Alex Gurrutxaga: «Urge trabajar en la edición de poesia vasca» - Kulturklik Profesional\nAlex Gurrutxaga: «Urge trabajar en la edición de poesia vasca»\nXabier Leteren lanari hurbiltzea erronka konplexua izaten da beti. Konplexua, egileak garatu zituen hainbat alderdirengatik, bere lana ikuspegi bakar batetik zentratzeko ezintasunagatik... hurbilketa bakoitzak irakurketa anitzak eskatzen dituelako. Alex Gurrutxaga (Zarautz, 1988) euskal literaturan doktoreak "Xabier Lete. Aberriaren poeta kantaria" saiakera argitaratu berri du, non poesiak egile oiartzuarrarengan izan zuen paperari erreparatzen dion, oso estilo zuzena eta zehatza baliatuz. Bere liburuaren gakoak eman dizkigu elkarrizketa honetan.\nXabier Leteren inguruko zure interesa aspalditik dator. Nola piztu zitzaizun interes hori?\nEuskaldun askoren kasuan bezala, erruaren zati eder bat gurasoena eta familiarena da. Familia abertzaleetan, Ez dok Amairu funtsezkoa izan zen, eta itzal luzea utzi zuen. Nola ez zuen ba utziko! Pentsa Pizkundeaz geroztik ez zela izan mugimendurik halako oinarri kulturalik eskaini zuenik. Nik ere jaso dut hori, eta nire mundua habitatzeko moduan euskaltasun hori dago.\nGero, jakina, ikerketaren egoera dago: ni hasi nintzenean, orain sei bat urte, Leteren obraren inguruko ikerketa gutxi zeuden. Lourdes Otaegi irakaslea zen gehien arduratu zena, eta, hain zuzen, berarekin egin nuen doktore tesia. Doktore tesia, eta beste hamaika lan: bera izan dut eta dut bidaide.\nZure doktore-tesirako erabili duzun dokumentazioa eta materialak dira argitalpen honen hazia. Nolakoa izan zen ikerketa-prozesu hori? Zeintzuk izan ziren aurre egin beharreko zailtasun handienak?\nBi zailtasun mota aipatuko nituzke. Batetik, eta hau gauza arrunta bezain inportantea da, tesia egiten ari zaren bitartean beste hamaika lan egin behar izaten da (aberatsa ez bazara, bederen). Garai batzuetan lan karga oso handia da, eta gero, tarte librea iristen denean, gerta daiteke nekatuegi egotea tesiari heltzeko.\nBestetik, ikerketa honetan, konkretuki, planteamenduak berak bazuen zailtasuna. Nik “poetika” terminoa jarri nahi nuen erdigunean; hau da, Leteren pentsamendu poetikoa. Eta hori, bistan da, oso gai zabala eta labainkorra da. Orduan, eremu zabal hori hesolez mugatzea, baina laburregi geratu gabe… hori konplikatua izan zen niretzat.\nBere jatorria aipatutakoa izan arren , "Xabier Lete. Aberriaren poeta kantaria" ez da lan akademiko bat. Zein helburu planteatu zenituen lan hau abiatzean?\nNiri gustatuko litzaidake liburua elkarrizketa bat izatea irakurleon artean (ni ere irakurlea naiz beste ezer baino gehiago), eta gai horretaz hitz egitea; eta nahi nuke jendea entzun, jakin eurek nola bizi izan zuten, ados ote dauden gauza batekin eta bestearekin…\nBerez, akademian ohikoa zera da: tesia egindakoan, argitalpen akademikoak ateratzea tesi horretatik. Etekina horrek ematen omen du. Niri, esan bezala, gehien interesatzen zitzaidana lan hori jendeari eskaintzea zen. Eta aditua ez den jendeari zerbait eskaini nahi badiozu, ezin diozu tesi batekin burua lehertu.\nHorregatik, bi egokitzapen nagusi egitea zen kontua. Lehenbizikoa, edukiei begira, irensteko moduko zerbait egiteko. Eta, bigarrena, are garrantzitsuagoa ia, formari eta estiloari begira, emaitza literatur saiakera bat izan zedin. Moldaketa eta lan guztiak egin ondoren, emaitzak zer balio duen, hori irakurleak esan behar du, ez nik.\n40 urteko ibilbidearen errepasoa egiten duzu. Nola dago egituratuta argitalpena?\nFuntsean, egitura orokorra kronologikoa da: hasi 60etan, eta 2008 arte. Horrez gain, hasiera eta amaiera atal bat daude, zirkulartasun moduko bat osatuz. Kronologia minimo bat mantentzeak, nire ustez, erraztu egin dezake irakurketa, irakurlea etengabe kokatu daitekeelako garai jakin batean, pentsatu bera non zegoen, nola bizi izan zuen gertaera jakin bat…\nHorrez gain, garai bakoitzean alor asko ukitzen ditu testuak. Leteren argitalpen nagusi guztiez esan nahi nuen zerbait, pieza musikal eta poetiko klabeak komentatu, elementu biografikoak sartu… Horren eraginez, pieza askoz osaturiko liburua da, eta saiatu naiz piezak diferenteak izan zitezen elkarrengandik, baina beti logika baten barruan (sinfonia beraren zatiak bailiran).\nEgilearen ikasketa eta lan esparruak anitzak dira. Nola defini daitezke bai Xabier Lete zein euskal kulturari egin zion ekarpena?\nBakoitzak bere Lete izango du, baina, nire ustez, definitzen duen elementu nagusia artista gisa erakutsi zuen aniztasuna da. Zuk esan dezakezu Lete kantaria zela, baina horrela ez da agortzen bere ekarpena. Berdin gertatzen da esaten baduzu poeta zela, pentsalaria, bertsolaritzan aditua… Eta, jakina, intelektual bat izan zen; zentzu Sartreanoan, intelektual peto-petoa.\nHori esanda, edonork ikusten du Letek euskal kulturari egindako ekarpena sekulakoa izan zela. Poemen eta musiken kalitatetik harago, Letek euskal herritarrengan eragiten zuen errespetua, haren hitzak zuen itzala, hori erabat apartekoa da.\nLeteren irudi bat dago gure iruditegi kolektiboan, egilearen alderdi publikoagoei lotua. Zer irakurketa/arlo berri aurkituko dituzte bere zaleek liburu honetan?\nAurrena, esan dezadan gauza asko ezagunak direla. Gertatzen dena da ez garela gauza ezagun horien atzean zer egon daitekeen pentsatzen geratzen. Ni saiatu naiz justu irakurketa hori planteatzen: hartu Leteren pieza ezagunenetako batzuk, eta irakurleari eskaini atzean egon daitekeenaz ikuspegi bat.\nHortik aparte, sartu ditut elementu biografiko zenbait, eta baita bere artxibo pertsonaleko testu batzuk ere. Zorionez, Leteren obra oso barrutik ezagutzeko suertea dut (bere artxibo pertsonalean egindako lanari esker, besteak beste), eta nik uste badaudela zenbait klabe ezezagunak zirenak. Espero dut horrek guztiak Leteren munduan murgiltzen laguntzea irakurleari.\nBere heriotzaren hamargarren urteurrenaren atarian gaude. Zure ustez, zer lan dago egiteke bere obraren eta pentsamenduaren transmisioa bermatzeko?\nNik egindako lanak ez du, inola ere, Leteren figura eta obra agortzen (are gutxiago bere garaiarena, kultur mugimenduena…), eta lan asko daukagu egiteko, bai eremu akademikoko ikerketetan, baita dibulgazio eremuan ere.\nAbenduan beteko dira hamar urte Lete hil zela, eta ekitaldi eta omenaldi ugari izango da. Joana Otxoa de Alaiza eta biok ere jarri nahi dugu gure hondar alea, Txori kantazale kontakizun musikatuarekin. Oraintxe, gastatu behar dugu Leteren izena! Baina sistema txikia da gurea, eta denaren beharrean gaude.\nLiteratura ikertzaile gisa, zera esango nuke: urgentea da poesiaren edizioan lan egitea. Nor izango bagara, gure poeta handien edizio onak behar ditugu. Lete denok ezagutzen dugu, bai, baina bere poesia gehiena ezin da eskuratu. Eta antzera gertatzen da beste poeta askorekin. Horrela zaila da literaturaren historia egokiak egitea, transmisioa bermatzea… Beraz, ezinbestekoa da lan horien edizio zainduak egitea, sistema literario handietan egiten den bezalaxe.\n(Especial publicado el 7 de julio de 2020).\nAlex Gurrutxaga: "Xabier Lete. Aberriaren poeta kantaria"


Ministroa ostiral honetan izan da Donostian, eta biztanleen herenak baino gehiagok ekainerako txertoa jarrita izango dutela adierazi du.\nSalvador Illa Espainiako Osasun ministroaren arabera, maiatza eta ekaina bitartean, 15 eta 20 milioi pertsona artean egon daitezke kobidaren aurkako txertoa jarrita Espainiako Estatuan. Donostian izan da goizean, eta prentsaurrekoa eskaini du Espainiako Gobernuak Gipuzkoan duen ordezkariordetzan.\nAgerraldian azaldu duenez, txertaketa plan bat dute hiru etapatan banatuta, eta, lehenengoan, aztertu diren 15 biztanleria-taldeetatik lauk (guztira bi milioi eta erdi pertsona) jasoko dute txertoa. Hain zuzen ere, adinekoen egoitzetan dauden pertsonak, horiek artatzen dituzten osasun-profesionalak, "Lehen lerroan daudenak" eta mendeko handiak dira.\nUrtarrilean eta otsailean lehen etapa hori bete ahal izango dela uste du, eta urtarrilaren hasieran txertaketa kanpaina hasiko dela uste du, baina oraindik ez dago "data zehatzik". "Bermatu dezakedana da Espainia prest egongo dela lehen dosiak ematen hasteko", gaineratu du.\nMinistroak azaldu duenez, txertoen dosiak "pixkanaka" iritsiko dira, "Ez denak bat-batean", eta maiatzean eta ekainean 15 eta 20 milioi pertsona artean txertatuta egotea aurreikusi du.\nHala ere, bi "baldintza" daudela esan du: batetik, txertoak Sendagaien Europako Agentziak baimentzea datozen egunetan, eta, bestetik, konpainiek "dosiak ematea".\nHalaber, Europak "seguruak eta eraginkorrak" diren txertoak bakarrik emango dituela ziurtatu du, eta, beraz, "Txertoak seguruak ez direla esanez gezurra esaten dutenei" aurre egingo dietela ohartarazi du. "Istorio honetan txiste gutxi eta txantxa gutxiago", ohartarazi du.


