Oni Tingidipa Aguyo Namangasunge Kindo ti Aregbo Dũ | Wisigopai\nMO GEDIHE ROGO Afrikaans Albanian Amharic Arabi Argentinean (Fugo ni Bee) Armenian Aymara Azerbaijani Azerbaijani (Cyrillic) Bengali Bicol Bislama Brazilian (Fugo ni Bee) Bulgarian Catalan Cebuano Chichewa Chinese Mandarin (Simplified) Chinese Mandarin (Traditional) Chitonga Chitonga (Malawi) Chitumbuka Cibemba Cinyanja Colombian (Fugo ni Bee) Croatian Czech Dangme Danish Drehu Dutch Efik English Estonian Ewe Fijian Finnish French Ga Georgian German Greek Greenlandic Guarani Gujarati Gun Haitian Creole Hebrew Hiligaynon Hindi Hungarian Icelandic Igbo Iloko Indonesian Italian Italian (Fugo ni Bee) Japanese Japanese (Fugo ni Bee) Kannada Kazakh Kikaonde Kikuyu Kiluba Kinyarwanda Kirghiz Kirundi Kisi Kisonge Kongo Korean Krio Kwangali Kwanyama Latvian Lingala Lithuanian Luganda Lunda Luo Luvale Macedonian Malagasy Malay Malayalam Maltese Marathi Mauritian Creole Maya Mexican (Fugo ni Bee) Mixe Mongolian Moore Ndebele Ndonga Nepali Norwegian Nzema Oromo Ossetian Otetela Pangasinan Papiamento (Aruba) Papiamento (Curaçao) Persian Polish Portuguese Punjabi Quechua (Ancash) Quechua (Ayacucho) Quechua (Bolivia) Quechua (Cuzco) Romanian Russian Sango Sepedi Serbian Serbian (Roman) Sesotho (Lesotho) Setswana Seychelles Creole Shona Silozi Sinhala Slovak Slovenian Spanish Sranantongo Swahili Swahili (Congo Swati Swedish Tagalog Tajiki Tamil Tatar Telugu Thai Tigrinya Tshiluba Tsonga Turkish Turkmen Turkmen (Cyrillic) Tuvaluan Twi Tzotzil Ukrainian Umbundu Urdu Uzbek Venda Vietnamese Wallisian Waray-Waray Wayuunaiki Wolaita Xhosa Yoruba Zande Zulu\n‘Ani natingida pa gaoni mangapai nga ga idapase na gaoni sunge nyemuse.’—1 TESA. 1:3.\nGini asunge nga ga kindo agu aKristano naadu mbata anaamangaha, na wai kura aboro anaaundo yo?\nGini sunge nga ga kindo du ti gi gaani regbo re ngba tiro?\nWai rengbe oni ka undo gu boro namangasunge tungusapai ti aregbo dũ?\n1. Gini akpiapai duho tipa agu aboro natingidipa agu aboro namangisunge fu Yekova kakaka?\nGU MOKEDI nangia Pauro atingidipa aguyo namangisunge nyanyaki tipa wene pangbanga. Ko akepai ki ya: ‘Ani natingida pa gaoni mangapai nga ga idapase na gaoni sunge nyemuse na gaoni hipai nga ga maabangirise rogo gaani Gbia Yesu Kristo yo, barangba gaani Mbori nga Barani.’ (1 Tesa. 1:3) Nirengo, Yekova natingidapa gu gako amoyambu dunduko namangasunge fu ko singia agu apai du tipa yo nasayo i mangihe ni bakerehe watadu ni toonihe.—Eb. 6:10.\n2. Ginipai ani nika wisigoho rogo gi kekeapai re?\n2 Dungu gu ga Yekova amoyambu naadu mbata na aguyo du awere ima mbupa kura gayo apai tipa ka mangasunge fuko ti aregbo dũ. Ani bingo pai tipa agu aboro namangisunge rogo bambata sa kama agarã. Ani nika wisigopai a tipa agu angbatunga mangasunge kindo ti aregbo dũ duho areme na ki bi wai rengbe ani ka tingidapa aguyo fu tiyo ka mangasunge kindo ti aregbo dũ.\nAGU AKRISTANO NAADU MBATA KUSAYO\n3, 4. (a) Wai kura awirina amangisunge kindo mbata kusayo? (b) Gini aundo i anaagbiaha be kura awirina?\n3 Ngbutuko fuo Yesu zi bapatiza, ko atona gu sunge si adu nga si nika manga rogo zegino dunduko. (Rk. 3:21-23; 4:14, 15, 43) Fuo kpiko, gako abawiriki angbembatayo rogo kiiso sunge tungusapai. (Amo. 5:42; 6:7) Gu Kristano nangia Firipo amangisunge ni batungusi wene pangbanga na ni mokedi Paresitina yo gbiati agu kurayo a. (Amo. 8:5, 40; 21:8) Pauro gbiati kura amokedi atungusipai rogo dungu aringara. (Amo. 13:2-4; 14:26; 2 Kor. 1:19) Ni kpiapai, Sira, Marako gbiati Ruka amangisunge ni abakeapai. (1 Pet. 5:12) Agu aKristano nga adee amangisunge wa sa na gi ruru akumba re. (Amo. 18:26; Rom. 16:1, 2) Gu wene akpiapai nga ga agi aKristano i akehe rogo Vovo Ndiko re, ho ani agedaha ni, si naundo rani ani bi gupai nga Yekova nabi gu sunge gako amoyambu amangaha na kikiipaha.\n4 Wai agi aboro re anaagbia marã ka songoda tiyo na ni? Ti kura aregbo, akurayo aKristano anaagama ahe agama fuyo na kini fu kura aundo fuyo, ono i anaasananga yo tipaha te. (1 Kor. 9:11-15) Kura aboro gbiati adungurati anaasongoda yo ni nyemuhe. (Oni gedi Amokedi 16:14, 15; AFiripoio 4:15-18.) Pauro gbiati gako abadiasunge anaamangasunge amanga ka songoda tiyo na ni.\nAGU AWIRINA NAMANGASUNGE KINDO TI AREGBO DŨ AREME\n5. Ginipai kura arogotise agumbaha tipa mangasunge kindo ti aregbo dũ?\n5 Areme a, dungu awirina nafutiyo ka mangasunge kindo ti aregbo dũ rogo dungu angbatungaha. (Oni bi gu sanduki nga “ Agu Asunge Nga ga Kindo ti Aregbo Dũ Duho.”) I nabi gayo sunge wai? Gure nga gu sanahe rengbe oni ka sana yo na ni, na si nawira wa oni nika gbia undo agbia ka oni mangihe wo. Oni bingo gi kpiapai re: Wirina sa naima mangasunge ni bazakigene, kparakpara bazakigene, mokedi, na ki mangisunge Betere yo rogo kura ringara aya: “Mi nabihe nga mangasunge kindo ti aregbo dũ nga gu wene siapai mi amangihe. Ho garã re adu 18, si aidi mi siapai bangbanda nduge ku yunivasiti yo, mangasunge marã, watadu mangasunge ni bazakigene. Mi ima bi gupai nga bangiri Yekova agonga ti wai boro ambupa gani apai ka mangasunge fuko te. Mi ima mangasunge na gu tatamana watadu gu ome Yekova nafuhe fere ngba dungu agene, nga gupai mi aarengbanga ka mangaha ka mi asia kura apai nga ga zegino ya.” Diako aya: “Agu asunge dunduko ani namangihe, si ima undo re mi sono rogo toro yo. Ani ima bi wai Yekova nabanda rani na kini rugu rani ngba dungu agene, nga gupai kaa manganga furani wa ka ani asia ka raka fiõfiõ raka ya. Mi naatambua Yekova na aʹuru dũ tipa gaani raka kuti sunge kindo ti aregbo dũ.” Ya mo mo naida ka bi gamo raka wa gure?\n6. Gini kido si aida aboro dunduko du na ni nibipa wai Yekova abi apai?\n6 Nirengo, agu apai du tipa kura aboro ambunga yo i mangisunge kindo ti aregbo dũ awere te. Ani ima rengba kadu na gu kido nga Yekova nabi gayo sunge na nyanyakipa ha. Oni berẽnga pa aguyo Pauro ayambu rimoyo rogo Firemona 1-3, kodihe na agu aboro dunduko naadu rogo gu dungurati naadu Korosai yo. (Oni gedihe.) Pauro aima tambua yo, na kinawo Yekova adu a. Teketeke a, Barani nabi gayo sunge na nyanyakipa ha. Wai tie rengbe oni ka songoda aguyo namangasunge kindo ti aregbo dũ awere?\n7, 8. Sunge abazakigene nakoda ginipai, na wai rengbe kura aboro rogo dungurati ka undo yo?\n7 Wakina agu abatungusi wene pangbanga naadu mbata kusayo, zaaza abazakigene nangarasa gu dungurati du yo rogoho gbe. Dunguyo naasada kaa dia asaa 70 kuti tungusapai rogo adiwi ni basasa dunduko. Wai rengbe oni ka undo yo?\n8 Wirina sa nga nazakigene aya: “Abazakigene nidu ngangara rogo toro yo mbiko i natungusapai na aʹuru dunduko. Ono wa vura duhe wo, i naida aida na ngarasaro.” (Rom. 1:11, 12) Kura wirina sa namangisunge ni nazakigene tipa bete agarã aya tipa agu abazakigene du rogo gari dungurati wẽ: “I namangasunge nyanyaki zanga digidoho. Na ri agumba kurapai berewe nga ho kura awirina ayamba yo ni tipa riahe watadu ka fu wiri marã fuyo, i na tambuahe tipa gipai re na si nayugo gupai fuyo nga kura aboro naberã payo aberã.”\n9, 10. Ginipai kura awirina namangihe tipa ka undo agu abazakigene du rogo gayo dungurati?\n9 Ya mo oni na nyemu ka undo abazakigene gene tungusapai yo? Nazakigene du rimo ri nga Bobbi azungodihe ki ya: “Ani naida undo gbe bebere poso.” Kura nazakigene du kina rogo gu dungurati re ape kurapai ki ya: “Si ima kpakara ka gbia boro ka kuru na ni fuo bebere uru.” Kura wirina namangasunge awere rogo gu Betere nga ga Brooklyn afura tipa gu regbo ri angia nazakigene ki ya: “Kura wirina nadu na tarambiri beri aya, ‘Ka boro adunga ho ka mo ndu na ní ka tungusapai ya, mo niyambu re, mi nika kura na mo.’ Ri aima undo re mi mangisunge abazakigene.” Shari aya: “Fuo tungusapai, agu abazakigene nga abakuparanga nidu dedede nisayo. Oni ima rengba ka yamba yo tipa gaoni irisombori nga ga aborokporo dedede. Ho oni ayamba yo ni tipa ka manga kura apai na yo, si nasayo i nye nyanyaki.”\n10 Wirina sa mangisunge ni nazakigene tipa agarã nambeda kuti 50 afura tipa gu regbo ri amangisunge abazakigene na agu awirina nga anakuparanga ki ya: “Gaani abaakumba anaandu kaa bi abazakigene fuo adiwi ue. I anaasana rani tipa wai du kpotorani, gu sunge marã ani amangaha na singia apai ho ani abakabangirani na ni. I aima ida ka undo rani. I anaaye kaa bi rani rogo gu ba ani aaraka rogoho tipa ka ino singia ani naida undo.” Gipai re rengbe ka tingida roni na pa gu tambuahe Pauro adu na ni tipa wai gu kumba naadu Efesa yo angerefuo ko.—2 Tim. 1:18.\n11. Mangasunge ni kparakpara bazakigene nakoda gine?\n11 Si ni pa maku fu agu aboro du na kparakpara abazakigene rogo gayo adungurati. Dungu agi awirina re nafu tiyo kaa dia asaa 130 kuti tungusapai rogo adiwi dunduko. I nadia kina bete regbo kuti sunge marã watadu i amanganga ha te, mbiko i nadia bakere regbo kuti tungusapai na i naundo rogo dungu agene. Be-basunge nafu wiri marã fuyo tipa si undo yo i moiberãyo kuti tungusapai.\n12. Wai rengbe abaakumba na kura awirina ka undo kparakpara abazakigene?\n12 Wai rengbe ani ka undo kparakpara abazakigene? Bakumba sa namangasunge rogo be-basunge ninafura dedede na dungu abazakigene aya: “Si naida abaakumba fura afura na yo tipa ka ino agu apai du tipa yo, na i ki ini wai rengbe yo ka songoda yo. Kura awirina nabihe nga i nangerafuo kparakpara abazakigene rogo apai dunduko mbiko i nafu wiri marã afu fuyo tipa si undo yo, ono agu awirina du yo dagbayo ima rengba ka undo yo rogo dungu agene.” Wakina abazakigene, kparakpara abazakigene na ngbarago ho i agbia aboro ni ka kura na yo gene tungusapai yo. Ya mo oni rengbe ka undo rogo gi gene re?