Jon Etxabe 2017/03/03 08:58\nMundu nano hau - Pleguetan gatibu\nMUNDU NANO HAU\ngure izate leunak\nJakin nahi nuke nik astronomiaz\ngaueko zerbitzugunera joan-etorrian;\nahaztu zait nekien ia dena,\ngaur egun Hartz Nagusia, Ipar-Izarra,\nArtizarra eta Aldebaranetik haratago\nez dut ezer ezagutzen.\nBaina ikuspegi orokorraren\nedertasunak berdin dirau\nHandi gertatzen zaigu\nguri mundu txiki hau\nantz ematen dugu\nherri honen arimak\nihes egiten digu\nHitza dut tresna\nEz dut hitza beste lanabesik\nbide edo ahalmenik\nbaina arkatza hartzeaz bat\n“hitz are zimurragoez”\nari naizela dirudit\nEzin bizi Euskal Herritik aparte,\nare gutxiago atzerrian.\nZigarro kea irentsi eta erabat gozatu,\nedo zigarroari tiratu ahala\nkea irentsi gabe bota,\nhor datza bizitzaren gakoa.\nJon Etxabe 2017/02/27 08:25\nMundua korapilatsua da\ngizakia erabat ulertezina\nlabirinto batetan bizi gara\nagian kaos sailkatuan\nAguretxo bat ikusi ei zuten\ngizarte-zidorretan galdu itxuran\nez zen gutxienez bizirik usteldu\nArgia egin zen\nleihoa itxi zuen\nzerrautsa asmatu zuen\nzerion odola xurgatzeko\nGarantiarik gabeko objektua da gizakia\nhorregatik asmatzen dituzte gerrak politikoek\nErrazagoa da tximino batekin\nzerbeza pitxarra konpartitzea\nzenbait poemen labirintoan\nnondik norakoa asmatzea baino\nDibertitu egin naiz poema\nirakurtzen aurkezlearen titi handiak\nikusi ditut fikzioa baita\nerrealitatea argia nintzen txapak\ntxanpon erredukzionista izan gabe txikitan\nkaniketan dibertitzen nintzen\nUr tanta itsasoan lez\npoemotan bildu nahi nuke\nbaina olio tanta bainintzen\nazalean geratzen naiz\nHor daude koloretsu\nertz kiribileko txatalak\npuzzlea baina ezin dut osatu\nZaila dugu pelikanook\nbizirauteko sena gordetzea\nJuana eta Juan\nEguzkia esnatu zen\nodon agureekin pilotan\njolasteko plazan txarangek\nadostutako errehabilitazio irrealaz\nMedusek igeri egin zuten\nbi milako hamarkadan\nheldu ziren arte\nvaleriana premiarik gabe\nerrimak ostu zituzten\nlaboa hil zen egunean\npoeman hedatu zen\nZein da bertsoon\nzure zera kolorgetu\ntom eta jerry akabatu\nnahi dizuten honetan\noh euskal herria\nez utzi justiziari zure\nez baita kabitzen\nliburuak lagun hitza\ndute burutapenek ezezagunak\nherriago hezurrak ere\nmalgu erantzuna ote\ngalderek urre koloreko\narratsean plazerez blai\nInork ez du ezagutu\negia ispilu ostean dago\nostendua errealitatea biolentzia\nbotere etsipendutuaren merkatuan\nbetidanik kotizatua legezko\ntrafikanteen erreflexua besterik\nez den galdetzea terrorismoa ote\nGaur egungo peter pan-ek\nbideo digitalean beharko\nlituzkete aurkitu poemak\ngalimatias hauek baino\nAizkoraz intsektizidaz amodioa\nzapuztuz sinboloak tiobiboan\nirabiatu dituzte ezer gutxi\ngarela dakigu trakeskeriaz justiziak\nprestigioa papurtu nahi digu moralak\nesklabo egiten du etsipenak\nmenpeko atzerritarrek bizipozez\niraun nahi dute euskarak\noraindik dirau egunsentian\nnazio izanen gara ze demontre\nKarabana denak aldatu dira\nlekuz belar trinko berdea\nmardul dator hego haizeak\nlehortu du lurra txakurra\nez da agertzen nor\nizanen ote bihar auzo ez plagio\nez poesia txantxa da et ita porro\nEgun batez potak gogoeta\nereiteko ulergarri bide\nberri bat aurkituz barre\neginen dio alea esperimentuari\nHara non poeman Zamoran\nJulian Murtziakoak irribarrez\naholkatu hitza aurkitu\nmarraztu du poetak\nnorbere esku utzi du\nKoadro ederrenak pintzelada\nukituz eginak dira kolore\nzoragarriak pigmentuz argazki\nliluragarriak pitzelak sen\nberezia behar da poetaren\nkromatismoa osoki jasotzeko\nPoemon azokan arimarik\ngabeko rodolfo alfredo\nmerkatari teologoek baietz\nhermeneutika guztien gaindi\nhitz debekaturen bat aurkitu\nurrutira begiratzen du\nbaina nire begirada\nlerrootan galdu da\nhegan egin ordez\nOraindik balore batzuetan sinesten dudalako\nIrakurtzeko apustua egiten dut. Baina\nZertarako?. Garunak herdoildu ez zaizkidan.\nBihar hurrengo eskaintza irakurriko dut zer\nPentsatu emango didan esperantzan\nKaleko ibiliari dimentsio berri bat ematen\nDio poemak. Betirako galtzen diren\nPentsamenduei iraunkortasun bizia nola\nEman ikasi beharko genuke ukitu apalez\nOsatzen baita bizitza\n60 bidaiari autobusean, zaharrak denak,\nZaharkituak asko. Kantari, bozgorailuaren\nOihartzun, aiton- amonon zurrumurru apal\nKantaria hedatzen da airean. Egun lasaien\nEgunsentiak irekitzen die bizipoza euripeko\nEgunetik hondartza gorietako urdinera.\nBizipozaren hegalak zabaltzen ditu gaztetako\nOroitzapenak. Abestiok oin dantzarien txingar\nZirenekoak. Ilinti dirauten ametsak.\nArrakalak azalean, artrosia junturetan, gizaldi\nBateko joan zabalaren lekuko, bakoitza da\nHistoriaren zatitxoa, bakoitzak ditu kontaezin\nIstorio. Inork kontatuko ez dituen historiako\nIstorioak. Hiztegietako pertsonaien ospea\nAhalbideratu zuten pertsona anonimoak.\nMediterraneoko INSERSOko adinekoak.\nEz dugu galdera ikurrik zaharrok,\nBuruarengandik banatutakoak dirudigu,\nUnekoak soilik loratzen zaizkigu. Eguzkia\nAtera da baina haize hotz finak eserleku bigun\nSakonez hornitutako aretoan baztertu gaitu\nHildako orbelak zirimolan bezala Ekaitz\nGotorrei aurre egindako haiei ekaitz zaie\nEguzki epeleko kirria bera.\nAndre Platonoven , “Lubakia”n murgilduta,\nJada jaio izanari esker soilik bizi garelako edo,\nAspertutako zakur zaunkaria bezalakoak ote\nGaren pentsatu dut. Horrela bizi izan dena,\nAzkeneraino jarraitzen du berdin bizitzen.\nGeure bizitzak ez ote gaituen izutzen, barne-\nBarneko esanahirik ez dutenak topatzeko.\nPentsatzen ez dugulako zentzurik gabe\nJokatzen ote dugun, egiaren jabe ez den\nGorputzaren ahulezia ez ote dugun.\nKorapilatuegia bihurtu dute poetek berez\nUlerterraza behar zuen hitzen jolasa. Zama\nHandiegia ezarri diete hitzei. Hainbeste\nKiribildu behar ote hitza bizipen zuzen eta\nArgiak azaltzeko. Ez ditut eskatzen\nOrtzadarraren kolore zehatz lerroak, baina ezta\nEzer agitzen ez didan kolore nahasketa ere.\nPintura bezala, poesia ere letren\nAristokraziarentzako produktua da. Hitzen\nJolasa besterik ez, ez herriarena ez\nHerriarentzat. Gaurkoa ez da biziraupen\nLubakian irakurriko den poema, gerra garaian\nBataila ondorengo bizinahian irakurritakoen\nBikia. Poetarentzat estetika arazoa besterik ez\nDa poema, agian, Edo bakoitzaren barnea da\nUlertzaila, formez harago, agian.\nIrudi iritzi hitzen nahasturaren geruzaz biltzen\nDu poetak egia. Poesiaren pasioan jarraituko\nDugu zenbaitzuk Mariek alferrikakoa dela\nUsten badute ere. Agian aurreikusitako ezer\nEskaintzen ez duen arkanoarengatik. Ez dakit\nHitzak ulertzeko direnik, nik neuk ez ditut\nGeografia poemakook ulertzen, ez baitiet zedarririk\nAurkitzen, baina poemon bidegurutzetan\nJarraitzen dut jakin-min eta bizi-minez.\nCambrilsetik harago genuen zita. Pag.\nMaritim. Eta ibilira atera gara. Gaur egun ez\nDakigu bakarrik ibiltzen, eta txakurrarekin\nAteratzen gara, edo ez dakigu oinez ibiltzen,\nEta bizikleta daramagu lagun, azkar ibili\nBeharrez agian patinak jartzen ditugu oinen\nLuzagarri. Bide-gorrira mugatu ditugu\nBizikletak eta patinak, txakurrak ez,\nKaka jasotzeko plastikozko poltsa badaramagu\nEskuan. Gutxi batzuk gurutzatu gara, ez diogu\nElkarri begiratu ere egiten. Dibortziatuen\nGizartea gara. Txakurtxoa emea da, lazo arroza\nDa bere matrikula. Iazko ibilbide berean\nGaude, pasealekua hobetu dela baina gizakia\nEta herriaren elkarbizitza lehengo okerrean\nDirauela sentimenez. Eguzki egunean ibili hau\nAukeratzea ez da inola ere tragikoa erantzun\nEzazu Cambrilsez galdetzen badizute.\nGoregitik nonbait begiratzen diet poemoi,\nBehatoki batetik bezala. Lausoegi dakust\nLurraldea, bristadak, zuhaitz, lorategiak,\nBelartzak, soro udaberritu eta abar. Hurreratuz\nZehaztasun bila, gozatzen dut lore, orri, garau,\nBelar eta abar bakoitzarekin baina\nOsotasunaren edertasuna ez dut eskuratzen.\nMila dira ditugun galderak, beharrezkoa eta\nGarestia bakoitza. Hurbilekoen arteko arazoak\nKonpondu ezin baditugu, nola Euskal\nHerrikoak. Burukomin gehiegi erregalatu da\nHarategietan herri hau pozoituko zelakoan,\nBehatz txikia jarri digute nini aurrean eguzkia\nItzaliko zigutelakoan. Txingorra ari du eta ez\nDigu balio aterkiak, aitaren etxea eraikitzea\nZaigu aterpe bakar. Haserretuko zaizkigu\nJainkoak, baina ez dugu ihes egingo ez\nHeriotza duinik onartuko. Hegalak petrolioz\nZikinak arren, ahatek zeharkatuko dute zerua.\nBere orbitan dirau munduak, Gladys garbitu\nZuten manifa, bortxaz sakabanatuta, ez da\nOraindik bukatu. Gladysek badu parkea\nDonostian, baino ez gaude iraganari begira,\nAlizia ez da inongo lurraldera joango.\nEsperantza predikatu digute baina inoraezaren\nNorabidean. Aireportu bihurtu dute herri hau,\nIritzien Babela, bidaia eroso merkeak debalde\nSalduz. Baina heltzear dira senide berriak eta\nAmestu hegalaldia ez da jada geraraziko.\nEz betiko estaltzen du lurzorua elurrak,\nTemati azalduko dira urtzean eragindako\nZauriak, fosilduak ere. Gurea dugu guk\nLurralde gurea delako harrotasunez ederrena.\nTronpatu egiten dira hildako baten kontra\nBorrokatzen ari direla uste dutenak. Gu geu\nGara geure jaungoiko, lore-haziak ereiten\nDitugu aitaren etxea jasoko den orubean. Heroi\nIzateko borondatea dugulak., Zorionez,\nKuraia baitugu elurra ur bihurtzean orbanetan\nErneko diren loreen esperantzaz. Saiatzeak\nMerezi duela jakinean. Bitartean, farolak,\nJendea, katuak, malkoak, gauak, whiskya,\nZinea, … maluta dantzariak besterik ez dira.\nNoiztik da gezurra ametsa, ametsa gauzatzea?.\nZapata lokaztu gehiegi darabilgu gizarte\nHonetan. Asia: Urruna Erdikoa Hurbila,\nEuropa: Ekia nahiz Mendebala, Ipar Erdi\nHego Afrika, hiru Amerikak, … bota\nLokaztuek lorratzen dute bizipen oro. Baina,\nBatez ere, politikari, banku, multinazional,\nKomunikabide, … bulegoetako hautsez\nLokaztutako Armani zapatek. Hor konpon\nLokatzok estaltzen duten odolagatik ez balitz,\nIrudi ederrenez ere poetek garbitu ezingo\nLuketen herri xaloaren odol merkea.\nGalerak kontrolatu heinean, bingoa bezalakoa\nDa bizitza, jolas bihurtzean datza plazera,\nEskuarteko diru apur sobera bat akuilu dela\nPolitikaren merkatuan sinonimoak dira bakea\nEta biolentzia, magnitude berean neurtzen\nDiren produktuak, saldu eta erosi egiten dira\nEskaintza-eskaera araberako kantitate eta\nPrezioan, teoriaz bederen, artifizialki\nEgokitzen baitituzte aldagaiak uneko irabazi\nTasaren ezinbesteko aginduetara\nHitzak azken lerrora heldu direnean, poemari\nBuruz galdetu diot Lehendakariari, baina ez dit\nEzer zentzuzkorik erantzun\n“Dream it”. Poema ulertu dudala egin dut\nAmets, baina debaldekoak ohi dira ametsak\nGorpuzkin da atal ederrena odolak blaitzen ez\nBadu, lore hila da arrosa lorontzi ederrenean\nEre ebakin bihurtuz gero. Poemok antzo.\nHondartza gaineko pasealekura atera gara.\nItsasoa bare dago, zerua erabat urdin, eguzkia\nUrrutiko marra ilunean gorde da nagi, ez zuen\nHodeirik arratsa gorri bihurtzeko. Eguna\nBezain zaharrak gara ibiltariak, burua lauso,\nPausoa zurrun. Afalordua da. Egunak eman du\nBerea. Eta nik ez dut poemari buruzko esaldi\nFinetan kiribiltzeko abileziarik.\nJili samarrak izan ginen iraultzan sinetsi\nGenuenak. Hitzen oldean murgildu ginen,\nBitartean, poemakoen antzerako mezu\nSublimalez automata, herriak bainuetarako\nBidea hartu zuen.\nAste Santu batez etorri ginen lehenengoz. Udan jende larregi egonen zela aipatu genuen. Bueltatu ginen. Beste Aste Santu batez edo. Karabanaz ere izan ginen. INSERSOrekin gatoz orain, jada oporrik ez dugu, bizipoza oraindik bai.\nMila aldiz egingo zuten xextran. Ozta-ozta elkarrekin iraun soilik egin zuten aldiak ere egongo ziren. Banatuko ote ere … Gaur egun elkarri lagunduz eusten diete hezur zurrunduei. Pozik oraindik elkarrekin dirautelako, elkarren bastoi.