«Ο έλεος και ο φόβος στο έργο του Αριστοτέλη» - PDF\n«Ο έλεος και ο φόβος στο έργο του Αριστοτέλη»\nDownload "«Ο έλεος και ο φόβος στο έργο του Αριστοτέλη»"\n1 Π Α Ν Ε Π Ι Σ Τ Η Μ Ι Ο Π Α Τ Ρ Ω Ν ΣΧΟΛΗ ΑΝΘΡΩΠΙΣΤΙΚΩΝ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΤΜΗΜΑ ΘΕΑΤΡΙΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΕΥΦΡΟΣΥΝΗ ΚΩΣΤΑΡΑ «Ο έλεος και ο φόβος στο έργο του Αριστοτέλη» Διπλωματική εργασία πρώτου κύκλου (Master) Μεταπτυχιακών Σπουδών Επόπτης Καθηγητής: ΣΤΑΥΡΟΣ ΤΣΙΤΣΙΡΙΔΗΣ Πάτρα Ακαδημαϊκό έτος\n2 Π Ε Ρ Ι Ε Χ Ο Μ Ε Ν Α I. Εισαγωγή: Προβληματισμοί και επιμέρους ζητήματα... 2 II. Ο έλεος και ο φόβος πριν από τον Αριστοτέλη... 4 III. Η πλατωνική κριτική και η αριστοτελική θέση... 9 IV. Ο έλεος και ο φόβος στην αριστοτελική Ποιητική V. Απόψεις και ερμηνείες των μελετητών περί ελέου και φόβου στην Ποιητική VI. Ευρύτερη εξέταση του ελέου στο έργο του Αριστοτέλη VII. Ευρύτερη εξέταση του φόβου στο έργο του Αριστοτέλη VIII. Αἰδώς - αἰσχύνη, κατάπληξις - ἔκπληξις: Ανάλυση και συσχετισμός τους με τον έλεο και το φόβο IX. Προσδιορισμός της σχέσης ελέου και φόβου μέσα από τη μελέτη του έργου του Αριστοτέλη X. Σχέση ελέου φόβου και οἰκείας ἡδονῆς XI. Συμπεράσματα: Η ερμηνεία του ελέου και φόβου στην Ποιητική και η συμβολή σ αυτή των άλλων έργων του Αριστοτέλη XII. Βιβλιογραφία [ 1 ]\n3 Εισαγωγή: Προβληματισμοί και επιμέρους ζητήματα Για τον Αριστοτέλη η τραγική ποίηση αποτελούσε τη σημαντικότερη και τελειότερη από τις μιμητικές τέχνες. Για το λόγο αυτό προφανώς το μεγαλύτερο μέρος της Ποιητικής του (κεφ. 6-22) αφιερώνεται στην εξέταση της τραγωδίας. 1 Με το έκτο κεφάλαιο, 2 από τα πλέον συζητημένα στην ιστορία των κλασικών σπουδών, o Αριστοτέλης αφήνει τη γενική θεωρία της ποιήσεως ως τέχνης μιμητικής, για να περάσει στην εξέταση των ειδών της, αρχίζοντας από την τραγωδία. Τίποτε από όσα είπε ο μεγάλος φιλόσοφος σε όλα του τα έργα δεν προκάλεσε την παραγωγή τόσο μεγάλης βιβλιογραφίας όσο ο ορισμός της τραγωδίας και ιδίως η ακροτελεύτια φράση του: δι ἐλέου καὶ φόβου περαίνουσα τὴν τῶν τοιούτων παθημάτων κάθαρσιν. 3 Στον ορισμό αυτό ο Αριστοτέλης καταλήγει, όπως ο ίδιος δηλώνει, κ τῶν εἰρημένων. Ανακεφαλαιώνει δηλαδή τα γενικά περὶ μιμήσεως και προχωρεί ειδικότερα στην τραγική της μορφή. Το ἐκ τῶν εἰρημένων ισχύει, όμως, για όλα τα στοιχεία του ορισμού, πλην της τελικής αυτής αποστροφής για την κάθαρση. Η αναφορά στη δι ἐλέου καὶ φόβου κάθαρσιν δεν απαντά σε κανένα από τα προηγούμενα κεφάλαια. Επιπλέον, δεν ξαναγίνεται πουθενά λόγος παρακάτω, μολονότι ο Αριστοτέλης δηλώνει ρητώς στο όγδοο βιβλίο των Πολιτικῶν ότι θα εξηγήσει την έννοια της κάθαρσης στο Περὶ Ποιητικῆς σύγγραμμά του. 4 Βασικοί όροι στην κατανόηση του ορισμού και κυρίως του σκοπού της τραγωδίας είναι ο έλεος και ο φόβος. Άμεσο αντικείμενο της τραγωδίας αποτελεί η έγερση του ελέου και του φόβου, ώστε να επιτευχθεί μέσω αυτών η κάθαρση, ενώ 1 Ο Αριστοτέλης ασχολήθηκε με θέματα και προβλήματα λογοτεχνίας και σε δύο χαμένα σήμερα έργα του: στο Ὁμηρικὰ Προβλήματα και στο Περὶ Ποιητῶν. Βλ. σχετικά R. Pfeiffer, Ιστορία της Κλασσικής Φιλολογίας (από των αρχών μέχρι του τέλους των ελληνιστικών χρόνων), μτφρ. Χ. Σ. Φλωράτος, Αθήνα 1972, Βλ. επίσης I. Düring, Ο Αριστοτέλης. Παρουσίαση και ερμηνεία της σκέψης του, μτφρ. Π. Κοτζιά-Παντελή, τομ. α, Αθήνα 1991, Το κεφάλαιο αυτό, όπως αναφέρει ο Ι. Συκουτρής, Αριστοτέλους Περὶ ποιητικῆς, μτφρ. Σ. Μενάρδου, Βιβλιοθήκη Ακαδημίας Αθηνών, Αθήνα 1937 (επανειλημμένες ανατυπώσεις), πρέπει να διαβαστεί ως γενική εισαγωγή στα επόμενα (κεφ. 7-22), καθώς καθορίζει τη διάταξη και το περιεχόμενό τους. 3 Για τη μεγάλη συζήτηση που έχει προκληθεί γύρω από το θέμα και τις αντικρουόμενες απόψεις των μελετητών βλ. γενικά Κ. Γ. Χρονόπουλος, Η αριστοτελική τραγική κάθαρσις, Αθήνα 2000, Πολιτικά b 38-40: τί δὲ λέγομεν τὴν κάθαρσιν, νῦν μὲν ἁπλῶς, πάλιν δ' ἐν τοῖς περὶ ποιητικῆς ἐροῦμεν σαφέστερον. [ 2 ]\n4 απώτερος σκοπός της είναι η πρόκληση της οἰκείας ἡδονῆς. Τι ακριβώς, όμως, είναι ο έλεος και ο φόβος και γιατί γίνεται η συγκεκριμένη αναφορά τους στον ορισμό της τραγωδίας; Πώς προκαλούνται τα δύο αυτά συναισθήματα, ποιους αφορούν και σε τι αναφέρονται; Ποια η μεταξύ τους σχέση και η σχέση τους με την οἰκεία ἡδονή της τραγωδίας και την κάθαρση; Αυτά είναι μερικά από τα ερωτήματα που θα μας απασχολήσουν στη συνέχεια σε μια προσπάθεια ουσιαστικότερης προσέγγισης και κατανόησης των δύο όρων. Η ερμηνεία και η ανάλυση του ελέου και του φόβου έχει απασχολήσει ευρέως τους μελετητές στην προσπάθειά τους να κατανοήσουν τον ορισμό της τραγωδίας και να ερμηνεύσουν την έννοια της κάθαρσης. Οι απόψεις και οι ερμηνείες τους, όπως θα δούμε στη συνέχεια, είναι πολλές και η έρευνα ανά τους αιώνες δεν έχει καταλήξει σε κάποιο κοινά αποδεκτό συμπέρασμα. Στην παρούσα μελέτη θα προσπαθήσουμε να κατανοήσουμε τους δύο όρους διερευνώντας τους σε άλλα έργα του Αριστοτέλη. Για να μπορέσουμε να τους ερμηνεύσουμε και κυρίως να εξηγήσουμε γιατί ο Αριστοτέλης αναφέρεται στα συγκεκριμένα αυτά συναισθήματα στον ορισμό της τραγωδίας, θα προσπαθήσουμε να εντοπίσουμε πού και πώς χρησιμοποιεί τις συγκεκριμένες έννοιες σε άλλες περιπτώσεις. Αναφορές στον έλεο και το φόβο υπάρχουν σε αρκετά άλλα έργα του φιλοσόφου πλην της Ποιητικής, κυρίως σε ηθικά και βιολογικά. Εκεί, βέβαια, χρησιμοποιούνται και παρουσιάζονται από διαφορετική οπτική κατά περίπτωση. Θα επιχειρήσουμε, όμως, εξετάζοντας τους δύο όρους ευρύτερα στο έργο του να δούμε εάν και σε ποιο βαθμό θα μπορούσαμε να οδηγηθούμε σε τυχόν συμπεράσματα και πιθανώς στη βαθύτερη κατανόηση και ερμηνεία τους στην Ποιητική. [ 3 ]\n5 Ο έλεος και ο φόβος πριν από τον Αριστοτέλη Ο Αριστοτέλης δεν είναι ο πρώτος που συνέδεσε τον έλεο και το φόβο με την ποίηση, αλλά ακολουθεί μια παλαιά παράδοση. Ο συσχετισμός αυτός μπορεί να ανιχνευτεί στον Όμηρο, τους τραγικούς, τον Γοργία και τον Πλάτωνα. 5 Στην Ἰλιάδα αναφέρονται περιπτώσεις συμπόνιας προς τους εχθρούς. Ο Αχιλλέας, για παράδειγμα, πριν από το χαμό του Πατρόκλου παρουσιάζεται να χαρίζει τη ζωή σε όσους από τους αιχμαλώτους παραδίνονταν. Αξιοσημείωτη, επίσης, είναι η περίπτωση του ελέου που ο Αχιλλέας έδειξε στον Πρίαμο, τον πατέρα του νεκρού από τα δικά του χέρια Έκτορα (Ω ). Ο Αχιλλέας μετά την ικεσία του Πριάμου συγκινείται, θρηνεί, παρηγορεί και φιλοξενεί τον πονεμένο γέροντα βασιλιά. Στις σωζόμενες τραγωδίες του Σοφοκλή συναντάμε, επίσης, αντίστοιχα παραδείγματα: η Δηιάνειρα συμπόνεσε την Ιόλη, ο Οδυσσέας τον Αίαντα, ο Νεοπτόλεμος τον Φιλοκτήτη. 6 Ανατρέχοντας, λοιπόν, στον αρχαίο κόσμο, παρά τη γενικότερα καθολική άποψη ότι το μίσος προς τους εχθρούς ήταν αξιέπαινο, στους εχθρούς μάλιστα των φίλων απόδειξη αφοσίωσης, ο έλεος αποτελούσε αντικείμενο θαυμασμού και δείγμα σωφροσύνης, καθώς οι άνθρωποι διέβλεπαν στις συμφορές των άλλων μια προειδοποίηση για την αβεβαιότητα και της δικής τους τύχης. Ο έλεος, επομένως, αποτελούσε βασικό συναίσθημα για τους Έλληνες. 7 Ο Δημοσθένης παρατηρεί ότι μέσα στο ήθος της πόλης συγκαταλεγόταν και το ἐλεεῖν τοὺς ἀσθενεῖς. 8 Η συμπόνια αυτή εκδηλωνόταν έμπρακτα από την πολιτεία με τη χορήγηση βοηθήματος στους 5 Βλ. T. Brunius, Inspiration and Katharsis: The Interpetation of Aristotle s «The Poetics» VI, 1449 b 26, Upsala 1966, τις σχετικές αναφορές στον Πλάτωνα και τον Γοργία στα αρχικά κεφάλαια πριν από την εξέταση της Ποιητικής. Επίσης, βλ. D. W. Lucas, «Pity, Terror and Peripeteia», CQ (1962) Βλ. αντίστοιχα Σοφοκλέους Τραχίνιες, Αἴας, Φιλοκτήτης. Σχετικά με τη λειτουργία του ελέου στην τραγωδία Φιλοκτήτης του Σοφοκλή βλ. S. Halliwell, The Aesthetics of Mimesis, Princeton and Oxford 2002, Βλ. επίσης το ενδιαφέρον άρθρο του C. F. Alford, «Greek Tragedy and Civilization: The Cultivation of Pity», PRQ (1993) , τις σελίδες που αφορούν τον έλεο στην αρχαία ελληνική τραγωδία και συγκεκριμένα στις τραγωδίες Αἴας και Φιλοκτήτης. Το άρθρο πραγματεύεται γενικότερα τον έλεο ως ιδιαίτερο γνώρισμα του ανθρώπου και ως ένα από τα βασικότερα κοινωνικά αισθήματα, το οποίο φανερώνει πολιτισμένες κοινωνίες. Πολύ ενδιαφέρουσα στο συγκεκριμένο άρθρο είναι η ανάπτυξη του τρόπου παρουσίασης του ελέου από τους τρεις τραγικούς. 7 Βλ. W. B. Stanford, Greek Tragedy and the Emotions, London 1983, 21-47, όπου ο έλεος παρουσιάζεται και εξετάζεται ως το βασικό και κεντρικό συναίσθημα στην τραγωδία. Ο Stanford στο τρίτο κεφάλαιο του βιβλίου του αναλύει γενικότερα τα συναισθήματα που προξενεί η τραγωδία στους θεατές στηριζόμενος κατά βάση στην ανάλυση των συναισθημάτων από τον Αριστοτέλη στη Ρητορική. 8 Βλ. Δημοσθένους Κατὰ Τιμοκράτους [ 4 ]\n6 ανάπηρους και ανίκανους για εργασία. Ο Αδύνατος του Λυσία, που έπαιρνε ένα τέτοιο βοήθημα, χαρακτηρίζει τους Αθηναίους ἐλεημονεστάτους. 9 Τον ίδιο χαρακτηρισμό επαναλαμβάνει και ο Ισοκράτης. 10 Περιγραφές, από την άλλη, των εκδηλώσεων του φόβου υπήρχαν και πάλι ήδη από τον Όμηρο. Στην Ἰλιάδα υπάρχει μια σατιρική περιγραφή του δειλού. 11 Αξιοσημείωτη είναι, επίσης, η περιγραφή του Δόλωνα, του Τρώα κατάσκοπου, ο οποίος αρχίζει να «τραυλίζει» από το φόβο του, ενώ «ακούγονται τα δόντια του να χτυπούν». 12 Ακόμα κι ένας ήρωας, όπως ο Πάρις, παρουσιάζεται να «χλoμιάζει» από τον τρόμο, 13 ενώ ο γέροντας Πρίαμος νιώθει τόσο φοβισμένος, ώστε «σηκώνονται οι τρίχες από τα σκεβρωμένα μέλη του». 14 Και ο γενναίος Έκτορας, όμως, «ακούει την καρδιά του να χτυπά με βία στο στήθος του». 15 Το «τρέμουλο των γονάτων» αποτελούσε, επίσης, ένα τόσο συνηθισμένο σύμπτωμα φόβου, ώστε δηλώνεται με στερεότυπες εκφράσεις. 16 Παρόμοιες αναφορές σε εκδηλώσεις του φόβου απαντούν, επίσης, και στους τρεις τραγικούς και κυρίως στον Αισχύλο. 17 Στον τραγικό κόσμο του Αισχύλου ο φόβος, από όλα τα ανθρώπινα συναισθήματα, είναι αυτός που γίνεται περισσότερο αισθητός. 18 Με εξαίρεση τις Χοηφόρους και τις Εὐμενίδες, όλοι οι χοροί του Αισχύλου αποτελούνται από τρομαγμένους ανθρώπους. 19 Και το λεξιλόγιο του φόβου είναι 9 Βλ. Λυσίας, Ὑπὲρ τοῦ Ἀδυνάτου Βλ. Ισοκράτης, Περὶ Ἀντιδόσεως 20.4: ἐπὶ μὲν τῶν ἄλλων πραγμάτων ἐλεημονεσ τάτους ὁμολογεῖσθαι καὶ πραοτάτους ἁπάντων εἶναι τῶν Ἑλλήνων. 11 Βλ. Ἰλιάδα Ν , όπου περιγράφονται οι αντιδράσεις του δειλού: το πρόσωπό του παίρνει διαδοχικά διάφορα χρώματα, η ψυχή του δεν τον αφήνει να ησυχάσει στιγμή, συνεχώς αλλάζει θέση, στέκεται μαζεμένος μία στο ένα πόδι μία στο άλλο, η καρδιά του χτυπά δυνατά, ακούγονται μέχρι και τα δόντια του να χτυπούν. 12 Ἰλιάδα Κ Ἰλιάδα Γ Ἰλιάδα Ω Ἰλιάδα Η Ενδεικτικά αναφέρω.: τρόμος ἔλλαβε γυῖα (Γ 34), λῦσε δὲ γυῖα (Δ 469), λύντο δὲ γυῖα (Ζ 12, 16), τρόμος ἔλλαβε φαίδιμα γυῖα (Η 452), ὑπό δ ἔτρεμε γυῖα (Ι 390) κ.λπ. 17 Πολύ ενδιαφέρον για το θέμα αυτό είναι το έργο της J. de Romilly, Ο φόβος και η αγωνία στο θέατρο του Αισχύλου, μτφρ. Σ. Λουμάνη, Χ. Μαρσέλλος, Αθήνα Γι αυτό στη συνέχεια τα περισσότερα από τα παραδείγματα περιγραφής των συμπτωμάτων του φόβου που αναφέρονται από τους τραγικούς προέρχονται κυρίως από τον Αισχύλο. 19 Ο Χορός των Περσών, για παράδειγμα, αποτελείται από ανθρώπους, οι οποίοι γεμάτοι φόβο και άγχος περιμένουν τις ειδήσεις που πρόκειται να φτάσουν (10, 115, ). Στις Ἱκέτιδες ο Χορός αποτελείται από τα ίδια τα θύματα, που καταδιώκονται από τους γιους του Αιγύπτου εκφράζοντας επανειλημμένα τη φρίκη τους (566: χλωρῷ δείματι, 736: περίφοβον τάρβος δείματι, 786: οἴχομαι [ 5 ]\n7 αρκετά πλούσιο όχι μόνο σε λέξεις (π.χ. φόβος, δεῖμα, τάρβος, φροντὶς, μέριμνα κ.λπ.), οι οποίες επανέρχονται συνεχώς απλές ή με τα σύνθετά τους, αλλά και σε μεταφορικές εκφράσεις του φόβου (π.χ. πτοέω, φρίσσω) ή σε περιγραφές των συμπτωμάτων του. Στον Σοφοκλή και τον Ευριπίδη, από την άλλη, τα πρόσωπα δηλώνουν μεν το φόβο τους, σχολιάζουν, μάλιστα, ενίοτε και τους λόγους, για τους οποίους φοβούνται, δεν περιγράφουν όμως, όπως στον Αισχύλο, αυτό που αισθάνονται. 20 Το απλούστερο από τα σημάδια που φανερώνουν αγωνία είναι ο επιταχυνόμενος χτύπος της καρδιάς. Η καρδιά «πάλλεται, χορεύει τρελλά, κλωτσάει τα σωθικά». 21 Από την περιγραφή της απλής ταχυκαρδίας περνάμε συχνά στους τραγικούς σε μεταφορές που καταλήγουν στην προσωποποίηση του οργάνου της καρδιάς, προκειμένου να αποδοθούν οι αντιδράσεις της στα ερεθίσματα του φόβου και της αγωνίας. Στις περιγραφές αυτές κυριαρχεί το ιατρικό λεξιλόγιο. Ο χτύπος, ο «χορός» αυτός της καρδιάς πάνω στο διάφραγμα που την περιβάλλει αναφέρεται και από τον Ιπποκράτη. 22 Άλλα όργανα του σώματος, εκτός από την καρδιά, στα οποία εκδηλώνονται τα συμπτώματα του φόβου, είναι το συκώτι, τα σπλάχνα και η χολή. 23 Η ροή, μάλιστα, της χολής στο σώμα παρομοιάζεται από την Ηλέκτρα με «κύμα που έρχεται να χτυπήσει ένα καράβι». 24 Ο φόβος μπορεί, επίσης, να προκαλέσει ρίγος και φόβῳ). Το Χορό των Ἑπτά ἐπὶ Θήβας αποτελούν οι τρομαγμένες γυναίκες της πολιορκούμενης πόλης, που ζει μέσα στον πανικό που προκαλεί ο εχθρικός στρατός (78, 121, 203, 213, 240, 249, 259, 287 κ.