Έρευνα αγοράς και καταναλωτικής συμπεριφοράς για τα προϊόντα της Αφοί Ταμιωλάκη Ο.Ε. - PDF\nDownload "Έρευνα αγοράς και καταναλωτικής συμπεριφοράς για τα προϊόντα της Αφοί Ταμιωλάκη Ο.Ε."\n1 ΤΕΙ ΚΡΗΤΗΣ ΣΧΟΛΗ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ & ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ Έρευνα αγοράς και καταναλωτικής συμπεριφοράς για τα προϊόντα της Αφοί Ταμιωλάκη Ο.Ε. Ερευνητές: Δημίδη Διονυσία- Ρωσσίδου Ευγενία Επιβλέπων Καθηγητής: Δρ. Μάρκος Κουργιαντάκης ΗΡΑΚΛΕΙΟ, ΟΚΤΩΒΡΙΟΣ 2011 ΤΕΙ ΚΡΗΤΗΣ - ΤΜΗΜΑ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ i\n2 Έρευνα αγοράς και καταναλωτικής συμπεριφοράς για τα προϊόντα της Αφοί Ταμιωλάκη Ο.Ε. Δημίδη Διονυσία Α.Μ :3590 Ρωσσίδου Ευγενία Α.Μ : , ΤΕΙ Κρήτης Με επιφύλαξη παντός δικαιώματος. All rights reserved. Η έγκριση της πτυχιακής εργασίας από το Τμήμα Διοίκησης Επιχειρήσεων του ΤΕΙ Κρήτης δεν υποδηλώνει απαραιτήτως και αποδοχή των απόψεων του συγγραφέα εκ μέρους του Τμήματος. ΤΕΙ ΚΡΗΤΗΣ - ΤΜΗΜΑ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ii\n3 Ευχαριστίες Για την εκπόνηση της πτυχιακή μας εργασίας θα θέλαμε να ευχαριστήσουμε τον κ. Μανούσο Ταμιωλάκη, ο οποίος μας μετέφερε τις γνώσεις του σχετικά με τον «κόσμο του κρασιού». Τον ευχαριστούμε ακόμη και για την υπέροχη ξενάγηση που μας έκανε στο «Κτήμα Ταμιωλάκη», δείχνοντάς μας τα στάδια παραγωγής του κρασιού. Επίσης, θα θέλαμε να ευχαριστήσουμε τον όμιλο Super Market Χαλκιαδάκη και συγκεκριμένα την κ. Χριστίνα Χαλκιαδάκη, η οποία μας επέτρεψε να παρευρεθούμε σε δύο από τα καταστήματα Super Market Χαλκιαδάκη, στην παραλιακή Ηρακλείου και στην Αλικαρνασσό, καθώς και την κάβα Wine Studio, όπου μπορέσαμε να πραγματοποιήσουμε την πρωτογενή μας έρευνα. Τέλος, θα θέλαμε να ευχαριστήσουμε θερμά τον εισηγητή μας κ. Μάρκο Κουργιαντάκη, ο οποίος με τις πολύτιμες συμβουλές του μας βοήθησε να κατευθύνουμε την εργασία μας. Επίσης, τον ευχαριστούμε για την εμπιστοσύνη που μας έδειξε αλλά και για τη συνολική του υποστήριξη στην προσπάθεια εκπόνησης της παρούσας εργασίας. ΤΕΙ ΚΡΗΤΗΣ - ΤΜΗΜΑ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ iii\n4 Περίληψη Η αγορά του τυποποιημένου οίνου θεωρείται ιδιαίτερα ανταγωνιστική και πολύπλοκη. Οι καταναλωτικές προτιμήσεις επηρεάζονται από πολλούς παράγοντες και αυτό δυσκολεύει τη διαμόρφωση στρατηγικών και τακτικών προώθησης από τις επιχειρήσεις του κλάδου. Η παρούσα πτυχιακή εργασία στοχεύει α) στην ανίχνευση των σύγχρονων καταναλωτικών προτιμήσεων για τα τυποποιημένα κρασιά και β) στη διερεύνηση των τάσεων που αφορούν τα προϊόντα της εταιρίας «Αφοι Ταμιωλάκη Ο.Ε.». Μεθοδολογικά, η παρούσα εργασία βασίζεται στη σύνθεση δευτερογενών και πρωτογενών στοιχείων. Τα πρωτογενή στοιχεία προέρχονται από έρευνα αγοράς σε καταναλωτές του Ηρακλείου Κρήτης, τα οποία συλλέχθηκαν με τη μέθοδο των δομημένων ερωτηματολογίων της επισκόπησης χρησιμοποιώντας ως εργαλείο ένα ερωτηματολόγιο με κλειστού τύπου ερωτήσεις. Abstract The Greek market of wine is considered competitive enough. This thesis aims: a) to investigate the current situation in global, Greek and Cretan wine markets and b) to exam the attitude and the preferences of the Cretan consumers regarding the Tamiolakis Wine products. The first part of the thesis presents an overview of existing secondary data while the second presents the methodology and the results of a survey conducting among consumers living in the region of Heraklion, Crete. The results of survey indicate that the popularity of the Tamiolakis Wine can be considered satisfied. At the same time, the results reveal some critical factors for it s future development. ΤΕΙ ΚΡΗΤΗΣ - ΤΜΗΜΑ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ iv\n5 Περιεχόμενα Ευχαριστίες... iii Περίληψη... iv Περιεχόμενα... v Εισαγωγή... 1 Α. ΘΕΩΡΗΤΙΚΟ ΜΕΡΟΣ Το Κρασί, ένα διαχρονικό προϊόν Στοιχεία μυθολογίας και ιστορίας Τα Προϊόντα της Οινοποιίας και ο Κλάδος του Κρασιού Ποικιλίες κρασιού Οι ποικιλίες κρασιών που καλλιεργούνται διεθνώς είναι Ποικιλίες που καλλιεργούνται στην Ελλάδα Προσφορά- Ζήτηση Προϊόντων Οινοποιίας Ζήτηση προϊόντων οινοποιίας Παράγοντες που επηρεάζουν τη ζήτηση του κρασιού Προσφορά προϊόντων οινοποιίας Δομή Αγοράς Κρασιού Έξοδα για την παραγωγή κρασιού Η δυναμικότητα που έχει ο κλάδος της οινοποιίας Δίκτυο διανομής και Πιστωτική πολιτική του κρασιού Δαπάνες για τη διαφήμιση κρασιού Τεχνολογικό υπόβαθρο στις μονάδες παραγωγής κρασιού Μάρκετινγκ Κρασιού και Οινοτουρισμός Οίνος και Οινοτουρισμός Κύρια χαρακτηριστικά του οινοτουριστικού προϊόντος/ υπηρεσίας Η επίδραση της γαστρονομίας στον οινοτουρισμό Η εικόνα των οινοπαραγωγικών προορισμών Η σημασία των στρατηγικών συμμαχιών στον οινοτουρισμό Οι «Δρόμοι του Κρασιού» Τα 8 Ps του Μείγματος Μάρκετινγκ Οίνου Εγχώρια και Διεθνής Αγορά Κρασιού Η διεθνής αγορά κρασιού Παγκόσμια έκταση αμπελώνων Παγκόσμια παραγωγή Η Ελληνική Αγορά Κρασιού Σήμερα Γενικές τάσεις Ανάλυση Ανταγωνιστικού Περιβάλλοντος Ανάλυση SWOT Δυσκολίες που αντιμετωπίζει το Ελληνικό κρασί στην αγορά Το Κρητικό κρασί Κρητικές οινοπαραγωγικές περιοχές Κρητικό κρασί και η συμβολή του στον τομέα της υγείας Β. ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΟ ΜΕΡΟΣ Έρευνα Αγοράς Τα κρασιά «Ταμιωλάκης» ΤΕΙ ΚΡΗΤΗΣ - ΤΜΗΜΑ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ v\n6 Το κτήμα Ταμιωλάκη Οι ποικιλίες Το οινοποιείο Ταμιωλάκη Σκοπός της Έρευνας Μεθοδολογία έρευνας Το μεθοδολογικό πλαίσιο Προετοιμασία / σχεδιασμός της έρευνας Σχεδιασμός ερωτηματολογίου Πιλοτική φάση Συλλογή στοιχείων Επεξεργασία και ανάλυση στοιχείων Αποτελέσματα Έρευνας Στοιχεία δείγματος Γενική Στάση Καταναλωτών στην Αγορά του Κρασιού Στάση Καταναλωτών στα Προϊόντα Ταμιωλάκη Αποτελέσματα μέσω σύγκρισης Συμπεράσματα ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ Παράρτημα Α: Ερωτηματολόγιο Καταναλωτών ΤΕΙ ΚΡΗΤΗΣ - ΤΜΗΜΑ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ vi\n7 Εισαγωγή Η παγκόσμια και εγχώρια αγορά του τυποποιημένου οίνου θεωρείται ιδιαίτερα ανταγωνιστική και πολύπλοκη. Οι καταναλωτικές προτιμήσεις επηρεάζονται από πολλούς παράγοντες και αυτό δυσκολεύει τη διαμόρφωση στρατηγικών και τακτικών προώθησης από τις επιχειρήσεις του κλάδου. Από την άλλη πλευρά, ο ανταγωνισμός μεταξύ των οινοπαραγωγών επιχειρήσεων αυξάνεται συνεχώς, με εταιρίες από χώρες που δεν είχαν μέχρι τώρα παράδοση στον κλάδο να εισέρχονται δυναμικά στην παγκόσμια αγορά. Η παρούσα εργασία με τίτλο «Έρευνα αγοράς και καταναλωτικής συμπεριφοράς για τα προϊόντα της Αφοι Ταμιωλάκη Ο.