\nAhoa bete hezur\nOso gutxi dakite Marxi buruz Mediterraneoko aitona-amona jubilatuek. Apollinair izan zenik ere ez. Gerra ostea ezagutu zuten eurek, trukerako ezer ez zegoen garaia, hortzak oporretan egon ziren egunak. Horregatik betetzen dituzte platerak gainezka arte mediterraneora ihesaldietan.\n“Eta orain, zer egingo det, ni zu gabe ezin naiz bizi …” gaztetako abestiak gutxienez ulertu egiten zituztela aipatu dio agureak amonari poema irakurri ostean.\nEta agureak pentsatu du poetak lurrera begira amore eman ziola editoreari liburua argitaratu ziezaion. Legea horrelakoa baita.\nErrepublikaz entzun genien gurasoei. Euskadiko Gobernua eta 36ko gerra ere aipatzen ziguten. Diktadura guk geuk ezagutu genuen. Demokrazia izan da iraultza-ametsa irentsi digun azken esperientzia. Orain, ilobei erretirorik geratuko ote zaien da inkognita.\nZenbaki gorriz tindatu du krisiak ekonomia, kale gorrian geratu da langileria, larru gorritan utzi dituzte bankuek aurrezle xumeak, gorriak ikusitakoak gu ere, kezkaz begiratzen dugu argi gorririk piztuko ote dion hilerokoari Segurtasun Sozialak.\nAmildegian behera jauzia dela zahartzaroa esan zioten. Urte saldoaren muturrean ispilu aurrean jarri da. “Kaixo” esan dio aurrean datzanari, “oraindik bizi haiz”.\nHurbil nabari du joateko ordua. Badaki ez duela ezer eramaterik. Musika jarri eta utziko duena ordenatzeari ekin dio.\nAstuna omen urteak pilatzea, halaz, ezingo liguke eraikinak eutsi adinak pisurik balu, ehunka baikara hoteleko bezeroak, kontaezinak batzen ditugun urteak. Bada, baina, bizipozaz arin datorrenik, oraindik burua urdindu ez zaien jubilatu berriak dira.\nHoteleko besaulkietan eserita, zerbaiten norbaiten zain edo egon hutsean besterik gabe, antikuario erakusleihoa dirudite. “Etzi helduko gara” dio batek mugikorretik. Denok dugu nonbait, oroitzapenean bederen, lekutxo bat gordetzen digun norbait.\n90 dira bidaia-kide gehienek hartu nahi genituzkeen urteak, batzuk gainditu duten langa, helduko ez garen muga besteontzat.\nAdinekoak gurutzatzen gara edozein dela ibilbidea. ”Herriko zahar bat, ala jubilatu-erromesen bat ote, hoteleko bezero-kidea agian”. Hori bera pentsatuko du nitaz berak ere.\nUmeak jolas bihurrian, gazteak solas irribarretsuan, gurasoak txikiei maitekiro so, adinekoak berezko geldoan, … denbora galdu atseginean denak. Nire adinak ere atsedena behar luke, baina, beti etorrian, joanean darrait. Ez dakit zergatik.\nSena eta dena\nNahi zuen baina ez zen. Jantziz prestua, harroxko zut, goitikako begirada, ibili pausatua, … aristokrata genea zeramala zirudien. Jantokiak, baina, uzten dio agerian pobre sena. Genea, sena, zena, zuena, bereizten gaituzten berezkoak.\nL.R.C. Laura Ruiz Casado, L.C.R.ko burkidea izan zitekeen. Iraultzaile jubilatua, edo jubilatu iraultzailea. Koadrila honetako edozein. Anonimoak baikara jubilatu denok.\nIzar dirdaitsuena ere itzaltzen omen. Baita berriak sortzen ere. Stella. Adina adin, beti dugu gure zerutxo mugatuan zamalkatzen dugun izartxoren bat.\nJon Etxabe 2017/02/24 08:48\nL U M AK\nAlferrikako gauzek egiten dute bizitza eramangarria.\nEz balira bezala dira, zenbait gauza.\nZenbaitzuk bagara, baina ez bagina bezala\nBihar izan nahi dudana irudikatuz\nhorrela “ezagutu naiteke gaur\natzo ezezagun nintzena”\nitsas taupada duten\nBeira hauskorra naiz,\nbakoitza gara beira hauskorra,\nbizitzako zartadek mila zatitan\nhausten duten beira,\nbeira puskak jasoz bizi gara.\negingo gintuzke iraunkor.\nTok-tok ni neu nintzen,\neta ezezagun bat aurkitu nuen.\nEz naiz ispiluaz fida,\nez baita errealitatearen isla leiala.\nNahiago dut sugandila izan,\negonarriko arrakalak gordeleku,\naitaren etxea gordetzeko.\nSugelorea ere izan nahi nuke,\narrakaletako hezetasuna pizgarri,\ndenon minak batzeko,\narnasa dugun bitartean.\nGauden lekuan irauten ikasi dugu.\nItsasargi dirdaitsuak dira\nzure bi begi apartsuak\nitsas zabalari keinuka\nBehazunak garraztu zidan eztarria,\ngatzez tirokatu zidaten haragia,\n“azukre ttanta bat mingainean”\neskatu nizun alarauz oinazeen osinetik.\nBadut jada zertaz goza,\nbizitza zait orain gozo.\nMoldean egin bagintuzte lez\nerrepika egiten dira nortasunak,\nelkar ulertzera baino\noldartzera garamatza horrek,\nargindarreko polo berdinak antzo.\nMundua aldatu nahi nuke\nherentzia naizen ezertxo honekin,\nnire oinak besteen ibilira batuz,\nnire eskuak guztien ahalari lotuz.\nPetalo batek ez du lorea egiten\nbaina ez da lorerik petalorik gabe.\nIbai artez eta ur gabikoa da berenez egia,\nnon denok garen arrain, denok peskari,\nbatzuetan harrapari, bestetan amuari ihesi.\nMesfidantzaz pozoitu genuen ura,\ninor ez da jada egiaz fida,\nzirkulu bihurtu zaigu meandroa,\nitsasorik zain ez duen aingira gara.\nHitz-joko gozagarriz iluntzen dugu\nargia behar lukeen egia,\nminbizi iluna bihurtuz\neguzki dirdaitsua zen bizi-mina.\nEz badaukat ezer, ez banaukat,\nez badaukazu ezer, ez bazauzkazu\nhartu ahal banauzu, hartu bazaitzaket.\nEz dut nahi ezer barik jarraitu.\nErrudun sentipenik ez den adina dut,\nare gutxiago irrits edo debekatutako laztanik.\nPutz batek astintzen dituen eltxoak\nnahikoa dira bizirik sentitu nadin,\ninolako ziztada lizunen premiarik gabe.\nEz dugu jada damurik kanporatzeko,\nagerian dugu haragia inolako samarik gabe,\nezer eskatzeko ere arduratik harago.\nEmana dugu eman beharreko dena\nAlde batera zein bestera\niturriko urak herrestatzen gaitu\nontziak garbitzeko ere astirik gabe,\nelkarri ura eskaintzeko ezinean,\nlagunari hitz egiteko ezgai,\nezin baitugu iturria itxi.\nAzken loaren erresumina dut aihen\nlurrera isuriko nauen hego haize epelean,\nudare heldua bezala noiz eroriko\nitxarotea besterik ez baitzait gelditzen.\nBaina erresuminaren aihenean\nez didate urteek alferrik gainez egingo,\nusteei euskarriak bilatu dizkiot,\nbalio dudan apurra\nizter arteko putz ustel bihur ez dadin.\nKitatuak ditut nituen zorrak,\nez dut jada inolako esku luzaturik behar,\nze axola galderei erantzunak.\nEz dut aulkirik berotzeko,\nberba mendreenik ere ez oparitzeko,\ngutxiago gaitasunik matazak askatzeko,\nez bainaiz oraindik nirekin ohitu.\nOrratzaren begitik begiratzen dut,\nbaina ez dut birikarik aurkitzen josteko,\nhaustear baitago haria,\nnitaz ohitu naizen baino lehen.\nZe zaila den begi ederrenetan ere,\nzabalik zein zerratuta egon,\nzer egia zer gezur\ngordetzen duten irakurtzen.\nNire sinetsi gurak eginen dute\negia gezur, gezurra egi.\nZure begietako egia gezurrak.\nGaldetu nizulako ez zintudan galdu,\nez ninduzun galdu galdetu zenidalako,\ngalderen galerak biok gelbera galduak\ngeldotzea galarazi zuen.\nGaueko zaparradaren ostean\nlehen eguzkiak ezabatu zuen\nutzi zenidan mezu umela.\nAlfonbra azpian giltza\nBegiraden jolasa bukatua,\nzinena soilik betazalen kliskadentzat\nnini orotan labaintzen zarenean,\nalfonbra azpian uzten duzu giltza\nmundua bere kasa utziz kanpoan.\nZailtasun gordina da bizitza.\nEzinen jolasa naiz,\nlur hezearen usaina,\nItzala eta isla\nJauzitako azala bezalakoa naiz,\nhondartzako harea alea,\ngorputz atalka eroria,\naldi berean isla.\nBarne urak gazitzen ditu\nfarfaila pean zirika ilberri isilak,\nzainetako errekak urdintzen\nbai-ez ageriko ilgora pizgarriak,\nzilbor hestea zulatzen\nilbete sentsual kilikagarriak.\nIpar, Hego Eki nahiz Mendebalean,\ngordeak, kukuka, nahiz agerraldi betean,\nhaginkada txikiz zein ausikika,\nzurgatzeko fruitu tentagarriak.\nHilerokoa dugu harrok ere,\nodolik ez dakarrelako\nnabaritzen ez zaiguna,\nbaina gure aldarte aldaketan\nHau gaur da\nhura zu zara,\nelkarri eskua luzatuz\ngutasun berri bat gara.\nAmatasun aitatasun misterioa,\nmaitasun sentipen haragizkoak,\nsexu zurrunbilo idealizatuak,\ngorputz atal irensleak,\nbetirakotasun grina malmutza, …\nMundu horren eragile ardatz eta ondorio\ngizaki gehienok kosk egiten diogun\nnaturak jarritako garnata.\nzer beste da bizitza,\nutopia baita perfekzioa,\nbesterik ez delakoz\neder zaigun oro.\nUr handietan beti,\nilargi beteko marea biziek\nastindu gaituzte labarren kontra.\nBaina, malkoak lehortuz,\nerditze minetan diraugu\nur hautsietan azaleratuz\neguzkipeko lehorrera ahaleginean.\nAzala erortzen utzi ez dezagun,\nirribarre antzua ontzat eman ez dezagun,\niparrorratza aburura zuzentzeko,\naskatasunaren esklabo izateko,\n“emantzat emandakoa desemateko”,\nemankizunik ere ez demaigutenean,\nbeste modu bat aurkitu behar dugu\neman behar digutena\nDemagun laurogeita hamar urte ditudala,\nsoberan dut eskudela,\nurteek irentsi dute desioa,\njairik ez da egutegian,\neuria zein eguzkia,\nasperdura dakar une orok,\nbost axola kaleko inurritegiak.\nEz dakit noiz,\nbarnera begira jarri nintzen.\nEderrak ziren egunsentiko koloreak,\nederrak dira arratsekoak,\nhaizeak eramanen ditu\nkoloreek uzten nautenean.\n“Ez daitekeenetik” hasten gara\n“ahal balitz litzakeenetik” ordez.\n“Ez ezinaren ederragatik”\nedo “ederraren ezinagatik”,\nmuda berri bat topatzeko ilusiorik gabe,\noharkabean zein ohartuta,\nmuda bustitzen jarraitzen dugu,\nmailatutako madariak bezala amaitzeko.\nEgunerokoaz arduratu behar ez denak\negiten du hitz bizitzaz\ngertatua balitz bezala.\nEgunerokoa zail duenak, aldiz,\ngaurkoan du ardura nagusia.\ngereziondoa ez da loratu,\nhurrengo maiatzaren zain\nHitzarriak antzuak direnez,\ngaltzadarriak erauziko ditugu\nkaleak barrikada bihurtzeko.\nGizaldiz gizaldi larrutu gaituzte,\nazal-berritzeko astirik ere eman gabe.\nEz gara herri biluzi bat,\nharagi bizian arren,\nazal geruza bat dugulako babesle.\nZapatak lapurtu, eta\nez amesteko agintzen diguten honetan,\noinutsik eginen dugu bidea\nkale nekatuetan zehar\namesten genuen geroraino.\nOinatz sakon irmoa\nherri honen ibilerak.\neta hegada ahalik goren jaso\nhori da gaur egin behar duguna,\nberez eta doan ez baitzaigu ezer etorriko.\nNahi dut eta ez dut nahi,\narima bahitu digute,\negia ukatu, errudun bihurtu.\nez da itsasargirik keinuka\nestrapozuka goaz, nekatuta.\nurrutitik gatoz, urruti dugu geroa,\nutopia bihurtu nahi digute esperantza.\nnahi ez duguna ere nahi dugulako,\namarru gabeko amarauna irungo dugu,\nHurrengo semaforora arte\nauto-stop egin dizun neskatoak bezala,\niraun ohi dute fantasia sexualak.\nZebrabidea bezalakoa da\ntupust egiten dugu,\nAdin batera ezkero,\nbizitza osoa zoaz galtzen,\noroimenarekin batera, zatika,\ninor begira duzula\njabetu ere egin gabe.\nNorbera esertzen den aulkia\nbizitza da betetzen ez dena.\nutzi beharreko ezer\nPospolo xume bat naiz,\nitzaliko den pospoloa,\nsu argi bero apur bat\neman nahi izan dut,\nnorbaiti atzamar punta bat\nerre behar izan badiot ere.\nez da atzerritarrik\ngizakiarekin bukatzen da,\negituretan irauten du.\nhemen bukatzen da\nJon Etxabe 2017/02/20 10:56\nOso gogorra zait memoria galtzearen eguneroko errealitatea.\nPausoka galtzen ari naizen ahalmena.\nEdozer galduta ere kanpoak bere horretan dirau,\nnire barnean baina hondamendia gertatzen da.\nNi neu galtzen ari naizen bizipenak eragiten dit leherra.\nBizitza osoa asmatu dugu geure neurrira,\negiatik auskalo non den errealitate birtuala.\nEgunerokoa jartzen zaio ordea aurrez-aurre,\neta hortik datoz gure ezinak.\nTestuen bazterretan babesten naiz,\nbeti itxurakeriak egiten.\nNeronekin ados, baina.\nNire itsaso hondoa, berriz,\nitsaso barea bihurtzea nahi nuke.\nEzagutu berri dut poeta.\nMutil gazteak ditu aipu.\nBestela pentsatuko nuke\nbere proposamenak baztertzen dituzten\nhorietakoen artean sartzen nauela.\nEta nik presoen sakabanaketaren aurkako\nbere ekarpena adeitasun zintzoz hartu eta eskertu nion.\nEgoten naiz bakarrik tarteka.\nMaite dut bakarrik egotea.\nEzer oroitarazteko besteen arnasa premiarik gabe.\nDenbora tarte aparta da isiltasuna.\nNorbere arnasa sentitzea barne bakardadea.\nIzaki estandar bilakatzen ari gara,\nnorbera izate abenturaren xarma eta gozamena galtzen.\nOntzi erraldoi bat gara flota bat ordez,\nengranaje bakarreko erlojua besteei loturiko gurpiltxoa ordez,\nzuhaitz bakarra baso bat ordez,\nanimalia bakarra fauna bat ordez, …\nGalerak aurreikusteko joera dutenen familiakoa naizela aitortu beharra dut,\nbizitzaren hainbat goxotasun barreiatzen zaizkidala nigandik at.