asmakizun berriaren patentea erosi eta froga desberdinak egin ahal izateko, espaziora bidaltzea erabakitzen dute. Nola ez, berezkoa zuen trakestasun horren erruz, bere bizia arriskuan jartzen du, zerbait gaizki irten eta ontzitik ateratzen baita -bai, asmatu duzue nondik atera zuten Gravity filmaren argumentua-. NASA-k, bizitza salbatzea lortu eta Urkel heroi nazional moduko batean bilakatzen da. Etxera bueltan, Laura-k muxu eman eta betiko elkarrekin egongo direla zin egiten dio, hori bai, baldintza bakar batekin; ez dela inoiz berriro espaziora joango… (komentariorik ez...)\nTelesail oson zehar ama aurkitu nahi zuela eta, nazka-nazka egin gintuen Marco izeneko ume madarikatu honek. Atlantikoa gurutzatu zuen, Argentinara iritsi, lapurretak jasan eta 150 aldiz gosez hiltzeko zorian egon zen. Zertarako? Azken atalean, ama aurkitzen duen unean, erdi hilik dagoela ohartzeko. Bai, dramatismo gehiago irabiatuari gehitzeko. Baina lasai, azken atal horretan hiru minutu irauten dituen bi sekuentzietan -kontuan izanik, 50 atal itxaroten egon ginela une hori ikusteko, gidoilariek pentsatuko zuten ” btira, 3 minuturekin nahikoa”- , errekuperatu egiten da, semea besarkatu eta poz-pozik etxera bueltatzen dira.\nKondaira ugari entzun dira azken urteotan katu kosmikoaren amaierari dagokionez. Ezagunena, urteetan zehar Nobita koman egon ondoren, guztia amets bat izan dela eta Doraemon, ondoan izan duen pelutxezko katutxo bat besterik ez zela. Sentitzen dut zapuztea -ala ez- baina gezurra da. Telesail honek ez baitu amaiera ofizialik izan. Bai, hala da, sortzaileetako bat, Fujimoto Hiroshi ,1996 urtean hil baizen, Nobita eta Doraemon-en abenturei itxiera bat eman gabe. Beste sortzailea, Motō Abiko eta lan-taldearen artean, amaierarik gabe uztea erabaki zuten, hildakoaren omenez edo.\n'Kyaputen Tsubasa' (Oliver eta Benji)\nHasierako kanta hasten zen unean, etxeko sofatik altxa eta “Ooooaoaoaoooooaoaoaoao!” biharamunik ez balego bezala abestuarazi zigun telesaila. Futbol zelai guztia gurutzatzeko hamar egun behar zituzten pertsonaia hauek, belaunaldi oso bat markatu zutela ez dago zalantzarik. Baina nola amaitu zen? Doraemon-ekin gertatu bezala, kondaira ugari ere honen inguruan. Ezagunena, istripu baten ondorioz, lehen atalean, Oliver-ek, bi hankak galdu zituela eta Nobita-ren antzera, telesail osoa koman zegoenez, amets bat besterik ez zela. Ondoko gelan, Benji atezaina. Honek aldiz eskuak galdu zituela istripu horretan. Asmaturiko amaiera traumatiko hori alde batera utziz, "egia berdaderoa", azken atalean, Japonia eta Brasil-en arteko norgehiagokarekin amaitu zela da, Japoniarrek 3-2 garaile irteten zirelarik.\nAmaierarik izan ez zuen beste telesaila. Beno, bai, baina ez ofiziala, zaleek eginiko erdizkako amaiera baizik. Itxierarik gabe uzteak, zaletu askoren haserrea eragin zuen, baina garai hartan, Interneta gure artean hain garatua ez zegoenez, horrela uztea erabaki zuten. Urte batzuk beranduago, sare sozialak guztia inbaditzen hasi zirenean, zaletu hauek indar gehiagorekin presioa egiten hasi ziren eta ondorioz, gidoi zahar horiei hautsa kendu eta eduki guztia interneten zabaltzea erabaki zuten sortzaileek. Imajinatuko duzuen bezala, oso zaila egin zitzaien maila emango zuten azken atal horiek sortzea eta ondorioz, gidoiaren elkarrizketa guztiak audio formatuan grabatzen hasi ziren. Azkenean beraz, irrati-nobela moduan eman zioten amaiera, gaur egun Youtube-en entzungai dagoen zati honetan duzuena:


Gatz-kontsumoa eta osasuna | Consumer\nGatz-kontsumoa eta osasuna\nBritainiar adituek gatz-kontsumoa murriztea aholkatzen dute, hipertentsio arteriala bezalako gaixotasunik ager ez dadin\nOsasun Ministerio askok kanpaina bat jarri dute abian, elikagaien industriak sodio-maila handia izan ez dezan. Oraingoz, aliatu boteretsua du: kontsumitzaileak. Gatzaren salmentak txikituta jaisten diren bitartean, gozagarri alternatiboenak eta sodio gutxiko elikagaienak igotzen dira; izan ere, azken urteotan, sodio kloruroaren gehiegizko kontsumoa arteria-hipertentsioarekin lotzen da.\nGatzontziak garai gozoagoak izan zituen, eta, gaur egun, une mikatzak igarotzen ditu. Azken bost urteotan, munduko gatz-salmentek %17 murriztu dute fakturazioa. Gatzak arteria-hipertentsioaren prezipitatzaile gisa duen ospe txarra eta arrisku kardiobaskularra erosketa-saskietan sartu dira. Hala ere, Erresuma Batuko agintariek uste dute britainiarrek gatz gehiegi kontsumitzen jarraitzen dutela. Azterketa epidemiologiko baten arabera, herrialde hartako 26 milioi biztanlek behar baino gatz gehiago hartzen dute.\nGizonek, batez beste, 11 g/egun kontsumitzen dute, eta emakumeek, berriz, 8,1 g/egun. Britainia Handiko Kabineteak osasun helburuak dituen liburu zuri bat egin du, britainiarren batez besteko gatz-kontsumoa 6 gramora jaitsi behar dela zehazten duena. Baina ez da hain erraza izango. Irentsitako gatzaren %75 «ikusezina» da, galleten, ogiaren, jaki prestatuen edo kontserbakoen edukiaren parte da, eta, beraz, Gobernu britainiarrak berrogeita hamar bat elikagai-industria inplikatu ditu bere produktuetan sodio gutxiago izan dezaten.\nZapore gaziak ez du beti jakien eta ohiko kontsumoko edarien sodio edukiari buruzko orientaziorik ematen. Food Magazine aldizkariaren azterketa aplikatu batek adierazten du sodio ugari dagoela txokolate-barratxoetan, pasteletan, gozokietan, edari freskagarrietan eta jogurtetan. Britainia Handiko Food and Drink Federation (FDF) partzuergoaren izenean, Martin Patersonek kanpaina bat salatu du industria gai horren guztiaren «gaiztotzat» jotzeagatik. «Ez da egia gure produktuen sodio-edukia ezkutatzen dugunik, ezta gatzak osasunaren aurrean duen arazoarekiko sentikortasunik ez dugunik ere». Patersonek FDF osasun publikoko eta kontsumoko gobernuetako agentziekin izandako bileren berri eman zuen, 2010erako liburu zurian ezarritako helburuekin bat etorriz.\nIrentsitako gatzaren %75 ikusezina da, galleta, ogi edo jaki prestatuen edukiaren parte da\nGatz-apokalipsiak ez du, berez, elikagai-industriaren urduritasuna dirudien bezain nabarmena. Gatzaz bestelako kontserbazio-metodo berriak ikertzen ari diren bitartean, gozagarri eta espezia aromatikoen fabrikatzaileak zorionean dabiltza; erregimeneko gatzaren modalitateak ere, sodio-kantitate txikikoak, salbuespena dira merkatuan gatz gutxi dagoelako. Piperbeltz beltzaren salmentak, adibide bat jartzearren, %30eko hazkundea izan du azken 5 urteotan; baina belar ontzaileak (oreganoa, ezkaia, albahaka, besteak beste) %124 hazi dira.