Ε.» στοχεύει αφενός στην ανίχνευση των σύγχρονων καταναλωτικών προτιμήσεων για τα τυποποιημένα κρασιά και αφετέρου στη διερεύνηση των τάσεων που αφορούν τα προϊόντα Ταμιωλάκη. Απώτερος σκοπός της εργασίας είναι να υποβοηθηθεί η εταιρία «Αφοί Ταμιωλάκη» στο να βελτιώσει την ανταγωνιστική της θέση στην τοπική αλλά και την εγχώρια αγορά. Η επίτευξη του σκοπού και των στόχων της εργασίας έγινε μέσω έρευνας αγοράς με δομημένα ερωτηματολόγια σε καταναλωτές του Νομού Ηρακλείου. Οι ερωτώμενοι κλήθηκαν να απαντήσουν ποικίλες ερωτήσεις οι οποίες αποτυπώνουν από την μια πλευρά τις καταναλωτικές τους τάσεις απέναντι στο τυποποιημένο κρασί και από την άλλη τις προτιμήσεις και τη συμπεριφορά τους απέναντι στα προϊόντα της εταιρίας Ταμιωλάκη. Στο πλαίσιο αυτό, η παρούσα εργασία χωρίζεται σε δύο κύρια μέρη, το «Θεωρητικό Μέρος» και το «Ερευνητικό Μέρος». Το «Θεωρητικό Μέρος» περιλαμβάνει δευτερογενή στοιχεία και αποτελείται από τέσσερα (4) κεφάλαια. Στο πρώτο κεφάλαιο παρουσιάζονται ιστορικά και μυθολογικά στοιχεία που αφορούν το κρασί, καθώς και τα είδη (ποικιλίες) κρασιού που υπάρχουν διαθέσιμα στις σημερινές αγορές. Το δεύτερο κεφάλαιο αναφέρεται στη ζήτηση και την προσφορά των προϊόντων της οινοποιίας, εξετάζοντας τη δομή του κλάδου, το κόστος παραγωγής, τη δυναμικότητα του κλάδου, τα δίκτυα διανομής και το τεχνολογικό επίπεδο που απαιτούν οι μονάδες παραγωγής οίνου. Το τρίτο κεφάλαιο πραγματεύεται τις σύγχρονες μορφές προώθησης (marketing) στο χώρο του κρασιού, ενώ το τέταρτο κεφάλαιο παρουσιάζει στοιχεία για τη διεθνή, την εγχώρια και την τοπική (Κρητική) αγορά των προϊόντων οινοποιίας όπως αυτή διαμορφώνεται σήμερα. Το «Ερευνητικό Μέρος» παρουσιάζει την πρωτογενή έρευνα που πραγματοποιήθηκε στο πλαίσιο της παρούσας εργασίας. Έτσι, το πέμπτο κεφάλαιο συγκεντρώνει όλες τις απαραίτητες πληροφορίες σχετικά με τη μεθοδολογία της έρευνας αγοράς και το έκτο κεφάλαιο παρουσιάζει τα αποτελέσματά της. Στο τελευταίο κεφάλαιο της παρούσας εργασίας συνοψίζονται τα κυριότερα συμπεράσματα. ΤΕΙ ΚΡΗΤΗΣ - ΤΜΗΜΑ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ 1\n8 Α. ΘΕΩΡΗΤΙΚΟ ΜΕΡΟΣ ΤΕΙ ΚΡΗΤΗΣ - ΤΜΗΜΑ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ 2\n9 1. Το Κρασί, ένα διαχρονικό προϊόν Το κρασί είναι ένα ποτό, το οποίο περιέχει αλκοόλ και είναι προϊόν ζύμωσης των σταφυλιών ή του μούστου (χυμός σταφυλιών). Υπάρχουν πολλά αλκοολούχα ποτά, παρεμφερή του κρασιού, τα οποία, όμως, παράγονται από την επεξεργασία άλλων φρούτων, ανθών ή σπόρων (Johnson, 1998). Το κρασί είναι ένα πολύ δημοφιλές ποτό και ταυτόχρονα αποτελεί ένα από τα πιο σημαντικά γεωργικά προϊόντα. Επίσης, χρησιμοποιείται σε διάφορες θρησκευτικές τελετές, από πολλούς πολιτισμούς και η ιστορία, όσον αφορά το εμπόριο του κρασιού, είναι πολύ σπουδαία για πολλές περιοχές και χώρες Στοιχεία μυθολογίας και ιστορίας Σύμφωνα με τους παλαιοντολόγους, το αμπέλι από το οποίο προέρχεται το κρασί έχει προϊστορία πολλών εκατομμυρίων χρόνων. Κυρίως ευδοκιμούσε στην πολική ζώνη πριν από την εποχή των παγετώνων. Στην πορεία όμως των χρόνων, διάφοροι πληθυσμοί άγριων αμπέλων μετακινήθηκαν προς θερμότερες ζώνες. Στη μυθολογία αναφέρεται ότι ο μυθικός βασιλιάς της Περσίας Jasmid, έχοντας μεγάλη αγάπη για τα σταφύλια, τα φύλαγε σε πήλινα δοχεία ώστε να τα διατηρήσει για τον χειμώνα (Φιλιππίδης και Κυπαρισίου, 2002). Στη συνέχεια, ανακάλυψε ότι τα σταφύλια πλέον δεν είχαν την ίδια γλύκα με πριν και έτσι θεώρησε ότι το υγρό που περιείχε το δοχείο ήταν δηλητήριο. Μία γυναίκα από το χαρέμι του αποφάσισε να πιει από το δηλητήριο αυτό για να πεθάνει, αφού δεν άντεχε τους έντονους πονοκεφάλους που είχε. Το αποτέλεσμα όμως ήταν να ξυπνήσει μετά από πολλές ώρες βαθύ ύπνου και το μόνο που αισθανόταν ήταν ευεξία. Έτσι λοιπόν το εξομολογήθηκε στον βασιλιά με αποτέλεσμα να γίνει το καινούργιο τους ποτό. Κάπως έτσι λέγεται ότι ανακαλύφθηκε το κρασί χιλιάδες χρόνια πριν. Είναι γενικά αποδεκτό ότι η παραγωγή κρασιού ξεκίνησε την τέταρτη χιλιετία π.χ. στη Μεσοποταμία και αναφέρεται ότι οι πρώτοι αμπελουργοί ήταν στη Μεσοποταμία και στην Αίγυπτο. Συγκεκριμένα, ο Νώε θεωρείται ως ο πρώτος αμπελουργός με βάση την αναφορά στην εβραϊκή Γένεση: «ο Νώε έγινε οικογενειάρχης και φύτεψε ένα αμπέλι ήπιε από το κρασί και μέθυσε». Όσον αφορά τους Αιγύπτιους, αν και κατανάλωναν μεγάλες ποσότητες μπύρας και ήταν λάτρεις αυτής, κατανάλωναν επίσης και κρασί, το οποίο και διακινούσαν σε κωνικούς αμφορείς, σφραγισμένους με λάσπη ανακατεμένη με ίνες φοίνικα και φύλλα παπύρου. Οι αμφορείς αυτοί έφεραν χαρακτηρισμούς για την ποιότητα και την ηλικία του οίνου. Έτσι φαίνεται ότι η καλλιέργεια αμπελιών για την παραγωγή κρασιού και ταυτόχρονα για την εμπορία αυτού, ξεκίνησαν περίπου την ίδια χρονική περίοδο στις δύο αυτές περιοχές. Οι αναφορές σε κείμενα της αρχαίας Αιγύπτου δείχνουν ότι ήταν πολύ γνωστά τα κρασιά των περιοχών της Συρίας και της Παλαιστίνης. Στις περιοχές αυτές άρχισαν να καλλιεργούνται αμπέλια, κυρίως ανάμεσα σε άλλα οπωροφόρα δέντρα, από το π.χ π.χ. Σε μια ΤΕΙ ΚΡΗΤΗΣ - ΤΜΗΜΑ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ 3\n10 περικοπή από το Ταλμούδ (βιβλίο που αποτελεί τη συνέχεια της Ιουδαικής Βίβλου) ο ραβίνος Ταρφόν απαντά στην ερώτηση ποιος είναι πλούσιος «αυτός που κατέχει εκατό αμπελώνες, εκατό σκλάβους να του τα καλλιεργούν». Η Παλαιστίνη είναι η περιοχή, όπου συναντάται για πρώτη φορά ο μηλίτης οίνος, το κρασί δηλαδή που προέρχεται από μήλα. Σε αυτές τις εποχές το κρασί ήδη χρησιμοποιούταν για την παρασκευή «όξου» ή acetum, όπως αποκαλούσαν οι Έλληνες και οι Ρωμαίοι αντίστοιχα το κοινό ξύδι, το οποίο έβρισκε εφαρμογή στην μαγειρική. Επίσης το κρασί αρωματιζόταν και γλυκαινόταν με τα γλυκαντικά μέσα της εποχής, δηλαδή χυμούς και μέλι. Την εποχή εκείνη χρησιμοποιούντο και άλλοι αρωματικοί παράγοντες όπως διάφορα καρυκεύματα, κάνοντας το κρασί πιο πικάντικο. Οι πρώτοι κάτοικοι του Ελλαδικού χώρου αγνοούσαν την τέχνη της οινοποίησης. Μόνο ενδείξεις υπάρχουν ότι κατανάλωναν κρασί, το οποίο μάλλον το προμηθεύονταν από τη Μικρά Ασία, τη Βαβυλωνία και την Αίγυπτο. Οι Μινωίτες είχαν επαφές με τους Αιγύπτιους από το 2000 π.χ. και μάλλον δοκίμασαν το κρασί και στη συνέχεια το εμπορεύτηκαν με την Αίγυπτο. Ο Sir Arthur Evans αναφέρει ότι στο «Παλάτι του Μίνωα», οι Μινωίτες έπιναν μπύρα από κριθάρι και προς το τέλος της Μινωικής εποχής άρχισαν να καταναλώνουν κρασί από σταφύλια, γεγονός που δείχνει ότι η καλλιέργεια αμπελιών και η παραγωγή κρασιού άρχισε περίπου το 1600 με 1400 π.