URIA ETA ERKOREKA Botiken eta osasun-produktuen bermeei eta zentzuzko erabilerari buruzko legea\nURIA ETA ERKOREKA\nBotiken eta osasun-produktuen bermeei eta zentzuzko erabilerari buruzko legea\nPrestazio farmazeutikoaren barruan sartzen dira botikak, osasun-produktuak eta gaixoek horiek guztiak eskuratzeko eta behar bezala erabiltzeko bideratzen diren jarduketak. Izan ere, botikak eta produktuak beharrizan klinikoen arabera erabili behar dira eta beharrezkoak diren dosietan hartu, modu egokian erabiltzeko eta ahalik eta kostu txikiena izateko informazioak ezartzen duen denboran zehar.\nLegeak, beraz, ondokoak arautu ditu: ikerketa klinikoa, ebaluazioa, baimenak, erregistroak, fabrikazioa, lantzea, kalitatearen kontrola, biltegiratzea, banaketa, zirkulazioa, publizitatea, inportazioa eta esportazioa, medikuaren aginduak eta banaketa, onura eta arriskuaren arteko erlazioaren jarraipena, arrazoiz erabiltzeko agindua eta funts publikoen bidez finantzatzeko prozedura. Eskumen ezberdinak dituzten esparruetakoak dira horiek guztiak, baina autonomia-erkidegoek osasun-sistemako botiken gastua ordaintzen badute ere ez diete eskumen horietan esku hartzen utzi.\nLegea aldatu eta 1990eko indarrekoa ezarri zen. Horrela, ezin da ahaztu legea aldarrikatu izanari esker orain autonomia-erkidego guztiek gai horri buruzko eginkizun eta zerbitzuak bere gain hartu dituztela.\nIzapidetzan, fabrika eta laborategiak, banaketa-enpresak eta farmazia-bulegoak bezalako sektoreak nabarmendu ziren, baina era berean interes korporatiboak ere agertu ziren: medikuak, farmazialariak, odontologoak, podologoak, erizaintzan diplomatutakoak, psikologoak, garraiolariak...\nGobernuak eta Talde Sozialistak, gehiengoak lortzeko beharrizanak bultzatuta, fabrikaren interesei, interes sozio-ekonomikoei edo korporatiboei eman diete arreta, baina EZ DA autonomia esparruan EZER egin. Legeak industriaren gainean dituen “eragin ekonomikoen zehaztasuna” onartu da, zentzuzko erabilerarekin edo gastua kontrolatzearekin zerikusi gutxi duen botere faktikoaren lagapena bezalako gai hain deigarrian.\nBotikei dagokienez hurrengo aforismoa oraindik indarrean dago: “nik gonbidatzen dut eta zer, nola, noiz eta non hartuko den esaten dut baina zuk ordaintzen duzu”. Izan ere, Osasun eta Kontsumo Ministerioak eginkizun eta erabaki guztiak bere gain hartu ditu eta autonomia-erkidegoek faktura ordaindu “baino ez dute egiten”.\nArgi dago ez direla batere fidatzen autonomia-erkidegoen arautzeko, planifikatzeko, zuzentzeko eta kudeatzeko gaitasunaz.


I. Edizioa - Kirolak - Aspegi\nEkitaldi honen helburua hainbat sektoretako erakundeetan buru diren eta kudeatzen dituzten emakume profesionalei aurpegia eta ahotsa jartzea da, gizarteak beste errealitate hau ezagutu eta duten lan egiteko modua jakin dezan. Horretarako, urtero emakumeek kudeaketan goi-mailako presentzia duten bat edo bi eremu aztertuko dira.\nTati Garmendia: Gaur egun BeraBera klubaren eskubaloi sailaren arduraduna da. 20 urte baino gehiagotan zehar klub honen jokalaria izana 2010ean erretiratu zen arte, Valentzian jokatu zuen (98/99) denboraldia salbu. Nazioarteko jokalaria 100 aldiz baino gehiagotan izan zen, eta 2009an kirol merituaren urrezko domina Kirol Kontseilu Gorenaren eskutik jaso zuen. 2007an lehen mailako taldearen jokalaria eta entrenatzailea bihurtu zen, ondoren taldea ere noizbehinka zuzendu zuen, baina bere lan nagusiena klubaren eskubaloi sailaren arduradun gisa egin du.\nAzaroak 10ean Amara Plaza Hotelean, proiektuko ekitaldi Nagusia ospatu zen, 50 pertsona baino gehiago bertaratu zirelarik. Ekitaldia gure lehendakaria den Julia Fernandez Ferrer-ek aurkeztu zuen, eta Foru Aldundiko Kultura, Turismo, Gazteria eta Kirola Diputatuak. Denis Itxasok, itxi zuen.


Tocllaraju (Cordillera Blanca) - 6.034 m | Capra Alpina\nTocllaraju (Cordillera Blanca) - 6.034 m\nTocllaraju mendia Huascarán Parke Nazional barruan aurkitzen da, Áncash eskualdean, eta Chinchey mendiguneko parte dugu (Mendikate Zuria-Perú). Tocllaraju Quechua hizkuntzan Tuplla=Tranpa eta Raju=izotz esan nahi du, beraz Mendikate Zuriko “Izotz tranpan” aurkitzen gara. Ishinca bailarako mendi garaiena ez bada ere, urtero bisitatuenetako bat da eta horrek, Mendikate Zuriko igoera klasikoenetako bat bihurtu du. Piramide ikusgarria nonahi begiratuta ere, malda zirraragarri eta ertz zorrotza duena, izotz onddo erraldoi batez koroatua eta Ishinca bailarako buru dena.\nIshinca aterpetxe inguruan kanpatuak gaude, Tocllaraju menditik begiak kendu ezinik naiz aurpegirik alaiena aurkezten ez digun. Bi egun lehenago Ishinca mendia igo ondoren eta aklimatazioa hobetzearren, Tocllaraju mendira saiakera egiteko asmoa dugu. Dena den, ez dirudi eguraldi aurreikuspena gure alde dagoenik eta zalantza handiak ditugu. Aterpetxeko zaindariei, gidariei eta ikusten dugun edozein andinistei galdetuta ere, aurreikuspena ez dirudi aldatzen denik eta gure antsietatea handitzen doa. Azkenik gogoak arrazoia menderatzen du eta morrena kanpalekura igotzeko materiala prestatzeari ekiten diogu. Esan oi dugun bezala “arriskurik hartzen ez duenak ez da inoiz garaile izaten” eta gu arriskatzeko prest gaude.\nMotxilak lepo, aterpetxeko erosotasunetik atera eta morrena kanpalekura bidean atera gara. Xenda nabaria jarraituz arana eskuin aldetik gainditzen goaz eta gutxika bada ere, ipar norabidean altuera irabazten dugu. Beherantz datorren bikote batekin topo egiten dugu, itxuraz eguraldi iragarpen tzarrak direla eta jaistea erabaki dute, eta morrena kanpalekuan beste inor geratu den galdetzean, erantzunak kezkatzen gaitu. Badirudi bakarrik egongo garela eta zerua astiro askoz ere ilunagoa ikusten dugu.\n4.800 m inguruan xenda desagertu eta bloke eta arroka kaos batetan murgiltzen gara eta ezin bestean, itoak jarraituz aurrera egin beharrean gara, beti ere eskuinerako norabidean. Aldapa bukaezina egiten ari zaigu, motxilak zama handiagoa duela dirudi eta hau gutxi balitz, elurretan hasi du. 2:30h-ko igoera gogor bat eta gero, azkenik glaziar oinpean aurkitzen den morrena kanpalekura iristea lortu dugu, 5.100 m.\nA zer nolako poza dugun bakarrik ez gaudela baieztatzean, bikote bat gidari eta guzi bertan aurkitzen dira. Gidariak konfiantza handia helarazten digu eta biharko, berak dio eguraldi ona egingo duela gainera. Ori nahikoa ez balitz, denboraldi hasieran lehen aldiz mendi ikusgarri honetan bidea ireki zuen berbera da, kasualitatea ote? Su txikiarekin elurra urtzen denbora asko pasatzen dugu eta eguna ilundu aurretik, glaziarrera igotzen gara biharko nondik norakoa ikustatu asmoz, gabez egin beharko bai dugu zeharkaldia. Nahiago genuke gidariak arrazoi izango balu eta bihar eguraldi ona izan, zeren Tocllaraju laino beltzez estalia ikusteak zirrara sortzen digu.\nGoizeko 1:00 h da, esnatuta eta grinatsu bagaude ere, gia jaiki eta mugitzen hasten ez den bitartean, inork ez du muskulurik mugitzen. Zarata entzutean zakutik arin atera eta prestatzen hasten gara bere arrastoa ez galtzearren. Azken egunetan elurra etengabe egin du eta edozein oinatz arrasto desagertu bai da. Gaileta bakar batzuek gosaltzeko jan, granpoiak jantzi eta 35/40º-ko lehen malda txiki bat igoz glaziarrean sartzen gara.\nHasiera honetan eta oikoa denez glaziarra oso hautsia dago eta gure frontalen argi txikiak hainbeste pitzadura argitzeko gaitasunik ez du. pitzadura handi gune bat saihestu asmoz, Ipar-mendebalderantz bideratu gabe glaziar platoa zeharkatzen dugu. 30º-ko malda batzuek igo eta izotz bloke handiz osaturiko gune bat azkar zeharkatzen saiatzen gara, Ipar-mendebalde ertzeko bizkarrera norabidean, bertan eguneko lehen zailtasuna aurkitzen dugularik (5.500 m).\nElur eta izotz malda tente bat aurrez aurre ageri zaigu. Hasierako zatiak 45/50º-ko portzentajea du eta pitzadura handi batez zeharkatua aurkitzen denez, gure ezkerraldetik gainditzen saiatzen gara. Gorantz goazen heinean malda askoz ere tenteagoa jartzen ari da (75/80º) eta ensanblen eskalatzen bagoaz ere, izotzaren egoera onak azken zati hau zailtasunik gabe igo ahal izateko konfiantza eta segurtasuna ematen digu, serak handi baten oinpeko erlaitz txiki bateraino, bertan bi hesola aurkitzen dugularik jaitsieran rapelatzeko ondo etorriko zaizkigunak.\nAurrerago beste pitzadura berri bat ageri zaigu, jarraitu ahal izateko jaitsi eta igo beharko duguna. Goizeko 6:00h inguruan ertzetik tontorreko onddora bidean, ezusteko egunsenti ikusgarri batek aho zabalik uzten gaitu. Ez zuen arrazoi faltarik orain ordu gutxi batzuek gidariak egun ona izango genuela esaten zigunean, benetan ikusgarria ikusten bai da. Oinpean dugun laino itsasoak, apenas tontor gutxi batzuek zulatua, hitzik gabe uzten gaitu.\nElur maldetatik jarraituz (40º) serak handi batzuek ezkerretik saihesten ditugu, tontorreko onddora iristeko saiakeran. Eguzkia zeruertzean azaltzen doan heinean hotza gutxitzen ari da eta altueran egotearen ondorioak nabari ditugun arren, mendi eder onen ertzetik ibiltzea pribilegio hutsa da. Pasabide garrantzitsuena denetik gertu gaude, non aurretik doan kordada ikusten dugun, eta bertara iristeko elur malda erraz batetik igoko gara.\nBehin onddoaren oinpean, malda etzanagoa eta errimaia sakonera gutxiagoa duenez, ezkerrera desbideratzen gara. Arriskutsuak diren 70 m gainditu behar ditugu (70º) eta azkar konturatzen gara elur baldintzak oso onak ez direla eta izotzik apenas dagoela, torlojuz pasabidea ziurtatzea ezinezkoa eginez. 15 m igo eta berehala ezkerrera zeharkaldi bat egiten dugu, oso arriskutsua elurraren baldintzak ikusirik eta izotz zati txiki baten torloju bat sartzen dugu, seguru baina psikologikoagoa dena, aldameneko aurpegira iritsi aurretik eta bertan aurkitzen den kanaletik igoz, naiz hemen ere elur baldintzak aurreko igoaldian bezain txarrak diren. Gora iristean bi hesola aurkitzen ditugu igoera segurtatu edo jaitsierako rapela egiteko balio dutenak.\nBehin pasarte arriskutsu hau gaindituz eta dagoeneko askoz ere lasaiago, gailurretik metro bakan batzuek besterik ez gaituzte banatzen. Motxilak bi hesolen ondoan utzi eta pioletak eskuetan hartuz, tontorrera bidean malda arin batetik igotzen jarraitzen dugu, bertan azken ustekabea itxaroten dugun bitartean, bidea mozten digun metro baina zabalera handiagoko pitzadura. Saiatu arren salto egin beste aukerarik ez dugu aurkitzen eta tontorrera bidean erraza badirudi ere, berantz salto egin behar bai dugu, itzulerako saltoak kezkatzen gaitu gorantz bai da.\nErabakia hartu eta pitzadura saltatzen dugu. Minutuko azken igoera txiki batek, Tocllaraju tontorrera eramaten gaitu 6.034 m. Ikusgarria eguna, harrigarriak bertatik ditugun bistak eta Mendikate Zuriko mendi ederrenetako baten igoera dotorea. Oso arro eta kontent gaude eta ez da gutxiagorako. Atzo hartu genuen erabaki arriskutsua izanagatik asmatu dugu, baina behin eta berriz errepikatu oi dugun bezala eta dagoeneko goiburu “arriskurik hartzen ez duenak ez da inoiz garaile izaten”.\nBista harrigarriez gozatu asmoz minutu batzuek hartzen ditugu, Ranrapalca, Ishinca, Pucaranra, Palcaraju, Yanapacha, Chopicalqui, Huascarán, Urus,…\nItzulerako saltoa, aurri-kusi bezala, gorantz denez zailagoa egiten zaigu. Asko pentsatu gabe salto egin eta beste aldean hanka egitea ezinezkoa dugunez, bi pioletak indar handiz pitzaduraren goiko aldean sartu eta granpoiez lagunduz, zutik jartzea lortzen dugu.\nBehin motxilak utzi ditugun ondora heltzean, 60 m-ko bi sokak lotu eta bi hesolatik pasatu ondoren, rapelatzeko prestatzen gara.\nRapela onddoaren oinpera iristen da, errimaiaren ingurura hain zuzen, 55-bat metro.\nDenak bera heltzean, soka bat motxilan gorde eta bestearekin, berriz ere, ensanblen lotzen gara.\nBehin bizkarrera jaistean, serak handiaren oinpean igoeran ikusi ditugun bi hesolaz baliatuz, berriz ere rapelatzen dugu. 80 m-ak ez dirudite nahikoak izango direnik beheraino ailegatzeko eta sartzen dugun hesola batez baliatuz bigarren rapel bat egiten dugu. Hemendik aurrera bidea oso nabaria da, igoerako arrastoa jarraitu besterik ez dugu eta inongo zailtasunik gabe morrena kanpalekura iristen gara. Lainoek gutxika bada ere Tocllaraju irensten ari dira eta eduki dugun eguraldi ona kontutan izanik, pentsa dezakegu mendi eder honek aukeratu digula bere gailurrera igo ahal izateko.\nIbilbidea: Tocllaraju Ipar-mendebaldeko ertza\nKategoriak : Ertza, Izotz eskalada, Kranpoiak, Oinezko igoera\nZailtasuna:D- (Zailtasun aldagarria)\nIristeko denbora:4 h Ishinca aterpetxera + 2:30 h morrena kanpalekura\nNola iritsi:Pashpatik Ishinca aterpetxera\nIgotzeko denbora:7:30 h tontorrera\nJeisteko denbora:5 h aterpetxera\nEzaugarriak:Lehenik glaziar zati bat, ondoren 100 bat metroko luze bat ertzera iristeko, bertatik jarraituz tontorreko onttoraino iritsiko gara, 80 bat metroko bigarren luze bat eta, azkenik, salto egin beharreko metro bateko zulo bat aurkituko dugu bidetik.\nMateriala:60 m-ko 2 soka, 2 izotzetako torloju, 3 estaka, arnesa eta kaskoa.\nEgoera:Glaziarreko egoera oso aldakorra da, beraz, zailtasuna ere bai.\nTocllaraju- Cordillera Blanca6.032 m.