ε., 563, 720, 764, 806, 843). Ο Χορός του Προμηθέως Δεσμώτου διακατέχεται από λύπη ανάμικτη με φόβο (144, 181, , 898, 932). Ιδιαίτερη, μάλιστα, στο έργο αυτό είναι η μορφή της Ιούς, ενός θύματος ανάστατου από τη φρίκη που βιώνει. Στην Ὁρέστεια βρίσκουμε και πάλι την αγωνία σε διαφορετικές μορφές: Στον Ἀγαμέμνονα, ο Χορός είναι γεμάτος αγωνία (975 κ.ε., 1025 κ.ε., 1530 κ.ε.), την οποία συμμερίζονται και άλλοι, όπως ο φρουρός και κυρίως η Κασσάνδρα, η οποία μετατρέπει την αγωνία της σε πραγματικό παραλήρημα. Στις Χοηφόρους κυριαρχούν οι φόβοι που κυνηγούν την Κλυταιμήστρα (32 κ.ε.), αλλά και τον Ορέστη (272 κ.ε., 1024 κ.ε.). Στις Εὐμενίδες, τέλος, αν και ο Χορός δεν εκφράζει φόβο, τον ενσαρκώνει και τον σκορπίζει στους ήρωες και στους θεατές. 20 Για παράδειγμα, στον Οἰδίποδα Τύραννο, μια τραγωδία όπου κατεξοχήν ο φόβος δεσπόζει, ο Οιδίποδας εκφράζει μεν το συναίσθημα αυτό (153 κ.ε., 484, 727 κ.ε., 767, 972 κ.ε), χωρίς όμως να περιγράφει κάποια ιδιαίτερα σωματικά συμπτώματα ή τις επιπτώσεις του. 21 Βλ. π.χ. Αισχύλου Ἱκέτιδες 566: θυμὸν πάλλοντα, 785: κελαινόχρως δὲ πάλλετταί μου καρδία, Χοηφόροι 524: ἐκ τ ὀνειράτων καὶ νυκτιπλάγκτων δειμάτων πεπαλμένη, 167: ὀρχεῖται, 1025: ὑπορχεῖσθαι, Προμηθεύς Δεσμώτης 881: λακτίζει. 22 Βλ. Ιπποκράτους Περὶ Καρδίης Και στη σημερινή ιατρική, εξάλλου, η αίσθηση του άγχους, της αγωνίας και του φόβου εντοπίζεται στο λεγόμενο «περικάρδιο». 23 Ο έντονος φόβος περιγράφεται συχνά να «τρυπά» το συκώτι, ενώ στο σώμα επέρχεται μια απότομη άνοδος της χολής, η οποία θεωρείται ότι αναμιγνύεται με το αίμα ή παίρνει τη θέση του. Βλ. Αισχ. Ἀγαμέμνων 432, 792, Χοηφόροι 183, Εὐμενίδες 135, 158. Επίσης, Σοφ. Αἲας 938, Ευριπ. Ἱκέτιδες Βλ. Αισχ. Χοηφόροι 183: κἀμοὶ προσέστη καρδίᾳ κλυδώνιον χολῆς. [ 6 ]\n8 αίσθηση κρύου. Η ανατριχίλα δηλώνεται με το ρήμα φρίσσειν, που σημαίνει το ανατρίχιασμα, καθώς ο φόβος μοιάζει να διαπερνά το σώμα. 25 Την αίσθηση αυτή του παγώματος συνοδεύει και η αλλαγή χρώματος. 26 Επιπλέον, ο φόβος επέρχεται στον άνθρωπο με τη μορφή ενός πόνου που υποβάλλει την ιδέα του «τραυματισμού». Ο Χορός των Ἑπτά ἐπὶ Θήβας νιώθει τα φοβερά λόγια να διεισδύουν στο στήθος του (στ. 563), ο Προμηθέας μιλά για φόβο διάτορον, που διαπερνά δηλαδή την καρδιά σαν να την «τρυπά» (στ. 181), ενώ στους Πέρσες η καρδιά ἀμύσσεται, «σκίζεται» από το φόβο (στ. 115, 161). Μπροστά στη σωματική αυτή σύγχυση, ο φοβισμένος άνθρωπος παύει, κατά κάποιον τρόπο, να είναι ο εαυτός του. Νιώθει να εκμηδενίζεται, αισθάνεται σαν να «πεθαίνει» από το φόβο του. 27 Χάνει, επίσης, τα λόγια του, δεν μπορεί να αρθρώσει τις λέξεις και να μιλήσει. 28 Παράλληλα, το βλέμμα σκοτεινιάζει, μοιάζει να χάνεται προσωρινά η όραση, δεν μπορεί να δει καθαρά, ούτε να συγκρατήσει τα δάκρυά του, τα οποία τον τυφλώνουν. Και οι τρεις τραγικοί μιλούν για «σύννεφα λύπης» που βαραίνουν πάνω στα μέτωπα των περίλυπων ηρωίδων τους. 29 Παρατηρούμε, επομένως, μια αυστηρότητα του φυσιολογικού εντοπισμού του φόβου στο ανθρώπινο σώμα, κάτι που θα διαπιστώσουμε στη συνέχεια κατά την ανάλυση των έργων του Αριστοτέλη, στα οποία περιγράφει και προσδιορίζει τις σωματικές εκδηλώσεις του συναισθήματος αυτού. Περνώντας, τώρα, σε περιπτώσεις που αφορούν ζητήματα «κριτικής της τέχνης», ο Γοργίας στο Ἑλένης Ἐγκώμιον, 30 αναφερόμενος στην επίδραση που μπορεί να ασκήσει η μιμητική τέχνη, στην οποία περιλαμβάνεται και η τραγική, αναφέρει ότι οι ακροατές της ποίησης, δοκιμάζουν φρίκην περίφοβον, ἔλεον πολύδακρυν καὶ πόθον 25 Για την αίσθηση του παγώματος από το φόβο βλ. Αισχ. Ἑπτά ἐπὶ Θήβας 834, Προμηθεὺς Δεσμώτης 693, Εὐμενίδες 161 κ.λπ. Για το σήκωμα των τριχών από φρίκη βλ. Αισχ. Ἑπτά ἐπὶ Θήβας , Χοηφόροι Βλ. Αισχ. Ἀγαμέμνων 1121: κροκοβαφής σταγών, Ἱκέτιδες 566: χλωρῷ δείματι. 27 Βλ. Αισχ. Ἱκέτιδες 738, 786:παροίχομαι δείματι, οἴχομαι φόβῳ. 28 Η Άτοσσα στους Πέρσες μένει βουβή από την τρομάρα (206), ο Χορός των Ἑπτά ἐπὶ Θήβας δηλώνει ότι ο φόβος του κόβει τη μιλιά (259), η Ιώ στον Προμηθέα δεν μπορεί να κυβερνήσει πλέον τη γλώσσα και τις σκέψεις της (884). 29 Οι Ωκεανίδες στον Προμηθέα του Αισχύλου αισθάνονται μια ομίχλη φόβου γεμάτη δάκρυα να ανεβαίνει στα μάτια τους (144-5), ο Χορός στην Ἀντιγόνη του Σοφοκλή μιλά για την Ισμήνη αναφέροντας ότι ένα σύννεφο πάνω στο μέτωπό της ασχημίζει το ροδαλό πρόσωπό της βρέχοντας τα όμορφα μάγουλά της (528-30), ενώ στον Ἱπόλλυτο του Ευριπίδη ακούμε από το Χορό για τη Φαίδρα ότι ένα σκοτεινό σύννεφο μαζεύεται στο μέτωπό της (172). 30 Βλ. Γοργίας, Ἑλένης Ἐγκώμιον, D-K, fr. 82  B [ 7 ]\n9 φιλοπενθῆ, κυριεύονται δηλαδή από «υπερβολικά τρομερό φόβο, μια γεμάτη δάκρυα συμπόνια και θλίψη ανάμεικτη με τρυφερότητα και λαχτάρα». Πρόκειται για μια πραγματικά πολύτιμη πηγή, καθώς μας βεβαιώνει ότι τον 5 ο αιώνα το θέατρο έχει ήδη εξελιχθεί σημαντικά και αρχίζει να εμφανίζεται η φιλοσοφική ερμηνεία και αξιολόγησή του. Στον εσωτερικό κόσμο των θεατών, οι οποίοι από απλοί «θιασώτες» και «πανηγυριστές» μιας θρησκευτικής τελετής, όπως ήταν οι γιορτές του Διονύσου στο ξεκίνημά τους, έχουν γίνει «θεατές» που πλέον απολαμβάνουν τα θεατρικά έργα και τα βραβεύουν ως καλλιτεχνικό άθλο, έχει επέλθει αλλαγή. 31 O Γοργίας, λοιπόν, προσπαθεί να εξηγήσει το παράξενο αυτό φαινόμενο: πώς μπορεί να τέρπεται η ψυχή του ακροατή επικών ποιημάτων ή του θεατή τραγωδιών, όταν ο ραψωδός και οι υποκριτές αντίστοιχα παρουσιάζουν ολοζώντανα μπροστά του φοβερά και θλιβερά γεγονότα; Ο ίδιος καταλήγει στο συμπέρασμα πως ο ποιητικός λόγος έχει τέτοια δύναμη, ώστε οδηγεί τους θεατές να ζήσουν με μεγάλη ένταση τα ξένα «παθήματα» σαν δικά τους. Αυτό έχει ως αποτέλεσμα να τους καταλαμβάνει,χωρίς να θέλουν, φρίκη περίφοβος, ἔλεος πολύδακρυς καὶ πόθος φιλοπενθής. Η ανάλυση αυτή του Γοργία, που πιθανότατα αποτελεί απήχηση των συζητήσεων του θέματος από τους σοφιστικούς κύκλους της εποχής, σχετίζεται με την περιγραφή του «ποιητικού παράδοξου» που κάνει με το στόμα του ραψωδού Ίωνα ο Πλάτων στον ομώνυμο διάλογό του. 32 Κατά τον Πλάτωνα ο ραψωδός προκαλεί φόβο στο ακροατήριο, όταν αφηγείται κάτι φοβερὸν και δεινόν. Ο Ίων αφηγείται έκπληκτος πως, όταν απαγγέλλει, βγαίνει εκτός εαυτού, συμπάσχει με τους ήρωες, τρέμει, θλίβεται, δακρύζει και μεταδίδει αυτή την ψυχική ταραχή στους ακροατές των ραψωδιών του, οι οποίοι μεταφέρονται με τη φαντασία τους στο χώρο και το χρόνο του μύθου και ζουν τα «αλλότρια παθήματα» σαν δικά τους. Ο Αριστοτέλης στη συνέχεια θέτει στην Ποιητική του το όλο ζήτημα σε καίριες πλευρές του. Θεωρεί τη δραματική μίμηση 33 αναπαράσταση της ίδιας της ζωής, 31 Βλ. γενικότερα για την εξέλιξη του αρχαίου θεάτρου και της θεατρικής πράξης J. Ch. Moretti, Θέατρο και Κοινωνία στην Αρχαία Ελλάδα, μτφρ. Ελ. Δημητρακοπούλου, Αθήνα Ἴων 535c 5-8: ἐγὼ γὰρ ὅταν ἐλεινόν τι λέγω, δακρύων ἐμπίμπλανταί μου οἱ ὀφθαλμοί ὅταν τε φοβερὸν ἤ δεινόν, ὀρθαὶ αἱ τρίχες ἵστανται ὑπὸ φόβου καὶ ἡ καρδία πηδᾷ. 33 Η λέξη μίμησις παρουσιάζει ένα εκπληκτικά ευρύ σημασιολογικό φάσμα, το οποίο χρήσιμο και ενδιαφέρον θα ήταν να μελετήσει κανείς τουλάχιστον στη λογοτεχνία του 4 ου αι. π.χ., ώστε να [ 8 ]\n10 η οποία επιδιώκει και πετυχαίνει την ψυχική μέθεξη του θεατή στα δρώμενα. Βασικό στοιχείο σ αυτό αποτελεί ο ποιητικός λόγος, που πρέπει να κατορθώνει να ξεσηκώνει αλλά και να κατευνάζει την ψυχή του θεατή. Όπως και ο Πλάτωνας, απαιτούσε από τον άξιο δραματουργό οργάνωση, αρμονική και σύμμετρη συγκρότηση του έργου. Η πλατωνική «ποιητική», όμως, διαφοροποιείται αισθητά, όπως θα αναλύσουμε στη συνέχεια, από την αριστοτελική, καθώς καταλήγει σε αυστηρή κριτική της ποίησης, η οποία θεωρεί πως δεν μπορεί να συμβιβαστεί με το ήθος των ανθρώπων της «ιδεώδους πολιτείας» του. 34 Η πλατωνική κριτική και η αριστοτελική θέση Πολλοί μελετητές έχουν υποστηρίξει ότι μέσα από την Ποιητική δίνεται μια έμμεση απάντηση στις επικρίσεις του Πλάτωνα εναντίον της ποίησης. 35 Ο Πλάτωνας είχε ασκήσει δριμεία επίθεση εναντίον της ποίησης, όπως και της ρητορικής, 36 αρνούμενος σθεναρά να τις χαρακτηρίσει τέχνες. Στον Ἲωνα, την Πολιτεία και τους Νόμους παραθέτει μια λίστα κατηγοριών εναντίον της ποίησης γενικά και της τραγωδίας ειδικότερα. 37 Η ποίηση, κατά τον Πλάτωνα, προκαλώντας συγκινήσεις, κάνει τους ανθρώπους περισσότερο αδύναμους και συναισθηματικούς. 38 Οι ποιητές διαστρέφουν την αλήθεια προβάλλοντας ότι καλοί άνθρωποι μπορούν να γίνουν δυστυχισμένοι και μπορέσει να εξετάσει ουσιαστικότερα τη χρήση της από τον Αριστοτέλη σε σχέση με την ποίηση. Βλ. σχετικά το άρθρο του W. Tatarkiewicz, «Μίμησις», μτφρ. Α. Ζαμάνης, Εκηβόλος 13 (1983) Βλ. επίσης D. W. Lucas, «Μίμησις», μτφρ. Δ. Ι. Ιακώβ, Α. Τζιότζιου, Παλίμψηστον 6-7 (1988) Περισσότερα για τη μίμηση και τη σχέση της με τον έλεο, το φόβο και την τραγική ηδονή αναφέρονται στη συνέχεια της εργασίας. 34 Βλ. ευρύτερα για το θέμα R. Kannicht, Η παλαιά διαμάχη ποίησης και φιλοσοφίας, μτφρ. Δ. Ι. Ιακώβ, Αθήνα Γενικότερα για τις απόψεις Πλάτωνα Αριστοτέλη για την ποίηση και τα συναισθήματα που αυτή εγείρει βλ. M. C. Nussbaum, «Tragedy and self-sufficiency: Plato and Aristotle on fear and pity», στο A. O. Rorty (επιμ.), Essays on Aristotle s Poetics, Princeton 1992, Στον Γοργία και τον Φαῖδρο ο Πλάτωνας αρνείται να δεχτεί τη ρητορική ως τέχνη, καθώς θεωρεί ότι δεν έχει συγκεκριμένο δικό της αντικείμενο. Επιπλέον, υποστηρίζει ότι πρόκειται για μια «παραπλάνηση της ψυχής», καθώς βασικό μέσο των ρητόρων είναι η κολακεία και η διέγερση των παθών του ακροατηρίου με μοναδικό σκοπό να κερδίσουν τους ακροατές. 37 Αναλυτικότερα για τις «τέσσερις» βασικές αντιρρήσεις του Πλάτωνα σχετικά με την ποίηση βλ. Düring, ό.π. (σημ. 1), Επίσης, στου ιδίου, κεφ. «Υπόβαθρο και στόχος», Πολιτεία d 3-4: ἐνδόντες ἡμᾶς αὐτοὺς ἑπόμεθα ξυμπάσχοντες. [ 9 ]\n11 κακοί ευτυχισμένοι. Επιπλέον, καταλογίζει στους ποιητές ότι καλλιεργούν και εκτρέφουν το άλογο στοιχείο της ψυχής στον άνθρωπο κάνοντάς τον να παραδίδεται στα συναισθήματά του, ειδικά αυτά του ελέου και του φόβου. 39 Εξετάζοντας την ποίηση με τα μέτρα της οντολογίας του και της ηθικής του, τη βρίσκει μακριά από το κράτος των «ιδεών» του και την αλήθεια. Η ποίηση, όπως και οι άλλες «καλές τέχνες», είναι μίμηση της αισθητής πραγματικότητας με μέσα αισθητά. Επομένως, τα πρότυπα του ποιητή είναι «είδωλα» και «μιμήματα», όχι «όντως όντα». 40 Η επική και, κυρίως, η δραματική ποίηση παρουσιάζοντας πάθη, μάχες, συγκρούσεις επιθυμιών και συναισθημάτων απεικονίζουν το κατώτερο, το ἄλογον μέρος της ψυχής, το οποίο δεν συμβιβάζεται με το χρηστόν ήθος. 41 Έτσι τέτοιου είδους συγκινήσεις δεν ανήκουν στην περιοχή του υψηλότερου μέρους της ψυχής, δηλαδή του νοητικού. Όσα αναπτύσσει ο Αριστοτέλης στην Ποιητική θεωρούνται από πολλούς μελετητές ως μια έμμεση αλλά καθαρή απάντηση στις κατηγορίες αυτές του Πλάτωνα για τη βλαπτική επίδραση της ποίησης. 42 Ο Σταγιρίτης θεωρεί τη λογοτεχνία θετικό παράγοντα στη ζωή του ανθρώπου, καθώς εμπλουτίζει τη γνώση και διευρύνει την εμπειρία του. Έχοντας αναβαθμίσει την έννοια της μίμησης 43 και «εκκοσμικεύσει» το υπερβατικό φιλοσοφικό σύστημα του Πλάτωνα, υποστηρίζει ότι ο καλλιτέχνης μιμείται απευθείας την πραγματικότητα και όχι μια πραγματικότητα δευτέρου 39 Πολιτεία d 4-5: τρέφει γὰρ ταῦτα ἄρδουσα, δέον αὐχμεῖν. 40 Υπό τις συνθήκες αυτές η τέχνη, κατά τον Πλάτωνα, περιττεύει, αφού ως αντίγραφο του αντιγράφου βρίσκεται σ ένα οντολογικό επίπεδο τρίτον ἀπὸ τῆς ἀληθείας (Πολιτεία e 6-8). Για να κάνει εναργέστερη την άποψή του αυτή ο Πλάτωνας χρησιμοποιεί την εικόνα του κατόπτρου: ο καλλιτέχνης μοιάζει με περιφερόμενο άνθρωπο που κρατά έναν καθρέπτη και αντιγράφει τον υπαρκτό κόσμο (Πολιτεία d 8-596e 3). 41 Γενικότερα ο Πλάτωνας θεωρούσε τη μίμηση ιδιαίτερα αρνητική. Στο 10 ο βιβλίο της Πολιτείας του είναι απόλυτος στην κρίση του αυτή και ασκεί: α) Οντολογική κριτική (η ποίηση απέχει πολλές βαθμίδες από την αλήθεια), β) παιδαγωγική κριτική (μίμηση κακών προτύπων, π.χ. απάτες θεών, τεχνάσματα ερωτευμένων γυναικών κ.ά.) και γ) ψυχολογική κριτική (η μίμηση οδηγεί στην ταύτιση και καλλιεργεί το συναίσθημα, το λιγότερο λογικό στοιχείο της ψυχής). 42 Βλ. σχετικά για το θέμα G. F. Else, Plato and Aristotle on Poetry, Λονδίνο 1986, Η άποψη δηλαδή που διατυπώνει ο Αριστοτέλης στην Ποιητική για τη μίμηση διαφέρει αισθητά από αυτή του Πλάτωνα. Κατά τον Αριστοτέλη, όλες οι τέχνες είναι μιμητικές και το αντικείμενό τους είναι οι πράξεις των ανθρώπων. Άρα η μίμηση, κατά τον Σταγιρίτη, είναι μίμησις πράξεως. Αυτή, βέβαια, σχετίζεται με τα ήθη. Από τις μιμήσεις ηθών «προς το σοβαρό» δημιουργείται η τραγωδία, ενώ «προς το μη σοβαρό» η κωμωδία. Η μίμηση, επιπλέον, μπορεί να έχει ένα γνωστικό περιεχόμενο, μπορεί δηλαδή κανείς να μάθει μέσα από τη μίμηση. Παράλληλα, επειδή, όταν μαθαίνουμε, ευχαριστιόμαστε, η μίμηση οδηγεί στην ηδονή. Ορισμό της μίμησης, πάντως, δεν δίνει ο Σταγιρίτης. Βλ. σχετικά P. Woodruff, «Aristotle on Mimesis», στο A. O. Rorty (επιμ.), Essays on Aristotle s Poetics, Princeton 1992, Επίσης, L. Golden, Aristotle on Tragic and Comic Mimesis, Ατλάντα [ 10 ]\n12 βαθμού, όπως υποστηρίζει ο Πλάτωνας. Οδηγεί, έτσι, σε μια επανεκτίμηση της αξίας της ποίησης. Όσον αφορά την κριτική του Πλάτωνα σχετικά με την επίδραση της ποίησης στο συναισθηματικό κόσμο του ανθρώπου, ο Αριστοτέλης δεν δέχεται τον αυστηρό διαχωρισμό του συναισθηματικού από το λογικό κόσμο, ο οποίος θα πρέπει, κατά τον Πλάτωνα, να ελέγχει και να χαλιναγωγεί τον πρώτο. Αποδίδει στην τέχνη, όπως αναφέραμε, μιμητικό χαρακτήρα, ο οποίος συντελεί στη γνώση, και δέχεται ότι η μάθηση προκαλεί την ευχαρίστηση (ἡδονήν). 