χ. Με την αποκρυπτογράφηση της Γραμμικής γραφής Β των Μυκηναϊκών χρόνων επιβεβαιώνεται η ύπαρξη κληματαριών στην Κρήτη, αφού βρέθηκε ένα αρχαίο πατητήρι στο νησί. Αν και οι Έλληνες οινοπαραγωγοί ήταν αυτοί που έμαθαν την τέχνη στους ντόπιους κατοίκους των πόλεων της Σικελίας και της νότιας Ιταλίας, οι κάτοικοι της Ρώμης ήταν αυτοί που βοήθησαν στο να εξαπλωθεί η αμπελοκαλλιέργεια και να καταγραφεί η διαδικασία της οινοποίησης σε εγχειρίδια. Οι Ρωμαίοι, με τη βοήθεια των Ελλήνων, τελειοποίησαν και κατέγραψαν τις γνώσεις στην οινοποιία. Από τον πρώτο αιώνα και έπειτα, οι Ρωμαίοι εξελίχθηκαν σε σημαντικούς οινοπαραγωγούς και μέσω της Ελληνικής αποικίας στη Μασσαλία έγινε το κρασί γνωστό και στη Γαλλία. Αν και είχαν εισβάλει γερμανικές φυλές στη Ρώμη, δεν εμπόδισαν την αμπελοκαλλιέργεια και την παραγωγή κρασιού. Με την πολιτική αλλαγή και την πτώση της ρωμαϊκής αυτοκρατορίας στη Δύση, η παραγωγή κρασιού έμεινε για λίγο στάσιμη. Λίγες μόνο περιοχές συνέχισαν να κάνουν παραγωγή οίνου. Σημαντικό ρόλο για την επιβίωση της τέχνης αυτής κατά τη διάρκεια του Μεσαίωνα είχαν οι ανεξάρτητοι οινοπαραγωγοί αλλά και τα μοναστήρια. Εκείνη την εποχή μεγάλο εμπόριο κρασιού γινόταν στο Μπορντώ, όπου Άγγλοι και Ολλανδοί έμποροι πήγαιναν για να αγοράσουν κόκκινο κρασί. Όσον αφορά την Ισπανία, προμηθεύονταν κρασί από την Ιταλία και με το πέρασμα του πρώτου αιώνα η Ισπανία άρχισε να αναπτύσσει την δικιά της παραγωγή οίνου. Με το τέλος του Μεσαίωνα και την αρχή της εποχής της Αναγέννησης, δηλαδή κατά τη διάρκεια του 14 ου και 15 ου αιώνα, σημαντική φαίνεται πως ήταν η παρουσία των αλχημιστών. Αυτοί πίστευαν ότι σε όλα τα πράγματα περιέχεται η αληθινή φύση τους, η κεντρική τους ουσία και το πνεύμα τους, το οποίο προσπαθούσαν να απομονώσουν. Στην προσπάθεια τους αυτή έφτασαν και στο πνεύμα του οίνου (οινόπνευμα). Έφτιαξαν μπράντι και άλλα αλκοολούχα ποτά, αποστάζοντας το κρασί προσθέτοντας διάφορα βότανα, καρπούς, γλυκαντικά μέσα κλπ. Το κρασί βέβαια το έβραζαν από την αρχαιότητα οι άνθρωποι. Τον δέκατο τέταρτο αιώνα στη Γερμανία το απόσταγμα οίνου λεγόταν gebranntewein, brandewein, που σημαίνουν καμένο κρασί. Ακόμη, ονομαζόταν aqua ardens, καυτό νερό. Τον δέκατο πέμπτο αιώνα κυκλοφόρησαν αλκοολούχα ποτά απόσταξης οίνου, σιτηρών και μπύρας. Από την Ιταλία προέρχονταν τα αρωματισμένα και με γλυκιά γεύση αλκοόλ κρασιά, τα λεγόμενα λικέρ. Με το πέρασμα του 18 ου αιώνα, το εμπόριο άρχισε να γίνεται πιο εύκολο και να ανθίζει. Οι πελάτες- καταναλωτές απέκτησαν περισσότερες απαιτήσεις, εισέβαλαν νέες χώρες στην ήδη υπάρχουσα αγορά με καινούργια αλκοολούχα ποτά, όπως το ρούμι, η τεκίλα, κλπ.. Το κρασί συνέχισε να είναι στις πρώτες θέσεις των προτιμήσεων ειδικά των υψηλών τάξεων συγκριτικά πάντα με τα άλλα είδη ποτών. Η εξάπλωση της παραγωγής οίνου δε αργεί να έρθει, κατακτώντας έτσι και τις ηπείρους της Αμερικής, της Αυστραλίας, καθώς και της νοτίου Αφρικής, οι οποίες σήμερα ΤΕΙ ΚΡΗΤΗΣ - ΤΜΗΜΑ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ 4\n11 ανταγωνίζονται σθεναρά, όσον αφορά τη ποιότητα και τη ποικιλία, τους παραδοσιακούς αμπελώνες της Ευρώπης. Τέλος, αξίζει να αναφερθεί για την ιστορία, ότι ο Διόνυσος αντιπροσωπεύει αρχέγονα ένστικτα και ανακηρύσσεται σε θεό της ευφορίας και του κρασιού. Είναι χαρακτηριστική η περιπέτειά του με τους πειρατές, όταν δεμένος στο κατάρτι έκανε επίδειξη της δύναμής του, κάνοντας να φυτρώσουν κισσοί και κλήματα πάνω στο πλοίο, γεμάτοι με μούρα και σταφύλια Τα Προϊόντα της Οινοποιίας και ο Κλάδος του Κρασιού Το ελληνικό αμπέλι αναγνωρίζεται ως το πιο αρχαίο παγκοσμίως. Στην Ελλάδα η αμπελοκαλλιέργεια καταλαμβάνει 1,3 εκατομμύρια στρέμματα εκ των οποίων το 48% κατέχει η οινάμπελος. Σήμερα στην Ελλάδα καλλιεργούνται πολλές ποικιλίες. Οι πιο πολλές είναι γηγενείς, δηλαδή προέρχονται από τα βάθη των αιώνων. Με το πέρασμα των χρόνων ο ελληνικός αμπελώνας βελτιώθηκε και εμπλουτίστηκε και με άλλες ποικιλίες. Το γεγονός, ότι υπάρχει μεγάλη ποικιλία, έχει το πλεονέκτημα, ότι δίνει μεγάλη γκάμα κρασιών, τα οποία έχουν διαφορετικά χαρακτηριστικά. Όσον αφορά τον διαχωρισμό στους τύπους του κρασιού υπάρχουν τρία κριτήρια (Ρούσου, 2008). Πρώτο κριτήριο, αποτελεί το χρώμα του κρασιού. Με βάση το χρώμα, όπως φαίνεται και στο σχήμα 1.1., τα κρασιά διακρίνονται σε λευκά, ροζέ και ερυθρά. Το χαρακτηριστικό αυτό, εξαρτάται σαφέστατα από το είδος του σταφυλιού που χρησιμοποιήθηκε αλλά εξαρτάται και από το είδος οινοποίησης. Αυτό πρέπει να τονιστεί, διότι πολλοί θεωρούν πως το τελικό χρώμα του κρασιού προέρχεται από σταφύλια ίδιου χρώματος. Κάτι τέτοιο είναι λανθασμένο, αφού τα στερεά μέρη (στέμφυλα) του σταφυλιού είναι αυτά που περιέχουν τις χρωστικές ουσίες και δίνουν το ίδιο χρώμα στο κρασί, μόνο εάν και τα ίδια συμμετέχουν στη διαδικασία της ζύμωσης. Έτσι, ποικιλίες κόκκινων ακόμη και μαύρων σταφυλιών παράγουν το κόκκινο κρασί, εφόσον τα στερεά μέρη τους συμμετέχουν στη διαδικασία της ζύμωσης. Το λευκό κρασί μπορεί να παραχθεί από οποιαδήποτε ποικιλία σταφυλιών, εφόσον τα στερεά τους μέρη διαχωριστούν στη διαδικασία της ζύμωσης. Τέλος, το ροζέ κρασί παράγεται όπως και το κόκκινο με τη διαφορά, ότι τα στερεά μέρη των σταφυλιών αυτών παραμένουν στη ζύμωση για ένα μικρό χρονικό διάστημα, το οποίο δεν ξεπερνάει τη διάρκεια της μιας ημέρας. Δεύτερο κριτήριο για την κατηγοριοποίηση των κρασιών είναι η γλυκύτητα, δηλαδή η περιεκτικότητα σακχάρων που περιέχουν. Όπως φαίνεται και στο σχήμα 1.1., τα κρασιά χωρίζονται σε ξηρά, ημίξηρα, ημίγλυκα και γλυκά. Η γλυκύτητά τους οφείλεται στα σάκχαρα που παραμένουν αζύμωτα εάν διακοπεί η αλκοολική ζύμωση. Υπάρχουν κρασιά που η διακοπή της αλκοολικής ζύμωσης μπορεί να είναι φυσική, όπως στην περίπτωση των Φυσικώς Γλυκών Οίνων (Vins Νaturellement Doux). Υπάρχουν όμως και άλλοι οίνοι (οι Vins de Liqueur) στους οποίους η διακοπή της αλκοολικής ζύμωσης γίνεται με τεχνητό τρόπο, δηλαδή πραγματοποιείται με την προσθήκη αλκοόλης. Τρίτο και τελευταίο κριτήριο για τη διαφοροποίηση των τύπων κρασιών είναι η περιεκτικότητα σε διοξείδιο του άνθρακα (CO 2 ) που μπορεί να έχει το κρασί. Ανάλογα με την περιεκτικότητα αυτή, τα κρασιά διακρίνονται σε ήσυχα, ημιαφρώδη και αφρώδη. Το διοξείδιο του άνθρακα μπορεί να προέρχεται από την αλκοολική ζύμωση και να έχει διατηρηθεί στο κρασί οπότε ο οίνος ονομάζεται φυσικός αφρώδης, ή να έχει προστεθεί εκ των υστέρων οπότε ο οίνος είναι τεχνητός αφρώδης. ΤΕΙ ΚΡΗΤΗΣ - ΤΜΗΜΑ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ 5\n12 Πηγή: Ροδόπουλος και Νικολουδάκης, (2006) Σχήμα 1.1. Τύποι οίνων Άλλη μια διάκριση, η οποία προσδιορίζεται από τη ευρωπαϊκή νομοθεσία και υιοθετείται και από την ελληνική, είναι η διάκριση των κρασιών σε Οίνους Ποιότητας Παραγόμενους σε Καθορισμένη Περιοχή (V.Q.P.R.D.) και στα Επιτραπέζια κρασιά (Σχήμα 1.2). Συγκεκριμένα, τα κρασιά V.Q.P.R.D. χωρίζονται σε κρασιά Ονομασίας Προέλευσης Ανώτερης Ποιότητας (Ο.