\nUNDO AGU ABABIAPAI NINAATA ATA\n13, 14. (a) Ginipai si aida ani tingidihe tipa agu ababiapai ninaata ata? (b) Ginipai oni abihe nga si rengbe oni ka mangaha tipa ka undo yo?\n13 Aboro naabi agu ababiapai ninaata ata na adiayo ni agu aboro naima nyaka rogo toro yo. Gipai re nga kina rengo, ono i naida ngarasaro aida, agu aboro ka i kuru na yo gene tungusapai yo, na i naida aida ka zambuasi tiyo a. Na ginipai ka mangi ka si du nga i ti na kaza i ki dika yo ku bambungua yo? I adu na bakere ngbarago ka si du nga awirina naundo yo na agu ahe zingoho amanga yo na kini berẽpa yo. Ruka nangia “munganga” na kingia bake gu kitabu nga ga Amokedi aima ngerafuo ga Pauro azingo gbiati gu kura awirina nanaata kaa biko adungurati.—Koro. 4:14; Amo. 20:5–21:18.\n14 Agu ababiapai ninaata ata na adiayo naida wene abakure. Kura babi adungurati sa aya: “Si nawira wa abakureami ima ino gu regbo mi aida ngarasaro ti ni. I naasana re na asanahe, na gipai re naundo re mi peke agu apai du tipa re fuyo. I nadegatuyo fere wenengai si kini sa gupai nga i undo re ni bakerehe.” Agu ababiapai ninaata ata na adiayo na tambuahe ho awirina aberãpa yo ni.\nONI SONGODI AGUYO NAMANGASUNGE BETERE YO\n15, 16. Gini asunge aboro Betere amangaha, na wai rengbe ani ka songoda yo?\n15 Rogo zegino dunduko, agu aboro namangasunge Betere yo nasongoda gu sunge nga ga Kindo rogo agu ringara be-basunge angera kuriihe. Kangia gaoni dungurati na aboro Betere rogoho, wai rengbe oni ka yugo gupai nga oni natingidapa yo atingida?\n16 Ho i ada ni ni bambataha Betere yo, i ima rengba kaa berãpa gayo aborokporo gbiati gu wene abakureayo i ambuyo. I adu na bakere ngbarago ka agu aboro du Betere yo gbiati aguyo du rogo gayo vovo dungurati zi bakure na yo! (Mk. 10:29, 30) Gu sunge i amangaha nambu regbo ambu fuyo i ndu tipa adunguratise na tungusapai rogo aposo dũ. Ono tie, aregbo kinaho aboro Betere amanga kura asunge fuo nyasa yo sunge. Ho agu aboro du rogo gayo dungurati arugatiyo ni na gipai re na ki yugu gupai nga i na tambuahe tipa gu sunge i amangaha, aboro dunduko nagbia undo.—Oni gedi 1 ATesaroniko 2:9.\nUNDO AGU AWIRINA NAMANGA SUNGE KINDO ROGO KURA ARINGARA\n17, 18. Mangasunge kindo rogo kura ringara nakoda gini apai?\n17 Agu awirina namangasunge kindo rogo kura aringara nagbiatiyo na gu kparakaapai nga ka inido tiyo na agu ariahe du rogo gu rago re, afugo, asino aboro, na agu apai du yo kia ti agu apai i nainidihe. Tipagine i aida aida ti ni ka gbiatiyo na agi apai re?\n18 Kura amokedi namangasunge tungusapai rogo gu rago rengbe dungu aboro ka gbia undo ti gu rabahe i agbiaha. Be-basunge nameka wene abambu fu amokedi na kini fu wiri marã fuyo si niundo yo na agu apai zingoho amanga yo. Agu awirina namangasunge rogo kura aringara, i nakeda yo ku rogo be-basunge, watadu i undo na meka abe-basunge, agu aba i asafugo rogoho, aBambu Bakere Adunguratise, watadu aBambu Kindo. Gu kura apai kinaha i amangaha fuyo wa fu riahe fuyo na bambu tipa ka ra rogoho. Wakina aboro Betere, i nandu tipa adunguratise dedede na kini tungusipai rogo gu rago du yo rogoho, sidu, i naundo rogo dungu agene.\n19. Ginipai si aida ani tingidihe tipa agu aboro namangasunge kindo rogo kura aringara?\n19 Wai rengbe oni ka tingidapa agi awirina re? Si naida oni tingidi gupai nga, ti tonatonaha, i arengbenga ka inido agu ariahe du rogo gu rago re te. Si naida oni tingidi gipai re ho oni ayambayo ni tipa riahe; oni rengbe ka sanayo tipa gu riahe rengbe yo ka rihe watadu gu i aida ka asadaha. Oni du na zerangbaduse wa i nikaa wirika gu fugo na sino agu aboro du rogo gu rago re. Si ima rengba ka dia yo na regbo tipa i girogo agu apai dunduko oni agumbaha, ono oni ima rengba ka undo yo i ini wai kaa yamba afugo. I naida aida ka wirikapai!\n20. Gini wene gene rengbe ani ka tingidapa agu aboro namangasunge kindo gbiati avunguyo ngbaha?\n20 Wa agi awirina re aima kuti sunge kindo, avunguyo nagbinza a. Kangia avunguyo nga aDezire Yekova, si nawira wa i idi gupai nga awiriyo nye kina kuti ngba gayo sunge. (3 Yo. 4) Nirengo, ka avunguyo aida na undo, agi awirina re ima rengba ka manga gupai rengbe yo ka mangaha tipa ka undo. Ono wa vura duhe wo, agu awirina du rogo gu ba du avungu agu awirina namangasunge kindo rogoho ima rengba ka ngerafuo gi gbinza avunguyo re ho i aida undo ni. Oni tingidi gupai nga agu awirina namangasunge kindo, i namanga nyanyakipa sunge rogo zegino areme. (Mt. 28:19, 20) Ya mo oni watadu gaoni dungurati rengbe ka undo avungu agu awirina namangasunge kindo?\n21. Agu awirina namangasunge kindo nabi gu undo na ngarasaro kura aboro afuhe wai?\n21 Agu awirina namangasunge kindo ti aregbo dũ, i amanganga ha tipa ka gbia marã te, ono i namangaha fu Yekova na kura aboro. I na bakere tambuahe tipa gu undo rengbe oni ka fuhe. Kura wirina sa namangasunge kindo rogo kura ringara aya: “Ka boro vura ke kina wiripai foro ka yugo gani tambuahe na ni, si nayugo gupai nga kura aboro naberãpa ro aberã na i na ngbarago tipa gu sunge mo amangaha.”\n22. Mo nabi mangasunge kindo ti aregbo dũ wai?\n22 Mangasunge fu Yekova ti aregbo dũ nga pa maku nirengo. Akpakarapai kinaho i agbiatiyo na ni, arugapai kinaho si aida i ndu kuti ni, na si naida aida i ringbisi gayo sunge. Na agi apai re nambakada yo tipa gu nyenye sunge napido ga Yekova ruru amoyambu dunduko rogo gako Kindo. Ani dunduko ‘nitingidinga pa gu mangapai atingida nga ga idapase na gu sunge nyemuse’ nga ga agu aboro namangasunge kindo ti aregbo dũ.—1 Tesa. 1:3.\nAgu Asunge Nga ga Kindo ti Aregbo Dũ Duho\nAbazakigene naadia asaa 70 kuti tungusapai rogo adiwi dunduko, na i natungusapai na gu dungurati du yo rogoho watadu rogo agu aba du bakere zingo abatungusipai rogoho.\nKparakpara abazakigene naadia asaa 130 kuti tungusapai rogo adiwi dunduko, na i naakeda yo dedede ku rogo agu aba du na bakere zingo abatungusipai rogoho.\nAgu ababiapai ninaata ata naabiko dungu adungurati, na i nangbembatayo rogo tungusapai na kini undo adungurati rogo dungu agene.\nAboro Betere namangasunge rogo be-basunge watadu agu aba i asafugo rogoho tipa ka undo na fuka awaraga watadu kaa rugaapai rogo gu ringara gu be-basunge re angerakuriihe.\nAmokedi i naakeda yo dedede ku rogo agu aringara agianga gayo ya. Dungu amokedi naadia asaa 130 kuti tungusapai rogo adiwi dunduko.\nAgu amoyambu namangasunge dudua abambu rogo dungu aringara nandu ku rogo dungu aringara ka undo na meka abe-basunge, aba-sa-afugo, Abambu Kikindigi Adunguratise, na aBambu Kindo.\nAgu awirina nadudua aBambu Kindo nagbia rabahe tipa dudua aBambu Kindo na i naundo na meka arago rogo gayo aringara.


Mo Ima Rengba ka Nye na Umbasitise Ho du Mo ni Rogo Asada | Tipa Wisigoho\nMO GEDIHE ROGO Afrikaans Albanian American (Fugo ni Bee) Amharic Angolan (Fugo ni Bee) Arabi Argentinean (Fugo ni Bee) Armenian Australian (Fugo ni Bee) Aymara Azerbaijani Azerbaijani (Cyrillic) Bashkir Bassa (Cameroon) Bengali Bicol Bolivia (Fugo ni Bee) Boulou Brazilian (Fugo ni Bee) British (Fugo ni Bee) Bulgarian Catalan Cebuano Chichewa Chile (Fugo ni Bee) Chinese (Fugo ni Bee) Chinese Mandarin (Simplified) Chinese Mandarin (Traditional) Chitonga Chitonga (Malawi) Chitumbuka Chiyao Chuvash Cibemba Cinyanja Colombian (Fugo ni Bee) Croatian Cuban (Fugo Ni Bee) Czech Czech Republic (Fugo ni Bee) Dangme Danish Digor Douala Dutch Ecuadorian (Fugo ni Bee) Efik English Estonian Ewe Fijian Filipino (Fugo ni Bee) Finnish Finnish (Fugo ni Bee) Fon Franch (Fugo ni Bee) French Ga Georgian German German (Fugo ni Bee) Greek Guarani Gujarati Gun Haitian Creole Hausa Hebrew Hiligaynon Hindi Hiri Motu Hungarian Hungarian (Fugo ni Bee) Ibanag Icelandic Igbo Iloko Indian (Fugo Ni Bee) Indonesian Indonesian (Fugo ni Bee) Isoko Italian Italian (Fugo ni Bee) Japanese Japanese (Fugo ni Bee) Jula Kabiye Kannada Kikamba Kikaonde Kikuyu Kiluba Kinyarwanda Kirghiz Kiribati Kirundi Kisonge Kongo Korean Korean (Fugo ni Bee) Kurdish Kurmanji (Caucasus) Kurdish Kurmanji (Cyrillic) Kwangali Kwanyama Lamba Latvian Lingala Lithuanian Luganda Lunda Luo Luvale Macedonian Malagasy Malay Malayalam Mambwe-Lungu Marathi Maya Mbunda Mexican (Fugo ni Bee) Mingrelian Mongolian Moore Motu Myanmar Ndebele Ndebele (Zimbabwe) Ndonga Nepali Nigerian Pidgin Norwegian Nzema Okpe Oromo Ossetian Otetela Pangasinan Papiamento (Curaçao) Paraguayan (Fugo ni Bee) Persian Peruvian (Fugo ni Bee) Polish Polish (Fugo ni Bee) Portugal (Fugo ni Bee) Portuguese Punjabi Quebec (Fugo ni Bee) Quechua (Bolivia) Romanian Romanian (Fugo ni Bee) Russian Russian (Fugo ni Bee) Samoan Sango Sepedi Serbian Serbian (Roman) Sesotho (Lesotho) Sesotho (South Africa) Setswana Shona Sidama Silozi Sinhala Slovak Slovak (Fugo ni Bee) Slovenian Solomon Islands Pidgin Spanish Spanish (Fugo ni Bee) Sranantongo Swahili Swahili (Congo Swati Swedish Tagalog Tajiki Tamil Tatar Telugu Tetun Dili Thai Tigrinya Tiv Tok Pisin Tongan Tshiluba Tsonga Turkish Turkmen Tuvaluan Twi Tzotzil Ukrainian Urhobo Uzbek Venda Venezuelan (Fugo ni Bee) Vietnamese Waray-Waray Welsh Wolaita Xhosa Yoruba Zande Zapotec (Isthmus) Zimbabwe (Fugo ni Bee) Zulu\n‘Mo ta ni umbasitise na ga Mbori!’—Mika 6:8.\nABIA: 48, 1\nWAI RENGBE UMBASITISE KA UNDO RANI ANI . . .\ndu na diabese tingba gaani asunge?\nmangipai ho aboro abisirapa rani watadu atambua rani ni?\nmangi wene adiaberã?\n1-3. Ginipai nebi sa ni boro Yuda aamanganga ha ya, na sangbanaha angia gine? (Oni bi gu sura duti tonatonaha.)