Olga Tokarczuk eta Peter Handke idazleek jaso dituzte Literatura Nobel sariak | Kultura | Berria\nOlga Tokarczuk eta Peter Handke idazleek jaso dituzte Literatura Nobel sariak\n2018ko saria jaso du idazle poloniarrak, eta 2019koa jaso du austriarrak. Bederatzina milioi euro jasoko du bakoitzak, eta biek baieztatu dute abenduan egiten den sari banaketan egongo direla.\nPeter Handke idazle austriarra Dragan Tatic\nGaur jakinarazi dituzte 2018ko eta 2019ko Literatura Nobel sariak. Olga Torkarczuk idazleak jaso du iazkoa, eta Peter Handke idazle austriarrak aurtengoa. Akademia bi autoreekin harremanetan jarria da jadanik, eta biek baieztatu dute beren presentzia abenduan egingo den sari banaketa ofizialean. Tokarczuken kasuan, idazle horrek daukan "irudimen narratiboa" txalotu dute akademiako kideek, eta haren "pasio entziklopedikoa" ere aitortu dute, hots, "mugak gurutzatzea bizimodu bilakatzekoa". Handkeri, berriz, "giza esperientziaren espezifikotasuna eta periferia argitasun linguistikoz esploratzen dituen eragin handiko lanagatik" eman diote saria. Bederatzina milioi euro jasoko du bakoitzak.\nAurrez ere aipatzen zuten Tokarczuken izena sarirako kinieletan, baina ez zegoen gehien entzuten zen izenen artean. 1993an argitaratu zuen bere lehen liburua, eta I. Mundu Gerran abiatzen den familia saga bati eskainitako lanek egin dute ezagun literatura munduan. Poloniako zehaztu gabeko gune batean kokatzen du kontakizuna idazleak, eta 1989ra arte egiten dio jarraipena sendiari. Idazlearen "mikroepika" nabarmendu dute. Migrazioa eta kultura trantsizioak ditu bere lanaren ardatz nagusietako bat, eta ingelesez Flights izenburuarekin itzulitako lana jarri dute horren frogatzat. Haren testuek "zirtoa" dutela ere txalotu dute epaimahaiko kideek, bai eta haren azken lana goraipatu ere. XVIII. mendean bere burua profetatzat aurkeztu zuen Jacob Frank judu lituaniarrari eskainitako nobela historikoa da idatzi duen azken liburua, eta haren kalitatea aipatu dute.\nOzenago entzuten zen Handkeren izena sarigaien artean. Aspalditik dabil hautagaien artean, eta orain saritu du akademiak. Austrian jaio zen, 1942an, eta alemanez egin du bere literatura ibilbidea. 60ko hamarkada amaieran hasi zen liburuak argitaratzen, eta geroztik izan duen eragina nabarmendu du akademiak saria emateko ekitaldian. Eleberriak, antzezlanak eta literatura oharrak idatzi ditu, baina zinemagintzan ere aritu dela izan dute gogoan Nobel sarien epaimahaiko kideek; besteak beste, berak idatzi baitzion gidoia Der himmel über Berlin (Berlin gaineko zerua) film ezagunari, Wim Wendersekin batera. Idazleak 1971n bere amaren suizidioari buruz idatzitako liburua aipatu dute haren ibilbideko mugarrien artean, eta azken urteetako lanak ere txalotu dizkiote.\nEgileak hasieratik izan du polemikarako joera. Haren lehen antzerki lan abangoardistek, esaterako, zalaparta piztu zuten sasoi hartako giro intelektualetan, eta, 90eko hamarkadan, berriz ere polemika iturri izan zen Balkanetako gerran Serbiaren aldeko jarrera hartu zuela eta. Ia hiru hamarkada daramatza Paris hego-ekialdeko herri batean bizitzen, eta, hain zuzen ere, azken urteetako obretan Picardy inguruko bizitzari eta paisaiari idatzitakoa nabarmendu nahi izan dute akademiako kideek.\nEz dago idazleen lanik euskaraz oraindik. Handkeren kasuan, testu labur bat bakarrik biltzen du Euskarari ekarria atariak.\nZergatik bi saritu?\nAkademiak bertan behera utzi zuen iaz Literatura Nobel saria. Hautsak harrotu zituzten akademiaren oso gertuko zen Jean Claude Arnaulten aurkako sexu abusuen salaketek, eta dimisio soka luzea ekarri zuten literatura batzordean. Katarina Frostensonen senarra zen Arnault, eta akademiak egindako ikerketak azalera ekarri zuen, halaber, sariaren irabazlearen izenaren konfidentzialtasuna behin baino gehiagotan urratu zutela. Krisia ikusirik, etena egitea erabaki zuten. Estatutuen eta hautaketa sistemaren erreforma bat jarri zuen abian akademiak orduan, eta iazko saria aurten ematea deliberatu zuten. Horregatik, beraz, aurtengo bi sariena. Bata 2018. urteari dagokiona delako, eta bestea aurtengoari emandakoa.\nBerritu egin dituzte akademiako kideak eta hautaketa moduak, eta, orain, lau bide ditu idazle batek hautagai bilakatzeko. Edo bat: Suediako akademiako kide batek edo haren pareko kontsiderazioa duen beste erakunde bateko kide batek izendatuta. Edo bi: Unibertsitateko literatura eta hizkuntza alorretako irakasleek aurkeztuta. Edo hiru: Aurrez Nobel saria jaso duen idazle batek gomendatuta. Edo lau: Herrialde bakoitzeko letren ordezkariek proposatuta. Urtarrilerako mahai gainean izan behar ditu akademiak proposamen horiek guztiak, eta bederatzi kideko aditu mahai baten lana da 200 autore ingurukoa izan ohi den zerrenda hori murriztuz joatea. Apirilerako bost izen izaten dituzte esku artean, eta akademiako kide guztien esku geratzen da abuztura arte erabateko konfidentzialtasunez autore horietako bakoitza sakon aztertzea. Irailean hasten dira eztabaidak berriz, eta hala heltzen dira udazkenean saritua izendatzera.\nGizon mendebaldar ingelesdunak\nZor historikoak ere baditu akademiak. 1901ean saria sortu zenetik 114 egile saritu ditu, guztira, eta haietariko 14 dira emakumezkoak. Bestalde, Europa edo Ipar Amerikakoak dira saritutako idazleen %80, eta, gainerako hizkuntzekin alderatuz gero, gehiengo argia dira ingelesez idatzi duten idazleak: 29. Frantsesez idazten duten 14 idazle, alemanez idazten duten 14 eta gazteleraz idazten duten 11 ere badaude. Hizkuntza gutxituetan idazten duten egile gutxi batzuk ere saritu dituzte inoiz, eta Frederic Mistral okzitaniarra da haien artean ezagunena. 1904an jaso zuen saria, Jose Etxegarai madrildarrarekin partekatuta.\nCarme Pinosi erreparatuko dio Mugak arkitektura biurtekoak\nAzaroan egingo dute biurtekoaren hirugarren aldia. Bilbon, Donostian eta Gasteizen izango dira ekitaldiak.\nGutxienez bi lagun atxilotu dituzte Gasteizko etxe okupatu baten kaleratzean


Irekia Eusko Jaurlaritza - Gobierno Vasco :: Eusko Jaurlaritzaren toki erakundeetarako laguntzek 2.500 lanpostu sortzea ahalbidetuko dute\nEusko Jaurlaritzaren toki erakundeetarako…\nEusko Jaurlaritzak ordainketa agindu du gaur EAEko erakundeek laguntzen azken deialdian enplegua sustatzeko aurkeztu dituzten 1.149 toki-proiektuak finantzatzeko.\nLaguntza horiek oro har Lanbiden izena emandako pertsonen enplegagarritasuna hobetzera bideratuko dira. Jaurlaritzak liberatutako partidari esker –16 milioi euro inguru– EAEko 49 toki-erakundek hasi ahal izango dituzte Euskal Enplegu Zerbitzuak azken deialdian, 2013an, onartutako 1.149 proiektuak.\nJaurlaritzak urriaren 16an onartu zuen tokiko enplegua sustatzeko laguntzen deialdia 2013-2016 aldiko Enplegua Sustatzeko Programaren barruan. Lanbidek gutun bidez jakinarazi die jada toki-erakundeei aurrekontu-partida prest dagoela.\nEuskal Autonomia Erkidegoko toki-erakundeetarako laguntza horiek enplegua sortzera bideratutako proiektuak abiaraztea dute helburutzat, lurraldearen garapen sozioekonomikoa eta modernizazioa ekarrita.\nGuztira, hiru lurraldeetako erakundeek aurkeztutako proiektuei esker gutxi gora behera 2.500 enplegu sortzea aurreikusten da ekintzailetzako 1.149 jardueraren bitartez eta toki-garapeneko beste 226 ekintzaren bidez.\nGasteizko Udalak 2,73 milioi euro jasoko ditu, 4.07 milioi euro Bilbokoak, eta 1,30 milioi euro Donostiakoak.\nEnplegua sustatzeko toki-proiektuak finantzatzeko laguntzetan lau ekintza hauek daude jasota:\nEnplegua sustatzeko ekintzatzat hartzen dira ez-ohiko merkatuan egiten diren kontratazioak, baldin eta haien helburua lan-merkatuan sartzeko zailtasun bereziak dituzten pertsonen enplegagarritasuna handitzea bada, berenkualifikazioa, gaitasun pertsonalak eta motibazioa sustatuko dituen aldi baterako lan-esperientzia baten bitartez.\na)Tokian-tokian onura publikoko edota gizarte-intereseko jarduerekin lotuta egotea.\nb)Erakundeen egitura-lanetan diharduten langileak ez ordeztea.\nc)Kontratuek gutxienez hiru hilabete iraungo dute; edozer kontratazio-modalitatetan egin ahal izango dira, baina ez dira izango trebakuntza- eta ikastun-kontratuak.\nd)Kontratuak lanaldi osoz edota lanaldi partzialez egin ahal izango dira (kontratu partzialek jardunaldiaren % 50 izan beharko dute gutxienez).\na)Bideragarritasun-analisia, enpresa-plana eta enpresaren osaketa egiteko eta abiarazteko aholkularitza.\nb)Jarduera hasi eta hurrengo sei hilabeteetan aholkularitza eskaintzea, tokian tokiko enpresa-proiektuak sendotzen laguntzeko.\na)Kontratuek gutxienez hiru hilabete iraungo dute; edozer kontratazio-modalitatetan egin ahal izango dira, baina ez dira izango trebakuntza- eta ikastun-kontratuak.\nb)Kontratuak lanaldi osoz edota lanaldi partzialez egin ahal izango dira (kontratu partzialek jardunaldiaren % 50 izan beharko dute gutxienez).


"Ihesaren soka" betiko eteteko, laguntza eskaini dute iheslari ohiek | Euskal Herria | Berria\n"Ihesaren soka" betiko eteteko, laguntza eskaini dute iheslari ohiek\nIheslari ohiak euren testigantza emateko azaldu dira, eta adierazi dute azken iheslaria etxean izan arte babesa emango dutela. Altsasuko agerraldian, «konpromiso osoa» agertu dute konponbide prozesuaren alde. Bideoa: euskal iheslari politiko ohien agerraldia, Altsasun (Ander Gartzia eta Itxaso Cuevas).\n2014ko martxoak 17 17:02\nIhes egiteari utzi diote, baina urte luzez jasan dituzte deserriaren ondorioak. Euren esperientzia lagun, Altsasuko Iortia kultur etxean elkartu ziren atzo hainbat belaunalditako 150 iheslari ohi inguru. Euskara hutsez irakurritako agirian, konponbide prozesuarekin «konpromiso osoa» adierazi dute, eta iheslariek etxera itzultzeko hartutako bidean laguntzera datozela esan dute, ozen. «36ko gerrak eta zapalkuntza ekarri besterik ez zigun faxismoaren garaipenak uholde bilakatu zuen ihes egiteko beharra. Gu etenik izan ez duen sokaren ondorengoak gara, baina soka horrek behin betiko eten behar du. Etenarazi behar dugu». Helburu horretan laguntzeko prest azaldu dira iheslari ohiak.\nAgiriaren mezuaz gaindi, Altsasuko argazkiak badu esanahi sinbolikoa. Bederatzi hilabete iragan dira Miarritzen ekainaren 15ean Euskal Iheslari Politikoen Kolektiboak bide orria aurkeztu zuela, eta bide horretan egindako urratsa izan da iheslari ohiena. Hego Euskal Herrian egindako argazki kolektibo horren bitartez, euren errealitatea ezagutzera eman nahi izan dute, eta, bide batez, atzean den iheslarien auzia fokuen aurrean jarri.\nIkusmin handia sortu du agerraldiak. Kazetariak aretoan sartu direnerako, iheslari ohi bakoitza bere tokian zen. Jatorri eta belaunaldi askotako aurpegiak jarri dira kameren aurrean. Berehala, agiria irakurtzeari ekin diote Xabier Zubizarretak eta Aitziber Plazaolak. «Ehunka lagunek pairatu dugu deserria 50 urteotan».\nOrain, errealitate hori irauli nahi dute, «aurrerantzean inoiz inork bere herritik ihes egin behar izan ez dezan». Bidea, ordea, oztopoz betea dator. «Orain arte Espainiako eta Frantziako gobernuak egiten ari diren blokeoari PPren inboluzioa gehitu zaio azkenaldian». Baldintza horietan, presoen zein iheslarien kolektiboek egin dituzten urratsak goraipatu dituzte. Iheslarien kasuan, Miarritzeko bide orriaren garrantzia azpimarratu dute: «Aurkezpen unetik beretik ohartu ginen garrantziaz, etxerako bideari hasiera eman baitzitzaion».\nIheslarien kolektiboak izan ditzakeen arazoei aurrea hartu nahirik, «azken iheslaria etxean izan arte babesa eta laguntza» emango dutela diote. Halaber, beharrezkotzat jo dute azken 50 urteotan gertatutakoa kontatzea. «Guk badugu zer kontatu, zer eta zergatik», azaldu du Zubizarretak, eta bizitako ondorioek gatazkaren gordintasuna erakusten dutela deritzo: «Gerra zikina esaten zaion jazarraldi ankerrak erakarritako deportazioaren muturreko babesgabetasun juridikoa, heriotza ere eragin duen gutxieneko bizi-baldintzarik eza, kanporaketekin orokortu zen tortura, eta izua ere bai».\nPlazaolaren esanetan, euren testigantza ematera datoz. «Nonbait, zenbaitek egin nahi duen kontakizun partzialetik desagerrarazi nahi dituzten adibide lazgarriak dira. Guk, ordea, ez dugu beldurrik gertatutako guztiari begiratzeko, ezta erantzukizunak aitortzeko ere». Plazaolak esan du ez dutela iraganean kateaturik geratu nahi. «Gure seme-alabei, gure bilobei etorkizuna zor diegu guztion eskubideak bermatuko dituen Euskal Herri libre batean. Horixe izango da gure garaipena. Galtzailerik eta mendekurik gabeko garaipena».\nZubizarretak azaldu du Miarritzeko bide orriaren lanketa egiten ari direla eragileekin, borondateak eta adostasunak biltzeko asmoz. Plazaolak aipatu du protagonista nagusia herria dela, «herria baita hasitako bidea erraztu dezakeena».\nElkarrizketa lau iheslariri: "Borrokan sinistu dugun bezala, orain konponbide giroa elikatu behar dugu"\nArgazki bilduma: Herria dugu arnas