44 Στην περίπτωση, μάλιστα, της τραγωδίας η οικεία ηδονή συνίσταται στη διέγερση του ελέου και του φόβου, όπως θα αναλύσουμε στη συνέχεια. Έτσι, λογική και συναίσθημα δεν έχουν σχέση υπαλληλίας, όπως στον Πλάτωνα, αλλά ομότιμης σύμπραξης. Απώτερο αποτέλεσμα, επομένως, της τραγωδίας, κατά τον Αριστοτέλη, δεν είναι να μας κάνει περισσότερο συναισθηματικούς. Αντιθέτως, μάλιστα, απομακρύνει τη συγκίνηση διά της καθάρσεως. Έτσι, δεν νιώθουμε έλεο ή φόβο αλλά αποστροφή, όταν ένας καλός άνθρωπος πέφτει σε βάσανα και συμφορές ή όταν ένας αχρείος ευημερεί. Η ίδια η συνείδησή μας «φιλτράρει» αυτά που παρουσιάζονται στο δράμα και παρέχει τον έλεο και το φόβο σε ορισμένες περιπτώσεις, ενώ τα αρνείται σε άλλες. Τα συναισθήματα, επομένως, δεν αφορούν μόνο το άλογο τμήμα της ψυχής, όπως κατηγορούσε ο Πλάτωνας, αλλά έχουν τη δική τους λογική πλευρά ή τουλάχιστον υπάγονται κατά κάποιον τρόπο στη λογική. 45 Η ποίηση, εξάλλου, σύμφωνα με τον Αριστοτέλη, «μιμείται» τη ζωή και τη μοίρα του ανθρώπου όχι κατά τα επουσιώδη και ασήμαντα στοιχεία τους, αλλά κατά το βαθύτερο και ουσιαστικότερο, το 44 Περισσότερα για τη σχέση μίμησης - γνώσης - ευχαρίστησης στην τέχνη βλ. S. Halliwell, «Pleasure, Understanding, and Emotion in Aristotle s Poetics», στο A. O. Rorty (επιμ.), Essays on Aristotle s Poetics, Princeton 1992, και G. M. Sifakis, «Learning from Art and Pleasure in Learning. An interpretation of Aristotle s Poetics b 8-19», στο J. H. Betts, J. T. Hooker & J. R. Green (επιμ.), Studies in honour of T. B. L. Webster, τ. I, Bristol 1986, Βλ. επίσης το πολύ ενδιαφέρον άρθρο του S. Tsitsiridis, «Mimesis and understanding: an interpretation of Aristotle s Poetics b 4-19», CQ 55.2 (2005) , στο οποίο αντιπαραθέτοντας σε ένα γόνιμο «διάλογο» την επιχειρηματολογία του στις απόψεις του Halliwell και του Σηφάκη αναλύει τη σχέση μίμησης - ευχαρίστησης με αναφορές σε άλλα έργα του φιλοσόφου, υποστηρίζοντας ότι κατά τον Αριστοτέλη η μίμηση στηρίζεται σε μια γνωστική διαδικασία σχετική με τη λειτουργία της μνήμης και ειδικά της ανάμνησης. Βλ. επιπλέον για το θέμα αυτόθι, κεφ. «Σχέση ελέου φόβου και οἰκείας ἡδονῆς», Την ίδια άποψη υποστηρίζει και ο Ε. Π. Παπανούτσος, «Παθημάτων Κάθαρσις» στο Φιλοσοφικά προβλήματα, του ιδίου, Αθήνα 1978, , ο οποίος αναφέρει: «Με την κάθαρση των παθών αποβάλλεται το χεῖρον που υπάρχει στα συναισθήματα του ελέου, του φόβου και τα όμοιά τους, δηλαδή το άμετρο και άλογο στοιχείο τους, και μένει το βέλτιον: μια συγκινησιακή ύλη ευγενής, που φέρνει στην ψυχή όχι τη μανία και την αναρχία, αλλά την έλλογη τάξη, το μέτρο και την αρμονία». [ 11 ]\n13 καθολικότερο νόημά τους 46 και από αυτή την άποψη βρίσκεται πολύ πιο κοντά προς τη φιλοσοφία και την αλήθεια από την ιστορία, η οποία προσκολλάται σε συγκεκριμένα πρόσωπα και πράγματα. Γι αυτό, όπως δηλώνει ο Αριστοτέλης, η ποίηση είναι φιλοσοφώτερον καὶ σπουδαιότερον τῆς ἱστορίας. Ο Nehamas, 47 από την άλλη, θεωρεί ότι όσα αναφέρει ο Αριστοτέλης για τα συναισθηματικά οφέλη της ποίησης δεν αποτελούν κάποιου είδους απάντηση στον Πλάτωνα. Ο έλεος και ο φόβος μπορούν να επιφέρουν βελτίωση στις κρίσεις και τις αντιδράσεις μας, αυτό όμως είναι κάτι που δεν μπορεί να γενικευτεί και στα υπόλοιπα συναισθήματα. Όπως υποστηρίζει, πουθενά ο Αριστοτέλης δεν δίνει κάποια ένδειξη ότι ο έλεος και ο φόβος είναι αντιπροσωπευτικά όλων των συναισθημάτων. Έτσι, ούτε σε τεχνικό ούτε σε ηθικό επίπεδο τόσο η Ποιητική όσο και η Ρητορική, την οποία ο μελετητής εξετάζει παράλληλα, μοιάζουν να παρέχουν μια ευθεία αντιπαράθεση στις απόψεις του Πλάτωνα, όπως συμβαίνει σε πολλές άλλες περιπτώσεις έργων του Αριστοτέλη. Και τα δύο έργα υπερασπίζονται, βέβαια, το αντικείμενό τους και τη λειτουργία τους ως τέχναι, όχι όμως με την αντιπαράθεση κάποιας συγκεκριμένης επιχειρηματολογίας απέναντι στις απόψεις του Πλάτωνα, αλλά μέσα από τον τρόπο ανάπτυξης και παρουσίασης των αντικειμένων τους αντίστοιχα. Κατά την άποψή μου, μολονότι ο Πλάτωνας δεν μνημονεύεται ονομαστικά ούτε μία φορά στην Ποιητική, δεν υπάρχει αμφιβολία ότι ο Αριστοτέλης, σε αντίθεση με την αυστηρή κριτική του δασκάλου του, γίνεται προστάτης 48 και ένθερμος υποστηρικτής της ποίησης. Η αρνητική στάση του Πλάτωνα και η επιθυμία του να καθορίσει ακριβέστερα τη φύση και την ειδοποιό διαφορά της λογοτεχνίας από τις άλλες τέχνες και επιστήμες οδήγησαν τον Αριστοτέλη να αφιερώσει μια ειδική πραγματεία στην ποίηση. Η σημαντικότερη πάντως, κατά τη γνώμη μου, προσφορά του είναι ότι με την πραγματεία του αυτή αναγνώρισε την αυτονομία της λογοτεχνίας ως τέχνης με τους δικούς της κανόνες, καθιστώντας την πρώτος αποκλειστικό αντικείμενο έρευνας. Ας μην παραβλέπουμε, εξάλλου, ότι μέχρι τον Αριστοτέλη η 46 Ποιητ b 6-11: ἡ ποίησις μᾶλλον τὰ καθόλου ἔπαθεν. 47 Βλ. A. Nehamas, «Pity and Fear in the Rhetoric and the Poetics», στο A. O. Rorty (επιμ.), Essays on Aristotle s Poetics, Princeton 1992, Χρησιμοποιώ τον όρο από την αναφορά στην Πολιτεία d 6: δοῖμεν δέ γέ που ἂν καὶ τοῖς προσ τάταις αὐτῆς [ 12 ]\n14 θεωρητική ενασχόληση με την ποίηση ήταν πάντοτε, όπως εντοπίσαμε, έμμεση και εξαρτημένη, ενταγμένη δηλαδή είτε σε ρητορικό (π.χ. Γοργίας) είτε σε φιλοσοφικό (π.χ. Πλάτωνας) πλαίσιο. Ο έλεος και φόβος στην αριστοτελική Ποιητική Ο Αριστοτέλης αναφέρεται στον έλεο και το φόβο, εκτός από τον ορισμό της τραγωδίας, στο 13 ο και 14 ο κεφάλαιο της Ποιητικής. Θεωρεί ότι η σύνθεση της καλλίστης τραγωδίας πρέπει να είναι μιμητικὴ φοβερῶν καὶ ἐλεεινῶν και αναλύει τους τρόπους με τους οποίους μπορεί να προκληθεί ο έλεος και ο φόβος στην τραγωδία, εξετάζοντας ποια γεγονότα θεωρούνται δεινά καὶ οικτρά και ποια όχι. Σύμφωνα με τον Αριστοτέλη, η καλλίστη τραγωδία διαθέτει σύνθεσιν πεπλεγμένην, ώστε να δημιουργείται ο έλεος, ο φόβος, το θαυμαστόν και υπό προϋποθέσεις το εκπληκτικόν, 49 τα οποία μπορούν να προκύψουν από το συνδυασμό περιπέτειας και αναγνώρισης. 50 Ο ήρωάς της είναι εκείνος που θα εξασφαλίσει τις προϋποθέσεις για τον έλεο και το φόβο ( a 7-17) και η σύστασίς της είναι σύστασις ἐλεεινῶν καὶ φοβερῶν πραγμάτων του τύπου παθεῖν δεινὰ ἤ ποιῆσαι ( a 17-28). Τα κεφάλαια 13 και 14 είναι συμπληρωματικά μεταξύ τους, καθώς καλύπτουν όλες τις πράξεις που μπορούν να προκαλέσουν έλεο και φόβο. Στα κεφάλαια αυτά αναφέρονται οι πράττοντες ως προς τη μεταβολή εἰς τὴν δυστυχίαν (παθεῖν δεινά) και οι πράττοντες ως προς τη συμμετοχή τους στην πράξη (ποιῆσαι δεινά). Το ζητούμενο, πάντως, και στα δύο κεφάλαια είναι τα φοβερά και ελεεινά. Στο 13 ο κεφάλαιο τα φοβερά και ελεεινά εξετάζονται ως αντικείμενα της μίμησης ( b 32-3) και ως σύστασις πραγμάτων ( a 22-3), ενώ στο 14 ο ως προκύπτοντα ἐξ αὐτῆς τῆς συστάσεως τῶν πραγμάτων ( b 2-3). 49 Ανάλυση των δύο τελευταίων όρων ακολουθεί σε ξεχωριστό κεφάλαιο στη συνέχεια, βλ. αυτόθι Για την τραγική πλοκή, τη διέγερση του ελέου και φόβου μέσω της περιπέτειας και των αναγνωρίσεων και για τη σύνθεση της καλλίστης τραγωδίας γενικότερα βλ. L. Cooper, The Poetics of Aristotle. Its meaning and influence, New York 1963, [ 13 ]\n15 Τι ακριβώς, όμως, είναι ο έλεος και ο φόβος ως αριστοτελικοί όροι στην τραγωδία; Οπωσδήποτε πρόκειται για κάτι διαφορετικό από ένα απλό αίσθημα οίκτου για τον τραγικό ήρωα και φόβου για όσα διαδραματίζονται στη σκηνή. Οι όροι αποδίδονται συνήθως ως «συμπόνια και φόβος» ή «λύπη και φόβος». Κατά τον Schadewaldt, με τον οποίο συμφωνεί και ο Düring, οι όροι πρέπει να αποδοθούν ως «συγκίνηση και φρίκη». 51 Ο φόβος δηλαδή, κατά τον Schadewaldt, στον αριστοτελικό ορισμό θέλει να δηλώσει τη «φρίκη» που προκαλεί το τραγικό γεγονός. Ο έλεος, από την άλλη, δεν είναι απλώς το συμπάσχειν και συναλγεῖν, όπως ανέφερε ο Lessing. Προϋποθέτει, επιπλέον, ότι ο ελεών αντικρίζει κάποιον που υποφέρει χωρίς να το αξίζει. Είναι, επομένως, «πάθος ήθους χρηστού», γι αυτό και δηλώνει την «έντονη συγκίνηση». Η σχέση ελέου φόβου και παθών έχει απασχολήσει ευρέως τους μελετητές. Θα αναφερθούμε σ αυτήν αναλυτικότερα στη συνέχεια. Στα κεφάλαια, ωστόσο, της Ποιητικής που εξετάζουμε εδώ παρατηρούμε ότι τα πάθη εντοπίζονται κυρίως στο πλαίσιο της φιλίας ( b 15-22). Η έννοια της φιλίας 52 που εισάγεται στην Ποιητική συνδέεται τόσο με την ἀναγνώρισιν όσο και με τον έλεο και το φόβο. Όπως φαίνεται από τα παραδείγματα που αναφέρονται στο κεφάλαιο 14, ο όρος φιλία δηλώνει τη συγγενική σχέση (δεσμός εξ αίματος), αλλά και τη συζυγική σχέση (δεσμός εξ αγχιστείας). 53 Η πρᾶξις που μιμείται η τραγωδία, για να προκαλέσει την ἀπὸ ἐλέου καὶ φόβου ἡδονήν, πρέπει να καταστρέφει ή να απειλεί να καταστρέψει τη σχέση αυτή. Το πάθος έγκειται ακριβώς σ αυτό και η ἀναγνώρισις της φιλίας οδηγεί στην ολοκλήρωση της πράξεως. Τα φοβερά και ἐλεεινά, όπως περιγράφονται στο 14 ο κεφάλαιο, περιλαμβάνουν κυρίως φόνους ή απόπειρες φόνων. Το ἀποκτείνῃ ή το 51 Βλ. Düring, ό.π. (σημ. 1), 283. Ο W. A. Kaufmann, Tragedy and philosophy, New York 1968, 46-7, θεωρεί ότι οι όροι ruth και terror είναι πολύ ισχυρότεροι εννοιολογικά από τους ευρέως χρησιμοποιούμενους pity και fear. Ο έλεος και ο φόβος δηλαδή είναι δύο έντονα συναισθήματα που υπαγορεύουν τη συμμετοχή του θεατή στη δυστυχία του ήρωα, όπως και τον πανικό και τον τρόμο που προκαλεί η σκέψη ότι και ο ίδιος θα μπορούσε να περιέλθει σε ανάλογες συμφορές. Οι έννοιες «λύπη» και «φόβος», οι αντίστοιχες δηλαδή του pity και fear στην αγγλική, δεν είναι αρκετά ισχυρές, για να εκφράσουν επαρκώς τα συναισθήματα του θεατή κατά την παρακολούθηση μιας τραγωδίας. 52 Η έννοια της φιλίας, όπως προκύπτει από τα ηθικά συγγράμματα του φιλοσόφου, είναι μεγάλης και καίριας σημασίας στην ηθική φιλοσοφία του Αριστοτέλη. Συζητείται εκτενώς στα βιβλία Θ και Ι των Ἠθικῶν Νικομαχείων και στο Ζ βιβλίο των Ἠθικῶν Εὐδημείων. 53 Βλ. E. S. Belfiore, Tragic Pleasures. Aristotle on Plot and Emotion, Princeton 1992, 73. [ 14 ]\n16 μέλλῃ ( b 21) είναι αυτό που θα χαρακτηρίσει τη μεταβολή. Στην πρώτη περίπτωση έχουμε μετάβαση εἰς δυστυχίαν και στη δεύτερη εἰς εὐτυχίαν. Καθώς, όμως, η αναγνώριση θα είναι διαφορετική, ο έλεος και ο φόβος θα έχουν άλλες πηγές. Οι περιπτώσεις, πάντως, της εκτέλεσης του δεινοῦ ἐν ἀγνοίᾳ και στη συνέχεια της αναγνώρισης, όπως και η περίπτωση να προλαμβάνεται το δεινόν λόγω έγκαιρης αναγνώρισης, όσο κι αν διαφέρουν μεταξύ τους, φέρνουν στην επιφάνεια το ζήτημα του ακούσιου ή του εκούσιου της πράξης. Το ακούσιο, που συνεπάγεται έλλειψη γνώσης έστω και κάποιων παραμέτρων της προκαλεί τον έλεον και συνιστά τον ἀνάξιον δυστυχοῦντα. 54 Πιο σύνθετο εμφανίζεται το πρόβλημα της εκτέλεσης της πράξης εκουσίως, εν πλήρει γνώσει. Στην περίπτωση αυτή εντάσσονται και τα πάθη της ἐπιθυμίας και του θυμού. Πολύ βοηθητικά για την κατανόηση του εκουσίου ακουσίου είναι όσα αναφέρει ο Αριστοτέλης στα Ἠθικά Νικομάχεια. 55 Ο θυμός καθιστά την πράξη εκούσια και σ αυτή την περίπτωση δεν συμβαίνει η καλλίστη ἀναγνώρισις, αφού αυτή προϋποθέτει την άγνοια που θα προκαλέσει το ἐκπληκτικόν ( a 4), τον έλεο και το φόβο ( a 4). Στην περίπτωση που το δεινόν επαπειλείται αλλά δεν πραγματοποιείται τελικά, ο έλεος και ο φόβος απορρέουν από την ίδια την αναγνώριση και όχι από τη μίμηση των φοβερῶν και ἐλεεινῶν. Σε μια τραγωδία με ἁπλοῦν μῦθον 56 χωρίς περιπέτεια και αναγνώριση, η οποία αναγκαστικά θα καταλήγει εἰς δυστυχίαν (διαφορετικά ο έλεος και ο φόβος δεν θα προκύψουν από πουθενά), το θαυμαστόν θα απουσιάζει. Η περίπτωση, τέλος, τὸ μὲν γιγνώσκοντα μελλῆσαι καὶ μὴ 54 Για παράδειγμα στον Οἰδίποδα Τύραννο ο φόνος του Λάιου και οι επακόλουθες πράξεις εκτελέστηκαν εν αγνοία των πραττόντων, ήταν δηλαδή ακούσιες. Σε άλλες περιπτώσεις, για παράδειγμα στις Τραχίνιες, η ἁμαρτία (χρήση του φίλτρου) αφορά στη σύστασιν τῶν πραγμάτων της τραγωδίας ( b 30-34). Η περίπτωση, βέβαια, της Δηιάνειρας ακροβατεί ανάμεσα στο ακούσιο και το εκούσιο. Η ηρωίδα δεν γνωρίζει τις συνέπειες της χρήσης του φίλτρου και το χρησιμοποιεί για άλλο σκοπό. Έχει, όμως, ενδείξεις για την καταστροφή που μπορεί να φέρει και, επιπλέον, δεν φαίνεται απολύτως σίγουρη για την εμπιστοσύνη που πρέπει να έχει στον Κένταυρο Νέσσο. Γι αυτό και υπάρχει αναγνώριση αμέσως μετά το δεινόν. 55 Βλ. Ἠθ. Νικ b b Περισσότερα για τα είδη των τραγωδιών βλ. στο πολύ ενδιαφέρον άρθρο του D. W. Lucas, «Απλή και πεπλεγμένη τραγωδία», μτφρ. Δ. Ι. Ιακώβ, Θ. Νιφτανίδου, Παλίμψηστον 8 (1989) Βλ., επίσης, και το άρθρο του Lucas, ό.π. (σημ. 5), 57-60, για τη σύνδεση ελέου και φόβου με την περιπέτεια και την αναγνώριση. [ 15 ]\n17 πρᾶξαι (π.