Interneten banda zabalarekin sartzeko Espainiak egindako aurrerapena egiaztatu du azterlan batek | Consumer\nInterneten banda zabalarekin sartzeko Espainiak egindako aurrerapena egiaztatu du azterlan batek\nHala ere, txostenak onartzen du mendebaldeko Europako konexio tarifa altuenak dituela\nJupiter Research-ek argitaratutako azken emaitzei esker jakin ahal izan denez, 2002. urtearen amaieran Espainiak banda zabalaren bidez Interneterako sarbidea zuten etxeen ehuneko handiena (% 37) zuen mendebaldeko Europan, “nahiz eta lurraldeko konexio bakoitzeko hileko oinarrizko tarifarik garestienetako bat izan”.\nAholkularitza-enpresak aurreikusi du 2002. urtearen amaieran Espainian zeuden banda zabaleko Internet duten milioi bat etxe – gaur egun, abiadura handiko milioi eta erdi linea baino gehiago – laukoiztu egingo direla 2008. urtearen amaieran, eta 4,1 milioi izango direla.\nDatu hori Sarerako sarbidea duten etxe guztien% 67 litzateke, eta, hala, mendebaldeko Europako ehunekorik altuena lortzen du gure herrialdeak. Era berean, azterlanak aurreikusten du banda zabaleko Interneterako sarbidea duten etxeen kopurua banda estuko sarbidedun etxeena baino handiagoa izango dela hurrengo urtean.\nAitzitik, Internet Italian duten etxeen% 8k soilik dute banda zabaleko konexioa, “nahiz eta Italian konexioagatik hilero ordaindu beharreko oinarrizko tarifak Espainian baino merkeagoak izan”.\nJupiter Research-ek esan zuen ADSL bidezko Interneteko konexio-tarifetan segundoko 0,5 megabit-eko batez besteko kostua Europako “altuenetako bat” dela (73 euro), Italiako 36 euroekin alderatuta, adibidez.\nHala ere, azterlanak adierazten du Italian minutu bakoitzeko konexioaren ordainketa-eredua oztopoa izan dela abiadura handiko Internet onartzeko, Espainiarekin konparatuta, “izan ere, tarifa-mota horrek ez ditu erakartzen musika- edo bideo-fitxategiak deskargatzeko Internet erabiltzen duten kontsumitzaileak, hori baita, hain zuzen ere, kontsumitzaileak etxean abiadura handiko Interneten sartzeko arrazoi nagusietako bat”.\nHorrez gain, Espainiako kontsumitzaileek Interneteko zerbitzu-hornitzaileen (ISPak) arteko lehiaketa baliatu dute. Aktibazioa, modema eta instalazioa doan eskaintzen dituen lehen merkatuetako bat da, eta, hala, “Espainian ADSL erabiltzeko aukera erakargarriagoa eta egokiagoa da”.\nJupiter Research Lourdes Salcedoko analistak adierazi zuenez, “Espainiak oso indize altuak ditu banda zabaleko Internet erabiltzeko, kontuan hartuta Interneteko erabiltzaileen ehunekoa nahiko txikia dela mendebaldeko Europako gainerakoekin alderatuta”.\n“Espainiako erabiltzaileek banda estuaren aldean banda zabalak dituen onurez ohartzea, eta aukeratzeko produktu eta pakete ugari egotea erabakigarriak izan dira Espainian ADSLa hartzeko, eta etorkizunean ere erabakigarriak izango dira”, gehitu zuen Salcedok. Estatu Batuak lehen postuan daude, oso urrun, hogei milioi banda zabaleko linea baino gehiagorekin. Hala ere, Hego Koreak du teknologia horren sarpen handiena: abiadura handiko 23 linea ehun biztanleko.


Lan egin gurekin - DANOBATGROUP\nABIATU GUREKIN ZURE IBILBIDE PROFESIONALA!\nFabrikazio aurreratuko erronkarik anbiziotsuenak zure zain daude\nDanobatgroup-en 1300 pertsona baino gehiago gara bisio berarekin lan egiten, erronkei aurre egiteko gogoarekin, esperientzia berriak bizitzeko gogoarekin eta proiektu berritzaileak garatzeko gogoarekin, munduko edozein lekutan. Asmatzeko, berritzeko eta arriskatzeko gaitasunarekin. Ikertzeko eta amesteko gaitasunarekin. Ingurune bat, non talentua eta ideiak motorra diren eta egun bakoitza desberdina eta proiektu bakoitza, erronka berri bat.\nGarapen profesionalerako eta prestakuntza handiko lantaldeetan aritzeko aukera handiak eskaintzen ditugu, pertsonak pertsonalki eta profesionalki garatzen baitira bere ibilbide profesional osoan, nazioarte mailakoa den eta osagai teknologiko handia duen industri proiektu batean murgilduta.\n…2 segundoan behin aireratzen dela gure makinek mekanizatutako turbinak dituen hegazkin bat?\n…2021ko otsailean Martera iritsi zen Perseverance robot esploratzailearen antenetako baten garapenean parte hartu dugula?\n…gure enpresetan emakumeen kopurua %14koa dela, taldeko epresa batean zifra hau %25era iristen dela eta aktiboki gabiltzala lanean urtetik urtera kopuru horrek gora egin dezan?\nGURE LANTALDERA GEHITU NAHI?\nZabalik dauden lan eskaintzak\nEz hain handiak, ez hain txikiak\nDanobatgroupen enpresa talde handiek eskaintzen dituzten abantailak eta aukerak ditugu (enpresa sendotasuna, barne mugikortasuna, karrera planak, etab.), enpresa ertainen abantailekin osatuta, hala nola tratu eta arreta oso hurbila eta pertsonalizatua pertsona bakoitzarentzat eta partaidetza aktiboa, besteak beste.\nGure antolaketa ereduari esker, geure talde industrialaren barruan enpresa desberdinak izanik, eredu bakoitzak eskaintzen dituen abantailak eduki ditzakegu gure pertsonei lan ingurunerik onena eskaintzeko.\nDESAFIATU ZAITEZ ETA SORTU HOBERENEKIN ELKARLANEAN\nLan egiten dugun moduarekin pertsona bakoitza ahalduntzea bultzatzen dugu. Gure profesionalek, beti harago joateko prest, ibilbide berriak marrazten dituzte beren ezagutzaren, dinamismoaren eta jarrera berritzailearen bitartez eta bikaintasuna bilatuz.\nIzan zaitez diziplina askoko talde baten parte, beti abangoardian egotera bultzatzen gaituzten nazioarteko erreferenteekin elkarlanean aritzea eta haiekin batera sortzea ahalbidetuko dizun talde batean.\nMerkatuen beharrei aurrea hartzen diegu buru azkartasunez, soluzio teknologiko berritzaileak sortzeko. Arriskuak baloratu eta geure gain hartzen ditugu, eta aukera berriak partekatu eta bultzatzen ditugu.\nSoftware eta Digitaleko arduraduna\nIREKI ZURE BURUA ETA BIZI ESPERIENTZIA BERRIAK\nHurbilen dugun eragin eremuarekin dugun konpromisoak eta gure komunitatearekin dugun loturak ez digute eragozten oso nazioartekotuta dagoen industria talde bat izatea. Izan ere, %90 baino gehiago esportatzen dugu, eta ekoizpen instalazioak, ordezkaritzak eta bikaintasun zentroak ditugu herrialde estrategikoetan.\nIndustria talde globala gara, erronka globalei aurre egiten diona eta kanpora eta modu zabalean begiratzearen alde egiten duena hain zuzen ere.\nBeste herrialde batera joateak kultura berri batean sartu eta errealitate berriak ezagutzea dakartza jokaleku berria eta ohitura berriak, elikatu eta indartzen zaituztenak. Abentura horri ekiten dionak aukera asko ditu disfrutatzeko, esperientzia berriak barneratzeko, ezagutza berriez jabetzeko, bere begirada aberasteko eta mundua beste ikuspegi batetik ikusteko. Elgoibarko lantegian hasi nintzen eta nire ibilbide profesionalak Herbornera eraman nau, Alemaniara, hazteko aukera, Danobateko familia mugagabean garatu dudana.\nDanobat-Overbeck-eko marketing arduraduna\nGARATU ZURE AHALMEN GUZTIA\nEnpresa desberdinak dituen industria taldea garela berretsi dugu, eta horri esker diziplina askoko inguruneetan eta lantalde mistoetan egiten dugu lan gure erakundeen artean, gure bezeroentzako soluziorik onenak aurkitzeko.\nPertsonek beren onena ematea nahi dugu, eta beren erronka eta motibazio profesionala aurkitzea beti. Garapen profesionalerako aukera berrien ateak beti daude irekita barne mugigarritasunera, eta gure egunerokotasunaren parte da.\nIdekon "V-SET" fotogrametria bidezko neurketa sistema berri bat garatzen ari nintzela iritsi nintzen Soralucera. Garai hartan, Danobatgroupeko hainbat enpresarekin elkarlanean ari nintzen jada, garapen batzuk egiten, eta enpresekin lanean hain gertutik ari nintzenez, konturatu nintzen haratago joan nahi nuela, ikerketa hori eta egiten nituen garapenak bezeroari eta merkatuari hurbildu nahi nizkiela. Danobatgroupeko barne mugikortasunari esker, Idekotik Soralucera igaro ahal izan nintzen, eta enpresa horretan nire ibilbide profesionala gehien gustatzen zitzaidan arloan garatzen jarraitu, eta, gainera, kooperatiba honetan bazkide finko egin ahal izan nintzen.\nAHALDUNDU ZAITEZ ETA BALIOETSI ZURE IDEIAK\nEredu kooperatiboaren balioek batutako pertsona talde bat gara. Bisioa, erantzukizuna, konpromisoa, dedikazioa eta konfiantza konpartitzen ditugu.\nGuztion ardura da geure ideiei balioa ematea, eta era partekatuan, motibatuan, erabakitzailean eta eraginkorrean gauzatzea.\nParte gareneko konpainiari hazten lagundu nahi diogu, guk geuk erabakita, autonomiaz, kudeaketa ahalmenarekin eta erabakitze ahalmenarekin eta lidergo pertsonalarekin.\nEnpresa proiektu kolektibo baten parte gara, hemen lan egiten dugun pertsonok negozioaren jabekideak gara.\nKonbentzituta gaude: geure talentuaren batuketa izango da arrakastaren bidea aurkitzea ahalbidetuko diguna. Sarean egiten dugu lan, elkarrekin lanean, garbi daukagu elkarrekin urrutiago iritsiko garela, eta kooperatibagintzaren balioak hartzen ditugu inspirazio iturri, atzerrian lehiatzeko gauza izango den enpresa proiektua eraikitzeko, eredua ezarri eta aldaketei aurrea hartzeko.\nAURKITU ZURE OREKA BIZITZA PERTSONALAREN ETA PROFESIONALAREN ARTEAN\nHumanity@work gure taldearen ezaugarrietako bat da, kide gareneko MONDRAGON korporaziotik datorkigun ezaugarria da, eta, beraz, pertsonengan oinarritutako taldea gara, beste ezer baino lehen.\nGure langile guztien ongizatea nahi dugu, eta horretarako hainbat formula ditugu, hala nola ordutegi bereziak, ordutegi malguak eta gure pertsonek dituzten premiak uztartzeko erraztasunak.\nNire bizitza pertsonalean familia bat osatzeko unea iritsi zenean, beldur nintzen ea dena nire gain hartzeko gai ote izango nintzen. Danobatgroupen ditugun kontziliazio formulei esker, modu orekatuan jarraitu ahal izan dut nire karrera profesionala betetzen eta nire seme-alabez arduratzen. Lanaldi murrizketarekin eta ordutegi malguarekin lan eginda, nire erronka profesionalei erantzun diezaieket, bai eta seme-alaba txikiei arreta eman eta haietaz gozatu ere.\nLan arrisku eta prebentzioko teknikaria\nGURE LAN ESKAINTZEN BERRI IZAN NAHI DUZU?\nEman izena gure informazio buletinean