Asteazkena, 2022(e)ko maiatza(r)en 04-(e)an 11:16etan\tBerriak\nMaiatzean 250 urte beteko dira Georg Philipp Friedrich von Hardenberg idazle eta filosofo alemaniarra jaio zela, Novalis bezala ezagunagoa, alemaniar erromantizismoaren lehen garaiko ordezkaria. Hogeita hamar urte bete baino lehen hil zen Novalis garaiko literatura lirikoaren erreferentea da, Friedrich Hölderlin, Heinrich Heine eta Goetherekin batera. Horregatik, lehen solairuko interesgunea poetari eta hark ordezkatutako mugimendu kulturalari eskainiko diogu.\nSolairu berean, eta poeta erromantiko batetik garaikide batera, Hasier Larretxea nafarraren lanera hurbiltzea proposatzen dizuegu, baita Funambulista argitaletxeak argitaratutako liburuetara hurbiltzea ere. Argitaletxe madrildar hau XX. mendeko autore klasikoen lanak berrikusteaz gain, gaur egungo egile europar eta latinoamerikarrak ezagutzera emateaz arduratzen den kultur proiektua da.\nEta guztiz iristen ez dela dirudien udaberrira eguzkia eta beroa erakartzeko itxaropenez, 0 solairuko interes-guneak baratzeei, lorategi-baratzeei eta hiri-baratzeei buruzko liburuei eskaini dizkiegu, alde batetik, eta lorategietan gertatzen diren istorioei, bestetik.\nAzkenik, aste honetan Dock of the Bay zinema dokumental musikalaren jaialdiaren hamabosgarren edizioa ospatzen dela aprobetxatuz, fonotekako sarreran genero horretako DVD sorta bat prestatu dugu.


Gailetek adina azukre izaten dute, baina gantz gutxiago. Hala ere, adituek ez dute erabateko adostasunez finkatu zer-nolako lekua duten dieta osasungarri batean eta zenbateko maiztasunez jatea komeni den\nGosaritarako zerealek ia 200 urte daramatzate gure artean. Garai hartan, Ameriketako Estatu Batuetako herritarrak zenbait nahasmendu izaten hasi ziren elikadura txarraren eraginez; besteren artean, hiperkolesterolemia eta idorreria. Arazoari irtenbidea emateko, apaiz presbiteriano batek proposamena egin zuen: gosari anglosaxoi ohikoa baztertu (arrautzak, hirugiharra, gurina…), eta osoko zerealak jaten hastea. Era horretan sortu ziren lehenbiziko errezetak, eta ordutik gaur arte, hobetuz joan dira etengabe.\nGaur egun, esaten da gure aitona-amonek hartzen zituzten esne-zopa haien bertsio modernoa direla gosaritarako zerealak. Elikagai funtzionaltzat jotzen dira, hau da, jaten dituenaren nutrizio egoera eta osasuna hobetzeko gaitasuna izan dezakete.\nZerealen inguruan eskaintza izugarria dago gaur egun, eta zerealekin egindako hainbat errezeta eta produktu aurki daitezke merkatuan. Adibidez, zerealekin egindako barratxoak. Arrakasta handia lortu dute barratxo horiek, eta ez da harritzekoa ere. Izan ere, gutxi pisatzen dute, ia edozein sakeletan sartzen dira, hobeto eusten diote beroari eta hotzari isolamendu termikorik gabe, ia ahaleginik gabe desegiten dira ahoan eta erraz digeritzen dira.\nZereal barrak 1960. urte inguruan agertu ziren merkatuan, astronautek espaziora egiten zituzten bidaietarako asmatu zituzten barratxo batzuk ospetsu bihurtu ondoren. Astronautentzako produktu horiek izan ziren zereal barratxoen lehenbiziko bertsioa eta baita barratxo energetikoena ere (antzeko produktuak dira biak, baina ez guztiz berdinak). Bi barratxo horien arteko aldea ez da espero litekeen bezain handia, baina badago alde pixka bat: energetikoek azukre portzentaje handiagoa izaten dute, teorian kirolarien beharrizan energetikoak asetzeko pentsatuta daudelako.\nZereal barratxoez eta barratxo energetikoez gain, merkatuan badira beste bi motatako barratxoak ere: proteina ugarikoak eta otordu baten ordezko izateko sortu direnak. Lehenbizikoei dagokienez, ez dago argi zer-nolako zeregina betetzen duten nutrizioaren arloan. Baliteke zentzua izatea ahalegin handi eta jarraituak egiten dituzten atleta batzuen dietan, nahiz eta ikerketek ez duten antzeman gabeziarik proteinetan, ez ohiko herritarrekin egindako azterketetan eta ez eliteko atletekin egindakoetan ere. Askotan, asetasuna sortzeko gaitasuna aitortzen zaie barratxo horien proteinei eta, hedaduraz, gorputzeko pisua kontrolatzeko gaitasuna ere bai, baina Elikadura arloko Segurtasunaren Europako Agentziak (EFSA siglak ditu ingelesez) galarazi egiten du ohar edo aipamen hori egitea 2010. urteaz geroztik.\nOtorduen ordezko diren barratxoak, berriz, gorputzeko pisua kontrolatzeko sortu ziren, eta legeak baldintza jakin batzuk ezartzen dizkie (ez da halakorik gertatzen orain arte aipatu ditugun barratxo motekin). EFSAk, gainera, onartzen du osasun arloko aipamen bat jartzea horietan: “Lagundu egiten dute gorputzeko pisua mantentzen edo murrizten”. Zientzialarien artean, dena den, auzi eztabaidatua da horrako hori. Ez da argi ikusten barratxo horiek zer neurritan diren eraginkorrak epe luzera pisua galtzeko, eta halaxe nabarmendu zuen “Nutrición Hospitalaria” aldizkarian argitaratu zuen berrikusketa sistematiko batek (2011. urtean agertu zen, azaro-abenduetako zenbakian). Gehiegizko pisuari aurre egiteko tratamendua, izan ere, hartutako kaloriak murriztea baino askoz gauza konplexuagoa da. Barratxo horiek hartuz gero, dietistek eta nutrizionistek gidatuta egin behar da.\nZereal barratxoak egiteko, hainbat ale erabiltzen dira: garia, oloa, garagarra, arroza… Ohikoena, dena den, garia izaten da. Zereal horrek karbohidratoak ematen ditu, eta mantenugai hori garrantzitsua da zenbait bizi funtziorentzat, adibidez giharrek eta garunak funtzionatzeko. Zerealek bitamina garrantzitsu batzuk ere badituzte, B1 bitamina esaterako, eta zenbait mineral ere bai, fosforoa tartean.\nNolanahi ere, nutrizio arloko adituen ustez, zuntz dietetikoa da zerealek duten mantenugai garrantzitsuenetakoa: hainbat ikerketaren arabera, zerealen zuntzak murriztu egiten du zenbait gaixotasun kroniko izateko arriskua, adibidez 2 motako diabetesa (gure inguruan heriotza gehien eragiten duenetakoa da).\nHorrekin batean, gida honetan aztertu ditugun barratxo gehienek azukre dezente izaten dute, eta ez da ahaztu behar badirela elikagai egokiagoak gure gorputzak behar duen zuntz dietetikoa hartzeko, besteak beste fruta freskoa, barazkiak, fruitu lehorrak, lekaleak eta, nola ez, osoko zerealak.\nZein dira alde nagusiak barratxo batzuen eta besteen artean?\nSemaforo nutrizionalean ikus daitekeen bezala, zuntz dietetikoan ageri da alderik handiena barratxo batzuen eta besteen artean, zenbait kasutan (“All Bran” delakoarekin gertatzen den bezala) organismoak egunean behar duen zuntzaren %33raino eman baitezake barratxo batek. Gainerako mantenugaietan ez dago alde adierazgarririk ehunekoei begiratuta. Batetik besterako aldeak errazioaren tamainari lotuak daude: barratxo batzuen errazioa 40 gramokoa da, eta beste batzuena ia erdia (21,5 gramokoa). Bereziki garrantzitsua da ez nahastea zereal barratxoak eta beste mota batekoak, adibidez barratxo energetikoak, proteina ugarikoak edo otorduaren ordezko direnak.\nZereal barratxoen azterketa nutrizionala\nAdituek ez dute erabateko adostasunez finkatu zereal barratxoek zer-nolako lekua duten dieta osasungarri batean eta zenbateko maiztasunez jatea komeni den. Edonola ere, zer-nolako nutrizio osaera duten aztertuz gero, ikus daiteke, azukre kantitatean behintzat, ez dela gailetek dutenaren oso desberdina (%20 inguru daukate). Ildo horretan, garrantzitsua da oroitaraztea Espainiako Osasun Ministerioak “opilen” sailean sartzen dituela gailetak, eta noizbehinka jatekotzat jotzen dituela.\nZereal barratxoek gantz gutxiago izaten dute gailetek baino, baina barratxoak txokolatez eginak badira (oso ohikoa izaten da), gantzetan ere berdintsu ibiliko dira (%15 eta %20 artean ibili ohi dira).\nBarratxoak eta fruitu lehorrak alderatzen badira (fruitu lehorrak otordutik otordurako ordu tarteetan hartzen direnez), barratxoek gantz gutxiago dutela ikus daiteke. Hala ere, gauza jakina da fruitu lehorrak onuragarriak direla osasunarentzat (adibidez, murriztu egiten dute 2 motako diabetesa izateko arriskua), ez da berdin gertatzen zereal barratxoekin.\nBeste zenbait produktu ez bezala (edari energetikoak, esaterako), haurrek eta helduek lasai jan ditzakete zereal barratxoak, ez baitute ez kafeinarik eta ez bestelako bizkorgarririk ere. Hala ere, kontuan hartu behar da azukre erantsi ugari izaten dituztelako hobe dela oso une jakinetarako eta egun berezietarako uztea.\nOrduan, zer-nolako elikagaiak dira egokiak barratxoekin batera jateko? Ordu artean mokadutxo bat egiteko jango baditugu eta gose gehiagorik ez badugu, ez da beharrezkoa elikagai gehiago eranstea (kaloriak metatzea sekula ere ez da ona). Gose gehiago badugu, aukerarik onena fruta freskoarekin edo fruitu lehorrekin konbinatzea da (azken horiek gatzik gabeak izatea komeni da), eta, zergatik ez, barazkiekin ere bai (azenario gordin bat ordu artean jatea oso osasungarria da). Esneki gaingabetu bat ere egokia izan daiteke, esne basokada bat edo jogurt errazio bat adibidez. Barratxoa laguntzeko gazta hautatuko badugu, ez dadila izan gantz askoko gazta. Horretarako, etiketari begiratu bat emango diogu eta gantza %15etik behera duena aukeratu behar genuke.\nSemaforo nutrizionalean ikus daitekeen bezala, produktu bakar batek ere ez du ageri laranja kolorea (mantenugai arazotsuak ugari ematen dituela esan nahiko luke horrek). Aztertu ditugun zenbait barrak, ordea, nahi baino energia, azukre eta gantz gehiago dute.\nProduktua txokolatearekin egina bada edo kontsumo errazioa handiagoa bada (badira 40 gramoko barratxoak eta badira 21 gramokoak ere), oso litekeena da azukre eta gantz gehiago ematea. Edonola ere, elikagai hauek azukre asko izaten dutenez eta oso gustagarriak direnez, kosta egingo da neurrian jatea. Hori dela eta, oso kontuan hartu behar da produktu hauek ez daitezkeela alderatu dieta osasungarri guztietan ageri direnekin, besteak beste fruta freskoarekin, barazkiekin, fruitu lehorrekin edo lekaleekin.\nProduktu horietako asko bitaminekin eta mineralekin aberastuta egoten dira, nahiz eta EROSKI CONSUMERrek 2006. urtean egindako azterketa batek agerian utzi zuen beti ez datozela bat etiketak esaten duena eta analisi independenteek diotena.\nEgia da barratxoek lagundu egin dezaketela mantenugai garrantzitsu batzuk kontsumitzen, baina egia da, halaber, nutrizio arloko beharrizanak asetzeko, askoz egokiagoak direla hainbeste azukre erantsi ez duten elikagaiak (halaxe nabarmendu zuen Osasunaren Mundu Erakundeko gaur egungo zuzendari nagusiak, Margaret Chan doktore andreak). Hori dela eta, aztertu ditugun produktu guztien artean, Eroski Sannia etxeko barratxoak dira onenak, osoko zerealekin eginak, gainerako guztiek baino kantitate txikiagoetan ematen dituzte-eta kaloriak, azukreak eta gantzak.\nEtiketan zeri begiratu behar diogu barratxorik egokiena aukeratzeko?\nBarratxo bat aukeratzeko orduan, osoko zereal, fruta eta fruitu lehor gehien dutenak hautatzea komeni da, eta azukre erantsi gutxien dutenak. Informazio hori elikagaien etiketan ageri da, nahiz eta batzuetan nahasgarria gerta daitekeen. Hori dela eta, garrantzitsua da ohar hauek kontuan hartzea:\nEkoizleak legez behartuta daude produktuen osagaiak pisuaren arabera zerrendatzera. Horrela, etiketa bati begiratzen diogun bakoitzean, zerrendaren hasieran zer-nolako osagaiak ageri diren aztertuko dugu. Azukrea lehenbizikoen artean agertzen bada, horrek esan nahi du elikagai horren osagai nagusietakoa dela eta, beraz, azukre eta kaloria ugari duen elikagai bat dugula esku artean.\nAzukrea modu askotan aipatu daiteke izenik jarri gabe ere. Hori dela eta, baliteke “azukre” hitzaren ordez beste izenorderen bat agertzea. Harvardeko Medikuntza Fakultatearen arabera, honako izen hauek erabiltzen dira: azukre alderantzikatua, azukre beltza, dextrosa, fruktosa, fruktosa beirakara, glukosa, fruktosa ziropa, arto ziropa, maltosa, agabe nektarra, sakarosa, malta ziropa eta kanabera azukre lurrunduaren zukua. Izena gorabehera, guztiak dira azukreak edo azukrearen eratorriak, eta hark adina kaloria ematen dute eta hark bezalako eragin metabolikoa daukate.\nJende guztiarentzako moduko barratxoak?\nBarratxoek kafeinarik ez dutenez, edozeinek jateko modukoak dira, salbu eta elikadura arloko alergiaren bat edo intolerantziaren bat dutenek (horiek ongi aztertu behar dute produktuaren etiketa).\nEdonola ere, ikusirik haurren artean zer-nolako arazoa dagoen gizentasunarekin, beharrezkoa da azpimarratzea produktu horiek azukre erantsi ugari izaten dutela eta ez direla batere egokiak haurrek maiz jateko.\nZein erosiko dut?\nSupermerkatuetako apalategietan, zereal barratxo ugari izaten dira, hainbat zaporetakoak. Produktu horien alderdi ekonomikoa alde batera utzita, zer hautatzea komeni zaigun aztertuko dugu eta zergatik.\nBarratxo guztiek antzeko osagaiak izaten dituzte eta nutrizio arloko ezaugarriak ere berdintsuak, nahiz eta badiren alde txiki batzuk ere, eta alde horiek eragin dezakete batzuk zenbait unetan egokiagoak izatea beste batzuk baino. Hona hemen aukera egokia egiteko zenbait jarraibide:\nLantokian gaudenean, fruta freskoa izaten da egokiena ordu artean mokadutxo bat egiteko, edo gatzik gabeko fruitu lehor batzuk. Egunen batean nahiago badugu barratxo bat eraman, zuntz dietetiko gehien eta osoko zereal gehien dutenak bilatuko ditugu, eta ahalik eta azukre erantsi gutxiena dutenak.\nAztertu dugun edozein barratxo izan daiteke egokia kirola egiteko ohitura duten heldu edo haurrentzat, baldin eta ordubetetik gorako ariketa jarraitua egiten badute. Kontuan hartu behar da, dena den, kirolariek ere ase ditzaketela beren energia beharrizanak fruta freskoa hartuta, fruta lehortuak, fruitu lehorrak eta baita ogia ere.\n“All bran” barratxoek asetzen dute gehien, gainerakoek baino askoz zuntz dietetiko gehiago izaten dute eta. Gerta daiteke, hala ere, ezaugarri horiek ondorio desatseginak sortzea, adibidez hesteetako ondoeza, sabelaldeko hantura edo haizeak, salbu eta pertsona hori ez badago lehendik ere ohitua zuntz dietetiko ugari hartzera.\nBarratxoak oso erosoak dira batetik bestera eramateko, txikiak eta arinak direlako eta banakako zorroetan datozelako. Eskuko poltsan bat eramatea egokia izan daiteke estualdiren bat izanez gero ere, baina zein da onena? Edozein izan daiteke egokia tripazorriak kentzeko, eta, hortaz, galdera bestela egitea komeni da: zein barratxo ez da komeni poltsan eramateko? Txokolatea duten barratxoak ez dira aukera ona, batez ere udan, beroarekin guritu eta urtu egiten baitira. Hobe da betiko barratxo horietako bat hautatzea, edozein lekutan lasai jan ahalko baitugu, zikintzeko arriskurik gabe.\nAntzekoak bai, baina berdinak ez. Horrela laburbildu daiteke zereal barratxoen inguruko auzia, bai nutrizioari dagokionez eta bai prezioari dagokionez ere. Hori dela eta, kontu eta arreta handiarekin ibili behar da produktu mota hori erostean.\nAurrezteko aholku nagusia hauxe da: barratxoen pisu garbiari begiratzea, ez dagoelako neurri estandar bat. Barratxo batzuk 40 gramokoak dira, besteak 25 gramokoak, 23 gramokoak ere badira eta gutxiagokoak ere bai. Askotan 6 aleko kaxatan saltzen dituztenez, gerta daiteke azken prezioa ez izatea uste bezain merkea. Adibidez, Special K etxeko 6 barratxok, fruta gorriekin eginek, 1,99 euro balio dute, Eroski etxeko “absolut bran” txokolatezko 6 barratxok adina. Lehen begiratuan, badirudi bi kaxek berdin balio dutela, baina ez da hala. Non dago aldea? Pisuan. Special K etxeko barratxo batek 21,5 gramo ditu, eta Eroski etxeko “absolut bran” txokolatezko barratxo batek 40 gramo. Beraz, bi kaxek prezio bera izan arren, Eroski etxekoek halako bi balio dute ia Special K barratxoek. Zenbat gramo dituen begiratzeak eta kiloak zenbat balio duen jakiteak lagundu egingo digu egiaz merkeenak direnak hautatzen (baita etxe bereko aukera desberdinen artean ere).\nZereal barratxoen batez besteko prezioa 14 euro ingurukoa da (kiloko).\nHortik behera dabiltza Eroski zereal barrak (7,70 euro/kiloko), Eroski etxeko “absolut bran” barratxoak (8,30 euro/kiloko), Sannia barratxoak (10 euro/kiloko), Kellogg’s etxeko “All bran” barratxoak (10 euro/kiloko) eta Hero etxeko muesli barratxoak (12 euro/kiloko).\nBatez besteko prezioaren gainetik daudenen artean, Kellogg’s etxeko “cereal biscuit moments” barratxoak dira garestienak: kiloak ia 20 euro balio du. Segidan datoz Nestlé “fitness” direlakoak (ia 18 euro kiloak) eta “Golden Grahams” izenekoak (17 euro/kiloko).\nIkus daitekeen bezala, markak askotan baldintzatu egiten du askotan prezioa. Badira, hala ere, barratxo merkeak eta garestiagoak eskaintzen dituzten markak ere (Kellogg’s adibidez), produktu motaren, berritasunaren, eta abarren arabera.\nHorregatik guztiagatik, erosteko orduan, barratxoen pisuari eta markei erreparatzeaz gain, oso lagungarria da aldian behingo eskaintzei ere adi egotea, alde handia eragin dezakete-eta produktuen artean.\nEta opilak hartzen baditugu?\nBarratxoak bezain ezagunak dira edo ezagunagoak, beharbada. Zerealekin egindako opiltxoak gero eta gehiago kontsumitzen dira: gariarekin egiten dira, arrozarekin, espeltarekin, kinoarekin… Artopilak ere saltzen dira eta baita txokolatezkoak ere (beltzak zein esnedunak) edo jogurtarekin egindakoak. Goizerdian edo arratsaldean hartu ohi dira eta nabarmentzen asebetetzen dutela esan ohi da, nahiz eta ez dagoen literatura zientifikoak halako ziurtapenik egiteko froga nahikorik.\nNola egiten diren? Ba, zerealak oso tenperatura altuan jarrita, “lehertu” daitezen. Gida honetan aztertu ditugun barratxoen nahiko antz handia daukate, gauza askotan, baina aldeak ere bai, nabarmenak. Antzekotasunak zeintzuk diren? Txokolatezkoek ematen duten energia, alde batetik: barratxoen ia kaloria berberak dituzte. Bereziki, azukre kopurua oso antzekoa delako. Txokolate gabeak badira, ostera, opilek barratxoek baino askoz kaloria gutxiago ematen dituzte.\nHala ere, nutrizioaren ikuspegitik bada alderik. Horietako bat, osoko opilak jatea barratxoak jatea baino askoz errazagoa dela, aukera gehiago daudelako. Osoko elikadurak abantaila handiak dituela behin baino gehiagotan esan dugu. Ez guk bakarrik. Berriki, Harvard-eko Unibertsitateko zientifikoek (Hongyu Wu doktoreak eta haren lantaldeak) JAMA nazioarteko medikuntza aldizkarian ikerketa argitaratu dute horixe bera esanaz. Haien ustez, osoko elikagaiak jateak hiritarren hilkortasun tasa %15 jeitsi dezake. Ez da gutxi.\nHala ere, barratxoen eta opilen arteko alde nagusia gatz kopuruari dagokiona da. Gatzak garrantzi handia du gure elikaduran, behar baino gehiago hartu ohi dugulako. Munduko Osasunaren Erakundeak esaten du egunean 5 gramo baino gehiago hartzea ez dela komeni eta hortik gorago ibili ohi gara, normalean. Gainera, gatz horren %80a ez dator gure sukaldeko gatzontzitik, gatza daukaten elikagai prozesatuak hartzetik baino. Halaxe adierazi zuten adituek Gatzaren Kontsumoa Jeisteko Plan Nazioanalari buruzko Espainiako jardunaldietan.\nAdibide bat jartzearren, asko kontsumitzen diren artopilak hartzen baditugu (Biocentury-renak) ikusiko dugu 100 gramo bakoitzeko 2,25 gramo gatz dituztela eta Osasun Ministerioak dioenez elikagai batek gatz asko duela esan daiteke 100 gramo bakoitzeko 1,25 gramo gatz dituenean. Komeni denaren bikoitza, beraz.\nBadira, dena den, gatz urritua duten opilak edo gatzik gabeak ere (horiek dira komenigarrienak). Osasun Ministerioarentzat elikagai batek gatz gutxi duela esan daiteke 100 gramo bakoitzeko 0,25 gramo dituenean.\nAzkenik, opiltxoen kontsumo gorakada dela eta adituek duten beste kezka bat ere aipatu behar dugu. Beldur dira jaki hauek zenbat eta gehiago jan gutxiago jaten direla dietan protagonista izan behar duten beste elikagai batzuk. Fruta freskoak, alegia. Ezin dugu ahaztu behar horiek ez direla beste edozein elikagaien ordez baztertu.