\nParadoxa da gatz gehien erosten duen kontsumitzaile-zatia (urtean 2 kg baino gehiago) 65 urtetik gorakoa dela, eta, era berean, arteria-hipertentsioa izateko arrisku handiena duena. Merkatu-analistek ohartarazi dute gatzaren kulturan hezitako belaunaldi bat dela, eta gatza gehitzen diela bere gisatu eta plater guztiei, ia salbuespenik gabe.\nOraingoz, Europa da munduan gatzaz bestelako kontserbatzaile eta ongailuen kontsumoaren buru, baina badirudi joera hori laster zabaldu daitekeela gainerako kontinenteetara. Baliteke gatza merkea izatea haren aurkezpenik sinpleenean, baina osasun-sistema publiko ororentzat arrisku handiena morbilitate eta heriotza-tasa kardiobaskularra da, zeinak arrisku-faktore nagusia hipertentsio arteriala baitu, eta, aldi berean, prezipitatzaile nagusia sodio kloruroaren gehiegizko kontsumoa baita.\nArteria-hipertentsioak eragindako arreta medikoaren eta produktibitate-galeraren kostuak 300.000 milioi dolarrekoak dira AEBn. Auziak ez du eztabaida handirik. NHANES (1998) bezalako azterketa klinikoak, AEBn egina, sodio ugariko dieta duten gaixoen talde baten arrisku kardiobaskularra sodio gutxiko dieta duen beste talde baten arriskuarekin konparatuz, ikusi zuen bigarrenek bihotzekoak izan zituztela, bigarrenek baino %20 gehiago.\nTxarra, gatza? Inola ere ez. Gure organismoak harreman atabikoa du bizitzaren jatorri beretik abiatzen den mineralarekin. Izan ere, landareen jakituriak eta animalien odol-gazurak oso antzeko osaera minerala dute itsas gatzarena.\nGiza odolak ia %1 sodio kloruro du fisiologikoki, eta hori funtsezkoa da zelularen oreka elektrolitikoari eusteko. Eliteko kirolariek maiz hartu behar dituzte gatz-tabletak, gehiegizko muskulu-lanak eragindako hipertermia (sukarra) saihesteko.\nMedikuntzan, berriki, ikusi da zenbait sindrome, hala nola neke kronikoa, gatz-desoreka baten ondorio izan daitezkeela, eta, aldi berean, gatz-meatze bat bezain mikroklima bereziak direla habitat perfektuak asma duen gaixo batentzat. Hala ere, gatz gehiegi kontsumitzeak hipertentsio arterialaren kalibrearen edo urdaileko minbiziaren konplikazioak ere eragin ditu.\nOrain dela 3.500 urte, Egiptoarrek ere bazekiten gatz hori, eta momiak baltsamatzeko erabiltzen zuten. Erromatarrek gatzez ordaintzen zieten legionarioei, eta hortik dator, hain zuzen ere, «soldata» hitza. Erdi Aroan, Afrikako Saharatik eta Erdialdeko Asiatik etorritako gatz-merkatariei buruzko kontakizun ugari daude. Gatza, purutasunaren, osasunaren eta aberastasunaren metafora gisa, Biblian eta kultura desberdinetako literatura-testuetan erabiltzen da. Montesquieuk dioenez, Flandesko matxinatuek boikotatu egin zituzten Felipe ii.ak Europan zituen plan «gazi»ak, eta, hala, Inperioa gaiztotu egin zuten; izan ere, Mahatma Ghandik «gatzarekiko erresistentzia» borroka ez-bortitzaren eredu bihurtu zuen, eta Britainiar Inperioari desafio egin zion Indiarako independentzia lortu arte.\narrisku kardiobaskular gatza hipertensión arterial-eu kontserbak ongailuak sodio


