ReCommons Europe: Europako herrien internazionalismo berriaren aldeko…\nReCommons Europe: Europako herrien internazionalismo berriaren aldeko manifestua\nWhat to Upload to SlideShare by SlideShare 4383625 views\nCustomer Code: Creating a Company C... by HubSpot 3279330 views\nBe A Great Product Leader (Amplify,... by Adam Nash 732174 views\nTrillion Dollar Coach Book (Bill Ca... by Eric Schmidt 886490 views\nAPIdays Paris 2019 - Innovation @ s... by apidays 915269 views\nA few thoughts on work life-balance by Wim Vanderbauwhede 758474 views\n150 ko-sinatzaile dituen artikulu kolektiboa/ Sortzaileak: Eric Toussaint , Esther Vivas , Catherine Samary , Mikel Noval, Sergi Cutillas , Janire Landaluze , Daniel Albarracín , Tijana Okic , Pablo Cotarelo , Nathan Legrand , Alexis Cukier , Jeanne Chevalier , Yayo Herrero , Walter Actis\nManifestu hau Europako hainbat herrialdetako aktibista eta ikertzaileek osatutako kolektibo batek idatzi du, eta beronen xedea da ezker herritarreko indarrek gauza lezaketen plan bat proposatzea. Guztiak ere «ReCommonsEurope» egitasmoaren partaide dira, zeina nazioarteko CADTM eta EreNSEP sareek eta ELA euskal sindikatuak abiatu zuten egungo Europan ezker herritarrak dituen eztabaida estrategikoetan ekarpena egiteko.\n1. 1 recommons europe Europako herrien internazionalismo berriaren aldeko manifestua\n2. 2 HITZAURREA Testu hau “Europako herrien in- ternazionalismo berriaren alde- ko manifestua”ren laburpena da; manifestua 2019ko martxoaren 21ean argitaratu zen ingelesez, frantsesez eta gaztelaniaz. Manifestu hau Europako hainbat herrialdetako aktibista eta iker- tzaileek osatutako kolektibo batek idatzi du, eta beronen xedea da ezker herritarreko indarrek gauza lezaketen plan bat proposatzea. Guztiak ere «ReCommonsEurope» egitasmoaren partaide dira, zeina nazioarteko CADTM eta EreNSEP sareek eta ELA euskal sindikatuak abiatu zuten egungo Europan ez- ker herritarrak dituen eztabaida estrategikoetan ekarpena egiteko. Testua urtebetean idatzi zuten sei herrialdetako (Belgika, Bosnia, es- painiar Estatua, Frantzia, Grezia eta Britainia Handia) hamasei lagunek; hauek hainbat erakunde eta mugi- mendutako aktibistak dira (sindi- katuak, alderdi politikoak, aktibista mugimenduak), ezagutza anitz eta osagarriak dituztenak (ekonomia, zientzia politikoak, filosofia, antro- pologia, zuzenbidea, ekologia, sin- dikalismoa, feminismoa, Ipar/Hego solidaritatea, etab.). Hiru belaunaldi daude horien artean. Manifestua 21 europar herrialdetako 160tik gora sinatzailek babestu dute. Hauetatik gehienak emakumeak dira. Sinadu- ra bilketak aurrera darrai, baita Ma- nifestu hau sorrarazi duen gogoeta nahiz lan kolektiboak ere. Proposamen koherentea egin dugu ezkerreko indar herritarrek hartu beharreko konpromiso, ekintza eta neurriei buruz. Proposamenek, herri gobernu bat boterera heltzean aurre egin beharreko arazoak har- tzen dituzte aintzat. Manifestua- ren helburua dira toki, nazio zein nazioarte mailan oinarrizko giza- eskubideen, guztientzako berdin- tasunaren, askapen sozial eta de- mokraziaren alde eta ekosistemen suntsipenaren aurka borrokatzen\n3. 3 diren erakunde politiko eta herri mugimenduak (sindikatuak, elkar- teak, herritarrak). Gure asmoa da analisi eta proposa- menok ezker sozial eta politikaren eztabaidan sartzea, baita egungo er- ronka handiei aurre egiteko aldake- ta erradikala beharrezkoa dela uste duten Europako aktibista guztie- nean ere. Europa krisi larri eta luzea ari da pairatzen. Europar Batasuna- ren eraikuntza oraindik ere anti- demokratikoa da, eta aberatsenen zerbitzura dago. Azken urteetan hainbat aukera galdu da, batik bat 2015ean Grezian. Krisi ekologikoak, austeritate politika bortitzak, es- kuin arrazista eta xenofoboaren gorakadak dakarren arriskua me- dio, are premia handiagoa da auto- antolakuntza, herri mugimenduak eta antolakunde politikoak konbi- natuko dituen estrategia definitzea, politika gehiengoaren esanetara jarriko bada.\n4. 4 HITZAURREA\t2 sarrera\t5 1. ATALBURUA - Herri gobernu baten lehen erabakiak\t15 2. ATALBURUA - Bankuak\t20 3. ATALBURUA - Zorra\t24 4. ATALBURUA - Lana, enplegua eta eskubide sozialak\t27 5. ATALBURUA - Ekosozialismoa eta energia trantsizioa\t31 6. ATALBURUA - Feminismoa\t35 7. ATALBURUA - Osasuna, hezkuntza eta etxebizitza 39 8. ATALBURUA - Nazioarteko politikak\t43 9. ATALBURUA - Borroka sozialak, konfrontazio politikoak eta prozesu eratzaileak 47 Manifestuaren bertsio luzea: www.cadtm.org/Europako herrien internazionalismo berriaren aldeko manifestua AURKIBIDEA\n5. 5 sarrera A zken hamarraldian herri- tarren haserrea Europan adierazi izan da enpresarik handi eta aberatsenen aldeko poli- tiken aurka, baita gobernu naziona- lek ezarritako erabaki diskrimina- tzaile eta antidemokratikoen kontra, zeintzuk sarri Europar Batasunak (EB) koordinatu dituen. Ondoeza hainbat modutan islatu da: ekinal- di sindikaletan, baina baita mugi- mendu berrietan, esaterako «15-M» espainiar Estatuan (atzerrian “su- minduen” mugimendua ere izen- datu dena), Grezian plazak okupatu direnean eta 2011n Portugalen izan ziren manifestazio erraldoietan, Frantzian lan erreformaren aurka (“Nuit debout” mugimenduaren sorrera) eta 2016an Irlandan uraren gaineko zergaren aurka izan ziren mugimenduetan, 2017an Katalunian autonomiaren alde eta errepresioa- ren aurka egin ziren manifestazio handietan. Borroka feministek mo- bilizazio historikoak egin dituzte Polonian (2017an, abortua galarazi nahi zuen legearen aurkako “Czar- ny Protest”), Italian (“Non Una di Meno”, 2016tik hona), espainiar Es- tatuan (non 2018ko martxoaren 8an 5 milioi emakumek greba feminista egin zuten), edota Irlandan, non Eliza katolikoaren eragin politikoari gailenduta, 2018ko maiatzean er- referendumean abortua legeztatu zen, eta azkenik, bere zentraltasuna ezartzen ari da borroka sozial guz- tietan. 2018 urtean mugimendu so- zial berriak sortu ziren nagusi den ordena ekonomiko eta politikoaren aurka, esaterako Hungarian “eskla- botzaren legea” izendatu zen lan erreforma neoliberalaren aurka, Alemanian “Unteilbar” (“zatie- zina”) izeneko mugimendu anti- rrazista, eta Frantzia zein Belgika frankofonoan Gilets Jaunes (Jaka Horiak) mugimendua, batik bat zer- ga-politika injustuen eta instituzio politikoetako demokrazia gabezia- ren aurka diharduena. Ezin ahaztu,\n6. 6 bestalde, gazteek herrialde askotan deitutako klimaren aldeko manifes- tazio ekologista eta greba deialdiak, esaterako Suedian, Danimarkan, Suitzan, Belgikan, Frantzian eta Bri- tainia Handian. Mugimendu hauek guztiek eta beste askok aurre egin diote austeritateari eta politikek Europan hartu duten orientazio au- toritarioari, zuzenean edo zeharka jendarte-proiektu guztiz alterna- tiboa planteatuz kapitalismoaren, produktibismoaren, arpilatze eko- logikoaren, arrazismoaren eta pa- triarkatuaren aurrean. Manifestu hau mugimendu horiekin eta beren helburuekin bat dator: zapalkuntza ororen aurkako borroka, guztion eskubideen alde, berdintasunaren alde eta enpresetako zein langile- auzoetako ateetan amaitzen ez den demokrazia baten asmakuntzaren alde, eta guztiz antinomikoa izan dadin logika kapitalistarekiko, zei- nak eskubide sozialak nahiz inguru- mena suntsitzen dituen. Mugimendu hauek larrialdi so- zial, ekologiko, demokratiko, fe- minista eta solidarioaren baitan dihardute. Larrialdi soziala, izan ere, Europako langile-klaseen bizi- eta lan-baldintzak azken hogeita hamar urteotan etengabe okertu baitira, are azkarrago kontinentea 2008-2009an astindu zuen krisitik aurrera. Larrialdi ekologikoa, ka- pitalismoak eskatzen duen erregai fosilen kontsumoaren hazkunde esponentzialak eta ekosistemen no- labaiteko suntsipenak gizateriaren etorkizuna bera arriskuan jartzen dutelako. Larrialdi demokratikoa, boterean dauden klaseek azken ho- geita hamar urtean dominazio mo- duak ezartzerakoan gero eta kezka gutxiago izan dutelako itxura de- mokratikoa mantentzeko, eta gero eta hertsatzaileagoak izan direlako, aurrean izan dituzten erronkei erantzuterakoan. Larrialdi femi- nista, hainbat eratako zapalkuntza patriarkalak gero eta arbuio erreak- zio masiboagoak eragiten dituelako, milioika emakume eta gizonek ozen adieraziak. Azkenik, solidaritate larrialdi bat ere badago, gerratik, pobreziatik, hondamendi ekolo- gikoetatik edota erregimen auto- ritarioetatik ihesi doazen milioika migranteak geldiarazteko mugen itxiera eta harresien eraikuntza gi- zatasunaren ukapena besterik ez direlako. Larrialdi hauetako bakoi- Manifestu hau larrialdi sozial, ekologiko, demokratiko, feminista eta solidarioaren baitako herri mugimenduen logikan kokatzen da\n7. 7 tzak desobedientzia mobilizazioak, autoantolakuntza eta alternatiben eraikuntza eragiten ditu, guztiak ere Europan alternatiba demokra- tikoen jatorri izan daitezkeenak. Manifestu honetan gure gogoetaren eta ekiteko borondatearen erroak Europa mailako mobilizazio ho- rietan daude, baina dauden muga eta instituzioetara mugatu gabe: aipatutako erronka eta eskubide guztiek mundu mailako hedadura dute, herrialde zein kontinente bakoitzean ezaugarri eta historia bereziarekin. Eraso sozialak toki mailatik mundu guztiraino anto- latzen dira korporazio multinazio- nalen eta hauek globalizazio kapi- talistako estatu eta instituzioetan dituzten interes-taldeen estrategien bidez, oinarritzat “merkataritza librea”ren arauak hartuta. Izan ere, logika hau datza EB hegoaldeko eta Europa ekialdeko herrialdeekin ga- ratzen ari den eta erabateko desber- dintasuna ezartzen duten “elkartze akordio”etan. Europar erakundeen jarduna fun- tsezkoa da nazioarte mailan poli- tika neoliberalak egin, antolatu eta koordinatzerakoan. Gobernu nazio- nalak animatu egiten dituzte, edota behartu, herrialde bakoitzean sol- data eta pentsioak jaistera, lan- eta gizarte-eskubideak eraistera edota zerbitzu publikoak pribatizatzeko prozesuak azkar ditzaten. Agerikoa da politika neoliberalak ez dituz- tela soilik instituzio europarrek agintzen –izan ere, EB-ko kide ez diren herrialdeek ere aplikatzen dituzte–, baina egia da itunak eta instituzioak haiek sustatzeko eta betearazteko tresna boteretsuak direla. Orain arteko “europar inte- grazio” prozesuak izan dituen fa- seei buruz interpretazio bat zein bestea egiten dela ere, begi bistakoa da EB beti izan dela kapitalismoa- ren aldeko erakunde multzo bat, eta Erromako Itunetik aurrera eratu dela kapital merkatu handi gisa, non “lehia librea eta distortsiorik gabea” dagoen, eskuhartze herritar eta demokratikotik aldendu. Baina azken aldian izan duen bilakaerak europar politiken desberdintasun eta autoritarismo kutsua areagotu Europar instituzioek gobernu nazionalak bultzatzen dituzte, eta batzutan derrigortu, herrialde bakoitzean soldata eta pentsioak jaistera, lan- eta gizarte- eskubideak eraistera edota zerbitzu publikoak pribatizatzeko prozesuak azkartzera\n8. 8 egin du. Azken aldian desberdinta- sun ekonomiko eta sozialak zeharo handitu dira, hala herrialde bakoi- tzaren baitan nola EB erdigunearen eta barne- zein kanpo-periferien (hegoalde eta ekialdea) artean; ha- laber, krisi ekologikoa ere larriagotu egin da: klima aldaketa eta ekosis- temen suntsipenak eragiten dituz- ten katastrofe naturalak, zeintzuk intentsitate handikoak eta jarraiak diren. Alabaina, Europako insti- tuzioek sistemaz kapitalismoaren beraren biziraupena bermatu nahi dute, eta ez gizateriarena. Gobernu gehienek gero eta handia- goak diren protesta mugimenduei erantzuteko estatu-errepresioa go- gortzen dute: Grezian aurkari sozial eta politikoen aurkako mehatxuak, Frantzian eta Belgikan lege liber- tizidak gehitu dira eta bortizkeria poliziala areagotu, immigranteen harrera eta elkartasuna antolatzen dituzten mugimenduetako aktibis- tak kriminalizatu egiten dituzte, etab. Eskuin muturreko indarrek, xenofoboek eta autoritarioek haz- kunde handia dute, zenbait euro- par gobernutan parte hartzeraino (esaterako, Italian), edota “zentro- muturreko” gobernuen agenda po- litikoa baldintzatzeraino (horixe gertatu da Frantzian). Bestalde, erakunde europarrak azken ur- teetan sekula baino aktiboago ageri dira interes kapitalisten defentsan, eta inoiz baino argiago ukatzen dute herritar borondatearen edo- zein esku hartze edo hautu demo- kratiko. Grezian diruaren bidez itoaz erantzun zuten (Estatuaren likidezia agortu zuten) 2015eko urtarrilean Syrizak garaipena lor- tu zuenean; gero, urte bereko uz- tailean ezetzak irabazi zuenean gobernu berarekin ate itxien atzean negoziatzen jarraitu zuten herri- tarren borondatea indargabetzeko eta exekutiboaren laguntzaz hiru- garren austeritate-memoranduma inposatzeko. EB eta hainbat herrialderen artean sinatu diren migrazio politikako akordioekin, Turkiarekin 2016ko apirilean sinatu zena esaterako, ins- tituzio hauek bat egin zuten Dublin III Arautegiaren eta Frontexen (EB mugetan immigranteen errepre- siorako agentzia) bortizkeriarekin, baita nazioarteko zuzenbidearen urraketa sistematikoarekin ere, batik bat aterpe eskubideari da- gokionez, eta zuzenean finantza- tzen ari dira beste herrialdeen esku utzi eta hauek gauzatzen duten politika errepresiboa. Gaur EBren Krisi ekologikoa larriagoa delarik, Europako instituzioek sistemaz nahiago dute kapitalismoa salbatu gizateria bera baino\n9. 