\nBaina ez ditut itxarobideak kontainerrean pilatzen,\ntematia naiz, sistematikoki diziplinatua, aurrera egiten duenetarikoa.\nHaurtzaro dena dut gordeta armairuan,\nnoizean behin ateratzen ditut, ateratzen zaizkit,\nTristurarik gabeko aldia agertzen zait haurtzaroa.\nZain jarraitzen dut ia norbaitek irakurri ere egin ote duen\nnik astekari eta antzerakoetan idatzitakorik.\nLehiaketetan irakurri, irakurriko dutela uste dut epaimahaikoek,\nbaina horien deirik ez dut inondik ere espero,\nez bainaiz irabazteko aurkezten, akuilu bat eduki beharrez baizik.\nHainbat idazleri aipatuko nizkieke beraien idatziei buruzko nire iritziak,\nbaina lotsatu egiten naiz.\nKritikak kritikari ofizialen esku geratzen direlakoan nago,\nbaina horiek ez dira herri irakurlearen iritziak.\nSalmenta litzake agian liburu bat onartua izan denaren seinale\npropagandaren eraginez, kalitateagatik baino, erosten baita liburua,\nDurangoko Azokan esaterako.\nKanpinean naiz zoriontsu, edo bidaian,\npresiorik gabeko egunak direlako.\nLasaitasuna da zoriontasunaren osagaia,\nDenok garela inperfektuak,\negia absolutua da hori, denontzat balio duena alegia.\nHori onartuz soilik dator elkarbizitza erosoago eta errazagoa,\nlotsaz inor biluzik utzi gabe, eguneko ordu guztietan.\nBeti uzten dugu arrastoa,\nArrastorik ez dela geratu hori,\narrasto ikusezin baten arrastoa da.\nTrapezista izatera behartuta gaude,\nhari gainean oreka gorde ezinik,\nedo geroaren haritik zintzilikatuta,\nzanbuluka prozesuaren hari mehean,\ngu geu garela sare babesle bakarrak.\nIrri urdurien garaiak hauek,\nerantzunik ez diegun mila helikopterotan zatituta.\nBizitza hirukoitza dugu denok,\nazalekoa: bizitza sozialekoa, …\nzirkulu estuenekoa: familia, bikotea, lagun minak, …\nbakoitzaren baitakoa: sentimenduak, pentsamenduak, irudimenekoa, …\nBizitza bakarra eta agerikoa soilik bagenu\nuso mezulari gehiago legoke,\nbakardadea laztan gehiagoz inguratuko genuke,\nelkarbizitza sakonago eta abegikorragoa eginen genuke,\nlotsarik gabe elkarri gerritik helduko genioke,\nmaitagarriak izaten ahaleginduko ginateke,\nnahiz beti egonen litzaken aireportuan abandonaturikoren bat, iheslariren bat.\nBarneko dena agerikoa balitz,\ngure miseriak erakustean lotsa sentituko genuke.\nNorbere buruaz egiteko ahalmena,\ngutxien aipatu eta onartzen den\nAipatzen den orotan\nbeti baldintza oso bakan eta mugatuetan.\nAitortzen dut zaila dela\nbanakoaren bestearekiko konpromisoak eta loturak\nnorbere buruarekin egitearen eskubidearekin ezkontzea,\neskubide hori erantzukizunekin harmonizatzea,\nbaina norbere buruaz egiteko eskubidea kenezina da, norberarena.\njendeari begira egotea,\njendeaz gogoeta egitea,\nbaina isilik egotea dut gogoko,\nhan nagoela jabetuz isil egotea.\nDaude - gaude\nnorbait, noiznahi eta nonahi,\nisil eta gordeta gaudenean sarri,\nburmuinetan ezkutatzen garenean ere.\nGarrantzitsua da lehenagotik han gaudela jakitea,\nbaita geu ere beti norbaitengana joaten gaudela jakitea,\ngarrantzitsua da bestea lehenagotik hor dagoela konturatzea,\nburmuinetan ezkutatuta agian bera ere.\nHan gaude, baina baita han daude.\nGozoagoak eta errazagoak lirateke harremanak\nbiluzik biziko bagina,\nneurtuagoak lirateke hitzak eta jokabideak.\nPentsatzen hasia naiz jadanik istorio baten bukaera,\nbiografia baten azken orriak direla geratzen zaidan denbora.\nbi aurpegiko txanpona da\nNorbere baitan tarteka babestea\nhori litzake erbestean bizitzea,\nBala hutsak antzuak dira,\ngizakia errotik astintzeko bolbora\nhori behar dute balek,\ngizaki berri baten hazia erein,\nezten zolia izan,\noinarri ustez sendoak sartatu,\nnortasuna aldarazi, …\nHorrelako balek jo behar dute\npoemak bala direnean.\nikusezina bihurtuko zaigu laster,\nhastear du hegalaldia infiniturantz,\nespekulaziorik gabe galduko da eternitatean,\nbere izena galduko da izan garenen anonimatuan,\nbaina bere errautsak loratuz joanen dira,\nlora izanen “eta kitto” dirauen arteraino.\nBeldurra diogu dialektikari,\nbake faltsu bat etetea dela deritzogu,\ntesi eta antitesia kontzienteaz\naurreratzen ikasi behar dugu,\ndialektika bizitzan hezurmamitzen,\nosagai kontrajarriez urratsak emanez.\nPolitika herriari begira eginen denean\negun oro izanen da\npoema bat idazteko une gozagarria.\nEzagunen artean ere ezezagun,\ngizakia da misteriorik handiena,\ntelefono mugikorren sarean\nelkarri itsatsita bizi garen honetan ere.\nEpaileak bilera politikoak baimendu eta debekatzen,\nberri-paperak epaile, legelari eta diktadore:\ngizarte beltza gurea\nlantoki eta ikastetxeko gulagetatik aske,\nazala eguzkiaren gatibu egiten den urtaroan.\nArtelan bihurtzean datza idaztearen gozamena,\nbaina sormenak ahalegin zailean du funtsa,\nzailtasuna beti da astun,\nhorregatik idazlan gutxi da artelan.\n“Hain urruti ta hain hurbil” Lourdesek,\n“hurbilean urrun eta urrunean hurbil” Castillok.\nKontraste horretan mamitzen dira maitasun harremanak,\nhurbiltasunean eta urruntasunean saretzen da maitasuna.\nSare bat baitira biak, maitasuna eta zoriontasuna,\nbizitzako zutabe, biak,\nharriak baino hutsune gehiago dute,\nhorregatik harrapatu egiten gaituzte.\nTanatorioan hilotz laguna,\nurrunduz babesten gaitu heriotzak,\nbizitza jasanezina bihurtzen zaigunean.\nmila burutapenen iturri,\nmamia aurkitu asmoz\noskola urratzeko bizturi.\nEz dakit zergatik edo zertarako idazten dudan,\nagian besterik gabe.\nPanfleto eta antzerako agitazio izkribuak soilik dakit\nzergatik eta zertarako idazten ditudan,\neta horiek idaztea dut gutxien gogoko.\nBiziago sentitzen naiz idazten dudanean,\nagian hiltzenago nagoelako,\nbizitzaren korrontetik at bizi naizelako.\nEgunerokotasunetik erretiratzea bezala da idaztea,\negunerokoari atsedenaldia ematea,\ngeroaz idazten duzunean ere,\niraganaz zipriztinduta idazten baituzu,\norri hilez estalia bezala.\nZu zeure buruaren aurrean aurkitzea,\nzure bizi-puskez hesitua,\nhori da isolamendua.\nHainbat pertsona maite ditut,\nmaite ditudala ere ez dakitenak,\nmaite ditudala dakiten ere arduratu gabe,\nikusi nahi ez ditudan zenbait ere maite ditut.\nIraganean bizi gara,\nbete ezineko asmoez bizi garelako.\nbizitzako sarean ehun nagusiak biak,\ngizartearen zutabe agerikoak,\nbereiz zailak gehienetan.\nItxarotearen zama jadanik berunezkoa zaienei,\nzera esanen nieke,\nbadela lainoetatik gora izartegi bat.\nIdazteko nire helburuak?.\nAuskalo!. Neuk baneki!.\nUste ziurra dut idaztiok\nahaztuak geratuko direla.\nMirari bat dira lehiaketetako sariak,\nkaranbola harrigarri bat.\nNorbaitek irakurriko dituen ametsak\njotzen du tarteka nire irudimena.\nBeti dago helbururen bat, isilekoa sarri,\nnahiz toles-gune batetan ia aurkiezina.\nNorbere baitan bidaiatu,\nnorberarekin zintzoa izan,\nhori da idaztea.\nHausnarketarako hari-mutur zorrotza\nbehar du izan poemak.\nBaina ulerterraza?. Ez du zergatik.\nZiria, abiapuntua, zorutik goitikakoa,\ngoitikako hegaztiaren ikuspegiaren begirada.\nHitz irudien jolasa,\nulertu gabe ulergarria,\noldozte librerako tresna,\ntxoriaren hegoak bezala.\ngardenago egiten ditu\nargi berezi batek bilduak\ngogoetak eta ideiak\ntamala lausotu egiten direla\nZerbitzugune bat ote mundua?.\nDesagertu egiten dira gizakien arrastoak,\nzerbitzugunean hondakinak bezala.\nBaina bezeroak badirelako existitzen dira zerbitzuguneak,\nbakoitza gara nahitaezkoa,\narrastorik uzten ez badugu ere.\n“Zakur suizida bat bezala atera gara herritik ihesi”, poetak.\nOpor garaian gaude.\nLapurretan datza zoriona batzuetan,\nohikoari kendutako une-izpi horietan.\nBizitzari lapurreta bat iruditzen zait\nargitzen eta iluntzen zaidan egun bakoitza.\nZirrikitu bila bizi gara,\nuneko edertasunari itsu,\nbeti kanpokoa amets,\nurrutian hamalau intxaur.\nZenbat aldiz joan egiten garen!.\ntxerpolariaren beheko hutsunea.\nPerfekzioa da sormenaren galga,\nekimen eder askoren balazta,\nartelan gutxi batzuen ukitu harrigarria.\nZabarkeria: sasiko uzta.\nMordoilokeria: arrunkeriaren hazia.\nTiro behar du poema bakoitzak,\nbala pizgarria, mingarria ere,\ngoizeroko hausnarketa iturri,\nseminarioko meditazioak antzo.\nAi gure barneko sekretuak,\ngarunetan ehotzen ditugun burutazioak,\naitortu gabeko gogoetak,\nbala hiltzaileak bihur ez daitezen.\nKenketa edo kendutako guzti horiek dira maitasuna,\nbanaka zein osotasunean,\nbizipen xume horiek dira maitasuna.\nBideko zati tarte txiki asko pasa zait behar adina gozatu gabe,\nbizimodu ahalik eta arruntena egiten saiatu naiz,\nbizitzako korrontean ur tanta soila izatea izan da nire ahalegina,\nzenbait hegitan zerbaiten ikur izatea tokatu bazait ere,\ngizartea izan behar delako historiako protagonista, ez gizabanakoa,\nbizipen-pusken arteko lotura galtzeko zorian ikusten dut neure burua,\ngaltzen hasia naiz jadanik,\nagian horregatik bizi dut puskak ahalik iraunkorren lotzeko irrika,\nosotasuna iraunkor bihurtzeko gosea,\niraganaren errolda osatzeko grina,\nilusioen zati guzti haiek hitz idatzien lokarriz biltzeko premia,\negoera berri bat, ilusio berritua,\nlehengora ez bainaiz itzuliko,\noxigenoaren konposatu batekin bizitzen hasia bainaiz.\nJon Etxabe 2017/02/17 08:43\nGauza sinestezinak errealak dira gaur egun Euskal Herrian.\nErrealitatea eta irudimena nahastea ez da epika arazoa,\ngezurra egiatzat baliatzeko teknika politikoa baizik.\nHasi da beste Troia gerra bat,\ngerrari berrekin zaio,\njaio dira Ulises berriak,\neta ez da Homerorik ere faltako.\nLauhazka da berriro zaldia,\nez dakigu nork eta non zabalduko dion sabela,\nbaina eskurik faltako ez denik bai badakigu.\nHondamena amarauntzen duten jainkotxo asko dugu gaur egun euskaldunok,\nkantoreak, aldiz, jainkotxoon kantoreak dira gehienak.\nItsua ate joka\nJoko dio herri honi atea itsuren batek\negunotako historia luze eta gordina kontatzeko,\ngertatu gabekoak kantatuz\nnahiz gertatuak ezagutu,\neta hezur haragiak zaizkigunak\ngezurrak, asmatuak, zirela usteko dute entzuleek,\negia zela onartzeko baino lotsatuago.\ndoa rapsoda bidez-bide\nahotsa entzunen zaion arte.\nLoreak eta lantuak\nJarri ginen mahai batetan\nPriamo eta Akiles,\n“minari buruz elkarri\nmirespen eta erruki”,\n- hala uste kokolo guk-,\nsenidetu gabe altxa gara,\neskuetatik ihes egin digu\nberdintzen gintuen adurrak.\nEta zer da Itaka\neraman zailak zaizkigu,\nerrutari begiak tinko,\naskatasuna, bakoitzaren duintasuna,\nhoriek dira euskaldunon Itaka.\nKantu eder eta hilezkorra\nPolitikoak eta medioak dira gaur egungo poeta iruzurtiak,\nizanen ote noizbait egia esanen duen Homerorik,\nhainbeste gezurrek itxaropen hori ere lapurtu baitigute.\nBozkarioan tematzen da herri hau,\negurrezko zaldia soilik aurkituko ote\nItakara heltzean ere?.\nMinotauroak beti zain\nlabirintuaren ertz eta bihurgunetan,\nbanatuta elkartuta baino sarriago,\nzauriak zein biolin sokaz josiko,\nbihar hori nola birsortuko, …\nhari horietaz doa ehuntzen\neuskaldunon biharamuneko sinesmena.\nBeti dugu akuilu maitasunen bat,\nmaitasun bat ihartzean beste bat doa berdetzen,\nhil eta berpiztu, bizitzako erritmoa,\nbeti gaude bizirik, beti dugulako maitasunen bat.\nDenboraren esklabo bizi gara,\ngezurrezko kronometroari lotuta,\nsetioak eta egunak enbor bereko direlakoan\nzirkuluak hutsunea arnastera eramaten gaituzte\nEgin dezagun zaldi bat\nSinetsi behar dugu arkaren batez,\nkanpoan badela beste inor ere.\nIreki ahala ixten dizkigute leihoak,\nzabaldu eta itxi,\noso luze doa bidea,\nzein den dakigun arren.\nEz dakigun egunsentian\nherri labirintu kiribilduan\neguzki jaio berriari so.\nDantza eta hauspo\nDuela urte batzuk esnatu naiz\namestu herriaren bihotzean.\nMailua, ogia, eta iskilua dute gure eskuek,\niltzea labea eta soldadua duten ezpainen bila gabiltza,\nelkartasunezko herri txiki bat sortarazteko,\nepika bat izkiriatzen ari gara\nOdisea batetan gauzatuko den esperantzan.