HEZKIDETZAN ESKU HARTZEN talde-bloga: Heziketa afektibo-sexual hezkidetzailea\nEraikuntza soziokultural prozesuan sexualitate-eredu pertsonala adierazteko: “Ez obeditu! Heteroaraua plazerrez lehertu!!!”.\nDesira ugalketarekin eta plazerra koitoarekin erlazio kutsatu honetatik irten beharra dugu. Ugalkortasun sexualitate-eredu hegemonikoak jendarte heterosexuala beharko du, hau da, desira ugalketari lotuta egongo dela eta plazerra koitoarekin lotuko da. Eredu hetereosexista ugalkor hegemonikoa kolokan jarri behar aniztasun afektibo-sexualarentzako tokia, aniztasun funtzionala, zentzumenezkoa edo psikikoa dutenen sexualitate ikusgarri, herarkia saihestuz. Aniztasun sexualarekiko jarrera hobera doala nabaria da: gaia ezagunagoa da, bazterkeria ekintzak behera doaz, pertsona anitzak onartuagoak dira,…\nGorputz sexuatuak gara eta gure sexualitatea beti dago presente: curriculum esplizituan eta ezkutukoan. “Nola izendatu, hala ulertu” leloak hitzen garrantzia azpimarratzen du. Sexualitatearen espresioa positiboa den zenbait bezala transmititzeko nahian:\nü Hitz gozoak, samurrak, maitekorrak eta atseginak erabili\nü Espresioak aztertu, alternativa ez-sexista identifikatu eta horren erabilera sustatu\nü Aniztasun afektibo-sexuala irudikatu, izendatu eta errepresentatzeko ahalegin konszientea egin\n“Sexu, txalo, muxu, tiro pum !\nMaitasun erromantikoaren ideiak estereotipo sexistak transmititzen ditu. Errealitatea aberasgarriagoa dela ohartu beharra dute nerabekoek askatsun sexuala kontzeptuari erreparatuz.\nArgitu beharreko aspektuak:\nNork bere buruarekin, gainontzeko pertsonekin, naturarekin, animalia eta objetuekin harreman positiboak izateko pertsonen gaitasuna da.\nAfektibitatea pertsonen garapen integralerako oinarrizko gaitasuna, osagai estrukturala da.\nSexualitatea plazerren kudeaketa da, desioaren espresio eta komunikazio bezala, nork bere buruarekin zein gainerako pertsonekin.\nEta eskolan esku-hartze hezkidetzailea antolatzerakoan kontuan hartzekoa dugu hau:\nIkastetxean heziketa afektibo-sexuala hezkidetzaileak pertsonen harreman eta bizitza desberdinen aniztasuna bistarazi eta normalizatu, nor den moduan onartua sentitu eta bere afektibitatea eta sexualitatea aske espresatzen bizi ahal izateko aukera ematea nahi du. Hori bermatzeko ezinbestekoa da:\nü Prestakuntza – Jabekuntza\no Eraikuntza prozesua\no Hizkuntza hezkidetzailea\nü Aniztasunean hezi\nü Aisialdi eta Sare Sozialak\nHeteroarautik, genero jazarpenetik eta sexu binarismotik harago joan beharra dago. Antolatu behar!\nETIKETAK #Edurne, Heziketa afektibo-sexuala


Spray dome + ihinztagailu-gama egokia da hesi kimiko osoa behar den egoeretan sasiak tratatzeko. Kanpai babesleak erabat eusten dio ihinztatzeari, eta, horri esker, laborearekin kontaktu kimikoa kritikoa den lekuetan lan egin daiteke, labore gazteetan bezala, baita haize-baldintza txarretan lan egin ere.\nHegal hedagarriak dituen Spray-dome doigarria zuhaitz-errenkaden artean hazitako sastrakak tratatzeko diseinatu da espezifikoki. Oso egokiak dira almendrondoetan, pistatxondoetan, intxaurrondoetan eta zurezko beste laborantza batzuetan erabiltzeko.\nSorta honek modelo doigarrien aukera zabala barne hartzen du, 1.5 m eta 4.9 m arteko zabalera duten gainazalak ihinztatzeko modukoak. Tarte handiagoetarako, Spray-dome edo Spray-flex kanpaiak erantsi daitezke alde bakoitzean, lan egiteko zabalera 2.3 m handituz, 7.2 m-ko zabalerako gainazaletara iristeko.\nS-dome + 3049 ihinztagailua, 120cm-ko kanpaiekin, 6x5m-ko kaleetako almendrondo batean lanean.\n200 L-ko depositua\nHonako atal hauek osatzen dute da ekipo osoen depositu-sistema: 240 litroko tanke nagusi bat, makina garbitzeko 20 litroko tanke laguntzaile bat eta eskuak garbitzeko 20 litroko depositu bat.\nBolumen ultra txikiko teknologiari esker, 8 hektarea (3 m-ko esparru txikietan) eta 18-20 hektarea (7 m-ko esparru zabalagoetan) arteko zabalera tratatzeko autonomia eskaintzen du 240 litroko depositu batek.\nErabilitako emaria erregulatzeko, ekipoek 4-6 fluxu-neurgailuz osatutako aginte-panel sendo bat dute.\nEzagutu sakonago gure Spray Dome + ihinztagailua bere erabilera-ingurunean


Oraindik izena eman daiteke Euskaraldian | Lezoko Unibertsitateko Udala\nHasiera » Berriak » Oraindik izena eman daiteke Euskaraldian\nOraindik izena eman daiteke Euskaraldian\nTxapak banatzen hasi dira Kultura Aretoan eta Euskaltegian\nAzaroaren 23an hasiko da Euskaraldia, eta oraindik ere, Ahobizi eta Belarriprest izateko aukera zabalik dago. Helburua da 11 egunez Ahobizi txapa dutenek lehenengo hitza euskaraz egitea eta ulertzen duenarekin euskaraz jardutea, nahiz eta hartzaileak erdaraz erantzun, eta Belarriprest txapa dutenek, aldiz, euskaraz edo erdaraz egin dezakete baina beti ere euskaraz entzuteko prest agertuko dira.\nEuskaraldian parte hartzeko izena eman behar da; euskaraldia.eus web orrialdearen bitartez edo fisikoki ere egin daiteke. Horrela egiteko, lekuak eta ordutegia hauek dira: Euskara Zerbitzuan astelehenetik ostiralera 8:00-14:00 bitartean, AEK euskaltegian astelehenetik ostegunera 16:30-19:00 bitartean eta Kultura Aretoan astearteetan 17:30-19:30 bitartean.\nHorrez gain, Euskaraldiaren amaierarekin batera eta Euskararen Egunaren harira, Musika Eskolak egitarau berezia antolatu du abenduaren 3an, arratsaldeko 18:00etan Gurutze Santuaren plazan.