9 “erreforma” aurreikusten duten proiektu nagusiak militaristak dira (Euroforceren aurrekontua gehi- tzea), antidemokratikoak (aurre- kontu nazionalen kontrol europar automatikoa), eta are neoliberala- goak (zerbitzu publikoen pribatiza- zio orokorra lortzeko proiektuak). EB honentzat, inoiz baino areago, «itun europarren aurkako hautu demokratikorik ezin da egon»; hori esan zuen Jean-Claude Juncker Eu- ropar Batzordeko buruak 2015ean, europar instituzioen ikuspuntutik. EBk gorpuzten duen kapitalismoa- ren aldeko eraikuntza antidemokra- tiko eta xenofoboaren aurrean zer egin dezakegu? Europar mailako hauteskunde bidezko erreforma ez da aukera errealista. Europar Parlamentuan herri ezker koalizio batek (oso) balizko gehiengoa lor- tuta ere, ez litzateke nahikoa izango itun nagusiak aldatu eta Europar Batzordearen zein EBZren kontrol demokratikoa ezartzeko; hauek dira Europan neoliberalismoaren gerra- makina nagusiak. Parlamentuak ez dauka halako erreformarik egite- ko ahalmenik eta EBZ, Europar Batzordea, baita EBJA eta europar agentziak erabat autonomo bihurtu dira herritarren soberaniarekiko. Halaber, nekez irudika daiteke es- tatu kide ia guztietan aldi berean EB erreformatzeko asmoa duten go- bernuak hautatzea, besterik ez bada hauteskundeen egutegi eta zikloak desberdinak direlako. Gaur Euro- par Batasuna mundu mailako neo- liberalismoaren aitzindarietako bat ez ezik erreforma ezineko instituzio multzo bat da; horregatik, jendartea eraldatu nahi duen ezkerrak, sines- garri eta errealista izango bada, bere estrategiaren ardatz bihurtu behar du Europar Batasuneko itun eta instituzioekiko haustura. Baina nola gauzatu beharko litza- teke haustura hori? Badakigu ezin dela adostasuna bilatzen duten ne- goziazioetan oinarritu, Europako instituzioekin botere-oreka izan gabe; hori erakutsi digu argi asko 2015eko Syrizaren lehen gober- nuaren esperientziak. Badakigu ere haustura politikoek halabeharrez mobilizaio sozial handiak eskatzen dituztela. Tamalez, halako mobi- lizazioak ez ziren nahikoak izan Grezian 2015 hasieran, eta Brexit- aren kanpainari beste orientazio bat eman ahal zioten, ez Britainia Handian 2016an nagusitu hartu zuen kutsu nazionalista eta xeno- foboa. Hots, Europar Batasuneko itunak eta instituzioak urratuko badira bere oinarria gatazka soziala izan behar da, eta izaera demokra- tiko eta internazionalista eskatzen du. Manifestu honek aldarrikatzen du beharrezko eta posible dela aldi berean aurre egitea indar eta poli- tika desberdin eta erreakzionarioei\n10. 10 (“liberal” zein “protekzionista” gisa agertzen direla ere) nazio, Europa eta nazioarte mailan; beren oina- rria herritar eta herri mugimendu antolatuen ekinaldia izan behar da, baita guztientzako eskubideen alde jokatzen duen herri gobernuaren ekintza ere. Haatik, Europan “ezker herrikoia” izena ematen zaion horrek erronka- ren tamainari erantzun behar dio. Gaur arte tamalez, joera horretako indarrek ez daukate argitasunik, ez ausardiarik europar instituzioekiko harremanetan; beren proposamen politikoak ez dira aski erradikalak eta ausartak, eta herritarren babes eskasa dute, oinarritik indarrean dagoen ordenari aurre egiten dio- ten herri mugimenduekiko lotura- rik gabe daudelako. Toki, nazio eta nazioarte mailan eztabaidatzeko garaia da zein neurri eta ekinbide errealista eta erradikal erabaki behar diren beharrizan sozialak benetan asetzeko, Europan bizi di- ren edo bertara etorri nahi duten emakume eta gizonen oinarrizko eskubideak bermatzeko, bizi- eta lan-baldintzak hobetzeko, botere demokratikoa konkistatzeko eta kapitalismoa gainditzen hasteko, trantsizio ekologikoari ekinez. Manifestu honetako atalburuak ez- tabaidarako proposamen gisa pen- tsatu dira; hausnarketa berehalako ekintzetara eta epe luzera begira egin da. EBko kide diren edo in- guruan dauden estatuetako ezker sozial, sindikal eta politikoan ko- katutako herritarrei eta aktibistei zuzentzen zaizkie; eztabaidarako aurkezten diren diagnostiko eta proposamenak batera defenditu ditzakete herri mugimenduek eta herri gobernua osatu nahi duten ezkerreko indarrek. Testu laburtu honetan -zeina ez den agiri osoa- ren ordezkoa- lehenik Manifestuak izan duen ibilbidearen aurkezpen orokorra egiten da, eta gero atal bakoitza laburbiltzen da, eztabai- datzeko proposamenetan zentra- tuta eta ekintzara orientatuta. 1. atalburuan eztabaidarako pro- posatzen dira aipatutako helburuak iristeko eta aplikatzeko printzipio, estrategia eta tresnak. Proposatzen da galdera honi erantzutea: Zer egin behar du herri gobernu batek bere jardueraren lehen egun eta hiletan? Ondorengo atalburuek bezalaxe, nazio eta nazioarte mailan hartu beharreko neurriak -berehalakoak, Beharrezko eta posible da aldi berean aurre egitea indar eta politika desberdin eta erreakzionarioei nazio, Europa eta nazioarte mailan\n11. 11 epe ertain eta luzekoak- bereizten eta zerrendatzen ditu. Hurrengo atalburuek gai hauen inguruko pro- posamenak jaso dituzte: – Zor publikoa, zeinaren zati ilegi- timo, ilegal eta jasangaitza deusez- tatu behar den (2. atalburua); – Bankuak sozializatu egin behar dira, dirua oinarrizko beharrizanen eta ez etekinak pilatzearen mesede- tan jarriko duen banku-zerbitzu pu- bliko baten osagai izan daitezen (3. atalburua); – Enplegua eta eskubide sozialak garatu eta berrasmatu egin behar dira bizi-baldintzak hobetzeko eta lan-bitarteko zein xedearen gaine- ko botere demokratikoa irabazteko (4. atalburua); – Trantsizio energetiko eta ekolo- gikoa, zeina premiaz gauzatu behar den ekosistemen suntsipena gel- diarazteko eta bizi-molde iraunkor berriak asmatzeko (5. atalburua); – Borroka feministak errotik de- mokratikoa den proiektuaren er- digunean kokatu behar dira eta transbertsalak izan behar dute bo- rroka sozial eta politiko guztietan (6. atalburua); – Hezkuntza eta osasuna oinarrizko eskubide gisa defenditu behar dira, guztientzat zerbitzu publiko gisa garatu eta hedatu, pairatzen ari di- ren merkantilizazio eta hondame- naren aurka (7. atalburua); – Nazioarteko politika eta migra- zioak; praktikan hauen helburua izan behar da guztien oinarrizko eskubideak, herrien arteko bakea eta solidaritatea gauzatzea (8. atal- burua). 9. atalburuak, lehenengoak beza- la, aipatutako helburuak lortzeko printzipio, estrategia eta tresnak proposatzen ditu. Bere helburua da honako galderari erantzutea: Zer egin europar instituzioek agertzen duten etsaitasuna eta ezartzen di- tuzten oztopoen aurrean? Desobe- dientzia proposatzen du (lurralde maila guztietan), konfrontazioa (de- fentsa eta erasorako tresnak barne), haustura (hainbat modutara), eta erronka bat planteatzen du, aliantza eta prozesu eratzaileak berreraiki tzea EBren alternatiba izango diren forma demokratikoak zein lanki- detza demokratikoa finkatzeko. Manifestu honetako atalburuak eztabaidarako proposamen gisa pentsatu dira; hausnarketa berehalako ekintzetara eta epe luzera begira egin da\n12. 12 Gure eremu sozialak baztertu egin behar ditu, batetik, instituzio eu- roparren erreforma instituziona- lerako plan irrealistak, zeintzuk finean soilik status quoa indartzen duten, bestetik nazioak beren bai- tara biltzeko planak, zeintzuk kapi- talismo nazionala besterik ez duten sendotzen. Herri gobernu izan nahi duen eta berehalako aldaketa sozia- lei ekin nahi dien ezkerreko indar batekhitzabeharduemanEBkoins- tituzioei ez diela obedituko, hauen funtzionamendu normala galara- ziko duela, erakunde europarren eta enpresa handien eraso eta erre- presalietatik defendituko dela, baita indarrean den ordena blokatzeko instituzio nazionalen saioetatik, eta saiatuko dela naziorteko aliantza berriak eraikitzen, egungo EB barne eta kanpoko aktoreekin, lankidetza eta elkartasun forma berriak sortze aldera. Herritar burujabetza erai- kitzeko bide bakarra dago, egungo instituzio politikoen formei ekitea, nazio, Europa eta nazioarte mailan, eta autoantolakuntzatik abiatuta instituzio demokratiko berriak sortzea. Horretarako jendeari si- nestarazi behar zaio ezinbestekoa dela haustura politikoa borrokatzen ditugun politikak ezartzen dituzten nazio, Europa eta nazioarteko ins- tituzioekin, eta finkatu egin behar direla aldaketa aurrerakoi eta erra- dikalaren helburuarekin bat dato- zen sare, erresistentzia eta osagai politiko, asoziatibo eta sindikalen artean, Europa mailan pisua iza- tearren. Berehalakoan premiazkoa da indartu eta koordinatzea dauden desobedientzia, haustura eta au- toantolakuntza ekinaldiak, eta be- rriak hastea, sistemaz nazioarteko hedadura emanez, eta argi zuzen- duz kapitalaren aldeko erakundeen aurka eta herrien arteko elkartasun forma berrien alde. Europako instituzioekiko desobe- dientzia eta haustura proposamen hauen xedea ez da, ondorioz, kri- siarentzako eta protesta soziala- rentzako irtenbide nazionalista bat bilatzea. Iraganean bezala, estrate- gia internazionalista hautatu behar da eta herrien federazio europar baten alde egin, zeina egungo inte- grazio ereduaren aurka kokatuko den, berau erabat enpresa handien interesen menpe baitago. Halaber, Herritar soberania ezin da eraiki instituzio politikoen egungo formei eraso gabe, nazio, Europa eta nazioarte mailan; halaber, instituzio demokratiko berriak sortu behar dira autoantolakuntzatik abiatuta\n13. 13 etengabe kontinente mailan (eta haratago) kanpainak eta ekintza koordinatuak garatu behar dira honako gaietan: zorra, ekologia, etxebizitza eskubidea, migranteen eta aterpe bila dabiltzanen ha- rrera, osasungintza, hezkuntza eta beste zerbitzu publikoak eta lane- rako eskubidea. Borrokatu beharra dago honakoak lortzeko: zentral nuklearren itxiera, erregai fosilen erabilera zeharo murriztea, dum- ping eta paradisu fiskalen debekua, bankuen, aseguro-etxeen eta ener- gia sektorearen sozializazioa, ko- munen berreskurapena, emakume eta LGTBI pertsonen eskubideen defentsa eta hedapena, ondasun eta zerbitzu publikoen sustapena, prozesu eratzaileak abiaraztea, eta abar. Orain, inoiz baino areago, go- bernuen bilakaera gero eta autori- tarioagoari aurre egin behar zaio eta demokraziaren alde borrokatu bizitza sozialeko arlo guztietan. Bizitzeko modukoak, bidezkoak eta demokratikoak izango diren eremuak eta mundua berreraiki\n14. 14 Argudia daiteke bide iraultzaile hau erra- dikalegia edo zailegia dela. Haatik, beste bideek ez dute irtenbiderik eta hori da indarrean den ordena hausteko modu ba- karra, orain eta ahal den lekuan, tokiko, eskualdeko, nazio zein nazioarteko ere- muak berreraikitzeko eta bizitzeko mo- dukoa, bidezkoa eta demokratikoa izango den mundu baterantz.\n15. 15 1. ATALBURUA Herri gobernu baten lehen erabakiak Z er egin beharko luke herri ezkerrak Europako herrial- de bateko gobernura iritsiz gero? Atalburu honetan hainbat neurri eta ekinbide komun propo- satzen dugu -edozein kasutan abia- tu beharrekoak- eta bi agertoki des- berdin -bietako bat hautatu beharko litzateke- diruaren auziari buruz. Berehalako erabakiak: Boterera iritsi eta lehen egunetik, herri gobernu batek prest egon be- har du dekretuak egiteko honako arloetan: banku-gordailuen bermea (diru zenbateko jakin bateraino); bankuen, aseguro-etxeen eta aba- rren kontrola; Banku Zentrala be- rehala gobernuaren agintepean jarriko da eta dirua jaulkitzeko bai- mena emango zaio; zor publikoaren ordainaren luzamendua; kapitalen kontrola; gehiengoaren bizi-bal- dintzak berehala eta modu argian hobetzeko neurriak, esaterako gu- txieneko soldataren eta erretiro- pentsioen igoera. Lehentasuna izango da austerita- tea amaitzea. Horretarako, herri gobernuak ezarri behar ditu hain- bat neurri ekonomiko agenda so- zialaren aplikazio egokia berma- tzeko. Bereziki egin beharrekoak: Egonkortasun eta hazkunderako Itun europarrari aurre egin; zor publikoaren ordaina eten, luzamen- dua ezarriz edo auditoretza herri- tarra eginez, Gizarte Segurantzaren funtsak, pentsioen ordaina eta au- rreztaile txikien gordailuak babes- tuko dituen ez ordaintze selektiboa\n16. 