Π.Α.Π.) και σε κρασιά Ονομασίας Προέλευσης Ελεγχόμενης Ποιότητας (Ο.Π.Ε.). Με τον όρο Ονομασία Προέλευσης εννοείται το τοπωνύμιο που αναγνωρίζεται ως κοινόχρηστο εμπορικό όνομα των κρασιών μιας περιοχής, τα οποία ικανοποιούν συγκεκριμένους όρους που προσδιορίζουν την ζώνη παραγωγής του κρασιού, την ποικιλιακή σύνθεση των αμπελώνων, τις καλλιεργητικές τεχνικές, τις μεθόδους οινοποίησης, τον ελάχιστο αλκοολικό τίτλο, την στρεμματική απόδοση. Τα χαρακτηριστικά των κρασιών που εντάσσονται στην κατηγορία Οίνοι Ποιότητας Παραγόμενοι σε Καθορισμένη Περιοχή (V.Q.P.R.D.) είναι τα εξής: Προέρχονται από συγκεκριμένη περιοχή, μέσα στην οποία καλλιεργείται η συγκεκριμένη ποικιλία αμπέλου και από την οποία παράγεται το κρασί της κάθε περιοχής που φέρει και το όνομα της. Παράγονται από ποικιλίες της περιοχής που δίνουν κρασιά υψηλής ποιότητας. Τα χαρακτηριστικά τους είναι ιδιαίτερα και με δική τους προσωπικότητα, πράγμα που οφείλεται στο οικοσύστημα της περιοχής, δηλαδή στις κλιματολογικές συνθήκες, στον τόπο παραγωγής κ.ά. Έχουν συγκεκριμένο τρόπο παραγωγής και επεξεργασίας. Τα κρασιά ωριμάζουν κάτω από ειδικές συνθήκες, με αποτέλεσμα να αξιοποιούνται όλα τα ποιοτικά χαρακτηριστικά τους. ΤΕΙ ΚΡΗΤΗΣ - ΤΜΗΜΑ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ 6\n13 Στην Ελλάδα υπάρχουν 27 κρασιά V.Q.P.R.D., εκ των οποίων τα 19 είναι Ο.Π.Α.Π. και τα υπόλοιπα είναι Ο.Π.Ε. Πηγή: Ροδόπουλος και Νικολουδάκης, (2006) Σχήμα 1.2. Κατηγορίες Οίνων Τα Επιτραπέζια κρασιά προέρχονται από περιοχές όπου το κλίμα, το έδαφος και οι καλλιεργούμενες ποικιλίες αμπέλου δεν θεωρούνται κατάλληλα για την παραγωγή κρασιών Ονομασίας Προέλευσης. Σε αυτή τη κατηγορία υπάρχουν οι τοπικοί οίνοι, οι οίνοι ονομασίας κατά παράδοση και τα κρασιά μάρκας. Πιο συγκεκριμένα, οι τοπικοί οίνοι περιλαμβάνουν μια νέα κατηγορία κρασιών που παράγονται σε συγκεκριμένες περιοχές ή γεωγραφικά διαμερίσματα και κυκλοφορούν στην αγορά με γεωγραφική ένδειξη παραγωγής (Π.Γ.Ε.). Όσον αφορά την κατηγορία των οίνων ονομασίας κατά παράδοση, αποτελείται από τα κρασιά που το όνομα τους χρησιμοποιείται αποκλειστικά και μόνο για το χαρακτηρισμό προϊόντων που παράγονται μόνο σε μια περιοχή ή χώρα. Τα κρασιά μάρκας είναι όλα εκείνα τα κρασιά, τα οποία κυκλοφορούν στην αγορά με εμπορικές ονομασίες και έχουν συγκεκριμένα χαρακτηριστικά, τα οποία ορίζονται από τον οινοποιό, χωρίς να υπάγονται σε άλλη κατηγορία ταυτόχρονα. Ακόμη υπάρχει και άλλη μία κατηγορία, οι ποικιλιακοί οίνοι η οποία δημιουργήθηκε από την Ε.Ε. για να αντιμετωπιστεί ο ανταγωνισμός από την εισαγωγή των Τρίτων Χωρών στην αγορά κρασιού και η οποία επιτρέπει σε κρασιά τα οποία δεν ανήκουν σε κάποια άλλη κατηγορία να αναγράφουν ενδείξεις σχετικά με το έτος συγκομιδής. Σ αυτή τη κατηγορία η κοινοτική νομοθεσία προβλέπει αυστηρές διατάξεις για την πιστοποίηση των οίνων. Παρ όλα αυτά, το ελληνικό κράτος μέχρι σήμερα δεν έχει θεσπίσει ανάλογη εθνική νομοθεσία. Αυτό έχει ως αποτέλεσμα οι επιτραπέζιοι οίνοι που παράγονται στην Ελλάδα να μην έχουν δικαίωμα να συμπεριληφθούν στην κατηγορία αυτή (ICAP, 2010). Τέλος, για τα κρασιά τα οποία δέχονται παλαίωση, η οποία βελτιώνει σημαντικά την ποιότητα τους, υπάρχουν ειδικές ενδείξεις ανάλογα με την κατηγορία κρασιού, καθώς και τον χρόνο και μέθοδο παλαίωσής τους. Για τα V.Q.P.R.D. έχουν νομοθετηθεί οι ενδείξεις Reserve και Grande Reserve. Το Rererve αναφέρεται στα κρασιά που έχουν παλαιωθεί σε ξύλινα βαρέλια και φιάλες. Όσον αφορά τα λευκά χρειάζονται δύο χρόνια συνολικά, ενώ τα ερυθρά τρία, εκ των οποίων τους έξι μήνες είναι σε βαρέλια και τους υπόλοιπους σε φιάλες. Η ένδειξη Grande Reserve αφορά τα λευκά που έχουν παλαιωθεί τρία χρόνια, εκ των οποίων τον ένα χρόνο σε βαρέλια και ένα χρόνο σε φιάλες. Τα ερυθρά κρασιά που έχουν παλαιωθεί τέσσερα χρόνια, από τα οποία τα δύο χρόνια ήταν σε βαρέλια και τα υπόλοιπα σε φιάλες. Για τα λευκά κρασιά, το βαρέλι μπορεί να έχει διάφορα μεγέθη, ενώ για τα ερυθρά κρασιά πρέπει να είναι μικρότερο των 600 λίτρων. ΤΕΙ ΚΡΗΤΗΣ - ΤΜΗΜΑ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ 7\n14 Ο όρος Κάβα, ο οποίος χρησιμοποιείται από το 1987, υπάρχει για τα επιτραπέζια κρασιά. Αναφέρεται σε χρόνο παλαίωσης δύο χρόνων για τα λευκά κρασιά, από τα οποία τους έξι μήνες είναι σε βαρέλια και τους υπόλοιπους σε φιάλες, και τριών ετών για τα ερυθρά κρασιά εκ των οποίων τους 6 μήνες παλαιώνονται σε καινούργια δρύινα βαρέλια μικρότερα των 600lt ή ένα χρόνο σε παλιά βαρέλια και τουλάχιστον δύο χρόνια σε φιάλη. Μόνο οι τοπικοί οίνοι μπορούν να χρησιμοποιούν τους όρους: Κτήμα, Μοναστήρι, Αμπελώνας, Βίλλα, Αρχοντικό. Βέβαια, αυτό γίνεται μόνο στην περίπτωση που ο συγκεκριμένος οίνος προέρχεται αποκλειστικά από σταφύλια που έχουν παραχθεί σε αμπελώνες της ίδιας αμπελουργικής εκμετάλλευσης, ορισμένης έκτασης και η εμφιάλωση πραγματοποιήθηκε μέσα στην συγκεκριμένη εκμετάλλευση. Οι όροι CHATEAU και Domaine, μπορούν να αναγράφονται μόνο σαν επαναληπτικοί των αντίστοιχων ελληνικών Ποικιλίες κρασιού Οι ποικιλίες κρασιών που καλλιεργούνται διεθνώς είναι Σύμφωνα με τον Johnson (1998), ερυθρά κρασιά και χώρες στις οποίες καλλιεργούνται, είναι: Barolo - Ιταλία Cabernet Sauvignon - Γαλλία, Καλιφόρνια, Αυστραλία, Μολδαβία, Ελλάδα Pinot Noir Γαλλία, Καλιφόρνια, Όρεγκον Beaujolais - Γαλλία Chianti - Ιταλία Merlot - Γαλλία, Καλιφόρνια, Ουάσινγκτον, Χιλή, Ελλάδα Bordeaux - Γαλλία Carmenere - Χιλή Zinfandel Καλιφόρνια Burgundy -Γαλλία Rioja - Ισπανία Valpolicella-Ιταλία Λευκά κρασιά και χώρες, στις οποίες καλλιεργούνται: Chardonnay - Γαλλία, Καλιφόρνια, Αυστραλία, Ελλάδα Liebfraumilch - Γερμανία Chablis - Γαλλία Pinot Gris/Pinot Grigio - Γαλλία, Ιταλία, Όρεγκον Frascati - Ιταλία Pouilly-Fuissé - Γαλλία Gewurztraminer - Γαλλία, Γερμανία, Σλοβακία Riesling - Γαλλία, Γερμανία Sauvignon