Jakes Abeberry-ren bizitzaren bidez, gure historia hurbila azaltzen duen lana fipa-n - GARA\nIpar Euskal Herriko azken berrogeita hamar urteotako abertzale mugimenduaren etapa nagusien eta bilakaeraren ispilu da 2012ko udaran Ramuntxo Garbisu zinemagile eta zinemazaleak kaleratu zuen «Sur les pas de Jakes» («Jakesen urratsetan») dokumentala. Biarritzen atzo hasi zen FIPA nazioarteko ikus-entzunezko telebista saioen jaialdia, eta Fipatel sailean izango da ikusgai lan hau. Jaialdia bera merkatu bat da, eta filmak erosi edo saltzeko profesionalentzako Fipatel gunea erabiltzen dute. Bertan, «Barrura begiratzeko leihoak» -euskal preso politikoen inguruko bost istorio- Josu Martinez, Mireia Gabilondo, Eneko Olasagasti, Txaber Larreategi eta Enar Goikoetxeak zuzenduta eta Oskar Alegriaren «Emak bakia baita», Man Ray artistak Biarritzen egin zuen egonaldiari buruzko alegia, ikusi (eta erosi) ahal izango dituzte profesionalek.\nHogei bat urtez l'Atalante Baionako arte eta entsegu pelikulen zinema aretoko zuzendari izan ondoren, azken urteotan Ramuntxo Garbisu zinema lanetan jardun da. Baionako portuan kokatua den lehengo Fertiladour lantegiari buruz egin zuen lehen dokumental lana, eta horri esker, Eusko Ikaskuntzaren eta Baionako Herriko Etxearen saria lortu zuen joan den urtean.\n«Sur les pas de Jakes» dokumentalean guztiz bestelako eremu bat landu du. Baionako portuari buruzkoak salaketa helburu bat zuelarik, bigarren lan honetan, Jakes Abeberry Biarrizko militante abertzale historikoa goraipatu nahi izan du egileak. Honakoa dio Garbisuk dokumentalaren abiapuntua azaltzerakoan: «Sen batetik sortu da proiektua. Jakesekin, eskas nituen Ipar Euskal Herriko iraganaren pasarteetara itzuli nahi nuen, bere lurretan erbestean dagoen baten erara».\nAbertzale mundutik urruti, Garbisuk Abeberryren potreta eginez, azken berrogeita hamar urteotan abertzale mugimenduan gertatutakoa ulertu nahi izan du. Baina, gizon politikoa aurkitzeaz gain, Biarrizko Maitaldia jaialdiaren sortzailea eta dantzazale amorratua eta Biarrizko Herriko Etxean kultur zinegotzi bezala eramandako lana izan dira, esate baterako, eremu abertzale eta politikotik at zabaldu zaizkion gaiak.\nJakes Abeberry duela hamar bat urte gurutzatu zuen lehen aldiz Ramuntxo Garbisuk, Demo mugimenduaren aurka izandako auzi gatazkatsuenetan. Negar gasen usain eta ke artean topo eginda, zinemagileak honako galdera pausatu zion bere buruari: «Zer demontre egiten du hemen Biarrizko hautetsi batek?». Ondotik, jaialdi, ekimen eta beste hainbat alditan izan zuen berarekin egoteko aukera, eta «gizon horren bizitzaz gehiago ezagutzeko jakin-mina» piztu zitzaiola aitortu du egileak. Jakes Abeberryk 82 urte ditu gaur egun. 1960an «Enbata» kazetaren sortzaile izateaz gain, 1963an, Ipar Euskal Herrian abertzale mugimenduaren sorrera markatu zuen Itsasuko Agiriaren sinatzaileetako bat izan zen.\nGizon horri buruz Garbisuk egin duen dokumentalaren lehen irudiak Itsasun kokatzen dira; hain zuzen, abertzale mugimenduaren sorrera finkatu zen lekuan bertan. Ondotik, Jakes Abeberry hurbiletik ezagutu duten bederatzi pertsonen lekukotasunarekin eta artxiboko irudiekin osatu du egileak ordubete eta erdiko pelikula. Sei hilabete eman ditu Ramuntxo Garbisuk hasieran 52 minutuko formatua izan behar zuen filma lantzen. «Dokumentalaren formatua 52 minutukoa izaten da. Baina ez nuen inongo mugarik jarri nahi, eta informazioa biltzen ibili ondoren, interesa ikusirik luzatzea iruditu zait hoberena», gehitu du egileak.\nPelikula, izan ere, Jakes Abeberryren bizitza markatu duten atal nagusietan banatuta dago: abertzaletasuna, Biarritz, dantza eta gatazka. Lekukotasunei dagokienez, Garbisuk kamera hartu, eta Jakes Abeberry hurbiletik ezagutu duten Kristiane Etxalus eta Txetx militanteak, Koldo Zabala dantzaria, Thierry Malandain koreografoa, Didier Borotra Biarrizko auzapeza, edo Zigor eskultorea bezalako pertsona ezagunengana hurbildu da, eta galdera bakar bat pausatu die: «Zuretzat, nor da Jakes?».\nGaldera sinple hori dela medio, Biarrizko hautetsiaren «irudi ezezagun bat ezagutzeko aukera» ematen dela gaineratu du egileak. Biarrizko zinegotzia da gaur egun, baina, 1991n, Herriko Etxean sartu zen kultura hautetsi bezala. Hirian arte giroa berpizteko asmoari ekin zion kargua hartu bezain laster, Maitaldia jaialdia bultzatu zuen, eta herriko hiru areto nagusiak berritu zituen. Horrekin batera, Oldarra ballet konpainia eta abesbatzako lehendakari eta zuzendaria ere izan da. Jakes Abeberryk aitortu zuen «euskal errealitateaz jabetu» zela 15 urte zituela, Oldarran sartu zelarik. «Badago zerbait interesgarria dokumentala begiratzen duzularik, hau da, duela berrogeita hamar urte Jakesek luzatzen zituen ideiak, betiere, aurkitzen direla bere diskurtsoan», nabarmendu du Garbisuk. Hasiera batean helburu pertsonal bat asetzeko abiatu zuen proiektua bere bidea egiten hasi da.\nApirilean DVD kaleratuko dute, euskarazko itzulpenarekin\nRamuntxo Garbisuk osoki finantziatu duen dokumental lanari zabaltzeko bidea irekitzen ari zaio gutxinaka. Urrian Biarrizko Le Royal zinemagelan egon zen ikusgai, eta lehenengo proiekzio horretarako 300 ikusle elkartu zituen. Joan den astean, berriz ere, proiektatu zen Le Royal zinemagelan euskarazko azpitituluekin. Baina, datorren apirilean izango du zabaltzeko aukera handiena. Ramuntxo Garbisuk esan duenaren arabera, DVD formatuan kaleratuko dute euskarazko azpitituluekin. Hortik aurrera, dokumentala salgai izango da Ipar Euskal herriko liburu-denda nagusietan.A.B.


UPV/EHUko ikasleek Hezkuntzako Ministerioaren karrera amaierako lehenengo sari bi eta bigarren bat irabazi dituzte - UPV/EHU\nUPV/EHUko ikasleek Hezkuntzako Ministerioaren karrera amaierako lehenengo sari bi eta bigarren bat irabazi dituzte\nMikel Artetxe eta Josué Tonelli dira lehenengo sariak irabazi dituztenek, eta Blanca Pérez de Palomarrek bigarren sari bat lortu du\nLehenengo argitaratze data: 2018/09/05\nMikel Artetxe (eskuinean) eta Josué Tonelli dira lehenengo sariak irabazi dituztenek, eta Blanca Pérez de Palomarrek bigarren sari bat lortu du.\nHezkuntzako eta Lanbide Heziketako Ministerioak urtero ematen ditu promozio bakoitzeko ikaslerik onenei aitorpena egiten dieten karrera amaierako sari nazionalak. Guztira 171 sari ematen ditu, hiru multzo berdinetan banaturik: lehenengoak, bigarrenak eta hirugarrenak. Deialdi honetan ministerioak 2013 2014 ikasturtean unibertsitateko ikasketak amaitu zituzten ikasleak saritu ditu.\nMikel Artetxe Zurutuza, Informatikaren Ingeniaritzako graduduna, eta Josué Tonelli Cueto, Matematikako graduduna, dira lehenengo sariak irabazi dituzten UPV/EHUko ikasleak. Farmaziako lizentziatua den Blanca Pérez del Palomar Asínek lehenengo sariaren kutsua daukan bigarren sari bat irabazi du. Hogeita bost titulazio barne hartzen dituen Osasun Zientzien adarreko laugarren puntuaziorik onena lortu du. «Adar osorako zortzi sari egon diren arren eta horietako bat lortuko nuela zirudien arren, bigarren saria egokitu zait, nire aurretik hirugarren geratu den pertsona ere Farmaziakoa zelako eta titulazio berean ez direlako lehenengo sari bi ematen; hala ere, oso pozik eta gustura nago bigarren sariarekin eta erabat harro, Osasun Zientzien adar guztiko laugarren puntuaziorik onena lortu dudalako», adierazi du Blancak.\nBestalde, Mikel Artetxe, Informatikaren Ingeniaritzako Graduko lehenengo sariduna, pozik dago lortutako aitorpenarekin baina garrantzia kendu dio hura lortzeko merituari. «Ez dago esan beharrik beti dela pozgarria norberaren ahalegina aitorturik ikustea, baina, era berean, uste dut ezinezkoa dela Estatuko unibertsitate guztietako ikasle guztien artean ikasle bakar bat saritzeko bidezko irizpiderik egotea, beraz, zentzu horretan, oso erlatiboa iruditzen zait guztia». Iritzi berekoa da Josué Tonelli ere. «Poztu egin nintzen 2014an Matematikako Lizentziaturako karrera amaierako lehenengo sarietako bat lortu nuenean, baina jakin badakit sari hau egungo formatuan irabaztea loteria irabaztea bezalakoa dela, eta saria irabazi badut nire promozioko estatistikek nire alde jokatu eta hura lortzeko beharrezko puntuazioa eman didatelako dela».\nHezkuntzako eta Lanbide Heziketako Ministerioak urtero ematen ditu promozio bakoitzeko ikaslerik onenei aitorpena egiten dieten karrera amaierako sari nazionalak. Guztira 171 sari ematen ditu, hiru multzo berdinetan banaturik: lehenengoak (3.300 eurokoak), bigarrenak (2.650 eurokoak) eta hirugarrenak (2.200 eurokoak). Bost adar bereizten dira: Osasun Zientziak; Zientziak; Arteak eta Giza Zientziak; Gizarte eta Lege Zientziak; eta Ingeniaritza eta Arkitektura. Blancak adierazi bezala, adar bakoitzaren barruan ez zaizkie bi sari berdin ematen karrera bereko ikasleei, beraz, bigarren saria lortu duen pertsona batek lehenengo saria lortu duten zenbaitek baino nota altuagoa izan dezake, berari gertatu zaion moduan. Gainera, kontuan hartzen da ikasle bakoitzaren ikastegiko promozioko batez besteko nota. Horregatik kendu diote garrantzia Mikelek eta Josuék beren sariak lortzeko merituari.\nTesietan lanean buru-belarri\nDeialdi honetan ministerioak 2013-2014 ikasturtean unibertsitateko ikasketak amaitu zituzten ikasleak saritu ditu. Lau urte pasatu dira ordutik eta bakoitzak bere bidea egin du. Blanca Pérez del Palomarrek unibertsitateari lotuta jarraitzen du eta doktoregoa prestatzen ari da. «Karrera amaitu nuenean Farmakologiako masterra egin nuen urtebetean UPV/EHUn eta horrek ateak ireki zizkidan Farmakologia Sailean doktorego tesia egiteko Javier Meanak zuzentzen duen Neuropsikofarmakologia ikertaldean. Une honetan doktorego aurreko sei hilabeteko egonaldi bat egiten ari naiz Estatu Batuetan (St. Louis, Missouri) eta azaroan bueltatzekoa naiz».\nMikel Artetxe ere doktoregoa egiten ari da UPV/EHUn, Informatika Fakultateko Ixa ikertaldean, Hizkuntzaren Azterketa eta Prozesamenduko masterra egin ondoren. Une honetan Parisen dago hilabete batzuetako egonaldia egiten Facebook-eko Adimen Artifizialaren Ikerketa Sailean (Facebook Artificial Intelligence Research). «Nire ikerketa Hizkuntzaren Prozesamenduaren eta Ikaskuntza Automatikoaren (normalean Adimen Artifiziala izenez ezagutzen denaren) arlokoa da, eta, zehazki, ikaskuntza eleanitzerako teknika ez-gainbegiratuetan eta erdi gainbegiratuetan aritu naiz lanean. Besteak beste, lehen aldiz lortu dugu adimen artifizialak gizakiaren esku hartzerik gabe hizkuntza batetik bestera itzultzen ikastea, hizkuntza banatan dauden testu erabat independenteetan eta ez beste ezertan oinarrituta», azaldu du Mikelek.\nJosué Tonelli ere doktoregoa prestatzen ari da, Alemanian, berak esan digun bezala. «Lizentziatura amaitu nuenean Berlin Mathematical School (BMS) izeneko programan hasi nintzen lanean, hain zuzen, Berlingo hiru unibertsitateen (Freie Universität Berlin, Humboldt-Universität zu Berlin eta Technische Universität Berlin) baterako programan. Programa horretan Technische Universität Berlin unibertsitateko Matematikako masterra egin nuen. Formalki 2017ko martxoan bukatu nuen masterra eta urte horren hasieratik Matematikako doktoregoa egiten ari naiz Technische Universität Berlin unibertsitateko Peter Bürgisser irakaslearekin eta City University Hong Kong unibertsitateko Einstein Visiting Fellow den Felipe Cucker irakaslearekin, multzo erdi aljebraikoen homologia taldeen zenbaki konputazioan».\nInprimatu UPV/EHUko ikasleek Hezkuntzako Ministerioaren karrera amaierako lehenengo sari bi eta bigarren bat irabazi dituzte