16 erabakiz; kapitalen kontrola ezarri, ihesa eta zergen saihestea eki- diteko; behar-beharrezko ondasun eta zerbitzuen prezioen gaineko kontrola ezarri; banku- eta aseguro- sistemaren kontrola hartu; fiska- litatearen erreforma progresista abiatu (etekinei eta aberastasunari tasa handiagoak ezarriz), enpresa handien eta soldata oso handien zergapetzea lehenetsiz, inbertsio publikorako politika finantzatzeko; klase herrikoiak babestu diru-sa- rrera publikoak aldian-aldia jaisten badira, krisia klase menperatzaileei ordainaraziz. Herri gobernu batek hainbat neurri hartu behar du eskubide sozialei dagokienez: gutxieneko soldata eta erretiro-pentsioak gehitu; zerbitzu publiko unibertsal eta doakoak he- datu osasungintzan, hezkuntzan, haur eta adinekoen zaintzan, garraio kolektiboetan eta etxebizitza sozia- lean; kalitatezko lanpostuak sortu trantsizio ekologikoaren markoan izango den eredu produktiboaren al- daketaren baitan; lanaldia murrizte- ko lege-neurriak ezarri, eta horrekin batera lan zuzenbidearen erreforma progresista egin enpresetan jabeen boterea mugatzeko, lan-eremu guz- tien demokratizazioa lortze aldera. Ekonomiako sektore estrategikoe- tan sozializazio programa zabala garatuko da, hau da, kapitalistak desjabetu, batik bat honako sek- toreetan: finantzak (bankuak eta aseguroak), energia, telekomunika- zioak eta industria farmazeutikoa; hauen jarduera biztanleriaren zer- bitzura jarriko da. Herri gobernu batek neurri konkretuak hartu behar ditu erabat sozializatzeko hezkuntza, osasun eta zaintza siste- mak, eta arlo pribatuaren esku dau- den zerbitzuak (ospitaleak, eskolak, unibertsitateak, etab.). Halako erabakiek Europar Batasu- neko itun eta instituzioekiko de- sobedientzia esan nahi dutenez, ziurrenik hark erreakzionatuko du gauza ez daitezen saiatzeko. Lehentasuna, austeritatea amaiaraztea Herri gobernu batek eskubide sozialak berrezarri, hedatu eta indartu behar ditu, eta sozializazio programa zabala garatu, batez ere ekonomiako sektore es- trategikoetan kapitalisten desjabetzeari lehentasuna emanez\n17. 17 Erreakzio erasokor horiei erantzu- teko hobeto prestatzearren, ez- kerreko herri gobernu batek bere- hala hasi behar du beste gobernu batzurekin harremanetan eta EBko beste herriengana jo bere politi- ken aldeko nazioarteko kanpainak abiatzeko, aldaketaren aldeko hain- bat ekinaldi federatuz. Diru-soberaniari buruzko hautuak: EBko instituzioen erantzun eraso- korrari aurre egiteko auzi nagusia diruaren soberania da. Honi buruz europar ezker herrikoian eztabaida ugari egiten da; ReCommonsEu- rope sareak hemen bi aipatuko ditu, eta bere partaideek deritzote hau eztabaidarako irekita dagoela. 1. agertokia: Berehalako irteera Batasun ekono- miko eta monetariotik eta moneta nazional berriaren sorrera Herri gobernuak egin beharreko bidean une garrantzitsua izango da BEM arbuiatzea, eta berarekin bate- ra, haren egitura ekonomiko neoli- berala. Periferiako herrialdeentzat, batez ere Europa hegoaldekoen- tzat, egungo BEMetik alde egitea ezinbestekoa da. Burdinezko kaiola horretatik irtetea beharrezkoa da politika jakin batzuk abiatzeko: ekonomia garatu, ordainsari egokia duen enplegua sortuz langabezia murriztu eta pobrezia arintzeko. Irtenbideak ez du zertan prozesu erraza izan, baina gaur asko da- kigu sor daitezkeen arazoak ahalik gehien mugatzeko moduaren ingu- ruan. Erdiguneko herrialdeentzat BEMaren auzia askoz konplexua- goa da, diru-batasuna goitik behera eraitsi eta dispositibo alternati- boak abian jarri beharko baitira. BEMaren ondorengoa inola ere ez litzateke izan beharko truke-mer- katuetan herrialdeen arteko lehia irekia. Europak behar du BEMare- kin zerikusirik ez duen truke-tasak egonkortzeko sistema bat eta he- rrialdeen arteko ordainketa sistema bat. Klase herrikoiei eragingo balie, BEMaren desegitea urrats garran- tzitsua izan liteke EBko erregimen neoliberalaren aurka. 2. agertokia: Moneta alternatiboa BEMean zirkuitulaburra eragiteko Herri gobernu batek eratu lezake diru-agintaritza bat berehala eu- roaren alternatiba litzatekeen mo- neta jaulkitzeko ahalmena lukeena, edozein dela ere azken erabakia (BEMen jarraitzea ala diru naziona- lera itzultzea). Moneta nazional al- ternatibo baten abantaila politikoa, baita bere funtzioa, hasieran osa- garria besterik ez bada ere, izango litzateke herri gobernuari aukera Diruaren (gaineko) soberania funtsezkoa da\n18. 18 emango liokeela –eurotik bere- hala irten gabe– berehalako hainbat erronkari erantzuteko eta EBko ins- tituzioen errepresalietatik aurretiaz defenditzeko, haiek indarrean diren itunetako murrizketen alde egingo baitute. Diru osagarriak bitarteko xede aringarri bat izan dezake, ma- niobra tarte handia eskaintzen due- larik. Gobernuak onartuko du zer- gak diru horrekin ordaintzea, eta berau hainbat zerbitzu ordaintzeko modua izango da ere, zerbitzu pu- blikoetako langileen soldata, pen- tsio eta gizarte-prestazioen igoerak ordaintzeko. Moneta berri honen balioa, hasieran bederen, euroaren parekoa izango da. Horrela, diru osagarria BEMen botere loteslean zirkuitulaburra eragiteko estrate- gia baten baitan izango da, europar itunekiko haustura politika gauza- tuz eta, azkenean, moneta-sobera- nia erabat berreskuratzeko aukera emanez, BEMeko irteera barne, be- harrezkoa balitz. Nazioarteko eremuko ekinbideak: BEMetik alde egin edo hari zirkui- tulaburra eragitea, eta inondik ere Europar Batasunetik irtetea, kapi- talaren aurka langileen aldeko poli- tikak garatzeko bidea bada (edozein dela ere hauen nazionalitatea), ez da ikuspegi nazionalista, eta ez du esan nahi Europan estatuen arteko lehia eta gerrara itzultzerik. Aitzi- tik,adierazikoduinternazionalismo erradikal bat sortu dela, zeinaren oinarria izango den EBren egitura disfuntzional eta hegemonikoak ar- buiatzen dituzten herritarren age- riko borondatea. Haustura horrek, herritarren aldeko indar-erlazio berria adieraziko lukenez, aukera emango du europar mailako el- kartasun oinarri bat sortuko duten politika ekonomikoak sustatzeko, horrela herritarren burujabetzari eta eskubide demokratikoei eduki berria emanez, egungo mugen bar- nean edota haietatik haratago. Ho- nek Europan estatuen arteko alian- tza berrietara eramango gaitu, are nazioz gaindiko eremu eredu alter- natibo, demokratiko eta solidario batera, zeina herrien arteko lan- kidetzan eta internazionalismoan oinarrituko den, logika kapitalista- tik at. BEMetik ateratzeak edo hari zirkuitulaburra eragiteak politika ekonomiko konkretuak abiarazteko aukera emango du, eta horrela Europan elkartasunezko benetako oinarri bat sortuko da\n20. 20 2. ATALBURUA Bankuak D irua, aurrezkia, kreditua eta ordainketa sistema, interes orokorrerako baliagarri di- ren heinean, halabeharrez zerbitzu publikoaren logikaren baitan izan behar dira (eta ondorioz zerbitzu publiko baten baitan erabili eta zuzendu behar dira). Banketxeen sozializazioa (hau da, banku-jar- dueraren monopolio publikoa eta kudeaketa langileen esku izatea, erabiltzaileen, herri-elkarte eta administrazioetako ordezkarien parte hartzearekin) beharrezko bal- dintza da eredu soziala aldatzeko. Honelako neurri bat kapitalismoa- rentzat zinezko mehatxua da, eta ondorioz gauzatu ahal izateko he- rritarren babesa ezinbesteko bal- dintza izango da. Herri gobernu batek berehala hartu beharreko erabakiak: Behin boterera iritsita ma- niobra-tartea izateko eta finantzak itotzeko arriskuak mugatzearren, herri gobernuak kapital mugimenduen kontrola ezarri behar du. Orobat, berehala finkatu behar du bankuen arau- tze berri bat, bereziki honakoa eginez: bankuen bilanean funts pro- pioen igoera handia, gutxienekoa %20 delarik; bankuak derrigortu bilanetik kanpoko beren konpro- misoak onbideratzera; banku ko- mertzialak eta inbertsio-bankuak bereizi eta kreditu-harremanak debekatu era desberdineko erakun- deenartean;halaber,galaraziegingo dira titulizatzea, epe laburreko ope- razioak, espekulazioa, deribatuen Bankuen sektorea sozializatzea beharrezko baldintza da eredu soziala aldatzeko bada\n21. 21 finantza-merkatuak, bankuen lotu- rak itzaleko bankuekin eta paradisu fiskal zein judizialekin, baita gale- ren sozializazioa ere; banku-sekre- tua amaituko da; finantza-delitu eta -krimenak eragin dituzten ardu- radunen jazarpen sistematikoa; ak- ziodun handien benetako finantz- ardura ezartzea, batik bat kiebrak gertatzen direnean; bankuen gai- neko zergen igoera, herrialdearen zerga-esfortzuan parte hartzera derrigortzeko. Herri gobernuak ere bere Banku Zentralaren kontrola hartu behar du berriz, bere diru- politikaren eta finantzatzeko bal- dintzen kontrola berreskuratzeko helburuarekin. Banku-sistema pribatuaren sozializaziorantz: Hala ezker herrikoiaren baitan nola ReCommonsEurope sarean, jarraitu egin behar da eztabaidan posizio bateratu batera iristeko. Uneotan bi posizio daude debatean: banku-sektorearen zati bat sozializatu eta polo publiko bat sortu sektorearen eraba- teko sozializazioaren bidean (1. agertokia), edo zuzenean banku-sistema guztia osorik sozializatu, inbertsio eta fi- nantza bankuak eta asegu- ruak integratuz (2. agertokia). Nazionalizazio kontzeptua nahas daiteke estatalizazioarekin eta ban- kuen kontrola zuzendaritza-eliteen aldetik bereganatzearekin, kapita- lismo nazional baten baitan; haatik, sozializazioak argiago adierazten du xedea kolektibizazioa dela, zei- netan langileek duten erabakitze- ko ahalmena eta kontrola, erabil- tzaileen, elkarteetako ordezkarien eta agintari politikoen parte har- tzearekin. Herri gobernuak kalteor- daina eman beharko lieke akziodun txikiei (bankuen erabakietan parte hartzen ez dutenei), eta erabaki le- zake euro sinboliko bat besterik ez itzultzea akziodun handiei, ban- kuen erreskateak izan duen kostua hauen ondaretik berreskuratuz. Maniobra-tartea izateko eta finantzak itotzeko arriskuak mugatzearren, herri gobernuak bankuen arautze berri bat eta Banku Zentralaren kontrola berreskuratu behar du\n22. 22 1. agertokia: Bankuen polo publikoa Herri gobernua sostengatzen duten indar guztiak ez baletoz bat banku- sektorea berehala sozializatzeko hautuarekin, bankuen polo pu- blikoa erdibideko irtenbide bat izan liteke, zeinak gober- nuari finantza-bideak eman- go lizkiokeen bere politikak egiteko. Gobernantzari dagokionez, polo publiko horretan banku bakoitzak bere funtzionatzeko autonomia eta zuzendaritza izango luke. Alabaina, erakundeon ekintza zuzendaritza nazional baten baitan garatuko li- tzateke, zeinak osotasunaren kohe- rentzia bermatuko lukeen. Koor- dinazio nazional hori osatuko dute nazio mailako eta tokiko agintari politikoek, bankuetako arduradu- nek eta jendarte zibileko ordez- kariak, batik bat sindikatuak eta elkarteak. Banku-sistema priba- tuak dirauen artean, hiru adarreko banku-sistema bat agertuko da: fi- nantza-polo publikoa, sozia- lizatutako bankuek eta beste erakunde publikoek osatua, banku pribatuak eta polo mu- tualista. Gainera, sektoreko lan- gileen aldetik finantzatu beharreko proiektuei buruzko informazio eta beto eskubidea ezar daiteke. So- zializazioak goitik behera aldatuko luke administrazio kontseiluen osa- era eta hauetako kideak izendatze- ko modua. Polo publikoan ez dau- den bankuen kasuan, bankuen lege batek definituko ditu beren eginki- zunak, baita administrazio kontsei- luen eta zuzendaritzen osaera eta hauetako kideak izendatzeko mo- dua ere, edozein dela ere haien es- tatus juridikoa. 2. agertokia: Banku-sektorearen erabateko sozializazioa Banku-sektorearen erabateko so- zializazioak esan nahi du kalteor- dainik gabe (edo kalteordain sinbo- liko batekin) desjabetzea akziodun handiak (akziodun txikiei, aldiz, kalteordaina emango zaie): arlo publikoaren esku egongo da ban- ku-jardueraren monopolioa (sal- buespena: maila txikiko banku koo- peratiboen sektorea badago, zeina Sozializazio kontzeptuak argiago adierazten du xedea kolektibizazioa dela, zeinetan langileek duten erabakitzeko ahalmena eta kontrola, erabiltzaileen parte hartzearekin\n23. 