\nLeviatan jainkotuek ekaiztu dute Kantauri sakon urdindua\nDardara zimurrean dator barku itxurako arima\nbidera aurreko balantzaka urdurian,\nLeviathanen bat olatuen sakonetik agertuko beldur,\nherdoila kentzeko ahaleginean,\nbalea desagertuko ez zaion itxaropenez.\nUrrats biluzietan, ez iltze ez mailu,\naingurak askatzen dizkion oasia zaio\nbidaiariari ibilia bizitzako desertuan\nGeure buruan sustraiturik\nEuskaldunok badugu motibo franko\nnagusi salduen ahalegin ordu honetan,\napar artean egurrezko hankari eutsiz,\ngarroa arpoi bihurtzeko.\n“ Cada dia i per senper”\nEngranaje baten zatiki,\nitsaso zabaleko ur tanta,\nbelartza ederreko belar izpi,\nizatea zait zirraragarria:\nez naiz asmakizun bat izanen.\nPerdido, eibartarrena ez ezik,\nbeste askoren mito.\nHor bertan dugu guk\nbaina bere barrenean geratzen gatzaio,\nnahikoa zaigu bidaltzen digun\nerrekaren zurrumurruaren sona.\nItsaso uhintsua antzo mendiak,\ntontorrak bata bestearen atzean,\nkorapilo berean lotuta,\nbatak bestea jarraiki,\ndenak berdinak baina bakoitza bera,\nataritik begiratuz, mendien sinfonia da\nPirinioetako musika emanaldia.\nasmatua baina erreala,\nUrteek otzandu naute, “nire betiko badian / ez da bakarrik harria / betiko mudatu dena”.\nEgunekoari ihesa da asmatzea, dugunari heldu, horrekin nahiko dugu.\nMedioena da gaur egun egia bakarra. Baina norberaren egiari eustea da egi ofizialean ez itotzeko salbabide bakarra.\nSufrimendutan garestia zaigu\nharrizko zaldi hau.\nHerria naiz ni orain bertan ere,\nzaldiak sabelean mila ukazio baditu ere,\nhitzez defendatzea ezinezkoa egin badidate ere,\nlabela garesti ordaintzen badut ere,\nbetiko jauntxoek negozio bihurtu badute ere,\nzaldunek berri batez ordezkatzeko hilzorian jarri badute ere.\nHarrizko zaldi honentzako maitasuna lapurtzen didatenean,\norduan bai, zaldia akabatu ez ezik neu ere hil naute.\nKorapilatsua da zaldiaren collagea\ndenok gara beraren zati\nesan gabe esan ahaleginean.\n“laur-oiñka”, “irrintzika” dabilen\neta maneiatzen den zaldia,\nzut jalgitzen den zuhaitza,\nhori nahi dugu izan\nlur puska hau geurea baita.\nGutako asko, zoritxarrez,\nausartu da eta ausartzen ari da,\ninteresa arrazoi eta politika medio,\nzaldi hau akabatzen.\nGustukoa dut ia jende dena, baina bakardade zalea naiz.\nGarestia dut barrea, agian lagunarte gutxi dudalako.\nzahartzaroari azkarregi heltzen zaion aroa.\nHarriarekin malda berdintzen saiatu gara,\nharriarekin hitz egiten ere,\nbaita harria ulertzen ere,\nbaina berriro harria eramatera kondenatu gaituzte.\nIsiltasunaren beste aldean\nBizitzako zirrikituen atzealdean\nmusu eman genion elkarri,\neguneroko zertzeladen beste aldean\nmusu ematen diogu elkarri,\ngeroaren pleguen atzean\nmusu ematen jarraituko dugu elkarri,\nisiltasunaren beste aldean etzaten gareneino\nBizitza ala heriotza?.\nOiloa ala arrautza?.\nBizi gara, eta kitto!.\nHeriotza etorriko da,\nbizitzari zor diogun\nBeti izan beharra, zergatik?.\nHeriotza da beste aukera,\nfisikoa, politikoa, kulturala,\ndela gizakiarena, dela gizartekoa,\ndena da hil ala bizikoa,\nbizitze oro berritzea baita,\nBatzuetan gertatzen zait,\nnekatu egiten naizela gizaki izateaz,\ntresneriak gaina hartzen didanean,\nzereginetan itota sentitzean,\nkideak edo neuk espero bezala ez erantzutean,\nasmoen gurdia lokatzatan mugiezin gelditzen zaidanean,\nadina Sisiforen zama bihurtzen zaidanean,\nbatez ere gizartea zaidanean Sisiforen zama,\ngertatzen da bai,\noraindik mundu honetan\nze demontre egiten duzun\nzure buruari galdetzen diozula.\nMin da haragia\nBide egin nahi dut itsaso honetan,\ntrostan egin nahi dut zaldiak bezala,\nbideari amore eman gabe.\nZahartzaroko ajeak dira\nadineko zaldiaren sabelean\negiten ditugun hausnarketak.\nErrealitatea konkistatu eta ametsa galdu,\ngizarte eta gizakiaren aukera tragikoa\nLetrak eta hutsuneak\nSarri galtzen dut fedea\nhitzak eta hutsuneak berdintze ahaleginean,\naskotan erabaki dut\nbaldintzarik gabeko askatasuna ematea hitzei eta hizkiei,\nbaina, hitzek eta hizkiek, ni neu egin naute meneko,\neta ordenagailura lotuta naukate esklabo.\nHudud, erlojua eta tenpoa\nHur nabari dut hudud muga sakratua,\nnire tenpoa jada denborarik eza da,\nnire desertuko hareak azken hondarrak besterik ez dira,\nhareazko erlojuko espazio mehea zeharkatzen.\nEz dut izan hitz debekaturik nire basamortuan,\nnire basamortua ez da izan desterrua.\nBegiratu dituk begiratu beharrekoak,\nlaster kosmosa izanen da\nnire sorterri eta deserri tenpo berean,\nizkiriatu ditut hainbat izen tenpoaren ildasketan,\nezabatu zaio jada debekuaren zigilua nire hudud-ari.\nDena darama argindarrak\nHariz biltzerik ere ez dute behar jada hitzek\nbaina argindarraren esklabo darraite.\nBarne alfabetoaren ahanzturak\negiten gaitu hain itsu.\nKabitu ezinik denok\nIstant bat bezala joan ohi dira egunak,\nasmatu nahi dugu kabituko garen atseden tokia\nbaina denak joan diren leku bera izanen da\nEta haragia egin zen\nAma hustu zen ez dakit ze ordutan,\neta haragi egin zen hirugarrenez Mispillibar gure etxea,\nduela 74 urte.\nkantu zitzaien nire negarra,\ngaur 74 urte.\nMaitasun hariaz bildu ninduten,\nmaitasun hariaz biltzen joan naiz\nbihortzak tak-tak hor dirau,\nJon Etxabe 2017/02/13 08:55\n“denbora uhin gainetik labainka”\nzelako lasterrean gainera\nbehin gure adinera ezkero.\nKalatxoriek ez omen\n“hegalpeko lumak elkarri erakusten”,\ngizakia aldiz, uneoro ariko da\nalbokoaren besapeak miatzen.\nTxikitxoa izan nahiak\n“laguntza handia ematen zidanan”,\nhandi izan nahian datza\ngaur egungo zorion ezina.\nUrdina eta beltza\n“urdin koldarra eta beltz mugagilea”,\nbeltza izan daiteke mugagilea,\nbaina zergatik koldarra urdina?.\nAsmatutako jainko guztiak\n”laguntza gutxikoak bait dira niretzat”,\nlaguntza handia dira jaungoiko guztiak,\nbizirik dirauten bitartean,\nnork ez du jaungoikotxoren bat.\n“Zu ez zinen hil: alde egin zenuen”,\nnaturaren, kosmosaren, zati garelako,\nhilezkorrak gara, eternalak, iraunkorrak,\n“Zeru guztiak altuegi zeginaten hegan\nihesean kometa galduak bezala”.\nAltuegi izan genuen zoria lehen egunetan,\nbaina badirudi eskuratu dugula kometa.\n“Edalontzia eta zigarroa,\neuren euskarri bakarra”\nbidaiatzea ez zaigu\nJon Etxabe 2017/02/10 09:21\nKopia ez diren kopiak\nBeti da igande bihotzean\nzer axola nork zizelatu nauen\nekaitzak mututzen ditu erantzunak\nneronez edo bestenez, baina bizi naiz\nmemoria: bizipen ehoak\noraina: hausnarketen amildegia\ngeroa: aldiz bizipoz, beti esperantza\ngalderak jakin-minaren zurrunbiloan\nbidezidorren bila gandupean\nHautsez lauso daude bizitzaren misterioak\nhautsoi putz egitea da poesia\nBizi-puska lorratzei jarraiki darrai poetak\nmaluren ifrentzu, utopien branka,\nirribarre kutsakor, amets iturri,\nbizipoz xirripa, bake hegalari,\nmutuen hitz, zaurien ukendu,\negarrien oasi, goibelduen bozkario,\nnoraezen itsasargi, pena zurgatzaile …\nZizak kukuka belardian,\noinutsik hondartzan oinatzak zigilatuz,\norbel musika hego-haizean,\nZurearekin trukatu nuen begirada iheskorra\nbetitik betirako maite zintudala zioen.\nErrazak dituzu poz zein atsekabe malkoak\ninolaz dira buztin oinak\nberaiei esker dirauzu arnasan.\nGizakiok ehotako anabasan\nzeharkatzen du gizarte labirintoa idazleak.\nArtizarra kukutu da, eguzkia esnatu,\negun berri bat argitu zaizu.\nZigarro keaz gozatzera atera den zerbitzariak\nmostradore ostera ez itzuli beharra du amets.\nIraun beharrak aterarazten du gauez\nlabezomorroa gordelekutik argiaren beldur.\nEz urkamendirik aipatu\nhaitz bertikalean atzamarretatik zintzilik\nsoka baten babesean ari den eskalatzaileari.\nZakila eta alua maitasunaren ikur bihurtzeraino\nzabartu da gizartea.\nKalean lo dagitenak dira, agian,\namets gehien egiten dutenak, ez, baina, ameslarienak.\nMamu zital bezala amesten ditu sarri umeak gurasoak.\nBere barnean bilduz, bere buruari so,\nkanpoari kiki dagienak betetzen du bizitzaren hustasuna.\nMunduan galduago eta bakardade gordinagoan\nutzi ohi du sarri poetak irakurlea.\nGozagarria da liburu bat irakurtzea\nmaitale bat besarkatzea bezala\naltxor gordailua irekitzea\nhego-haizeak zorabiatu bazaitu ere\nudaberriak negu badirau\nnahiz kukua zeken atzeratu\nBizia darie apalategitik\nudaberriko txori-kanta bailitz\nliburu bat irakurtzea\nBarnera so ez dauden begiek\nez dute garenaren begirada.\nBegirada negutuak, udaberri irritsuak\nezezagun begirada sarri.\nGarden nahiz lauso\ngarena gara begietan.\nLilura dakarte arratsak eta egunsentiak\nDagigunari zukua ateratzeak damaio\nlaranja kolorea bizitzari.\nMusker berdea eguzki epelean kamuflatuta,\nneguari udaberriak darraio.\nItsas barea eta zohardia,\narrantzalearen berme urdina.\nOasia desertuko atseden,\nhondartza horia herriaren bizipoz.\nAnila letxadan eta lixiban,\nantzinako detergente umila.\n“Zutik emakumea” sona airean,\nbela morea darama berdintasun ontziak.\nbizipozaren zazpi bidezidor.\nSentsazio koktel bat naiz,\nzer dago errealitate subjektibo horren bestaldean?.\nIstant neurtezina izanik,\nzer da denbora?.\nAtomoa elektrizitatea besterik ez bada,\nnolatan da trinkoa materia?.\nKaranbola infinitu bateko bolatxoa naiz,\nnola eta noiz lehen takada?.\nZergatik ez du ia inork gauzatzen\nnorbere buruaz beste egiteko eskubidea?.\nkimika besterik ez?.\nZe udaberrik liluratuta edo ze neguri ihesi zihoan\ngurpilak zapaldu duen beldarra?.\nZe ahopekoz limurtzen du pilotariak\nhainbatgarrenean pilota errebotean jartzen dion aurkaria?.\nSinesten du Jaungoikoagan Erromako Miru Zuriak?.\nErantzunik gabeko galderak ehoz\nustezko errealitatea da\nZulatuak ditut erraiak\nsagar umotua harrak lez.\nBeldar ernatu zaizkit\nHardun sagarra naiz\ninola ere ez ustela\nKanporatuko ditut beldarrok\nGaurik ilunenak ere\nZeru lainotsuaren goiti\nNahiz munstroak oreka hautsi\nlasai bizi gara.\nGeldi bailego, joanean\nlumarik gabeko txoria\nBaratze bailitz baratz\nBare irudi ñir-ñir\nelkar tira-errefus etengabea.\nBolatxo bat gara\nEgunkari saltzailearen irribarrea\nbere goizeko “egunon” bizigarria,\nhaurtzaroko bizipen gordailua.\nHan aurreko tontor zorrotza\nbegiradaren luzapen zabalera,\nordulari zaharraren hots fina\narbasoen taupaden oihartzuna.\nMugikorrari atxikitako satelitea\nhari ikusezinez darabilgun kometa.\nEzereztxo bat gara\nbesterik diona ere.\nispiluan norbera ordez\nbeste norbait ikusi amets.\nDesertu bihurtzen gara\nnahiz jabetu ez.\nArima zimurtuak besterik ez\nsasi liturgia taularatzen dugu\nHeriok oihala noiz beheitiko.\nantzerki ederra da\nMuturrik ez du\nezaren irudipenak beti;\njarritako zedarriak berriz,\ndenboraren ustezko ertzak,\nezdenaren zenbaki mugatuak.\nEz ginenak gara\ninfinituaren finituak denak\nEz izateko jaioak,\nHori da gure denbora\nbizitza deitzen dioguna.\nNork nor noren nori\nzer zergatik zertarako\nnon nongo nora\nnoiz noizko noizarte\nErantzunik ez dut\nTxori-kanta kabi bihurtzen dela\nmaitaleen begirada beti dela udaberri\nHegaz egin dut etxerakoa\nnorena den ez dakizkidan lur-gainetik,\nnirea den zerbaiten bila.\nbatez ere herrikideak\ndena bere leku eta ordenan\nOso eroso sentitu naiz une batez\netxera noan sentsazioz\nAutobusa hartu dut\npuzzle baten osagai\nharmonia bizi dut.\nLur zabalak gustatzen zaizkit\nZeru-marra beste mugarik ez duten\nordoki goilautada zelai\nitsaso desertu mendilerro\nzein hiri-teilatu paisaia.\nNire barne meharrari\nEsparru zabalak maite ditut\naterik jarri ezin zaizkien zabaldiak.\nUtzi zuten libre\nkondena osoa konpliarazita\nUzta ordua, zioen\nbizipenak ditut usu.\nKanpolarrosa sentitzen naiz.\nbi aldeko txanpona.\nerrari nabil jendartean\nnegua bihotzean, begiak laiotz.\nHegada urdina airean\nOrtzadarra marraztuko dut\ninola ere bakarti\nbaina ez noraez\nbesteak zaizkit oasi\ngiza desertu honetan\nNeure baitan libre\nlagunez naiz nor\nzeu izan nahi dut\nhorrek egiten nau ni\nBizitza irri-izartegia bagenegi\ngu geu ginateke iratxo amestua\nItzulbiderik gabeko joanean\negin dut mundualdia\narribadan naiz jadanik\nirteerako badiatik urrun.