Bizikletaren erabilera osasungarria | Consumer\nBizikletaren erabilera osasungarria\nMugitzeko bizikleta erabiltzea da muskuluak garatzeko, pisua galtzeko eta bihotz- eta arnas funtzioa hobetzeko modurik onenetako bat.\nSedentarismoak, obesitateak eta airearen kutsadura-maila handitzeak bizikleta tresna eraginkorra bihurtzen dute abantaila kolektiboak lortzeko, baina baita norbanakoak ere: bizikletaz ibiltzeak osasuna hobetzen du, autonomia ematen du, merkea, eraginkorra eta azkarra da. Gainera, bizikletan egiten diren joan-etorrietako istripu-tasak behera egin badu ere, adituek diote segurtasun pasiboko neurriak (kaskoaren erabilera, esaterako) ez direla ahaztu behar. Frogatuta dago hori erabiltzeak murriztu egiten duela erorketetako kalteen larritasuna: %63 eta %88 artean murrizten du garezurreko eta garuneko lesioa izateko arriskua, eta, aldi berean, heriotza-arriskua %26 murrizten da.\nHirian bizikletaz ibiltzean, jarduera fisikoak osasunarentzat dituen onurak askoz handiagoak dira airearen kutsadurak eta zirkulazio-istripuek sortutakoak baino. Hala adierazi dute, “British Medical Journal” aldizkarian, Espainiako TAPAS (“Transportation, Air Pollution and Physical Activities”) proiektuko ikertzaileek, bizikleta publikoen sistema batek osasunean duen eragina zenbatesten duen munduko lehen ikerketa. Parametro guztiak aztertuta, ikerketak adierazten du hiltzeko arriskua %24 murrizten dela erabiltzaileentzat.\nEmaitzak, Kataluniako Ingurumen Epidemiologiako Centre de Recercako (CREAL) ikertzaileek lortutakoak, Bartzelonako Bicing sistemaren azterketa zehatzaren bidez berretsi dira; sistema horrek 6.000 unitate, 420 estazio eta 120.000 abonatu ditu. Espainiako 70 hirik baino gehiagok dute zerbitzu hori, eta emaitzak, autoreek diotenez, horietara guztietara estrapola daitezke.\nOndorio gisa, ikertzaileek egiaztatu dute jarduera fisikoa sustatzen duten garraio-politikak baliabide egokiak direla biztanleen osasuna hobetzeko eta osasun publikoko gastuak murrizteko. Uste dute, gainera, hobetzeko tarte handia dagoela oraindik, eta, beraz, osasunerako eta ingurumenerako onurak handitzeko. Sedentarismo-tasa handiei, obesitate-epidemiari eta hirietako airearen kutsadura-mailaren igoerari buruzko kezkak bultzatuta, Osasunaren Mundu Erakundea (OME), Europako Batzordea eta AEBko Zentroa bezalako erakundeak daude. gaixotasunak kontrolatzeko, egoera geldiarazteko ahalegina egin dezatela.\nBizikletan erritmo konstantean ibiltzea\nCREALen arabera, astean batez beste lau orduz bizikleta erabiltzen duten emakumeak gutxiago dira pisua irabazteko joera dutenak.\nEgunero ibilbide labur baina konstanteak egiten dituzten ohiko erabiltzaileentzat, bizikletan ibiltzea jarduera fisiko ez hedagarria da. Laburbilduz, ariketa egiteko modu egokia da, ahalegin handirik egin gabe. Duela urtebete, Harvardeko Unibertsitateko (AEB) ikertzaileak azterketa bat argitaratu zuten “Archives of Internal Medicine” aldizkarian, eta bertan baieztatu zuten, nahiz eta denbora gutxi eman, pisua kontrolatzen laguntzen dutela, eta horrek onura nabarmena dakarkio osasunari. Azterketaren hasieran 25 eta 42 urte bitarteko adina zuten 18.414 emakumeren artean egin zen lana.\nLortutako datuak aztertu ondoren, ikertzaileek ikusi zuten batez beste astean lau orduz bizikleta erabiltzen zutenak ez zirela pisua irabazteko joera gutxiago zutenak, pedalei eragiten ez zietenekin alderatuz gero. Azterketa hasi zenean bizikleta erabiltzen ez zuten emakumeengan egunean bost minutu gehitzeak ere onura ekarri zuen. Bizikletak alde batetik bestera mugitzeko aukera ematen du, eta horrek garraiobide erabilgarri bihurtzen du, baita jarduera fisikoa ia konorterik gabe egiteko tresna ere, helburua ez baita ariketa bera, baizik eta leku batetik bestera joatea. Espezialistek diote oinez ibiltzearekin parekatu daitekeela.\nOsasunerako abantaila ugari\nLasterketarekin eta igeriketarekin batera, pedalei eragitea gaitasun aerobikoa hobetzeko moduetako bat da. Artikulazioen eta hanketako, aldaketako eta gluteoetako muskuluen mugikortasuna garatzen laguntzen du, eta izterretan eta zangosagarretan gantza galtzen. Gainera, edozein jarduera fisikok bezala, bihotz- eta arnas funtzioa hobetzen du. Horrez gain, artikulazioen mugikortasunari eusten laguntzen du, eta, aulkia jarrera egokian jartzen den bakoitzean, bizkarrezurreko tentsioa murriztu eta bizkarreko mina arindu dezake.\nOhiko garraiobide gisa erabiltzeak hainbat abantaila ditu: energia-efizientzia, auto batek behar duena baino 50 aldiz energia gutxiago kontsumitzen baitu, eta prezioa, askoz merkeagoa baita (auto batek baino 40 aldiz gutxiago eta motor batek baino 10-20 aldiz gutxiago). Bizikleta segurua da eta, oro har, zirkulazioa gutxitzen eta istripuen larritasuna murrizten laguntzen du. Hiriko joan-etorrietan ere azkarragoak dira (5 kilometro arteko distantzietan), eta oso leku gutxi okupatzen dute, bai zirkulazioan bai aparkatzean.\nKASKOA ERABILTZEA, SEGURTASUN HANDIAGOA\nBizikleta gehiago erabiltzeak duela urte gutxi istripu asko eragin zituen, eta muineko lesioak eragin zituen. Autoak eragindakoak ere gainditu zituzten. Urtarrilean, Bartzelonako Bicing-ari buruzko datuak argitaratu ziren, zerbitzua eta berariazko erreiak ezarri ondoren bizikletazaleek izandako istripuen jaitsiera erakusten zutenak. Eta badirudi hori dela joera Espainiako gainerako hirietan.\nHala ere, ez da ahaztu behar bizikletaren gaineko segurtasuna funtsezkoa dela. Kaskoa da txirrindulariek (bai haurrek bai helduek) erortzean ahalik eta kalte gutxien egiteko erabil dezaketen segurtasun pasiboko neurrietako bat. Bereziki garrantzitsua da haurretan jartzea, kontuan hartzen bada, Trafiko Zuzendaritza Nagusiaren datuen arabera, 10-14 urte bitarteko zirkulazio-istripuetan hildakoen %20 inguru bizikletaz ibiltzen zirela. Buruko lesioak izan ziren heriotzaren arrazoi nagusia. Kaskoa behar bezala erabiliz gero, %63 eta %88 artean murrizten da garezurreko eta garuneko lesioa izateko arriskua, eta heriotza-arriskua, berriz, %26.\nbizikleta jarduera fisiko kasko


Teknologia berriak — Gaztezulo\nTeknologia berriak https://www.gaztezulo.eus/albisteak/teknologia-berriak https://www.gaztezulo.eus/@@site-logo/logoa.png\nMaialen Sanz. Anoetako Herri Ikastola\nTeknologia berriek guztiz hartu dute gure gizartea. Edozein aldetara begiratuta ere, teknologiaz inguraturik gaude; eta horren guzti horren errudun gu geu gara.\nEz al dugu guztiok erabateko erosotasun nahi? Are gehiago, gure jokamoldeen erruz besteei egin diezaiekegun kaltea kontuan hartzen al dugu? Ondo dago teknologia berriek eskaintzen dituzten baliabideak aprobetxatzea, baina eskuetatik joan zaigu erabat, arazo bihurtzen hasia da, eta ondorio kaltegarriak ekarriko dizkigu etorkizunean.\nNire ustez, teknologia berrien kontu honekin ahozko komunikazioa galtzen ari gara. Lagunekin planen bat egin behar dugunean Whatsapp-aren bidez egiten dugu hitzordua, telefonoz deitu edota elkarrekin gaudenean hitz egin beharrean; eta hori arazo bat da, baliabide hori ez dutenek ez baitute horrelakoen nondik norakoen berririk izaten.\nBestalde, mundu hobe batean bizitzeko asmoz, gizakiak beti izan du garatzeko eta gauza berriak sortzeko premia. Baina horretaz gain, gure egungo gizartean tek-\nnologia modernoenak edukitzea ezinbestekotzat hartzen da, eta aspaldiko aparailu zaharkituak erabiltzea, burlarako arrazoi bat izan daiteke. Horrek nolabaiteko ezinegona sortzen du pertsonengan, eta benetan egin nahi ez dituzten gauzak egitera behartuta sentitzen dira.\nTeknologia berriak oso tresna erabilgarriak dira, eta gure bizitza asko hobe dezakete; baina gure aldetik ez badugu esfortzu handirik egiten, handinahi horretan itoko gara. Egoera honi aurre egiteko, lehenik, daramagun bizitzaren azterketa bat egin beharko genuke. Gure izatearen garapenari garrantzia eman\nbeharko genioke, eta ez gure ondasun materialei (mugikorra eta ordenagailua bezalako tresnei, esaterako). Gure nortasuna gure ekintzek eta izaerak osatzen dutelako, eta ez gure arroparen edo objektuen prezioak.\nLaburbilduz, gaur egun teknologia berriak arazo bat izan daitezke. Gutako asko ez gara horretaz konturatzen, eta ematen dizkiguten baliabideak baliatzerakoan, gainontzekoei min egin diezaiekegu, adibidez. Guztiok gara horren erantzule eta lekuko, eta gure esku dago egoera okerrera eraman beharrean aldatzen saiatzea.