"Ongi pasatu ikasten, ongi pasatzeko dantzatzen" — dantzan.eus\nHemen zaude: Hasiera › Hemeroteka › "Ongi pasatu ikasten, ongi pasatzeko dantzatzen"\n"Ongi pasatu ikasten, ongi pasatzeko dantzatzen"\nDantza irakaslea, koreografoa eta txuntxuneroa da, besteak beste Patxi Laborda. Sei urte daramatza La Galeran plazako dantzak natural eta gozagarri egiten. Beste horrenbeste Aiko taldearekin tradizioa berrituz musika eta dantza garaikidea lantzen.\nL.M. / Iñigo Azkona\nZergatik da eztabaidagarria dantzaren definizioa?\nHartzen duzun dantza ereduaren arabera defini daitekeelako. Adibidez, ezkontza batean bi kubatarekin egiten dena dantza da? Niretzat, bai. Zer da ongi dantzatzea? Zer da gaizki dantzatzea? Hori eztabaida daiteke. Dantzatzea, azken finean, musikarekin batera mugitzea da hemen, Errusian eta Japonian. Azken 50 urteetan hartu ditugun ereduak izan dira eszenatokietan ikusi ditugunak, pentsatuz horiek zirela bakarrak, horiek mantendu dutelak plazetan galduta zegoena. Baina hori ez da horrela.\nEszenatokiko dantzak badu bere hizkuntza, bere forma... eta ez dira plazakoak. Akademizazio prozesu bat eman da gurean eta leku guztietan. Arriskua dago momentu batean pentsatzea akademizazio horren ondorioz sortzen dena dela dantzatzea eta hori ez bada ez dela dantzatzea. Hori bai, eztabaidagarria da.\nEta zein da behar dugun dantza eredua?\nEreduak askoz naturalago izan behar du. Plazako ereduak baldin baditugu erabil ditzagun plazako ereduak eta ez hainbeste eszenatokikoak.\nDantzaren funtzioa goitik behera aldatu da.\nHor dago funtsa. Gure guraso askok dantzatzen ezagutu zuten elkar, aisialdirako gune bakarrenetarikoa zen. Baita ukimenerako ere... Gaur egun hori ugaldu da, eskerrak. Orain, dantzara joaten den jendea ez da bakarrik harremantzeko edota ligatzeko bakarrik joaten, baizik eta dantzatzeagatik; dantza gustuko duelako. Garain batean koreografiak oso sinpleak ziren zeren inportantea ez zen koreografia bera. Pausoak ikasten zituzten hurbiltzeko eta gero gerokoak. Gaur egun ez da hori. Dantzak berak dauka garrantzia eta jendeak nahi du dantza espektakularragoa izatea.\nEszenatokietan ikusten ditugun dantzak oso espektakularrak dira.\nBai, eta askotan nahi izaten dugu hori egitera iritsi. Berez, plazak ez du hori eskatzen. Askoz gutxiagorekin egin liteke. Transmisio horrek etena izan du. Momentu baten plazetako transmisio hori galtzen da eta modelo soil eta erraz horiek, gaur egun debaluatu horiek, galdu ziren eta goi mailakoak iraun zuen. Dantzan zekien jendeak ez zekiela dantzan pentsatzeraino. Ikasle asko etortzen zaizkit lehen egunean "nik ez dakit dantzan", esanez.\nEta "gaizki egiten dut" esanaz?\nGaizki egite horrek gogora ekartzen digu gainontzekoak begira daudela eta ikusten gaituztela gaizki egiten, ridikulo puntua sentitzen. Baina dantzatzen duzunean zure buruarentzako dantzatzen duzu, ez besteentzat. Niretzat une politena da ikasleak konturatzen ez direnean zenbat jende duten inguruan. Hori da benetako funtsa.\nLa Galeran, Bilbaomusikan, mahatsorri asko dauzkazu ikasle. Zelako lana egiten duzu?\nErro tradizionaleko dantzak irakasten ditut, modu zabalean ulertuta. Tangoa, pasodoblea, mazurka, jota... Bertara joaten den jendeak baliabide desberdinak izan ditzala saiatzen naiz gero dantzatzeko, ez horrenbeste koreografia itxiak irakasten. Nik ematen dizkiet hainbat eredu eta norberak bilatzen du beste bidea eta norberak badaki noiraino iristen den. Ez dute aldamenekoarekin konparatu behar, baizik eta haien buruarekin duela sei hilabete. Ikasketa prozesua ondo pasatzearekin etengabe lotzea oso garrantzitsua da niretzat. Ludikoa izan behar da. Ongi pasatu ikasten, ongi pasatzeko dantzatzen. Ez da sufritu behar ikasketa prozesuan. Ez gara horretaz kontziente izan.\nIkasketa prozesuan asko sufritzea tokatu zaizu?\nOroitzen naiz dantza taldean ibiltzen nintzenean oso disziplina handia ezartzen genuela. Disziplina inportantea da, baina momentua batean jakin behar da baita ere jendea motibatzen. Nire belaunaldian, esaterako, berrogeitik gora sartu ginen dantza taldean eta bi gelditu ginen. Motibazioa garrantzitsua da eta jende helduarekin are gehiago. Akatsekin barre egiten jakin behar da. "Hori ez galdu inoiz ez" esaten diet ikasleei.\nCampos antzokian bukatu berri den ikasturte osoa eman du Aiko taldeak Dantzaldi Ibiltariarekin. Zelako esperientzia izan da?\nOso ona. Sistema ezberdina da. Lehenengo mailan laupabost gauza irakasten dira dantzan hasteko eta bigarren mailan dantzagunea sortzen da praktikarako. Jendea oso pozik geratu da eta hurrengo ikasturtean errepikatzekoak gara.\nDurango, Donostia, Gorbeia, Urbia... non ez du Aiko taldeak erromeriarik egin?\nGuri berdin digu mendi aldean edo hirian egitea. San queremos bat egiten dugu, baietz, "zergatik ez" esan eta egin. Egia da, Aikozale asko daude jada Aikotar bihurtu direnak. Edonon jotzen dugularik badaude agertzen direnak. Dantzazale amorratuak dira.\nAikok daraman sei urteotan, igarri duzu dantzarako zaletasuna ugaritu denik?\nBai, asko atzematen da. Hiru erronkarekin jaio ginen: argitalpenak, erromeriak eta eskolak. Hiruak ezinbestekoak dira. Eskolak gorantza joan ahala erromeriak gorantza joan dira. Denborarekin erromerietako eredua aldatu egin da. Hasiera batean gauza asko azaltzen genituen plazan. Gure helburua izan behar da ezer ez azaltzea. Azalpenak desagertzea. Jendeak behar bagaitu dantzatzeko zerbait gaizki egiten ari gara.\nInterneten, youtuben, zure bideo ugari dago. Teknologia berriak aliatu dira dantzaren zabalpenean?\nGure bideoak ez dira pedagogikoak, bideo bidez ikastea ba... gehiago da giroa ikusteko, eta jendea animatzeko. Kosta zitzaigun bideoak egitea. Batzuk alde zeuden, beste batzuk kontra. Azkenean erabaki genuen gauza logikoa, baliabideak badaude munduan erabil ditzagun.\nZelako dantza plaza da Bilbo?\nBilbotarrek ez dakite zer daukaten. Bilbon bertan hilabetero bi erromeria daude. Salbatzaile taldeak Santiago plazan egiten duena eta Urbeltzek Kafe Antzokian egiten duena. Hori izatea askori gustatuko litzaieke. Plaza eginda dago!