χ. η περίπτωση του Αίμονα στην Ἀντιγόνη) δεν συζητείται καθόλου, καθώς ως μιαρόν αντιτίθεται στο τραγικόν και στερείται πάθους, ελέου και φόβου. 57 Ο ποιητής, επομένως, ανάλογα με τον τρόπο που θα αναπτύξει το μύθο του δράματος, ώστε να αποκαλυφθεί μια βαθύτερη καθολική αλήθεια, θα προκαλέσει τα συναισθήματα του ελέου και φόβου. Δεν πρόκειται, βέβαια, να παρουσιάσει εικόνες φρίκης και ελεεινότητας, με τις οποίες θα εμφανίζει απλώς τον ήρωα να βασανίζεται επί σκηνής, αλλά εικόνες που θα μπορέσουν να εγείρουν έλλογες συγκινήσεις. Ο άξιος δηλαδή ποιητής, κατά τον Αριστοτέλη, θα πρέπει να οδηγήσει τη δράση σ ένα τέλος που να φαίνεται δικαιολογημένο και επιπλέον να προκαλεί ευχαρίστηση. Ο θεατής, που παρίσταται στα συγκλονιστικά γεγονότα που παρουσιάζονται μπροστά του, θα πρέπει σαν «δικαστής» να εκφέρει κρίση, να αποφανθεί, να αποτιμήσει τη δράση των ηρώων, να πάρει θέση υπέρ ή κατά. 58 Θα μπορούσαμε, λοιπόν, να αποδώσουμε τον έλεο και το φόβο ως τη «συγκίνηση και φρίκη» που προκαλούν τα διαδραματιζόμενα στα μάτια του θεατή γεγονότα, η οποία συνοδεύεται από τη διενέργεια κάποιας κρίσης. Ο ποιητής εγείροντας τα συναισθήματα αυτά κάνει τον θεατή να νιώσει κοντά στον ήρωα, ο οποίος εξαιτίας κάποιου σφάλματός του (ἁμαρτία) 59 έχει χτυπηθεί από μια μεγάλη συμφορά, να σκεφτεί και να κρίνει τις ενέργειες, τις αποφάσεις και τις πράξεις του, να αισθανθεί ότι η υπόθεση τον αφορά, ότι θα μπορούσε και ο ίδιος να βρισκόταν στη θέση του, ώστε να μπορέσει να επέλθει στη συνέχεια η κάθαρση. 57 Ποιητ b a 1, b a Βλ. G. M. Sifakis, Aristotle on the function of tragic poetry, Ηράκλειο 2001, O θεατής της τραγωδίας ήταν ο Αθηναίος πολίτης που περνούσε τη ζωή του στα δικαστήρια. Και στο θέατρο, όπως στις δίκες, παρίσταται σε συγκλονιστικά γεγονότα, όπου, για παράδειγμα, γιος σκοτώνει τον πατέρα, μητέρα τα παιδιά της κ.λπ. Με φρίκη και συγκίνηση παρακολουθεί αυτά που εξελίσσονται μπροστά στα μάτια του, ακούει τα επιχειρήματα των προσώπων και πρέπει να στοχαστεί και να κρίνει. 59 Για τη σημασία του όρου ἁμαρτία βλ. J. Bremer, Hamartia. Tragic Error in the Poetics of Aristotle and in Greek Tragedy, Άμστερνταμ 1969, καθώς, επίσης, και τη μελέτη του T. G. W. Stinton, «Hamatria in Aristotle and Greek Tragedy», CQ 25 (1975) , η οποία άσκησε μεγάλη επίδραση στην έρευνα για το θέμα αυτό. Βλ. επίσης τη διατριβή του J. A. Hitt, A Study of πρᾶξις in the Major Works attributed to Aristotle: with an application of the findings to an interpretation of πρᾶξις as used by Aristotle in the Poetics in reference to Greek Tragic Poetry, κεφ. «Pity and Fear and their relation to Hamartia», Princeton 1959, , η οποία, αν και παλαιά, είναι ενδιαφέρουσα και με εύστοχες επισημάνσεις. [ 16 ]\n18 Απόψεις και ερµηνείες των µελετητών περί ελέου και φόβουστην Ποιητική Καθοριστικές στην ερμηνεία του ορισμού της τραγωδίας γενικότερα αλλά και ειδικότερα των εννοιών του ελέου και φόβου είναι οι λέξεις τοιούτων παθημάτων, οι οποίες έχουν εγείρει ποικίλες συζητήσεις. 60 Στην περίπτωση του τοιούτων την απορία γεννά το γεγονός ότι ο Αριστοτέλης, ενώ αναφέρεται στα συγκεκριμένα συναισθήματα του ελέου και του φόβου, δεν χρησιμοποιεί το τούτων. 61 Πολλοί μελετητές (Else, Lucas, Παπανούτσος, Ράμφος, Σηφάκης) μεταφράζουν τη δεικτική αντωνυμία ως «τέτοιου είδους». 62 Άλλοι πάλι (Butcher, Bernays, Rostagni) εκλαμβάνουν το τοιούτων με την έννοια του τούτων (=αυτών). 63 H πρώτη ερμηνεία μας οδηγεί να δεχτούμε ότι υπάρχουν και άλλα «τέτοιου είδους» συναισθήματα εκτός από τον έλεο και το φόβο, η δεύτερη ότι ο έλεος και ο φόβος παρουσιάζονται ως τα μόνα τραγικά συναισθήματα. Αναμφισβήτητα, το τοιούτων διαφέρει από το τούτων. Θεωρώ, ωστόσο, ότι η αντωνυμία αναφέρεται κυρίως στον έλεο και το φόβο και σε κάποια, ίσως, παρόμοια συναισθήματα, στενά συνδεδεμένα μ αυτά τα δύο, τα οποία εγείρονται από τα φοβερά και ελεεινά γεγονότα που αναπαριστά η τραγωδία, όπως είναι ο οἶκτος ( b 14) και το φρίττειν ( b 5), όχι όμως σε άλλου είδους συναισθήματα, όπως, για παράδειγμα, η οργή ή η έκπληξη. Εξάλλου, κάτι τέτοιο δεν αναφέρεται 60 Βλ. G. F. Else, Aristotle s Poetics: The Argument, Cambridge 1957, Βλ. επίσης τις βιβλιογραφικές αναφορές στο B. Colera, J. R. Somolinos, «Repertorio Bibliográfico de la Lexicigrafía Griega», στο F. R. Adrados, Diccionario Griego Español, Madrid 1998, 261, 317, Βλ. σχετικά Ε. Π. Παπανούτσος, La Catharsis des passions d après Aristotle, Αθήνα 1953, 6. Ο D. W. Lucas, Aristotle Poetics, Oxford 1968, 97-98, ο οποίος προβαίνει σε λεπτομερή ανάλυση του συγκεκριμένου αριστοτελικού χωρίου, αναφέρει ότι ορισμένοι μελετητές εκλαμβάνουν το τοιούτων ως ταυτόσημο του τούτων, ερμηνεία με την οποία διαφωνεί. Μια άλλη προτεινόμενη άποψη των μελετητών, την οποία επίσης απορρίπτει, είναι ότι το τοιούτων υποδηλώνει πως οι συγκινήσεις που διεγείρονται από την τραγωδία δεν είναι ίδιες με τις συγκινήσεις της πραγματικής ζωής. Ο έλεος και ο φόβος δηλαδή, όπως υποστηρίζουν, εγείρονται από μιμητικές πράξεις, αλλά έχουν «μεταμορφωθεί» λόγω της «αισθητικής απόστασης». 62 Βλ. αντίστοιχα: 1) Εlse, ό.π. (σημ. 60), 228-9, 2) D. W. Lucas, ό.π. (σημ. 61), 97-98, 3) Παπανούτσος, ό.π. (σημ. 45), 236, 4) Σ. Ράμφος, Μίμησις εναντίον μορφής, Αθήνα 1992, 169 και 5) Sifakis, ό.π. (σημ. 58), Βλ. αντίστοιχα: 1) S. H. Butcher, Aristotle s Theory of Poetry and Fine Art, London (1898), 236, 2) J. Bernays, «Aristotle on the Effect of Tragedy», στο J. Barnes, M. Schofield, R. Sorabji (επιμ.), Articles on Aristotle. IV: Psychology and Aesthetics, London 1979, και 3) A. Rostagni, Aristotele. Poetica, Torino , 33. [ 17 ]\n19 πουθενά από τον Αριστοτέλη. Όπως αναφέρει ο Lucas, 64 σκοπός της τραγωδίας είναι η κάθαρση από τα συναισθήματα του ελέου και του φόβου, που έχουν εγερθεί κατά την παράσταση. Αυτή η διαδικασία είναι που οδηγεί στην οἰκεία ἡδονή. Ο όρος κάθαρση γενικότερα στον Αριστοτέλη απαντά 161 φορές στα γνήσια αριστοτελικά συγγράμματα, με πυκνότερη παρουσία στα βιολογικά, όπως θα δούμε, έργα του φιλοσόφου. 65 Σημαίνει την απομάκρυνση επικίνδυνων για τον οργανισμό ουσιών και την επαναφορά του στη φυσιολογική κατάσταση. 66 Η γενική με την οποία συντάσσεται η λέξη δηλώνει πάντα το υλικό που απομακρύνεται από το σώμα ή μεταφορικά από την ψυχή. Στην περίπτωση, επομένως, του ορισμού της τραγωδίας αυτά που απομακρύνονται είναι τα παθήματα. Δυσκολία ερμηνείας, όμως, δημιουργεί και η απόδοση της σχέσης που υπάρχει ανάμεσα στους όρους έλεος - φόβος και παθήματα. Οι απόψεις των μελετητών είναι πολλές και εκτείνονται σε διάφορες επιμέρους παραμέτρους, καθώς οι δύο έννοιες σχετίζονται άμεσα με την έννοια της κάθαρσης. 67 Θα μπορούσαν, όμως, να συνοψιστούν σε δύο βασικές θέσεις: οι όροι αναφέρονται είτε α) στα συναισθήματα 64 Βλ. D. W. Lucas, «Pity, Fear and Katharsis», στο Aristotle Poetics, Oxford 1968, Για τη στατιστική κατανομή του όρου στο έργο του Αριστοτέλη βλ. Belfiore, ό.π. (σημ. 53), 292. Για την εμφάνιση του όρου ευρύτερα στο αριστοτελικό έργο βλ. H. Bonitz, Aristotelis Opera V: Index Aristotelicus, Berlin 1961, λ. κάθαρσις. 66 Ο όρος κάθαρσις προέρχεται από το ρήμα καθαίρω (=καθαρίζω). Στη γλώσσα της θρησκείας έχει ως αντίθετο τη λέξη μιαρός (=ακάθαρτος, μολυσμένος). Επομένως, καθαρμός εθεωρείτο ο καθαρισμός ενός ανθρώπου από κάθε μίασμα, πριν από την επικοινωνία του με τον θεό. Ο καθαρμός αναφερόταν βέβαια στο σώμα, αλλά συμβολικά σήμαινε τον εξαγνισμό της ψυχής. Στις εισόδους των ναών είχαν περιρραντήρια, δηλαδή δοχεία γεμάτα νερό, για να ραντίζονται πριν από την είσοδό τους στον ιερό χώρο. Καθαρμούς έκαναν και κάθε φορά που θεωρούσαν ότι ήταν ακάθαρτοι, όπως π.χ. αν έρχονταν σε επαφή με νεκρό, αν άγγιζαν αίμα, αν διέπρατταν φόνους ή αν βρίσκονταν σε επαφή με εγκληματίες, οι γυναίκες, επίσης, στην περίοδο της λοχείας τους κ.ο.κ. Ορισμένες φορές τελούσαν καθαρμούς και στρατοί ολόκληροι ή πόλεις, όπως π.χ. η Αθήνα μετά το κυλώνειον άγος. Κατά την έναρξη των εργασιών της Βουλής, επίσης, περιφερόταν στους βουλευτές το καθάρσιον ύδωρ, ενώ οι έδρες τους ραντίζονταν με αίμα θυσίας. Και στα μυστήρια, όπως τα Ορφικά, γινόταν καθαρμοί για τον εξαγνισμό της ψυχής των μυουμένων. Σύμφωνα με την ερμηνεία του όρου, η κάθαρση συνιστά «εκκένωση», δηλαδή «αποβολή των μιαρών στοιχείων». Ο όρος δεν φαίνεται να έχει θρησκευτικό περιεχόμενο. Μόνο τη λέξη καθαρμός χρησιμοποιούσαν οι τραγικοί με θρησκευτική σημασία. Από τη χρήση της προκύπτει ότι σημαίνει πως από ένα συστήμα ή σώμα αποβάλλεται κάτι. Η αποβολή, όμως, αυτή έχει ως αποτέλεσμα την αποκατάσταση της ακεραιότητας, εφόσον το καθαρό πλέον σώμα δεν έχει τίποτε ξένο και εμπεριέχει μόνο τα στοιχεία που συνθέτουν την ουσία του. Κατά τον Düring, ό.π. (σημ. 1), 287, στη βασική σημασία της λέξης κάθαρση ως «εξάλειψη», «απομάκρυνση», ανάγονται όλες οι μεταφορικές χρήσεις της έννοιας. Όπως σχολιάζει, «κάθε κάθαρση εμπεριέχει μια απομάκρυνση, χωρίς να ισχύει όμως και το αντιστρόφο». 67 Για μια επισκόπηση των διαφόρων ερμηνειών βλ. Χρονόπουλος, ό.π. (σημ. 3), [ 18 ]\n20 των θεατών είτε β) στα γεγονότα που αναπαρίστανται. Μιλάμε, λοιπόν, αντίστοιχα για κάθαρση των συναισθημάτων (παθών) του φόβου και του ελέου ή για κάθαρση των φοβερών και οικτρών παθημάτων. Ο Αριστοτέλης στην Ποιητική δεν χρησιμοποιεί με συνέπεια τους όρους πάθος - πάθημα. 68 Προκύπτει, έτσι, το ερώτημα: πάθη και παθήματα ταυτίζονται για τον Αριστοτέλη ή όχι; Κατά τον Schadewalt, με τον οποίο συμφωνεί και ο Düring, πάθη και παθήματα είναι δύο λέξεις συνώνυμες, που δεν μπορούν όμως να ταυτιστούν απόλυτα. 69 Πρόκειται δηλαδή για όρους συνώνυμους και όχι ταυτόσημους. Το πάθος έχει ευρεία σημασία και δεν αναφέρεται μόνο στον άνθρωπο, αλλά και στα πράγματα. Αντίθετα, ο όρος πάθημα αφορά αποκλειστικά και μόνο τον άνθρωπο. Κατά τον J. P. Anton, 70 η λέξη πάθος είναι δυνατόν να σημαίνει και πάθημα, με την έννοια του συμβάντος, του γεγονότος, όχι όμως το αντίστροφο, καθώς η λέξη πάθημα αναφέρεται αποκλειστικά σε γεγονότα και συμβάντα. Ο Lucas 71 στηριζόμενος στον Bonitz αναφέρει ότι, αν και ο τύπος παθημάτων προτιμάται από τον τύπο παθῶν, οι όροι πάθος και πάθημα δεν διαφέρουν ουσιαστικά, ώστε να διαχωρίζουμε τα πάθη από τα οδυνηρά συμβάντα, τα παθήματα. 72 Ο Παπανούτσος, 73 επίσης, μιλά για κάθαρση 68 Βλ. Ποιητ b 1, όπου το οἵων πράξεων αντιστοιχεί στο τοιούτων παθημάτων. Παρακάτω ( b 11-14), διαβάζουμε ότι η συγκίνηση και η φρίκη πρέπει να εμπεριέχονται στην πλοκή ( ν τοῖς πράγμασι μποιητέον), οι διαδικασίες, όμως, αυτές ονομάζονται λίγο μετά ( b 20) πάθη. Ενδιαφέρουσα ανάλυση των παθών στον Αριστοτέλη γίνεται από τον Hitt, ό.π. (σημ. 59), κεφ. «Πάθος (Feeling). The material Cause of Action», 55 κ.ε., όπου ο όρος εξετάζεται ευρύτερα στο έργο του Αριστοτέλη και παρατίθενται όλες οι δυνατές ερμηνείες του. Βλ. επίσης το άρθρο του B. R. Rees, «Pathos in the Poetics of Aristotle», Greece and Rome 19.1 (1972) Βλ. Düring, ό.π. (σημ. 1), 286. Μπορούμε, επομένως, κατά τον Schadewalt, να μεταφράσουμε το τοιούτων παθημάτων είτε ως «πάθη αυτού του είδους» είτε ως «πράξεις που έχουν αυτά τα χαρακτηριστικά». 70 Βλ. J. P. Anton, «Η Αριστοτελική Ερμηνεία της Τραγωδίας και η Κριτική του Νίτσε», στα Πρακτικά της Ακαδημίας Αθηνών 62, 2 (1987), Συγκεκριμένα, κάνει τις ακόλουθες παρατηρήσεις: 1) Ο όρος παθήματα σημαίνει γεγονότα, συμβαίνοντα και ο Αριστοτέλης στην περίπτωση της τραγωδίας εννοεί φοβερά και ελεεινά γεγονότα, των οποίων η θέα προξενεί πάθη ως ψυχικές αποκρίσεις. 2) Τα ειδικά, τα πρέποντα πάθη στην τραγωδία είναι δύο: ο έλεος και ο φόβος. 71 Βλ. Lucas, ό.π. (σημ. 61), Το ίδιο το κείμενο της Ποιητικής αναφέρει εξάλλου: πάθος δέ ἐστι πρᾶξις φθαρτικὴ ἢ ὀδυνηρά ( b 11). Ο Συκουτρής, ό.π. (σημ. 2), 96-7, σχολιάζοντας το χωρίο θεωρεί ότι σημαίνει το τραγικό γεγονός, όπως το εννούμε σήμερα, γι αυτό και αναφέρονται ως παραδείγματα φόνοι, δυνατοί σωματικοί πόνοι, τραυματισμοί (κυρίως τυφλώσεις), τα γηρατειά, οι νόσοι, η δουλεία, οι πόλεμοι κ.λπ. Υποστηρίζει, πάντως, ότι ο φιλόσοφος δεν εννοεί κατ ανάγκην τους επί σκηνής θανάτους, οι οποίοι εξάλλου ήταν και σπανιότατοι, αλλά γενικώς τα παραστατικώς εμφανιζόμενα στους θεατές πάθη με οποιονδήποτε τρόπο (εκκύκλημα, αναγγελία, κραυγές έσωθεν κ.λπ.). 73 Βλ. Παπανούτσος, ό.π. (σημ. 45), 225-6, [ 19 ]\n2. Η καθολική σηµ ασία της ποίησης και ο καθαρτικός χαρακτήρας της τραγωδίας κατά τον Αριστοτέλη\n2. Η καθολική σηµ ασία της ποίησης και ο καθαρτικός χαρακτήρας της τραγωδίας κατά τον Αριστοτέλη Α1. Ερωτήσεις γνώσης - κατανόησης 1. Σε τι διαφοροποιείται ο Αριστοτέλης από τον Πλάτωνα στο θέµα του τρόπου