"Eta gu oraindik hemen" -Patxi Goenaga- Halabedi\nHalabedi > Opinions > “Eta gu oraindik hemen” -Patxi Goenaga-\n“Eta gu oraindik hemen” -Patxi Goenaga-\nLehenbizi, urte berri on denoi! Urtea hasi berria genuela, halako eztabaida moduko bat entzun nuen irratian: ea noiz arte jarrai genezakeen urte berri on opa izaten gure ingurukoei. Batzuek erregeenak arte egin zitekeela zioten, beste norbaitek, irakaslea edo baitzen, opor osteko lehen eskola egunean ere urte berri on esan zitekeela zioen. Beste batek, San Sebastian eguna arte luzatzen zuen epea. Bada, nik gaurko eguna baliatu nahi dut Halabedi-ko entzuleentzat 2018. urtea zoriontsua izan dadila eskatzeko. Egia esan, ez dakit nori eskatu behar zaion, baina norbaiti eskatzeko premia sentitzen dut. Zoriona zer den ere argitu beharko genuke. Zer eskatu horretarako? Zerbaiten eskasia nabaritzen badugu, bada horixe. Eta nik neuk eskas ditugun gai asko eta gero eta ugariagoak ikusten ditut gaur. Adibidez, urteko lehen hilabete hau benetan malkartsua begitantzen zait. Urtarrilak, hilbeltzetik oraindik ere asko du, hitz hau hiztegitik ezabatua badago ere. Aurten behintzat hala gertatu da. Komunikabideak desgraziaz eta zoritxarrez zipriztinduak ditugu. Hil beltza egiatan. Itsasoa ere haserre izan dugu hainbat egunetan. Hori berezkoa du gure itsaso tematiak, klima aldaketarik gabe ere. Urtea hasi berritan ere haserre ibili da. Eta txarrena, beltzena, olatuek eraman zituztela gazteiztar bi, urtearen hirugarren egunean. Loli eta Diego. Goian beude.\nBeste zoritxar batzuk ere izan dira. Oraintsu aurkitu dute Jon Barcena gaztearen gorpua. Hainbat joan etorriren ostean, azkenean agertu da, Urrunagako urtegi inguruan. Ezbehar honek ere barrena inarrosi digu eta hainbat galdera eta ezin ulertu utzi dizkigu gogoan. Honek ere ez zuen horrela izan behar, baina hala gertatu da.\nArabatik pixka bat harago izan ditugu beste berri lazgarri batzuk ere. Hiru hilketa, gaztetxo kupidagabe batzuen eskutik. Jendea asaldatzeko moduko gertaerak, nolanahi ere. Non eta gure hiri nagusian. Holakoen aurrean hiritarrek kontuak eskatzen dituzte. Eta galdetzen dute: noren ardura da? Zuzenean egileak berak dira arduradunak, noski, baina adin txikikoak izanik, beste norbaitzuk ere izango dute erantzukizunen bat. Eguraldiari antz ematea gero eta hobekiago egiten dugu baina erasoei, haizeei, elurteei eta abarrei aldez aurretik erremedioa jartzea ezina da. Gizakion jokabideak bideratzea eskura daukagula uste izaten dugu eta erantzukizuna berehala deribatzen dugu agintarietara, hezkuntza sistemara eta hola. Ez da erraza. Bakoitza geure segurtasunari begira bizi bagara eta uste badugu besteen ardura dela hori dena, gaizki goaz. Beti izango dugu geure gainean edozein burugabe edo bihotzgaberen mehatxua, gaur ez bada bihar. Lasaitua hartuko dugu jakiten dugunean gaizkile batzuk zaintzapean jarri dituztela. Babestuago sentituko gara, dudarik gabe, baina gutariko bakoitzak babes hori eraikitzen laguntzen ez badugu, arazoak ez du soluziorik izango.\nEntzuten badugu, ‘paradisuko paperak’ deitu afera azaleratu zenean, negozio gizon ospetsu baten ahotik, “etikak ez dizu bizitzeko ematen.” Hala zioen zein izen zuen gogoratu nahi ez dudan paradisu zale hark. Hori da problema. Etika sakrifikatzen badugu, jai daukagu. Zoritxarrez, jende asko dago etikaz ahazten dena, enpresari nahiz langile, politikari nahiz hiritar soil. Beldur naiz, hortaz, urte berria joango zaigula eta arazoek lehengoan iraungo dutela.\nItsaso zakarra izan dugu hizpide hasieran. Hala ere, ez da dena latza eta zorigaitza izan, ezbeharra eta tristura. Tristura gozatzeko moduko zerbait ikasi genuen badarik ere Mutrikuko istripu horren bueltan. Irratian entzun ahal izan genuenez, Gasteizko bikoiteari lagundu nahian ibili zirenen artean, bat saiatu zen soka bat botatzen baina zoritxarrez ez zuen ezer lortu. Itolarrian zebiltzanei laguntzearren uretara salto egitera ere ez zen ausartu. Nor ausartuko zen, bada? Bada bai. Norbait ausartu zen, bizitza arriskatzeraino gainera, baina ez zuen honek ere ezer lortu. Ezin. Baina nor zen bizitza arriskatu zuena, alferrik izan bazen ere? Etorkin bat, marokoar bat, nonbait. Itsas gizona eta igerian ongi zekiena eta gehiegi pentsatu gabe, uretara, Bizkaiko golkoko ur nahasietara. Gaizki esan dut lehen: bizitza arriskuan jartzea ez zen alferrik izan. Norbait bere lozorro goxotik ateratzeko balioko ahal zuen! Edo balioko zuen kanpotarrak lana kentzera datozelako uste primitiboa zuzentzeko ere. Hala pentsau nahi dut. Afrikar askok Mare Nostrum delakoa gurutzatzeko erabakia hartzen dute eta hala segituko dute, paperezko ontzietan, paradisuaren bila. Eta urtero bezala ‘Gure itsasoak’ irentsiko ditu. Bitartean, beste batzuek arineketan, Atlantiko zabala gurutzatuko dute, lasai asko, eta beren paperak ondo gordetzen eta ezkutatzen saiatuko dira. Eta gu hemen.\n← “Arabako erronka: hizkuntza-mudantza” -Iñaki Martínez de Luna-\n“Entre vagones” -Noelia Da Costa- →


Ramos Azkarate - Wikipedia, entziklopedia askea.\nTolosa, 1847ko martxoaren 28a\nTolosa, 1904ko martxoaren 26a (56 urte)\nRamos Azkarate Otegi (Tolosa (Gipuzkoa), 1847ko martxoaren 28a - 1904ko martxoaren 26a) euskal idazlea. Zapataria zen lanbidez. Hasieran liberala zen, baina gero karlista bilakatu zen, eta haien alde borrokatu zen. Haren lan gehiena politikoa da, eta garaiko aldizkarietan argitaratu zuen, El Cántabro izenekoan bereziki. Ehundaka bertsoren egilea da; Tolosako Iñauterietarako idatziriko Tolosako Galtzaundik bere buruari jarriak dira ezagunenak. Halaber, bi komedien egilea da: Ijituben kontratuba eta ezkontza eta Beotibarko jazarra.\nGaltzaundi eta beste bertso asko (1962, Auspoa)\nGaltzaundi berriz ere (2004, Gipuzkoako Foru Aldundia)\nIjitoen kontratuba eta abar (1988, Etor)\nRamos Azkarate literaturaren zubitegian\nWikimedia Commonsen badira fitxategi gehiago, gai hau dutenak: Ramos Azkarate\nMultimedia: Ramos Azkarate\nJatorrizko testuak: Egilea:Ramos Azkarate\nISNI: 0000 0000 5947 8771\nOpen Library: OL935246A\nOrriaren azken aldaketa: 8 apirila 2019, 07:06.


Irakurzaletasuna Eibarren - Ahotsak.eus\nHizlaria(k): Echeverría Ayerbe, Jose\nBideo hau erabili nahi baduzu, jarri gurekin harremanetan eta kalitate onean bidaliko dizugu. Ez ahaztu mezuan AB-092-016 kodeko bideoa nahi duzula aipatzea: ahotsak@ahotsak.eus\nIrakurzaletasuna Eibarren; liburutegiak. Eibarren asko irakurtzen zen; egunkari asko saltzen ziren. Cayetano Kareagaren anekdota polita gai honen inguruan.\nGaia(k): Familia eta harremanak » Herriko giroa\n- Hor gauza bat aipatu duzu, eta hori ere eibartarren ezaugarria da: jende asko zegoela asko irakurtzen zuena, asko leitzen zuena. Eta biblioteka zerbaitetarako zala.\n- Libreruak Eibarren... Baeguazen librerixak, ezta? Baiña Eibarren askok liburua erosten eban, ba, Eibarren eguazen representantiak, e... Labor eta [...] eta leku askotakuak eguazen! Eta Eibarren asko irakurtzen zan. Asko, e!\n- Gaurko aldean, gehiago esaten dute.\n- Seguramente. Seguramente. Neuk be etxian biblioteka politta neban. Beti, etxian, demandia izaten zan amakin, liburuak erostia. Eta oktubrian, karzelan sartu ninduenian —ez dakit nundik nora enterau ziran—, guardia zibillak juan ziran gure etxera eta liburuak kendu eta erre egin zittuen.\n- Hori pena da, e?\n- Bai. Ni karzelan neguan oktubrian —Pamplonan— eta amak bialdu estan notizia, liburuak, e...\n- Eraman dituztela.\n- Periodikua, esango detsut: periodiko asko saltzen zan Eibarren. "Otra anécdota": Eibarren zan gizon famoso bat: Cayetano Kareaga. Republikanua zan. Total e... jatorrixa gizona... Esaten dabe, egun baten Azkoittixan lagunak zittuan eta bazkarixa. Eta, badakizu, pixka bat edaten zanian, ba, pentsau, itxuria, adarra jotia zera...\n- Eta esan etsen eze: “Hi, Cayetano! Zuek euskaldunak zarie, eta bata eta bestia, baiña zuek ez dozue ondo egitten zera, euskeraz”, “Bueno. Euskeraz ez, baiña eibartar bai”, “Zelan dok hori? Eske eze, zuek hitz asko dakazuez, zera, erdeldunak”. Esan etsan, eze: “Hi, Azkoittixan zenbat periodiko saltzen dittuk egunian?”. Honek bestiak: “Ba, honebeste”. “Eske eze Eibarren hori baiño ehun bidar gehixago saltzen dok. Eta ikusiko dok Azkoittixan be horrenbeste periodiko saltzera aillegatzen danian, zelan Azkoittiko euskeran sartuko dozuezen berba erdeldunak”.\n"Kastellanoak" etorri zirenean\nParrandan beti betikoak\nLau katu ziren herrian\nHerriko bestak eta kantak\n20 urterekin Melillako gerrara joatea egokitu zitzaion\nHondarribiko herri olinpiadak: kamiseta eta bandera eta izena\nKarrika eta Elizaren arteko harremanak\nBi kanpotar mota\nEibarko kaleak gerra aurretik


maiatza 12 2020\nSeparatistak gara eta zer ?\nApi 29 2020\nAurten #M1Etxetik eginen dugu.\nBurujabetza materiala: Elikadura, energia, etxebizitza, lana Pertsonak erdigunean jartzen dituen ekonomia soziala: Birtokiratua, lanaren eta aberastasunaren banaketa justuan oinarritu eta komunitatearen beharrak aseko dituena. Ipar Euskal Herriak erabakitzeko ahalmena: Hitza eta erabakia, demokrazia, gure bizitzaren gaineko kontrola herritarrok berreskuratzea.\nNotabilismoaren eta jakobinismoaren aroarekin bukatzeko tenorea jin da.\nBidean geldialdi bat egin, iparrorratza erabili eta bidea argitu.\nOts 04 2020\nBlokeo ekintza honen bidez, Aitzina eta LABeko kideok elkartasuna adierazi nahi diegu gaurko greba orokorrean Hego Euskal Herriko karrikak beteko dituzten guziei.\nUrt 23 2020\nGreba Orokorra izanen da bihar frantses estatuan. Erretreten gaur egungo sistemari Emmanuel Macronen gobernuak egin nahi dion erreformaren aurrean, lan, bizi eta erretreta duinak aldarrikatzeko eguna izanen da.\nALTSASUKOAK ASKATU !\nAltsasuko gazteak espetxean mantenduko ditu espainiar (in)justiziak. Ez dugu absoluzioa ez den beste epairik onartuko! Utzi bakean euskal gazteria! Euskal Herriko lau ertzetan bezala, bihar, Baionatik ere, elkartasuna igorrie diegu Zaballan giltzapeturik dituzten Altsasuko gazteei !


Bideo-joko kopurua: 43\n1803. urtea, Ekialdeko Indietarako itsasbidea. Obra Dinn merkantzia-ontzia misteriotsuki desagertu da helburura iritsi gabe. 1807. urtea, Falmouth, Ingalaterra. Ezustean, Obra Dinn-a etxera itzuli da. Guztiz hondaturik, eta eskifaiako kiderik gabe.\nJoku mota: Abentura, Indie\nAdin mugaren arrazoia: Beldurra\nBai, Re-Volt Acclaim Entertainment-ek 1999an abiarazitako eskola zaharreko auto lasterketen bideojoko tematikoa da. Oraindik horren atzean komunitate aktibo bat egoteak joko horren balioa frogatzen du. Jokatzen ditugun lasterketa gehienak pista estandarrak dira (Toys in the Hood, Ghost Town, Toytanic, Toy World eta Botanic Garden) eta hilero aldatzen diren pista pertsonalizatuak (PetroVolt, Venice, Rooftops, Helios, Re- Ville, RVTemple, etab.), normalean Toyeca autoa erabiliz (beste batzuk, Humstock izenekoak, eta beste batzuk, Humstock izenekoak).\nPublikatze data: 1999\nJoku mota: Abentura, Lasterketa\nAdin mugaren arrazoia: Jokuak\nCell shading estetika erabilita Digipenen egindako jokoa ikuspegi zenitalarekin jokatzen den hack and slasha da. Bertan, Roach izeneko emakumearen kontrola hartuko du jokalariak.\nHitzen katapulta Euskara hutsean eta Euskara lantzeko aplikazio jolasgarria da. Hutsunez betetako hitzak ikusiko ditu erabiltzaileak eta letrak botatzen dituen katapulta baten bidez hitzak osatu beharko ditu. 3 maila ezberdin aurkezten ditu joko honek: mendia, hiria eta hondartza, bata bestea baino zailagoa. Guztira 17 pantaila ditu jokoak eta maila bakoitzean agertzen diren hitzek, mailaren testuinguruarekin egiten dute bat. (Jatorrizkoa)


Espainiako Absolutuen LXV. Neguko Txapelketan ariko da Maier Lizarzaburu - - uztarria.eus\nEspainiako Absolutuen LXV. Neguko Txapelketan ariko da Maier Lizarzaburu\nIzarraitz Igeri Elkartea 2021-11-24 08:00\nUxue Etxeberria eta Maier Lizarzaburu. (Izarraitz igeri elkartea)\nOstegunetik zapatura bitartean izango da txapelketa Palman. 623 igerilarik parte hartuko dute, eta Lizarzaburu 200 metro bizkar proban ariko da. Uxue Etxeberriak ere bazuen txapelketarako txartela, baina pandemia tarteko, ez da han izango.\nDatorren asteburuan, azaroaren 25etik 28ra bitartean, Espainiako Absolutuen LXV. Neguko Txapelketa (25 metroko igerilekuan) jokatuko da Palman (Mallorca, Herrialde Katalanak). Izarraitz igeri elkarteko igerilariek denboraldiko lehen zita izango dute Mallorcakoa.\n623 igerilarik parte hartuko dute lehian, eta bertan izango da gure taldeko Maier Lizarzaburu, eta Isaac Pousada izango da haren entrenatzaile lanetan. Lizarzaburuk 200 metro bizkar proban parte hartuko du.\nUxue Etxeberriak ere lortuta zituen lehian parte hartzeko gutxieneko denborak, baina pandemiagatik, etxean geratuko da oraingoan.