Emakume zientzialariak: January 2020\nDuela 15.000 urteko birus ezezagunak izoztuta aurkitu dituzte\nDuela 15.000 urteko birus ezezagunak izoztuta aurkitu dituzte aurkitu dituzte urtzen ari den glaziar batean. Lurreko izotzik zaharrenean 28 birus-talde zeuden ezkutatuta. Birus izoztu hauek iraganaren lekuko dira.\nGuliiako kasketa (planetako izotz-geruza zaharrenetako bat), Tibeteko mesetan, Txinan, Ohioko Estatuko Unibertsitateko, Nebraskako Unibertsitateko eta EEko Energia Saileko Genomaren Institutu Bateratuko zientzialari-talde batek izotz-nukleoen laginak hartu zituen, eta 15.000 urtean izoztuta egondako 28 birus aurkitu zituen, gizateriak aurrez ezagutzen ez zituenak.\nAurkikuntza bioRxiv webgunean argitaratutako artikulu batean zehaztu da, eta bikoteka berrikusteko zain dago.\nIzotz glaziarrean aurkitutako bakterioen azterketa XX. mendearen hasierakoa da; izan ere, izotz zaharrean izoztutako mikrobioak, bakterioak eta birusak aztertzeak leiho bat eskaintzen digu inguruneari eta aspaldi izandako baldintza klimatikoei buruz.\nMundu osoko glaziarrek behera egiten jarraitzen duten heinean, birusak eta mikrobio izoztuak agerian geratzen ari dira, eta beldur dira glaziarrak urtu baino lehen katalogatzen ez badira betiko galduko ote diren, eta, kasurik okerrenean, izotz-fusio horrek patogenoak aska diezazkioke ingurumenari.\nGogora dezagun, 2016. urtean, antrax-agerraldi bat izan zela Siberiako urruneko zati batean, permafrost-ean 75 urtez lurperatutako erreno baten hondarrak askatutako birusaren esporei egotzia. Bero-bolada batek eragin zuen, kasu honetan, tenperatura altuengatik.\nBi helburu garrantzitsuri erantzuten die: prebenitzen, gaixotasun-agerraldietarako prestatzen lagun diezaguke, eta, gainera, Lurraren historian zehar klimari buruzko xehetasun berriak eskaintzen dizkie zientzialariei, bai eta muturreko baldintzetan zein mikrobio eta birusek iraun ahal izan zuten ere.\nIturria: "Muy Interesante". Sarah Romero, 24/01/2020\nBiobotak: horrelakoak dira igel-zelulekin egindako robot biziak, zientzia modernoa irauliko dutela agintzen dutenak\nEstatu Batuetako zientzialari-talde batek igel-zeluletatik abiatuta bizitako makina bikain baten diseinua aurkeztu du. Makina horrek astebete irauten du. Horrek ateak irekitzen dizkio berrikuntzari.\nSistema kutsatuen tratamendutik mikrokirurgiara, farmaziaren mundutik, askoz aukera potentzial gehiago ematen zaizkio, nahiz eta denak oso urrun dauden errealitate izatetik. Gainera, horrelako zerbait eraikitzeko aukerak izaki bizidun baten eta automata baten arteko mugak non dauden birpentsatzera gonbidatzen gaitu.\nBiobot: izen berezi horrekin, taldeak lehen aldiz diseinatu du muskulu-zeluletatik eta Xenopus laevis azazkal-igelaren azaletik egindako robot bitxi hau. Hain zuzen, ehunka zelula horiekin, biobote horiek milimetro erdi inguru dute. Zelula-agregatua gainkonputazio bidez diseinatu zen, eta hainbat eredu lortu ziren.\nEtorkizun handiena zutenak, ikertzaileen iritziz, robot biologiko horiek osatzeko hautagaiak izan ziren. Diseinu horien arabera, hainbat lan egiteko gai dira biopotak. Funtsean, bakoitza bere zelula uzkurkor eta pasiboen kokapenaren arabera bereizten da.\nHala, posizio jakin batean jarrita, zelula uzkurkorrek biobotila norabide batean mugitzeko edo zirkuluetan mugitzeko aukera ematen dute. Zuloen barruan objektuak ere harrapa daitezke. Gainera, biobote horiek osagai kolektibo interesgarria dute.\nHorrek esan nahi du lanak batera egin ditzaketela, objektuak mugituz edo garraiatuz, beren mugimenduengatik. Hori gutxi balitz, ikertzaileek frogatu dute elementu horiek nahiko erresistenteak direla, eta lesio baten aurrean berreraiki egiten direla, baina astean desagertzen dira, zelulak suntsitzen direnean; beraz, %100 biodegradagarriak dira. Oraingoz, biobote horien zelulak ez dira ugaltzen, baina ikertzaileek pentsatu dute hori interesgarria ote litzatekeen funtzionamendurako.\nMilea Maric Einstein\nFisika alemaniarra (1875 - 1948)\nMileva Maric 1875. urtean jaio zen, Titelen, egungo Serbia hirian. Garai hartan Hungariako Inperio Austrokoa zen.\nMileva Maric eta Albert Einstein 1896an ezagutu ziren Zuricheko Institutu Politekniko Federalean, fisikako karrera ikasten. Bera zen matematikan izena eman zuen emakume bakarra, eta fisikan lizentziatu zen lehen emakumea izan zen.\nMileva eta Albert berehala maitemindu ziren, biek hizkuntza bera hitz egiten zutelako: berak eman zizkion matematika-eskolak, Eisnteinen gotorleku izan ez zirenak, elkarrekin prestatzen zituzten beren azterketak, eta zientzia eta musikarekiko interesa partekatzen zuten.\nEztei-aldi horretako hainbat gutun daude. Horietan, Einsteinek erlatibitateari buruzko ideiak eztabaidatzen ditu harekin, eta “gure teoriari” buruz hitz egiten du, eta lankide gisa tratatzen du.\nFroga horietatik abiatuta, E. H. Walker ikertzaileak ondorioztatu zuen erlatibitatearen teoriaren oinarrizko ideiak Mileva Maricenak izan zirela, eta hark ezin izan zuela karrera amaitu, seme-alabak zaindu behar zituelako: lehen alaba urte eta erdian hil zen.\nMileva Maric-ek Helene Kaufler lagunari bidali zion gutun batean, pozik esan zion lortu zuen lorpenaz: “Duela gutxi amaitu dugu lan garrantzitsu bat, mundu osoan ezaguna egingo duena nire senarra”.\nGeroago, bi seme-alaba izan zituzten, bata adimen-atzerapenekoa, eta horrek zainketa gehiago eskatu zituen.\nEinsteinek postu akademiko bat lortu zuenean eta ikasketak amaitu eta teoria garatzeko astia izan zuenean, kreditu osoa hartu zuen.\nTestigantza asko ikusi zituzten elkarrekin lanean.\n"Haren seme Hans Albertek ere gogoratu du elkarrekin lan egiten ikusi dituela egunez eta gauez sukaldeko mahaian", erantsi zuen Gagnonek.\nHori gertatu zen 1905ean, Albertek bere lanik garrantzitsuenak argitaratu zituenean: lau artikulu Annalen der Physik aldizkarian (Anales de la Física), fisikaren legeak betiko aldatu zituztenak, erlatibitatearen teoria barne.\nEinstein berriro ezkondu zen 1915ean, oraingo honetan bere lehengusinetako batekin, Elsa Einsteinekin (Rudolf Einsteinen alaba). Hura ere bananduta zegoen eta bi alaba zituen. Urtebete geroago, Einsteinek erlatibitatearen teoria orokorraren berri eman zuen.\nAlbert Einsteinek Fisikaren adarrean jaso zuen saria 1921ean.\nAlbertek testamentua egin eta seme-alabei sariaren dirua utzi zionean, bere lanean parte hartuko zuela jakinarazteko mehatxua egin zion. Zientzialariak, orduan, isilik egoteko gomendatu zion.\nEinsteinen ondorengo bizitza zaila izan zen Milevarentzat eta arazo ekonomikoak izan zituen. 1930ean, Eduard semeari eskizofrenia diagnostikatu zioten, eta bizitza osoa igaro zuen hura zaintzen. 1948an hil egin zen.\nEta zeozer jakin nahi izanez gero "A la sombra de Einstein" liburuan bere bizitza ezagutu dezakegu.\nDuela 15.000 urteko birus ezezagunak izoztuta aurk...\nBiobotak: horrelakoak dira igel-zelulekin egindako...


Junior Neskak 2016/02/01 basketbasko.com Loiola Indautxu (argazkia: loiolabasket.com)\nLehen bi sailkatuen arteko partida Easo DBNn aldekoa izan zen, 57-56ko emaitzarekin Aranur ISB mendean hartu eta gero. Lehen hiru laurdenetan azkoitiarrek markagailuan aurretik amaitu bazuten ere (36-41), azkenekoan nahiz eta hamabi puntuko abantaila (37-49, 33. minutuan), etxekoen erreakzioarekin, hiruko marratik oso fin aritu ziren, azken minutura 57-55ekoarekin heldu ziren. Bertan, Larrañagak bi jaurtiketa libre izan bazituen ere, bakarra sartu zuen, garaipena Donostian geldituz.\nLoiola Indautxu, lehen faseko hirugarren sailkatua da lehen liderra, 33-72ko emaitzarekin Electro Alavesa Araski mendean hartu eta gero, bilbotarrek hasieratik kontrolpean izan zuten partidan. Lehen laurdena 5-21ekoarekin amaitu zen, eta azken laurdena 20-61ekoarekin ekin zioten, jada erabakita zegoelarik.\nHirugarren sailkatua da Tabirako Baque, 56-44ko emaitzarekin Gernika KESB mendean hartu eta gero, Lehen laurdenetik kontrolpean izan zuten markagailua (20-10), eta nahiz eta bizkaitarrak aldeak murrizten joan ziren, azken laurdenera 38-35ekoarekin helduz. Orduan, etxekoen erreakzioari esker, eta lortutako 12 puntutako ezberdintasunari esker, garaipena lortu zuten durangarrek.\nAraba Ak A2ko líder gisa ekin dio Faseari, 51-38ko emaitzarekin Getxo SB mendean hartu eta gero, eta baita ere Ostadar SKTk Atletico Sn. Sn. Anie Tecnun 56-59ko emaitzarekin menderatu ostean, eta San Viator Ak ere gauza bera egin zuen Ordizia KErekin 60-57ko emaitzarekin.\nFundacion 5+11 A1eko lidertzan hasi du


| Proyecto Educativo\nLeioa ikasketa komunitate hezitzailea\nHezkuntza, formazioa eta ikasketa ez dagozkie haurrei soilik, hiritar guztiei baizik, eta gure bizitza-aro guztietan. Gure topaketa, harreman eta hazkuntzarako dugun ingurune komuna da Komunitatea. Eta komunitateak ere, bere hazkuntza prozesua bizitzen du, beste komunitate batzuekin erlazioan eta hiritarren bultzadaz. Herrigune Leioa ingurune hezkuntza plana da: ahalik eta hiritar-gizarte eragile kopuru handiena elkartu eta pertsona guztien ikasketa beharrari, ongizate komunari eta hzkuntza jarduerari aurre egiteko modu berriei buruz gogoetan eta ekintzatan dabilena. Laburtuta, gure Komunitatea -Leioa-, behar eta gaitasun partikularrak eta komunak abiapuntutzat hartuta, ikasteko ingurune gisan indartu nahi duen proiektua.\nEspazio honetan Leioako Udalak, Solasgunerekin batera, 2000. urtetik hona garatutako lanaren eta esperientzien zati bat jasotzen ahalegintzen gara. Edozein ikaskuntza prozesu moduan, hamar, hamaika, hamabi... urtetako Herrigune prozesua definitzea ez da batere erraza, baina horrela azaldu dugu gutako batzuk:\nZilborhetean parte hartzen duten merkatariek 2009an\nJon, hezkuntza batzordearen arduradun politikoa Innobasquek antolatutako GizarteBerrikuntza Jardunaldietan, 2013an.\nTxorierriko Gori, 2012ko Irakalean parte hartzen\nEdo, Piter eta MAriCarmen, 2013ko Topaketaren aurkezpenean\nGuzti horietaz, eta Herrigune barruan Leioan antolatzen diren jarduera puntualei buruzko informazio zehatza web honetan aurkituko duzue. Baina, batez ere, web honetan zuok parte hartu dezakezue, komunitatea, herria, Leioa den hezi-espazio berri hori nola eraiki denon artean pentsatu dezagun.\nZilborhestea mahaia-Kultur Leioa\nHezkuntzari buruzko Jardunaldiak\nIbilaldia Oinezkoen Pausura\nNire Autorik Gabeko Eguna\nAzkeneko Proiektuen zerrenda\nHELBURU ETA OINARRIAK\nZilborhestea-Haurrak Laguntzeko Sarea