Ο νέος περί Επενδυτικών Υπηρεσιών και Δραστηριοτήτων και Ρυθμιζόμενων Αγορών Νόμος του 2017- Οι διατάξεις Αστικής και Ποινικής Ευθύνης\nΔημοσιεύθηκε στην Επίσημη Εφημερίδα της Κυπριακής Δημοκρατίας ο νέος περί Επενδυτικών Υπηρεσιών και Δραστηριοτήτων και Ρυθμιζόμενων Αγορών Νόμος του 2017 σε εναρμόνιση με τις Οδηγίες 2014/65/ΕE και 2013/36/ΕΕ.\nΟ νέος Νόμος εφαρμόζεται στις ΕΠΕΥ, στους διαχειριστές αγοράς, στους παρόχους υπηρεσιών αναφοράς δεδομένων, και στις επιχειρήσεις τρίτων χωρών που παρέχουν επενδυτικές υπηρεσίες ή ασκούν επενδυτικές δραστηριότητες μέσω της εγκατάστασης υποκαταστήματος εντός της Δημοκρατίας.\nΕιδικότερα, ο Νόμος ρυθμίζει, μεταξύ άλλων, τα ακόλουθα:\n(α) Tους όρους για τη χορήγηση άδειας λειτουργίας των ΚΕΠΕΥ και τη λειτουργία των ΕΠΕΥ\n(ε) την εποπτεία, συνεργασία και εφαρμογή από τις αρμόδιες αρχές· (στ) άλλα συναφή θέματα.\nΣτα άρθρα 93 και 94 του Νόμου προβλέπονται διατάξεις Αστικής και Ποινικής Ευθύνης. Συγκεκριμένα:\n93.- Υποχρέωση υποβολής ορθών, πλήρων και ακριβών πληροφοριών.\n(1) Οποιοδήποτε πρόσωπο έχει υποχρέωση δυνάμει του παρόντος Νόμου ή των δυνάμει αυτού εκδιδόμενων οδηγιών, ή του Κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 600/2014, να υποβάλλει ή γνωστοποιεί στην Επιτροπή ή την Κεντρική Τράπεζα, ή να δημοσιοποιεί, ή να ανακοινώνει δημόσια, οποιεσδήποτε πληροφορίες, στοιχεία, έγγραφα ή έντυπα, οφείλει να μεριμνά και να εξασφαλίζει την ορθότητα, πληρότητα και ακρίβειά τους.\n(2) Απαγορεύεται η παροχή ψευδών ή παραπλανητικών πληροφοριών ή στοιχείων ή εγγράφων ή εντύπων, ή η απόκρυψη ουσιώδους πληροφορίας από οποιαδήποτε αίτηση ή γνωστοποίηση που υποβάλλεται στην Επιτροπή ή την Κεντρική Τράπεζα, ή εντός οποιασδήποτε άλλης διαδικασίας που προνοείται στον παρόντα Νόμο ή στις δυνάμει αυτού εκδιδόμενες οδηγίες ή και στον Κανονισμό (ΕΕ) αριθ. 600/2014.\n94.- Ποινικό αδίκημα και αστική ευθύνη\n(1) Διαπράττει ποινικό αδίκημα πρόσωπο που παραβαίνει ή παραλείπει να συμμορφωθεί με το άρθρο 93 και, σε περίπτωση καταδίκης του, τιμωρείται με ποινή φυλάκισης που δεν υπερβαίνει τα πέντε έτη ή με χρηματική ποινή που δεν υπερβαίνει τις επτακόσιες χιλιάδες ευρώ ή και με τις δύο αυτές ποινές.\nΔείτε το πλήρες κείμενο του Νόμου περί Επενδυτικών Υπηρεσιών και Δραστηριοτήτων και Ρυθμιζόμενων Αγορών του 2017 όπως δημοσιεύθηκε στην Εφημερίδα της Δημοκρατίας εδώ (σελ.738-836)\nΔιαβάστε ακόμα: Τροποποιήσεις στον Περί Δημοσίων Δανείων Νόμο με προσθήκη νέων άρθρων. Καθιερώνεται δικαίωμα του Γεν.Ελεγκτή ως ανεξάρτητου παρατηρητή στις συνεδρίες των Δανειστικών Επιτρόπων


24 Απριλίου: Jean-Paul Gaultier – t-zine.gr\n· 24 Απριλίου 2019\nΣαν Σήμερα 24 Απριλίου – LGBTQI People in History\nΔευτέρα, 24 Απριλίου 2017 | 09:30\nupdate: 24 Απριλίου 2019\nΟ Jean-Paul Gaultier γεννήθηκε στις 24 Απριλίου 1952 στο Παρίσι. Μαθήτευσε στις αρχές της δεκαετίας του 1970 στους οίκους Patou και Gardin. Δημιούργησε την πρώτη του κολεξιόν ετοιμοφόρετων ενδυμάτων το 1976. Εδραίωσε τον μύθο του enfant terrible της μόδας, με τη δουλειά του που ισορροπεί, μεταξύ του ριζοσπαστικού και του συμβατικού. Τον κορσέ, το πιο απλό και παραδοσιακό εσώρουχο, το μετέτρεψε σε προκλητικό εξωτερικό ένδυμα. Εισήγαγε τις φούστες για άνδρες και συνετέλεσε στο να γίνει αποδεκτό το τατουάζ από τις μάζες. Καθιέρωσε την εμπορική σειρά Gaultier(1988), σχεδίασε για τον κινηματογράφο και συνεργάστηκε με διάσημους καλλιτέχνες, όπως η Madonna. Ο Gaultier μεταφέρει στην πασαρέλα τη μόδα του δρόμου, σε συνδυασμό με στοιχεία που σοκάρουν, όπως ο ασαφές καθορισμός του φύλου, της φυλής και της σεξουαλικότητας, με μοντέλα ασυμβίβαστους ή «αληθινούς» τύπους. Το 1997 μεταπήδησε στην υψηλή ραπτική, κάνοντας επιδείξεις στο Παρίσι.\n– “Πτυχώσεις – Από το αρχαίο ελληνικό ένδυμα στη μόδα του 21ου αιώνα”, Οργανισμός Προβολής Ελληνικού Πολιτισμού ΑΕ, Πελοποννησιακό Λαογραφικό Ίδρυμα, Αθήνα 2004, ISBN 960-8276-18-7\n– Georgina O’Hara Callan, “The Thames & Hudson dictionary of fashion and fashion designers”, Thames & Hudson, Italy 2001\n– Anne Stegeneyer, “Who’s who in fashion”, Fairchild Publications, USA 1988.\nΖαν – Πολ Γκοτιέ: Ο εικονοκλάστης σχεδιαστής\nΤο μικρό κοινό που παρακολούθησε την πρώτη επίδειξη του 24χρονου Ζαν – Πολ Γκοτιέ στο Παρίσι το 1976 ήταν μάλλον αδιάφορο προς τα αχυρένια (κυριολεκτικά) ρούχα που παρήλασαν μπροστά του, μη θεωρώντας τα άξια για να τους αφιερώσει την παραμικρή προσοχή μετά την απομάκρυνσή του από την πασαρέλα. Σήμερα ωστόσο οι επιδείξεις του Γκοτιέ είναι από τις πιο δημοφιλείς στο Παρίσι και προσελκύουν από νεαρά θύματα της μόδας ως τη Μαντόνα αυτοπροσώπως.\nΑν ο Γκοτιέ είχε γεννηθεί 10 χρόνια νωρίτερα ίσως να μην είχε μπορέσει να επιβληθεί στον χώρο της μόδας ως το «τρομερό παιδί» της (αναμασημένο, πλέον, κλισέ). Αλλά στα μέσα της δεκαετίας του ’70 η υψηλή ραπτική έμοιαζε προσκολλημένη στα περασμένα μεγαλεία της καθώς χιλιόμετρα ολόκληρα οργάντζας επιστρατεύονταν για να κρύψουν (ή και να τονίσουν) το γεγονός ότι είχε αποκοπεί εντελώς από τις αλλαγές που συντελούνταν στις συνήθειες και στις απαιτήσεις του κοινού.\nΗ Ευρώπη προσπαθούσε να αντιμετωπίσει την πετρελαϊκή κρίση καθώς οι τελευταίες ελπίδες για κοινωνική αλλαγή, μέσω του κινήματος των χίπι και του Μάη του ’68, είχαν σβήσει προ πολλού. Εν τω μεταξύ στην απέναντι πλευρά της Μάγχης οι πρωτοεμφανιζόμενοι πανκ και οι Σεξ Πίστολς διεκήρυτταν ότι «δεν υπάρχει μέλλον».\nΓια την υπόλοιπη κοινωνία, η Κινγκς Ρόουντ του Λονδίνου, ο δρόμος όπου συγκεντρώνονταν όλοι αυτοί οι νέοι με τα πράσινα μαλλιά και τις παραμάνες, ήταν ο ορισμός της αντικοινωνικότητας. Για τον Γκοτιέ όμως ήταν μια θαυμάσια πηγή έμπνευσης. Η πασαρέλα του έγινε το σημείο όπου διασταυρώθηκε η μόδα του δρόμου με τα ατελιέ της υψηλής ραπτικής. Ετσι η μόδα ξανάγινε της μόδας.\nΟι δημιουργίες του Γκοτιέ κατάφεραν να θολώσουν τα όρια μεταξύ της κομψότητας και της χυδαιότητας, του ωραίου και του αποκρουστικού. Η κολεξιόν του 1983, λ.χ., εμπνευσμένη από τους ντανταϊστές, αποτελούνταν από ρούχα που ταλαντεύονταν πάνω στο σώμα σαν να ήταν έτοιμα να πέσουν. Αλλες φορές διάλεγε μοντέλα από τον δρόμο ή ανάμεσα στους φίλους του, επιλέγοντάς τα ακριβώς γιατί η σωματική τους διάπλαση ήταν αταίριαστη με τις αδυσώπητες απαιτήσεις της πασαρέλας: η μικροκαμωμένη με τα ευτραφή οπίσθια ή η πανύψηλη σανίδα με τα πεταχτά αφτιά λειτουργούσαν ως αντιηρωίδες αντί για «πρότυπα».\nΟ Γκοτιέ γεννήθηκε το 1952 σε ένα προάστιο του Παρισιού. Τα περιοδικά και η γιαγιά του, η γυναίκα που τον επηρέασε πιο βαθιά από όλες στη ζωή του, ήταν η πρώτη του επαφή με τη θηλυκότητα. Οι αναμνήσεις από την παιδική του ηλικία σημαδεύτηκαν από τις ιστορίες που του διηγιόταν η γιαγιά του για τη ζωή των γυναικών στις αρχές του αιώνα, όπου η μεγαλύτερη μέριμνά τους ήταν μήπως δεν έχουν σφίξει αρκετά τον κορσέ για να λεπτύνουν τη μέση τους. Εφηβος πια, χρησιμοποιούσε τη φαντασία του για να γλιτώνει το σχολείο και να μένει σπίτι να σχεδιάζει ρούχα και να μαθαίνει τα μυστικά του μακιγιάζ και της κομμωτικής από τη γιαγιά του.\nΣτα 18 τού παρουσιάστηκε η πρώτη ευκαιρία να μπει στον κόσμο της μόδας: τον προσέλαβε ο Πιερ Καρντέν ως βοηθό σχεδιαστή. Από τον Καρντέν ο Γκοτιέ διδάχθηκε ότι τα πάντα είναι δυνατά στη μόδα. «Δεν υπάρχει απολύτως κανένας λόγος γιατί να μη μαζέψεις από το δρόμο ένα πεταμένο κομμάτι ύφασμα και να το μετατρέψεις σε παπούτσι» του έλεγε ο Καρντέν, εισάγοντάς τον στην έννοια της «ανακύκλωσης», βασική αρχή των δημιουργιών του Γκοτιέ.\nΑφού πέρασε για λίγο από τον Ζακ Εστερέλ το 1971, έπιασε δουλειά στον Πατού για δύο χρόνια εφιαλτικά εφόσον προσπαθούσε να προσαρμοστεί στις επιταγές ενός οίκου που παρέμενε πεισματικά προσκολλημένος στο παρελθόν (και που δεν χρησιμοποιούσε «έγχρωμα» μοντέλα για να μην προσβάλει τις αμερικανίδες πελάτισσές του). Απογοητευμένος επέστρεψε στον Καρντέν, ο οποίος τον έστειλε στη Μανίλα να σχεδιάσει μάλλον ασήμαντα ρούχα για την αγορά των ΗΠΑ.\nΌταν αποφάσισε να παρουσιάσει την πρώτη προσωπική κολεξιόν του το 1976, αντιλήφθηκε ότι τα πράγματα ήταν δύσκολα. Το κατεστημένο της μόδας τον αγνόησε και, ανίκανος να βρει χρηματοδότη στη Γαλλία, στράφηκε (επιτυχώς) στην Ιαπωνία. Η πρώτη του επίδειξη με θέμα «Τζέιμς Μποντ», για φθινόπωρο / χειμώνα 1979-80, πραγματοποιήθηκε χάρη στα γεν. Και αυτός, θαρρείς για να δηλώσει ότι προσχώρησε στο στρατόπεδο του εχθρού, παρουσίασε τα ρούχα υπό τους ήχους του «Destroy» των Σεξ Πίστολς.\nΈκτοτε, με το ένα μάτι στραμμένο στην ευφάνταστη μόδα του δρόμου και με το άλλο στη ραπτική τέχνη που είχε διδαχθεί ως μαθητευόμενος στους κλασικούς δημιουργούς, δεν έχει πάψει να εκπλήσσει: μάνικες δεμένες στη μέση που παριστάνουν τις ζώνες, φακελάκια τσαγιού που κρέμονται από τα αφτιά μασκαρεμένα σε σκουλαρίκια, καουμπόικες μπότες με τακούνια στιλέτο όλα συνδυασμένα με τρόπο αναπάντεχο.\nΤο 1984 παρουσίασε την πρώτη αντρική κολεξιόν του με τίτλο «Ο άντρας – αντικείμενο», ως μια παρωδία της γυναίκας – αντικείμενο. Την επόμενη χρονιά, στην επίδειξη «Και ο Θεός έπλασε τη γυναίκα», ο Γκοτιέ έπλασε το ανδρόγυνο, πρωτοπαρουσιάζοντας τις φούστες για άντρες. Πολλοί ερμήνευσαν την αντρική φούστα ως αμφισβήτηση της παράδοσης που θέλει τις γυναίκες να δανείζονται ελεύθερα παντελόνια, σακάκια, γιλέκα, ακόμη και γραβάτες από την αντρική γκαρνταρόμπα αλλά απαγορεύει στους άντρες να σπάνε τα ταμπού της αρσενικής εμφάνισης. Αλλοι θεώρησαν ότι η αντρική φούστα στην πραγματικότητα ένα κομμάτι ύφασμα τυλιγμένο γύρω από τη μέση ώστε να δίνει την εντύπωση φούστας ήταν απλώς ένα τέχνασμα του Γκοτιέ για να τραβήξει την προσοχή. Πάντως ακόμη και αν στόχευε μόνο στο πρώτο, πέτυχε συγχρόνως και το δεύτερο.\nΑναγνωρισμένος πλέον σχεδιαστής μόδας, ο Γκοτιέ μπορούσε να αφήσει ελεύθερη την αχαλίνωτη φαντασία του. Κορσέδες από δαντέλα φορεμένοι με διχτυωτά καλσόν, νεαρές Τιρολέζες με ξανθές κοτσίδες, δερμάτινες φιγούρες, τατουάζ, σκουλαρίκια σε όλα τα πιθανά σημεία του σώματος, γκέισες, μεταφεμινίστριες καμαρωτές μέσα σε εσώρουχα από μαύρο δέρμα και κόκκινη δαντέλα, σουτιέν φορεμένα έξω από τα ρούχα (άλλο ένα σήμα κατατεθέν του Γκοτιέ), μεταφαλοκράτες τυλιγμένοι σε γούνες και ισορροπώντας αβέβαια πάνω στα τακούνια – πλατφόρμα των αθλητικών παπουτσιών τους παρελαύνουν διαδοχικά στην πασαρέλα του. Το κοινό, «εκπαιδευμένο» πια στην εκζήτηση, χειροκροτεί τη σκόπιμη έλλειψη γούστου του Γκοτιέ, πότε με ειλικρινή ενθουσιασμό, πότε με χιουμοριστική διάθεση. Ο σκηνοθέτης Πίτερ Γκρίναγουεϊ του αναθέτει να σχεδιάσει τα κουστούμια της ταινίας του «Ο μάγειρος, ο κλέφτης, η γυναίκα του και ο εραστής της».\nΤο 1990 η περιοδεία «Blond Ambition» της Μαντόνα δίνει την ευκαιρία στον σχεδιαστή να δημιουργήσει ένα ακόμη κλασικό κομμάτι: το κωνικό σουτιέν. «Το μπούστο τρυπάει σχεδόν το σακάκι» λέει ο Γκοτιέ. «Είναι ένας συνδυασμός δύναμης και αισθησιασμού». Φυσικό ήταν ο σκηνοθέτης Πέδρο Αλμοδόβαρ να στραφεί σε αυτόν για να ντύσει την ανατρεπτική «Κίκα» στην ομώνυμη ταινία του.\nΕν τω μεταξύ ο Γκοτιέ διεύρυνε, όπως τόσοι άλλοι σχεδιαστές μόδας, το επαγγελματικό του πεδίο. Πρώτο «θύμα» η μουσική, με το κομμάτι «How to do that?», στο οποίο ακούγονται αποσπάσματα από συνέντευξη του σχεδιαστή στο BBC στην αγγλική με άπταιστα γαλλική προφορά , μιξαρισμένα τυχαία, χωρίς καμία λογική σειρά. Στο βιντεοκλίπ του τραγουδιού, δημιουργία του Ζαν – Μπατίστ Μοντινό, ο Γκοτιέ υποτίθεται ότι πιέζεται από έναν αόρατο δημοσιογράφο που του ζητεί συγκεκριμένες απαντήσεις στα «γιατί;» της μόδας. Αναστατωμένος από την ανάκριση, ο σχεδιαστής ιδρώνει βγάζοντας αίμα και δάκρυα και μουρμουρίζει ακατάληπτες απαντήσεις. Η ιστορία της ζωής του;\nΟ Γκοτιέ θα μείνει στην ενδυματολογική ιστορία ως ο πρώτος εικονοκλάστης σχεδιαστής μόδας. Από όλους τους δημιουργούς της γενιάς του είναι αναμφισβήτητα αυτός που μπόρεσε να αποδώσει καλύτερα την ένταση ανάμεσα στο αρσενικό και στο θηλυκό. Ο Γκοτιέ δημιούργησε μια φιγούρα που αμφιταλαντεύεται μεταξύ των δύο, μη μπορώντας να αποφασίσει πού ανήκει.\nΊσως όμως η απήχησή του να οφείλεται απλώς στο ότι μπόρεσε να οσμιστεί και να μεταφέρει στη μόδα δύο τάσεις οι οποίες μόλις που διαφαίνονταν την εποχή όπου ξεκινούσε την καριέρα του: την απαγκίστρωση από το φεμινιστικό κίνημα (δηλαδή την επιστροφή στα σέξι ρούχα) και την εμφάνιση της γκέι κουλτούρας.\nΠηγή: Το Βήμα, 22.2.08, της Τάνιας Μποζανίνου\n* Πρώτη δημοσίευση 24 Απριλίου 2007 στο transs.gr, αναδημοσίευση από τον Πολύχρωμο Πλανήτη.\nJean-Paul GaultierLGBTQI People in HistoryΑπρίλιος


24ώρες - η Λέσβος μ' ένα κλικ!: Ερώτηση Αθανασίου για την Ψυχιατρική Κλινική του Νοσοκομείου Μυτιλήνης\nΕιδικότερα, σύμφωνα με καταγγελίες, οι ρωγμές στο κτίριο είναι πιο εμφανείς από ποτέ και φοβίζουν προσωπικό και ασθενείς - σημειώνοντας δε ότι η κατάσταση του κτιρίου επιβαρύνθηκε επί τα χείρω μετά τον καταστροφικό σεισμό του 2017 που έπληξε το νησί. Το υδρευτικό και αποχετευτικό σύστημα είναι σάπιο με αποτέλεσμα να φουσκώνουν τα πατώματα, ενώ τα απόβλητα αποτελούν κίνδυνο για τη δημόσια υγεία. Οι ιατροί και το προσωπικό κρούουν τον κώδωνα του κινδύνου για ενδεχόμενο μόλυνσης από τρωκτικά που έχουν παρεισφρήσει στο χώρο. Είναι απαράδεκτο ένα ολοκαίνουργιο Νοσοκομείο – έργο για το οποίο προσπάθησαν τόσοι πριν από την κυβέρνηση ΣΥΡΙΖΑΝΕΛ - λίγους μήνες μετά τη φιέστα των εγκαινίων που διοργάνωσε η κυβέρνηση, να κινδυνεύει να κλείσει η ψυχιατρική του κλινική εξαιτίας της αδιαφορίας των κυβερνώντων.