\nTI KURA regbo sa, Yekova akedi kura nebi sa Yuda yo ko ndu na pangbanga sapangbanga fu Bakindo Yerobama nangia basamungu kuti ndikidi pambori. Gu nebi naadu na umbasitise re agi sangba Mbori ki ndu na gu pangbanga re, na Yekova aima banda ko be gu kere zinga nangia ga Yerobama.—1 Aba. 13:1-10.\n2 Ho gu nebi re aakaraga tiko ni ku kpuko yo, ko agbia bakumba sa nga guko naaraka Betere yo. Gu bakumba re amangi tiko ya ga Mbori nebi nga ko. Ko anangi gi paranga kumba re ko basa ga Yekova arugute nga gu naaya ‘ka ko ri nga riahe watadu mbira ime ya, na ka ko karaga nga tiko ngba gu gene ko aye ngba ha a ya.’ Rago aangbanga ti Yekova na gupai re te. Kusa, ho gi ga Yekova nebi re aaga ni ku kpuko yo, bahu akuru fuoko gene ki imi ko.—1 Aba. 13:11-24.\n3 Tipagine du gi nebi naadu mbata na umbasitise re agisangba gu bakumba re ti ni? Ziazia Kekeapai apenga pai tipaha te. Ono si ima rengba kadu nga bangiriko aima go kusayo ti gupai nga si aaida ko ‘naata ni umbasitise na Mbori.’ (Oni gedi Mika 6:8.) Rogo Ziazia Kekeapai yo, ta na Yekova nga kido kutiko, songoda gako pagbia gbiati mbuko ko naangbe mbatayo furani. Gu boro du na umbasitise ima ino gupai nga si naida ni naafura afura kindi na gu Bani du na nyemuse na du na tanduapai dũ. Gu nebi re aima rengba ka sana Yekova si ngia ko ima aria Gako arugute, ono Ziazia Kekeapai ayanga ko amangihe wo te. Ti gu kura aregbo, nyanyaki adiaberã kinaho si naaida ani mangihe, na ka ani ainongo gu ruru gene ka ani mangihe ngbaha ya. Du na umbasitise ki mbu Yekova ko yugu gene furani nika undo rani ani ne manga kere aingahe.\n4. Gini apai ani nika wirikaha rogo gi kekeapai re?\n4 Rogo gu kekeapai naaye mbata fu gere, ani awiriki ndu gupai du umbasitise ti ni kindi ni nyanyakipa pai fu aKristano na agu apai pa yugoho akodaha. Gini apai du tie rengbe ka maa pa gaani du na umbasitise ku rogo asada? Na wai du rengbe ani ka sonosa gi bawene sino re, tipa wa ka ani nye kindi na umbasitise ho i aʹasada rani ni? Tipa ka karagapai kuti agi asanahe re, ani nika sakapai tipa apai biata nga gu rengbe ka maa pa gaani du na umbasitise ku rogo asada, na ani nika bi wai rengbe ani ka mangapai na tatamana ho ani agbiatirani ni na agu apai re.—Snz. 11:2.\nHO AGU APAI DU TIPARANI AʹARIA TIHE NI\n5, 6. Wai du Baruzirai ayugu gu sino nga ga umbasitise?\n5 Ho agu apai du tipa rani watadu ho gaani asunge aʹaria ti he ni, si ima rengba ka asada pa gaani du na umbasitise. Ho Davide asana Baruzirai ni nga guko naadu na garako 80 ko ye kaa raka kua bakindo yo, si aima du ni bakerepa taarimo fu Baruzirai. Idapa ga Davide yambahe aima rengba ka mbu gene fuko ko naagbia ngbarago agbia ti du pati bakindo kindi. Ono wa si avura duwo, Baruzirai aaidanga pa gu yambahe re te. Tipagine? Bambiko gupai nga ko aima gbinza, ko ape gupai fu Davide nga ko aidanga kadu ni ũmbugo fuko te. Baruzirai afu gu berãpai nga Kimama ndu kubako, nga guko si awiraha nga ko angia wiriko.—2 Sam. 19:31-37.\n6 Umbasitise naundo Baruzirai ko mangi ruru diaberã. Ko aakanga ga Davide yambahe bambiko gupai nga ko aabihe nga ko arẽnga tipa sunge te te watadu bambiko ko aaida ka raka taata raka te. Ko aima inoho nga agu apai naadu tipa ko aima ariatihe na apai kinaho ko aarengbanga ka mangaha ya. Ko aaidanga ka dia agu apai kuriko omeko aarẽnga na ni ya te. (Oni gedi AGaratio 6:4, 5.) Ka ani aamaa berãrani tipa du na bangiriba, worimo watadu padu ni agu aboro i naini yo gbe, si nika sarani ani du ni aira rukö, kini ringbisi tirani na akuarani na digidoho kingia gberãrago. (Gara. 5:26) Ono tie, umbasitise naundo aboro dunduko i moibera yo tipa manga agu apai rengbe yo ka mangaha ka fu taarimo fu Mbori na kini mangi agu apai du ni wenehe ka undo kura aboro.—1 Kor. 10:31.\n7, 8. Wai rengbe umbasitise ka undo rani ani zanga kido kuti tirani?\n7 Dedede, du na bakere sunge bese naye na bakere pagbia, na gupai re ima rengba ka asada gaani padu na umbasitise. Ho Nemaya agi pa gu kpakarapai ni agu aboro naadu Yerusarema yo adu rogoho, ko akpari fu Yekova kakaka. (Nem. 1:4, 11) Yekova agi gu kparakpee re na Bakindo Arutasasata ki moi Nemaya ni banyaki nga ga gu rago re. Ono tie, wa Nemaya avura du ni baworimo, kidu na aũkumuko beko gbiati pagbia, ko akidongo kuti gako inohe watadu gako birĩ mangaapai te. Ko aata kindi na Mbori. Ko anaagbata ga Yekova rugapai ni ngera ko ku rogo ga Mbori Ndiko yo. (Nem. 8:1, 8, 9) Nemaya aazoganga aboro ngba gbegberẽ gene te, kuba gure, ko anaafu tiko tipa gu undo nga ga aboro.—Nem. 5:14-19.\n8 Ga Nemaya kpiapai nayugo wai rengbe umbasitise ka undo rani ani zanga kido kuti tirani ho gaani sunge aʹaria tihe ni watadu ho i aafu kura asunge ni berewe furani. Bakumba ima rengba ka tona kido kina kuti gu inohe du ni na ni, kini tona ngerafuo agu apai nga ga dungurati zanga sana Yekova mbata rogo kparakpee yo. Kura aboro ima rengba ka manga diaberã mbata, fuani i kini ru ka manga kparakpee fu Yekova ko fu maku kurii gayo diaberã. Ono ya mo umbasitise du nga gure? Gu boro du na umbasitise natingida gu pai ti aregbo dunduko nga gani inohe wa ga Mbori te, na ni ima ino gani bangiriba rogo ga Mbori mbakadapai. Anga gupai nyakipaha nga gu birĩ du ani na ni ka manga apai te. Ho ani agbiatirani ni na agu apai naima manga rani mbata, si aidanga ani kido kina kuti tirani te. (Oni gedi Asanza 3:5, 6.) Wa du ani ni ga Mbori aborokporo, si naida ani naaberã kina pa manga sunge sa na awirinarani, angianga kaa berãpa abangiriba watadu padu kumbatayo fu akuarani ya.—1 Tim. 3:15.\nHO ABORO ABISIRAPA RANI WATADU ATAMBUA RANI NI\n9, 10. Wai rengbe umbasitise ka undo rani ani mangipai ho i abisira rani ni zanga nduhe?\n9 Rago ima rengba ka gberã tirani ho boro abisirapa rani ni zanga nduhe ti ni. Ana anaakpara dedede, bambiko yuwari nangia Penina anaaimisa ri aimisa kindi. Kumbaku Ana anaakpinyemu ri akpi gbe, ono ri angia irazangada. Kusa, ho ri aamanga kparakpee ni banye yo, Gbiamotumo nangia Eri akitingbanga ri ki ya ri akpi buda. Oni bingo pai wa gure! Ono wa Ana avura gbia tiri na kparakapai wa gure, ri aazinganga kandara tooni te, na ri akaragapai fu Eri rogo pa irisa yo. Gu kparakpee ri amangihe re ni kekehe rogo Ziazia Kekeapai yo. Si na afugo idapase gbiati afugo tambuahe rogoho.—1 Sam. 1:5-7, 12-16; 2:1-10.\n10 Umbasitise ima rengba a ka undo rani ani ‘naadia be gbegberẽpai na wenepai.’ (Rom. 12:21) Raka rogo ga Satana zegino ima hi be gbegberẽ apai, na si naida ani sovura kuti du na bakere zinga mbiko gu mangaapai nga ga amangi gbigbitapai. (Tam. 37:1) Ho akpakarapai akura ni dagba awirina rogo dungurati, imisirihe ima rengba kadu ni bakerehe kisusi. Ti ngbatunga aregbo wa gure, gu boro du na umbasitise nawirika gu kpiapai nga ga Yesu. Ziazia Kekeapai naya, “ho i agberã ngbayo yo ni fu ko, ko agberã nga ngbako yo fu yo te . . . , ono ko afu tiko ku be gu ko nasapa ngbanga nzunzu.” (1 Pet. 2:23) Yesu aima inoho nga pa irobape nga ga Yekova. (Rom. 12:19) Wakina gure a, i naruga aKristano nga i du na umbasitise na ‘ka i karaganga gbegberẽpai kuba gbegberẽpai ya.’—1 Pet. 3:8, 9.\n11, 12. (a) Wai rengbe umbasitise ka undo rani ani mangipai ho i aʹabiapa rani ni watadu ho i atambua rani ni? (b) Wai rengbe ani ka yugo gupai nga ani nga aboro umbasitise rogo gaani vo roko, mbakadatise gbiati mangaapai?\n11 Gaani umbasitise ima rengba kadu ngba asada ho i atambua rani ni watadu ho i aʹabiapa rani ni ni bakerehe. Ani bingo wai Esetere amangipai ni wenehe ho apai aʹaria tiru ni ku bara ri yo. Ri adu ni riko bawene dee na i aima manga pari na riko bawene ahe tipa garã sa. Badungu paranga adee rogo gu Bariwara Ngbii nangia ga aParaso dunduko anaasungo pati ri na aʹuru dũ, nga aguyo naasada ka ngba bangiri bakindo a. Ono wa si avura duwo, ri anye kindi ni boro irisa na ni zezeredi ri. Zavura ho bakindo asia ri ni ri du ni gako nakindo, ri aadanga ni boro rukö te.—Est. 2:9, 12, 15, 17.\nYa mo gaani vo roko na mbakadatise nayugo irisa tipa Yekova gbiati akuarani, watadu si nayugo zanga du na umbasitise? (Oni bi genewaraga 12)\n12 Umbasitise naundo rani dedede ani naavo roko, kini mbakadi tirani na kini mangi apai ngba iriiri gene. Ani ima ino gupai nga ani rengbe ka gbe aboro koyo du ani ni nidu ani na “bayee toro du zezeredi,” angianga nidu ani ni aboro rukö ya. (Oni gedi 1 Petero 3:3, 4; Yere. 9:23, 24) Gu gene ani abi tirani ngbaha nayugo tihe ayugo rogo gaani mangaapai yo. Ni kpiapai, ani rengbe ka sa aboro i bihe nga ani nagbia kparakpara amomu, ani inipai tipa kura apai, watadu kparakpara ngbanya gudu dagbarani na agu awirina nangerakurii apai rogo dungurati. Watadu ani rengbe ka fura tipa pai ngba gu gene nika sa aboro i bihe nga ani amangihe nitirani, ka si vura du vurũ nga kura aboro aima fubee tipaha. Berewe a, Yesu aima maa wene kpiapai. Badungu agu apai ko anaagumba ko anaadiaha rogo Kuru Ndika. Ko anaafura wo gure na umbasitise tipa agu aboro naagia ko ini gupai nga agu apai ko anaapekaha aye yo du Yekova ni na si angianga sangba gako tatamana te.—Yo. 8:28.\nHO ANI AMANGA ADIABERÃ NI ZANGA INO GUPAI SI NIKA KUSAHA\n13, 14. Wai rengbe umbasitise ka undo rani ani mangi wene adiaberã?\n13 Kurapai rengbe ka asada gaani padu na umbasitise nga ho ani amanga adiaberã ni. Ho gu mokedi nangia Pauro aasungo ni Kaisaria yo, gu nebi nangia Agabo aya fuko wẽ ka ko ndu ku Yerusarema yo ya, i nika zioko yo. Watadu i ima rengba ka imoko yo a. Awirina aagunde nga pai nika manga Pauro yo, sidu, i kini kpari fuko nga ka ko ndunga ya. Ono tie, gupai re aazeresanga Pauro te. Ko aandunga mbiko ta ngbaduse te, na gunde aasanga ko ko nye a te. Ko akido kuti Yekova na kpotokoyo dũ, na ko aima mbakada tiko ka mangasunge rogo ai gu ba Yekova nika ndu na ko ku rogoho. Ho awirina ainipa ga Pauro diaberã ni ka ndu ku Yerusarema yo, i adu na umbasitise ki irisihe.