23 sektore publikoaren arau berdinen pean egongo den); eta karta bat de- finituko da –herritarren parte har- tzearekin– lortu beharreko helbu- ru eta xedeak zehazteko; kartak aurrezki, kreditu eta inbertsio zerbitzu publikoa jarriko du pla- nifikazio demokratiko prozesu batek definitutako lehentasunen zerbitzura. Banku-sektorearen eta aseguruen sozializazioak eta haiek zerbitzu publikoe- tan integratzeak herritarrak eta botere publikoak finan- tza-merkatuetatik at utziko ditu; herritar eta botere publikoen proiektuak finantzatuko dira; ban- ku-jarduera interes orokorrerako izango da, eta bere misioa izango da, besteak beste, trantsizioa bidera- tzea, ekonomia kapitalista, produk- tibista eta kaltegarritik ekonomia sozial, iraunkor eta ekologikora. Banku-sektorearen soziali- zazioarekin banku pribatuak desagertu egingo lirateke: desjabetu ondoren, langileak banku eta aseguruen arlo publikoan inte- gratuko lirateke, euren antzinata- suna eta soldatak errespetatu eta lan-baldintzak hobetuta. Tokiko agentziek arriskurik gabeko kre- dituak emango dizkiete banakoei, familiei, tokiko ETE eta egiturei, elkarteei, udalei eta herri-erakun- deei. Finantzatu beharreko to- kiko proiektuak era demokra- tikoan definituko dira, ahal den herritarren parte hartze handienarekin. Edozein dela ere hautatzen den agertokia, ezinbestekoa da banku zentralaren kontrola berresku- ratzea.\n24. 24 3. ATALBURUA Zorra H erri gobernu orok inpug- natu egin behar du fi- nantz-erakunde priba- tuak eta kapitalaren metatze pribatua indartzeko baliatu den zor publikoaren legiti- mitatea, eta ukatu egin behar du aurrekontu-orekaren printzipioa. Prozesu hau hasiko da zorraren or- daina etenez eta kapitalen kontrola ezarriz auditoretzari bide emateko; hau gardentasun eta soberania ari- keta bat da, zeinak gobernu berriari aukera emango dion erabakitzeko zorraren zein zati den ilegitimoa eta beraz arbuiatu edo alde bakarretik berregituratu beharko litzatekeen. Honek hartzekodunekin sortuko duen gatazka kontutan izanik, oso garrantzitsua izango da prozesu hau egiterakoan herritarren aldetik nahikoa babesa izatea. Zor publikoaren zilegitasuna zalantzan jarri EBko kide diren estatuen zor publikoaren zilegitasuna zalantzan jarri behar da. Zorraren zenbate- koa zeharo murriztu beharra ez da soilik altxor publikoarentzat intere- sak ordaintzea zama itzela delako; gainera, ordaintzeko betebe- harretara egokitzeko nazioz gaindiko erakundeek ezarri- tako austeritate politikek oro har ondorio lazgarriak izaten dituzte herrialde zordunen- tzat. Doikuntza politika hauek berehala bertan behera utzi behar ditu programa aurrerakoia proposatu nahi dituen edozein ez- Zalantzan jarri finantza-erakunde pribatuak eta kapitalaren metatze pribatua indartzeko baliatu den zor publikoaren zilegitasuna\n25. 25 kerreko gobernuk. Litekeena da bere hartzekodunei aurre egin eta aus- teritatea amaitu nahi duen gober- nu progresista bat boterera iristea merkatuan turbulentzia gogorrak gertatzen ari diren unean, Grezian 2015ean gertatu zen bezala. Harta- ra, kapitalen kontrola ezartzea pre- miazkoa da herrialdetik kapitalen ihes masiboa ekiditeko (kapitalistak beren interesak galtzeko beldurrez daudelako, edota zuzenean gobernu aurrerakoiaren ahalegina sabotatu nahi dutelako), horrela ezegonkor- tasuna eta bankuen gainbehera era- gozteko. Zor publikoaren auditoretza, zor publiko ilegitimoen aurkako alde bakarreko erabakiak hartzeko tresna Zorraren auditoretza herri- tarra egin behar da biztanle- riari egoera azaldu eta haren babesa lortzeko zor publikoa- ren karga kentzeko alde ba- karreko neurrietarako, esa- terako ordainen etena, berre- gituratzea edo arbuioa. Zorra- ren kontuak plazaratu behar dira, azterketa publikoa egin eta kontrol demokratikoa duen analisiak argitu beharko du zein zor ez den kitatu behar. Printzipio kontua da zor gorrotagarri, ilegitimo, ile- gal edo sostengaezinak (Gre- ziako zor publikoarri buruzko egiaren Batzordeak ezarri- tako definizioen arabera) ez ordaintzea. Ezker herrikoieko gobernuek zorraren auditoretzan sartu behar dituzte beren Estatuek beste nazioekiko dituzten kredituak. Zilegi ez direnak, ile- galak, gorrotagarriak edota sos- tengaezinak deuseztatu egin behar dira. Zor publikoak deuseztatzen dire- nean titulu publikoetan inbertitu duten aurreztaile txikiak babestuko dira, baita soldatapeko edo pentsio- dunak ere, kudeaketa erakunde edo organismoek beren erretiro, lan- gabezia, gaixotasun edo familiari buruzko gizarte-kotizazioen zati bat horrelako tituluetan kokatu di- tuzten kasuetan. Zor publikoaren ordaina gauzatzeko hartzekodunek ezartzen dituzten austeritate politikek ondorio lazgarriak izan ohi dituzte herrialde zordunentzat. Politika hauek martxan jartzea berehala geldiarazi behar dira\n26. 26 Zor pribatuaren murrizketa Ezkerreko gobernuak zor pri- batua murrizteko programa bat aplikatu beharko du, ba- nako edo familien zorrak gutxituz edo deuseztatuz, haien bolumena enpleguaren, soldaten, zerbitzu pu- blikoen eta abarren aurkako eraso neoliberalak puztu duenean. Pre- miazko neurri horiekin batera be- harrezko izango dira politika horiei aurre egiteko erabakiak ere. Zor gorrotagarri, ilegitimo, ilegal, justifikaezinak ez dira ordaindu behar\n27. 27 4. ATALBURUA Lana, enplegua eta eskubide sozialak B eharrezkoa da enplegu- eta gizarte - politikak zeharo aldatzea enplegu duina eta egokia bermatzeko, baita guztientzako demokra- zia ekonomikorako eskubidea ere. Mugimendu sozial eta herritarren ekinaldiak: Mugimendu sozial eta herritarren aldarrikapen eta ekinaldiak logika neoliberala gainditzeko aurrebal- dintza dira. Ekinaldi horien helbu- ruak honakoak izan beharko lira- teke: indargabetu eta atzera eragin azken urteetako eskubide sozialen degradazioa eta garatu den ne- goziazio kolektiboaren eraispena; erreferentziazko gutxieneko solda- taren ezarpena; lanaldia murriztu, 32 orduko lan astearen bidean, eta etxebizitza eskubidea berma- tuz; migratzeko pertsona orori zor zaion eskubidea, eta herritartasun betearen bermea; enpresa handien, batik bat multinazionalen, boterea desegitea, haiek sozializatuz eta araubide publikoa ezarriz; eredu ekonomikoaren birmoldaketa so- zial, ekologiko, demokratiko eta fe- minista. Eskubide sozialen degradazio prozesua geldiarazi eta atzera eragiten saiatzen diren herri mugimenduen ekinaldiak indartu\n28. 28 Herri gobernu baten berehalako erabakiak: Herri gobernu batek berehala erabakiak hartu beharko lituzke enpleguaren eta negoziazio kolekti- boaren arloan galdutako eskubideak berrezartzeko, langile-klasearen eta sindikatuen boterea areagotuz; erretiro pentsioei ezarritako mu- rrizketak indargabetu eta zenbate- koak gehitu; gauza bera langabezia prestazioei eta beste onura sozialei dagokienez; arrazoi ekonomiko, so- zial edo politikoengatik migratzera behartutako guztiei eskubide osoak bermatu; merkataritza itunen “be- launaldi berria” bertan behera utzi eta haiei aurre egin. Herri gobernuek gero neurriak hartu beharko lituzkete honako eremuetan: asteko lanaldia 35 or- dura murriztu, areago murrizteko bidean, soldata jaitsierarik gabe; gutxieneko soldataren igoera; lu- rralde- eta sektore-eremuetan lan-hitzarmenak hobetzeko dau- den eragozpenak bertan behera utzi; etekinak dituzten enpresetan kaleratzeak debekatu; enpleguan dagoen genero desberdintasuna amaiarazi, kualifikazio bera duten emakume eta gizonen artean bene- tako soldata berdintasuna gauza- tuz; lanaldi partzialeko enplegue- tan ordaindutako gutxieneko ordu kopuru egokia ezarri; lantokien demokratizazioa eta langileen parte hartze handiagoa enpresen erabakiak hartzeko prozesuetan; gizarte-babesa areagotu, eta gehitu aberastasun nazionaletik osasune- ra, hezkuntzara, gizarte-prestazioe- tara eta abarretara bideratzen den zatia; lan munduan esperientzia de- mokratikoak sustatu: kooperatibak, ondasun eta zerbitzuen produkzio auto-antolatua, ekonomia sozial eta solidarioa, etab.; eskubide sozial berriak sortu, bizimodu duina po- sible egiteko: etxebizitza publikoa, lan eskubidea (oinarrizko errenta baino nahiago); menpekotasun be- reziko egoerak aitortu zaintza eta laguntza sistema publiko, uniber- tsal eta doako baten bidez; haur- tzaindegi publikoetan doako le- kuak bermatu; “autonomia-lagun- tza” (edo ikasleen soldata) bat sortu gaz-teei ikasketak ordain-tzeko au- kera ematearren, lan merkatuaren presioak saihestuz, etab. Neurri hauek ezarrita kalitate handiko enpleguak gehituko lirateke jendar- teak behar dituen eta ingurumena- ren ikuspuntutik iraunkorrak diren sektore ekonomikoetan. Europan “konbergentzia” politiken logikak inposatutako mekanismoak baztertu eta ekonomia demokratizatu\n29. 29 Herri gobernu baten epe ertaineko neurriak: Epe ertainean herri gobernu baten erabaki sozial eta ekonomikoak lehentasunez izan beharko lirateke Europa mailan “konbergentzia” politiken logikak inposatutako me- kanismoak baztertzea (aurrekontu irizpideak, gastu publikoa muga- tzea, etab.) eta ekonomia demokra- tizatzea: langileek duten eskubidea euren lanaren baldintzak eta anto- lakuntza erabakitzeko, baita beren jardueraren bitarteko eta helburuak ere, lan legeek bermatutako esku- bide sozial eta demokratiko gisa aitortu behar da. Honek eskatzen du pertsona orori aitortzea lane- rako, hezkuntzarako eta etxebizitza izateko eskubide alienaezina eta bes-tela taxutzea lanaren funtzioa, erakunde demokratikoa bihurtuz. Nazioarteko ekinbideak epe ertainera: Nazioarteko eremuan sistemaz sus- tatu behar ditugu lanaren eraldatze sozial, demokratiko, ekologiko eta feministaren aldeko ekinbideak. Honek esan nahi du instituzio poli- tiko eta sozial guztiak bideratu be- har direla ekoizteko, banatzeko eta kontsumitzeko moduaren aldaketa- ra, jendarte eta ingurumen ikuspe- gitik beharrezkoak diren enpleguak bertokiratzera eta lan baldintza justu eta duinak ezartzera. Gainera, mundializazioaren arauak goitik behera eralda daitezen eragin be- har dugu, batik bat “merkataritza akordioak” hautsiz –hauek izatez kapital handiaren eta multinazio- nalen menperatze sistemak izanik–, lehenetsiz giza eskubideak, ekono- mikoak, sozialak eta kulturalak. Nazioarteko eremuan lanaren eraldatze sozial, demokratiko, ekologiko eta feministaren aldeko ekinbideak sustatu\n30. 30 Europar eremuko auzi estrategikoei dagokienez, lehentasuna izan be- harko lirateke greba transnaziona- lak, kolektiboki aurre egiteko multi- nazionalen botereari klase-borroka ikuspegi batekin; Europa edo na- zioarte mailako kanpainak, sindika- tuek edo herri mugimenduek bul- tzatuak, aipatutako erronkei buruz: Europar Batasunak izan dituen eragin ezin okerragoak enpleguan, desberdintasunean eta eskubide sozialetan; aurkakotasuna, desobe- dientzia eta borroka langileen eta herritarren eskubide sozialen apli- kazioa eragozten duten kapitalismo neoliberalaren erakunde guztien kontra, Europar Batasuna barne.\n31. 31 5. ATALBURUA Ekosozialismoa eta energia trantsizioa I ngurumenarekiko konpromiso koherentea ezin da agortu gizate- riaren eta naturaren arteko lotura modu generikoan aldatzearekin; era berean berdintasun soziala galdegin behar da, beharrizan sozial nagusiak asetzen eta klase xeheen babesa ber- matuz: kontua da zaintzea inguru jasangarri bat (batik bat berotegi efektuko gasen isuriak mundu mailan 2030eraino%58eta2050eraino%100 murriztuz) eta justizia soziala, ber- dintasun soziala produktibismotik at iristea. Hots, desazkunde pro- grama antiproduktibista, eko- sozialista eta antikapitalista behar dugu. Europan honek eska- tzen du erabat haustea Europar Ba- tasun kapitalistarekin eta bere “klima politikekin”, batik bat, isuri-baimen, ziurtagiri berde eta bonuei dago- kienez, eta oro har Europar Batzor- dean sustatu nahi duen “kapitalismo berdea”rekin. Berehalako ekinbide herritarrak: Deskribatutako krisiari aurre egite- kotan aldaketak egiteko aukera ba- karra da babes sozial zabala izatea, informazio egokia duten herrita- rrekin, prest daudenak egin beha- rreko eraldaketak sustatzeko eta erakunde politikoekin batera haien Desazkunde programa antiproduktibista, ekosozialista eta antikapitalista behar dugu\n32. 