H αινιγματική απάντηση του Μαυρίδη για τον χωρισμό του με την Νικολέττα Ράλλη – xOrisOria News\nΗ Μόλυ, οι γυναίκες και η μαμά του – Δείτε το βίντεο\nΈντονες είναι οι φήμες το τελευταίο διάστημα που θέλουν τον Γιώργο Μαυρίδη και την Νικολέττα Ράλλη να έχουν τραβήξει χωριστούς δρόμους.\nΌλα ξεκίνησαν όταν την περασμένη Παρασκευή ο κοινός τους φίλος Νίκος Αναδιώτης που κατά κάποιο τρόπο ήταν και υπαίτιος για αυτή τη γνωριμία, αποκάλυψε άθελα του το χωρισμό τους στον αέρα της εκπομπής «Τι λέει;».\nΟ Γιώργος Μαυρίδης βρέθηκε στην Κύπρο και στο «Λούης Night Show». Στο επεισόδιο που θα προβληθεί την Παρασκευή ρωτήθηκε για πρώτη φορά για το χωρισμό του με τη Νικολέττα Ράλλη. Αν και αρχικά προσπάθησε να αποφύγει την απάντηση, τελικά ο παρουσιαστής και tattoo artist αρκέστηκε να πει:


θανατηφόρο τροχαίο | altsantiri\nΣυγκλονιστικό τροχαίο στην Κρήτη με μία νεκρή και δύο τραυματίες – Μηχανή «καρφώθηκε» σε ΙΧ…\n15-08-2019 - 14:38μμ\nΜία νεκρή και δύο τραυματίες είναι ο απολογισμός τροχαίου δυστυχήματος που σημειώθηκε το πρωί της Πέμπτης, στην Εθνική Οδό Ηρακλείου - Ρεθύμνου, στο ύψος της Αγίας ΠελαγίαςΤο τροχαίο συνέβη όταν μοτοσικλέτα μεγάλου κυβισμού συγκρούσθηκε…\nΕλεύθερος ο οδηγός που παρέσυρε τον 14χρονο ποδηλάτη – «Δεν είχα πιει» δήλωσε στην κατάθεσή…\n9-08-2019 - 20:55μμ\nΜουδιασμένη η τοπική κοινωνία της Λαμίας από το θανατηφόρο τροχαίο με θύμα έναν μαθητή Ο οδηγός ισχυρίστηκε ότι δεν είδε τα παιδιά και όταν τα είδε προσπάθησε να τα αποφύγει Εν αναμονή των αιματολογικών και τοξικολογικών εξετάσεων…\nΘανατηφόρο τροχαίο με θύμα πεζή γυναίκα στο κέντρο της Χίου\n8-07-2019 - 0:34πμ\nΤραγωδία στην Χίο... Θανατηφόρο τροχαίο δυστύχημα με θύμα μία γυναίκα 60 χρονών σημειώθηκε το βράδυ (23:00) της Κυριακής (07/07) στην πόλη της Χίου.Συγκεκριμένα μηχανή που κινούταν στην Αρχιεπισκόπου Μακαρίου με κατεύθυνση από την πόλη…\nΤραγωδία στην Ιεράπετρα – Φορτηγό παρέσυρε και σκότωσε 72χρονη ποδηλάτισσα (video)\n18-06-2019 - 14:25μμ\nΤη ζωή της έχασε το πρωί της Τρίτης μια 74χρονη Γαλλίδα που κινούνταν με το ποδηλατό της στο οδικό δίκτυο Ιεράπετρα-Σητεία, στο ύψος της περιοχής Περιστεράς.Η γυναίκα παρασύρθηκε από διερχόμενο φορτηγό και παρά το γεγονός ότι έσπευσε…\nΘανατηφόρο τροχαίο με θύμα έναν πεζό σημειώθηκε στη Δουκίσσης Πλακεντίας το πρωί του Σαββάτου (11/05), όταν αυτοκίνητο ξέφυγε της πορείας του και παρέσυρε 2 άτομα.Σύμφωνα με πληροφορίες, o οδηγός του οχήματος, για άγνωστες μέχρι στιγμής…\nΝέα αμερικανική έρευνα αποκαλύπτει: Ακόμη και η λίγη βροχή αυξάνει σημαντικά τον κίνδυνο θανατηφόρου…\n29-04-2019 - 23:40μμ\nΑκόμη και λίγο αν βρέχει, αυξάνεται σημαντικά ο κίνδυνος για θανατηφόρο τροχαίο, σύμφωνα με μια νέα αμερικανική έρευνα. Όσο πιο βρεγμένος και ολισθηρός είναι ο δρόμος, τόσο πιο φονικός μπορεί να γίνει, σύμφωνα με τους ερευνητές - μια…\nΘανατηφόρο τροχαίο στη Μεσογείων – Μία νεαρή γυναίκα νεκρή\n18-04-2019 - 9:42πμ\nΈνα φρικτό τροχαίο σημειώθηκε το βράδυ της Τετάρτης στη λεωφόρο Μεσογείων, που είχε ως αποτέλεσμα να χάσει τη ζωή της μία νεαρή γυναίκα.Συγκεκριμένα, λίγο μετά τις 23:30, το αυτοκίνητο που οδηγούσε η γυναίκα εξετράπη της πορείας του,…\nΤραγικό τροχαίο στην εθνική οδό Καλαμάτας-Τρίπολης: Νεκρός 55χρονος οδηγός ΙΧ\n26-03-2019 - 20:20μμ\nΘανατηφόρο τροχαίο σημειώθηκε στην Εθνική οδό Καλαμάτας-Τρίπολης στο ύψος του χωριού Αθήναιο με τις εικόνες να είναι σοκαριστικές.Θύμα είναι ένας 55χρονος οδηγός ΙΧ. Όπως αναφέρουν οι πληροφορίες έχασε τον έλεγχο του αυτοκινήτου του,…\nΘανατηφόρο τροχαίο στην Κρήτη – Αυτοκίνητο χτύπησε ηλικιωμένη και ξεψύχησε στην άσφαλτο\n15-03-2019 - 22:43μμ\nΝέο θανατηφόρο τροχαίο σημειώθηκε στην Κρήτη όταν το βράδυ της Παρασκευής ηλικιωμένη γυναίκα παρασύρθηκε από διερχόμενο ΙΧ, στην Κρήτη, κάτω από αδιευκρίνιστες συνθήκες.Το τροχαίο σημειώθηκε στο χωριό Αστρίτσι του Δήμου Αρχανών…\n13-03-2019 - 23:26μμ\nΤην τελευταία του πνοή στην άσφαλτο άφησε ένας άνδρας στην Κρήτη.Σύμφωνα με όσα έχουν γίνει γνωστά πρόκειται για έναν 48χρονο που έχασε τη ζωή του, λίγο μετά τις 9 το βράδυ της Τετάρτης σε τροχαίο, στην Κίσσαμο.Άμεσα στο σημείο…\n12-02-2019 - 8:56πμ\nΈνα τρομακτικό δυστύχημα σημειώθηκε σε κεντρικό αυτοκινητόδρομο στο Σάο Πάολο της Βραζιλίας, όταν ένα μικρό ελικόπτερο συνετρίβη πάνω σε φορτηγό.Μεταξύ των νεκρών είναι και ένας τοπικός δημοσιογράφος, ενώ σύμφωνα με τα τοπικά μέσα ο…\nΟ 74χρονος επιχειρηματίας είδε μπροστά του τη μηχανή, δεν πρόλαβε να αντιδράσει και την παρέσυρε Η πορεία του αυτοκινήτου έγινε ανεξέλεγκτη Ο 74χρονος εξέπνευσε χθες, ενώ η σύζυγός του δίνει μάχη για να κρατηθεί στη ζωήΤο…\nΘανατηφόρο τροχαίο στη λεωφόρο Ποσειδώνος – Δύο νεκροί και δύο τραυματίες\n26-01-2019 - 20:56μμ\nΘανατηφόρο τροχαίο δυστύχημα σημειώθηκε το απόγευμα του Σαββάτου στη λεωφόρο Ποσειδώνος, στο ρεύμα προς Βουλιαγμένη με τις πληροφορίες που μετέδωσε η ΕΡΤ να κάνουν λόγο για δύο νεκρούς και δύο τραυματίες.Αναλυτικότερα, το τροχαίο…\nΘανατηφόρο τροχαίο στην Καλαμάτα – Τι δήλωσε ο 27χρονος που σκότωσε τον 16χρονο μαθητή\n24-01-2019 - 10:42πμ\nΜετανιωμένος εμφανίστηκε ο 27χρονος που παρέσυρε και σκότωσε τον 16χρονο μαθητή στη Θούρια Καλαμάτας, την Παρασκευή.Ο άντρας, που οδηγούσε χωρίς δίπλωμα και παραδόθηκε πέντε ημέρες με το δυστύχημα στην Τροχαία Καλαμάτας, δήλωσε ότι…\nΝέα τροπή στον θάνατο του 16χρονου στην Καλαμάτα – Ο 28χρονος καλύπτει συγγενή του χωρίς…\nΟ άνδρας ο οποίος εμφανίστηκε την περασμένη Παρασκευή στην Αστυνομία και είπε ότι είναι ο οδηγός που σκότωσε στη Θουρία τον μαθητή της Α’ λυκείου, που επέστρεφε σπίτι του στην Αίπεια από το σχολείο με τα πόδια, έλεγε ψέματα.Ο 28χρονος …\nΘανατηφόρο τροχαίο στο Περιστέρι – Νεκρός 27χρονος\n16-01-2019 - 13:21μμ\nΘανατηφόρο τροχαίο με θύμα έναν 27χρονο σημειώθηκε τα ξημερώματα της Τρίτης στο Περιστέρι.Σύμφωνα με όσα έχουν γίνει γνωστά ο 27χρονος οδηγός φορτηγού οχήματος κάτω από άγνωστες μέχρι στιγμές έχασε τον έλεγχο και προσέκρουσε σε…\nΤροχαίο στην Εθνική Οδό με έναν νεκρό\n15-01-2019 - 9:03πμ\nΘανατηφόρο τροχαίο σημειώθηκε τα ξημερώματα της Τρίτης στην Εθνική Οδό Αθηνών-Λαμίας.Όπως ανακοίνωσε η Πυροσβεστική, το τροχαίο στοίχισε τη ζωή ενός άνδρα, ο οποίος ανασύρθηκε νεκρός από από το όχημά του.Το δυστύχημα σημειώθηκε στο…\n12-01-2019 - 18:50μμ\nΘανατηφόρο τροχαίο σημειώθηκε το βράδυ της Παρασκευής στη λεωφόρο Συγγρού, όταν διερχόμενο όχημα, που κινείτο με κατεύθυνση τον Πειραιά, παρέσυρε έναν άνδρα, που επιχείρησε να διασχίσει κάθετα τον δρόμο.Οδηγός του αυτοκινήτου ήταν μια…\nΑυτοκίνητο έπεσε σε μαντρότοιχο στην Ιεράπετρα – Ένας νεκρός, τρεις τραυματίες\n8-01-2019 - 22:40μμ\nΈνα ακόμη τραγικό τροχαίο δυστύχημα σημειώθηκε στην Κρήτη και συγκεκριμένα το βράδυ της Τρίτης στη Γρα Λυγιά της Ιεράπετρας.Όλα έγιναν όταν ο οδηγός ενός επιβατηγού αυτοκινήτου που κινείτο προς Ιεράπετρα, προσπάθησε να αποφύγει πεζούς…\nΘανατηφόρο τροχαίο στην Κυπαρισσία: Συνελήφθη ο 35χρονος που κατηγορείται ότι απήγαγε την ανήλικη\n1-01-2019 - 17:15μμ\nΣυνελήφθη ο άνδρας που κατηγορείται για την αρπαγή της ανήλικης που πέθανε με τραγικό τρόπο στο τροχαίο δυστύχημα που σημειώθηκε στο Καλό Νερό.Αναλυτικότερα, ο 35χρονος νοσηλευόταν στο Πανεπιστημιακό Νοσοκομείο της Πάτρας στο Ρίο και…\nΘρήνος στην Κρήτη – Νεκρός 27χρονος από τροχαίο παραμονή της Πρωτοχρονιάς\n1-01-2019 - 17:04μμ\nΣτο «καθήκον» έσβησε ο 27χρονος Χανιώτης που έχασε τη ζωή του, στην Χαλέπα, σε άλλο ένα τροχαίο παραμονή της Πρωτοχρονιάς.Ο νεαρός γεννηθείς το 1991, εργαζόταν σε ταχυφαγείο γνωστής αλυσίδας και σύμφωνα με πληροφορίες, έχασε τη ζωή…\nΣοκάρει το θανατηφόρο τροχαίο που σημειώθηκε στην Εθνική Οδό Κυπαρισσίας – Πύργου στο ύψος του Καλού Νερού μετά από σύγκρουση δύο αυτοκινήτων.Το απόγευμα της Παρασκευής αυτοκίνητο με επιβάτες ρομά καταδίωκε άλλο όχημα με ομόφυλους τους…\nΤραγωδία στη Ρόδο – Σύγκρουση αυτοκινήτων με έναν νεκρό\n28-12-2018 - 21:04μμ\nΤραγικό τροχαίο σημειώθηκε στη Ρόδο και συγκεκριμένα στον δρόμο που οδηγεί προς τις Πεταλούδες, καθώς κάτω από άγνωστες συνθήκες συγκρούστηκαν μεταξύ τους δύο αυτοκίνητα, με αποτέλεσμα να εγκλωβιστούν οι δύο οδηγοί.Στο σημείο έσπευσε…\nΘανατηφόρο τροχαίο στο Αιγάλεω – Νεκρός ένας 21χρονος, δύο οι τραυματίες\nΈνας νεκρός και δύο τραυματίες είναι ο τραγικός απολογισμός τροχαίου δυστυχήματος που σημειώθηκε το βράδυ της Τετάρτης, στο Αιγάλεω.Το περιστατικό σημειώθηκε λίγο μετά τις 07.00 το πρωί της Τετάρτης όταν μοτοσυκλέτα που οδηγούσε…\nΤραγικό τροχαίο με έναν νεκρό έξω από το Αμύνταιο\n19-12-2018 - 23:47μμ\nΘανατηφόρο τροχαίο σημειώθηκε το απόγευμα της Τετάρτης έξω από το Αμύνταιο Φλώρινας.Το δυστύχημα συνέβη στην επαρχιακή οδό Πτολεμαΐδας-Αμυνταίου, όπου ένα άτομο έχασε τη ζωή του. Στο σημείο του ατυχήματος έφτασε δύναμη της πυροσβεστικής…\nΝέα τραγωδία στην Κρήτη – Νεκρός 40χρονος μετά από «βουτιά θανάτου» σε γκρεμό\n17-12-2018 - 23:43μμ\nΤραγική κατάληξη είχε ένας 40χρονος άνδρας στην Κρήτη, όταν το αυτοκίνητό του έπεσε σε γκρεμό με αποτέλεσμα να βρε ακαριαίο θάνατο.Το δυστύχημα, που σημειώθηκε σε λιγότερο από 24 ώρες μετά το ατύχημα που στοίχισε τη ζωή σε έναν 24χρονο…\nΠολύνεκρο τροχαίο στην Καβάλα – Τρεις μετανάστες κάηκαν ζωντανοί μέσα στα αυτοκίνητά τους\nΆλλο ένα θανατηφόρο τροχαίο δυστύχημα σημειώθηκε τα ξημερώματα της Πέμπτης με ένα ΙΧ αυτοκίνητο το οποίο έπεσε πάνω σε νταλίκα που είχε ανατραπεί πάνω στο οδόστρωμα στο ρεύμα προς Καβάλα, στο ύψος της Καρβάλης πριν τα τούνελ.Μετά…\nΝέο θανατηφόρο τροχαίο στην Κρήτη – Θλίψη για τον χαμό ενός 27χρονου\n26-11-2018 - 9:37πμ\nΜε… αίμα βάφτηκε ξανά η άσφαλτος της Κρήτης καθώς την Κυριακή σημειώθηκε ακόμη ένα θανατηφόρο τροχαίο στα Χανιά.Σύμφωνα με πληροφορίες του cretapost, όλα συνέβησαν στις 11.42 το βράδυ όταν ένας 27χρονος οδηγός ΙΧ την ώρα που κινούνταν…


Ο ΕΦΚΑ επέστρεψε αναδρομικά «δώρα» σε 2 συνταξιούχους! – Epikairo.gr\nΟ ΕΦΚΑ επέστρεψε αναδρομικά «δώρα» σε 2 συνταξιούχους!\nTags: 130Σ ΜΙΣΘΟΣ 140Σ ΜΙΣΘΟΣ ΑΝΑΔΡΟΜΙΚΑ ΑΝΑΔΡΟΜΙΚΑ ΣΥΝΤΑΞΙΟΥΧΩΝ ΑΝΤΙΣΥΝΤΑΓΜΑΤΙΚΕΣ ΜΕΙΩΣΕΙΣ ΔΩΡΟ ΠΑΣΧΑ ΔΩΡΟ ΧΡΙΣΤΟΥΓΕΝΝΩΝ ΕΛΕΓΚΤΙΚΟ ΣΥΝΕΔΡΙΟ Ελλάδα ΕΝΙΑΙΟ ΕΠΙΚΟΥΡΙΚΟ ΤΑΜΕΙΟ ΕΠΙΚΟΥΡΙΚΕΣ ΣΥΝΤΑΞΕΙΣ ΕΠΙΚΟΥΡΙΚΗ ΣΥΝΤΑΞΗ ΕΠΙΣΤΡΟΦΗ ΑΝΑΔΡΟΜΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΡΟΦΗ ΑΝΑΔΡΟΜΙΚΩΝ ΣΥΝΤΑΞΙΟΥΧΩΝ ΕΠΙΣΤΡΟΦΗ ΔΩΡΟΥ ΠΑΣΧΑ ΕΠΙΣΤΡΟΦΗ ΔΩΡΟΥ ΧΡΙΣΤΟΥΓΕΝΝΩΝ ΕΠΙΣΤΡΟΦΗ ΔΩΡΩΝ ΕΦΚΑ ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΕΣ ΑΙΤΗΣΕΙΣ ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΗ ΑΙΤΗΣΗ ΚΥΒΕΡΝΗΣΗ ΚΥΡΙΑ ΣΥΝΤΑΞΗ ΚΥΡΙΕΣ ΣΥΝΤΑΞΕΙΣ ΣΚΑΙ ΣΤΕ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΤΗΣ ΕΠΙΚΡΑΤΕΙΑΣ ΣΥΝΤΑΞΕΙΣ ΣΥΝΤΑΞΗ ΣΥΝΤΑΞΙΟΥΟΙ ΔΕΗ ΣΥΝΤΑΞΙΟΥΧΟΙ ΣΥΝΤΑΞΙΟΥΧΟΙ ΔΗΜΟΣΙΟΥ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ\nΈκτρωση σε 13χρονη μαθήτρια – Στο εδώλιο ένας γιατρός και ένας 34χρονος