—Amo. 21:10-14.\n14 Umbasitise ima rengba a ka undo rani ani mangi wene adiaberã ka ani avuranga ino wai sangbanaha nika du ya. Ni kpiapai, ka ani tona mangasunge Kindo ti aregbo dũ, ginipai nika manga ka ani ti na kaza? Na ka si du nga sosono avungurani naida ani undo yo? Ani angerafuo tirani wai ho ani nika gbinza ni? Ka ani vura manga kparakpee amanga wai vurũ watadu wetekaapai, ani agbianga akaragapai dunduko kuti agi asanahe re te. (Batu. 8:16, 17) Gaani kido kuti Yekova nika undo rani ani inipa agu apai rengbe ani ka mangaha, na agu apai ani arengbanga ka mangaha ya. Fuo manga ani wetekapai, ki sana kura aboro na ki mangi kparakpee tipa Mbori ngbe furani kumbatayo, ani kini ndu kina ku rogo gu ba ga Mbori toro angbe furani ku rogoho. (Oni gedi Batungusipai 11:4-6.) Gu re rengbe ka sa Yekova ko fu maku kurii gaani adiaberã watadu ko undo rani ani mangi kura asasa kia.—Snz. 16:3, 9.\nSONOSA GU SINO NGA GA UMBASITISE\n15. Wai du pa berã ani kuriipa Yekova aundo rani ani nye na umbasitise?\n15 Wa duhe nga umbasitise na dungu aundo ti ni, wai rengbe ani ka sonosaha ni bakerehe? Ani bingo agene biama. Bambatapai nga, si naida ani sonosi bakere umbasitise gbiati irisa tipa Yekova ni berã ani kurii gako bawene asino gbiati gako bangiriba. (Yes. 8:13) Oni tingidi gupai nga, ani nata na gu Mbori Du na Tanduapai Dũ, angianga na maraika watadu boro ya. Pa ino ani he wo nika fõngbadu rani yo ‘ani úmbasi tirani tii gu nyanyaki be yo nga ga Mbori.’—1 Pet. 5:6.\n16. Wai rengbe berãkurii ga Mbori nyemuse ka fõngbadu rani yo ani du na umbasitise?\n16 Gu uepai nika undo rani ani sonosi umbasitise nga bera kuriipa ga Yekova nyemuse. Gu mokedi nangia Pauro akepai nga, agu apa boro du wa ka i ya irisa ti ni gbe te, Yekova namaa ‘irisa ti ni ki susi.’ (1 Kor. 12:23, 24) Wakina gure a, Yekova nangerafuo rani dunduko ni basasa wa vura duhe vurũ nga ani na arungbura tirani. Ko aringbisinga rani na kura aboro te, na ko akanga a na gako nyemuse berani ho ani amanga aingahe ni te. Bambiko gupai nga Yekova ima kpinyemu rani, ani rengbe kadu ni bandabanda rani rogo ai gu ba ani airisiko rogoho.\n17. Gini sangbanapai ngera tipa gu weneapai du rogo aboro yo nika du na ni kurii rani?\n17 Biatapai nga, ka ani angera tipa gu wene apai du rogo akuarani yo ni wirika ani gaani Mbori, gu tambuahe du ani na ni tipa gaani bangiriba tingba ga Yekova sunge nika sona. Kuba gupai nga ani naagbata worimo watadu kaa pe gupai dedede si aida aboro mangihe, ani nika du na umbasitise kini sana kura aboro tipa arugute na kini di gayo aberãpai kugume. (Snz. 13:10) Ani nikaa ngi wa sa na yo ho i agbia amomu ni. Na ani nikaa tambua Yekova ho ani abi wai ni ko afu maku fu ‘awirinarani rogo zegino dunduko.’—1 Pet. 5:9.\n18. Wai du rengbe ani ka raba sangbakpoto rani yo tipa ka du na umbasitise na kidu ni iriiri rani?\n18 Biamapai nga, ka ani raba sangbakpoto rani yo ringbisihe kuti agu arugute nga ga Ziazia Kekeapai, ani nika du na umbasitise na kidu ni iriiri rani. Ani nika sonosa wene berã nidu ani na umbasitise kini wiriki wai ka bi apai kina wai Yekova abihe. Ani ima rengba kaa nyakasa sangbakpoto rani yo ka ani amanga wisigopai dedede, kini mangi kparakpee na kini moi agu apai ani awirikaha ku rogo mangaapai yo. (1 Tim. 1:5) Ani nika wirika wai a kaa maa agu apai nga ga akuarani mbatayo. Ka ani mangi gupai si aidaha berani, Yekova kido rani nga ko nika ‘sa rani ani du teketeke,’ ki undo rani ani sonosi umbasitise gbiati gu kura asinombori.—1 Pet. 5:10.\n19. Ginipai nika undo rani ani nye ni aboro umbasitise nyeanye kindi?\n19 Zanga du na umbasitise asa gu nebi nangia boro Yuda ko zanga gako raka gbiati gako wene pagume na Mbori. Ono ani ima rengba ka nye na umbasitise ho du ani ni rogo asada. Gu ruru aboro naadu mbata furani gbiati agu aboro umbasitise du areme ima yugoho nga gipai re ima rengba ka manga. Wa ani nikaa ima kuti iriso Yekova, kina wo a si aida gaani umbasitise nakio kina kumbatayo. (Snz. 8:13) Ka kina ginipai vura du tipa rani awere, ta na Yekova nga bawene nyanyakipa momu nga gu ka i aringbisanga ha na kurahe ya. Oni naabi gu momu re na nyanyakipaha, na oni naamanga ome amanga kindi kaa ta na Yekova ni umbasitise nyeanye kindi.


Ya Mo Yekova Mbori Nga Gamo Bagbuko? | Wisigoho\nOni Bibia na Ngbarago!\nYa Mo Yekova Nga Gamo Bagbuko?\nOni Wiriki ga Yekova Ruru Sarangbanga Gbiati Inapai\n“Oni ki Nifu He Afu . . . Mbiko gu Pai Re Yekova Gaoni Mbori ka fu Maku ti ni fu Roni”\nOni Ka gu Berã Nga ga Zegino\nKa He Dinga Gaoni Mosoro Beroni Ya\nWai du Rengbe Mo ka Inido Tiro na Gamo Vovo Dungurati?\nNgbaõbambu Sinziri (Gu du Tipa Dungurati) | Ngbangba 2017\nMO GEDIHE ROGO Afrikaans Albanian Alur American (Fugo ni Bee) Amharic Amis Angolan (Fugo ni Bee) Arabi Argentinean (Fugo ni Bee) Armenian Australian (Fugo ni Bee) Aymara Azerbaijani Azerbaijani (Cyrillic) Bashkir Bassa (Cameroon) Bengali Bicol Bolivia (Fugo ni Bee) Boulou Brazilian (Fugo ni Bee) British (Fugo ni Bee) Bulgarian Cakchiquel (Western) Catalan Cebuano Chichewa Chile (Fugo ni Bee) Chinese (Fugo ni Bee) Chinese (Sichuanese) Chinese Cantonese (Traditional) Chinese Mandarin (Simplified) Chinese Mandarin (Traditional) Chitonga Chitonga (Malawi) Chitumbuka Chiyao Chol Chuvash Cibemba Cinyanja Colombian (Fugo ni Bee) Croatian Cuban (Fugo Ni Bee) Czech Czech Republic (Fugo ni Bee) Dangme Danish Digor Douala Dutch Ecuadorian (Fugo ni Bee) Edo Efik English Estonian Ewe Fijian Filipino (Fugo ni Bee) Finnish Finnish (Fugo ni Bee) Fon Franch (Fugo ni Bee) French Ga Garifuna Georgian German German (Fugo ni Bee) Greek Greek (Fugo ni Bee) Guarani Gujarati Gun Haitian Creole Hausa Hebrew Herero Hiligaynon Hindi Hiri Motu Hungarian Hungarian (Fugo ni Bee) Ibanag Icelandic Igbo Iloko Indian (Fugo Ni Bee) Indonesian Indonesian (Fugo ni Bee) Isoko Italian Italian (Fugo ni Bee) Japanese Japanese (Fugo ni Bee) Jula Kabiye Kannada Kikamba Kikaonde Kikuyu Kiluba Kinyarwanda Kirghiz Kiribati Kirundi Kisonge Kongo Korean Korean (Fugo ni Bee) Kurdish Kurmanji Kurdish Kurmanji (Caucasus) Kurdish Kurmanji (Cyrillic) Kwangali Kwanyama Latvian Lingala Lithuanian Luganda Lunda Luo Luvale Macedonian Malagasy Malawi (Fugo ni Bee)) Malay Malayalam Mam Mambwe-Lungu Marathi Marshallese Maya Mazatec (Huautla) Mbunda Mexican (Fugo ni Bee) Mingrelian Mixe Mongolian Moore Motu Myanmar Nahuatl (Central) Nahuatl (Guerrero) Nahuatl (Huasteca) Nahuatl (Puebla ku Nodiyo) Ndebele Ndebele (Zimbabwe) Ndonga Nepali Ngabere Nigerian Pidgin Norwegian Nzema Okpe Oromo Ossetian Otetela Pangasinan Papiamento (Curaçao) Paraguayan (Fugo ni Bee) Persian Peruvian (Fugo ni Bee) Pidgin (Cameroon) Polish Polish (Fugo ni Bee) Ponapean Portugal (Fugo ni Bee) Portuguese Punjabi Quebec (Fugo ni Bee) Quechua (Ancash) Quechua (Bolivia) Romanian Romanian (Fugo ni Bee) Russian Russian (Fugo ni Bee) Samoan Sango Sepedi Serbian Serbian (Roman) Sesotho (Lesotho) Sesotho (South Africa) Setswana Shona Sidama Silozi Sinhala Slovak Slovak (Fugo ni Bee) Slovenian Solomon Islands Pidgin South Africa (Fugo ni Bee) Spanish Spanish (Fugo ni Bee) Sranantongo Swahili Swahili (Congo Swati Swedish Tagalog Tajiki Tamil Tatar Telugu Tetun Dili Thai Tigrinya Tiv Tlapanec Tojolabal Tok Pisin Tongan Totonac Tshiluba Tsonga Turkish Turkmen Tuvaluan Twi Tzeltal Tzotzil Ukrainian Urhobo Uzbek Venda Venezuelan (Fugo ni Bee) Vietnamese Waray-Waray Wolaita Xhosa Yoruba Zande Zapotec (Isthmus) Zimbabwe (Fugo ni Bee) Zulu\n“Yekova natumo unga avuruko; a nga gu ni sa nafu tini ku be ko i ka gbarasa ngbanga fu ni te.”—TAM. 34:22.\nABIA: 49, 32\nGINIPAI GU MBAKADAPAI NANGIA GA ABAAKPORO BAGBUKO AYUGOHO FORO NIBIPA . . .\nwai abaakumba aundo gu boro mangi kere ingapai?\ngupai si aida boro mangipai amanga ti ni tipa Yekova inipai funi?\nwai Yekova ambupai fu boro zanga kusa gupai re berewe kuti ni?\n1. Mbiko du ani ni aboro ingapai, gini ngbatunga bipai naima kio dagba ga Yekova ruru amoyambu?\n“RUNGORUNGO boro nga mi!” (Rom. 7:24) Badungu ga Mbori ruru amoyambu aima gumba agu afugo gu mokedi nangia Pauro agumbaha re. Ani dunduko nambu be gu ingapai ani adihe ti atitarani, na ho gaani mangaapai andunga ni sa na gu nyemupai du tirani ka sa ngbarago ti Yekova ya, ani nadu ni rungorungo rani watadu na gberãrago. Gu kura aKristano nga aguyo namangi kere ingapai aima bihe nga ka Mbori mbunga pai berewe fuyo te.\n2. (a) Wai du Atambuahe 34:22 ayugo gupai nga si aidanga ga Mbori amoyambu du ni fudifudiyo kisusi be sangbakpotoyo yo te? (b) Gini apai gi kekeapai re nika fura tipaha? (Oni bi gu sanduki nga “ Awirikapai watadu Asangbanebi?”)\n2 Ono wa vura duhe wo, Ziazia Kekeapai nafu gu kido furani nga agu aboro du Yekova ni gayo bagbuko, si aidanga i du ni fudifudiyo kisusi be sangbakpotoyo yo te. (Oni gedi Atambuahe 34:22.) Du Yekova ni bagbuko nakoda gine? Gini adiandue si aida ani dihe tipa ka gbia ga Yekova inapai gbiati mbupai? Ani rengbe ka ino akaragapai kuti agu asanahe re ni wisigo ani pa gu mbakadapai nangia ga abaakporo bagbuko rogo gu ringara aYisaraere naadu mbata. Rengo ngaha nga, gu mbakadapai re adu tii gu mozunga nga ga aNdiko, nga gu i amoi kurapai kubaha ti regbo Pendekote rogo gu garã nangia 33 Fuo Batikayo Kristo. Ono tie, oni tingidi gupai nga, agu aNdiko re aye be Yekova. Sidu, gu mbakadapai nangia ga abaakporo bagbuko naundo rani ani ini ga Yekova bipai tipa ingapai, aboro ingapai gbiati saberã. Ni bambataha tie, ani bingo ndu gupai abaakporo bagbuko adu ti ni Yisaraere yo na wai si aamangasunge.