POTTO: Hitz egin, adierazpen askatasunarengatik - Arrosa\nDantzan jarri ditugu Bilbo Hiria irratiaren uhinak; airean dugu beste POTTO bat. 2020ko hondarrean izandako bi bertso-jaialdi ekarri ditugu (aukeraketa diktatorialean): Orio eta Lezama, eta hamaika bertsolari.\nTransexualitatea, adierazpen askatasuna, bertsoa…\nOpari berezirik ere badugu, saiatu baikara prosa eta bertsoa kantuarekin uztartzen: Altxa Porrue, Mikel Inuntziaga, Negu Gorriak eta Galindo…\nHitz egin, adierazpen askatasunarengatik!\nThe post POTTO: Hitz egin, adierazpen askatasunarengatik first appeared on Bilbo Hiria irratia.\nPosted in PottoTagged #adierazpen askatasuna #bertsoa #Erlantz Ibargurengoitia #ibon burgoa #Josu Zabala


Nafarroa garaiko iparra II\nNafarroa garaiko iparra II Amaiur-Elizondo-Bertiz-Doneztebe-Zubieta\nNola iritsi AMAIUR-ELIZONDO-BERTIZ-DONEZTEBE-ZUBIETA\nABIAPUNTU GISA NAFARROAKO independentziaren sinbolo den Amaiur herria aukeratu dugu, herritxo txikia baina oso etxe politak erakusten dituena.\n1522ko heroiak gogorarazten dituen monolitoa herriaren goialdeko mendiska batean dago, kale nagusia hartu eta ermitan ezker-gorantz abiatzen den bidezidorran bost minutu ibiliz. Monumentuak 1521ean, Nafarroa jada Gaztelaren menpe zegoela, egoera horren kontra altxatu, Amaiurgo Gaztelua hartu eta setio latza jasan ondoren 1522ko uztailaren 19an amore eman behar izan zuten nafarrak omentzen ditu.\nElizondorako bidean 7,5. km.an Elbete pasako dugu (1680ko Jarola jauregi barrokoa), Baztango hiriburu den Elizondo berari itsatsia. Bertako eraikin zibil eta erlijiotsu interesgarriak bisitatu ostean, hurrengo geldialdia Iruritan egin dezakegu, Dorrea eta Gaston Iriarte jauregiak, eta San Salbador eliza ikusi asmoz. Ondoren Iruñea-Mugairerantz joko dugu.\nNorabide berri honetan, 2,5 km.ra eskubialdean oso baserri-dorretxe ederra ikusiko dugu, bere tonu arrosak zeharo nabarmentzen duena. Arraiotzen bertan jauregi gehiago ere aurkituko dugu. Laster Oronotz-Mugaire zeharkatu eta herriaren amaieran Bertizko Jaurerri-Parke izugarrirako sarrera ikusiko dugu (18,5 km.).\nBertizko parke botaniko eta baso ederrez gain, herrian bertan Jasokundeko Andra Mari eliza (XVII. m.) eta Arretxea Jauregia bisita daitezke.\nEsan behar da, monumentuez gain, pasatzen ari garen herri hauek guztiak nafar estiloko baserri-etxe ederrez josita daudela, etxe-multzo bikainak osatuz. Berdin gertatzen da esaterako, Narbarte hurrengo herritxoan.\n23,5. km.an ezkerrera Donezteben sartzen gara, izen bereko bailararen erdigunean eta Bidasoa ibaiaren ertzean kokatua. Monumentu izendaturik dagoen alde zaharrean eraikin gotiko, Berpizkundeko eta barrokoak aurkituko ditugu, zonaldeko herri-arkitekturaren adibide ederrak, eta baita San Lorentzo eliza ere (hiru gorputzeko kanpandorre zuriska eta karratua).\nHerriko irteeran, zubi bat zeharkatu aurretik ezkerrera joko dugu, Saldias norabidean, horrela, 3,5 km.ra lehenbizi Donamariako Bentak auzora, eta bertan ezkerrera Donamaria herrira iritsiko garelarik. Herritxo hau Jauregi Dorretxe (XV. m.) ikusgarriaren itzalpean dago, harlanduzko eraikinaren bigarren gorputza egurrezko oholeriak estaltzen duen dorre ikaragarria, agian Euskal Herriko politena. Bertako elizaren dorrea ere aipagarria da.\nDonamariako Bentak auzoan berriz, ezkerrera egin eta Oitz gure eskumaldean utziz, 31. km.an Urrotzen sartzen gara (XVI.eko San Migel eliza). Sartu eta berehala ezker-gorantz erdigunea zeharkatuko dugu, Leurtzako Urtegirako norabidean. Honetarako, herria bukatzean hasten den bideska segitu, beti zuzen eta gorantz, gure alboetan gero eta arbola gehiago agertu eta paisaia gero eta ederragoa bihurtzen den bitartean. 4,5 km.ra gure eskuinera beste bide bat irtetzen da, kartel marroiaz seinalizatua; berau segituz, paraje basatiaren erdian dagoen Leurtzako Urtegira iritsiko gara. Inguru zoragarri honetako edertasunaz (batez ere udaberrian) gozatu ostean, Donezteberaino itzuliko gara, eta bertan ezkerrera hartu, Leitzarantz. Laster Elgorriaga igaroko dugu, balkoi koloretsuak erakusten dituzten etxe politez zipriztindua. 2,5 km. aurrerago berriz, Ituren, lorez estalitako baserri-etxeak ikusgai jartzen dizkigun herri gogoangarria. Hauez gain, eliza honetan gordetzen den XVII. mendeko erretaula ere aipatzeko modukoa da.\nBailara polit honetako hurrengo hiruzpalau kilometroek, Zubietaraino doazenek hain zuzen, bertako Ihauteri mitikoetako usaina dakarkigute gogora, joaldunen ikustaldiaz eta zanpantzarren zarataz batera. Zanpantzarrak Zubietatik urtarrileko azken igandearen osteko astelehenean irtetzen dira, eta Iturendarrek bisitaldia hurrengo egunean itzultzen diete, bidearen erdia elkarrekin eginez. Talde ikusgarria mozorrotutako hainbat pertsonek osatzen du. Zubieta ere, nola ez, etxe ederrez osatutako beste herri polit bat da, ibilbide honetako guztiak bezalaxe.\nOrain itzuleran, berriz ere Doneztebetik igaroz, herria Iruñerantz zeharkatuko dugu, zubi bat pasatu eta errepide orokorrean Behobia-Irun norabidea hartzeko. Tartean (79,5. km.an) Igantziko Bentak igaroz, azkenean Bidasoaldeko herririk ederrenean bukatuko dugu, hau da, Lesakan.\nBaztan 15 herrik osatzen duten bailara da, udalerri bakarrean (Nafarroako handiena eta euskaldunenetakoa) antolatuak. Ibilbidean harana zeharkatuko dugunez, oraingo honetan bertako herri nagusian zentratuko gara.\nHau bi kale luzeren inguruan antolatua dago. Kale hauetan zehar (batez ere Kale Nagusian) hainbat sortetxe eta jauretxe aurkituko dugu, baztandarren kaparetasun edo nobletasuna agerian jarriz: Arizkunenea, Istekonea, Arozarena edota Arretxea (Bailarako Juntexe izandakoa)\nSantiago Eliza gorrixkak atalde monumentala eta bi dorre ditu kanpoaldean, eta gurutze latinoko barrualdean San Jose eta Errosarioko Ama Birjinaren erretaulak. Baita ere, plazan dagoen XVIII. mendeko Udaletxea, San Pedro eta Santa Engrazia baselizak eta Bidasoaren gaineko harlanduzko bi zubi zahar nabarmenduko ditugu. Inguruetan zenbait trikuharri eta menhir kokatzen da.\nNafarroako iparraldean, Doneztebe eta Elizondo artean, Oronotz-Mugaire herria dugu, eta herri honetan Euskal Herriko Lorategia kontsideratua dena.\nParkearen sorrera Jaurerria berez XIV. mendearen inguruan sortu zen, eta hortik aurrera zenbait sendi nobleren ondarea izan da, baina istorio honetan pertsonaia klabea XIX. mendekoa dugu. Pedro Ziga baztandar abokatu, bidaiari eta poliglotak 1889an jaurerria erosi zuen. Hortik aurrera, sarrera inguruan dugun XVIII. mendeko jauregia berriztatu, eta parkearen beste aldean Aizkolegiko jauregitxo modernista eraiki zuen.\nBitartean, egin zituen hainbat bidaietatik zuhaiska eta arbola exotiko ugari ekartzen zituen, lorategia gero eta gehiago apainduz. Ondorioa, gure begien gozamenerako sarrera inguruko lorategi zoragarria. 1949an hil zenean, Ziga jaunak Diputazioari eta Apezpikutzari utzi zien, bere ezaugarriak ez aldatzea baldintzatzat jarriz. Azkenik, 1984an Natur Parke izendatu zen.\nParkearen ezaugarriak Jaurerriak 2.000 Ha. ditu, pago, haritz, gaztainondo eta abarrez beterik. Gainera, bertan azeriak, orkatzak, basurdeak, basakatuak, igarabak eta hegazti mota zenbagaitza (aztoreak, gabiraiak, txantxangorriak...) bizi dira.\nParkea berez bi zatitan bereizten da: sarreran dugun Lorategia eta Bertizko jauretxea (egun Naturaren Interpretazio Zentrua) batetik, eta Parke Naturala bestetik.\nLau hektareako Lorategia sarreraren ostean hasten da. Honek bertako eta urrutiko landaretza mota ugari gordetzen du. Dena behar bezala ikusteko, zenbakiekin markatutako bide bat har dezakegu. Arbola eta zuhaiska bakoitzak bere izen eta jatorria dakar. Lorategia bera gutxi balitz, zenbait urjauzi eta urmahel artifizialek are gehiago apaintzen dute ingurua. Azkenik, Bidasoa ibaiaren gaineko begiratoki bat ere badago.\nLorategitik irten eta eskuinerantz, 2.000 Ha.ko Parkean bertan sartzen joango gara. Ondo seinalizatutako bidezidorretan zehar (eskatu eskuorria sarreran) atlantiar motako baso-erakustaldi ederra izango dugu. Aipatutako zuhaitz mordoen artean errekatxo ugariren hotsa entzungo dugu. 2. kilometroan (Markesenea baserriaren ondoan) ezkerrera hartuz, bidea Aizkolegin amaitzen da, sarreratik 11 km.ra. Ibilaldi luzea da, eta maldan gora, baina era berean zoragarria.\nZabalik: Parkea apiriletik urrira 9-20 artean; bestela 10-18. Lorategia asteburuan 10-14 eta 16-19 artean; astean zehar 10-14 eta 16-18 artean. Interpretazio Zentrua Lorategia baino ordu erdi lehenago ixten da; gainera, astelehen goizetan itxita egoten da. Helduen sarrera 200 pezetakoa da.\nZigako behatokitik Baztango bailarako herri pare bat ikusgai\nAmaiurgo monolitoan irakur dezakegun mezua\nZanpantzarrak eta joaldunak ezkutuan dira oraindik Zubieta herrian..\nDonamariako dorretxe zaharrak bere indarra mantentzen du.\nBaztandarren biltzarra Elizondon.\nElizondo herrian kioskoa eta udaletxea eguzkitan.\nNaturak sortutako "eskulturak" bata bestearen atzetik datoz.\nBertizko lorategiaren ostean, basoan barneratzen gara.


Etiketak: antzerkia 400 800 helduak\nTALDEAREN IZENA: Jon Ander Urresti Ugalde\nEMANALDIAREN IZENBURUA: TRIBIZ, baserri galdue\n700 urtetik gora dituen Bizkaiko baserririk zaharrenaren aurrean bizi naiz, atez-ate. Edo honetaz geratzen den harri eta haga erorien aurrean. Gure familiaren azken belaunaldiko elkarren arteko gatazkek utzi zuten 1800 metro karratuko baserria arkeologia objektu bihurtzen. Baserri bat gelditzen den momentuan erortzen hasten baita. Zortez, akzioak erreproduzitzeko dokumentu batzuk kontserbatzen ditugu: Lan tresnak. Tresna hauek, lanaren nostalgiaren inguruan zabalduko digute gogoeta: Gure arbasoak baserria zutik mantentzen zuten akzio hutsa ziren, lana. Akzio hauek ote dira gure ondarerik handiena? Baserritarren bilobak aktoreak dira gaur egun: eszenaren bizitza, akzio eta tresna horien oihartzunaren erabilera bilatzen duten baserritar posmodernoak Egungo gaia da baserriarekin dugun gaztaka: erabilera galtzen ari den ondarearekin zer egin?\n7 METRO LUZE X 7 METRO ZABAL DUEN ESPAZIOA ANTZEZTEKO. SOINU ZEIN ARGI EKIPOA GUK ERAMATEN DUGU\nBi bertsio egin daitezke, Argiztapen osoarekin areto batean edo baita ere argi gabe espazio zabal batean, edozein kasuetan edozein teknikara moldagarria da.\nSoinu ekipoa (minijack)\nDossieraren Link-ean Riderra ikusgai.