Blanc - Γαλλία, Καλιφόρνια, Νέα Ζηλανδία, Ελλάδα Soave - Ιταλία ΤΕΙ ΚΡΗΤΗΣ - ΤΜΗΜΑ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ 8\n15 Αφρώδης κρασιά και χώρες στις οποίες καλλιεργούνται: Champagne - Γαλλία Cava - Ισπανία Prosecco - Ιταλία Sekt - Γερμανία, Σλοβακία Στην Ελλάδα κύριες περιοχές που φημίζονται για τη παραγωγή κρασιού είναι Πελοπόννησος, η Κρήτη, η Στερεά Ελλάδα, η Εύβοια, η Μακεδονία και η Θράκη και ακολουθούν τα νησιά του Αιγαίου και του Ιονίου Πελάγους, τα Δωδεκάνησα και η Θεσσαλία Ποικιλίες που καλλιεργούνται στην Ελλάδα Από κόκκινα σταφύλια: Αγιωργίτικο Λημνιό Μοσχοφίλερο (δίνει λευκό κρασί) Βερτζαμί Μαντηλαριά Μοσχάτο Αμβούργου Κοτσιφάλι Μαυροδάφνη Ξινόμαυρο Σταυρωτό Κρασάτο Μαύρο Μεσενικόλα Λιάτικο Νεγκόσκα Από λευκά σταφύλια: Αθήρι Μονεμβασιά Πλυτό Αηδάνι Μοσχάτο Λευκό Μαλαγουζιά Ασύρτικο Μοσχάτο Αλεξανδρείας Ροδίτης Βηλάνα Μπατίκι Ρομπόλα Δαφνί Ντεμπίνα ΤΕΙ ΚΡΗΤΗΣ - ΤΜΗΜΑ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ 9\n16 2. Προσφορά- Ζήτηση Προϊόντων Οινοποιίας Το παρόν κεφάλαιο παρουσιάζει συνοπτικά τους παράγοντες που επηρεάζουν σημαντικά την προσφορά και τη ζήτηση των προϊόντων οινοποιίας Ζήτηση προϊόντων οινοποιίας Παράγοντες που επηρεάζουν τη ζήτηση του κρασιού Ένας βασικός παράγοντας της ζήτησης του κρασιού είναι η εποχικότητα. Η περίοδος με τη μεγαλύτερη κατανάλωση κρασιού ξεκινά από τον Οκτώβριο και διαρκεί μέχρι τον Μάιο κάθε χρόνο. Η περίοδος αυτή οφείλεται στην αύξηση της ζήτησης που υπάρχει για το κρασί τις γιορτινές περιόδους, καθώς υπάρχουν αρκετοί που επιλέγουν το κρασί για να το προσφέρουν ως δώρο. Τους καλοκαιρινούς μήνες, εξαιτίας της ζέστης που επικρατεί, το κρασί δεν είναι πρώτη επιλογή για κατανάλωση όσο άλλα υποκατάστατα αλκοολούχα ποτά, όπως η μπύρα. Αν και υπάρχει μεγάλη στροφή προς τα υποκατάστατα προϊόντα τους θερινούς μήνες, αξίζει να αναφερθεί ότι οι αλλοδαποί τουρίστες καταναλώνουν κρασί ακόμα και τους καλοκαιρινούς μήνες στην χώρα μας (Ρούσου, 2008). Αν και δεν θεωρείται είδος πρώτης ανάγκης, το κρασί καταναλώνεται σε αρκετά μεγάλο βαθμό απ όλα τα κοινωνικά στρώματα (χαμηλό, μεσαίο, υψηλό). Αυτό φαίνεται από το γεγονός ότι παρά τις οικονομικές συνθήκες που επικρατούν σήμερα και το μειωμένο διαθέσιμο εισόδημα που υπάρχει, το μέγεθος της κατανάλωσης του κρασιού δεν μεταβάλλεται ιδιαίτερα αλλά αντίθετα παρουσιάζεται μια μετακίνηση σε προϊόντα διαφορετικών κατηγοριών και τιμών (π.χ. από το εμφιαλωμένο κρασί στο χύμα). Σε συνθήκες μείωσης του διαθέσιμου εισοδήματος, η κατανάλωση κρασιού συνήθως μειώνεται σε χώρους ψυχαγωγίας και εστίασης. Γενικά, παρατηρείται ότι η ζήτηση για κρασί έχει άμεση σχέση με την τιμή του, η οποία σε αρκετές περιπτώσεις εμφιαλωμένων κρασιών λειτουργεί ως ανασταλτικός παράγοντας. Το κρασί έχει αρκετά υποκατάστατα προϊόντα. Ιδιαίτερα δημοφιλή είναι τα αλκοολούχα ποτά και συγκεκριμένα η μπύρα και έπειτα ακολουθούν τα αναψυκτικά. Η πλειονότητα από τα υποκατάστατα του κρασιού διατίθενται σε χαμηλότερη τιμή και επομένως αποτελούν σημαντικό παράγοντα στον επηρεασμό της ζήτησης κρασιού. Αρκετά σημαντική επίδραση στην κατανάλωση οίνου έχουν τα καταναλωτικά πρότυπα και οι διατροφικές συνήθειες. Πολλοί είναι οι καταναλωτές που ακολουθούν υγιεινή διατροφή και μεσογειακή δίαιτα, της οποίας βασικό χαρακτηριστικό είναι το κρασί. Ακόμη, τα τελευταία χρόνια αυξάνονται οι έρευνες που αποδεικνύουν τις πολύ θετικές επιδράσεις που έχει στην ΤΕΙ ΚΡΗΤΗΣ - ΤΜΗΜΑ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ 10\n17 υγεία το κρασί. Αυτό το γεγονός προδιαθέτει θετικά τον καταναλωτή απέναντι στη κατανάλωση κρασιού. Από την άλλη πλευρά, η γρήγορη επέκταση στον τομέα των εστιατορίων γρήγορης εξυπηρέτησης σε συνδυασμό με τον έντονο τρόπο ζωής των ανθρώπων, περιορίζοντας τον ελεύθερο χρόνο μειώνει σημαντικά τη ζήτηση του κρασιού, το οποίο χρειάζεται χρόνο για να το απολαύσει κανείς και ευνοεί τα υποκατάστατα προϊόντα του κρασιού, τα οποία βρίσκονται οπουδήποτε και καταναλώνονται γρήγορα, χωρίς να χαθεί κάτι από τη γευστική τους ιδιότητα. Άλλος ένας παράγοντας που επηρεάζει σημαντικά τη ζήτηση του κρασιού είναι η διαφήμιση/ προβολή συγκεκριμένων εμπορικών σημάτων. Τα περιοδικά είναι το σημαντικότερο μέσο προβολής των προϊόντων οινοποιίας και ασκούν επιρροή στη ζήτηση του κρασιού. Τα τελευταία χρόνια, η ζήτηση οίνου στην Ελλάδα παρουσιάζει πολλές διακυμάνσεις, με μια καθοδική πορεία να χαρακτηρίζει την εξέλιξη του κρασιού. Η πορεία αυτή επηρεάζεται τόσο από εσωτερικούς παράγοντες που τα χαρακτηριστικά της εγχώριας παραγωγής όσο και από εξωτερικούς παράγοντες που έχουν σχέση με το οικονομικό περιβάλλον, όπως είναι το διαθέσιμο ιδιωτικό εισόδημα, οι τιμές των κρασιών αλλά και των υποκατάστατων αλκοολούχων ποτών καθώς επίσης και η διαφημιστική υποστήριξη των προϊόντων αυτών και η προώθησή τους από τις εταιρείες. Τέλος, αξίζει να αναφερθεί ότι στην ζήτηση του οίνου παίζουν ρόλο και διάφοροι κοινωνικοί και δημογραφικοί παράγοντες, όπως είναι η ηλικία, το μορφωτικό επίπεδο, το επάγγελμα/ η ενασχόληση, κ.ά Προσφορά προϊόντων οινοποιίας Δομή Αγοράς Κρασιού Ο κλάδος του κρασιού αποτελείται κυρίως από παραγωγικές επιχειρήσεις, οι οποίες διαφέρουν μεταξύ τους ως προς το μέγεθος αλλά και ως προς τα κρασιά που παράγουν. Σύμφωνα με το μητρώο επιχειρήσεων της ΕΣΥΕΕ το 2005 οι καταγεγραμμένες επιχειρήσεις οινοποιίας ανήλθαν στις 484 με συνολικό κύκλο εργασιών 352 εκατομμύρια ευρώ. ΝΟΜΙΚΗ ΜΟΡΦΗ ΑΡΙΘΜΟΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΠΡΟΣΩΠΙΚΕΣ 288 ΟΕ 77 ΑΕ 64 ΕΠΕ 18 ΕΕ 14 ΛΟΙΠΕΣ ΣΥΝΟΛΟ Πηγή: ICAP (2010) Πίνακας 2.1: Αριθμός παραγωγικών επιχειρήσεων ανά νομική μορφή (2005) Όπως φαίνεται και από τον παραπάνω πίνακα η πλειοψηφία των παραγωγικών επιχειρήσεων είναι προσωπικές (60%), ενώ αρκετά καλό μερίδιο έχουν και οι Ο.Ε. (15,9%). Οι οινοποιητικές επιχειρήσεις με μορφή Α.Ε. έχουν ποσοστό 13,2%. ΤΕΙ ΚΡΗΤΗΣ - ΤΜΗΜΑ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ 11\n18 Αρκετά καλό μερίδιο του κλάδου της οινοποιίας ανήκει και στις ενώσεις αγροτικών συνεταιρισμών (Ρούσου, 2008). Αντίθετα, οι εισαγωγικές επιχειρήσεις είναι λίγες και σε αρκετές περιπτώσεις δραστηριοποιούνται παράλληλα με την εισαγωγή και άλλων αλκοολούχων ποτών, όπως είναι η σαμπάνια και άλλα αφρώδη κρασιά, τα οποία εισάγονται κατά κύριο λόγο από τις χώρες της Ε.