\n‘ONI KPARA ABAAKPORO BAGBUKO’\n3. Ginipai aYisaraere anaamangaha na gu boro naata ino aino kini imi boro?\n3 Yekova aabi pa ai uka-kure rogo gu ringara aYisaraere naadu mbata ni nyanyaki pai. Gu boro naata ino aino kini imi boro, mbembedi gume gu boro ni aniimi ni re ni kumba nga guni i anaayamba ni nga “bairibape,” aniˈimi ni kusayo. (Geda 35:19) Rogo gi gene re, gu imi boro re aniizanga unga ni a tipa wa ni aimi gu boro wenesa re. Imo gu boro re ni ipo anaabanda Ringara Mokido tipa ka si gberẽnga ya, sidu, Yekova afu rugute ki ya: “Si du oni agbárasa nga gu ringara du oni rogo ho te; bambiko [uka kure boro] nga gu he nagbarasa ringara agbarasa.”—Geda 35:33, 34.\n4. Ginipai nanaamanga Yisaraere yo ho boro aniˈimi boro ni ka ni ainongo aino ya?\n4 Ono wai tie du aYisaraere anaamangapai na gu boro naaniˈimi boro ka ni ainongo aino ya? Wa si avura du nga ni anaainongo aino ka imo boro te, ni anidu adu kindi na bape ukakure kurii ni. (Bam. P. 9:5) Ono tie, i aniyugu inapai funi, ki mbu ni ni zubo be bairibape ku rogo bakporo sa dagba agu abaakporo naadu sita nga ga bagbuko. Yo ni anidu ni ni bandabanda ni. Si anidu nga gu baimi boro ni béno re nika nye rogo gu bakporo bagbuko re dakuho gbiamotumo nika kpi ni.—Geda 35:15, 28.\n5. Wai rengbe gu mbakadapai nangia ga abaakporo bagbuko ka undo rani ani rugutirani wenengai na Yekova?\n5 Gu mbakadapai nangia ga abaakporo bagbuko re angianga ga aboro berãpai te. Kina boro Yekova nitiko narugu Yosua ki ya: “Mo yá fu awiri aYisaraere, ‘Oni [kpara] abaakporo bagbuko.’” Agu abaakporo re adu ‘ni ziaziaha.’ NW (Yos. 20:1, 2, 7, 8) Wa duhe nga Yekova du nitiko naasia agi abaakporo re tipa kparakpara ndupai, ani rengbe ka sanahe nga: Wai du gi mbakadapai re aundo rani ani inipai wenengai tipa ga Yekova inapai? Na ginipai si ayugoho furani nibipa wai rengbe Yekova kadu ni gaani bagbuko?\n“NI . . . GUMBA GANI NGBANGA FU ABAAKUMBA”\n6, 7. (a) Oni sakingo pai tipa wai abaakumba anaasarangbanga gu boro naaniˈimi boro ka ni ainongo aino ya. (Oni bi gu sura duti tonatonaha.) (b) Tipagine si anidu ti ni ni patatamana gu boro re ndu fuo abaakumba?\n6 Ho boro Yisaraere aniimi boro ni ka ni ainongo aino ya, si anidu nga ni “gumba gani ngbanga fu abaakumba” mbata ngbadimo gu baakporo ni azubo ku rogoho. Si anidu nga i di ni kugume wenengai. (Yos. 20:4) Fuo bete regbo kusa, i anikedi ni berewe kusayo fuo agu abaakumba nga ga gu baakporo ni aimi boro rogoho re, na agu abaakumba re ki sari gani ngbanga. (Oni gedi Pa Geda Aboro 35:24, 25.) I animbu ni ni karaga tini ku rogo baakporo bagbuko kinaho sa i anisaringbanga ni ni nga ni aimi boro ka ni ainongo aino ya.\n7 Tipagine i anaarimiso abaakumba ti ni ku rogo gupai re? Si adu nga i banda gu dungurati nga ga aYisaraere ni gigirihe na ki undo gu boro naaniˈimi boro ka ni ainongo aino re ya ni gbia undo ti ga Yekova inapai. Wene bawiriki Ziazia Kekeapai sa akepai nga ka gu boro re aka ka ndu fuo abaakumba, “ka ni adu rogo kerepai.” Ko agbia kurapai berewe nga: “Ka kure ni adu kina kurii ni, bambiko ni aaidanga ka gbia undo ti gu mbakadapai Mbori amangihe tipa ni te.” Undo adu kinaho tipa gu boro naaniˈimi boro ka ni ainongo aino re ya, ono si adu nga ni gbataha agbata, na ki dihe kugume. Ka ni anizanga gbata bagbuko rogo baakporo sa dagba agu abaakporo Yekova akparaha, ka mbembedi gume gu boro ni aimi ni re aimi ni ka si adunga na pai ya.\n8, 9. Tipagine si aida gu Kristano mangi kere ingapai ndu ti ni fuo abaakumba?\n8 Areme, gu Kristano mangi kere ingapai, si naida ni ndu fuo abaakumba nga ga dungurati i undo ni tipa ni du wenengai berewe kubani. Tipagine du gipai re ti ni na nyanyakipaha? Bambatapai nga, Yekova du mangi gu mbakadapai nga abaakumba naaundo agu aboro mangi kere ingapai, a wa duhe rogo Fugoko yo. (Yak. 5:14-16) Uepai nga, gi mbakadapai re naundo gu boro ingapai saberã ni ni nye rogo ga Mbori bandahe na ki ne gu sino nga kaa manga ingapai amanga kindi. (Gara. 6:1; Eb. 12:11) Biatapai nga, i raba abaakumba na ki fu gu sunge fuyo nga ga ngarasa agu aboro ingapai saberã, na kini undo yo ka i dunga ni fudifudiyo be sangbakpotoyo yo ya. Yekova nayamba agi abaakumba re nga “okooko ba be gugugu yuge.” (Yes. 32:1, 2) Ya mo mo arengbanga ka ida kuti gupai nga gi mbakadapai re nayugo ga Mbori inapai te?\n9 Badungu ga Mbori amoyambu ima inopa gu zereda berãseyo naye mbiko gbata undo be abaakumba na kini dihe kugume. Ni kpiapai, wirina du rimoko nga Daniere amangi kere ingapai, ono tipa dungu adiwi ka ko aidanga ka ndu fuo abaakumba ya. Ko ape gupai nga, “Fuo susa dungu adiwi, mi aberẽhe nga pai aadunga ho ka abaakumba mangihe tipa re berewe te. Ono wa si avura duwo, mi anaabihe ti aregbo dũ nga pai nika manga re amanga, sidu, mi anaasungo kini pidi sangbana gimi ingapai kumbatayo. Na ho mi anaakpara ni fu Yekova, mi anaatona ha na kina hõ mbupai tipa gu ingapai mi amangihe.” Ni yangaraha, Daniel andu fuo abaakumba tipa i undo ko. Ho ko angera ni kusayo ko nagumba gupai nga: “Nirengo, mi anaagunde agunde tipa ka ndu fuo yo. Ono fuo ndu mi fuo yo, si adu wa ka i ya boro ima dia rõrõi tindiro kusayo pagore. Awere, mi nabihe nga mi ima rengba ka fura na Yekova zanga he du ho naka na gene bere.” Areme, Daniel na sangbakpotokoyo ni gigirihe, na i amoiko ni mounda abaakumba bambeda kusayo.\n“NI . . . ORO KU ROGO GU BAKPORO SA DAGBA AGI ABAAKPORO YO RE”\n10. Gini pai si aaida gu boro naaniˈimi boro ka ni ainongo aino ya mangihe tipa ka gbia inapai?\n10 Si aaida gupai nga gu boro imi boro ka ni ainongo aino ya mangipai amanga tipa Yekova inipai funi. Si adu nga ni oro ku rogo gu bakporo bagbuko naadu mbembedi gbe. (Oni gedi Yosua 20:4.) Gu boro re aarengbanga kaa bi gipai re gbua kpasiaka te; pa nye ni ni unga ni aaru riipa ndu ni ku rogo gu baakporo re ni kina boro ipo na ki nye yo! Gipai re aaida gupai nga ni mbupa kura gani apai ambu. Si aaida ni mbu gu gani sunge marã ni aamangaha, bawene kpuni, gbiati gu ranirii ni adu na ni ka ta, da kuho gbiamotumo ka kpi ni. * (Geda 35:25) Ono mbupa gu gani apai re adu tipa kina gani wenepai. Ka gu boro naimi boro ni béno re aguari rogo gu baakporo re, ka si ayugu gupai nga pa gu boro ni aimi ni re bangirini ni he te, na ka raka ni adu ngbapai yo.\n11. Gini mangaapai nga ga gu Kristano saberã ni nayugo gupai nga ni na tambuahe tipa ga Mbori inapai?\n11 Areme a, tipa ka gbia undo ti ga Mbori inapai, si naida agu aboro ingapai saberãyo mangipai amanga wakina gure a. Si naida ani mbu manga ingapai, kini zubo angianga be kina kere aingapai ya, ono be gu rukutu aingapai a ninaandu na boro dedede sa kere aingapai. Ga Mbori toro adu kugii gu mokedi nangia Pauro ko ki pekepa gu mangaapai nangia ga agu aKristano naasaberã yo Korinda yo. Ko akepai ki ya: “Kina boro gi pai re, nga ba rungo ti roni wa du pa Mbori, gu kakaka bandatise si amangi rogo roni yo, ii, na mbakada tironi, ii, na imisiringbaduse, ii, na gunde, ii, na nyemu he, ii na nyaka, ii, rogo pa sapangbanga!” (2 Kor. 7:10, 11) Manga bakere asadatise ka mbu manga ingapai nayugo gupai fu Yekova nga ani nabaka bangirani abaka tipa gupai du ani rogoho, na ani aberãnga ha nga ani rengbe arengba ka gbia ga Mbori inapai kini ingipai zanga pai gbia rani te.\n12. Gini apai rengbe Kristano ka mbupaha tipa kaa gbia inapai kindi be Yekova?\n12 Gini apai rengbe Kristano ka mbupaha tipa kaa gbia ga Mbori inapai kindi? Si naida ni du regerege ka mbupa guhe zaatu naima ngba tini ni kerehe ka si du nga si ima rengba ka ba ni ku rogo ingapai. (Mt. 18:8, 9) Ka si du nga kura abakureamo kinaho du namaapai kurii ro mo mangi agu apai naba gberãrago ti Yekova, ya mo mo ambu koda tiro na yo? Ka si du nga si ni mbumbuhe foro kaa mbira buda rengbearengba, ya mo mo na nyemu ka banda tiro ti agu apai rengbe ka asada ro mo mbiri bakere buda? Ka si du nga mo nabihe ni ba mbumbuhe ka banda tiro ti gbegberẽ nyemu kodaba, ya mo mo nane agu avidio, agu abangiriba nga ga internet, watadu gu mangapai rengbe ka ye na gbegberẽ aberã kuriro yo? Mo tingidi gupai nga, ai guhe mo ambupaha tipa ka nye ni ruru ro fu Yekova, si tipa kina gamo undo. He ho igirã wa gu igirã boro agbiaha ho Yekova ambu ni ni te. Na he ho ngba kisusi gu ngbarago boro agbiaha ti gako “nyenye weneringise” a te.—Yes. 54:7, 8.\n“SI KI DU NI GAONI ABAGBUKO”\n13. Oni sakingo pai tipa wai gu boro naaniˈimi boro ni béno arengbe kadu ni bandabanda ni na kidu na ngbarago rogo raka yo bakporo bagbuko yo.\n13 Gu boro naaniˈimi boro ka ni ainongo aino ya anidu ni bandabanda ni bakporo bagbuko yo. Nibipa agu abaakporo re, Yekova aya: “Si ki du ni gaoni abagbuko.” (Yos. 20:2, 3) Yekova aaidanga gupai nga i saringbanga gu boro re berewe tipa kina gu ngisapai re te; na bairibape aarengbanga a ka rimo ku rogo gu bakporo re ka imo ni te. Sidu, si aaidanga gu boro re naagunde nga i nika irabape kurini te. Ho ni anidu ni rogo gu bakporo re, ni adu ni bandabanda ni tii be Yekova. Si aadunga ni bambukiso te. Ni aima du na momu beni rogo gu bakporo re ka mangasunge, ka undo aboro, na ka iriso Yekova rogo zereda. Nirengo, ni aima rengba kadu na ngbarago rogo raka yo!\n14. Gini kido rengbe gu Kristano saberã ni kadu na ni?