\nMastako bela arrakalatuta\nAzken portuko bokalean\nnoiz ainguratuko zain\nBare edo ekaitz\ngizartea zaigu itsaso\nmarinel bihurtu gintuenetik.\nErruta ziurrik gabe\nazken portua ezezagun\narribadak ez du egunik.\nBela haizera egokitzean datza\nbizi garelako pozik\nbizi egarriz bizipoz\nHerri egin gara\ngaren eta dagokigun\nTxistua eta panderoa\nalboka eta dultzaina\neskusoinu eta aho-soinua\nirrintzia zentzuen oihanean\nSuak piztu genituen gailurretan\ntxalaparta jo ataurretan\ntrikiti aurreskuak dantzatu ere\nBaserriz maldak, errota olak erreketan\nlana eta jana omen gureak\nPirinioetako herri galdua ginen.\nBidaia on antzar\nLur goldatu, adar zoztu, belardi arreak\nitsas berde, txori kabi, loredi koloretsu\naurkituko dituzu itzuleran\nbizizaleago gure soa ere.\nKonponezin darraigun arren.\nMezu urdina dakarte elaiek\nberde erditu da basoa\ntxirrinduek loratu dute asfaltoa\nbizitzaren emagin urtaroa.\nMapez harago errari\nbizipozaren autopista non\nneguan bezain biluzik eguzkitan\nBizitza putakeria ote galdetuz.\nIlargia lapurtu nahi zuen\nbaina garun mataza labainkorrean\neskuak txirikordatu zitzaizkion.\nAmildegi gainean funanbulu\nmalkar-ertz labaineko ibilietan\npiztiak zain betortzak odol-gose\nGure herri hau.\nZorionekoa barnean tximeleta dabilkiona\nmundua koloreztatuko duelako\nZorionekoa eskuburdinez lotu dutena\nherria askatuko duelako.\nZorionekoa ezina onartzeko gai dena\nahala ereingo duelako.\nZoriona enarei begiratzen dakiena\nhegan ikasiko duelako.\nHemen nagoela dakit\nbesteak hor daudela ere dakit\nzentzua damaiote besteek naizenari\nNi kontzienteak nitasuna damait\nnitasun konpartituak gutasuna deragi\nNi-Gu tasunak dira aberria.\nEterno oro istant bat da\nistant oro eterno\nbetirako da izana oro\nExistitzen ote denbora?\nala fikzioa da?\nbaina hor zaude?\nnire zentzumenetan soilik agian.\nnire sentimenean soilik agian\nedo zure irudimenean.\nExistitzen ez diren bi existentzia gara\nbi errealitate irreal gara.\nIzan edo ustez izan\nhor datza koska.\nBizia deitzen zaion minak\neraso zuen ahoan\ntotel eta lepoker utziz.\nEz zen errenditu\nZer du maitasunetik txortak\nez ote plazer-egarri egoista\nmaitale subliminal bihurtzen bagaitu ere\nAktoreei eskaini txalo zaparrada\nbesterik ez da\nsexu-emanaldi ondoko dar-dar agonikoa\nHaurdun behar luke beti\narrailduta arren gizakiak\nlore bat erditzeko gai\nAzukrerik gabeko kafearen\nzapore mingotsa ahosabaian\nbegi irribarretsuko bidaiaria\nbehar luke izan gizakiak\nZodiako osoa zeharkatuz sakona\nbehar luke gizakiaren begiradak\nZorionekoa liburua maitale duena,\nopor-egun bihurtuko zaio-eta\nBizikletaz bera lanera\noinez ni albo\nsolasean biok goizeko agurrean\nOrdu laurden besterik ez\nOspitalean aurkitu nuen\nbegiak neuk itxi nizkion\nSaminki mutu diraute orain\nsolaseko ehun metroak.\nIzar dirdaitsu zer besterik dira\nmaindire arteko unibertsoan.\nAurreko teilatu ertza horizonte\nlixiba kulunkaria ikuskizun\nauto presatien sinfonia kakofonikoa\njoan-etorriko jendearen xafla erakusleihoetan\ntxori baten hegazkada zeru tarte estuan\nKalea zaio mapamundia\nbakardade gorriko talaialariari.\nZarpail zein handiki mozorroz\norin orban orbainez tatuatuta\nezkata zurrunak babes gizakia\nIzar lokez itsu noraez ilunean\nipar-izarra non marinelak gara\nerruta zuzentzeko esperantzan\nZu eta denok\nErrazagoa da bizitza\nbiok eta gu\ngu eta denok\nUrdin gozo amesgarri\nesnatu da eguna\nzigarroa piztu dut\nbiziguraren txingar goria\nmarko borobila marraztu dute\nezpain bilduek kiribilka\nzure irudia nekusan\nzirgilo hegalarien erdian\nezabatu da kea urdinerantz\nzuk, baina, hor dirauzu irrikaz.\nZer ote denbora?.\nEskukada harea oparitu zidaten\nkristalezko onil kraskaerrazean\nilunsentian nago orain\nazken aletxoa noiz iragazi zain.\nArrantzale semea zen\nikasgaien desertuan oasi\ngau zohardien barna\nhark egin gintuen ameslari\nOrga Nagusian bidaiari\nzodiako labirintuan zehar\nmisterio eta bizipozez\nmurgiltzen naiz orain\nBeti dago izar bat\nAhazmen lurraldean jada,\nburutapen sarea ehuntzen du\nez daki noiz\nEz du nahi gerorako kopiarik\ngogoeten gorulari izatea soilik\narbel ezabatua bihur ez dadin\nahanztura zaiolako herio\nJarri egin ninduten bidean\nautobus edo zidorrez\nmantso nahiz lasterrean\nbidelagun zein bakarti\npisu ala arin motxila\nibili geldiezinean beti\nnon dago amaiera\nzer da gailurra\ntalaia paregabea da beti\nzuri gorri berdetuz landa\nkukua habiatik egotzia\ndoinu arrotzean txioka\ninolako desosegurik gabe\nzoriontsu izateko libre\nlohiak kendu beharrik ere ez\ntransgresioetarako gai oraindik\nbizitzari adio esaten hasi zitzaion\nlagun zahar gisa agurtuz\nbiak ala biak anaia bikiak izaki\noraindik hiltzeko asmorik gabe\negunerokoan jarraitu zuen.\ngarun kiribiletan lotsor\nlupeztuak zein gardenak\nizar zein galbide\nAzken doinuaren erritmora\nbiziaren pauso txikiz\njomugaraino dantzatzeko gai\nzu zeu zara oraindik\nEz dago libre dagoen bizikletarik\ngure bila dabiltza\nez dugu ihes egin nahi\nklandestinitatea dugu aterpe\nbaina azala arrakalatuta arren\negarri den lurraren ura gara\nhemen egon nahi dugu\nbertan eta bertako hilko gara\nirabazi egiten dira eskubideak\nprofeta izan zen Brecht\nHondarrean dagoela daki\npitzatu zaio bizitza\nbaina ez zaio hauts bihurtu\nez da galtzaile sentitzen\nbetiko joango ez delako\narrastorik uzten ez badu ere\neternoa baita bizitza\nGoialdeko aukeren infinitutik\nhori soilik da\nbizia deitzen dioguna\nbetirako geroan iraungo duena\nizar bat piztu zen geroz\njaio hiltzen dira\neguzkiak planetak ilargiak\nelkarren birako orekan\ndeneko eta inongo\nbiziberritu egin zen\ngoibel zetorren eguna\nTxakurrak usaintzen ninduen zehatzen\nhil egin zen,\naire-uhina besterik ez da\nestutu ditudan esku guzti horiek\nBiotako batek dirauen bitartean\nhori da gure eternitatea\nzertarako luzeago bat.\nIlargi beteko gau zohardia\ngoi-mendiko bakardade liluragarrian\ngiza zilueta bat dakusat niganantz\nAlboz albo oles diogu elkarri\nhitz sarean elkartzen gaitu diosalak\ngautxori ezezagunen arteko xarmaz\nZigarroa damaiot sua damait\nbi aurpegi anonimo\ngau sorginduko solas magikoan\nGiza giga antzutuak\nbyte ernaldu oro.\nLurrindu dira misterioak\nez da jada iratxorik\nagur tximeleta koloretsuak\nhoriek geratzen zaizkit\nJon Etxabe 2017/02/07 09:50\nKaxa hutsean bila\nberaz bizi naiz\nIdazten ez denean\nirakurtzen ez denean soilik\ndago hilda edozein literatur mota.\nUtopiaren lurraldea da poesia,\nXX. mendean gizarteak berak\nbehar du izan poeta,\nnaturari, hurkoari, arazoei,\nbegi ezberdin berri batez begiratuz,.\norduan soilik dirauko poesiak.\nEz dakit zein poemez\nedo zein poetez,\nari den poeta.\nBere poema baztertuez agian.\nIdatzia inaustea eta baztertzea\nsamingarria da literaturan ere.\nSalaketaren hatz luzea\nbehar du izan poesiak,\nbaita bizitzari eta\nbizitzaren kantua ere.\nHegoak falta zaizkion sentipena\nhori du beti idaztean idazleak,\nbaina baldar edo fin,\nnarraz ala arin,\ngoietan zein tatarrez,\nhegan egiten du beti.\nGimnasia erritmikora dedikatu izan balitz\nginen eta garen zerbait dela\nuste duen ezereztxoa izaten jarraituko genuen.\nA : adarjotzea\nU : umorea\nMagia da oraindik\nMax Brod judua\nEz dakit ze traizio egin zuen Max Brodek\njudu izatea izanen zen nazien garaian\nPalestinaren aurkako jarrera litzake gaur egun\nEz da nardagarria norberaren kaka,\ngehienetan lasaitasuna dario,\nbeherakoan praketan egina ez bada.\nGarun likitsuek jartzen gaituzte gizakiok\nmaila goragoko batean, arrazoimenean,\nKomuna gaur egun\nbakarrik egoten den\naskoren une bakarra.\nBabelia irakurtzen jarraitzen duen\njende asko dakusat nik herri honetan,\nibili ere lokarri solte asko dabil\narrisku gizarte honen oinetakoetan.\nKanpinean, edozein urtaroan,\neuriak botatzen gaitu kornerrera.\nMonotonia urratzen ez dakiena da\negunerokoak urratzen duena.\nez dute negarrik egiten\nLetra larriko Zerua\nletra xeheko zeruak\ngaldu dugu gizakiok\nhorregatik bizi gara\nzerurik denik ere ahaztuta.\nSuizidio inkontziente bihurtu dugu gaur egungo biziera,\nfikziozko pelikula deritzogu errealitatea den hondamenari.\nDrama bihurtu zaigu errutina,\nedo errutina drama,\nez gara pasoko urteroko migratzaile ohiturazkoak,\nelkarri jarraiki noraezean doan hegazti saldoa baizik.\nEuritakoa erosi du Donostian turistak,\nturista bat gehiago Kanarietan.\n“balitz” eta “litzateke”z\nfrustrazioen ikurra da\ndelako “ba” aurrizkia\nAskatasunaren Estatua gabe\nutzi gaituzte berriki euskaldunak,\nkaltegarria litzaiekeelako politikoei.\nBortxakeria besterik ez du pairatzen\nbortizki jokatzera behartzen dute bera ere.\nToreroa harrapatu arren, baina,\nbeti dago zezena hilko duen bigarren torero bat.\nIkur bezala gela batetan burua disekatuta\nerakustea da geratzen zaion ohorea\nzezen erasokorrenari ere,\nnoblea eta erasokorra\nhitz sinonimoak dira zezenaz.\nPlaza ezberdin bat\nez dago beste irtenbiderik\nAutoestimuak egiten du norbera\nedozein lorategiko lili ederrena\nFaltsukeria ezkutatu ohi du lotsak,\nIkusezin uzten du benetako bizitza,\nkomedia bihurtzen gure jarduna eta ariketa.\n“bihotzean min dut”\nhala sentitzen dut,\nbadakizkit zergatik, noiz, nola,\nzertarako, non, norekin, nondik, …\nbaina kezkatu egiten naiz,\nbegi nekatuak uzten dizkit\nAberats naiz, oso aberats,\nbihotzean min dudalako ere\nGauza pila ditut,\nbaina nire baitako pleguetan\nhutsune bat bizi dut,\ninondik ere arrazionala,\nzerek eragiten didan ez dakidan\negonezin bat, tristura tristea.\nostu nahi luke herri honek,\naurrez ostu zioten, osten dioten,\nbaina labirintoa egiten zaio bidea,\nuneoro aldatzen dizkiotelako\nnorabide eta pasabideak.\nAmu bezala bidean jarritako\nkaxa hutsak osten ditu,\naskatasuna gordetzen dutelakoan,\neta eternoa egiten zaio bide-sarea.\nDenok dugu norbait,\nzerbait edo nonbait\nzerua urdin bilakatzen diguna,\nabesti erromantikoak biziarazten,\nparaje desolatuak berdetzen,\nuholdeei aurre egiten laguntzen,\nEta hori ez da ez edonor\nezta ere edozer edo edonon.\nNola ez gara errepublika bananero batetan sentituko,\nerrepublika bananeroa bihurtu badugu gure herri hau.\nLehia da bizitza,\nmirari bat beraz\naulkia utziko digun\nDibortziatu asko gaude,\nbizitza bikoitza dugu,\nirudimen eta ametsarena,\n-azaleratua edo ez-,\njokabidean gauzatzen duguna.\nAurkariek ere ez dute bataila handirik irabazten.\nAgian horregatik dira koldar mendeku txikiz.\nBeti dugu, izan behar dugu,\nune larrienetan ere,\narrain laranja bat bizitzan,\naldian aldiko unibertsoari\ndistira esperantzagarria emanez.\nBeti da garaia ere\narraintxoaren distira jartzeko;\nproblema ez da arrain laranja,\nbegiradaren distira baizik.\nJada ia ez dut atzera begiratzen,\nnahikoa dut egunerokoarekin,\nhorrek betetzen ditu erabat\negunen ardurak eta asmoak.\nDenbora gutxi geratzen zaidala,\n-heriotza edo memoriarik eza-,\nhori dut agian kezka iraunkorrena,\nbaina ez dakit sindromea den,\neta bada, ze izen duen.\nHemendik aurrera mundu honetan\nzer egiten dudan galdetzen dut,\nbaina erantzuna neure baitan dago.\nEzer ere ez edo ezer gutxi\ndudala egitekorik da erantzuna.\nMerezi duen jarraitzerik ere galdetzen dut,\nbaina ez dut erantzun erabakigarririk.\nBart, oraindik gazte,\nmagia zuen bizitzak,\neta ilunabar honetan ere\nmagia izaten jarraitzen du,\nmagia lausotuagoa arren.\nItxaropena izan genuen garai hura\ngogoratuko dugu euskaldunok.\nOrain hurrengo egunsentira begira\njarri gara, berriro lanean.\nGaurkoari atxiki gabe,\nzakarrontzietan arakatzen hasi gabe,\nbesteen musuen zain egon gabe,\nbalizko baleko bakea egin arte.\nBlaki gutxi dagoela pentsatu dut\npoemaren lehen erdia irakurtzean:\noso gutxi direla lagun leialak.\nBlaki gehiago dagoela uste izan dut\nbigarren erdia irakurtzean:\njan-txakur asko dagoela alegia.