Ε. Στην εγχώρια παραγωγή υπάρχει πολύ μικρός αριθμός βιομηχανιών παραγωγής οίνου με μεγάλο μέγεθος. Οι επιχειρήσεις αυτές βρίσκονται αρκετά χρόνια στον κλάδο, με αποτέλεσμα να έχουν σύγχρονες εγκαταστάσεις παραγωγής οίνου και δυνατά εμπορικά σήματα. Βέβαια, σημαντικά μερίδια αγοράς εμφιαλωμένου κρασιού έχουν καταφέρει να κερδίσουν και οι μεσαίου μεγέθους επιχειρήσεις, στρέφοντας το ενδιαφέρον τους σε ποιοτικά προϊόντα και ιδιαίτερες ποικιλίες. Το μεγαλύτερο μέρος χύμα κρασί παράγεται από μικρομεσαίες μονάδες, οι οποίες το διανέμουν και στις τοπικές αγορές. Γενικά, η ποιότητα της παραγωγής κρασιού τόσο στην εγχώρια όσο και στην αγορά της Ευρώπης θεωρείται αρκετά υψηλού επιπέδου. Είναι γεγονός ότι τα ελληνικά κρασιά έχουν αποσπάσει πολλές διακρίσεις σε διαγωνισμούς του εξωτερικού. Από το 2003 έως το 2005 ο κλάδος της οινοποιίας βρίσκεται σε ύφεση λόγω της εισαγωγής κρασιών στην ευρωπαϊκή αγορά από νέες χώρες, όπως η Χιλή, η Καλιφόρνια, η Αυστραλία κ.α.. Αυτό δραστηριοποίησε τις επιχειρήσεις, επαναπροσδιορίζοντας τα σχέδια τους και κάνοντας επενδύσεις για τον εκσυγχρονισμό των εγκαταστάσεων και του εξοπλισμού τους, προκειμένου να βελτιωθεί και η ποιότητα τους. Οι νέες δυνάμεις στην παγκόσμια αγορά οίνου αρκετές φορές βγάζουν τους ηγέτες που κυριαρχούν στις διεθνείς και εγχώριες αγορές. Ίδια προβλήματα με αυτά των Ελλήνων παραγωγών, αντιμετωπίζουν και οι παραδοσιακά κυρίαρχοι Γάλλοι και Ιταλοί. Παρόλο που τα ευρωπαϊκά κρασιά και τα ελληνικά θεωρούνται υψηλής ποιότητας, η χαμηλή τιμή των κρασιών που παράγονται εκτός ΕΕ, δυσκολεύει και περιορίζει τη ζήτηση των ευρωπαϊκών κρασιών Έξοδα για την παραγωγή κρασιού Το κόστος παραγωγής κρασιού, καθώς και η σύνθεση του μεταβάλλονται συνέχεια και εξαρτώνται από το μέγεθος της επιχείρησης, το βαθμό οργάνωσης και εκσυγχρονισμού της επιχείρησης και τη κατηγορία κρασιού που παράγει. Κοινό σημείο αποτελεί η διαδικασία συλλογής των σταφυλιών που απορροφά το μεγαλύτερο τμήμα του κόστους παραγωγής, φτάνοντας περίπου το 50%. Η συμμετοχή της πρώτης ύλης είναι μεγαλύτερη στην κατηγορία των VQPRD (Vins de Qualite Produits dans une Region Determinee - Οίνοι Ποιότητας Παραγόμενοι σε Καθορισμένη περιοχή), καθώς τα τελευταία χρόνια οι τιμές των κρασιών ΟΠΑΠ έχουν αυξηθεί κατά 50%- 60% από αυτές των επιτραπέζιων κρασιών (Ρούσου, 2008). Ο υψηλός ρυθμός αύξησης των τιμών των κρασιών VQPRD, ερμηνεύει την ολοένα αυξανόμενη παραγωγή των τοπικών οίνων την τελευταία πενταετία. Όσον αφορά τις πρώτες ύλες, εκτιμάται ότι πάνω από το 50% αφορά το κόστος συλλογής των σταφυλιών. Για το υψηλό αυτό επίπεδο ευθύνεται η αδυναμία εκμηχάνισης του συγκεκριμένου σταδίου παραγωγής, εξαιτίας του περιορισμένου μεγέθους των αμπελώνων, των ακανόνιστων φυτεύσεων, του σχηματισμού των φυτών και της κλίσης του εδάφους. Ένα άλλο σημαντικό σημείο του κόστους παραγωγής είναι τα υλικά συσκευασίας (φιάλες, φελλοί, χαρτοκιβώτια κ.α.), η συμμετοχή των οποίων κυμαίνεται γύρω στο 30%- 40%. Τα εργατικά έξοδα με την σειρά τους διατηρούν ένα 10%, ενώ τα έξοδα διάθεσης και μεταφοράς ανέρχονται στο 5%. ΤΕΙ ΚΡΗΤΗΣ - ΤΜΗΜΑ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ 12\n19 Οι επιχειρήσεις δίνουν αρκετά μεγάλη σημασία στην εμφάνιση του προϊόντος τους, καθώς η εικόνα είναι αυτή που αρχικά πουλάει. Αξίζει να αναφερθεί ότι στην ελληνική οινοβιομηχανία οι ανάγκες για φιάλες καλύπτονται από την ελληνική υαλουργία, τα προϊόντα της οποίας είναι χαμηλής ποιότητας, περιορισμένης ποικιλίας σχημάτων και με προβλήματα στην άμεση παράδοση των παραγγελιών. Όσον αφορά τους φελλούς, ως πρώτη ύλη, εισάγεται αποκλειστικά κυρίως από την Πορτογαλία, ενώ ως τελικό προϊόν οι ανάγκες καλύπτονται από εισαγωγές και από εγχώρια προϊόντα. Τα συμπληρωματικά στοιχεία της συσκευασίας, όπως τα καψύλλια είναι κατά κύριο λόγο από το εξωτερικό, ενώ οι ετικέτες προέρχονται από την εσωτερική αγορά. Τα παραπάνω μερίδια είναι ενδεικτικά και αφορούν τις μεγάλες οινοποιητικές μονάδες, με μεγάλη δυναμικότητα και οργανωτική δομή. Η συμμετοχή της πρώτης ύλης, δηλαδή των σταφυλιών και η συμμετοχή της συσκευασίας είναι ακόμα υψηλότερες για τις μικρότερες οινοποιητικές μονάδες. Η βιομηχανία οίνου στην Ελλάδα έχει υψηλό συνολικό κόστος σε σχέση με άλλες μεγάλες οινοποιητικές χώρες. Η διαφορά που υπάρχει στον τομέα της πρώτης ύλης οφείλεται στις μεγάλες εκμεταλλεύσεις που γίνονται με διάφορους τρόπους, όπως με γραμμική φύτευση κ.ά., πράγμα που επιτρέπει πιο χαμηλό κόστος συλλογής, λόγω της εκμηχάνισης των εργασιών Η δυναμικότητα που έχει ο κλάδος της οινοποιίας Στην Ελλάδα ο κλάδος της οινοποιίας απαρτίζεται από δύο διαφορετικές κατηγορίες. Στη μια ανήκουν οι μονάδες που ασχολούνται μόνο με την παραγωγή, εμφιάλωση και εμπορία κρασιού. Στην άλλη ανήκουν οι επιχειρήσεις που παράγουν ή / και εμπορεύονται και άλλα αλκοολούχα ποτά. Η δεύτερη κατηγορία συμπεριλαμβάνει κάποιες από τις μεγαλύτερες επιχειρήσεις του κλάδου, οι οποίες βρίσκονται πολλά χρόνια στην ελληνική αγορά, διαθέτουν μεγάλο δίκτυο διανομής σε όλη τη χώρα και έχουν έντονη εξαγωγική παρουσία σε αγορές του εξωτερικού, με πλούσια ποικιλία προϊόντων. Ωστόσο, ο μεγαλύτερος αριθμός επιχειρήσεων είναι μικρές ή μικρομεσαίες μονάδες εκ των οποίων οι περισσότερες είναι σε μεγάλο βαθμό οικογενειακής μορφής. Υπάρχουν, βέβαια, μερικά εγκεκριμένα οινοποιεία και πολλά νοικοκυριά, ιδιαίτερα σε επαρχιακές πόλεις, που παράγουν κρασί για αυτοκατανάλωση είτε από δικά τους αμπέλια είτε από σταφύλια ή μούστο που αγοράζουν από το εμπόριο. Αρκετοί όμως από αυτούς παράγουν μεγαλύτερες ποσότητες και τις εμπορεύονται σε χύμα μορφή στην τοπική αγορά. Στην κατηγορία αυτή ανήκουν περίπου 180 χιλ. καλλιεργητές (Ρούσου, 2008). Σύμφωνα με τη Ρούσου (2008) στην Πελοπόννησο υπάρχει το 34,8% των οινοποιείων. Η Αττική μαζί με την Κρήτη έρχονται στη δεύτερη θέση με ποσοστό 14,8%, ενώ τρίτη ακολουθεί η υπόλοιπη Στερεά Ελλάδα με 12,6%. Με βάση, όμως, τη μέση ετήσια παραγωγή οι μεγαλύτερες μονάδες, βρίσκονται στην Ανατολική Μακεδονία- Θράκη, στη Θεσσαλία, στην Κρήτη και στην υπόλοιπη Στερεά. Ένα μεγάλο μέρος των συνεταιρισμών βρίσκονται στην Κρήτη, στα Νησιά Αιγαίου και στην Στερεά Ελλάδα, ενώ οι μεγαλύτεροι σε μέγεθος βρίσκονται κατά σειρά στην Πελοπόννησο, την Κρήτη, την Αττική, τη Θεσσαλία και τα Νησιά του Αιγαίου. Παρά τα πλεονεκτήματα που έχουν (μεγάλες ποσότητες σταφυλιών προς οινοποίηση, μεγάλο αριθμό μελών), οι συνεταιρισμοί εμφανίζουν μικρή δυναμικότητα εξαιτίας των γενικότερων προβλημάτων που αντιμετωπίζουν οι συνεταιρισμοί στη χώρα μας. Οι συνεταιρισμοί πλεονεκτούν ως προς την