\n14 Kura gu ga Mbori amoyambu namangi kere aingapai ono ki ima saberã naabitiyo “ni zizi yo” kindi be fudifudi sangbakpotoseyo, na kini berẽ gupai a nga Yekova nikaa biyo kindi nga i ni bibiriko yo be gu kere ingapai i amangihe. Ka mo aabi tiro wa gure, mo du na gu kido nga ho Yekova ambupai ni foro, ko ima mbupa gupai re kusayo! Daniel i nipepa ko mbata kusayo abi gipai re ni rengo. Fuo abaakumba rugu ko na ki undo ko ko du na gigiri sangbakpotoseyo, ko aya: “Mi abi tire wa ka i ya onga re ima yego kubaha. Fuo peka ani gupai re si ki nyasi wenengai, mi aadunga berewe ni fudifudi re be sangbakpoto re yo te. Ho i avu boro ni ti gaani ingapai, si berewe kurini te. A wa gu Yekova agumbaha, ko nadia agu apai nafuda ro kusayo ki moi he tuturũ tiro kusayo. Mo abingo ho berewe te.” Ho gu boro naaniˈimi boro ka ni ainongo aino ya anidu ni bakporo bagbuko yo, ni arengbanga kadu na gunde nga bairibape nika ye ka imo ni te. Wakina gure a, ho Yekova ambupai ni furani ti gaani aingapai, si aidanga ani naagude nga ko nika kusaha berewe kuti rani ka sarangbanga rani tipaha te.—Oni gedi Atambuahe 103:8-12.\nMo du na kido kuti ga Yekova mbupai (Oni bi genewaraga 14-16)\n15, 16. Wai rengbe ga Yesu sunge ni Batumorii gbiati Gbiamotumo ka nyakasa gamo kido kuti ga Mbori inapai?\n15 Ani zaatu na bakere ndupai kisusi aYisaraere kadu na kido kuti ga Yekova inapai. Fuo Pauro pepa gako gberãrago mbiko zanga ko giasangba Yekova ngba rengberengbe gene, ko aya: “Mi natambua Mbori mbiko Yesu Kristo gaani Gbia!” (Rom. 7:25) Wa Pauro avura kaa sovura kuti ingapai gbiati gu gbegberẽ apai ko aamangaha mbata kusayo, nga gu ko aima saberã ko ti ni, ko aima du na kido kuti ga Mbori mbupai rogo Yesu yo. Gaani Batumorii nga Yesu nagiriso sangbakpoto rani yo na kini fu zereda ku berãrani yo. (Eb. 9:13, 14) Nidu ko ni gaani Gbiamotumo, “ko rengbe a na batasa agu yo nambeda na Mbori mbiko ko, wa du he ya ko ni ungako kindi tipa kpara tipa yo.” (Eb. 7:24, 25) Ka si du nga gu sunge nangia ga gbiamotumo aafu gu kido fu aYisaraere nga Yekova nika mbupai ambu fuyo ti gayo aingapai, ani ima rengba kadu na bakere kido nga mbiko gu sunge nga ga gaani Gbiamotumo nga Yesu, ‘ani ima rengba ka gbia inapai , ki bi undahe si unda rani rogo rago zingo.’—Eb. 4:15, 16.\n16 Tipa Yekova du ni gamo bagbuko, si naida mo du na idapase kuti ga Yesu motumo tumorii. Ka mo berẽnga kina pa wai gbua motumo tumorii aundo badungu aboro ya. Kuba gure, mo du na idapase kuti gupai nga motumo tumorii tipa ro. (Gara. 2:20, 21) Mo du na idapase kuti gupai nga motumo tumorii nga mburu mbupai foro ti gamo aingapai. Mo du na idapase kuti gupai nga motumo tumorii nafu gu maabangirise foro nga ga nyenye unga. Ga Yesu motumo tumorii nga ga Yekova gamahe foro.\n17. Tipagine si aida Yekova du ti ni ni gamo bagbuko?\n17 Abaakporo bagbuko nayugokpia ga Yekova inapai. Vurube gi mbakadapai re, anga Mbori nanyakasa kina pa wai du unga ni ziaziaha sa te, ono ko nayugo wai furani a abaakumba aundo rani, gupai ndikidi saberã akodaha, gbiati ndu gupai si aida ani du ti ni na bakere kido kuti ga Yekova mbupai. Ya mo Yekova nga gamo bagbuko? Kura bagbuko ho ngba kisusi Yekova te! (Tam. 91:1, 2) Rogo gu kekeapai naye fuo gere, ani nika bi wai abaakporo bagbuko narengbe ka undo rani ani wiriki ga Yekova bakere kpiapai nga ga ruru sarangbanga gbiati inapai.\n^ genewaraga 10 Ringbisihe kuti kura buku sa nga ga aYudo, si nawira gupai nga mbembedi agume gu boro naaniˈimi boro ka ni ainongo aino ya anaaga aga fuoni ku rogo gu bakporo bagbuko re.\nAwirikapai watadu Asangbanebi?\nNatona ti digido 19 kama agarã, Ngbaõbambu Sinziri agbeberã aboro kuti wai nyakipa gu sangbanebi nga ga abaakporo bagbuko. Gu Ngbaõbambu Sinziri nangia ga Mbirinvuo 1, 1895 ape gupai nga, “Gi papara ga Moize aNdiko re aayugopa wai Kristo narengbe kadu ni bagbuko fu boro ingapai. Ho ni ambuko ni ni gani bagbuko rogo idapase yo, ni nadu ni bandabanda ni.” Fuo kama agarã kusa, Ngbaõbambu Sinziri ape gupai nga abakporo bagbuko aarukuba “agu apai Mbori amangaha tipa ka banda rani be kpio ho ani akuo gako ndiko ni nibipa kure.”\nOno tie, gu Ngbaõbambu Sinziri nangia ga Marungu 1, 2015, asakipai tipa ndu gupai ani abingo gaani awaraga areme ti ni si nifura dedede tipa asangbaanebi na agu apai si arukubaha ya, sidu, si ape gupai nga: “Ho Ziazia Kekeapai ayugo gupai ni nga boro, mangimangipai, watadu he narukuba kurapai, ani nadia gu sakarogopai yo re adia kugume. Ono tie, si aidanga ani pe gupai nga boro watadu pangbanga nga ga Ziazia Kekeapai narukuba kurapai ho Ziazia Kekeapai apenga ha ni wo ya.” Bambiko gupai nga Ziazia Kekeapai apenga gupai nga abaakporo bagbuko narukuba kurapai te, gi kekeapai re gbiati gu nika ye tingbafuoho nafura gbe tipa agu apai rengbe aKristano ka wirikaha ti agu abaakporo re.\nNGBAÕBAMBU SINZIRI (GU DU TIPA DUNGURATI) Ngbangba 2017


“Oni du zezeredi dagba roni.”—MK. 9:50.\nABIA: 39, 35\nGini rugute Yesu afuhe tipa ka undo rani ani nyasiriipa azanga giatise rogo nyemuse yo?\nGini sanahe rengbe Kristano ka sana tiní na ni ho ni adiaberã ni tipa ka nyasariipa zanga giatise dagbani na kura aboro?\nWai du rengbe ani ka mangasunge na agu agene mbakadapai dagbase biata du rogo Matayo 18:15-17 ka nyasariipa azanga giatise?\n1, 2. Gini apai aboro asota na ni du paha rogo Bambata Pai, na tipagine du ani ti ni na nyemu ka inopai tipaha?\nYA MO mo aberẽnga kurii agu azanga giatise du paha rogo Ziazia Kekeapai yo? Ani wisigingo pai tipa tonatona akapita nga ga Bambata Pai. Kaina imi Abere (Bam. P. 4:3-8); Rameke imi kumba tipa hõga ko (Bam. P. 4:23); ga Abarayama ababanda akandoro (Abarama) na ga Roto yo napaa dagbatiyo (Bam. P. 13:5-7); Agara nabisirapa Sara (Sarai), na rago ki gberẽ ti Sara na Abarayama (Bam. P. 16:3-6); Yisamaere atumba beko kuti aboro na aboro ki tumba beyo kutiko.—Bam. P. 16:12.\n2 Tipagine Ziazia Kekeapai afura ti ni tipa ngbatunga agu akpakarapai re? Ndupai sa nga si naundo kpakpa aboro i wiriki ndu gupai si aida i banda zereda ti ni. Na si nayugo gu gene a rengbe ani ka manga gipai re ngbaha. Ani nagbia undo ti geda ani agu apangbanga nga ga Ziazia Kekeapai du tipa ndikidi aboro naasota na ndikidi akpakarapai. Ani nawirikapai ti surungba gayo manga ome na rogo gi gene re ani ki rengbe ka manga wakina yo tipa gu kura apai ani agbiatirani na ni. Nirengo, agi apai re dunduko naundo rani ani ini ka mangapai kuti ngbatunga gupai re na ki ne gu si aidanga ani mangihe ya.—Rom. 15:4.\n3. Gini apai gi kekeapai re nika sakapai tipaha?\n3 Gi kekeapai re nika wisigopai tipa wai rengbe ga Yekova amoyambu ka nyasariipa azanga giatise na wai rengbe yo kadu na diabese rogo mangaha. Kurigure, si nika fura fuyo tipa agu arugute nga ga Ziazia Kekeapai rengbe ka undo yo i mangipai kuti akpakarapai na ki banda wene pagume dagbayo na gayo amurakporo gbiati Yekova Mbori.\nGU NDUPAI SI AIDA GA MBORI AMOYAMBU NYASIRIIPA AZANGA GIATISE TI NI\n4. Gini bipai gbataka rogo zegino dunduko, na sangbanaha nga gine?\n4 Satana nga mburu agu akpata gbiati azanga giatise na kura dagba aboro. Edene yo, ko aya aboro ni basasa rengbe arengba ka diaberã tipa tiyo tipa gupai du ni wenehe gbiati gu du ni gbegberẽhe zanga Mbori. (Bam. P. 3:1-5) Ani nabi surungba gupai re abi areme. Zegino ima hi be agu aboro du na gu sino tiyo nga, ka boro penga gupai funi si aida ni mangihe ya, nga gu naye na rukö, kiisopatise, gbiati asogote. Gu boro nambupa ti ni fu gu ngbatunga bipai re, gure nga ni idi kuti ga Satana bipai nga ruhe aru boro mangi gupai ngba tiní ka si vura du vurũ nga si ima rengba ka imisa kura aboro. Gu ngbatunga nga ga gbangbati re naye na akpata. Si ni wenepai ani tingidi gupai nga, ga “boro zinga nazingisa kpata, gu boro fu tini sa zinga nakusa pa dungu samungu.”—Snz. 29:22.\n5. Wai du Yesu ayugupai fu aboro tipa i ini wai ka nyasariipa azanga giatise?\n5 Ono tipa Yesu tigako, ko ayugupai fu aboro i gbata zereda, ka si vura du nga pa mangaha rengbe arengba ka gbarasapa gupai i akpinyemuhe. Rogo ga Yesu tungusapai naadu rii bagangara yo, ko afu wene rugute tipa wai ka nyasariipa azanga giatise watadu agu apai rengbe ka ye na akpakarapai. Ni kpiapai, ko azungodi gako abawiriki i du ni bayee aboro, ni aboro zereda, na i mbu agu apai rengbe ka sayo i zingi, ka nyasariipa akpakarapai ni ipo, na i kpinyemu avurayo.—Mt. 5:5, 9, 22, 25, 44.\n6, 7. (a) Tipagine duhe ti ni ni nyanyakipa pai ka nyasariipa azanga giatise ni ipo? (b) Gini asanahe si aida ga Yekova aboro sana tiyo na ni?\n6 Ka si du nga ani aidanga kadu na pazereda dagbarani na kura aboro te, sunge dunga ti gu ome ani amangaha tipa ka mangasunge fu Mbori, ka kpara fuko, ka ndu sa adunguratise, ka tungusapai, gbiati gu kura apai ani amangaha tipa gaani irisombori te. (Mk. 11:25) Ka si dunga ani na nyemu ka mbupai fu kura aboro tipa gayo aingahe te, ani arengbanga kadu ni abakurea Mbori te.—Oni gedi Ruka 11:4; AEfeso 4:32.\n7 Si naida aKristano ni basasa berẽ wenengai tipa mbupai fu akurayo na kidu na pazereda nayo. Ya mo mo naambupai fu akuaro aidipase kina boro ngbaduroyo? Ya mo mo nidu na ngbarago tipa ka koda tiro nayo? Yekova naida gupai nga gako amoyambu nimbupai ambu fu aboro. Ka si du nga sangbakpotoroyo nape gupai foro nga si naida mo mangi ariapai rogo gi bangiriba re, mo kpari fu Yekova na ki gbata gako undo tipa ka mangaha! Gu Barani du ngbangbaturũ yo nika degatuko adega kuti gu ngbatunga kparakpee nga ga umbasitise re.—1 Yo. 5:14, 15.\nMO RENGBE KA MBUPA GBEGBERẼPAI?\n8, 9. Ginipai si aida ani mangihe ka boro mangi rani na gbegberẽpai?