Astelehenean hasiko da Asier Errasti film laburren jaialdia - etakitto.eus\nAstelehenean hasiko da Asier Errasti film laburren jaialdia\nETA KITTO 2021, Aza 05\nAsier Errasti Eibarko Film Laburren Jaialdiak Coliseo antzokia hartu du aste guztian zehar. Astelehenetik barixakura 52 film labur eskainiko dituzte eta, zapatuan, sari-banaketa ekitaldia egingo da, sorpresa eta guzti. Aurten jaialdiaren XXII. edizioa egingo da eta, iazkoa kostata baina aurrera atera bazuten, aurtengoari gogotsu ekin diote antolatzaileek eta parte-hartzaileek. Animaziozko filmak, fikzioa, proposamen poetikoak, hausnarketak, intriga, gai sozialak… Eibartik, Euskal Herritik eta kanpotik etorritako proposamenak ikusteko aukera izango dugu, errealitateak fikzioa gainditu duen sasoia atzean lagatzen dugun bitartean.\nPlano Cortok, Asier Errasti Eibarko Film Laburren Jaialdia antolatzen duen elkarteak, ez du lan erraza izan azken bi urteetan, baina Koldo Edorta Carranza elkarteko kideak esan digunez, “pilak kargatuta” ekin diote aurtengo edizioaren antolakuntzari eta oso pozik daude parte hartzearekin orokorraren eta, are gehiago, izena eman duten eibartar kopuruarekin. Horrela, lehiaketako ohiko sailak berreskuratu dituzte eta egunero egongo da film labur bat euskaraz ikusteko aukera eta baita animaziozko film bat ere, gutxienez.\nAntolatzaileak beldur ziren, azken urtean bizi izan dugun egoeraren harira parte hartzea baxua izan zitekeelakoan, baina inondik inora ere. “Hunkitu egin gaitu parte-hartzaile kopuru altuak”, aitortu digu Carranzak. Aurten 200 film labur inguru jaso dituzte eta aukeraketa egitea zaila izan da antolatzaileentzat. “Oso lan onak aurkeztu dituzte. Taldeko bost lagun ibili gara aukeraketa egiten eta, baheketa egin ondoren, gure artean eztabaidatu behar izan dugu azken aukeraketa egiteko”, azaldu digu. “Ikusi dugu muntaia aldetik oso lan zainduak egin dituztela. Agian, pandemiarekin denbora gehiago izan dutelako muntaia egiteko”, bere iritziz.\nJaialdian parte hartzen duten film labur batzuek pandemiaren gaia landu edo aipatzen dute, baina ez da jaialdiaren gai nagusia, ezta gutxiago ere. “Gai ezberdinak lantzen dituzten filmak aukeratu ditugu. Pandemiaren gaia nahikoa bizi izan dugu dagoeneko”, diosku Carranzak. “Orokorrean, Asier Errasti jaialdian gai sozialak asko lantzen dira, komedia ere… gai aldetik nahiko orekatuta dagoela uste dut”.\nAntolatzaileek gogo biziz gonbidatzen dute jendea, egunero ordu eta erdi inguruko saioa gozagarria izango delakoan. Datorren zapatuan, sariak banatzeko, Lekim taldeak saioa animatuko du. “Ezin dut asko aurreratu, baina hegazkinekin zerikusia izango du ikuskizunak”, aurreratu digu Carranzak. Berak aurkeztuko du ekitaldia eta, bertan bilduko direnak elkar ezagutzea eta zinearen inguruan jardutea sustatzeko, lunch-a egingo dute. “Ekitaldi berezia izango da, normaltasunera bueltatuko eta zineman elkartuko garelako berriz ere”, gehitzen du.\nMusikaren mundua iruditan\nEibarko parte-hartzaileei dagokionez, hiru aurkeztuko dizkizuegu datozen lerroetan. Aitor Alberdik ‘Turnoka’ lana aurkeztuko du eguaztenean, hilaren 10ean. “Pelikula mutua da, ez dago dialogorik. Musikak markatzen du film laburraren bidea eta musika da pelikularen protagonista nagusienetako bat”, azaldu digu Alberdik. “Entzun egin beharreko pelikula da. Gainera, Asier eta Eneko Balzategi musika-jartzaile eta produktoreek musika sortu dute lan honetarako espreski”, gehitzen du.\nMusikaren gaia lantzea ez da ezustekoa Alberdiren kasuan. “Neure ogibidea musikaren munduan sartuta dago. Sasoi batean jendeak zera esaten zigun: ze ondo zuen lana, beti musikarien artean, beti eszenatokietan… Orduan, hori islatu nahi izan dugu filmean. Azken neurrian, gurea lana delako, ez festa bat”, kontatu digu.\n‘Nana’ eta ‘Pairhaps’\nViviane Straubek Arte Ederrak ikasten dihardu eta ‘Nana’ (martitzenean emango dute, hilak 9) eta ‘Pairhaps’ (barixakuan) lanetan ikusi daiteke bere eskua. ’Pairhaps’ Eibarren dago kokatuta, gaztetxean hain zuzen ere, eta Lara Kaminsky ikaskide eta lagunarekin sortu du Straubek. “Ez da film labur arrunta, pixilazioa baizik”, diosku. Baina zer da pixilazioa? “Pertsonekin egindako animazio moduko bat da eta mugimendua aldatzen duten argazkien bitartez egiten da”, azaldu digu. Poema moduan garatzen den istorio honetan, maitasun harreman baten metafora moduan erabili nahi izan dute gaztetxea, denbora pasa ondoren toki batetan nola itsasten zaren erakusteko.\nBeste film laburra, ‘Nana’, ikaskideekin sortu dute Kaminskyk eta Straubek. “Oso gauza interesgarria gertatu da proiektu honekin. Nahiz eta taldeko inor euskalduna ez izan, lana hasteko orduan argi genuen gauza bakarra mutazioaren gaia landuko genuela zen eta, lanarekin aurrera egin ahala, bertako zerbait sortzen ari ginela ikusi genuen. Hau da, pertsonaiak berba egiten zuenean, Euskal Herrian berba egiten den moduan egiten zuen; eta abesti bat sortu genuen, euskaraz”, azaldu digu.\nJuanma Cano da jaialdian parte hartzen duen beste eibartar bat, Jairo Berbel elgoibartarrarekin sortutako ‘Miscere’ lana aurkeztuko baitu barixakuan. Miscere eta Alex dira film laburreko pertsonaia nagusiak eta irratiko elkarrizketa batek haritzen du istorioa. “‘Todos hablamos’ irratsaio ezagunean parte hartzera gonbidatu duten euskal neska da Miscere, eta Alex da irratsaioa gidatzen duen kazetaria. Martinen eta Eireren istorioa kontatuko du Miscerek uhinetan, Afrikan bizimodua hobea dela-eta hara migratuko duten aita eta alaba baten istorioa”, aurreratu zion Berbelek Barren aldizkariari.\nMigratzaileei buruzko istorioa dela dio, “baina alderantziz kontatua”, eta horregatik jarri diote Miscere izena protagonistari eta laburmetraiari berari (gauzei buelta ematea esan nahi baitu Miscerek latinez). Migratzaileek bizi duten zorigaitzarekin eta minarekin enpatia sentitzea da lan honen helburua, bere berbetan. Laburmetraia argitu ezin duen ezusteko batekin amaitzen dela dio Berbelek.\n#Asier Errasti#film laburrak#jaialdia#laburmetraiakAsier Errasti Film Laburren Jaialdia\n« As Burgas Galiziako Etxeak bihar ospatuko du “Festa do Magosto” Urkizun Sostoa, herri baten abesbatza »


Negozioak eraikitzen ditugu teknologia sofistikatuetan (deep tech) oinarritutako aukera potentzialetatik abiatuta eta teknologia horiek inbertsioetarako erakargarri bihurtuz; hala, gizartean balioa sortzen dugu.\nTECNALIA Ventures enpresa % 100 TECNALIA da, zeina I+G+B sustatzeko sortu baitzen, eta, halaber, aktibo teknologiko berritzaileen bizi-zikloa kudeatzeko, aktibo horiek ahalik eta inpaktu handiena izan zezaten. Horretarako, ekintzailetza-ekosistema bat garatzen dugu, zeinak gure aktibo teknologikoak aprobetxatzen eta merkaturatzen laguntzen baitigu, enpresentzat eta gizartearentzat balioa sortzea helburu dela.\nBerrikuntza-ekosistema ororen funtsezko hiru oinarriak elkarri lotzeko ahalegin berezia egiten dugu: Minds (teknologoak / zientzialariak), Management (ekintzaileak) eta Money (inbertitzaileak). Gainera, inkubazioa bizkortzeko programa bat dugu, teknologiak oinarri teknologikoko negozio-aukera bihurtzeko.\nHala, 2020an, TECNALIAk 4,4 milioi euroko sarrerak lortu ditu jabetza industrialaren salmentagatik (bere diru-sarreren % 3,9).\nGURE BALIO BEREIZGARRIA\nINPAKTUA ERAGITEA HELBURU: emaitzak lortzea dugu helburu, eta horrek mugiarazten gaitu. Zer inpaktu eragin dugun erakuts dezakegu.\nDEEP-TECH NEGOZIOAK: bultzatzen ditugun negozioetan, jabetza industrial babestua duten aparteko berrikuntza teknologikoek ematen digute lehia-abantaila, merkatuan disruptzioa sor dezaketen potentzial handiko B2B aukerak sortzen baitira ezaugarri horiei esker.\nESPERIENTZIA PRAKTIKOA: talde bat gara, eta merkatu-arazoak konpontzen dituzten teknologiak inbertsiorako prest dauden negozio-aukera bihurtzen dugun esperientzian oinarritzen da taldearen sendotasuna.\npatente eskatu ziren 2020an\npatente onartu ziren 2020an\npatente-familia zorroan 2020ko abenduaren 31n\npatente zorroan 2020ko abenduaren 31n\nsoftware-erregistro eskatu ziren 2020an\nsoftware-erregistro zorroan 2020ko abenduaren 31n\nTECNALIAk, 2012tik hona, % 92ko arrakasta-ratioa izan du EPO/PCTen eskaeretan.\nHorrez gain, Europako Patente Bulegoaren 2020ko txostenaren arabera, TECNALIA da Europako patente gehien eskatzen duen Espainiako hirugarren erakundea. TECNALIAk urtero 2,6 patente eskatzen ditu 100 ikertzaileko; antzeko ezaugarriak dituzten beste erakundeek baino gehiago.\nlangile OTEB aktiboetan 2020ko abenduaren 31n\nfakturazioa OTEB aktiboetan 2020an\nsustatutako OTEB aktibo 2020ko abenduaren 31n\nOTEBtan TECNALIA partaide da\nkapitala erakarria 2020an\nAzken bost urteetan TECNALIAk sortutako OTEBen biziraupen-tasa % 100 da.\nNOLA EGIN DEZAKEGU LANA ELKARREKIN?\nBeren estrategia korporatiboaren barruan eskaintza dibertsifikatzeko eta berritzeko negozio-aukerak bilatzen dituzten enpresa berritzaileak.\nDeep-tech enpresak azeleratzeko programak abiarazi nahi dituzten erakunde publiko eta pribatuak.\nI+G-ko inbertsioa inpaktu bihurtu nahi duten ikerketa eta garapen teknologikoko zentroak.\nBerrikuntza-ekimen korporatibo irekiak martxan jartzea, dealflow-bilaketaren eta hazkundearen arteko tartea gainditzeko, behar korporatiboak negozio-aukerekin eta potentzial teknologiko handiko enpresa berriekin bat eginaraziz.\nDeep-tech edo teknologia sofistikatuko enpresak azeleratzeko programak diseinatzea eta ezartzea, gaitasun teknologikoak eta inbertsio-ahalmenak dituzten kudeaketa-ekipoak konektatuz.\nVentures taldea eraikitzea aktibo teknologikoak negozio-aukera bihurtzeko, norbanakoen, erakundeen eta herremanen ahalmenak eraikiz.\nRoboTT-NetEuropan aitzindari diren ikerketa eta garapen teknologikoko lau zentroren ahaleginen batura da, helburutzat teknologia- eta negozio-laborategi europar bat sortzea duena; horretarako, robotikaren arloko ekintzailetza-proiektuetarako errentagarritasun-analisiak eta pilotuak garatzen dituzte. “Oso pozik gaude RoboTT-Net-en partez izateaz, haren taldearekin batera Chromed Parts-en Ikuskapen Automatikoari buruzko proiektu oso polit batean lan egin baitugu”. Ion Arrieta, Automatismos Maser-eko zuzendariordea.\nADIMRA zentro teknologikoen sareaXedean eta ikuspegian bat datozen Argentinako zentro teknologikoen sare bateko aktibo teknologikoak merkaturatzeko estrategia garatzea. “Enpresen bidez teknologia merkaturatzea da balio erantsi handiena duen jardueretako bat”. Sebastián Kossakoff, Argentinako Errepublikako Industria Metalurgikoen Elkartea.\nPeruko Produkzio MinisterioaPeruko unibertsitate eta ikerketa-zentroetako profesionalak teknologia-transferentzian gaitzea. “Zorionak eman nahi dizkiot TECNALIA Ventures-i Peruko teknologia-transferentziari buruzko ikastaroagatik. Inork espero zezakeen baino askoz hobea izan da”. María Morazo, Buenos Aireseko Espainiako Kultur Etxeko programen arduraduna. Garapenerako Nazioarteko Lankidetzarako Espainiako Agentzia (AECID).\nTATA SteelTATA Steel-en Berrikuntza eta Teknologia Kudeatzeko Sistema (“ITM sistema”) hobetzeko gaikuntza eta eremu teknologiko espezifikoetarako bide-orriak definitzea.\nZibersegurtasun Institutu Nazionala (INCIBE)Zibersegurtasun Institutu Nazionalaren (INCIBE) zibersegurtasuna bizkortzeko programa baten inguruan ekosistema ekintzaile oso bat garatzea.


PS Vita makina berrirako erreserbak azaroaren 30ean hasiko dira | Consumer\nErabiltzaileek 30 euroko seinalea ordaindu beharko dute, azken preziotik deskontatuko dena.\nSonyk PS Vita makina eramangarri berriaren Europako erreserba-kanpainaren xehetasunak jakinarazi ditu. Makina TEPeko lurralde guztietako dendetara iritsiko da 2012ko otsailaren 22an, baina azaroaren 30etik aurrera denbora mugatu baterako erreserba daiteke. Erabiltzaileek 30 euroko seinalea ordaindu beharko dute, azken preziotik deskontatuko dena, eta produktu ofizialak eta on line jokoetarako deskontuak dituen kutxa esklusiboa eskuratu ahal izango dute.\nJaponian abenduaren 17an erosi ahal izango dute eramangarria erabiltzaileek, baina Europan datorren urteko otsaila arte itxaron beharko da. Erakutsitako interesa ikusita, Sonyk erreserbak hilabete batzuk lehenago onartzea erabaki du, kontsolaren jaurtiketa bermeekin egiteko. Azaroaren 30etik aurrera, erabiltzaileek PS Vita erreserbatu ahal izango dute baimendutako establezimenduetan. Konpainiak azaldu duenez, PS Vita aldez aurretik erreserbatzeak ez du soilik bermatzen erabiltzaileek sistema beren esku izango dutela jaurtitzen den egun berean, baizik eta, gainera, horretarako diseinatutako kaxa esklusibo bat eraman ahal izango dutela etxera.\nPS Vita erreserba-kutxak, PS Vita Pack izenekoak, edizio mugatuko PlayStation produktu ofizial bat du, bai eta PlayStation Store on line dendako eduki esklusiboa eta jokoetarako deskontuak ere. PS Vita Pack-en bi bertsio daude, kontsumitzaileek aukera dezaten.\nLehena Vita Pack Zorro PS da. Sony-ren arabera, kutxa hau El Corte Inglés-eko zentroetan bakarrik egongo da erabilgarri. Markaren motiboekin apaindutako larru-zorroa du. Ezaugarri nabarmenena, hiru PS Vita Cards-entzat eta PS Vitako hiru memoria-txartelentzat bereziki diseinatutako konpartimentu ezkutua da. Lehen pack horrek PSN baleak dituen deskarga-kode bat ere badu, zenbait eduki desblokeatzeko; besteak beste, bost euroko deskontua PlayStation Storeko PS Vita jokoetako bat erostean, “Frobisher Says!”-rako sarbide aurreratu eta esklusiboa, eta PS Vita PlayStation Network-erako avatar esklusibo bat.\nErabiltzaileen bigarren aukera PS Vita Pack Auriculares da. Aukera hori establezimendu guztietan egongo da eskuragarri, eta PlayStation-en entzungailu ofizial batzuk izango ditu, akabera metalikoarekin, eta desblokeatzeko PSN baleak dituen deskarga-kode bat, aurreko pack-en antzekoak.\nErreserbak egiteko, erabiltzaileek baimendutako establezimenduetara joan eta 30 euro ordaindu beharko dituzte seinale gisa. Sonyk egiaztatu du 30 euroak kontsolaren azken preziotik deskontatuko direla. Konpainiak gogorarazi du erabiltzaileek bi PS Vita modelo aukeratu ahal izango dituztela: bat 3G-rekin 299,99 euroan eta bestea WiFi-rekin bakarrik, 249,99 euroan.\nerreserbak Europa noviembre-eu PS Vita Sony