Αρχική σελίδαViralΔες τι σημαίνει το όνομά σου στα Αρχαία Ελληνικά\nΑγαθοκλής (αγαθός+κλέος) ο έχων καλή φήμη. Αγησίλαος ( άγω+λαός) ο ικανός ηγέτης . Αθηναγόρας (Αθήναι+αγορά) ο σοφός αγορητής Αθηνόδωρος (Αθηνά+δώρο) δώρο της Αθηνάς, ο σοφός. Αλέξανδρος (αλέξω:απομακρύνω+ανήρ) ο απωθών τους άνδρες, ο ανδρείος. Αλκιβιάδης (αλκή+βία) ο τολμηρότατος. Ανδροκλής (ανήρ+κλέος) ο ένδοξος.\nΑριστογένης (άριστος+γένος) ο ευγενής. Αριστόβουλος (άριστος+βουλή) ο άριστος σύμβουλος. Αριστοκλής (άριστος+κλέος) ο έχων άριστη δόξα. Αριστομένης (άριστος+μένος) ο ανδρειότατος.\nΔημοσθένης (δήμος+σθένος) η δύναμη του λαού. Διογένης (Ζευς+γένος) ο Θεογένητος Διομήδης (Διός+μέδων:άρχων) ο άρχων με θεία δύναμη.\nΕπαμεινώνδας (επί+άμεινον) ο προοδευτικός. Ετεοκλής (ετεός:αληθής+κλέος) ο έχων αληθινή δόξα. Ευαγόρας (ευ+αγορεύω) ο καλός ομιλητής. Ευρυβιάδης (ευρύς+βία) ο πολύ αυταρχικός. Ευρυσθένης (ευρύς+σθένος) ο καρτερικότατος.\nΘεμιστοκλής (θέμις+κλέος) ο ένδοξος υπερασπιστής του δικαίου. Θουκυδίδης (Θεού+κύδος:δόξα) ο δοξάζων τον θεό. Θρασύβουλος (θρασύς+βουλεύομαι) ο τολμηρά σκεπτόμενος.\nΚίμων (χίμων:χειμών) ο θυελλώδης. Κλέαρχος (κλέος+άρχω) ο ένδοξος άρχων. Κλεόβουλος (κλέος+βουλή) ο επινοητικότατος. Κλεομένης (κλέος+μένος) ο ένδοξος για τη γενναιότητά του. Κρίτων (κρίνω) ο ευφυής.\nΜενέλαος (μένος+λαός) η ορμή του λαού. Μιλτιάδης (μίλτος:ερυθρά βαφή) ο αιματώδης, ο ανδρείος.\nΟδυσσεύς (οδύσσομαι:διώκομαι) ο διωκόμενος υπό των θεών. Ορέστης (όρος+ίσταμαι) ο ορεσίβιος.\nΠάτροκλος (πατρίς+κλέος) η δόξα της πατρίδος Περικλής (περί+κλέος) ο ένδοξος Πολυδεύκης (πολύ+δεύκος:γλεύκος) ο πολύ γλυκός Πύρρος (εκ του πυρρός) ο ξανθοκόκκινος\nΣόλων (πιθανώς από το ρ. σέλλω:σείω) ο διασείσας το παλαιό, ριζοσπάστης Σοφοκλής (σοφός+κλέος) ο έχων δόξα σοφού Σωκράτης (σώζω+κράτος) ο σωτήρ του κράτους\nΤηλέμαχος (τηλέ: μακριά+μάχομαι) ο αγωνιζόμενος μακράν της πατρίδος Τιμολέων (τιμή+λέων) ο ισχυρός ως λέων\nΦαίδων (φως) ο λαμπρός καθ όλα Φίλιππος (φιλώ+ίππος) ο αγαπών τους ίππους Φοίβος (φάος:φως) ο ακτινοβόλος Φρίξος (φρίττω) ο τρομακτικός.\nΑγαθόκλεια (αγαθή+κλέος) η έχουσα καλή φήμη Αγαθονίκη (αγαθή+νίκη) η νικήτρια ένδοξης νίκης. Aλκηστις (αλκή+εστία) η χάρη της οικογενείας Αλκμήνη (αλκή+μήνη:σελήνη) η ακτινοβολούσα. Ανδρομάχη (ανήρ+μάχομαι) η πρόμαχος. Αριάδνη (άρι:πολύ+αγνή) η αγνότατη Αρσινόη (άρσις < αίρω+νους) η υψηλόφρων. Αφροδίτη (αφρός+αναδύω) η αφρογενής, η ωραιοτάτη. Δηϊδάμεια (δήϊος:εχθρός+δαμάζω) η νικήτρια των εχθρών. Διώνη (εκ του Διός) η θεϊκή. Ερατώ (ερώ:αγαπώ) η αξιολάτρευτη, Μούσα Εριφύλη (έρι:πολύ+φύλον) η έξοχη των γυναικών. Ευδοξία (ευ+δόξα) η έχουσα καλή φήμη. Ευνομία (ευ+νέμω:διανέμω) η δίκαιη χορηγός των αγαθών. Ευρυδίκη (ευρύς+δίκη) η πολύ δίκαιη. Ευρύκλεια (ευρύς+κλέος) η πολυένδοξη. Ευτέρπη (ευ+τέρπω) η πολύ ευχάριστη, Μούσα. Ήβη (ήβη:ακμή) η πάντοτε θαλερή, νέα Ηλέκτρα (ηλέκτωρ:ο ακτινοβολών ήλιος) η ακτινοβολούσα από χάρη Ηρώ (Ήρα) η προσωποποίηση της Θεάς Ήρας Θάλεια (θάλλω) η δροσερή, η ωραία, Μούσα Θέμις (τίθημι>θεσμός) η θεά του Δικαίου, η άκρως δίκαιη.\nΙοκάστη (ίον+κάζω:στολίζω) η ωραία ως μενεξές. Ιππολύτη (ίππος+λύω) η αρματιλάτις. Ίρις (είρω:αγγέλω) η αγγελιοφόρος των θεών. Ιφιγένεια (ίφι:ισχυρά+γίγνομαι) η πολύ ισχυρή.\nΚαλλιόπη (κάλλος+ωψ:οφθαλμός) η έχουσα ωραία μάτια. Καλλιρρόη ( καλώς+ρέω) η δροσερή ως καθαρό νερό. Κλειώ (κλέος) Η ένδοξη, Μούσα. Κλεονίκη (κλέος+νίκη) η ένδοξη νικήτρια. Κλεοπάτρα (κλέος+πάτρη) η δόξα της πατρίδος.\nΝαυσικά (ναυς+καίνυμαι:υμνούμαι) η υμνούμενη από τους ναυτικούς. Νεφέλη (νέφω:χύνω ύδωρ) η προσφέρουσα ζωογόνον ύδωρ.\nΠηνελόπη (πήνη:υφάδι+λέπω:εκτυλίσσω) η καλλιτέχνις υφάντρια. Πολυξένη (πολύ+ξενία) η πολύ φιλόξενη. Πολύμνια (πολύς+ύμνος) η θεία τραγουδίστρια, Μούσα.\nΦαίδρα (φαιδρός < φως) η φωτεινή, η λάμπουσα από χάρη. Φερενίκη (φέρω+νίκη) η νικηφόρος Φιλομήλα (φιλώ+μέλος) η φιλόμουσος, η φίλη της αρμονίας.


Παραδοσιακά, ένα βήμα μπροστά | Παράδοση | Η διαφορά ονομάζεται Gaggenau | Ο κόσμος της Gaggenau | Gaggenau\nΤο Gaggenau, ένα μικρό μέρος στο Murgtal, στους πρόποδες του Μέλανα Δρυμού. Εδώ ιδρύεται το 1683 η Gaggenau από τον μαργράβο Λουδοβίκο Γουλιέλμο της Βάδης (1655-1707), ως σιδηρουργείο σφυριών και καρφιών. Χρησιμοποιεί τα κοιτάσματα σιδηρομεταλλευμάτων ώστε να δημιουργήσει νέες πηγές κέρδους για τους φτωχούς χωρικούς. Θέτει έτσι τα θεμέλια για την επιτυχία της μάρκας.\nΜε τη συνεχιζόμενη βιομηχανοποίηση αρχίζει και ένα νέο κεφάλαιο για την «Eisenwerke Gaggenau AG». Με έναν ακόμη χαμηλό αριθμό εργατών, η εταιρεία κατασκευάζει αγροτικά μηχανήματα, μεταλλικά είδη και εργαλεία.\nτης εμπειρίας μας.\nΩς ειδικός στο εμαγιέ, η Gaggenau κατασκευάζει διαφημιστικές πινακίδες για μάρκες όπως οι Odol, Maggi και Stollwerck. Η φόρμουλα του ανθεκτικού φούρνου εμαγιέ σχηματίζει τη βάση για την επιτυχία των κουζινών με κάρβουνο και γκάζι, οι οποίες κατάσκευάζονταν μέχρι και τον 20ο αιώνα.\nΣυμβαδίζοντας με την εποχή.\nΗ ποικιλία προϊόντων προσαρμόζεται στον καινούργιο αιώνα. Η Gaggenau επιτελεί πρωτοπόρο έργο με καινοτόμες γραμμές παραγωγής όπως οι κουζίνες με κάρβουνο και γκάζι αλλά και τα ποδήλατα. Μόνο μέχρι το 1908 πωλούνται 250.000 ποδήλατα «Badenia Fahrräder».\nΈλευση της άνεσης\nΜετά την ανάληψη από τον Dr. Otto von Blanquet, η Gaggenau εξειδικεύεται σε κουζίνες με κάρβουνο και γκάζι, παράγει όμως για πρώτη φορά και ηλεκτρικές κουζίνες. Με αυτές τις συσκευές, το μαγείρεμα γίνεται πιο ασφαλές και άνετο.\nΗ καινοτομία ως\nΗ επιτυχία γίνεται κατάρα για την Gaggenau: Το 1944, σχεδόν όλες οι εγκαταστάσεις της καταστρέφονται από βομβαρδιστικές επιθέσεις. Μετά τη νομισματική μεταρρύθμιση, η Gaggenau αρχίζει να παράγει καινοτόμους φούρνους, οι οποίοι είναι πολύ οικονομικοί στην καύση γκαζιού και κάρβουνου. Για πρώτη φορά κατασκευάζονται και ηλεκτρικοί φούρνοι. 180 συνεργάτες παράγουν τα μοντέλα «Favorit» και «Futura».\nΟ Georg von Blanquet γίνεται η κινητήριος δύναμη στην εταιρεία. Εμπνευσμένος από το πάθος του για τη μαγειρική, τον συναρπάζει η επαναστατική τότε ιδέα μιας εξατομικευμένης εντοιχιζόμενης κοιζίνας με τεχνικά περίτεχνες συσκευές σε διαχρονικό σχεδιασμό. Την ίδια χρονιά εμφανίζονται οι πρώτες παγκοσμίως εντοιχιζόμενες συσκευές - ένας εντοιχιζόμενος φούρνος που φθάνει μέχρι το ύψος των ματιών, μια βάση εστιών διαχωρισμένη από το φούρνο καθώς και μια πρώτη συσκευή αερισμού.\nΗ Gaggenau παρουσιάζει την πρώτη μαγειρική συσκευή Vario πλάτους 28 cm με ενσωματωμένα κουμπιά χειρισμού - τον πρόδρομο των εν τω μεταξύ εξελιγμένων σειρών μαγειρικών συσκευών Vario με άριστα εξειδικευμένες και συνδυαζόμενες συσκευές.\nΟ πρώτος φούρνος πλάτους 90 cm στην ευρωπαϊκή αγορά εντυπωσιάζει: με 87 λίτρα ωφέλιμο όγκο και χώρο για έως και τέσσερα φαγητά. Με τα χρόνια, ο EB 300 γίνεται σύμβολο.\nΟι σειρά μαγειρικών συσκευών Vario 300 με τις συσκευές πλάτους 38 cm και τα χαρακτηριστικά κουμπια χειρισμού που συναρμολογούνται μπροστά, φέρνει έναν αέρα επαγγελματικής κουζίνας στο ιδιωτικό νοικοκυριό.\nΕμπνευσμένο από τους γενναιόδωρους αμερικανικούς συνδυασμούς ψυγείων και καταψυκτών, διατίθεται στην αγορά το Side-by-Side IK 300 με ξεχωριστή πρόσβαση στο χώρο ψύξης και κατάψυξης. Εκτός από πέντε κλιματικές ζώνες και χειροκίνητη ρύθμιση της υγρασίας, η συσκευή παράγει και φρέσκο πάγο.\nγια την καλύτερη λύση.\nΗ Gaggenau ως πρόδρομος της υγιεινής διατροφής: Ο φούρνος μαγειρέματος με ατμό ED 220, με σύνδεση σε παροχή και εκκένωση νερού για ιδιωτική χρήση, δημιουργεί νέα τάση για μοναδικές γευστικές εμπειρίες - το ήπιο μαγείρεμα στον ατμό. Η ασιατική κουζίνα ιδίως οφείλει σε αυτό το γεγονός την νικηφόρα της επέλαση στον δυτικό κόσμο.\nΤο σύστημα Coanda: Ο αποκλειστικός απορροφητήρας Coanda AH 600 – σήμερα AW/AI 280 - αξιοποιεί γνώσεις αεροδυναμικής. Το ιδιαίτερο σχήμα του επιτρέπει τη δημιουργία ενός ρεύματος αέρος κατά μήκος της μπροστινής ακμής, το οποίο δεσμεύει τον αέρα πριν αυτός να ξεφύγει πάνω από την ακμή της συσκευής. Αυτή η τεχνική αερισμού διασφαλίζει απόδοση ενέργειας με μειωμένη στάθμη θορύβου.\nΗ κάβα συντήρησης κρασιών και ρύθμισης θερμοκρασίας IK 360, με δυνατότητα πλήρους ενσωμάτωσης και γυάλινες πόρτες, προσφέρει για πρώτη φορά τρεις κλειστές και χωριστά ελεγχόμενες κλιματικές ζώνες. Η θερμοκρασία της μπορεί να ρυθμιστεί από 4℃ έως 21℃ με ακρίβεια βαθμού.\nΕπαγγελματική κουζίνα με\nΠαρουσιάζονται οι πρώτοι φούρνοι χωρίς λωρίδα κάλυψης της σειράς φούρνων 200, με τη χαρακτηριστική τους μονάδα χειρισμού. Διατίθενται συσκευές σε πλάτη 60 cm και 76 cm.\nΣτην Ευρώπη και τις Η.Π.Α., η σειρά ψύξης Vario 400 εγκαθιδρύεται ως το πρώτο δομοστοιχειωτό σύστημα από εντοιχιζόμενες συσκευές με δυνατότητα πλήρους ενσωμάτωσης. Χαρακτηριστικό για τη σειρά είναι ο άριστης ποιότητας εξοπλισμός της, με εσωτερικούς χώρους επενδεδυμένους με ανοξείδωτο χάλυβα και κατηγορία απόδοσης ενέργειας A+.\nκαι ισόπεδος με την επιφάνεια\nΜε πλάτος 90 cm, τοποθετημένη ισόπεδα με την επιφάνεια και εξοπλισμένη με την πιο σύγχρονη τεχνολογία αερίου: Η βάση εστιών αερίου CG 492 προσφέρει επιπλέον για πρώτη φορά ένα φάσμα αποδόσεων μέχρι και 18 kW.\nστην αξιοποίηση του χώρου.\nΗ Gaggenau με τη σειρά ψύξης Vario 200, παρουσιάζει μια νέα ιδέα στην αξιοποίηση του χώρου - με εξωτερικές διαστάσεις που μπορούν να ενσωματωθούν σε κάθε κουζίνα και εσωτερικούς χώρους που παρόλα αυτά προσφέρουν περισσότερο χώρο. Η κατηγορία απόδοσης ενέργειας A++ εξασφαλίζει ότι και αυτές οι συσκευές θα λειτουργούν εξοικονομώντας πόρους.\nστον αερισμό χώρων.\nΟ μειωμένος σχεδιασμός επιτυγχάνει εξατομικευμένες δυνατότητες διαμόρφωσης: Ο δομοστοιχειωτός αερισμός οροφής AC 402 είναι μια ευέλικτη λύση για αποδοτικό αερισμό χώρων. Η μονάδα φίλτρου χωρίς κινητήρα και τα συγκροτήματα ελέγχου και φωτισμού μπορούν να ενσωματωθούν διακριτικά στην εκάστοτε αρχιτεκτονική κουζίνας και να λειτουργούν εξαιρετικά αθόρυβα.\nΗ επαγωγική βάση εστιών πλήρους επιφάνειας CX 480 μετατρέπει τη συνολική επιφάνεια σε μια και μοναδική συνεκτική ζώνη μαγειρέματος. Οι κατσαρόλες και τα τηγάνια κάθε μεγέθους μπορούν να τοποθετηθούν ταυτόχρονα σε κάθε σημείο της βάσης εστιών - το μαγείρεμα γίνεται έτσι ακόμη πιο χαλαρό και άνετο. Ο διαισθητικός έλεγχος πραγματοποιείται μέσω μιας μεγάλης οθόνης αφής TFT.\nΟι συσκευές μαγειρέματος της σειράς Vario 400 συνδυάζουν την πλέον σύγχρονη, επαγγελματική τεχνολογία για την ιδιωτική κουζίνα με ανάγλυφη σχεδίαση. Για πρώτη φορά μπορούν να συνδυαστούν ελεύθερα συσκευές πλάτους από 38 cm έως 90 cm. Χάρη στην επεξεργασία ακριβείας του ανοξείδωτου χάλυβα 3 mm, οι συσκευές μπορούν να τοποθετηθούν εύκολα η μία δίπλα στην άλλη. Είναι εντοιχιζόμενες ή, για στιλιστικούς σκοπούς, μπορούν να τοποθετηθούν με εμφανείς τις πλευρές τους.\nΜία οικογένεια -\nΓια πρώτη φορά στην ιστορία της Gaggenau κυκλοφορούν ταυτόχρονα δύο σειρές φούρνων με διαφορετικό design. Οι συσκευές της σειράς 400 προεξέχουν ελαφρά προς τα μπροστά, ενώ οι συσκευές της σειράς 200 είναι επίπεδες. Και οι δύο σειρές ενσαρκώνουν εξίσου το γνήσιο, το ασυμβίβαστο και το εξαιρετικό.