Ahotik At laugarren alea: Gazteak eta lan prekarietatea Ahotik At laugarren alea: Gazteak eta lan prekarietatea\nGazteak garenon artean eta orain dela gutxi helduak izaten hasi direnen artean asko krisi industrial luze batean hazi gara eta horretan hezi gaituzte. Egunetik egunera urtetan zehar langabezi tasaren datu beldurgarriak eta gaiari buruzko estatistikak bizi izan ditugu. Gaur egun, hedabideetatik, alderdi politikoetatik eta enpresarien taldeetatik, garai hori igarota dagoela adierazten digute; Euskadin urtero enplegua sortzen da, askok langabezi teknikoari buruz hitz egiten dute eta ondorengo urteetan langile berriak etortzeko beharrari buruz. Baliteke egia izatea, begirada azkar bat botata, ohartuko gara langabetuek ez dituztela jada gure herrietako plazak betetzen eta gazteek lana topatzen dutela. Horixe landu dugu Ahotik At laugarren zenbakian.\nBaina gazteria eta langile guztiak gaur egun arazo berri batek kezkatzen gaitu: lan prekarietatea. Gaitz honen sintomak oso ezagunak dira: ordu batzuetarako lanak, iraupen txikiko kontratuak, ordutegi jasanezinak, segurtasun neurrien gabezia, miseria gorriko soldatak (mileurismoa kasurik onenetan)…\nPrekarietatearen kontzeptua ez zaigu arrotz egiten, lantokietako heriotzek segundo batzuk baino ez dituzte betetzen albisteetan eta sindikatuek salaketa gisa kontzentrazioren bat edo beste egiten dute. Hala ere prekarietatea urrunago do oraindik, gure bizitzako arlo guztietan agertzen zaigu. Albisteak ikusi eta pairatzeaz neke eginda gaude, hala nola gazte batek etxebizitza bat eskuratzeko %150 gehiago irabazi behar izatea. Era berean Euriborraren abenturei beldurrez erreparatzen diegu. Ordutegi oso txarrak jasateaz nazkatuta gaude, beti ere, gure bikotekide edo lagunekin bateragarriak ez direnak. Hori dela eta gure bizitza sarriago indibidualismoari begira bideratzen dugu. Sistema berri honek eskaintzen digun askatasunaz gozatzeko esaten digute, azken finean “egizu nahi duzuna inor kontuan hartu gabe”.


Armarriaren gaineko txostena aurkeztuko du Udalak bihar Olaran etxean - Antzuola - Goiena.eus\nArmarriaren gaineko txostena aurkeztuko du Udalak bihar Olaran etxean\nArantzazu Ezkibel Galdos 2010-05-03 13:20\nBihar, martitzena, aurkeztuko du Udalak armarriaren gainean adituek esandakoekin egindako txostena. Bilera irekia izango da: herritarrak eta herriko taldeak daude gonbidatuta. 18:30ean izango da bilera Olaran etxean.\nMartxoan zehar egin zituzten hitzaldietan oinarrituta dago txostena. Historian eta armarrietan adituek esandakoa jaso eta balorazioa egin du Udalak. "Gaia kokatu dugu, eta martxoko hitzaldietan jasotakoaren balorazioa egin, eta ondorioak atera ditugu", azaldu du Pedro Iturbe alkateak.\nUdalak bere aldetik proposatuko du armarritik 12 kanoiak kentzea; baina ez da "proposamen zehatza" izango. "Hau da, bat egiten dugu Nabarraldek eskatutakoarekin, kanoiak kentzearen alde gaude, baina ez dugu zehaztu zer sartu kanoien lekuan", dio alkateak. Bilerak balioko du herritarren iritzia jasotzeko.\nIturbe alkateak azaldu du armarritik 12 kanoiak kentzeko ze prozesu jarraitu beharko litzatekeen: "Udalbatzak gehiengo osoz onartu beharko luke armarria aldatzea; gero, Foru Aldundiari jakinari beharko zaio hartutako erabakia; eta Eusko Ikaskuntzaren aldeko txostena ere beharrezkoa da. Txosten hori dagoeneko badaukagu, prozesua hasi zenean eskatu genuen-eta".\nGogoratu beharra dago martxoaren 9an, 16an eta 23an izan zirela hitzaldiak. Ondoren, mahaingurua egin zuten GOITBn.


Bruselak langabezia sistementzako funts komun bat sortzea proposatu du | Ekonomia | Berria\nNoiz sortua: 2020-04-01 16:56:56\nBruselak langabezia sistementzako funts komun bat sortzea proposatu du\nEuropako Batzordeak 100.000 milioi euroko aseguru bat sortu nahi du, aldi baterako lan erregulazioak eta gisakoak finantzatzeko. Estatu kideei «elkartasuna» eskatu die.\nUrsula von der Leyen Europako Batzordeko presidentea eta Charles Michel Europako Kontseiluko presidentea Stephanie Lecocq (Efe)\nBatasuna sendotzeko beste aukera bat du Europak. Eurobonuen egitasmoaren porrotak agerian utzi zuen beste behin iparraldeko estatuek hegoaldekoekin izan ohi duten mesfidantza. Orain, Europako Batzordeak beste proposamen bat jarri du mahai gainean: 100.000 milioi euroko langabezia aseguru komun bat sortzea.\nEgitasmoak Sure du izena, eta helburua da funts bat sortzea COVID-19aren harira estatuek martxan jarri edo baliatu dituzten langabezia sistemak finantzatzeko —Hego Euskal Herrian, adibidez, aldi baterako enplegua erregulatzeko dosierrak ordaintzeko—, estatu kide guztien artean.\nBrusela aspalditik ari zen halako proposamen bat lantzen, baina egungo krisiak lanak azkartu ditu. Baliteke batzordeak bihar onartzea proposamena, Eurotaldeak datorren astearteko bileran eztabaidatu dezan. Hala berretsi du Ursula von der Leyen presidenteak, bideo batean. «Estatu kide guztiek bermatu behar dute egitasmoa. Hori litzateke benetako elkartasuna. Italiarentzat, Espainiarentzat eta beste batzuentzat da (neurria), baina baita Europaren etorkizunerako ere».\nHorrela, Bruselak eztabaida fokutik atera nahi ditu eurobonuak, baina Europako hegoaldeko herrialdeei keinu bat eginda. Iparraldeko agintari batzuk, gainera, Frantziak, Espainiak eta Italiak egindako eskaerei nolabait erantzuteko beharra ikusten hasiak dira, krisiak merkatu komunaren zimenduak dardarka jar ez ditzan.\nGakoa, beste behin, finantzaketan egongo da. Von der Leyenek ez du azaldu nola konponduko duten hori, baina egitasmoak eskatuko luke, adibidez, EBko herrialdeek bermeak ematea Batzordeak 100.000 milioi eurorainoko zorra jaulki ahal izateko, edo EBko aurrekontuko gastu muga arintzeko. Diru horrekin finantzatuko lirateke lan erregulazioak edo estatuek sor ditzaketen beste formula batzuk. Funtsean, Europako Batasunak aseguratzaile gisa jokatuko luke.\nElkartasuna eta batasuna\nProposamenaren xehetasun teknikoak doitu behar dituzte oraindik, Europan langabezia modalitate ezberdinak baitaude. Egungoa bezalako egoera bati aurre egiteko, Batzordeak adibide gisa jarri ditu Alemaniako Kurzarbeitgeld sistema, Italiako Cassa Integrazione edo Espainiako aldi baterako lan erregulazioak.\nEnpresak bizirik mantentzea da helburua, Von der Leyenek azaldu duenez, diru horren bidez, enpresei diru laguntza publikoak ematea ahalbidetuko litzateke, beren langileen soldatak ordaintzen jarraitzeko, nahiz eta beren jarduera krisiaren ondorioz murriztu. «Lanpostuan mantentzeko, denbora librean, prestakuntza ikastaroak egin ahal izango lituzkete langileek. Era berean, soldatak kobratzen jarraituko luketenez, alokairua ordaintzen edo erosketak egingo lituzkete, eta horrek eragin positiboa izango luke ekonomian». Batzordeko presidenteak gaineratu duenez, proposamenak lan kontratu mota guztietako langileei eragingo lieke, langile autonomoak barne.\nBatzordeko presidenteaz gain, Charles Michel Europako Kontseiluko presidenteak ere babestu du egitasmoa. «Europako ekonomia bultzatzeko, eskura ditugun palanka guztiak erabili beharko ditugu, nazio eta Europa mailan» esan du, Batzordeko buruekin, Europako Banku Zentralekoekin eta euroguneko finantza ministroen taldearekin egindako bideo konferentzia baten ostean.\n«Europak osasun, gizarte eta ekonomia krisi bateratu honetatik atera behar du, edo azkenean guztiontzat kaltegarria izango den aldi zailago batean sartuko gara. Beraz, elkartasuna da erdigunean jarri behar dugun hitza», azpimarratu du Michelek.\nLuca Visentini Europako Sindikatuen Konfederazioko buruak ere defendatu du proposamena. «Espero dugu Batzordeak finantzaketa nahikoa bermatzea, zor tresna komun egokien bidez».


Kataluniako erreferenduma babesteko elkarretaratzeak Lea-Artibain eta Mutrikun - Lea-Artibai eta Mutrikuko Hitza : Lea-Artibai eta Mutrikuko Hitza\nKataluniako erreferenduma babesteko elkarretaratzeak Lea-Artibain eta Mutrikun\nKataluniako erreferenduma babesteko elkarretaratzeak egingo dira domekan [urriak 1]. Hona hemen herriz herri egingo diren elkarretaratzeak.\nAulesti: 13:00etan, plazan.\nMendexa: 12:00etan, udaletxe aurrean.\nBerriatua: 13:00etan, udaletxe aurrean.\nEtxebarria: 13:00etan, udaletxe aurrean.\nLekeitio: 13:00etan, udaletxeko eskaileretan.\nOndarroa: 13:00etan, Alamedan.\nOharra: antolatzaileek ikurriñak edo esteladak eramateko eskaera egin dute. Bestalde, Lea-Artibai eta Mutrikuko hainbat etxebizitzatan esteladak eta Kataluniako erreferenduma babesteko ikurrak ikusi ahal dira. Ondoko adibide hau Mutrikukoa da:\nKataluniako erreferendumaren aldeko ikurrak, Mutrikuko hainbat etxebizitzatan.\nMarkina-Xemeingo Udalak onartutako mozioa\nZapatuko manifestazioaren deialdia


Sopelako Udala - Larrabasterran segurtasun neurriak jartzeko eskaera\nZu hemen zaude: Hasiera Albisteak Larrabasterran segurtasun neurriak jartzeko eskaera\nSopelako Udalak baimena eskatu dio Bizkaiko Foru Aldundiari oinezkoen lau igarobide goratu titulartasun forala duten BI-634 eta BI-3124 errepideetan jartzeko, bertako auzokideen irisgarritasuna, segurtasuna eta mugikortasuna hobetzeko asmoz.\nSopelako alkateak, Saioa Villanuevak, eskutitz bat bidali zion ekainaren 3an Mikel Iriondori, Bizkaiko Foru Aldundiko Bide-azpiegituren zuzendari orokorrari. Bertan, aipatu baimenak eskatu dizkio alkateak, “udalerri honetan gaur egun ditugun bide-azpiegituren problematika dela medio, eta kontuan hartuta azpiegitura horiek oso garrantzitsuak direla”.\nIzan ere, azken urteetan hainbat istripu jazo dira Larrrabasterra igarotzen duen errepide honetan. Hori dela eta, Sopelako Udaleko maiatzeko ohiko udalbatzak aurrekontu moldaketa bat onartu zuen, lau igarobide horiek eraikitzeko 12.100 euroko diru-saila bideratuz, BEZ barne. Udalak gastu horren ardura hartuko luke.\nIgarobideak honakoak izango liratezke:\nBI-634 foru‑errepideari dagokionez\nOinezkoen igarobide goratua jartzea Sopelako Larrabasterra auzoko Loiola Ander Deuna 71ren parean.\nOinezkoen igarobide goratua jartzea Sopelako Larrabasterra auzoko Loiola Ander Deuna 42ren parean.\nOinezkoen igarobide goratua jartzea Sopelako Larrabasterra auzoko Loiola Ander Deuna 28ren parean.\nBI-3124 foru‑errepideari dagokionez\nOinezkoen igarobide goratua jartzea Sopelako Argaluza auzoko Gatzarriñe 41en parean, PK 20.116an.