Mobilizazioak – Eragin Bilbo\nBeldur eta asimilaziotik ofentsiba eta antolakuntzara pasatzea. Hori da Eraginetik Bilbo, Bizkaia eta Euskal Herriko gazte langileei luzatzen diogun erronka. “Es lo que hay” eta “zure adinarekin zer espero duzu?” famatuak entzutera ohitu egin gintuzten eta, horren poderioz, bizi dugun prekarizazio prozesu basatia (txirotze prozesu, alegia) fenomeno meteorologiko bat dela sinestarazi ziguten. “Historiako belaunaldi prestatuena” … Irakurtzen jarraitu A29 gazte langileak kalera!\nLaburpen hitzak GazteonAmesgaiztoa,Mobiliza,NoEsLoQueHayUtzi iruzkina\n19 azaroa, 2018 by eraginbilbo, posted in Info,Mobilizazioak\nhttps://www.youtube.com/watch?v=y3Qdo87voT0&t=1s [Abajo en castellano] Aurtengo udaberria mobilizazio erraldoiez betea izan dugu Euskal Herrian, bereziki azpimarragarriak izanik pentsionista eta mugimendu feministak egindakoak. Kaleko pultsua berreskuratzeko balio behar duen urtea. Erronka horretan gazteok ezinbesteko funtzioa dugu. “Krisia” hasi zenetik etengabeko lotsagabekeria pairatu ditugu lan politiken eta enpresarien aldetik. Soilik 10 urtetan enpresek gazteon soldatak % 20,5 murriztu … Irakurtzen jarraitu Azaroak 23 prekarietate eta esplotazioaren aurka… Toma las calles!


Valentziako Erkidegoak borondatezko lanari buruzko lege-hiztegia izango du | Consumer\nValentziako Erkidegoak borondatezko lanari buruzko lege-hiztegia izango du\nGizarte Ongizateko Conselleriak, Solidaritatearen eta Boluntariotzaren Valentziako Fundazioaren bidez, eta Jaume I. de Castellón Unibertsitateak (UJI) Espainiako boluntarioei buruzko legeen lehen Hiztegi tematikoa sortuko dute, «GKEek aurre egin beharreko zailtasunak gainditzeko, borondatezko lana arautzen duen legedia kontsultatzeko».\nHala, Valentziako Generalitateko iturrien arabera, GKEek askotan ez dute nahikoa informazio lege-arauei buruz, Administrazioaren pizgarriei buruz edo jarraitu beharreko prozedura egokiei buruz. «Hiztegi berria laguntza garrantzitsua izango da boluntarioentzat, administrazioko teknikarientzat edo materiaren aztertzaileentzat», adierazi zuen Rafael Blasco Gizarte Ongizateko sailburuak. Consellaren arabera, «Valentziako Erkidegoan lan altruistak bereziki errotuta daude, batez ere gazteak, batez ere gazteak, horrelako lanak egiten dituztelako».\nItalian aurrekari bat duen proiektua boluntarioei buruzko estatuko eta estatuko araudiaren bilduma batetik abiatuta garatuko da. Bildutako materiala 50 ahotsetan sailkatuko da, informazioa errazago bilatzeko. Aurrekari italiarrak 1990etik aurrera funtzionatzen du, eta argitaratutako hiru argitalpen daramatza.\nboluntariotza Generalitat-eu leyes-eu


Race Archives — BIDAIA LEE - gune ofiziala\nNaiz mina Eric Garner bideo hori ikustea suntsitzaileak dagoelako. Nire emaztea eta biok lehen filma ikusi zuenean, duela hilabete, bai oihukatu dugu. Life opari eder bat da, eta sobering da bizitza hori utzi norbaiten gorputza ikustera - batez ere, nik hartu Gizonezkoek. uste nuen, “Surely people can’t get away with…\nhan askok galdetzen zergatik trial zehatz honetan hainbeste arreta harrapatu du ezagutzen dut. Beste batzuk galdetzen zergatik Folks beltz batzuk dira hain azkar Trayvon Martin sinpatia, Izan ere, bere berezko gaiak zuela. Azken finean,…