Σε ποιους νομούς βρέθηκαν αγοραστές και πωλητές μετοχών τον Φεβρουάριο\nΔευτέρα, 14 Ιουνίου 2021 02:36:05 ΜΜ\nΑρχική›Αναλύσεις›Σε ποιους νομούς βρέθηκαν αγοραστές και πωλητές μετοχών τον Φεβρουάριο\nΣε ποιους νομούς βρέθηκαν αγοραστές και πωλητές μετοχών τον Φεβρουάριο Κύριο\n09:00 - 22 Μαρ 2021 | Αναλύσεις\nΙσχυρή πτώση κατέγραψε το δεύτερο μήνα του 2021 ο αριθμός των ενεργών μερίδων στο Χρηματιστήριο Αθηνών (τουλάχιστον μια αγορά ή πώληση μετοχών) συγκριτικά με τους αντίστοιχους κωδικούς του περασμένου Ιανουαρίου.\nΕιδικότερα, τον Φεβρουάριο οι ενεργές μερίδες του Χρηματιστηρίου έφτασαν τις 14.397 σε επίπεδο αγορών και τις 13.125 σε επίπεδο πωλήσεων βάσει της γεωγραφικής κατανομής στην ελληνική επικράτεια. Σε σύγκριση με τον προηγούμενο μήνα, οι ενεργές μερίδες σε επίπεδο αγορών κατέγραψαν «βουτιά» 18,19% (17.598 μερίδες τον Ιανουάριο) και σε επίπεδο πωλήσεων υποχώρησαν κατά 5,01% (13.817 μερίδες τον Ιανουάριο).\nΣύμφωνα με τα μηνιαία στατιστικά στοιχεία του Χρηματιστηρίου Αθηνών (AXIA Numbers), οι πιο πολλές ενεργές μερίδες για τον Φεβρουάριο βρίσκονται στην Αττική, καθώς υπάρχουν 7.387 ενεργές μερίδες σε επίπεδο αγορών και 6.801 ενεργές μερίδες σε επίπεδο πωλήσεων.\nΑπό το σύνολο των επενδυτικών μερίδων, στην Αττική βρέθηκε το 51,31% των κωδικών σε επίπεδο αγορών και το 51,82% των κωδικών σε επίπεδο πωλήσεων. Αυτό σημαίνει ότι περισσότεροι από τους μισούς κωδικούς αφορούν επενδυτές, οι οποίοι βρίσκονται στην Περιφέρεια Αττικής.\nΣε επίπεδο αγορών, στη δεύτερη θέση βρίσκουμε την Κεντρική Μακεδονία με 1.665 ενεργές μερίδες, στην τρίτη θέση τη Θεσσαλία με 622, στην τέταρτη την Κρήτη με 553 και στην πέμπτη την Πελοπόννησο με 539 ενεργές μερίδες.\nΣτη συνέχεια βρίσκουμε τη Δυτική Ελλάδα με 418 ενεργές μερίδες, την Ανατολική Μακεδονία-Θράκη με 395, την Στερεά Ελλάδα με 357, την Ήπειρο με 272, τη Δυτική Μακεδονία με 242, το Νότιο Αιγαίο με 235, τα Ιόνια Νησιά με 170 και το Βόρειο Αιγαίο με 140 ενεργές μερίδες.\nΣε επίπεδο πωλήσεων, την Αττική ακολουθεί η Κεντρική Μακεδονία με 1.477 ενεργές μερίδες, στην τρίτη θέση βρίσκεται η Θεσσαλία με 548, στην τέταρτη η Κρήτη με 518 και στην πέμπτη η Πελοπόννησος με 500 ενεργές μερίδες.\nΑκολουθούν η Ανατολική Μακεδονία-Θράκη με 385, η Δυτική Ελλάδα με 368 ενεργές μερίδες, η Στερεά Ελλάδα με 304, η Ήπειρος με 258, το Νότιο Αιγαίο με 212, η Δυτική Μακεδονία με 204, τα Ιόνια Νησιά με 157 και το Βόρειο Αιγαίο με 123 ενεργές μερίδες.\nΤέλος, σε ό,τι αφορά τις ενεργές μερίδες που αφορούν επενδυτές με μη έγκυρο Ταχυδρομικό Κώδικα, τον Φεβρουάριο βρίσκουμε στο Χρηματιστήριο συνολικά 1.402 ενεργές μερίδες σε επίπεδο αγορών και 1.270 μερίδες σε επίπεδο πωλήσεων.\nΠρώτη εισαγωγή εταιρίας στην Εναλλακτική Αγορά μετά από μία δεκαετία\nΠώς να διαμορφώσετε την εμπειρία του πελάτη με βάση το στρατηγικό σχεδιασμό


Casus belli για κάθε εργαζόμενο η πειθαρχική εναντίον των νοσηλευτών\nΚουκουμάς: Τα οικονομικά του Χάρη Γεωργιάδη είναι αυτά που έκλεισαν τον…\nΤο test to stay στα σώματα ασφαλείας δεν πρέπει να είναι…\nΜελέτη για την αναβάθμιση του δρόμου Καντού – Ομόδους, ζήτησε η…\nΜ. Χατζηπαντέλα: Αποφάσεις για οποιαδήποτε χαλάρωση μέτρων θα εξεταστούν στην συνάντηση…\nΧαραλαμπίδου για το σκάνδαλο στον ΚΟΑ: «Σήμερα γίναμε μάρτυρες στην κυπριακή…\nΣυνάντηση Ι. Κασουλίδη με Κ. Στιούαρτ – Τα όσα συζητήθηκαν\nΠαραιτήθηκε ο Βασίλης Πάλμας από τη θέση του Υφυπουργού παρά τω…\nΕνισχυτική δόση κατά της Όμικρον μελετά η Moderna\nΑποκατάσταση μνήμης εκατοντάδων «μαγισσών» στην Καταλονία\nΚΚΕ για πρόταση μομφής: Καταψηφίζουμε την κυβέρνηση όπως όλες τις άλλες\nΕλλάδα: Κίνηση εντυπωσιασμού η πρόταση μομφής του ΣΥΡΙΖΑ, είπε ο ΚΕ\nJune 8, 2021 - 9:11 am\nΗ ποινικοποίηση των απεργιών είναι μια διαχρονική θέση του ΔΗΣΥ και των εργοδοτών. Κατά καιρούς την επαναφέρουν, αφού όταν τους δίνεται η ευκαιρία δεν διστάζουν να επιτίθενται εναντίον των εργαζομένων και των συνδικαλιστικών τους ελευθεριών.\nΗ απεργία των νοσηλευτών δεν αφορά μόνο τους νοσηλευτές, αλλά όλους τους εργαζομένους στον δημόσιο, ημιδημόσιο τομέα, αλλά και στον ιδιωτικό τομέα. Οι νοσηλευτές δεν υπερασπίζονται μόνο πέντε συναδέλφους τους, οι οποίοι διώκονται πειθαρχικά, αλλά υπερασπίζονται το συνδικαλιστικό και συνταγματικό δικαίωμα να απεργούν, να διαμαρτύρονται και να διεκδικούν.\nΗ ενέργεια του Υπουργείου Υγείας να κινήσει πειθαρχική έρευνα εναντίον πέντε νοσηλευτών, οι οποίοι διαμαρτυρήθηκαν για τις άθλιες συνθήκες που επικρατούν σε θαλάμους στο Νοσοκομείο Αθαλάσσας, ζητώντας καλύτερη μεταχείριση τόσο των ασθενών, όσο και για τις συνθήκες εργασίας των νοσηλευτών, είναι εχθρική ενέργεια που στρέφεται εναντίον όχι μόνο των πέντε νοσηλευτών, οι οποίοι διαμαρτυρήθηκαν κατόπιν απόφασης και υπόδειξης της συντεχνίας τους, αλλά είναι casus belli για όλους τους νοσηλευτές, για όλους τους εργαζομένους. Αλίμονο αν περάσει η αυταρχικότητα της εργοδοσίας να κινεί πειθαρχικές έρευνες εναντίον όσων αποφασίζουν να διεκδικούν τα εργασιακά τους δικαιώματα, να διεκδικήσουν καλύτερες συνθήκες εργασίας.\nΗ εργοδοσία και το Υπουργείο Υγείας, δυστυχώς, βρήκαν στήριξη ακόμη μια φορά από την ηγεσία του ΔΗΣΥ, αλλά και από το ΚΕΒΕ, οι οποίοι ποτέ τους δεν έκρυψαν τη θέση τους για ποινικοποίηση των απεργιών. Είναι κάτι που προσπάθησαν τόσο επί διακυβέρνησης Γλ. Κληρίδη – ΔΗΣΥ, όσο και επί διακυβέρνησης Αναστασιάδη – ΔΗΣΥ. Βρήκαν την έντονη αντίδραση του ΑΚΕΛ -να γιατί πρέπει να είναι ισχυρό και δυνατό το ΑΚΕΛ- που τους ανάγκασε να αφήσουν τα σχετικά νομοσχέδια στα συρτάρια. Ωστόσο, η χθεσινή ανακοίνωση του ΔΗΣΥ για την απεργία της ΠΑΣΥΝΟ επαναφέρει εμμέσως πλην σαφώς το θέμα, υποστηρίζοντας ότι «η απεργία επηρεάζει το εμβολιαστικό πρόγραμμα, αλλά και τη λειτουργία των νοσηλευτηρίων και συνιστά δυσανάλογη αντίδραση». Πιο ξεκάθαρη η θέση του ΚΕΒΕ, το οποίο ζητά «προώθηση της νομοθετικής ρύθμισης για απαγόρευση των απεργιών». Το δικαίωμα της απεργίας τίθεται ξανά υπό αμφισβήτηση. Η απεργία των νοσηλευτών είναι υπόθεση όλων των εργαζομένων, οι οποίοι έχουν υποχρέωση να σταθούν δίπλα και να συμπαρασταθούν με όλες τους τις δυνάμεις στους νοσηλευτές.\nΠροηγούμενο άρθροΗ ανάποδη ανάγνωση από το Προεδρικό\nΕπόμενο άρθροWall Street Journal: Τι έδειξε Αμερικανική έκθεση για προέλευση κορωνοϊού;\nΚομβικό / Όλα για όλα\nΑΘΛΗΤΙΣΜΟΣ January 27, 2022 - 4:50 pm\nΧαμός στα προκριματικά της Λατινικής Αμερικής: επτά ομάδες για δύο απευθείας...\nΚουκουμάς: Τα οικονομικά του Χάρη Γεωργιάδη είναι αυτά που έκλεισαν τον...\nApp Push Notification January 27, 2022 - 4:40 pm\nΤο test to stay στα σώματα ασφαλείας δεν πρέπει να είναι...\nΚοινωνία January 27, 2022 - 4:31 pm\nΆλλη μία απάντηση\nΑΘΛΗΤΙΣΜΟΣ January 27, 2022 - 4:30 pm\nΔιεθνή January 27, 2022 - 4:23 pm\nΚορωνοϊός: Πόσο αποτελεσματικά είναι τα εμβόλια mRNA σε ανοσοκατεσταλμένους\n...Η αποτελεσματικότητα των mRNA εμβολίων έναντι των νοσηλειών COVID-19 ποικίλει σημαντικά ανάμεσα σε ανοσοκατεσταλμένους αρρώστους. Σύμφωνα με μία πρόσφατη δημοσίευση στο περιοδικό «American Journal...


Συνετρίβη "το μεγαλύτερο αεροσκάφος του κόσμου" (Φωτ.) - Pelop.gr\nΣυνετρίβη "το μεγαλύτερο αεροσκάφος του κόσμου" (Φωτ.)\nΤο πειραματικό αερόπλοιο Airlander, το οποίο παρουσιάστηκε προ ημερών ως «το μεγαλύτερο αεροσκάφος του κόσμου», συνετρίβη την Τετάρτη, στη διάρκεια δοκιμαστικής πτήσης, χωρίς να τραυματιστεί κανείς, ανακοίνωσε η ιδιοκτήτρια εταιρεία.\n«Η πτήση πήγε πολύ καλά και το μόνο πρόβλημα εμφανίστηκε κατά την προσγείωση», δήλωσε εκπρόσωπος της βρετανικής εταιρείας "Hybrid Air Vehicles" (HAV).\nΤο Airlander, κόστους 30 εκατ. ευρώ, όπως επισημαίνει το in.gr, είναι γεμάτο με αέριο ήλιο, αντί με εύφλεκτο υδρογόνο, όπως τα αερόπλοια των αρχών του 20ού αιώνα.\nΈχει μήκος 92 μέτρα και μπορεί να μεταφέρει φορτία βάρους δέκα τόνων, σε επανδρωμένες πτήσεις διάρκειας μέχρι πέντε ημερών και σε μη επανδρωμένες, διάρκειας μέχρι δύο εβδομάδων. Πετά σε ύψος μέχρι 4.900 μέτρα και με ταχύτητα έως 148 χιλιόμετρα την ώρα.\nΑρχικά αναπτύχθηκε για το Στρατό\nΤο γιγάντιο αερόπλοιο αναπτύχθηκε αρχικά για τον αμερικανικό Στρατό, ο οποίος σχεδίαζε να το χρησιμοποιήσει σε αποστολές επιτήρησης στο Αφγανιστάν. Το πρόγραμμα τελικά ακυρώθηκε λόγω περικοπών και η βρετανική κατασκευάστρια εταιρεία "Hybrid Air Vehicles" (HAV) απευθύνθηκε στη βρετανική κυβέρνηση και σε ιδιώτες, για την τελειοποίηση του αεροσκάφους.\nΗ πρώτη δοκιμαστική πτήση πραγματοποιήθηκε την περασμένη εβδομάδα, πάνω από το αεροδρόμιο του Κάρντινγκτον, περίπου 70 χιλιόμετρα βόρεια του Λονδίνου, εκεί όπου κατασκευάστηκαν τα πρώτα βρετανικά αερόπλοια, μετά τον Α΄ Παγκόσμιο Πόλεμο. Το πρόγραμμα εγκαταλείφθηκε το 1930, έπειτα από τη συντριβή ενός αερόπλοιου, που είχε ως αποτέλεσμα να σκοτωθούν 48 άνθρωποι, ανάμεσά τους κι ένας υπουργός.\nΑν όλα πάνε καλά, η εταιρεία σχεδιάζει για την επόμενη δεκαετία ένα μεγαλύτερο μοντέλο, που θα μεταφέρει 50 τόνους.


Μεταμόρφωση τώρα! Ριζική αλλαγή στα Teta Beauty Salon! Σας κάνουμε δώρο αξίας 500 ευρώ! - Teta Beauty Salon\n4 November 2020 Posted by Teta in Beauty tips, Διαγωνισμοί, Μυστικά της Τέτας 206\nΌσες με ακολουθείτε χρόνια, σίγουρα θα θυμάστε τα makeover που κάναμε στην τηλεοπτική εκπομπή «Πρωινούλι».\nΤο γεγονός πως δεν το κάνουμε πια τηλεοπτικά δεν σημαίνει πως δεν μπορείτε να έρθετε στα Teta Beauty Salon για να σας μεταμορφώσουμε. Οι συνεργάτες μου κι εγώ είμαστε έτοιμοι να αντιμετωπίσουμε οποιαδήποτε πρόκληση.\nΠάρτε την απόφαση και ελάτε στα Teta Beauty Salon (Εθνικής Αντιστάσεως 84, Χαλάνδρι) να σας αλλάξουμε ριζικά.\nΜαλλιά, νύχια, μακιγιάζ, μασάζ, να σας συμβουλεύσουμε για τα πάντα, να σας πούμε για όλες τις νέες τάσεις και να σας λύσουμε όποια απορία έχετε και αφορά την ομορφιά!\nΣας κάνουμε ένα δώρο αξίας 500 ευρώ!\nΣτείλτε μας μήνυμα στο info@teta.gr ή στη σελίδα Teta Beauty Salon στο Facebook με τα στοιχεία επικοινωνίας σας και μια φωτογραφία και μπορεί να είστε οι τυχερές!\nΑν δεν έχετε δει τα βίντεο, πάρτε μια γεύση από τη δουλειά μας:\nTags: Gooderm, makeover, μεταμόρφωση, ομορφιά


Ηρθαν τα ραβασάκια του ΕΝΦΙΑ, στα 2,65 δισ. ο λογαριασμός. - Χαλκιδική Πολιτική\nΑρχική/Κοινωνία/Ηρθαν τα ραβασάκια του ΕΝΦΙΑ, στα 2,65 δισ. ο λογαριασμός.\nΗρθαν τα ραβασάκια του ΕΝΦΙΑ, στα 2,65 δισ. ο λογαριασμός.\nΑπό το… ταμείο θα πρέπει να περάσουν 6.331.155 ιδιοκτήτες, δηλαδή ελαφρώς λιγότεροι από τους περσινούς (6.348.353), ενώ και η βεβαίωση του φόρου προέκυψε 59,7 εκατ. Ευρώ μικρότερη από το 2017 (3,094 δις ευρώ έναντι 3,163 δις ευρώ). Ωστόσο, σε κάθε περίπτωση, το τελικό εισπρακτικό αποτέλεσμα θα πρέπει να είναι το ίδιο, δηλαδή τουλάχιστον 2,650 δις ευρώ, αν δεν θέλει το υπουργείο Οικονομικών να έχει μπελάδες. Η πρώτη δόση θα πρέπει να καταβληθεί ως το τέλος Σεπτεμβρίου και η πέμπτη και τελευταία ως τις 31 Ιανουαρίου, αν και η συνήθης πρακτική των τελευταίων 2-3 ετών είναι να «φορτώνουν» οι φορολογούμενοι την πιστωτική τους κάρτα με 12 δόσεις.\nΑπό τα στατιστικά στοιχεία που δημοσίευσε η ΑΑΔΕ φαίνεται ότι πέρα από αυτές τις μικρές διαφοροποιήσεις σε σχέση με την περσινή εκκαθάριση (υπάρχει και μια μικρή αύξηση στο σύνολο των απαλλαγών στα 95,3 εκατ. Ευρώ έναντι 88,9 εκατ. Ευρώ), ο λογαριασμός είναι συνολικά σχεδόν ίδιος με πέρσι, παρά τις αναπροσαρμογές των αντικειμενικών αξιών. Και λέμε «συνολικά», γιατί οι χειρουργικές παρεμβάσεις που έκανε το υπουργείο Οικονομικών έφεραν ανακατατάξεις στην εσωτερική κατανομή του βάρους του ΕΝΦΙΑ.\nΣύμφωνα με τους υπολογισμούς που έχει κάνει το υπουργείο, περίπου 950.000 ευρώ θα πληρώσουν φέτος μεγαλύτερο ΕΝΦΙΑ από πέρσι, ενώ οι περίπου 50.000 από αυτούς θα δουν το λογαριασμό τους «φουσκωμένο» πάνω από 200 ευρώ. Κι αυτό παρά την αύξηση του αφορολογήτου στο Συμπληρωτικό Φόρο κατά 50.000 ευρώ (στις 250.000 ευρώ), η βεβαίωση του οποίου υπολείπεται κατά περίπου 9 εκατ. Ευρώ από πέρσι (620,2 εκατ. Ευρώ έναντι 629 εκατ. Ευρώ).\nΕν αναμονή νέων ανακοινώσεων από το υπουργείο Οικονομικών για το πώς κατανέμεται τελικά το βάρος του φετινού ΕΝΦΙΑ και για το πόση είναι η ελάφρυνση στους περίπου 1,5 εκατομμύριο ιδιοκτήτες, η επεξεργασία των Τιμών Ζώνης δείχνει ότι οι αποκαλούμενες «λαϊκές» περιοχές συνέβαλαν καθοριστικά στο «χτίσιμο» του φετινού φόρου. Περιοχές όπως το Ίλιον, το Κερατσίνι, το Καματερό, το Περιστέρι, η Κερατέα ανέβηκαν κλιμάκιο λόγω αύξησης των αντικειμενικών αξιών, με αποτέλεσμα μια επιβάρυνση 1 ευρώ ανά 10 τ.μ.\nΠιο βαριές ακούγονται οι… καμπάνες σε περιοχές- φιλέτα, όπως η χώρα της Μυκόνου, όπου για παράδειγμα μια μονοκατοικία 150 τ.μ. 15ετίας, θα πρέπει να πληρώσει 659,19 ευρώ παραπάνω από πέρσι. Ωστόσο, θα πρέπει να τονιστεί ότι σε πολλά πλούσια Κυκλαδονήσια, όπως η Μύκονος, ακόμα και παραθαλάσσιες περιοχές παραμένουν εκτός συστήματος αντικειμενικού προσδιορισμού, με αποτέλεσμα όλοι οι φόροι ακινήτων να υπολογίζονται με ειδικές, εξωφρενικά χαμηλότερες τιμές.\nΥπενθυμίζεται ότι επί του παρόντος μόνο ο ΕΝΦΙΑ υπολογίζεται με τις νέες αντικειμενικές αξίες, ενώ όλοι οι υπόλοιποι φόροι ακινήτων π.χ. για γονικές παροχές εξακολουθούν να υπολογίζονται με τις παλιές ως τις 31 Δεκεμβρίου.\nΕΛΣΤΑΤ…9 στους 10 ΄Ελληνες ενημερώνονται…Οnline