SOStenibles: munduaren larrialdi deia\nSOStenibles bideo-blog gisa prestatutako proiektu parte-hartzailea da. Munduan zehar hobetu beharreko gaien komunikazio eta kontzientzia-hedabide irekia da, beraz, parte hartu nahi duen ororentzat zabalik dago. SOStenibles erakusleiho bat da, ingurunearekiko eredu bidezkoago eta arduratsuago baten alde lanean ari diren esperientziak erakusteko.\n2017ko deialdian, Lauaxeta Ikastolako ikaslee hainbat bideo izan dira hautatuak eta urrengo egunetan, bozkaketa popularra izango da hautatzeko bidea.\nGure WOPahateagaitik bozkatu nahi?\nDagoeneko Lauaxeta Ikastolako WOPatoia edo WOPahatea Bilboko Zubiarte zentru komertzialean dago ekainak 18rarte, egun horretan Estropatadan errekaratzeko.\nBertatik pasatuz gero, bere alde bozkatu daikezu eta bide batez ekimen solidario batetan parte izan.\nEstropada 2017: alkar laguntza eta familirako plan posiblea, egun berean\nBostgarren urtez, datorren ekainak 18an, WOPatoak Bilboko errekan izango dira familientzako jai eta ekintza desberdinez osotutako ekitaldi batetan. Orain, zure WOPato edo WOPahatea eskuratu daikezu gainera Lauaxeta Ikastolan, DBHko ikasleei esker. Gehiago jakin nahi?


07. Lidergoa – Artez\nHizkuntza kudeaketa –\nErakundeetarako planak –\nMerkataritza planak –\nEragin linguistikoaren ebaluazioa –\nTrebakuntza saioak –\nBerrikuntza eta Euskara –\ne-Learning baliabideak –\nTeknika berritzaileak –\nBizkaiko Industri Ingeniarien Elkargoa: Bidelaguntza –\nBerdintasuna eta Eraldaketa –\nErabilera baldintzak –\nTestu legala –\nTopic Category: 07. Lidergoa\n07.5. Lidergoa: gogoratu!\n07. Lidergoa07.5. Lidergoa: gogoratu! Aurrerapen barra Liderrak...Bere inguruan eragiten du.Eredu da. Konfiantza eta konstantzia erakusten ditu. Pertsonak motibatzen ditu. Gauzak egiteko modu berriak bilatzen ditu. Enpatia eta entzute aktiboa aplikatzen ditu. Taldeko kide guztiak ditu kontutan.\n07.4. Lidergoa: jarduera praktikoa\n07. Lidergoa07.4. Lidergoa: jarduera praktikoa Aurrerapen barra Aukeratu lider baten ezagurri diren guztiak: ARIKETAK\n07.3. Lidergoa: eszenak\n07. Lidergoa07.3. Lidergoa: eszenak Aurrerapen barra BideoaJarraian euskararen erabilera areagotzeko lidergotzak duen garrantzia azpimirratzen duten bi egoera dituzu. Edozein pertsona izan daiteke lider, konfiantzaz eta segurtasunez jokatzea da gakoa. Ikusi dugun bezala, lidergotzak ausardiaz jokatzera garamatza, pertsona guztiak kontutan hartuta, erronka partekatu hori lortzeko egiteko modu berriak bilatu eta etengabe eredu izanez.\n07. Lidergoa07.2. Lidergoa Aurrerapen barra BideoaLidergotzak gauzak eraldatzeko baliabideak eskaintzen dizkigu. Nolakoa da lider bat? Eragin idealizatua Motibazio iradokitzailea Estimulazio intelektuala Banakako arreta\n07.1. Lidergoa: hausnarketa\n07. Lidergoa07.1. Lidergoa: hausnarketa Aurrerapen barra GandhiIndarra ez dator gaitasun fisikotik, baizik eta borondate menderaezinetik.\nLuzarra, 10 – Bilbo\nTelefonoa: +34 944 480 000\nPosta elektronikoa: posta@artez.eus\nArtez Copyright 2022


Heiner Müller - Wikipedia, entziklopedia askea.\nEppendorf, 1929ko urtarrilaren 9a\nBerlin, 1995eko abenduaren 30a (66 urte)\nInge Müller (en) (1954 - 1966)\nBrigitte Maria Mayer (en) (1992 - 1995)\nantzerkigilea, idazlea, poeta, zinema zuzendaria eta autorea\nGeorg Büchner saria (1985)\nEkialdeko Alemaniako Sari Nazionala (1986)\nKleist saria (1990)\nHeinrich Mann saria (1959)\nMülheimer Dramatikerpreis (1979)\nHeiner Müller (Eppendorf, Saxonia, 1929ko urtarrilaren 9a - Berlin, 1995eko abenduaren 30a) alemaniar antzerkigilea. Bigarren Mundu Gerraren azken egunetan zerbitzu militarra egitera derrigortu zuten eta amerikar soldaduek preso hartu zuten; 1949an itzuli zen Alemaniako Errepublika Demokratikora. 1950eko hamarraldian, liburu-denda batean eta kazetari gisa aritu zen lanean; aldi berean, antzerki-lanak idazten zituen. Estreinatu zen lehenengo lana Mundua izutu zuten hamar egun (1957) izan zen, arrakasta handia izan zuena. Ondoren Nekazariak (1961) idatzi zuen, baina debekatu egin zuten errealistegia zelako. Eraikuntza lana (1965), berriz, Erich Honecker politikariak salatu egin zuen, lan horretan langileei dirua ematen zien funtzionario bat ageri baitzen, lana lehenago amai zezaten. Hala, Müllerrek erabaki zuen ez zuela arazo gehiago nahi eta antzinako greziar tragedien egokitzapenak egiten hasi zen. Baina 1979an Alemaniari buruzko lanetara itzuli zen, Prusiako Grundling Federicoren bizitza, Lessingen ametsa eta oihua lanarekin. Alemania Demokratikoa desagertu zenean, Müllerrek Hamlet/Hamlet makina (1990) aurkeztu zuen Berlingo Alemaniar Antzokian. Berliner Ensemble antzerki konpainiako zuzendari izan zen.\nWikimedia Commonsen badira fitxategi gehiago, gai hau dutenak: Heiner Müller\nOpen Library: OL4806189A\nOrriaren azken aldaketa: 22 otsaila 2019, 05:08.


Argia Multimedia. "Pelikulak erakusten du mundua aldatzeko gauzak egin behar direla, dena borrokatu behar da"\n2 urte, 4 hilabete eta egun bat dokumentalak intsumisioaren borrokaren kontakizuna egiten du, soldaduskaren eta militarismoaren aurkako mugimenduan parte hartu zuten hainbat pertsonen eskutik. Horietako bat, Juan Kruz Lakasta, eta filmaren egilea, Lander Garro, Ahotsa.info-ri eskainitako elkarrizketak bildu ditugu erreportaje honetan.\nIntsumisioaren borroka jaso duen Bi urte, lau hilabete eta egun bat dokumentala zinema aretoetara heldu da. Ostegunean, Iruñeko Golem zineman izan da estreinaldia. Ondoren, Euskal Herri beste txokoetan ere ikusgai izanen da.\nSoldaduskaren aurkako borroka intsumisoak Euskal Herria astindu zuen duela 30 urte. Milaka izan ziren Espainiako armadari ezezkoa eman zioten intsumisoak. 2 Urte, 4 Hilabete eta egun bat dokumentalak derrigorrezko soldaduskaren aurka borrokatu ziren sei lagunen istorioa kontatzen du. Lander Garro da zuzendaria, eta Izar Films eta Labrit Multimedia ekoiztetxeekin elkarlanean aritu da lanean.


Haur eta Lehen Hezkuntza – Lauro Ikastola\nHaur Hezkuntza eta Lehen Hezkuntza 1-2\nUme baten garapenean ezinbestekoa da umearen nortasuna eta gaitasunak garatzen lagunduko dien gurasoen laguntza. Hortaz, Haur Hezkuntzan ematen den etapan aukera handiak ditugu gure seme-alaben hizkuntza ohiturak sendotzeko. Bide horretan euskeraZ Haur Hezkuntza bloga sortu dugu. Haur Hezkuntzako blogarekin batera, euskera kalera ateratzeko zuentzako babesa izan nahi du. Eskola orduetan egiten den lanaren luzapena izan nahi du blog honek.\nEuskeraz HH blogean kultur agenda izateaz gain, hainbat ekitaldiri buruzko informazioa jasoko duzue. Gurasoentzako txoko berezia izango duzue, non aholkuak eta bestelako webgune eta baliabideen laguntza agertuko zaizuen. Gainera, jolasak ikasteko aukera izango duzue. Zuen seme-alabentzako jarduera ludikoak egiteko eremua zabaldu nahi izan dugu: marrazkiak, ipuinak, abestiak, marrazki bizidunak…\nSare sozialetan euskeraren inguruan pil-pilean dauden gaiak bertatik bertara jarraitzeko aukera izango duzue, eta zuen aportazioak egiteko modua ere bai. Astero eduki berriak txertatuko ditugu eta bloga handitu dadin elikatuko dugu. Gure aldetik zuen seme-alabentzako aisialdia euskeraz izaten lagunduko dizuegu.\nMarrubi taldea (LH 3-4-5-6 mailetarako)\nGeletan gauzatu beharreko jarduerak.\nOspakizun egunak edo “Egun Kulturalak”.\nPlana aurrera eramateko, bi talde sortu dira:\nIkasleak: Marrubi Taldea, hirugarren zikloko ikasleek osotua.


UCI puntuek ez dute balio txirrindularitza zenbatzeko! - GARA\nZorionak Caja Rural taldeari ezer baino lehen. Itzuli polita egiten ari baziren, gaurkoarekin [atzo] izugarria egin dute. Etapa bat irabaztea balentria handia da eta Covadongako lakuetan irabaztea zer esanik ez!\nEspainiako Itzuli honetan, gonbidatutako taldeak erakusten ari zaizkigu, UCIren puntuazio horrekin ezin dela txirrindularitza kalifikatu! WorldTourreko taldeek eta talde horietan puntuekin dauden txirrindulariek izan behar lukete teorian kirol honetako «elitea». Baina errepidean ikusten da, ikuskizuna eta kirol honen izaera ezin daitekeela horrela zenbatu.\nArgos taldeak, lau garaipen lortu ditu esprintean amaitutako etapetan lan handia eginez eta aurpegia emanez. Caja Rural taldeak, ihesaldietan protagonista izateaz gain, gaur [atzo] etapa ederra lortu du. Gure taldean Ruben izan dugu eguneko protagonista, bigarren postu horren zapore gazi-gozoarekin bukatu du, eta postu horrek ditxosozko puntu askorik eman ez arren, sekulako txirrindularia denik inork ezin du ukatu!\nKirol hau beti bezain ederra eta ikusgarria izatea nahi baldin badugu, puntuazio sistema aldrebes hori alde batera utzi eta ildo beretik lanean jarraitu behar dugula uste dudanetakoa naiz. Hori bai, gaur egun indarrean dagoen sistemarekin, galtzeko guztiak ditugu!\nSerieak aldapan: ihesaldiak helmugara iristeko aukera izan lezakeela bagenekien gehienok ere, eta irteeratik aukera horren bila atera gara. Kilometro batzuk egurrean egin ondoren, taldetxo bat antolatu da Pajares mendatea jaisten hasi aurretik. Bertan zen Markel gure laguna ere, taldekide batekin, baina beherakoan abiadura ikaragarrian jaitsi dira eta talde horretako kide batzuek gurpilean mantendu ezinik tropelera itzuli behar izan dute, tartean Markel eta Tiago. Galdosek esaten zion brometan: «Egun guztia serieak aldapan egiten zabiltzate, baina ez zarete konturatzen aldapa behera ere egin behar direla noizean behin». Egia da gaur egun prestakuntza oso aurreratuta dagoela eta serieak, potentziometroa, pultsometroa eta tramankulu guztiekin dena kontrolatzen dugula, baina kirol honek zerbait polita baldin badu hori da: gutxien esperotako eran eta goraka zein beheraka, edozein modutan, alda daitekeela etaparen nondik norakoa!\nKirol hau berezia da! Faktore asko dira berezi egiten dutenak: ibilbidea, zaletuak, ikuskizuna, txirrindularien (puntu edo puntu gabe) sufrimendua, erasoak, adiskidetasuna... Eta den bezalakoa maite dut! Ez beza UCIk hondatu, mesedez!