\n8 Wa duhe nga aboro dunduko nga kpakpa aboro, boro ima rengba ka fura foro gbegberẽ watadu ka manga ro na gupai du ni gbegberẽhe awere watadu kumbatayo. Gipai re ba nehe ti ni te. (Batu. 7:20; Mt. 18:7) Wai du rengbe mo ka mangapai kuti gipai re? Ani bingo gupai namangi ho gipai re amangi ni: Ti regbo sungo sa nga ga aDezire Yekova, kura wirina sa ni dee afu sene fu awirina ue ni akumba rogo gu gene gu kura ko sa abihe nga si angbanga te. Ho agu awirina re adu ni nisayo, gu ko rago agbere tiko atona ka bisirapa gu wirina re tipa gupai ri apehe. Ono tie, gu kura ko atingidi ko na gupai nga ri ima mangasunge fu Yekova niruru ri rogo kpakaraapai tipa agarã 40; ko na kido nga ri naaberãnga gbegberẽpai te. Tingbafuo ko berẽkurii gipai re tipa bete regbo, ko aya, “Rengo du pe mo re.” Ni sangbanaha, gipai re aandunga kumbatayo berewe te.\n9 Ginipai gipai re ayugoho? Kina ro rengbe ka sia gu gene rengbe mo ka mangapai ngbaha kuti gu gbegberẽpai i namangi ro na ni. Boro nyemuse na oka rukutu tiandika aoka. (Oni gedi Asanza 10:12; 1 Petero 4:8.) Yekova nabihe nga “ngba ha angba” tipa ani “mbu pa tiandika.” (Snz. 19:11; Batu. 7:9) Gu bambata sanahe si aida mo sana tiro na ni ho boro namangi ro ni na pai nga, ‘Ya mo mi rengbe ka mbupa gupai re? Ya mo si naida mi sa gupai re ni bakerepai nzunzu?’\n10. (a) Wai du kura wirina sa amangipai mbata kuti gu gbegberẽpai aboro aapehe tipa ri? (b) Gini arugute nga ga Ziazia Kekeapai naundo ri ri banda pazereda?\n10 Si ima kpakarapai ka bi gu gbegberẽpai boro namangi rani na ni gbua taata. Ani bingo gupai naadu tipa gu nazakigene ani ayamba rimori nga Lucy. Aboro afura gbegberẽ tipa gari sunge tungusapai gbiati gu regbo ri adiaha gene tungusapai yo. Lucy agbata undo be agu awirina ni aKristano naima nyaka rogo toro yo. Ri aya: “Agu arugute i afuhe fere rogo Ziazia Kekeapai aima undo re mi du na ruru bipai tipa gu bipai nga ga kura aboro na mi moi berãre fuo gu boro nyakipa ni gbe nga Yekova.” Lucy aima gbia undo ti geda Matayo 6:1-4. (Oni gedihe.) Gu papara Ziazia Kekeapai re atingidi ri na gupai nga si naida pa sa ngbarago ti Yekova du ni gari sasa. Ri aya: “Ka kura aboro vura fura gbegberẽ tipa gupai mi amangaha, mi nadu na ngbarago, mbiko mi ima inoho nga mi namanga bakere asadatise tipa ka sa ngbarago ti Yekova.” Fuo Lucy dati gi digisopai re, ri asia ka zanga berãkurii gu gbegberẽ apai aboro aapehe tipa ri.\nHO BORO NAMANGI RANI NI NA KERE INGAPAI\n11, 12. (a) Wai du si aida Kristano mangipai ka nibihe nga ‘pai dagba ni na wirinani’? (b) Ginipai ani awirikaha ti gu gene Abarayama amangipai ngbaha sa kpakaraapai? (Oni bi gu sura du ti tonatonaha.)\n11 “Ani nakota dunduko rogo dungu apai.” (Yak. 3:2) Ka mo bihe nga wirina aima kota be gupai mo amangihe watadu gumbaha, ginipai ka mo mangihe? Yesu aya: “Ka mo agama ga gamahe bamotumo yo, mo ki tingidi he si ngia pai dagba roni na wirinamo, mo ki he ga gamahe barangba bamotumo yo, ki guari, mo ki mbakadi pai dagba roni na wirinamo mbata, mo nikaye ka gama ga gamahe.” (Mt. 5:23, 24) Ringbisihe kuti gi ga Yesu arugute re, mo fura na wirinamo. Mo bi gupai si aida mo mangihe. Anga si tipa ka bira ni te ono ka ida gamo ingahe na tipa ka ye na zereda. Padu ani na zereda dagbarani na awirinarani nyakipaha kisusi kura apai dunduko.\n12 Gu pangbanga nga ga Ziazia Kekeapai du tipa Abarayama na Roto nga gu kpiapai nayugopa wai gu ga Mbori amoyambu re anyasiriipa kpakarapai rogo pazereda. Agi akumba ue re dunduko naadu na zogozogo anya beyo, na si nawira wa gayo ababanda anya aima paya dagbatiyo riipa ba riga anya. Wa Abarayama adu na nyemu ka nyasariipa gu kpakarapai re, ko ambugene fu Roto ko mangi siapai mbata tipa gu ba rengbe gayo aborokporo ka raka rogoho. (Bam. P. 13:1, 2, 5-9) Nangba gu wene kpiapai re! Abarayama agbata zereda, angianga gupai ko aakpinyemuhe ya. Ya mo gure nga apai aima gberã fuko mbiko gu wene sino ko ayuguhe re? Wagusa te. Nibasa fuo gupai namangi dagbatiyo na Roto re, Yekova akido Abarayama tipa bakere maku. (Bam. P. 13:14-17) Mbori arengbanga ka mbu gako amoyambu i rungo nyeanye kindi mbiko mangayo pai ringbisihe kuti gako arugute gbiati nyasa yo riipa azanga giatise rogo nyemuse yo te. \n13. Wai du bangerekuriisunge sa amangipai kuti gu gbegberẽ afugo i apehe fuko, na ginipai rengbe ani ka wirikaha ti gako kpiapai?\n13 Ani bingo gu kpiapai du ti gi gaani regbo re. Ho gu vovo bangerekuriisunge nga ga bakere dunguratise ko ayambu kura wirina ni rogo terefuni tipa ka sanako singia ko rengbe ka undo sunge, gu wirina re akaraga kina gbegberẽ afugo fuko na ki kisi gako terefuni. Ko aima kpipai kuti gu wirina naangerakurii sunge ho mbata. Gu vovo bangerekurii sunge re aazinganga nibasa te, ono ko aabingo gupai re a na taatapaha te. Fuo susa saa sa kusa, ko ayambuhe berewe, na ki pe gupai fu gu wirina re nga i ata gbianga tiyo na ko mbata te, na ki sanako tipa i gbiatiyo ka nyasariipa gupai re. Fuo poso sa kusa, agi awirina ue re agbiatiyo Bambu Kindo yo. Fuo i mangi kparakpee, i afura tipa saa sa, na ti gu regbo re, gu wirina re ape gupai fuko dunduko naamanga. Fuo gu vovo bangerekuriisunge re degetuko wenengai fuko, ko agedipai fuko rogo Ziazia Kekeapai, na i ue ki nyasiriipa gayo zanga giatise rogo pazereda. Fuo gupai re ngbutuko, agu awirina re amangisunge sa na ko ki tambua bangerekuriisunge tipa wai ko mangipai nako ngba wene gene.\nYA MO SI NAIDA MO PEHE FU ABAAKUMBA?\n14, 15. (a) Gini regbo si aida ani mangi agu rugute du rogo Matayo 18:15-17? (b) Gini agene mbakadapai dagbase biata Yesu afura tipaha, na si naida gaani sasa du nga gine rogo mangaha?\n14 Si naida kina agu aboro du pai dagbatiyo nga aKristano nyasiriipa gayo azanga giatise dagbatiyo. Ono tie, Yesu ape gupai nga gu kura apai kinaho niima rengba ka sa gupai nga dungurati rimi ku rogoho. (Oni gedi Matayo 18:15-17.) Ginipai rengbe ka manga ka si du nga gu boro i namangi ni na gbegberẽpai aidanga ka degatuni fu wirinani, fu adezire, na fu dungurati te? Si naida i bi ni “wa Gendiria na barogo marã ngbeti.” Areme, ani rengbe ka ya i kusi ni kusayo rogo dungurati. Pa nyaka gipai re nayugo gupai nga gu ‘ingapai’ re aadunga nga kungbo zanga giatise te. Kuba gure, si angia (1) gu ingapai ka kina agu aboro re arengbe arengba ka nyasariipa ha ono si kingia (2) gu ingapai a niima rẽ tipa i kusi boro kusayo rogo dungurati tipaha ka si du nga i anyasanga riipaha te. Ngbatunga gu ingapai re rengbe ka koda biriki watadu ka koda gbarasa wene rimo boro vurube gumbarimo yo. Agu agene mbakadapai dagbase biata Yesu afura tipaha re namangasunge sa kinaho agi apai re amanga ni. Gu gbegberẽ mangapai re akodanga gu ngbatunga ingapai duwa bäri, kodaba kumba na kumba watadu dee na dee, samungu kuti ndikidi pambori, irisokpiahe, watadu gu kura kere aingapai nga gu naida agu abaakumba nga ga dungurati bipai tipaha te.\nSi rengbe kadu ni wenepai tipa ka wisigopai dudunguro na wirinamo bara dunguhe tipa ka gbe ni fuo ro (Oni bi genewaraga 15)\n15 Gupai Yesu afu gu rugute re ti ni adu tipa ka undo wirina rogo nyemuse yo. (Mt. 18:12-14) Ni bambatapai, gupai si aida aboro mangihe nga ka asada ka mbakada gupai re zanga rimiso kura aboro ku rogoho. Si rengbe kadu ni wenehe tipa ka wisigopai dudunguro na gu boro mangi ingapai re bara dunguhe. Ka si akusanga rurupai ya, mo fura na gu boro ingipai kuti ro re ku bangiri gu kura adezire inipai tipa gupai re watadu gu kura aboro rengbe ka ngera ku rogoyo tipa ka ino singia gbegberẽpai ho mangi. Kangia i undo roni oni ki nyasiriipa gupai re, gure nga “mo gbe wirinamo fuo ro.” Si naida boro ndu na pai fu abaakumba sa kina gu ka si du nga ni ima asada bara dunguhe ka undo gu boro re ka gene adunga ya.\n16. Ginihe nayugo na ni nga mangapai kuti ga Yesu arugute ni bawenehe na ni pa nyemuse?\n16 Ngenga agu apai rengbe ka sa gupai nga awirina mangi agu agene mbakadapai dagbase biata du rogo Matayo 18:15-17 re dũ te. Si ima ngba ka inoho wo, mbiko gu boro ingipai ni naruga tiní na pa gani ingahe na ki mangi ariapai mbata fu si da ti gu bangiriba nga i kusi ni kusayo rogo dungurati mbiko zanga saberã. Dedede, gu boro ingipai nabi gani ingahe na ki asadi ka mbakadaha. Gu boro ni naingipai kutini re rengbe ka bihe nga ndupai ho berewe tipa ni du na pai kutini te na ki rengbe ka mbupai funi. Ka si vurangia kina gini pai du, afugo Yesu nayugo gupai nga si aidanga dungurati guagu nibasa ka rimiso tihe ku rogo gu kpakarapai du dagba aboro te. Abaakumba rengbe ka rimiso tiyo sa ku rogoho kina gu ka si du nga agu adiandue ue re ima manga na ka si du nga nyanyaki ndupai kinaho nayugo gupai nzunzu mangi.\n17. Gini amaku ani ka gbiaha ho ani “gbáta zereda” ni dagbarani na akuarani?\n17 Wa ani kaa raka rogo gi zegino re, aboro nika duadu na zangarengba na i nikaa inga ainga kuti rani ti aregbo dũ. Rẽhe arẽ tie ka bi gupai gu bawiriki nangia Yakoba akehe ki ya: “Ka boro akota nga rogo fugoni ya, ni du ni ziazia boro, rengbe na ruga kpotoni dunduko a.” (Yak. 3:2) Tipa ka mbakada gaani azanga giatise, ani duwa ka ani “gbáta zereda, ki dusia ha.” (Tam. 34:14) Ka ani ngia aboro zereda, ani nika du na wene pagume dagbarani na akuarani aidipase na kidu na kodatise rogo dungurati. (Tam. 133:1-3) Kurigure, ani nika du na wene pagume na Yekova nga gu “Mbori nga ga zereda ko.” (Rom. 15:33) Agu aboro nagbia agu amaku re nga agu aboro nambakadapai dagbatiyo rogo nyemuse yo.\n^  (genewaraga 12) Gu kura aboro nanyasiriipa gayo atagbagapai rogo pazereda angia: Yakoba na Esau (Bam. P. 27:41-45; 33:1-11); Yosefa na awirinako (Bam. P. 45:1-15); gbiati Gidiona na Aboro Efuraima. (Abasa. 8:1-3) Mo ima rengba ka berãpa gu kura kpiapai a du paha rogo Ziazia Kekeapai.