\nhorrek salbatuko gaituela,\nhori izan da nire itxaropen izpia\nBehin eta berriro herri berri bat eraikitzen ahaleginduko gara,\nmareak harrapatuko ez duen arte,\nagian marea hartu beharko dugu kontutanago,\nMina-eremua uzten du nazioarteko itunak\n“laguntza” eraman ostean,\nminez ereinda geratzen da pertsonen harremana\nelkarrengandik berezitu eta urruntzean ere.\nMinez, era guztietako minez,\ndefendatu nahi dugu besteengandik aldentzean.\nMinez ereiten ari gara\nnormalkuntzarako ahaleginen ondorengo aroa ere.\nEta gu zerbait garelakoan.\nLaster hezurrik ere ez dugu utziko,\nhauts sakabanatuak besterik ez,\nhilerria baino merkeagoa delako hauts bihurtzea.\nDenok dugu Berlin bat gure baitan,\nbaina oso gutxik Berlin bat eta pare bat ipuin,\neta asko gehiagok Gernika bat eta erasotzeko mila aitzakia.\nMunduari, gizakiari, gizarteari,\negun bateko pultsua hartzea\nhori da poema idaztea.\nPolitikoak eta gu\nEguneroko bizitza da guretzat Euskal Herria,\npolitikoek, aldiz, egunero ikuskizun egiten dute.\nZenbat Gabriel Aresti gure herri honetan,\nbizirik diraugun ezaugarri.\nDenok isiltzen dugu\nbierrik isildu gainera,\nzipaio asko baitago.\nEz da jada droga kalerik herrietan,\npolizia jabetu baita kantoi guztiez.\nGure belaunaldiak frankismo garaian\nezagutu zuen egoera bera\nbizi du oraindik herriak,\nhauteskunde komedia da\nordutik aldagai bakarra.\nPolitikak kutsatutako gizarte honetan\nhitzek ez dute esanahi berezko edo logikorik.\nNew Yorken zakurrak oinutsik.\nuros bizi gara gu Etxarrin,\ntxakurrek zapatarik ez\nzenbaitek New York amestu batera\nalde egiten badu ere.\nJon Etxabe 2017/02/03 10:50\nutzi diguten bideari jarrai,\nizan garena da\nizan gura duguna da\nirrintzia gure arma,\ntxalaparta gure arnasa.\nSan Juan-su batetan\ndiktadura demokratiko hau\neta errautsetatik erneko da\nsaminez ereindako hazia.\nDena dela egia\ndena dela gezurra\neginen da argia.\nBakea eskatuz jaio ginen,\nbakea eskatuz hilko,\nondorengoek izanen ahal atseden.\netxeratu ezineko egunak\nnoiz etxeratu ahal\nBeti da etzi\nGiltza ez da arazoa,\nezta giltza non ere;\ndatorren egunaren ostean\nbeti zen etzi beraientzat;\nsilikona izan dute azken erantzuna.\nBaina sarrailak dirauko\nEskubideek euren buruez egin dute jadanik,\nispiluek puskatu dituzte jada eskubideak,\nez digute hitz egiten ere uzten,\nez digu inork entzun ere nahi.\nBaina herri hau ez da isilduko.\nEskubideak aldarrikatuz erantzungo diegu\nerreinutik datozen hitz pozonduei,\nbizia loratuz tronuari darion pozoi hilgarriari.\nBizipoza izanen da gure kedarra.\nHerriaren hitzari diote beldur,\nhorregatik isilarazi nahi gaituzte,\nberba puta higatuen zalapartaz.\nEuskal Herria dugu izena,\netorkin gara geure herrian,\netorkin oro lez bortxatuak,\nizana eta izena ez ezik,\ngeroa bera ere ukatua,\nbide malkarretara bultzatuak.\nHerri zaildua gara, baina,\nez dugu ukapenaren zuloan\nburuaz beste egingo.\nHitzak usteldu diren arren\nez gara isilduko.\nNor nori noiz,\nnork jakin sarri\nzertaz ari den poeta.\nParke bakoitzean otzara bat\notzara bakoitzean zut\noihuka jarraitu beharko dugu\npolitikoen zeru zaratatsua\ndemokrazia tontorreko otzaratik\nespaloiko hankamotzon lerroetara\nEsperoaren lanbroan galdutako\nurte bete gutun horiek\nnoiz nork zabalduko,\nagian egun batez ikusiko gara.\nherri ulermenaren gaindi.\ngu geu ere.\nEz da egiarik,\negia orori dario\nizen edo abizen zen garaietan\nTelefonoa Posta elektronikoa Telebista Internet Irratia …\nhitzez jantzi dugu bakardade biluzia\nErrepideak hil zuen nire aita\nbikeak irentsi zituen\ngaur ditudan galderak\nlapurtu zidaten altxorra\nNork bere hesia\nbakoitza bestearen bestaldean\nbitxilore norberaren lorategian\nbaratza emankor eta\nzubigintza oparoen garaietan\nArrakalatu zaizkit orpo gazte haiek\nbaina ibilian diraute\ntarteka odoletan tatarrez aldika\namestu ez nituen lubakietan\nitxaropena oraindik mastan txistuka\nHanketako hatzei ere\nbegiratu beharko lieke\nOroipeneko irauteak ematen dio neurria\nhilaurrean ere gogoratzen dugun maitasuna da\nBizitza osoa da\nzaindu gabeko lorategia\nbeti gaude alde egiten\nbeti dugu otalore berri bat\nHatz bakoitzean eraztun bat\nedo zenbaitetan bi\nburuz behera ezkondua ote\nAurrez begiratuz soilik\neman ahal zaio atzea\nGinenari baino geroari adiago\nherri emankorrago bat amets\nez dugu inola ere utziko\narriskutsua bihurtu diguten herri hau\nGaztetxo jabetu nintzen gai nintzela\nneronez aljebrako X-ei bere balorea emateko\nedo latinezko egitura zailenetako osagai bakoitza\nbere lekuan jartzeko\nbaina jabetze teorikoa izan zen\nlehen bezain ezjakin jarraitu nuen\nIspilua nahi nuke izan\nnaizen bezalakoa ikusteko\nbaita besteei errealitatea\nden bezalakoa azaltzeko\nbeharko ez litzakeena ere\niragazten baitu kristalak.\nTiro egin behar da hemen\nzauriak eragin behar dira\npoema bera bala bihurtuz\nhitza labana zorrotz erabiliz.\nJauzi oro galaraziz\nodolustu nahi dute belarra\nKATEAK HERDOILTZEN DIRENEAN\nEz naiz sekula burubako izan,\nez naiz ere burubero, baina,\nburuak abandonatzen nau jada,\nsasoiko fruitua, urtaroez harago.\nArgazkiari zorrik ez\nInolako ezerekiko zorrik gabe,\nni neu naiz jada,\nargazki zahar zaharkitua.\nEz dut behar urtaro berririk,\nemari franko ekarri dit bizitzak,\nez naiz alderrai izan neure herrian.\nez naiz alderrai izan neure herrian,\nez dut behar urtaro berririk.\nez dute behar urtaro berririk,\nemari franko ekarri dit bizitzak.\nKorapilatsua izan du, du, izanen du\nbiziraupena edozein urtaroan\nbelauniko ez den belaunaldiak.\nAmetsoker itogarria besterik ez da\nezagutu dugun demokrazia,\nerrotik erauztea beste irtenbiderik\nez digu eskaini gaurdaino,\nhorrek behar du azken hitza,\nEtsi dudalako nator\nberriro saiatu asmoz.\nPaperezko ontzi errekastoan,\nharri arteko burbuilen gaindi,\nazaleratzen jakitean datza\nUrteen azken mugan,\nhori da eskatzen duena.\npistola eskatu dio\neskuak atzean dituela\ndakarten gizon hori bezala\nmerezi duela erabaki du.\nhori da, besterik ez,\nLau urtetik behin,\nmonoak jotzen duenean,\nedozer eginen du\nbeste lau urterako dosia lortzeko.\ngaindosi batek hiltzen du,\nedo hiesak total ahulduko.\nazkar azkar doa zure bizitza,\nantzu antzu zure egunak.\nEzkerronaren bila bizi denak\nez du lauko ogirik laberatuko.\nPoltsikoan zaharkitzen utzi nituen eskuak,\neta bizkarra berotu zidaten makilakadaz.\nBeti daramagu geroa altzoan,\nuneoro gaude etorkizuna erditzen.\nBakar eta zigortuta utzi gaituzte,\nbaina ez diogu izanen garenari\nurteak non pilatu ia ez,\nbeste ezer metatzeko ezgai,\negun bakoitza da zehatza,\naurrekoa baino egunago.\nLangile bat hil omen\nherenegun atzo gaur\nbihar etzi etzidamu\nistripuz ohi denez.\nekonomia datua soilik\ngerrako kalte kolaterala alegia.\nLurra biguntzen ez denez\naldamioa luzatzen dute\nhurrengo buruak non jo izan dezan.\nAlargun eta umezurtzek soilik\ndute lekua egutegi makabroan.\neskatzen du umeak\njaio bezain laster,\nhoztu ere baino lehen.\nEskean jaio, eskean hil,\ntartean eskean bizi,\nberezkoa zaio gizakiari\nBorrokatzen ez dena da galtzaile.\ngutxienez, gaur egun,\nPoesiaz bilduta egin nahi dut bidea,\nidatzitako edo golkoko poesiaz,\nbegi ezberdinez begiratzeko,\nhazi berria erein diezadan bi begietan,\nezustekoak bihotzean ponpatuz,\nez nazan nekeak lozorrotu.\nOntzia joan doa\nEta ontzia joanean doa,\npoema berri batetan\npoema-liburu berri batetan\nestatxak lotzen naueneino.\nJon Etxabe 2017/01/30 09:25\nMilitarrena eta bakezaleena\noreka beti bortitza\nBeldur da herria,\nkeinuez eta hitzez haratago,\ntraizio berri baten beldur.\nAsmo pila gauzatu nahi nituzke oraindik:\nerdipurdi ditudan idazkiak txukundu, orraztu,\nzenbait txoko berri ezagutu,\nzenbait jatetxetan bazkaldu,\nlagunen lagun iraun,\npresoei hurbiltasuna eskaini,\nguzti horretarako pilatzen ari naiz airea,\nedozein unetan joan banoala jakinez,\narrisku biziko adinean nagoela kontziente.\nBadakit ez naizela lotsaz hilko\nBizitzak nahiko berme damait geroari begira\nBaina badut ere zertaz lotsa\nHerri taldeei lotuta,\nahotsik gabe gelditu nahi ez dudalako,\nerraustu arte bizirik nahi dudalako,\n“ahotsik gabekoa ez da pertsona"\nhala dio poetak.\nKitatuak ditut aurrekoekiko zorrak,\nhurrengo borrokei lotu nahi natzaie,\naurrekoen uzta, hurrengoen hazi,\nune bakoitza izadi eternitatearen zati,\nez da beranduagoko jaiotzarik.\nDenbora da bizitza,\nbaina ez denbora soilik,\ngizakiok gaude denboran.\nHondartza da bizitza,\nharri birrindua hondarra,\ngizakiok birrindutako harria.\nItsasoa da bizitza,\ndakar darama harea,\ngeuk ehozko hondarra.\ninoren esku utzi ezin dena.\nez orain ez hemen,\nlapurtuko ez digutena.\noraina argituzko argia,\nnahiz luma dardaratiz,\nbadu zertaz alegrantzi,\nplazara eginez jauzi,\neginen dut letretan igeri.\n« Aurreko 10 elementuak Hurrengo 10 elementuak » 1 ... 28 29 30 31 32 33 34 ... 38


Oparipuina: Izei Ertain edo Gabonetako Zuhaitzaren jatorria – TTiKLiK!\nHasiera/Oparipuinak/Oparipuina: Izei Ertain edo Gabonetako Zuhaitzaren jatorria\n8.265 4 minutes read\nBilboko Buia auzokoIzei ertainari Maite Frankok idatzitako oparipuina\nBazen behin, aspaldi, gaurko Bilboko Buia auzoa dagoen leku menditsu eta lasai berean, batzar xelebre bat gabon gauean ospatzen zena. Bilera sekretu hartan inguruko zuhaitz guztiak elkartzen ziren Gabon Gaueko Errege edo Erregina izendatzeko, denen artean hala erabakita eta haren merituak eta dohainak kontuan hartuta.\nSagarrondo Musugorrik sagar gorri ezin ederragorik eman zituen urtean, huraxe aukeratu zuten errege. Beste batean, tximista baino indartsuagoa zela erakutsi zuen Haritz Sendo hautatu zuten. Bere zuloan gordeta hiru ardi ekaitzetik babestu zituen hartan, Gaztainondo Eskuzabal. Txikia izan arren, hostoetako arantzei esker bere burua ondo defendatzen ikasia zuen Gorosti Ñañar hurrengo batean …\nHorrela, urtea joan urtea etorri, urtero errege berri bat izaten zen omendua. Baso hartan, ordea, bazegoen izei bat, Izei Ertain izena zuena, eta hura ez, hura ez zen inoiz Gabonetako protagonista izan. Izei Ertainek ez zuen fruitu gorri ederrik ematen, ezta sekulako sendotasunik erakusten, zulorik ez zuen inor babesteko, eta bere burua defendatzearena … tira. Bere burua ezkutatzen bai zen trebea gure zuhaitz lotsatia. Bere ustez berak ez baitzuen ezer berezirik:\n– Ez naiz handiena, ezta txikiena ere. Ez sendoena, ez ederrena, ez …, ez naiz inor.\nBatzarretan agertu bai, agertu egiten zen, baina txoko batean jarrita. Izei Ertainek errege bihurtzearekin amets egiten zuen, hain festa ederra antolatzen zitzaion omenduari! Kanta bat abesten zioten harentzat propio sortutakoa; ipuinak kontatu ere, haren istorioa azaltzen zutenak; antzezlantxoak, (nola maite zituen Izei Ertainek antzerkiak eta mozorroak!!) jolasak, opariak, … eta bukaeran denek, banan-banan, hitz polit bat edo beste botatzen zioten besarkada batez lagunduta.\nZer egin ote zezakeen Izei Ertainek besteentzat ederra izateko? Beno, mozorrotzea hainbeste gustatzen zitzaionez, horixe bera egitea bururatu zitzaion: itxuraz aldatu eta beste norbait bihurtzea, alegia. Aurrena, sagarrondoari lurrera eroritako fruitu gorriak hartu eta ttak!, adarretatik zintzilikatu zituen. Ondoren, goroldio eta orbelarekin xingola luze eta lodiak egin, eta haiekin adar-enborra bildu. Kolore pixka bat emateko asmoz, inguruan zegoen baserrira joan eta bertan aurkitu zuen bufanda gorria jantzi zuen. Hau guztia gutxi balitz, intxaur azaletan lastargi txikiak ipini eta piztu egin zituen, kriseiluak balira bezala. Bai mozorro ederra! Horrela ez zuen inork ere ezagutuko.\nMozorroa nahiko astun eta delikatua zenez, ttipi-ttapa, ttipi-ttapa, astiro samar hurbildu behar izan zuen urte hartako batzarra ospatzen zen larrera. A zer ezustekoa eraman zuen iritsi zenean! Zuhaitz guztiak berari buruz hizketan aurkitu ez zituen ba!