Gotzon Barandiaran: “Transmisioa ezinbestekoa da gure kulturgintzaren ekosistema Zaintza Intentsiboen Unitatetik ateratzeko” – UEU365\nueu365 | 2019-10-08\n“Euskal kultur sorkuntzaren transmisioa. Sormenean hezi, kulturan bizi” izeneko jardunaldia izango da datorren urriaren 19an Azpeitian. Gotzon Barandiaran Arteaga idazlea, JALGI ekimeneko kidea eta UEUkidea da antolatzaileetako bat.\nEuskal kultur sorkuntzaren transmisio arloan zeintzuk dira kultur sortzaileen kezka nagusiak?\nSortzaileon kezka nagusia gure lanak konpartitzea da. Plazara ateratzearen aldeko hautua egin duen sortzaile batek ez badu inor beste aldean bere ahaleginak ez du ezelango fruiturik, ez baliorik, ez funtziorik. Ondorioz, plazara ateratzeari utziko dio. Euskal sortzaileok kulturzaleak behar ditugu; hori da guk, eta beraz, gure kulturgintzak duen premiarik handiena. Esango nuke gaur gaurkoz, premia larria dela. Kulturgintzarekiko zaletasuna sortu, erein, piztu egin behar da, gure heziketa prozesu osoan. Inor ez da sortzaile bihurtzen lehenago zale izan gabe. Sortzaile izateko, lehenik hartzaile izan behar da. Jaso egiten duzu lehenik; ereduak, erreferentziak, adibideak, laginak jasotzen dituzu; eta hortik sortuko zaizu zuri antzeko zerbait edota guztiz kontrakoa sortzeko grina. Guri dagokigunez, eta Anarik esan legez, euskaraz sortzeko grina transmititu behar dugu. Euskaraz sortzeko grina euskal kulturgintzaren historia eta gaur egungo errealitatea erakutsiz piztu daiteke, egun itzalita baitago. Transmititzen ez dena, desagertu egiten baita. Gaur egun, euskal herritar batek, kultura ingeles, frantses eta espainoleko edukiak jasotzen ditu etengabe eta inolako ahaleginik egin gabe. Euskal kulturgintzari buruzko erreferentziak, ostera, ez. Euskal sortzaileok eta gure lanak ezezagunak dira euskal herritarren gehiengoarentzat, 2018ko ikerketek frogatu dutenez. Hezkuntza arautu, ez arautu eta etxe edo familia bidezko transmisioa ezinbestekoa da gure kulturgintzaren ekosistema Zaintza Intentsiboen Unitatetik atera eta osasuntsu bizi arazteko.\nHezkuntza arautuan jarriko duzue arreta oraingo honetan. Zein hutsune dago?\nEuskal kulturgintzaren transmisioa ez dago bermatuta ez hezkuntza arautuan, ez hezkuntza ez aratuan, ezta etxegiroan edo familian ere. Eten bat dago, baina badaude adibide isolatuak, eta horiek nabarmendu gura ditugu. Hasteko eta bat Euskal Herri osoan kulturgintzaren transmisioa zelan lantzen ari garen ezagutu asmo dugu. Horretarako adierazpide ezberdinetako esperientziak elkartuko ditugu, oso emaitza onak ematen dituztenak. Ondoren, kulturgintzaren transmisioan urteetan lanean ari diren eragileen arteko mahai-inguruetan, eztabaidarako proposamen praktikoak jaso gura ditugu.\nElkarlana du oinarri jardunaldi honek. Funtsezkoa da?\nKulturgintza ekosistema bat da, sortzaileek, antolatzaileek ( herri mugimenduetakoak, erakunde publikoetakoak, enpresa profesionalak), komunikabideek, hezitzaileek ( hezkuntza arautua, hezkuntza ez arautua, etxegiroa edo familia) eta zaleek osatzen duguna. Ekosistemako eragileek guztiek batera jardun behar dugu. Bat bakarrik indartzeak ez du ekosistema osoa salbatuko. Guk horrela ulertzen dugu kulturgintza eta horrela ari gara proposatzen, eztabaidatzen, adosten eta gauzatzen gure jarduna. Elkarlanik gabe, ez kulturgintzak, ez euskalgintzak ez herrigintzak ez dute etorkizunik.\nZein da jardunaldiaren azken helburua?\nJardunaldion helburu nagusia datozen urteotan kulturgintzaren transmisiorako estrategikoak izango diren neurriak eta erabakiak hartzen hasteko bide bat zabaltzea da. Proposamen zehatzak, proposamen praktikoak, proposamen egingarriak mahaigaineratzeko asmoz elkartu nahi dugu. Urriaren 19ko jardunaldiotatik hurrengo pausua norantz eman adostuta atera nahi dugu.


Sute batek erabat kiskali du Campofrioren Burgoseko lantegia – XII+i Jornadas de Gerencia de Riesgos y Emergencias\nSute batek erabat kiskali du Campofrioren Burgoseko lantegia\nPublicado en 16/11/2014 por Jornadas Riesgos Emergencias\nSute batek erabat kiskali du Campofrio multinazionalak Burgosen duen lantegia. Dagoeneko, suhiltzaileek sua kontrolpean dute, baina oraindik ere beste pare bat egun beharko dituzte garrak erabat itzaltzeko.\nInor ez da zauritu, baina sutearen ondoren sortu den ke toxikotik babesteko, 400 pertsona inguru etxetik atera dituzte.\nDena den, garrak kontrolatu eta airearen kutsadura maila neurtzeko analisiek negatibo eman ostean, amoniako partikularik gabe, etxera itzultzeko baimena eman diete bizilagunei. Hala ere, etxe barruan egoteko eta leihoak itxita mantentzeko aholkatu diete.\nSu-garrak 06:45ean piztu dira, oraindik argitzeke dauden arrazoiak tarteko. Lehen hipotesien arabera, zirkuitulabur batek piztu du sua, baina lantegi barrura sartu arte itxaron beharko dute ikertzaileek informazio gehiago eskuratzeko. Oraindik ere suhiltzaileak lantegi barruan lanean ari dira, eta ezinezkoa da barrura sartzea.\nJavier Lacalle Burgoseko alkateak azaldu duenez, Campofrioren lantegian leherketarik izan ez bada ere, «erabat suntsituta gelditu da». Aipaturiko lantegian 1.000 lagunek egiten dute lan, eta Campofriok Burgosen etorkizuna izan dezan «ahal den guztia» egingo duela iragarri du Burgoseko Udalak.\nCampofrioko zuzendaritzak bilera egin du langileekin\nCampofrio enpresako zuzendaritzak langileekin bilera egin du, eta bertan azaldu die beharrezkoak diren jokaerak egingo dituztela ekoizpena «lehenbailehen» abiarazteko.\nMultinazionalak ohar bat bidali du hedabideetara, eta lasaitasun mezua zabaldu nahi izan die langileei, bezeroei, hornitzaileei eta kontsumitzaileei. Halaber, eskerrak eman ditu erakunde publikoen artetik jaso duen babesagatik.\nEnpresako agintariak suteak eragin dituen kalteen jakitun dira, baina produktuen hornidura Espainian eta beste herrialdeetan bermatzeko beharrezko neurriak hartu dituztela iragarri dute.\nLos fallecidos en el Sewol podrían haberse salvado con una adecuada evacuación


Lau pertsona hil dira Bilbon, Zorroza auzoko eraikin batek su hartu ostean\nAzken eguneratzea: 2017/05/27 07:23 (UTC+2)\nBeste bederatzi pertsona larri eraman dituzte ospitalera eta horietako bi egoera kritikoan daude. Guztira, 25 kaltetu daude, eta han bertan artatu dituzte batzuk, erredurengatik eta kea arnasteagatik.\nZorrotzako etxebizitza batean piztutako sutea ikertzen ari da Ertzaintza\nUmetxo bat, nerabe bat eta bi heldu hil dira Zorrotzan izandako sute batean\nBilboko Zorrotza auzoko etxebizitza bateko sutean hildako lau pertsonen gorpuak auzitegiko medikuntza zerbitzura eraman dituzte, autopsia egiteko.\nLau pertsona hil dira, Landa eremuko Barinaga kaleko zazpigarren zenbakiko etxebizitza eraikin batean piztutako sutean. Lau hildakoak senar-emazte bikote bat eta haien seme-alabak dira. Halaber, beste bederatzi pertsona larri eraman dituzte ospitalera (Gurutzeta, Basurto eta San Eloy), eta horietako bi egoera kritikoan daude. Larunbat arratsalde honetan alta eman diete hiru zaurituri, azken orduotan hobera egin baitute. Sutearen lekuan 12 bat pertsona artatu dituzte goizean, kea arnasteagatik edo erredurengatik. Guztira, 25 kaltetu inguru daude.\nSegurtasun sailetik emandako datuen arabera, sutea handia izan da, eta 06:30ak aldera piztu da. Suhiltzaileek 08:15 aldera lortu dute sugarrak itzaltzea. Osasun zerbitzuak, Ertzaintza eta Bilboko Udaltzaingoa ere hurbildu dira ezbeharraren lekura. Eguerdi aldera lortu dute gorpuak eraikinetik ateratzea, eta batzuk teilatuan geratu den zulotik. Izan ere, barrutik guztiz suntsituta geratu da.\nOraindik hondakinak gainbegiratzen ari diren arren, ez dute beste gorpurik aurkitzea espero.\nEgurrezko egitura duen etxe zaharra da, eta sutea zerk eragin duen ikertzen ari dira. Eraikineko bizilagunak etxebizitzetatik atera dituzte badaezpada ere.\nBilboko alkatea, Juan Maria Aburto, Zorrozan dago, gertatutako bertatik bertara jarraitzeko.\nPareko eraikineko bizilagunek adierazitakoaren arabera, hildako lau pertsonak senar-emazte bikote bat (26 eta 24 urte) eta haien seme-alabak dira (3 eta 5 urte inguru).\nGoizeko 06:30 aldera bapatean oihuak entzuten hasi eta esnatu egin direla kontatu dute hainbat lekukok: "Erabat izututa geunden. Sartzen saiatu garen arren, ezinezkoa izan da ezer egitea. Sugarrek ez digute hurbiltzen utzi".\nGainera, zenbait haurrek eta helduk "leihotik salto" egin dutela ikusi dute. Bestalde, suhiltzaileak berandu iritsi direla salatzeaz gain, etxera sartzen 40 minutu pasa dituztela kritikatu dute, aurpegi-babesak eta bestelakoak janzten aritu direlako.\nZorrozako suteko biktimak familiartekoen etxeetara joan dira\nSutearen ondorioz etxerik gabe geratu diren bizilagunak familiartekoen etxeetara joan dira; hortaz, Udalak ez die ostatu eman behar izan.\nEraikina guztiz suntsitu da, ganbaran piztutako sutea dela eta. Egurrezko egitura zuen etxeak eta teknokiko "kolapso egoeran" geratu da.