MO GEDIHE ROGO Abbey Abkhaz Abui Acholi Adhola Afrikaans Aja Ajië Albanian Albanian (Fugo Ni Bee) Alur American (Fugo ni Bee) Amharic Angolan (Fugo ni Bee) Arabi Arabi (Morocco) Arabi (Tunisia) Argentinean (Fugo ni Bee) Armenian Armenian (West) Assamese Ateso Attié Aukan Australian (Fugo ni Bee) Austrian (Fugo ni Bee) Awajun Aymara Azerbaijani Azerbaijani (Cyrillic) Balinese Bambara Baoule Basque Bassa (Cameroon) Bassa (Liberia) Batak (Dairi) Batak (Karo) Batak (Simalungun) Batak (Toba) Belize Kriol Bengali Betsimisaraka (ku Nodiyo) Betsimisaraka (ku Sudiyo) Biak Bicol Bislama Bissau Guinean Creole Bolivia (Fugo ni Bee) Bosnian Boulou Brazilian (Fugo ni Bee) British (Fugo ni Bee) Bulgarian Bulgarian (Fugo ni Bee) Bété Cakchiquel (Western) Cambodian Catalan Cebuano Central Alaskan Yupik Chamorro Changana (Mozambique) Changana (Zimbabwe) Chavacano Chichewa Chile (Fugo ni Bee) Chin (Hakha) Chin (Kuki) Chin (Tiddim) Chin (Zotung) Chinese (Fugo ni Bee) Chinese (Sichuanese) Chinese Cantonese (Traditional) Chinese Mandarin (Simplified) Chinese Mandarin (Traditional) Chitonga Chitonga (Malawi) Chitonga (Zimbabwe) Chitumbuka Chiyao Chokwe Chol Chontal (Tabasco) Chopi Chuabo Chuukese Chuvash Cibemba Cinamwanga Cinyanja Colombian (Fugo ni Bee) Comorian (Ngazidja) Costa Rican (Fugo ni Bee) Croatian Croatian (Fugo ni Bee) Cuban (Fugo Ni Bee) Czech Czech Republic (Fugo ni Bee) Damara Dangme Danish Dari Dayak Ahe Dayak Ngaju Digor Diola Douala Drehu Dusun Dutch Dutch (Fugo ni Bee) Ecuadorian (Fugo ni Bee) Edo Efik Emberá (Catío) English Esan Estonian Estonian (Fugo ni Bee) Ewe Fante Faroese Fataluku Fijian Filipino (Fugo ni Bee) Finnish Finnish (Fugo ni Bee) Fon Frafra Franch (Fugo ni Bee) French Frisian Fulfulde (Cameroon) Futuna (Ku Uroyo) Ga Galician Garifuna Georgian German German (Fugo ni Bee) Ghanaian (Fugo Ni Bee) Gitonga Gokana Gourmanchéma Gouro Greek Greek (Fugo ni Bee) Greenlandic Guadeloupean Creole Guarani Guarani (Bolivia) Guatemalan (Fugo ni Bee) Guerze Guianese Creole Gujarati Gun Guna Guéré Haitian Creole Hausa Hawu Haya Hebrew Hehe Herero Hiligaynon Hindi Hiri Motu Hmong (White) Honduras (Fugo ni Bee) Hong Kong (Fugo Ni Bee) Huastec (San Luis Potosi) Huave Huichol Hungarian Hungarian (Fugo ni Bee) Hunsrik Iban Ibanag Ibinda Icelandic Igbo Iloko Inakeanon Indian (Fugo Ni Bee) Indonesian Indonesian (Fugo ni Bee) Irish Isoko Italian Italian (Fugo ni Bee) Japanese Japanese (Fugo ni Bee) Javanese Javanese (Eastern) Jula Kabiye Kabuverdianu Kabyle Kachin Kadazan Kannada Karen (S'gaw) Kazakh Kazakh (Arabi) Kekchi Khana Khasi Kikamba Kikaonde Kikongo Kikuyu Kiluba Kimbundu Kinande Kinyarwanda Kipende Kirghiz Kiribati Kirundi Kisi Kisii Kisonge Kongo Konkani (Devanagari) Konkani (Roman) Korean Korean (Fugo ni Bee) Kosraean Kpelle Krio Kurdish Kurmanji Kurdish Kurmanji (Caucasus) Kurdish Kurmanji (Cyrillic) Kurdish Sorani Kwangali Kwanyama Kyangonde Lahu Lamba Laotian Latgalian Latvian Latvian (Fugo ni Bee) Lenje Lhukonzo Lingala Lithuanian Lomwe Lovari Low German Luganda Lugbara Lunda Luo Luvale Luxembourgian Macedonian Macua Macushi Madagascar (Fugo ni Bee) Madi Makasae Malagasy Malawi (Fugo ni Bee)) Malay Malayalam Malaysian (Fugo ni Bee) Maltese Mam Mambae (Ermera) Mambwe-Lungu Mandinka Mandjak Mangareva Maninkakan (ku Uroyo) Manipuri Mano Mapudungun Marathi Marquesian (Hiva Oa) Marquesian (Nuku Hiva) Marshallese Mauritian Creole Maya Maya (Mopán) Mayo Mazahua Mazatec (Huautla) Mbukushu Mende Meru Mexican (Fugo ni Bee) Mingrelian Miskito Mixe Mixtec (Guerrero) Mixtec (Huajuapan) Mixtec (Tlaxiaco) Mizo Mongolian Mongolian (Fugo ni Bee) Moore Motu Mozambican (Fugo ni Bee) Myanmar Nahuatl (Central) Nahuatl (Guerrero) Nahuatl (Huasteca) Nahuatl (Puebla ku Nodiyo) Nahuatl (Veracruz) Nama Nambya Navajo Ndau Ndebele Ndebele (Zimbabwe) Ndonga Nengone Nepali New Zealand (Fugo ni Bee) Ngabere Ngangela Ngiemboon Nias Nicaraguan (Fugo ni Bee) Nigerian Pidgin Niuean Norwegian Nyaneka Nyungwe Nzema Odia Okpe Oromo Ossetian Otetela Otomi (Mezquital Valley) Otomi (State of Mexico) Paicî Palauan Panamanian (Fugo ni Bee) Pangasinan Papiamento (Aruba) Papiamento (Curaçao) Paraguayan (Fugo ni Bee) Pemon Pennsylvania German Persian Peruvian (Fugo ni Bee) Piaroa Pidgin (Cameroon) Pidgin (West Africa) Pilagá Polish Polish (Fugo ni Bee) Pomeranian Ponapean Portugal (Fugo ni Bee) Portuguese Portuguese (European) Pular Punjabi Punjabi (Shahmukhi) Páez Quebec (Fugo ni Bee) Quechua (Ancash) Quechua (Ayacucho) Quechua (Bolivia) Quechua (Cuzco) Quechua (Huallaga Huánuco) Quiche Quichua (Chibuleo) Quichua (Chimborazo) Quichua (Imbabura) Quichua (Pastaza) Quichua (Santiago del Estero) Quichua (Tena) Rapa Nui Rarotongan Romanian Romanian (Fugo ni Bee) Romany (Albania) Romany (Argentina) Romany (Bulgaria) Romany (Greece ku Nodiyo) Romany (Greece ku Sudiyo) Romany (Macedonia) Romany (Macedonia) Cyrillic Romany (Romania) Romany (Serbia) Romany (Slovakia ku Uroyo) Roviana Rumanyo Rungus Runyankore Russian Russian (Fugo ni Bee) Rutoro Réunion Creole Saami (Nodiyo) Salvadoran (Fugo ni Bee) Samoan Sangir Sango Saramaccan Sarnami Sena Senoufo (Cebaara) Sepedi Sepulana Serbian Serbian (Fugo ni Bee) Serbian (Roman) Serer Sesotho (Lesotho) Sesotho (South Africa) Setswana Seychelles Creole Shipibo-Conibo Shona Shuar Sidama Silozi Sinhala Slovak Slovak (Fugo ni Bee) Slovenian Slovenian (Fugo ni Bee) Soli Solomon Islands Pidgin Somali South Africa (Fugo ni Bee) Spanish Spanish (Fugo ni Bee) Sranantongo Sunda Susu Swahili Swahili (Congo Swati Swedish Swedish (Fugo ni Bee) Swiss German (Fugo ni Bee) Tagalog Tahitian Taiwanese (Fugo ni Bee) Tajiki Talian Tamil Tandroy Tankarana Tarahumara Tarascan Tatar Telugu Tetun Dili Thai Thai (Fugo ni Bee) Tigrinya Tiv Tlapanec Toabaite Toba Tojolabal Tok Pisin Tokelauan Tongan Toraja Totonac Toupouri Tshiluba Tshwa Tsonga Turkish Turkmen Tuvaluan Twi Tyrewuju Tzeltal Tzotzil Uighur (Cyrillic) Ukrainian Umbundu Urdu Urhobo Uruguayan (Fugo ni Bee) Uruund Uzbek Uzbek (Roman) Valencian Venda Venezuelan (Fugo ni Bee) Vezo Vietnamese Wallisian Warao Waray-Waray Wayuunaiki Wejewa Welsh Wichi Wolaita Wolof Xavante Xhosa Xârâcùù Yacouba Yoruba Yukpa Zande Zapotec (Guevea) Zapotec (Isthmus) Zapotec (Lachiguiri) Zapotec (Villa Alta) Zulu\n1. Tipagine si aida ani irisi Mbori ti ni?\nNdikidi Mbori nakusi ahe dunduko. Ko aadunga na tonatona ko ti ni te, na digido ko adunga ti ni a te. (Atambuahe 90:2) Ko du gu wene pangbanga du rogo Ziazia Kekeapai aye beko. (1 Timoteo 1:11) Wa duhe nga Mbori nga Baenge unga, si naida ani irisi kinako sa.—Mo gedi Yugoti 4:11.\n2. Wai gu du Mbori?\nBoro ho naabi Mbori te mbiko ko nga Toro. Toro nga gu ngbatunga unga du kuari ti gaani. (Yoane 1:18; 4:24) Wa vura duhe wo, ani rengbe arengba ka ino asino Mbori ti agu ahe ko akusihe. Nikpiapai, ho ani abi wai ni du rago nimbakadimbakadihe na zukuzuku ahe ngba-arikoho na ambumbudo, ani naino pa ga Mbori nyemuse na tatamana. Bakio ngbangbaturũ na kpotosende nayugopa gako ome.—Mo gedi ARomo 1:20.\nAni rengbe ka wirika kura apai tipa asino Mbori nigeda ani Ziazia Kekeapai. Nikpiapai, si nape gupai furani Mbori aida nani na gupai ko aidanga nani ya, wai ko amangapai na aboro, na wai ko amangapai ho aboro amanga wenepai ni watadu gbegberẽpai.—Mo gedi Atambuahe 103:7-10.\n3. Ya mo Mbori na rimoko ti ni?\nYesu ayaa: ‘Barani du ngbangbaturũ yo, ani irisi rimoro airisa.’ (Matayo 6:9) Wa vura duhe nga dungu afugo i ayamba Mbori nani, rimoko gbua kina sa. I ayambanga gu rimo re kina sa rogo afugo dunduko te. Rogo pa-Zande, si nga “Yekova.”—Mo gedi Atambuahe 83:18.\nI aima dia rimo Mbori kusayo rogo dungu aZiazia Kekeapai ki moi kina agu afugo kubaha nga Gbia watadu Mbori. Ono ho i ake Ziazia Kekeapai ni, rimo Mbori nga Yekova adu rogo yo wa bara 7,000. Yesu asa rimo Mbori aboro inihe nimangako sunge nani ho ko anaayugopai ni fu aboro tipa Mbori.—Mo gedi Yoane 17:26.\n4. Ya mo Yekova naberã parani?\nYa mo pa kio ome arungo nayugo gupai nga Yekova Mbori aberãnga parani te? Gu kura aboro naberãha nga Mbori nayena arungo niˈasada furani, ono rengo ngaha te.—Mo gedi Yakoba 1:13.\nMbori afu gu ranirii fu aboro nga ga siapai. Ya mo si aidanga ani yugu gaani tambuahe mbiko du ani na ranirii ka sia ka mangasunge fu Mbori te? (Yosua 24:15) Ono dungu aboro sia kaa manga kina gbegberẽ apai fu akurayo, si kini sa gupai nga arungo moipai. Rago nagberã agberã ti Yekovaho ko abi gu iraira mangaapai re ni.—Mo gedi Bambata Pai 6:5, 6.\nYekova nga gu Mbori naberã parani aberã. Ko naida ani gbia ngbarago rogo raka yo. Barambeda, ko nika nyasariipa gbegberẽ apai na agu aboro namangaha. Wa du rago tie re, Yekova gu duadu na wene ndupai beko ka mbugene fu arungo tipa wiri bete regbo. Mo nika ino gu ndupai re rogo gu 8 Wirikapai.—Mo gedi 2 Petero 2:9; 3:7, 13.\n5. Wai rengbe ani ka mbeda na Mbori?\nYekova nayamba rani tipa ani mbedi koyo du ko ni rogo kparakpee yo. Ko nakpinyemurani wadu ani nibasasa dunduko. (Atambuahe 65:2; 145:18) Ko na nyemu ka mbupai furani ti gaani aingapai. Ko ima inopa gu asadatise ani amangaha tipa ka manga gupai ngba tiko, si ki vura du vurũ nga ani nati ati ti mangaha ti kura aregbo. Wa vura du ani na zangarengba, ani ima rengba kadu na wene pagume dagbarani na Mbori.—Mo gedi Atambuahe 103:12-14; Yakoba 4:8.\nWa duhe nga Yekova nafu unga furani, si naida ani kpinyemuko susi aboro dunduko. (Marako 12:30) Wa mo nika yugo ga nyemuse tipa Mbori niwirika mo pai tipa ko na kini mangi wa ko akpinyemuhe, si nika ka sa gupai nga mo mbedi na ko gbe.—Mo gedi 1 Timoteo 2:4; 1 Yoane 5:3.