32 ardura hartzeko. Horregatik be- harrezkoa da bultzatzea, babestea eta garatzea trantsizio sozio-eko- logikoranzko herritar ekinbideak (zerbitzu publikoen kooperatibak, kontsumo agroekologikoa, birzi- klatzea, zaharberritze ekologikoa, birmoldaketa prozesuan dauden sektoreak, etab.). Halaber, sustatu behar da kontzientzia hartzea eta auto-antolatutako ekinbideak, es- kala handian erreproduzituko diren esperientzien laborategi gisa. Herri gobernu batek hartu beharreko premiazko erabakiak: Gehiengoaren aldeko programa de- mokratikoa bermatzekotan premiaz behar dugu energia sektorearen kontrol publikoa, hots, sek- tore honetako enpres handiak desjabetzea eta energiaren polo publiko eta sozializatu batera transferitzea. Beha- rrezkoa da ere produkzio-bitarte- koan eta sektore guztietan espero diren helburuen gaineko kontrol herritarra ezartzea; kontrol hau era- gindako beharrizanen eremu eta eratik ahalik gertuen dauden per- tsonek hartu behar dute beren gain. Gainera, estatu eremuan kontrol de- mokratikoaezarribehardugufaktore nagusietan, esaterako azpiegiturak, eragile ekonomikoak, finantza-me- kanismoak, plangintza estrategikoa eta sektore elkartuak. Sektore pu- blikoak trantsizioaren kataliza- tzaile gisa duen eginkizuna bete eta merkatu kapitalistaren presiorik gabeko finantziazioa jaso ahal de- zan, diru-autonomia behar du. Ho- rretarako Europako moneta-batasu- naren arauak baztertu eta ordezkatu egin beharko dira beste finantza-lan- kidetza forma batzurekin. Eredu bat sustatu behar dugu tokiko ekoizpe- naren aldekoa, eragin sozioekolo- giko orokorra murriztuko duena eta toki mailan aberastasuna dakarrena, baita BPGa hazten ez bada ere. Ingurumen arazoen tamainak eralda- ketasozioekonomikoitzelakeskatzen ditu, epe oso laburrean. Aipatutako ekintzez gainera, gobernuak premiaz salbuespenezko mekanismoak jarri beharditumartxannaturaetabio- dibertsitatea zaintzeko bereha- lako aldaketa erradikalak eragiteko, batik bat urbanizatze prozesuaren eta lurren okupazioaren kontrola; kontaminazioa eta ziklo bio-geoki- mikoen aldaketak murrizteko araudi Premiaz behar dugu energia sektorearen gaineko kontrol publikoa, hots, sektore honetako enpresen desjabetzea eta energiaren sektore publiko eta sozializatu batera transferitzea\n33. 33 zorrotzagoak; basoberritzea eta agro- forestazioaren garapena. Premiazko neurriak ere energiaren eta klimaren eremura hedatu behar dira, batik bat energia sektoreko produkzio-bitar- tekoen, azpiegitura, operadore eta prezio zein tasak finkatzeko sistemak nazionalizatu/sozializatzekoplanba- ten bidez; energia-finantziazio plana, lehentasun sozial eta aberastasuna birbanatzeko irizpideekin; energia- sektore sozializatu, bertokiratu eta jabego publikoa duena garatu, ener- gia-iturriberriztagarrietagarbiakda- rabiltzana; haustura hidrauliko tekni- ken debekua, zentral nuklearren eta erregai fosilekiko zentral termikoen itxiera; agroekologiaren sustapena, pestizida zein gai kimikorik gabea. Herri gobernu batentzako helburu konkretuak: Klase xeheak babesteko eta iraun- kortasun ekologikoa bermatzeko konpromisoa duen herri gobernu batek sektore ekonomiko nagusiak berdefinitu behar ditu. Hauek dira garatu beharreko neurri batzuk: epe luzeko helburu eta estrategiak ezarri, zeintzuk Konstituzioan edo legeetan jasoko diren; trantsizio ekosozialista- rako inbertsio eta finantziazio bideak sortu (bankuen sozializazioa eragi- nez, baina baita zor publiko ilegitimo, ilegal, gorrotagarri eta jasangaitza deuseztatuz ere); oinarrizko sistema ekologikoak zaindu, esaterako lurzo- rua, ur-lasterrak, geruza freatikoak, kostaldeaketaitsasoak,ondasun ko- munen kudeaketa publikoa indartuz; nekazari-ekonomiako unitateetan produkzio ekologikoak dituen oztopo juridikoak kendu; zerbitzu publikoak garatu, hiri zein landa eremuko biz- tanle guztiek erraz iristeko moduan; landa-eremuen sustapena eta hirigu- neen arintzea, oraindik ere “birjinak” diren aldeak zainduz; hirien buruas- kitasuna areagotu; etxebizitzak iso- latzeko plan handi bat antolatu, biz- tanle guztiek bizileku duina izateko eskubidearen baitan; energia kudea- tzeko eredu berria garatu, prezioen kontrola bermatuz; estrategia bati ekin zeinak aukera emango duen to- kiko gatazka ekologikoak aurreikus- tea, birmoldaketa eta birtokiratze ekonomikoaren markoan irtenbide demokratikoak sustatuz. Nazioarteko ekinbideak: Herrialde bakoitzetik erronka eko- logikoei aurre egiten saiatzea ezin- bestekoa da, baina bideraezina, na- zioarteko estrategiarik gabe. Batik bat, Europar Batasuneko arautegiak aldatu behar dira. Benetako kontrol publikoa lortzeko behar dugu, ba- tetik, lehiaren arau europarrak baz- tertzea, baita merkatu publikoen inguruko legeak, egonkortasunaren arau europarra, defizit publikoari ezarritako mugak nahiz indarrean diren diru-murrizketak ere; bestalde,\n34. 34 klausulak ezarri behar dira enpre- sen eta inbertitzaileen esku hartzea eragozteko bioaniztasunari buru- zko europar estrategietan, batez ere osasun publikoaren arloan (airearen kontaminazioa murriztea, pestizida patogeno eta kontaminatzaileen de- bekua, etab.); aldeanitzeko itunak indargabetu (esaterako, Energiaren Karta, “truke libreko” akordioetan ezarritako desadostasunak bidera- tzeko auzitegi pribatuekiko mekanis- moak, etab.), baita herri gobernuak finkatutako helburuen kontrako itun guztiak ere. Europan eta mundu guztian tran- tsizio ekosozialistarako plan erra- dikal bat behar dugu. Berotegi- efektuko gasen isuria zeharo mu- rrizteko ahaleginak areagotu egin behar dira munduko ipar hemis- ferioko herrialdeetan, hegoaldeko herrialdeei zor zaien garatzeko lehentasunezko eskubidea berma- tzeko, gizateriak energia ez berrizta- garrietatik erabil dezakeena baliatuz, orain hasi eta energia-trantsizioa mundu mailan ziurtatu arte. Kapi- talismoa gainditzea ez da soilik ber- dintasun eta demokrazia kontua; bi- ziraupena eta gizateria bizi deneko ekosistemak berritzea ere jokoan daude. Beraz, sine qua non baldintzak dira egungo erakunde eta hitzarmen europarrekin erabat haustea, eta na- zioarteko lankidetzako beste forma batzuk ezartzea. Estatu mailan erronka sozioekologikoei eta energetikoei aurre egiteko saioa ezinbestekoa da, baina ezinezkoa, ekinbide horiek nazioarteko neurriekin batera ez badoaz\n35. 35 6. ATALBURUA Feminismoa P osizio politiko feminista ko- herentea izatekotan aurre egin behar diegu era guztie- tako esplotazio, sexismo, patriarka- tuaren adierazpen eta bortizkeria orori, zeintzuk eragiten duten per- tsona esplotatu eta ahulak batzuk besteen kontra jartzea, kapitalak gure borroka komunak zatikatzen dituelarik, lasai geratzen den ar- tean. Gure indarra honako borro- ketan eta kolektiboen elkartasu- nean datza: zapalduak, emaku- meak, LGTBIQ+ komunitateak, gu- txiengoak, arrazismoaren biktimak eta merkatuaren, kapitalaren zein austeritate neurriak inposatzen di- tuen Europar Batasunaren tirania- ren aurkako langileak. Herri gobernuek mugimendu horien borrokak sintetizatu beharko dituzte eta berdintasun formalaren eskaki- zunetatik harago joan, lanaren ba- naketak eta erreprodukzio sozialak dituen genero-oinarriak zalantzan jarriz, baita haiek eremu publikoan pairatzendutenbazterketaere.Erre- produkzio sozialeko eginkizunak Gure indarra datza zapalduen borroketan eta elkartasunean; borroka hauek sintetizatuko dituzten gobernuak behar ditugu\n36. 36 sozializatu egin behar dira1 , esate- rako inbertsio handiak eginez haur- tzaindegi komunaletan, garbitegi eta jantoki kolektiboetan, zerbitzu ho- riek doakoak izan daitezen. Horrela sortuko dira baldintzak emakumeak eta gizonezkoak berdintasunez eta pareko soldatekin integra daitezen sektore ekonomiko guztietan. Em- akumeen etxeko lan menpekoarekin amaitzeko baldin-tzak sortu behar dira, eta lanaren genero-banaketa zentzu berdinkoi eta askatzailean eraldatu. Trantsizio aldian kuota sistema bat ezarri behar da ziurta- tzeko emakumeak, batik bat, immi- grante direnak, hautatzen dituzten sektoreetan -batez ere sektore pu- blikoan- behar bezala ordezkatuta daudela. Arlo publikoan malgutasun moduak sortu nahi ditugu, baina ez kapitalaren interesen zerbitzurako, honek familietan lan-indarraren erreprodukzio merkea lortzen baitu emakumeen lepotik. Emakumeek ama izateko aukera askatasunez hautatu behar dute, eta amatasun baimenak hartu ala ez, ikasketa bat egin ala ez, eta euren bizitzari buruz edota lanean zein jendartean lortu nahi duten garapen pertsonala era- bakitzeko aukera izan. Arlo publiko sozializatua palanka izango da egi- tura sozialaren goitik beherako al- daketak eragiteko. Gure helburua da askapen mugimenduen borroketan sartzea erreprodukzio soziala oina- rritik eraldatzeko, mugimendu auto- antolatuen ekinbideen bitartez. Beraz, herri mugimenduek lan egin behar dute kanpaina eta mobilizazio bidez guztien eraba- teko berdintasuna lortzeko, genero, klase, arraza edo adinaren eraikun- tza sozialetan oinarria duten bor- tizkeria eta diskriminazio modu oro zigortzeko; immigrazioaren aur- kako politiken kontrako protestak eta migrante zein beste kolektibo zaurgarriekiko elkartasun ekintzak deskriminalizatzeko; lan berdinek ordainberadutelaziurtatzeko;erre- produkzio sozialeko eginkizunen sozializazioa: inbertsioak ekipa- Emakumeei beren bizitzari buruz askatasunez erabakitzeko aukera emanez, arlo publikoa palanka izango da egitura sozialean aldaketa erradikalagoak eragiteko 1\t«Erreprodukzio sozialaz» hitz egitean lan indarra existitzeko baldintzak ahalbidetzen dituen prozesu sozial eta giza harremanez osa- tutako sare konplexuaz ari gara (hezkuntzaz, zaintzaz, elikaduraz…). Sare hori nagusiki familien, eta ia beti emakumeen ardurapean dago inbisibilizatua, feminismo marxistako autoreek adierazten duten bezala. Ikusi, adibi- dez, Nancy Fraser, Ciniza Arruzza, Tithi Bha- ttacharya, Clara Ramas, Feminismoa %99aren alde, Txalaparta, 2019, edo Tithi Bhattacharya (koord.), Social Reproduction Theory. Re- mapping Class, Recentering Oppression, Ploto Press, 2017.\n37. 37 mendu kolektiboetan (haurtzainde- giak, jantokiak, garbitegiak); tokiko erabaki politikoetan herritarren parte hartze handiagoa; edateko ur-iturrien eta biziraupenerako oi- narrizko bitarteko guztien babesa; finantza handien, zorpetzearen eta austeritatearen kontrako borroka; ugaltzeko osasun arreta doakoa; mugak irekitzea, zirkulazio eta ins- talazio eskubidea; batez ere NATOk bultzatu eta jendarte osoak sun- tsitzen dituzten gerra inperialisten amaiera. Herri gobernu batek hartu be- harreko neurri konkretuak: Finantza-kapital handiaren zer- gak igo behar dira arlo publikoa zeharo hedatze aldera inbertitzeko, batik bat trantsizio ekologikoa- rekin lotutako enpleguetan; ar- lo publikoan emakumeen lanaldi osoko enplegua gehitu; lan berdinak soldata berdinez ordaintzeari buru- zko legedia aplikatu eta hau bete- tzen ez duten enpresario pribatuak zigortu; haurtzaindegi, jantoki eta garbitegi kolektiboen eskaintza he- datu; irakaskuntza, osasungintza eta gizarte-zerbitzuetan enpleguen feminizazioa galarazi, emakume eta gizonen arteko orekara joaz; ema- kumeen ibilbide profesionala ama- tasun baimenen ondorioz eten da- din ekidin; LGTBQI+ kolektiboen eskubide zibil eta laboralen aldeko legedia hobetu eta aplikatu; enple- gu publikorako sarbidean kuotak ezarriko dituen legea egin, berdin- tasun baldintzetan, immigrazio jatorriko biztanleentzat; berdin- tasunaren aldeko legedia babestu kanpaina publikoak eginez arra- zismoa eta genero-zapalkuntza eta -diskriminazioa borrokatzen duten komunitate eta mugimenduen alde; lege erreformak bortizkeria sexis- taren biktimak babesteko, batik bat adin txikikoak, kanpaina pu- blikoekin eta emakume zein gazte mugimenduei laguntza materiala emanez; eguneroko bizimoduari buruzko guztian parte hartze he- rritarra areagotuz, arlo publikoko lantoki guztietan autogestioko me- kanismoak ezarriz eta autogestio komunitarioko mekanismoak. Guk desio dugun feminismoa ez da banku eta enpresetan botere-po- sizioak dituzten emakumeen gu- txiengoarena, zeina langileen, mi- granteen, sektore zaurgarrien eta gure seme-alaben kalterako den. Aitzitik, gure feminismoa borro- kalaria da, egunero milaka emaku- meren heriotza eta beste ehundaka milakaren esplotazioa dakarten po- litiken aurkakoa, bai baitakigu gure etsaia kapitala dela, gure bizitzako dimentsio guztietan presente da- goena.