δυνατότητα που έχουν να συγκεντρώνουν μεγάλες ποσότητες πρώτης ύλης. Το μεγάλο τους όμως μειονέκτημα είναι ότι υστερούν στην οργάνωση και στην εφαρμογή εμπορικών δομών. Αυτό οδηγεί τους συνεταιρισμούς στο να χάνουν μερίδια από την αγορά και να αποκτούν πολλά οικονομικά προβλήματα. Βέβαια, υπάρχουν και κάποιοι συνεταιρισμοί που διαθέτουν οργάνωση και καλή διαχείριση των χρηματοοικονομικών τους. Στην πλειονότητα, όμως, οι συνεταιρισμοί παράγουν και εμπορεύονται κρασιά χύμα και παρουσιάζουν έντονη εξαγωγική δραστηριότητα. Σε αντίθεση με τους συνεταιρισμούς τα ιδιωτικά οινοποιεία δραστηριοποιούνται μόνο με το εμφιαλωμένο κρασί δίνοντας μεγάλη σημασία, όχι μόνο στην ποιότητα της πρώτης ύλης αλλά και στον τρόπο που παράγεται το εμφιαλωμένο κρασί από την οινοποίηση του έως την εμφιάλωση του και την παλαίωση του, η οποία είναι καθοριστικός παράγοντας για την ποιότητα των κρασιών. ΤΕΙ ΚΡΗΤΗΣ - ΤΜΗΜΑ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ 13\n20 Ο κλάδος του κρασιού αντιμετωπίζει αρκετά προβλήματα. Ορισμένα από αυτά είναι ίδια για όλους τους αμπελουργούς της Ευρώπης, λόγω κυρίως του έντονου ανταγωνισμού που υπάρχει με αντίστοιχα προϊόντα άλλων χωρών. Ακόμη το γεγονός ότι δεν γίνονται αποτελεσματικοί έλεγχοι από την πολιτεία στην εισαγωγή και διακίνηση προϊόντος έχει ως αποτέλεσμα πολλές φορές ο καταναλωτής να αγοράζει ένα κρασί που εμφανίζεται ως ελληνικό, αλλά τελικά δεν είναι. Το Υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων έχει ασχοληθεί άμεσα με τα προβλήματα του κλάδου, απευθυνόμενο προς όλους τους φορείς, προκειμένου να συμμετάσχουν στην προσπάθεια προώθησης του ελληνικού κρασιού (Ροδόπουλος και Νικολουδάκης, 2006) Δίκτυο διανομής και Πιστωτική πολιτική του κρασιού Ο έντονος ανταγωνισμός στον κλάδο της οινοποιίας, λόγω του μεγάλου αριθμού των επιχειρήσεων και των εμπορικών σημάτων, καθιστά το δίκτυο διανομής έναν σημαντικό παράγοντα απόκτησης ανταγωνιστικού πλεονεκτήματος. Οι εταιρείες προσπαθούν να διευρύνουν το δίκτυο τους, επιδιώκοντας να κάνουν έντονη την παρουσία τους σε νέα σημεία πώλησης, καλύπτοντας έτσι σε μεγαλύτερο βαθμό την αγορά. Η διάρθρωση του δικτύου διανομής μεταβάλλεται ανάλογα με το μέγεθος των επιχειρήσεων. Οι μεγάλες επιχειρήσεις του κλάδου, έχουν αναπτύξει δικά τους δίκτυα και προμηθεύουν απευθείας τα σημαντικότερα σημεία της αγοράς και μεγάλες αλυσίδες σούπερ μάρκετ. Οι χονδρέμποροι- αντιπρόσωποι θεωρούνται το σημαντικότερο κανάλι διανομής, ιδιαίτερα για τις μικρομεσαίες επιχειρήσεις, καθώς καλύπτουν το μεγαλύτερο μέρος της αγοράς σε περιοχές εκτός των αστικών κέντρων και ιδίως στα νησιά. Ακόμη, ορισμένες από τις εισαγωγικές επιχειρήσεις του κλάδου διαθέτουν εκτεταμένο δίκτυο διανομής και αναλαμβάνουν και τη διανομή κρασιών ελληνικών εταιρειών. Τέλος, στον κλάδο υπάρχουν και επιχειρήσεις που εξειδικεύονται στην διακίνηση ποιοτικών ελληνικών κρασιών από το χώρο των μικρο- παραγωγών, διαδίδοντας με αυτόν τον τρόπο και αυτή την κατηγορία προϊόντων. Τέτοιο παράδειγμα αποτελεί η εταιρεία Σάντα Μάουρα Α.Ε., η οποία ιδρύθηκε το 1992 και διανέμει κρασιά σε όλη την Ελλάδα, αντιπροσωπεύοντας κυρίως μικρομεσαίες επιχειρήσεις. Οι χονδρέμποροι πρατηριούχοι διακινούν το μεγαλύτερο μέρος των κρασιών στα εστιατόρια, ξενοδοχεία κλπ., ιδιαίτερα σε περιοχές εκτός μεγάλων αστικών κέντρων. Ωστόσο, το δίκτυο που σημειώνει τη μεγαλύτερη ανάπτυξη τα τελευταία χρόνια, είναι τα σούπερ μάρκετ. Η διευρυμένη γκάμα προϊόντων που προσφέρουν, οι καλύτερες τιμές και προσφορές τους, καθώς και οι ενέργειες προώθησης που πραγματοποιούν, σε συνδυασμό με την τάση που επικρατεί για αύξηση της κατ οίκον κατανάλωσης, οδηγεί στην ολοένα και μεγαλύτερη συγκέντρωση μέρους της συνολικής αγοράς του κλάδου στα σούπερ μάρκετ. Ανάπτυξη υπάρχει και στα καταστήματα cash & carry, τα οποία εξυπηρετούν την οικιακή κατανάλωση και τα μικρά σημεία της αγοράς, λόγω των ανταγωνιστικών τιμών που προσφέρουν. Την εικόνα των σημείων πώλησης οίνου συμπληρώνουν οι αγροτικοί συνεταιρισμοί, οι οποίοι πωλούν παράλληλα και άλλα αγροτικά προϊόντα αλλά κατέχουν και ένα μικρό μερίδιο επί της συνολικής αγοράς. Επιπρόσθετα, τα επισκέψιμα οινοποιεία θεωρούνται σημείο διάθεσης ιδιαίτερα όσον αφορά τις επιχειρήσεις που λειτουργούν σε τουριστικές περιοχές. Αρκετές επιχειρήσεις διαθέτουν επισκέψιμες εγκαταστάσεις. Παρά όμως, το έντονο ενδιαφέρον, στις περισσότερες περιπτώσεις, η συγκεκριμένη δραστηριότητα εξυπηρετεί κυρίως προωθητικούς σκοπούς και τη γενικότερη εικόνα της εταιρείας. Οι όροι εμπορίου που επικρατούν στον κλάδο μεταβάλλονται ανάλογα με το μέγεθος της επιχείρησης, το προϊόν, την ποσότητα παραγγελίας, τις συνθήκες που επικρατούν στην τοπική αγορά και το είδος της συμφωνίας μεταξύ των μερών (ICAP, 2010). Σήμερα σε περίοδο κρίσης φαίνεται ότι τα πράγματα έχουν γίνει πιο δύσκολα για τους παραγωγούς. Πιο συνηθισμένες πρακτικές που εφαρμόζονται είναι οι εκπτώσεις επί του αρχικού τιμοκαταλόγου, οι οποίες γίνονται ανάλογα με το ύψος των παραγγελιών, καθώς και οι πιστώσεις οι οποίες μέχρι τώρα γίνονταν από 4 έως 6 μήνες, πλέον τείνουν να έχουν διάρκεια τουλάχιστον 6 μήνες. Άλλη μορφή πρακτικής αποτελούν οι παροχές σε κιβώτια, δηλαδή η προσφορά στον ΤΕΙ ΚΡΗΤΗΣ - ΤΜΗΜΑ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ 14\n21 λιανέμπορο δωρεάν μιας επιπλέον ποσότητας προϊόντος, ανάλογα με το μέγεθος της παραγγελίας Δαπάνες για τη διαφήμιση κρασιού Τα χρήματα που δαπανούνται για διαφήμιση κρασιού στα μέσα μαζικής ενημέρωσης βρίσκονται σε χαμηλά επίπεδα, σε σχέση με τα υπόλοιπά οινοπνευματώδη ποτά. Συγκεκριμένα, η συνολική διαφημιστική δαπάνη των αλκοολούχων ποτών για το 2009 ήταν 48,2εκατ., ενώ για το κρασί και τη σαμπάνια ανήλθε σε 4,7 εκατ. (ICAP, 2010). Για το κρασί, οι διαφημιστικές δαπάνες έφτασαν το 2009 περίπου στα 4,5 εκατ., με το 82,2% να έχει καταβληθεί στα περιοδικά, το 5,9% στις εφημερίδες, το 7,6% στην τηλεόραση και το 4,2% στο ραδιόφωνο. Πηγή:ICAP, 2010 Σχήμα 2.1. Κατανομή διαφημιστικής δαπάνης εμπορικών σημάτων οίνου, ανά κατηγορία μέσου ( ) Ο αριθμός των εμπορικών σημάτων κρασιού που διαφημίστηκαν το 2004 ήταν 33, το 2005 ήταν 96, το 2008 ήταν 115 και το 2009 ήταν 100 εμπορικά σήματα. Το 2008, σε επίπεδο μεμονωμένων σημάτων κρασιού, η υψηλότερη διαφημιστική δαπάνη αφορούσε τα κρασιά «SEMELI», «Κτήμα Παυλίδη» και «ΙΝΟ», με ποσοστά 13,84%, 12,08% και 8,12% αντίστοιχα, ενώ το 2009 τα εμπορικά σήματα των κρασιών με την υψηλότερη διαφημιστική