\n– Denok ote gaude?- Arte Zaharrek, zerrenda pasatzen.- Ez, ez. Izei Ertain falta da. Inork ikusi al du?\n– Gaixorik ote dago? – Sagarrondo Musugorrik, kezkatuta.- Ai, ama! Ez zuen, bada, artzainak moztuko?\n– Tximistak joko zuen, seguru .- Zume Negartik, negarrez hasteko zorian.\n– Lasai. Goiz da. Oraindik ere azaldu liteke.- Arte Zaharrek.\n– Baina Izei Ertain gabe, ezin izango dugu aurtengo batzarra ospatu! Bai tristea, bai tristea! .- Zume Negartik, negarrez hasiz.\nHalako batean, Izei Ertain itzaletik atera zen.\n– Eta zu, nor zara, zuhaitz dotore hori? Izei Ertainen familiakoa agian? Haren antza baduzu behintzat!- Arte Zaharrek.\n– Ni …, zera …, Ize … Izekoa naiz, – bota zuen Izei Ertainek, ahotsa aldatuta – Izeiren Izekoa… naiz.\n– Eta ondo al dago? Etorriko al da? Gaur, batez ere, ezinbestekoa dugu.- Haritz Sendok.\n– Gaur? Zer ba? – Izei Ertainek, oso harrituta oraindik.\n– Ba aurtengo errege izendatu nahi dugulako. – Haritz Sendok.\n– Izei Ertain, errege? Beno, nik asko maite dut, eta niretzat oso zuhaitz berezia da, baina zuentzat … – Izeik.\n– Guretzat ere halakoxea da! – Zuhaitz guztiek.\n– A, bai? Benetan? – Izeik, entzuten ari zela sinetsi ezinik.\n– Jakina! Adibidez, haren adarrak hostoz jantzita egoten dira beti, nireak ez bezala! – Haritz Sendok.- A zer inbidia ematen didan negu gorria hasten denean.\n– Eta ematen dituen pinaziak inoiz probatu dudan fruiturik goxoena da! – Pinu Tentek.- Nik ere horrelakoak emango banitu …, baina nire pinaburuak zapatak bezain lehorrak dira!\n– Eta beti gainean dituen hostoei esker ematen duen itzala hain da zabala non udan artzaina eta ia artalde osoa babestu ditzakeen! – Gaztainondo Eskuzabalek.\n– Baina ez da etorrikoooo! – Zume Negartik, negar-oihuka.- Eta beretzat prestatu ditugun kanta, ipuina, antzerkia eta opariekin zer egingo dugu? Ez dago eskubiderik! Buaaaa! Bai tristea, bai tristea!\n– Beno, egia esango dizuet. Izei Ertain … ni naiz! – bota zuen, Izeik, bere benetako ahotsa erabiliz.- Beraz, has dadila festa!\nEta festa hasi zen. Eta kantak, eta dantzak, eta opariak, eta antzerkiak eta hitz politak, eta besarkadak … Izeik ezin zuen sinetsi ere egin. Laino baten gainean bezala pasa zuen gau osoa. Festa osoan ez zuen mozorroa kendu, (aipatu dugu, bada, izugarri gustatzen baitzitzaion beste itxura bat hartzea) eta egunsentian, dena bukatu zenean, lehenengo eguzki izpiekin batera zuhaitzak berriz ere estatuak bezain geldirik zeudela, hor agertu zen artzaina. Eguberri goiza zen. Artzainak Izei Ertain ikusi eta berehalakoan galdutako bufanda hor zegoela jabetu zen.\n– Nola iritsi ote da nire bufanda honaino? – artzainak, aho bete hortz.- Eta nork apaindu ote du izei eder hau? Olentzerok agian? Bai gauza ederra! Baserrira eramango dut, umeak esnatu aurretik sutondoan jarri eta Olentzerok ekarritako opariak haren oinetan ipintzeko.\nEsan eta egin. Izeia astiro-astiro lurretik atera eta sustraiak batere hondatu gabe etxean landatu zuen berriro (horretarako propio prestatutako lorontzi handi batean.) Haiek algarak artzainaren hiru seme-alabenak!\nHorrela Izei Ertain Gabon guztietako errege bihurtu zen, hori bai, behin festak pasata artzainak kontu handiz aurkitutako lekuan landatzen zuen berriro.\nEta badakizue honelako gauzekin zer gertatzen den: batek egiten du eta jarraian denek kopiatu, ohitura bihurtuz. Orain badakizue izeiak Gabonetan zergatik apaintzen ote digun etxea, baina agian bada beste zerbait oraindik esan ez dizuetena ….\nHarrez geroztik guraso batzuk Izei izena aukeratzen dute semeei jartzeko, zuri, Buiako Izei maitea, jarri zizuten bezala. Eta ba al dakizu zergatik? Zuregan hamaika gauza eder ikusten dituztelako; inguruko guztiek zenbat maite zaituzten ez ahazteko; zure ametsak betetzeko gai bazarela gogorarazteko; eta zuk ere gauza on hauek guztiak ikustea nahi dutelako.\nBeno, Izei. Orain badakizu zergatik gustatzen ote zaizun hainbeste mozorrotzea, ipuinak entzun eta sortzea, eta baita zergatik ote zaren horren eskuzabal eta maitagarria.\nEta jakizu ere ipuintxo hau berandu samar iritsiko bazaizu ere (gauza guztiak bere momentuan ailegatzen diren seinale!) zuretzat bereziki egina dagoela izugarri maite zaituen aitaren eskariari erantzunez.\n* 2013ko abenduaren 24ko gauean, lo ginen bitartean, Olentzerok kontatu zigun ipuina.


Zordun handien zerrenda argitaratuko du Gobernuak - Nafarroa - euskalerriairratia.eus\nZordun handien zerrenda argitaratuko du Gobernuak\nEuskalerria Irratia 2017-03-02 08:00\n2016ko abenduaren 31n 250.000 eurotik gorako zerga-zorrak zituztenak jasoko ditu zerrendak.\nNafarroako Zerga Ogasunak aste honetan jakinaraziko die 300 zergapekori amaitzen ari diren zordunen zerrendan sar dezaketela; zerrenda hori egiten ari dira, zenbait zerga aldatu eta beste zerga-neurri batzuk hartzeari buruzko 23/2015 Foru Legeak aldatzen duen Zergei buruzko Foru Arau Orokorraren 105 bis artikuluaren arabera; horixe jakinarazi diote Gobernuari, asteazkenetako ohiko saioan. Hain zuzen ere, 250.000 eurotik gorako zerga-zorrak dituzten pertsona fisikoak, juridikoak edo bestelako erakundeak sartuko dira zerrenda horretan, 2016ko abenduaren 31ko zordunen egoera hartuta erreferentziatzat.\nBehin jakinarazpena jasotzen dutenetik, 10 egun balioduneko epea izango dute zordunek alegazioak aurkezteko eta gertatu ahal izan diren akats materialak agerian uzteko. Dagozkion zuzenketak egin ondoren, zerrenda argitaratzeko erabakia hartuko da, eta Nafarroako Zerga Ogasunaren webgunean zintzilikatuko da zerrenda hori legeak ezartzen duen gehienezko epea baino lehen, hau da, ekainaren 30a baino lehen.\nArgitaratze-erabakia hartu aurretik zordunak 2016ko abenduaren 31n zuen zorraren kopuru osoa ordaintzen badu, zerrendatik kenduko da. Aitzitik, zorduna izen-abizen eta IFZ bidez xehatuta identifikatuko da pertsona fisikoen kasuan, eta enpresa-izen osoarekin eta IFK zenbakiarekin, pertsona juridikoen eta bestelako erakundeen kasuan.\nZerrenda hori sortzen eta argitaratzen da (Estatuan eta EAEko Foru Ogasunetan ere onartuta dago) Zergei buruzko Foru Lege Orokorra aldatzen duen 23/2015 Foru Legean (zenbait zerga aldatu eta beste tributu-neurri batzuk hartzeari buruzkoa) oinarrituta; horren arabera, zerga-datuen pribatutasunaren gainetik dago jokaera horiek herriaren diru-kutxari egiten dien kalte handia.\nHorregatik, iruzurraren aurka borrokatzeko jarduketa gisa ulertu behar da zordunen zerrenda argitaratzea, zerga-betebeharrak borondatez betetzera bultzatu eta benetako zerga-kontzientzia hiritarraren garapena sustatuko duten prebentziozko tresnak indartzera bideratuta.


GORBEIA STREET ESCAPE, MODAKO JOKOA EUSKADIKO BIHOTZ BERDEAN\nMerezitako oporrak hemen daude. Egungo osasun-egoera dela eta, ondo pasatzeko gogoak ezin du nahastu pandemiaren aurka dugun erantzukizun indibiduala eta kolektiboa, eta, horregatik, Gorbeiak gertuko paradisu arduratsu baten atea ireki du; bai aurrez ezagutu dutenentzat, bai lehenengo aldiz bertara doazenentzat zuzenduta; inor axolagabe ez uztea bermatuko du.\nUda honetan, Izarran (Urkabustaiz) eta Legution aire zabaleko ihes-jokoen esperientzia egin ahal izango duzu, pertsona guztientzat egokituta. “Street scape”k ohiko escape room-en mekanika egokitzen du kaleko ingurunera. Ohiko ihes-gela baten antzeko enigmak, kodeak eta erronkak udalerriko hainbat lekutan banatzen dira.\nHorrela, Gorbeia ezagutzeko aukera izango duzu: natura, historia, ondarea, mitologia, tradizioa, gastronomia, abentura, deskonexioa... Gehiago jakin nahi duzu? Hauek dira dituzun aukerak:\nIZARRA STREET ESCAPE, APURTU MADARIKAZIOA\nSorgin batek duela mende batzuk Izarran (Urkabustaiz) zehar egindako sorginkeriak desegin beharko dituzte parte hartzaileek, herria Gaueko jeinu gaiztoarengandik babestuz. Horretarako, hainbat lekutan gordetako enigmak deszifratu beharko dituzte, hauek babesten dituzten kutxak ireki eta euren barneko magia zaharberritu hau amaitu eta herria berriz arriskuan jarri baino lehen.\nTopagunea: Ostuñoko parkina (Izarra, Urkabustaiz).\nNoiz: Uztailak 23, 24 eta 25 / Abuztuak 13, 14 eta 15 / Irailak 3, 4, 5, 24, 25, 26.\nOrdutegia: ostiraletan, 17.00 eta 19.30 / larunbatetan eta igandeetan, 10.30, 13.00, 17.00 eta 19.30.\nPrezioa: 10 € pertsonako.\nAldez aurreko erreserba: 722 811 633 / enaxieventos@gmail.com\nIZARRA STREET ESCAPE FAMILIARRA\nJarduera honek mekanikak eta girotzea partekatzen ditu Izarra Street Escaperekin, baina familia bati zuzenduta dago, eta adingabeek eta helduek egin dezakete. Euskal mitologiaren “helduentzako zatia” ezabatzen da, eta proben zailtasuna egokitzen da, helduentzako eta txikientzako erronka izan daitezen. Gainera, iraupena eta ibilbidea laburragoak dira.\n5 eta 10 parte-hartzaile bitarteko taldeentzat prestatuta dago, 8 eta 14 urte bitartekoentzat, eta gutxienez heldu batekin.\nNoiz: Abuztuak 6, 7, 8, 27, 28 eta 29 / Iraila 17, 18 eta 19 / Urriak 8, 9 eta 10.\nIzarra Street Escaperen historiaren jarraipena da, eta Legution ezkutuan bizi izan zen Lamia baten urrezko orrazia aurkitu beharko da bertan. Ezin da historiaren xehetasun gehiagorik eman argumentu-ildoa ez zapuzteko. Banakako jarduera gisa edo istorio handiago baten zati gisa goza daitekeen istorio seriala eraikiz.\nEuskal mitologiaren gaiak bere horretan dirau, oraingoan Izarra Street Escapen erabilitakoez bestelako mito eta izakietan oinarrituta eta Legutioko eta Urrunagako urtegiko leku eta historiara egokituta. 15 urtetik gorako 5 eta 10 partaide bitarteko taldeentzat da.\nTopagunea: Legutioko parkina (lokalizazioa bidaltzen da).\nNoiz: Uztailak 30 eta 31 / Abuztuak 1, 20, 21 eta 22 / Irailak 10, 11 eta 12 / Urriak 1, 2 eta 3.\nEdozein jardueratan izena emateko hainbat modu daude:\nWhatsapp/dei bidez: 722 811 633.\nErreserba egiteko, honako hauek adierazi beharko dira:\nEgin nahi den jardueraren izena.\nZer egun eta ordutan erreserbatu nahi den.\nErreserba formalizatu ondoren, oroigarri bat bidaliko da posta elektronikoz edo whatsapp bidez, erreserbaren hasiera-puntua, eguna eta ordua zehaztuz. Jardueraren prezioa 10 eurokoa izango da pertsonako, eta banku-transferentzia bidez, txartelarekin edo eskudirutan ordaindu ahal izango da.


#KulturaZientifikoa Zabaltzen - Sustatu.eus - Teknofiloen albistegia\n2013-09-23 : 02:42\nDatorren asteazkenean, irailaren 25ean, goizeko 9:00tik gaueko 12:00 bitartean, Elhuyar anaiek wolframioa isolatu zutenetik 230 urte betetzen direla, sare sozialetan Kultura Zientifikoa zabaltzeko ekimena burutuko da. Euskal tuitelari talde batek bultzatutako ekimen honetan, UPV/EHUko Kultura Zientifiko Katedra, Elhuyar Fundazioa, UEU, Iruñeako Planetarioa eta beste askoren partehartzearekin, #KulturaZientifikoa traola erabilita, Kultura Zientifikoarekin zerikusia duten txioak zabalduko dira Twitter-en bidez. Txio hauetan, gaiari lotutako estekak, argazkiak, bideoak etab. zabalduko dira (adibideak ikusteko, sakatu hemen)\nJakintza arlo guztietako (Zientziak, Giza Zientziak, Gizarte Zientziak eta abar) gaiak jorratuko dira, baita Kultura Zientifikoak Hezkuntzan eta gizartean duen garrantzia ere. Hori dela eta, Unibertsitate zein Institutoetako irakasleak zein ikasleak, ikertzaileak, komunikazio zientifikoan lanean dihardutenak, erakundeak, eta oro har, nahi duenak parte hartzera gonbitea luzatua du.\nHelburuen artean, Twitter-eko komunitate euskaldunean Kultura Zientifikoaren garrantzia bultzatzea da, honen inguruan ikuspuntu globala kaleratuz. Honetaz gain, gerora begira egin daitezkeen ekimen berrien harira, Kultura Zientifikoaren inguruan interesatuak gaudenon saretzea bilatzen du ekimen honek, topagune izatea.\nAnima zaitezte ekimen honetan parte hartzen, zuen ezagutzak, laneko kontuak, eritziak etab. Twitter-eko komunitate euskaldun guztiarekin konpartituz. Ekimenaren inguruko informazio gehiago hemen duzue eskuragarri.\nIrailaren 25ean sarean topatuko gara!