\n38. 38 Gure hautua, feminismo borrokalaria da emakumeak erahil eta esplotatzen dituzten politiken aurka, gure etsaia delako bizitzako dimentsio guztietan presente dagoen kapitala\n39. 39 7. ATALBURUA Osasuna, hezkuntza eta etxebizitza 2 008ko finantza-krisia lehertu zenetik gaur arte munduan eta Europan ezarri diren aus- teritate neurriek gizarte-gastua jan dute. Aurrekontu- “diziplina” zorrotza inposatu dute, aurrez ere gainbehera zeuden hezkuntza eta osasungintzan gastua areago moz- tuz, eta gerra agertoki bat leporatu diete dirusarrerarik ez duten edo oso urriak dituzten biztanleria- ren sektoreei. Hau da aldatu nahi duguna. Hezkuntzaren, osasun- gintzaren, zaintzaren eta bizileku duinaren aldeko borroka gure em- antzipatzeko eta bizi-baldintzak ze- haro hobetzeko ahaleginaren parte dira. Gure proposamenak aldi berean zu- zentzen zaizkie herri mugimenduei eta gobernura irits daitezkeen indar politikoei. Gure ustez osasungintza eta hezkuntza doako eta irisgarria- ren aldeko borroka da alternatiba bideragarri bakarra. Herri mugimenduentzako berehalako proposamenak: Lehentasunak izango dira, batetik, sustatzea hezkun- tza, osasungintza, zaintza eta etxebizitza zerbitzu publiko, irisgarri eta doakoak; beste- tik, –osasun sistema publikoa- ren bidez– industria farma- zeutikoaren eta produktu farmazeutikoen banaketaren Hezkuntzaren, osasunaren, zaintzaren eta bizileku duinaren aldeko borroka gure emantzipatzeko eta bizi-baldintzak zeharo hobetzeko ahaleginaren parte dira\n40. 40 sozializazioa, soldaten igoe- ra, enplegu eta bizi-baldintza duinak. Halaber, exijitu behar da berehala amai dadila liberaliza- zioa, pribatizazioa eta merkantili- zazioa biztanleria guztiari sarbidea bermatu behar zaion sektoreetan; auditoretza herritarra bultzatzea elkartze publiko-pribatu kontra- tuen eta hauen ondorioz sortutako zorren kasuan; hezkuntza eta osa- sun sistema pribatuen finantziazioa bertan behera uztea; hezkuntza, osasungintza eta zaintza sistemen sozializazioa bultzatzea; guztien- tzat 12 hilabeteko amatasun baime- na sustatzea; hezkuntza maila guz- tietarako sarbidea berdintasunez eta doan izatea, lehen haurtzarotik unibertsitateraino; doako jantokia ikasle guztientzat; kalitatea lehe- netsi, ez kantitatea: gizakiok ez gara kopuruak. Herri gobernu batentzako berehalako proposamenak: Ekipamendu militarreko eta de- fentsarako inbertsioak gehitu or- dez, herri gobernu batek ba- liabideak bideratu behar ditu hezkuntzara, etxebizitzara, osasungintzara eta zaintza zerbitzuetara, kolektibitate guztiaren onerako. Gainera, hezkuntza-, osasun- eta zaintza- zerbitzuetako langileen duintasuna berreskuratu eta haien soldatak ho- betu behar ditu; elkartze publiko- pribatu planak bertan behera utzi; etxebizitza oinarrizko erabilpen balio gisa definitu (ez truke-balio gisa); osasun, hezkuntza eta zain- tza sistema publikoetan inbertitu, eta ez sustatu interes pribatua, oi- narria hautu librearen ideologia duena; oinarrizko zerbitzu hauen sistema pribatuetako inbertsioak bertan behera utzi; ziurtatu integra- tuko direla balioezintasun, pobrezia edo beste diskriminazio erak medio hezkuntza sistematik kanporatu- tako adin txikikoak euren garapene- rako behar besteko baliabideak ja- rriz, beharrezko hezkuntza-arreta espezializatua eskaintzeko; errenta edo arrazaren ondoriozko hezkun- tza-segregazioa amaiarazi; inber- titzean kalitatea lehenetsi, lehia sustatzen duten test kuantitatiboen Zerbitzu publiko irisgarri eta doakoen aldeko kanpaina bultzatu, –osasun sistema publikoaren bidez– industria farmazeutikoaren eta produktu farmazeutikoen banaketaren sozializazioa, soldaten igoera, enplegu eta bizi-baldintza duinak\n41. 41 gainetik; ikasgelako ikasle kopurua jaitsi; herri-erakundeen gaineko presioa arindu, irakasle, sendagile eta erizainak eta zaintza sektoreko langileak gehituz, beharrizan sozia- len araberako kalitatezko zerbitzua bermatzeko. Herri gobernuen epe erdirako programa: Herri gobernu batek hezkun- tza, osasungintza eta zaintza sistemak erabat sozializatu behar ditu, arlo publikora itzula- raziz egun sektore pribatuak es- kaintzen dituen zerbitzuak. Kolek- tiboki administratutako etxebizitza -parke publiko baten sorrera sus- tatu; higiezin-funtsak desjabetu hauen etxebizitza-parkeek funtzio soziala betetzen ez dutenean edo biztanleriaren gehiengoaren esku ez dagoenean. Halaber, hezkuntza-, osasun- eta zaintza-zerbitzuen au- togestioa sustatu eta garatu behar du, profesionalen aldetik, parte har- tuko dutelarik ere erabiltzaileek, herritarrek eta tokiko administra- zioko ordezkari politikoek; herri- tarren zuzeneko inplikazioa sustatu osasun- eta hezkuntza-zerbitzue- tako autogestio batzarren bidez; hezkuntza, sendagai eta zaintzak erabateko askatasunez eta doan iza- teko bermea; goi-irakaskuntzaren erabateko doakotasuna bermatu, eta ikasle guztiei ikasketak egiteko laguntza unibertsala eman; ikerketa publikoan nazioarteko lankidetza bultzatu, batik bat osasungintza ar- loan, aurre egiteko fragmentazioari, monopolioen eraginari, justifikazio- rik gabeko erosketei eta industria farmazeutiko handiak inposatutako kostu izugarriei; herrialde abera- tsenetatik txiroenetara aberasta- suna birbanatzeko sistema antolatu, batik bat hezkuntza, osasungintza eta zaintza, sektoreetan; eskubide berdintasuna bermatu herritarrei –edozein dela ere nazionalitatea– eta arlo publiko sozializatuko lan- gile guztien enpleguari. Hezkuntza,osasun,zaintzaeta etxebizitza sistema publikoak garatu, zaindu eta indartzea ezinezkoa da Europar Batasu- naren eta euroaren markoan. Programa hau gauzatzeko auke- rarik ez dago ez bazaio erasotzen zorraren eta austeritatearen ekono- miari. Atalburu hau hezkuntza, osa- sun eta etxebizitza zerbitzuei bu- ruzkoa izan da, baina beharrezkoa da ere zerbitzu publikoen inguruko beste gai batzuri heltzea, esaterako garraio publikoa eta tokiko komuni- tateen beharrizan eta exijentziekin lotutako beste hainbat alorri.\n42. 42 Hezkuntza, osasun, zaintza eta etxebizitza sistema publikoak garatu, zaindu eta indartzea ezinezkoa da era berean ez bazaio erasotzen zorraren eta austeritatearen ekonomiari eta, horrenbestez, Europar Batasunaren eta euroaren markoari\n43. 43 8. ATALBURUA Nazioarteko politikak B atez ere Mediterraneoan mi- laka migranteren heriotza eragin duen Europar Batasu- neko gotorlekuaren baitan erdigu- nearen eta periferiaren arteko des- berdintasunen aurka jo behar dugu, baita munduko beste aldeetan Eu- ropako potentzia nagusien neokolo- nialismoaren kontra ere. Berehalako ekimen herritarrak, nazio eta nazioarteko mailan, batez ere herri mugimenduek bultzatu beharrekoak: Europako ezker herrikoiak Europa Gotorlekuko immigrazioaren aur- kako politikei aurre egingo dieten herri mugimenduetan parte hartu eta hauek garatu behar ditu, esate baterako, honakoak eginez: mi- granteentzako ostatuak antolatu; mugak zeharkatzen lagundu; mi- granteak internatzeko zentroak salatu; mugak irekitzearen alde manifestazio handiak antolatu, eta migranteak duintasunez hartu. Harremanetan jarri behar da ere Europatik kanpo emantzipazio po- litiketan inplikatutako talde eta ba- nakoekin. Europar herrialdeekiko beste he- rrialdeek dituzten zorren au- ditoretza hasi eta garatu behar dugu, EBk edo bere kideek errekla- matzen dituzten zor ilegitimo eta gorrogatarriak deuseztatzeko; hala- Mugak irekitzearen eta migranteei harrera duina ematearen alde; inperialismo ekonomiko eta militarrari aurre egiten dioten herri mugimenduetan parte hartu\n44. 44 ber, zalantzan jarri behar dira garapen bidean dauden herrialdeek sinatutako merkataritza libreko akordioak eta nazio menperatuen dependentzia areagotzen duten beste politika ekonomikoak. Israelgo es- tatuaren kolonialismo populistaren aurkako “Boikota, Desinbertsioa, Zigorrak” (BDS) kanpainan parte hartze aktiboa izan behar dugu. Eu- ropako ezkerreko taldeak eta herri mugimenduak gerra inperialista eta kontrairaultzaileen aurka agertu behar dira, edozein dela ere hauen jatorria, eta salatu egin behar dute beren gobernuek giza-eskubideen urraketan inplikatutako erregimene- kin indarrean duten lankidetza. Herri gobernurantz nazio mailan hartu beharreko lehen neurriak: Nazioarteko politiketan erabateko etena adierazteko, NATOko kide den herrialde bateko herri go- bernu batek erakunde hortatik atera eta berarekiko lanki- detza oro bertan behera utzi behar du. Estatuarekin eta klase kapitalistarekin loturarik estuena duen agintaritza militarra kargutik kendu eta armada kontrol demokra- tikopean berrantolatuko da. Estatua atzerriko gerretan nahasten bada (esaterako Malin), erretiratzeko prozesuari ekingo dio, lehenbailehen burutzeko, eta bere ekintza laguntza humanitarioarekin ordezkatuko du, eragindakobiztanleriarenkontrolde- mokratikoaren pean. Arma industria sozializatu eta atzerrian armen pro- dukzio eta salmentari luzamendu bat ezarriko dio. Mundu mailako ar- magabetzearen aldeko konpro- misoa hartu eta bere armategi nuklearra desegingo du, ha- lakorik balu. Herri gobernu batek bere mu- gak ireki behar ditu, bere lu- rralderako sarbide segurua bermatu migranteei (batik bat itsas-bideetan) eta guztien- tzako mugimendu eta ezarpen askatasuna ziurtatu. Migran- teak barneratzeko zentroak itxiko dira. Bermatu egin behar da esku- bide berdintasuna, osasun-arreta, hezkuntza publikoa eta bizileku dui- na barne; herri gobernu baten juris- dikzioan sartzen den pertsona orori eskubide zibil guztiak aitortu behar zaizkio, boto eskubidea barne, ju- risdikzioko maila guztietan. Mugen kontrolerako europar aurrekontu komunetarako finantza-ekarpen oro bertan behera geratuko da (esate- rako, Frontexekoak). Estatuak itsas- indar militarrik badu, armagabetu egingo du, kontrol demokratikoaren menpe jarri eta ekintza humanita- NATOrekin hautsi eta munduko armagabetzearen aldeko konpromisoa hartu\n45. 45 rioetarako erabili (esaterako, Medi- terraneo itsasoan). Herri gobernuak luzamendua ezarriko du beste herriek har- tutako zorren gainean, audi- toretza parte-hartzaile baten emaitzak ezagutu arte. Men- peratutako nazioek hartutako zor guztiak, EB barnean zein kanpoan (esaterako, Greziarena), deuseztatu egingo dira, erreklamazio ilegitimo eta gorrotagarriak bezalaxe. Herri gobernuak ez du dirurik jarriko menperatuta dauden herrialdeak azpiratzen lagungarri diren nazioar- teko finantza-erakundeetan, adibi- dez NDF eta Munduko Bankuan. MMEren arauak ez ditu beteko; garapen apala duten herrialdeen kalterako den merkataritza libreko akordio orotatik erretiratuko da, eta horren ordez herrialde horiei bidezko merkataritza proposatuko die. Zigorrak ezarriko dizkie bere herrialdean jardun eta atzerrian lege nazionalak edo nazioartekoak urratzen dituz- ten enpresei. Paradisu fiskalekiko transakzioak debekatuko ditu, baita zigortu ere. Nazio menperatuei era- bilgarri den edozein teknologia doan transferituko die. Herri gobernu batek aitortu egingodukolonizazioarenizae- ra suntsitzailea, baita esklabotza, gerra kolonialak, esterminio gerrak eta sarraski kolonialak ere; garai ba- tean koloniak izan baditu hauei or- dainduko zaien finantza-konpentsa- zioa erabakitzeko prozesuari ekingo dio, eta itzuli egingo ditu haiei ebatsi- tako kultur-ondasunak. Herri gobernu batek nazioar- teko zuzenbidea eta oinarrizko giza-eskubideak urratzen di- tuzten erregimenak zigor- tuko dituzte, menperatutako he- rrialdeen kasuan, ziurtatuz, erregi- men horietako biztanleriak proze- suan arriskurik ez duela pairatuko. Nazio zapalduei eta talde etnikoei (esaterako palestinarrak, kurduak, sahararrak, rohingya) babesa eskai- niko die, laguntza humanitario eta diplomatikoaren bidez. Zuzenean mehatxupean dauden biztanleei la- guntza emango die, behar izatekotan neurriak hartuz erregimen krimina- len sarraskiak galarazteko. Herri gobernu batek herri mugimenduekiko epe erdira egin beharreko urratsak: Bakartuta badago, egoeratik atera- tzeko herri gobernu batek masa-mo- Mugak ireki, migranteentzako ibilbide seguruak bermatu eta guztientzako zirkulazio eta ezarpen askatasuna ziurtatu\n46. 