Exilioa, eta bereziki idazleen exilioa, arazo identitarioa bihurtzen da: hangoa eta hemengoa izatea, batetik arroztea arrotzean bertakotzeko. Gureak ez dauka horrelakorik, horixe ekarri diogu guk exilioaren historia unibertsalari, arazorik eza. Oro har, 1936-37 gerraondokoa oso exilio antolatua izan zen, hala ihesaldian nola egonaldian. Agirrek ongi baliatu zituen Alderdiak aurretik zeuzkan kontaktuak, eta errepublikano espainiarrak Mexicon hartuko zituzten bezain besozabaleko ongi etorria egin zitzaien euskal herritarrei Argentinan eta Venezuelan.\nGure exiliatua, «euskal idazlea» txatala eransten ahal diogun hori, taldean ibili izan zen, euskal etxeaketan, Euskal Herrian nolabait, harreman sare sarrian. Eta urruntasunetik idazten dutenen gaitza, herriminak eragindako lauso itsugarri hori aspaldian zegoen gure literaturaz jabetua inora irten barik: Euskal Herriaren idealizazioa exilioa bera baino lehenagokoa da, Bingen Ametzagaren 1920ko poemetan ikus genezake ezin gardenago.\nExilioa, ihesaldi hutsa izan ez ote zen.\nHala dirudi, etengabeko gutartasun batean dauzkagu finkatuak poetak, Orixe salbuespen bakarra. Ez ordea zalantza identitario izpirik daukalako, Otañoren arrantxoko onbua ebakitzen duelarik —eta honenbestez, itsasoaz harat, hemen alegia, utzitako baserriko intxaurrondoa— ez baita nostalgia trenkatuta amerikartzen, mistizismoan murgiltzen baizik. Exilioak ez du ezertxo ere kolokan jartzen euskaldun baino euzkotarragoak ziren haietan, idazten dituzten hitzek ez dute inolako loturarik errealitatearekin, ez oinaze pertsonalarekin, ez inguru arrotz eta aldi berean erakargarriarekin, ghetto batean bizi izan dira gure idazleok exilioan, Sabin Irizar baten bitalismoari (Txirike-Parú) gurasokeriazko irriñoa eginik. Hizkera poetiko astun bat heredatu dute, eta behin eta berriz errepikatzen dizkigute topiko berdinak. Unamuno madarikatuko dute, ez dute izan nahi hizkuntzaren andero («Ama!»), eta iduri luke ez dutela inoiz entzun harako irain dotore hura, la honrada poesía vascongada. Beldurra ematen die munduak, Ametzagak nahiago du Sena baino Gobela («Gobela alferra» dio, epiteto bikaina guztiz ibaitxo batentzako, «bazterra»rekin errima egin beharrak sorrarazia noski), Paris edo London baino nahiago du Algorta, portutxo bat alegia, garai hartan. Ez portutxoagatik, euskal zelako baizik.\nPoema meta polita idatzi zuten Ametzagaren belaunaldikoek Euskal Herritik kanpo, baina nekez irakurtzen ahal dugu exilioa beren testuetan. Gure idazle exiliatuek ez dute han-hemen dialektikaren gatazka ezagutzen, irakur dezagun Guatemalan argitaratzen zen Euzko-Gogoa aldizkaria hastetik azkeneraino eta ez dugu Amerikaz deus jakinen. Tenkadurarik gabe idazten dute urteetan eta urteetan, exilioa ez da arazo, ez dirudi, ezta linguistikoa ere, harrigarria da. Itsu jarraitzen dute, Europan ikusi nahi ez zituzten errealitateei Amerikan ere bizkar emanda, Dakar, Casablanca, La Habana, Barranquilla, Montevideo, Caracas... non ez ote zen ibili Bingen Ametzaga! Haatik, ez dugu exilioa ezagutuko bere poemetan. Horretarako, gurea irakurtzeko, alegia, hango hemengoa, ez hemengo hangoa, beste hizkuntza batean sartu beharko dugu, Guerra y Destierro eta Rincones Mágicos bilduma argitaragabeetan. Ametzagarenak, bai. Gauza bat baita literatura, eta beste bat euskal literatura. Hizkera poetiko astun bat heredatu zuen gure hizkuntza ikastearekin batera, elizakeriaz eta txokokeriaz betetako iruditeria infantil hori, eta ezin du adierazi bizitza, mundua, berria. Babeslekua eta presondegia da euskal etxea. Hainbesteraino non literatura hau, iruditeria eta gogoeta mota hau, oro har, arrotza gertatuko zatekeen beren herrian bertan. Ideologia batean bakarrik bizi zen herria zuten kantagai, errealitatearekiko urrun daude poesia honen berbak. Poema hauek irakurriz, etxe barnea begitantzen dugu: erromeriako irudiak eta Amabirjinaren koadroak.\nLibre izateko, beste hizkera bat behar lukete, beste poetika bat.\nHorrek egiten du interesgarri Bingen Ametzaga, premia hori espreski inoiz formulatu ez bazuen ere besteren poesian barrena egin zuen bideak poetika zaharkitu hura gainditzeko ahalegin handi bat erakusten duelako. Horixe da, hain zuzen, poeta honen exilioa, eta exilio honen gatazka: berean nahi du baina bestearen beharrean da, berak ezin adieraz ditzakeen edertasunak aurkitzen ditu besterenean bereganako, eta, apurka, haiek euskaratuz, bestelako proposamenak ekartzen dizkigu. Exilioak ez dakarkiona, itzulpenak ematen dio. Hauek dira Ametzagaren tenkadurak dituen buru biak: idazten duena eta irakurtzera ematen diguna, euskaraz idazten duena eta munduko hizkuntzetatik ekartzen diguna, hots, itzultzen diguna eta idazteko gauza ez dena. Horrela gainditzen du bere poesiaren anakronismoa.\nBingen Ametzagaren poemagintza ez da nortasun berezikoa, edozein prailekondok egin zitzakeen poemak moldatu zituen, baina Chaucer, Marlowe, Shakespeare, Milton, Whitman, Turgenev ezagutarazi zizkigun, begi landuko irakurlea genuen... eta Wilderen The Ballad of Reading Gaol luzea itzuli zigun osorik, zehatz eta bikain. Sortzaile eta zortzaile zenez, idazle zeharraldatuaren dialektikan kokatuko genuke beraz: ni ez naiz hau, hura izan nahi nuke, hura naiz nire egiten dudanean, hala uste dut nik esaten digula bere obra osoak. Eta garai hartan gure hizkuntzak, gure hizkera literarioak zeukan egoera objektiboa kontuan hartuz gero, Bingen Ametzaga itzultzaile izugarria izan zela esan genezake.\nHorixe izan zuen munduaz jarduteko modua.\nBaliteke denbora-pasa bezala hastea itzulgintzan, gauzatxo bat gaur beste bat bihar euskaratzen, era guztiz kapritxosoan, edo eskura zeuzkan haietarik. Lehen itzulpenak 1939an datatuak datoz, alegia, Alsina ontzi ezagunean egin behar izan zuen bidaia luze hartan burutuak dira noski. Baina jolasean edo hasi zen hark bizitza osoa hartu zion, obsesioa bihurtzeraino. Exilioaren ondorio eta metafora ere bada, zergatik ez naiz ni hura, banaiz ordea, ikusi, eta Du Bellay hartzen du oinarri berea moldatzeko, edo Goethe. Zergatik ez ote gara gu hau, galdetzen dio nolabait poetak bere buruari. Errealitate literarioa autore horiek baitira, ez gure literatura, gurea euskal da, Algortako portutxoa.\nExilio mota bat irakurtzen ahal dugu, bai, Bingen Ametzagaren poema propioak eta itzuliak irakurtzean, hemengoa eta mundukoa izan nahi du, bi bertakotasun ditu, biak gatazkan. Zer sentitzen ote zuen Wilde itzultzen ari zelarik? Amorrazioa ere bai, zer duda egin. Bestea topatu zuen, hurkoarekin estropezu egiteko ausardia ukan zuen. Bestea, antzinateko greziarra ez izan arren, literarioa zela ikasi zuen.\nBestea behar duenez bere burua definitzeko, ezin modernoagoa da alde horretarik Bingen Ametzaga: Palestinaz, Sarajevoz, Manhattanez, Bagdadez, Lisboaz idazten diguten egungo euskal poetetarik bat ematen du.


Antzizar Kiroldegia | TOMAS SALAZAR AIZKORRIKO BIRA\nMendizaletasuna sustatzeko helburuarekin Tomas Salazar Aizkorriko Bira jarduera antolatzeko Aizkorri Mendizale Elkarteak eta Beasaingo Kirolaren Udal Fundazioak lankidetza-hitzarmena egitea erabaki dute. Fundazioko lehendakariak eta Aitzgorri Mendizale Elkarteko ordezkariak, Elena Ruiz.ek eta Benito Aiestaran.ek sinatu dute bi aldeen arteko akordioa.\nEkainaren 12an izango da Tomas Salazar Aizkorriko Bira mendi martxa luzea. Beasaindik Aizkorrira bitarteko joan-etorria egiten dute mendizaleek, 52 kilometro guztira, eta 2.000 metroko desnibelarekin. Ez da lehiaketarik izango.\nGaztetxoentzat, 8 eta 16 urte bitartekoentzat, Aizkorrira Begira Gazteen Bira izango da, 16,8 kilometroko ibilbidea, Aizkorritik bueltan datozen helduekin batera iristsiko direlarik Beasainera.\nBi probetarako aurrez izena emateko: www.tomasaizkorrikobira.com\nBestalde ekainaren 3an, Mendi Tour jaialdiko filmerik onenak ikusteko aukera izango da Beasainen. Amaitzeko, gaztetxoentzako Mendi Marrazki eta Pintura Lehiaketa ere antolatu du elkarteak. 7 eta 16 urte bitarteko gaztetxoei zuzendutako ekimena da. 500 marrazki inguru jaso dira eta ekainaren 12an egingo da erakustaldia eta sari banaketa.


Ondarroako Udalak 2.000 erosketa-bono ipiniko ditu salgai datorren eguenean; dendek bihar eta astelehenean eman behar dute izena\nHemen zaude:Hasiera»Merkataritza»Ondarroako Udalak 2.000 erosketa-bono ipiniko ditu salgai datorren eguenean; dendek bihar eta astelehenean eman behar dute izena\nOndarroako Udala 2020-05-21 Merkataritza\nCovid-19ak eragindako krisiari aurre egiteko planaren barruan Ondarroako Udalak herriko denda eta zerbitzu enpresa txikiak suspertzeko eta herritarren eroste-ahalmena sustatzeko 2.000 bono-denda ipiniko ditu eskuragarri. 20 euroko balioarekin 30 euroko balio erreala edukiko dute bonoek. Bonoak maiatzaren 28an ipiniko dira salgai eta kanpainan parte hartu nahi duten zerbitzu enpresek bihar (maiatzak 22, barikua) eta astelehenean (maiatzak 25) eman beharko dute izena Zatozteren bulegoan, behean dagoen atxikitze orria betez.\nOndarroako Udalak astelehen arratsaldean emango ditu ezagutzera kanpainan izena eman duten zerbitzu enpresen izenak. Horrez gain, dendaren sarreran ere bonoak bertan gastatu daitezkeela azalduko duen ikurra ere edukiko dute dendek.\nNOIZ EGONGO DIRA SALGAI?\nDatorren astean ipiniko dira salgai, maiatzaren 28an, eguena. Bono bakoitzak 20 euroko prezioa edukiko du baina balio erreala 30 eurokoa izango da. Izena ematen duten Ondarroako edozein denda edota zerbitzu enpresatan gastatu daitezke bonu hauek. Astelehen (maiatzak 25) eguerdian zehaztuko da zein denda atxikitzen diren kanpainara.\nNON EGONGO DIRA SALGAI?\nKutxabanken kutxazainean, Kantoipen.\nInternetetik erosten dutenek bi aukera edukiko dituzte bonoa eskuratzeko. PDF formatuan paper bat inprimatzea edo QR kodea mugikorrean deskargatzea.\nKreditu txartel bakoitzeko bi bonu eskuratu ahal izango dira. Bonoak ekainaren 30a baino lehen erabili behar dira.\nDENDARIEK NON ETA NOIZ DEZAKETE IZENA?\nOndarroako zerbitzu enpresa txiki orok eman dezake izena. Izena emateko aukera bihar (maiatzak 22, barikua) eta astelehenean (maiatzak 25) egongo da. Izena emateko, behean dauden orriak bete beharko ditu dendariak; deskargatu, inprimatu eta bete. Behin hori eginda, Zatozteren bulegoan entregatu behar dira, bihar (maiatzak 22, barikua) eta astelehenean (maiatzak 25), 09:30etik 14:00etara bitartean Zatozteren Kantoipeko bulegoan. Ahalegindu dokumentazioa ondo beteta eramaten Zatozteren bulegora, aurrez-aurreko kontaktua ahalik eta gutxiena izateko.\n*Dendek kanpainan parte hartzeko izena ematen dutenean atxikipen konpromisoa eta IAE/EJZren alta agiria aurkeztu behar dituzte.\n*Kanpaina amaitzen denean, bonoekin batera I.eranskina beteta entregatu behar dute dendek.


Trufa beltzeko aperitibo saltsa - VIP trufak\nHasieraTrufa beltzeko aperitibo saltsa\nOso erraza da boilur beltzeko aperitibo saltsa prestatzea - Ezagutu itzazu gure boilurrean oinarritutako errezeta gozoak. Aperitibo kaxa ezin hobea da errezeta honekin batera.\nPrestaketa denbora: 5 minutu\nIraupena: 2 ordu hozkailuan\n100 gramo gaztanbera% 40 koipearekin\n100 gramo krema astun\n2.5 zentilitro oliba olio boilur beltzarekin\n5 gramo trufa beltz txikituta\nNahastu fromage blanc eta esnegain astuna.\nGehitu boilur beltza eta boilur olioa.\nGatza trufa beltzaren lore eta piperrekin.\nHoztu zerbitzatu baino 2 ordu lehenago.\nTrufa beltza aperitibo saltsa - Aperitibo kaxa ezin hobea da errezeta hau osatzeko. Ezagutu ezazu zure aperitiboa laguntzeko VIP trufa aperitibo kutxa :\n"Tapenada boilur olio beltzarekin\nTournedos boilur beltzarekin "