46 bilizazioak egingo ditu iraultzaren kontrako barne- eta kanpo-meha- txuei aurre egiteko. Honelako gober- nu batek nazioarteko mobilizaziora deituko du bakearen, elkartasuna- ren eta justizia sozialaren alde. Ne- goziazioetan eta alde anitzeko era- kundeetan gobernu prokapitalistek egiten duten etengabeko xantaia eta botatzen dituzten mehatxuak publikoari jakinaraziko dizkio. Ho- rretarako ondo bereiziko du zer da- goen kalkulu diplomatiko taktikoek eraginda (lankidetza hori ekarriko luketenak) eta aliantza politiko estra- tegikoak (ezin direnak gobernu pro- kapitalistekin egin), eta zuzentarau horiek biztanleriaren kontrol demo- kratikoaren pean jarriko ditu. Nazioarte mailako neurriak epe erdira: Herri gobernuek finantza-era- kunde komun bat eratuko dute, solidaritatean oinarri- tua, menpeko herrialdeei in- teresik gabeko maileguak es- kaintzeko, EB barnean eta kan- poan. Lankidetza berri bat ezarriko dute arlo ekonomiko, sozial eta eko- logikoan, eta berdintasunezko lege- dia egingo dute (esaterako, lan es- kubideetan, gizarte-segurantzan eta etxebizitza politiketan) dagokien he- rrialdeen artean araurik zorrotzenak oinarritzat hartuta. Herri gobernuek itun juridikoki lotesle bat egingo dute enpresa transnazionalak derrigor- tzeko nazioarteko zuzenbidea erres- peta dezaten, eta nazioarte mailan el- kar hartuko dute aldaketa soziala eta trantsizio ekologikoa sustatzeko. In- dar-erlazio aski sendoa osatuko dute potentzia zapaltzaileekin negoziazio esanguratsuakhasteko,konpontzeal- dera arazo nazionalak (esaterako, Pa- lestina, Mendebaldeko Sahara edota Kurdistanen) eta gerra zibil luzeak (Siria). Herri gobernua bakartuta badago bakearen, elkartasunaren eta justizia sozialaren aldeko nazioarteko mobilizazioak deitu behar ditu\n47. 47 9. ATALBURUA Borroka sozialak, konfrontazio politikoak eta prozesu eratzaileak Europar instituzioei ez obeditzea, aurre egitea eta haiekin haustea, haien ordez, Europan, herri-lankidetza eta erakunde demokratiko berriak jartzeko E uropar instituzioak (EB- koak eta eurogunekoak) estrukturalki neolibe- ralak eta antidemokratikoak dira, eta desberdintasuna areagotzen dute. Oztopoa dira estatu bakoitzaren baitan langile- klaseen beharrizanak, aldarrikape- nak eta eskubideak asebetetzeko, baita europar herrialdeen arteko el- kartasun eta berdintasunerako ere. Lehiaren logikaren aurka, trantsi- zio ekologikoaren ikuspuntutik, bo- rroken eta alternatiba konkretuen eskala europarra oso garrantzitsua da. Nahi dugu Europa komuna iza- tea, baina hau ezinezkoa da egungo europar instituzioekin. Gure ager-\n48. 48 tokiak proposatzen du toki, nazio eta nazioarteko mailan dauden borroka sozialetatik abiatuta erai- kitzea, europar instituzio ez demokratiko eta kapitalistei ez obeditzeko, aurre egiteko eta haiekin hausteko, haien or- dez Europan herri-lankidetza eta erakunde demokratiko be- rriak jartzeko. Europa komunerako “matxinada” agertokiaren etapa nagusiak 1. Gure helburu sozial, ekologiko eta politiko alternatiboak bere- hala jarri behar ditugu prak- tikan Europan plataforma iraunkorren eta desobedien- tzia koordinatuaren bidez, zei- naren iparra herrien arteko lankidetza izango den. Kontua da toki, eskualde, nazio eta Europa mailan, auzi guztiei edo batzuri buruz (esaterako, zorra, migrazio politikak, trantsizio ekologikoa, Hegoaldearekiko eta ekialdeko Eu- roparekiko akordio neokolonialak, etab.), aktore politiko batzuk era- bakitzea ez dituztela beteko EBren itun, agindu eta erabakiak. Aditzera eman beharko lukete bat egiten dutela politika alternatiboak aplika- tzeko eta lankidetza formal berri bat ezartzeko epe luzera (auzi guztien edota auzi jakin batzuren inguruan). Desobedientzia prozesu hauek oi- narritzat har ditzakete dauden bo- rroka eta kanpaina konkretuak (lan zuzenbidean, moneta politiketan, arrazismoaren aurkako borrokan, etab.) frogatzeko eragingarria dela europar eskalan aplikatzea helburu demokratiko, ekologiko eta sozialak, baita egungo itun eta politika neo- liberalei buruzko kontraesana ere. Aktore politiko bat behin-behinean bakartuta badago, edonola ere inda- rrean diren politika eta instituzioak deslegitima ditzake, haiek desobedi- tuz eta irtenbide alternatiboak gau- zatuz eta publikoki proposatuz herri lankidetza eta autoantolakuntza for- ma berriak, ahal den maila guztietan. 2. Nazio mailako borro- kak egiteko nabarmen- du beharra dago zer nolako elkarreragina dagoen nazioetako klase nagusien eta europar instituzioetan nagusi diren ideologia eta ekonomia politikoaren artean. Kapitala- ren hegemonia hausteko herri kon- tsulta eta mobilizazioen ardatza izan beharko lirateke EBko klase nagusi eta instituzioen aurka proposatuko diren helburu eta programa konkre- tuak. Konfrontazioak ere esan nahi du EBren mehatxu eta erasoetatik defenditzeko tresnak martxan jar- EBko itun, agindu eta erabakiak modu koordinatuan desobeditzea\n49. 49 tzea, baita ekimen politika oldarko- rrak, bloke neoliberala astintzeko eta europar instituzioen legitimitate eta funtzionamendu krisia eragiteko. Tresna hauek lehenbailehen erabili behar ditu aktore politiko batek (ho- rretarako aukera ematen duen es- tatu, erkidego, udalerri edo edozein maila instituzionaletako gobernua), alde bakarreko erabakien bidez, esa- terako zor publikoaren ordaina ete- tea auditoretza egiten den bitartean; lanpostuak sortzeko politika publiko programa bat, oinarritzat kapitalaren berariazko zergapetzea hartuta; kapi- tal-fluxuen kontrola, eta sozializazio/ nazionalizazio jakin batzuk, borroka eta aldarri konkretuekin lotuak. Ak- tore politiko bat behin-behinean ba- kartuta badago, berak erabili behar ditu tresna hauek eta, Europa guztiko herri mobilizaziora deitzean (ez soi- lik bere inguru geografikoan), beste aktore batzuri proposatu behar die europar instituzioen deslegitimazioa eta krisi politikoa lortzeko lagun de- zatela. 3. Halako defentsarako tres- nak eta ekinaldi politiko oldarkorrak medio, he- rri gobernuen aldetik derrigor europar Itun eta instituzioe- kiko haustura gertatuko da na- zio mailan. Herri gobernu baten erabaki guztiak, Manifestuan aurrez deskribatu izan den legez, gutxie- nik nazio mailan haustura eskatzen dute nagusi diren politika eta arau europarrekin. Argi utzi behar da guk defenditzen duguna ez dagoela “interes nazionala”ri lotuta, baizik helburu politiko, sozial, ekologiko eta demokratikoei, zeintzuk egungo Batasunearen barnean eta hortik kanpo pertsona guztiei eragiten dietena. Kontrol demokratikopean izango den moneta eta moneta-sis- temaren defentsa irmoa egin behar da eta, beraz, bankuak sozializatu eta kapital-fluxuak kontrolatu be- harra baietsi. Haatik, neurri hauek BEMarekin eta EBko itunekin talka egiten dute. Herri gobernuak era- baki dezake BEMetik eta EBtik alde egitea (adibidez, 50. artikulua akti- batuz, hau baliagarria bada), edota BEMetik zein EBtik egotzia izateko erronkari aurre egitea. EB gidatzen duten klase eta instituzioei aurre egin, erasoetatik defendituz eta ekinaldi politiko oldarkorrak eginez bloke neoliberala astintzeko eta europar instituzioen legitimitate eta funtzionamenduaren krisia eragiteko\n50. 50 4. Prozesu eratzaileak hasi behar dira ahal den maila guztietan alternatibak eraikitzeko Eu- ropan lankidetza politiko berriari ekiteko, zeinaren oinarria izango den tokiko klase nagusien eta euro- par instituzioen aurkako plataforma amankomun bat, baita joera xeno- foboen kontrakoa ere, eta langileen zein menpeko klase guztien eskubide sozialenetaingurumenababestearen aldekoa. Agertokia ezin da aurrez finkatu, baina adibidez elkarte, hiri, eskualde edota Estatu matxinoen aliantza batek “prozesu eratzaile matxinoa” bultza dezake (eskumen funtzional orokor edo espezifikoei buruz), irekita egongo litzatekeena ere desobedientzia prozesuan hasie- ratik bertatik inplikatu gabeko espa- zio politikoei. Prozesu eratzaileok, zeintzuk forma desberdina har deza- keten dagozkion egoera eta eskalen baitan (udal foro eta sareetatik hasi eta nazio zein Europa mailako batzar eratzaileetaraino, plataforma inter- nazionalistekin elkartuak), hasi be- har dira lankidetza berriak sortzeko, oraindik ere konpromisoa hartu ez duten aktore politiko auzokideen al- detik haustura prozesuak sustatzeko, Europa Gotorlekua eraisteko eta, az- kenik, Europa eta nazioarteko insti- tuzio alternatiboak eratzeko. Aktore politiko bat uneren batean bakartuta badago, bakarrik ekin beharko dio “prozesu eratzaile matxino” horri dagokion lurralde eta gaiaren ingu- ruan, eta beste aktore batzuk gonbi- datu prozesuan parte har dezaten. Proposamenak. Berehalako ekimenak: Arestian deskribatutako etapa ba- koitzak berehalako ekimenak eska- tzen ditu. Baldintza nagusiak dagoz- kie diseinu kolektiboari eta herriak apropiatzeari desobedientziarako, konfrontaziorako eta prozesu era- tzaileen ekimenerako beharrezko tresna konkretuak, baita hauek gau- za ditzaketen indar sozial eta poli- tikoen batasuna ere. Zehazki, 2019 urterako indar pro- gresista guztiei (sindikatu, erakunde politiko, elkarte, kolektibo mili- tante...) proposatzen diegu antzeko helburuak finkatzea: erakunde europar kapitalista eta anti- Prozesu eratzaileak hasi ahal den maila guztietan, lankidetza berriak sortzeko, haustura prozesuak errazteko, Europa Gotorlekua eraisteko eta, azkenik, europar eta nazioarteko eremuan instituzio alternatiboak sortzeko\n51. 51 demokratikoei egiten dieten kritika batera areagotzea eta proposamenak zehaztea institu- zio horien hegemonia hausteko eta herri lankidetza forma berriak be- rreraikitzeko; berriz eguneratu, partekatu eta sozializatu ga- rapen konbergenteak, esate- rako Altersummit Manifestua eta ReCommonsEurope Mani- festua; toki, nazio eta Europa mailan “prozesu eratzaile matxino”en aldeko ekimen ga- rrantzitsu guztien garapena sustatu, esaterako Frantzian “Jaka Horien” mugimenduko partaide ba- tzurenak; europar hauteskundeak baliatu has-teko kanpainak eta agertoki honi eta dituen on- dorioei buruzko herri ezta- baidak; dauden ekimenei buruz eta agertoki honetan parte har lezake- ten espazio alternatiboen inguruko informazioa eman, eta indar sozial zein politikoak honen inguruan bildu. Indar progresista guztiei proposatu europar instituzioekiko kritika areagotzea, gure proiektu konbergenteak partekatu eta hedatzea, “prozesu eratzaile matxino”en aldeko ekimen guztien animatuz, kanpainei ekinez eta herri eztabaidak hasiz hemen proposatzen diren agertokiei buruz\n52. 52 Alemania Jakob Schäfer (ezker sindikaleko militantea) Angela Klein (SOZ aldizkaria) Austria Christian Zeller (geografia ekonomikoko irakaslea, Auf- bruch für eine ökosozialistische Alternative-ko kidea) Belgika Anne-Marie Andrusyszyn (CEPAGeko zuzendaria) Eva Betavazi (CADTM Belgika-Zipre) Olivier Bonfond (CEPAGeko ekonomilaria) Camille Bruneau (CADTM Belgika) Juliette Charlier (CADTM Belgika) Tina D’angelantonio (CADTM Belgika) Virginie de Romanet (CADTM Belgika) Jean-Claude Deroubaix (soziologoa) Ouardia Derriche Grégory Dolcimasolo (ACiDE) Anne Dufresne (soziologoa, GRESEA) Chiara Filoni (CADTM Belgika-Italia) Corinne Gobin (politologoa) Gilles Grégoire (zorraren auditoretza herritarreko militan- tea, ACiDE, CADTM Belgika) Giulia Heredia (CADTM Belgika) Nathan Legrand (CADTM Belgika) Monique Lermusiaux (militante sindikal erretiratua) Rosario Marmol-Perez (FGTBko militante sindikala, ar- tista) Heman Michiel (Ander Europako editorea, Belgika-Her- behereak) Alice Minette (CADTM Belgika) Christine Pagnoulle (Liejako Unibertsitatea, ATTAC, CADTM) Adrien Péroches (militantea, CADTM Brusela, ACiDE Bru- sela) Madeleine Ploumhans (ACiDE, CADTM Lieja) Brigitte Plonet (gizarte-langilea, CADTM Belgika) Daniel Richard (FGTB Vervierseko lanbidearteko es- kualde-idazkaria) Christian Savestre (Attac Brusela,2, RJF, ACiDE) Éric Toussaint (politologoa, ekonomilaria, CADTM na- zioarteko sarearen bozeramailea) Felipe Van Keirsbilck (Centrale Nationale des Employés- en idazkari nagusia) Christine Vanden Daelen (militante feminista, CADTM Belgika) Magali Verder (militante feminista) Roxane Zadvat (aktorea, Teatro Croquemitaine, CADTM Belgika) BOSNIA-HERZEGOVINA Selma Asotic (poeta) Danijela Majstorovic (Banja Lukako Unibertsitatea) Svjetlana Nedimovic (aktibista, Sarajevo) Tijana Okic (filosofoa, militante politikoa) ZIPRE Stavros Tombazos (ekonomilaria) KROAZIA Dimitri Birac (Kroaziako Langileen Elkartasunerako Zen- troaren koordinatzailea) DANIMARKA Poya Pakzad (politika ekonomikoko aholkularia, Aliantza Gorri-Berdea) ESLOVENIA Ana Podvrsic (soziologoa, ekonomilaria) ESPAINIAR ESTATUA Walter Actis (Ecologistas en Acción) Daniel Albarracín (ekonomilaria, Podemos) Yago Alvarez (kazetaria, PACDeko aktibista) Joana Bregolat (Desbordem-eko kidea, Anticapitalistes- eko militantea, Katalunia) José Cabayol Virallonga (SICOMen lehendakaria – Solidari- tat i Comunicació, Katalunia) Laura Camargo (irakaslea, Illes Balearseko Parlamentuko Diputazio iraunkorreko kidea, Anticapitalistas-eko mili- tantea) Raúl Camargo (Madrilgo Asanbleako diputatua, Anticapi- talistas-eko militantea) Pablo Cotarelo (EReNSEP) Sergi Cutillas (EReNSEP, CADTM Katalunia) Josu Egireun (Viento Sur aldizkaria) Laia Facet (Anticapitalistes, Katalunia) Sònia Farré (militantea, En Comú Podem-eko diputatu ohia, Katalunia) Ignacio Fernández del Páramo (arkitekto-urbanista, Ovie- doko Udaleko Hirigintza eta Ingurumen zinegotzia, SO- MOS OVIEDO-UVIEU, Asturies) Iolanda Fresnillo (soziologoa, PACD) Anna Gabriel (Kataluniako Parlamentuko diputatu ohia, Suitzan erbesteratua) Ricardo García Zaldívar (ekonomilaria, ATTAC Espainiako koordinatzaile ohia) María Gómez Garrido (soziologiako irakaslea, Universi- dad de las Islas Baleares, Anticapitalistas) Laura Gonzalez de Txabarri (ELA sindikatua, Euskal Her- ria) Joana Garcia Grenzner (kazetaria, genero eta komunika- zioan aditua, aktibista feminista, Katalunia) LEHEN 150 SINATZAILEEN ZERRENDA\n53. 53 Yayo herrero (antropologoa, ekofeminista, Ecologistas en Acción) Cuca Hernández (ATTAC Espainiako koordinatzailea) Juan Hernández Zubizarreta (unibertsitateko irakaslea, Observatorio de las Multinacionales en América Latina- OMAL) Petxo Idoiaga (Hitz&Hitz fundazioa, Viento Sur) Joxe Iriarte Bikila (aktibista soziala, Alternatiba-EH Bilduko militantea, Euskal Herria) José L.Gómez de Prado (Universidad de Barcelona, Cen- tro de Estudios Internacionales, Escuela Diplomática de Barcelona, AEDIDH) Janire Landaluze (ELA sindikatua, Euskal Herria) Mats Lucia Bayer (CADTM) Fátima Martín (kazetaria, CADTM) Alex Merlo (Podemoseko Miguel Urban eurodiputatua- ren laguntzaile parlamentarioa) Anna Monjo (editorea, Barcelona, Katalunia) Natalia Munevar (militantea, PACD, Podemoseko Miguel Urban eurodiputatuaren laguntzaile parlamentarioa) Mikel Noval (ELA sindikatua, Euskal Herria) Jaime Pastor (Viento Sur aldizkariko erredakzioburua) Laura Pérez Ruano (irakaslea, abokatua, Orain Bai-Ahora Sí diputatu ohia, Nafarroa) Griselda Piñero Delledonne (CADTM Katalunia) Eulalia Reguant (CUPeko idazkaritza nazionaleko kidea, diputatu eta zinegotzi ohia, Katalunia) Jorge Riechmann (filosofoa, idazlea, Ecologistas en Ac- ción) Rubén Rosón (sendagilea, Oviedoko Udaleko ekonomia eta enpleguko zinegotzia, Somos Oviedo-Uvieu, Asturies) Sol Sánchez Maroto (Izquierda Unida Madrilgo bozera- mailea) Carlos Sánchez Mato (Izquierda Unidako politika ekono- mikoen arduraduna) Ana Taboada Coma (abokatua, Oviedoko alkateordea, So- mos Oviedo-Uvieuren bozeramailea, Asturies) Aina Tella (CUPen nazioarteko harremanen koordinat- zailea, Katalunia) Mónica Vargas Collazos (antropologoa, militantea, Boli- via-Katalunia) Lucía Vicent (Madrilgo Universidad Complutenseko eko- nomia irakaslea) Esther Vivas (kazetaria, Katalunia) FRANTZIA Marion Alcaraz (NPA, Le temps des Lilas) Olivier Besancenot (NPAren bozeramaile ohia) Martine Boudet (Urgence antiraciste – Pour une démo- cratie inclusive liburuaren koordinatzailea) Myriam Bourgy (nekazaria, CADTM Frantzia) Vicki Briault Manus (PCF, CADTM Frantzia) François Chesnais (ekonomilaria, Paris 11 unibertsitateko irakasle emeritua) Jeanne Chevalier (la France Insoumiseko hautagaia 2019ko hauteskunde europarretan) Annick Coupé (sindikalista, ATTAC Frantzia) Léon Crémieux (aire-garraioko sindikalista erretiraua, NPA) Alexis Cukier (filosofoa, Ensemble!, EReNSEP) Véronique Danet-Dupuis (banku sektoreko koardoa, or- dezkari sindikal eta langileen defendatzailea, la France Insoumiseren gai bankarioen arduraduna) Penelope Duggan (International Viewpoint) Pascal Franchet (CADTM Frantziako lehendakaria) Isabelle Garo (filosofoa) Norbert Holcblat (ekonomilaria, NPA) Michel Husson (ekonomilaria) Pauline Imbach (okina, CADTM Grenoble) Pierre Khalfa (Fondation Copernic) Yvette Krolikowski (CADTM Frantzia) Michael Löwy (soziologoa) Laurence Lyonnais (Ensemble Insoumis, ekosozialista, la France Insoumiseren hautagaia 2019ko hauteskunde europarretan) Jan Malewski (kaetaria, Inprecor aldizkaria) Myriam Martin (Ensemble!-ren bozeramailea) Christiane Marty (ingeniaria, Fondation Copernic) Gustave Massiah (ekonomilaria, altermundialista) Corinne Morel Darleux (egile eta militante ekosozialista) Ugo Palheta (soziologoa, NPA, Contretemps) Gilles Perret (J’veux du soleil filmearen zuzendaria) Mireille Perrier (aktorea eta antzerki zuzendaria) Dominique Pilhon (ekonomilaria, ATTAC Frantzia) Laura Raïm (kazetaria) Marlène Rosato (Ensemble, EreNSEP) Pierre Rousset (ESSF www.europe-solidaire.org) Catherine Samary (ekonomilaria, ATTAC Frantzia, NPA) Mariana Sanchez (sindikalista) Patrick Saurin (CADTM Frantzia) M.Sofia Brey (idazlea, Nazio Batuetako Giza Eskubideen Goi Ordezkaritzako funtzionario ohia) Alejandro Teitelbaum (abokatua, nazioarteko zuzenbi- dean eta giza eskubideetan aditua) Aurélie Trouvé (ekonomilaria, ATTAC Frantzia) Sophie Zafari (FSUko sindikalista) Roseline Vachetta (eurodiputatu ohia, militante interna- zionalista, NPA) GREZIA Marie-Laure Coulmin (CADTM Grezia) Katerina Giannoulia (ADEDY funtzio publikoko konfedera- zioko Kontseilu Nagusiko kidea, Herri Batasuneko kidea) Stathis Kouvelakis (EReNSEP, Grezia-Erresuma Batua) Costas Lapavitsas (ekonomilaria, SOAS-Londresko uni- bertsitatea, EReNSEP, Grezia-Erresuma Batua) Moisis Litsis (kazetaria) Sotiris Martalis (DEA) Sonia Mitralias (feminista, CADTM)\n54. 54 Giorgos Mitralias (kazetaria) Antonis Ntavanelos (DEA) Spyros Marchetos (historiagilea, Zientzia Politikoen Es- kola, Tesalonikako Aristotele Unibertsitatea) HUNGARIA Judit Morva (ekonomilaria, militantea) IRLANDA Brid Brennan (analista politikoa, militantea) Andy Storey (School of Politics and International Rela- tions, University College Dublin) ITALIA Marta Autore (Communia Network) Fabrizio Burattini (Unione Sindacale di Baseko sindika- lista) Eliana Como (CGILen zuzendaritza nazionala) Gippò Mukendi Ngandu (maisua, Sinistra Anticapitalista) Cristina Quintanavalla (ATTAC-CADTM Italia) LUXEMBURGO Justin Turpel (déi Lénk-La gauche-ko diputatu ohia) David Wagner (déi Lénk-La gauche-ko diputatua) HERBEHEREAK Willem Bos (SAP-Grenzeloos) Maral Jefroudi (IIREko zuzendaria) POLONIA Katarzyna Bielinska (filosofo eta politologoa) Zbigniew Marcin Kowalewski (herri mugimenduen ikert- zailea) Stefan Zgliczynski (Le Monde Diplomatique aldizkariaren edizio poloniarraren zuzendaria) PORTUGAL Francisco Louça (ekonomilaria, Bloco de Esquerda) Rita Silva (Habitako aktibista -Colectivo pelo Direito in Ha- bitaçâo- eta unibertsitateko ikertzailea) Alda Sousa (Oportoko Unibertsitateko irakaslea, Bloco de Esquerda, eurodiputatu ohia) Rui Viana Pereira (itzultzailea, soinu-disenatzailea, CADTM Portugal) ERRESUMA BATUA Gilber Achcar (SOASeko irakaslea, Londresko Unibertsi- tatea) Grace Blakeley (New Statesman aldizkariko ekonomia komentarista) Terry Conway (Resistance Books) Fanny Malinen (ikertzailea, aktibista) Michael Roberts (ekonomilari finantzarioa) SERBIA Andreja Zivkovic (soziologoa, Marks21) SUITZA Jean Batou (historia garaikideko irakaslea, diputatua, So- lidaritéS) Marianne Ebel (SolidaritéS diputatu ohia, Suitzako Em- akumeen Mundu Martxako lehendakariordea) Sébastien Guex (Lausanako Unibertsitateko irakaslea, SolidaritéS) Stéfanie Prezioso (Lausanako Unibertsitateko nazioar- teko historia irakaslea, SolidaritéS) Beatrice Schmidt (irakaslea) Juan Tortosa (CADTM Suitza) Charles-André Udry (ekonomilaria, alencontre.org web- gunearen eta Page2 argitaletxearen zuzendaria)\n56. 56 Manifestua zuzenean honako pertsonek idatzi dute: Walter Actis (Ecologistas en Acción, espainiar Estatua) Daniel Albarracín (ekonomilaria, Podemos, espainiar Estatua) Jeanne Chevalier (France Insoumise, Frantzia) Pablo Cotarelo (ingeniaria, EReNSEP, espainiar Estatua) Alexis Cukier (filosofoa, EReNSEP, Frantzia) Sergi Cutillas (ekonomilaria, EReNSEP, CADTM, Katalunia) Yayo Herrero (antropologoa, ekofeminista, Ecologistas en Acción- eko kidea, espainiar Estatua) Stathis Kouvelakis (filosofoa, EReNSEP, Grezia-Erresuma Batua) Janire Landaluze (sindikalista, ELA, Euskal Herria) Costas Lapavitsas (ekonomilaria, EReNSEP, Grezia-Erresuma Batua) Nathan Legrand (CADTM, Belgika) Mikel Noval (sindikalista, ELA, Euskal Herria) Tijana Okic (filosofoa, militante politikoa, Bosnia-Herzegovina) Catherine Samary (ekonomilaria, ATTAC Frantzia, NPA, Frantzia) Patrick Saurin (CADTM, Frantzia) Éric Toussaint (politologo eta ekonomilaria, CADTM, Belgika) Azken idazkeraren koordinatzaileak: Alexis Cukier, Nathan Legrand eta Éric Toussaint Ingelesetik gaztelaniarako itzulpena: Sergi Cutillas (EReNSEP, CADTM), Pablo Cotarelo (EReNSEP), Griselda Piñero (CADTM) eta Viento Sur aldizkariko itzulpen taldea. Diseinua: Pierre Gottiniaux (CADTM) Sinadurak edota iruzkinak hona bidali: Mats Lucia Bayer, mats@cadtm.org Manifestuaren testu osoa: www.cadtm.org/Manifiesto-por-un-nuevo- internacionalismo-de-los-pueblos-en-Europa\n57. 57 oharrak\n58. 58 oharrak\n59. 59 oharrak\n60. 60 recommons europe Europako herrien internazionalismo berriaren aldeko manifestua\nBailando en el alambre: crónica del empleo público en cómic\nHari batetik zintzilik: enplegu publikoaren kronika komikian\nZerga bilketaren banaketa EAEn\nReCommons Europe: Manifiesto por un nuevo internacionalismo de los pueblos en...\nEuskal Herriko egoera ekonomikoaren azterketa\nGreba orokorraren balioa\nEuskal Herriko Indarkeria sexistaren inguruko iruditeriak eraldatuz. Emakume ...


Ikusleek uztailaren 1eko pilota-jaialdian Uranzu pilotalekura itzultzeko aukera izango dute – Irunero\nPosted on 2021(e)ko ekainak 25 2021(e)ko ekainak 25 by Irunero\nKiroletako ordezkari Borja Olazabalek eta Aspe eta Baiko enpresetako ordezkariek uztailaren 1ean Uranzun jokatzekoa den pilota-jaialdia aurkeztu dute ostiral honetan.\n«Ez da edonolako jaialdi bat. Ez dugu jairik ospatuko, egia da, baina Udaletik aukera eman nahi diegu pilotazaleei harmailetara itzultzeko eta Uranzun pilotaz gozatzeko, noiz eta urtero irrika handienez itxaroten den jaialdietako batean, uztailaren 1ekoan, hain zuzen, betiere indarreko arauak beteta», nabarmendu du Borja Olazabal Kiroletako ordezkariak.\nHorrela, uztailaren 1ean Uranzu frontoiko ateak irekiko dira. Pandemiari aurre egiteko ezarritako neurriak beteko dira eta, ondorioz, edukiera % 60ra mugatuko da, beste neurri batzuen artean. Beraz, 420 sarrera jarriko dira salgaiwww.entradas.com webgunean. Sarreren prezioa 25 eta 30 euro artekoa izango da, eserleku motaren arabera.\nPartidak maila gorenekoak izango dira, eta azken Binakako Txapelketako lau finalistetako hiru bilduko dira. Lehen partida 18:00etan hasiko da, eta Elordik eta Elostarbek osatutako bikotea eta Arteaga eta Larunbe arituko dira nor baino nor. Ondoren, partida garrantzitsuenean, Elezkano eta Zabaleta egungo txapeldunak Olaizola eta Albisuren aurka lehiatuko dira.\nU ranzu, erreferentea pilotaren munduan\nUztailaren 1eko jaialdiarekin, berriz ere hirian pilotaz gozatzeko aukera eskainiko du Uranzu frontoiak. Oraingoan, baina, funtsezko aldaketa bat egongo da: publikoaren presentzia, alegia. Horrela, Irungo instalazioak pilotaren erreferentzia izaten jarraituko du eta, gainera, ikusleei partidak zuzenean ikusteko aukera eskaintzen dien Euskadiko lehen frontoietako bat izango da.\n2021 hasieran Irunen jokatu ziren eskuz binakako txapelketako final-laurdenetako ligaxkaren lehen jardunaldiko partidak, eta martxoan emakumezkoen Laboral Kutxa Masterra Uranzun jokatu zen, bigarren urtez jarraian. Gainera, ekainaren 6an, igandearekin, aurtengo orain arteko maila handieneko partida jokatu zen: eskuz banakako txapelketako hirugarren eta laugarren postuko partida. Gainera, txapelketarako erabakigarria izan zen partida hura, irabazlea –Rezusta– finalean sartu baitzen azkenean, Artola lesionatu eta gero.\nPosted in LABURREANTagged Frontoia, irun, irunero, Pilota, Pilota jaialdia, Pilotalekua, Uranzu, Uztailak 1