δαπάνη ήταν τα κρασιά «Χατζημιχάλη» (8,36%), «Κτήμα Σιγάλα» (6,65%) και «Κτήμα Παυλίδη» (6,34%). Ενδεικτικό για τη διαφήμιση στο χώρο της οινοποιίας είναι το γεγονός ότι το 2009 τα 5 πρώτα εμπορικά σήματα συγκέντρωσαν μερίδιο 45% επί της συνολικής διαφημιστικής δαπάνης, ενώ το 2008 το αντίστοιχο ποσοστό ήταν 29% (ICAP, 2010) Τεχνολογικό υπόβαθρο στις μονάδες παραγωγής κρασιού Τα τελευταία χρόνια υπάρχει σημαντική βελτίωση στον τομέα της τεχνολογίας στην βιομηχανία του οίνου. Τα στάδια της παραγωγικής διαδικασίας έχουν μια κλασική πορεία που πρέπει να ακολουθείται, ενώ ταυτόχρονα έχει σημειωθεί και σημαντική αυτοματοποίηση σε ΤΕΙ ΚΡΗΤΗΣ - ΤΜΗΜΑ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ 15\n22 πολλά επιμέρους στάδια. Οι μεγάλες επιχειρήσεις με συνεχείς επενδύσεις εκσυγχρονισμού έχουν υιοθετήσει πολλά αυτοματοποιημένα συστήματα, τα οποία περιλαμβάνουν τα στάδια παραλαβής της πρώτης ύλης έως και την έξοδο της από την αποθήκη των τελικώς μεταποιημένων προϊόντων. Οι αυτόματες ανοξείδωτες σταφυλοδόχους ελέγχουν ηλεκτρονικά διάφορα χαρακτηριστικά της πρώτης ύλης, οι μόνιμες ανοξείδωτες σωληνώσεις μεταφέρουν το προϊόν από το ένα στάδιο στο άλλο, τα πιεστήρια έχουν τη δυνατότητα διαχωρισμού κλασμάτων, τα ψυκτικά μηχανήματα ελέγχουν τις θερμοκρασίες ζύμωσης και τέλος οι ανοξείδωτες δεξαμενές αντικατέστησαν τις τσιμεντένιες. Σήμερα, οι ανοξείδωτες δεξαμενές καλύπτουν κατά μέσο όρο το 60%- 70% περίπου των αναγκών της οινοβιομηχανίας και οι χώροι της παραγωγής είναι στις περισσότερες περιπτώσεις ελεγχόμενης θερμοκρασίας, όπως και οι χώροι παλαίωσης. Ειδικότερα, για τα κρασιά παλαίωσης χρησιμοποιούνται βαρέλια δρύινα τα οποία αντικαθίστανται από τις επιχειρήσεις. Η παραγωγική διαδικασία ολοκληρώνεται με τις εγκαταστάσεις αυτόματης εμφιάλωσης, προσθήκη ετικετών και τελικής συσκευασίας. Στις μικρότερες επιχειρήσεις, ακολουθούνται συνήθως πιο παραδοσιακά τα παραπάνω στάδια παραγωγής, ενώ σε μεγάλο βαθμό υπάρχει χειροκίνητο εμφιαλωτήριο. Γενικά, οι μεγάλες επιχειρήσεις, όπως, και οι συνεταιρισμοί έχουν υψηλό παραγωγικό δυναμικό, το οποίο όμως δεν αξιοποιείται αποδοτικά. Υψηλότερα επίπεδα αξιοποίησης, που αγγίζουν το 80% υπάρχουν στις μεγάλες επιχειρήσεις, με τους υψηλούς όγκους παραγωγής, αντίθετα από τους συνεταιρισμούς, στους οποίους υπάρχει περιορισμένη αξιοποίηση. Ωστόσο, η κάθε επιχείρηση θα πρέπει να επιδιώκει να έχει ισχυρό παραγωγικό δυναμικό, προκειμένου να ανταποκρίνεται στους υψηλούς όγκους πρώτης ύλης που εισέρχονται κατά τη διάρκεια του τρύγου. Στα επόμενα στάδια της παραγωγικής διαδικασίας απαιτείται υψηλή δυναμικότητα σε δεξαμενές και χώρου παλαίωσης. Σχετικά με τους χώρους παλαίωσης επιδιώκεται από τις επιχειρήσεις η επέκταση και η ανανέωση των βαρελιών, καθώς και διαμόρφωση ειδικών χώρων υποδοχής, όπου δίνεται η δυνατότητα γευστικών δοκιμών, ξενάγησης, αγορών κ.ά., με σκοπό την διεύρυνση της επικοινωνίας με τους καταναλωτές. Τέλος, θα πρέπει να αναφερθεί, ότι όλες οι επιχειρήσεις διαθέτουν δικό τους χημικό εργαστήριο, στο οποίο λειτουργούν δικοί τους χημικοί για τον έλεγχο των κρασιών. Ωστόσο, εντοπίζονται κενά στην εφαρμοσμένη έρευνα του κρασιού σε ότι αφορά τις μεθόδους αμπελοκαλλιέργειας, την τεχνολογία οινοποίησης ανά ποικιλία αμπέλου, τη βελτίωση των αποδόσεων. Τα κενά αυτά δεν μπορούν να καλυφθούν εύκολα, αφού απαιτούν εξειδίκευση και έρευνα. Φορείς που υφίστανται με ανάλογο αντικείμενο, δεν καταφέρνουν να λειτουργήσουν αποτελεσματικά, εξαιτίας διαφόρων προβλημάτων που αντιμετωπίζουν. ΤΕΙ ΚΡΗΤΗΣ - ΤΜΗΜΑ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ 16\n23 3. Μάρκετινγκ Κρασιού και Οινοτουρισμός 3.1. Οίνος και Οινοτουρισμός Τα τελευταία χρόνια η εμπορία και η παραγωγή κρασιού αποτελούν μια ισχυρή βιομηχανία τόσο στην εγχώρια όσο και στη διεθνή αγορά (Ebusiness forum, 2009). Αυτό απορρέει από το γεγονός ότι το ενδιαφέρον των καταναλωτών για το κρασί αυξάνεται, με αποτέλεσμα οι πιθανότητες των οινοποιείων να αυξήσουν τις οινοτουριστικές τους δραστηριότητες. Η βιομηχανία κρασιού έχει αρκετά κοινά χαρακτηριστικά με τον κλάδο του τουρισμού. Το κρασί αποτελεί ένα προϊόν, το οποίο συνδέεται άμεσα με την χαλάρωση, την κατανάλωση τροφίμων, την επικοινωνία, τη μάθηση καινούργιων πραγμάτων και τη φιλοξενία. Οι τουρίστες στη διάρκεια των διακοπών τους ενδιαφέρονται να μάθουν πράγματα που συνδέονται με την κατανάλωση του κρασιού. Επίσης, έχει αποδειχθεί ότι οι επισκέψεις στα οινοποιεία επηρεάζουν τη γνώμη των καταναλωτών για την ποιότητα του κρασιού, ενώ ο οινοτουρισμός συμβάλλει στην ενίσχυση της εικόνας του. Ωστόσο, τα οινοποιεία, για να μεγιστοποιήσουν τα οφέλη, θα πρέπει να εφαρμόζουν τον οινοτουρισμό με αποτελεσματικότητα, κάνοντας μάρκετινγκ τόσο στο κρασί (wine marketing) όσο και στις περιοχές που το παράγουν. Το μάρκετινγκ των οινοτουριστικών προϊόντων είναι ένα σχετικά νέο κίνημα. Η επίσκεψη σε ένα οινοποιείο είναι μία μόνο από τις δράσεις αυτής της καλά οργανωμένης ειδικής μορφής τουρισμού. Ο οινοτουρισμός στην Ευρώπη αναπτύχτηκε σημαντικά με την οργάνωση των λεγόμενων Δρόμων του Κρασιού ή Μονοπάτια του Κρασιού (wine roads or wine routes). Υπάρχουν πολλοί ορισμοί σχετικά με την έννοια του οινοτουρισμού. Ένας ευρύτερος ορισμός ορίζει τον οινοτουρισμό ως μία ευρεία γκάμα δραστηριοτήτων που δημιουργούνται γύρω από την επίσκεψη των τουριστών- περιηγητών σε οινοποιεία και αμπελουργικές ζώνες και περιλαμβάνει γευσιγνωσία κρασιών, εκπαιδευτικές ξεναγήσεις, φαγητό, εστίαση, ψυχαγωγικές εκδηλώσεις και λοιπά είναι ακόμα σε εξέλιξη (Μπουτάρης, 2008). Το πρόγραμμα του οινοτουρισμού της Μολδαβίας ορίζει τον οινοτουρισμό ως «το είδος του τουρισμού αυτού που ασκείται κατά την επίσκεψη οινοπαραγωγών περιοχών, κτημάτων και οινοποιητικών μονάδων, με σκοπό να συνδυασθεί η ευχαρίστηση της γευσιγνωσίας των προϊόντων της αμπέλου με τη μελέτη- εξοικείωση του τοπικού τρόπου ζωής, τις συνήθειες, τα ήθη και τα έθιμα, το αγροτικό περιβάλλον και τις παραδόσεις» (Μπουτάρης, 2008). Ένας άλλος ορισμός, που έχει υιοθετηθεί από το στρατηγικό σχέδιο του οινοτουρισμού της Αυστραλίας , ορίζει τον οινοτουρισμό ως «τις επισκέψεις σε οινοποιεία και αμπελουργικές ζώνες, με σκοπό να αποκτηθούν εμπειρίες από τις μοναδικές ποιότητες του τρόπου ζωής στην Αυστραλία, συνδεδεμένες με τις πηγές του καλού κρασιού, περιλαμβανομένης της εστίασης σε περιβαλλοντικές ομορφιές και πολιτιστικές δραστηριότητες» (Μπουτάρης, 2008). Με βάση τους παραπάνω ορισμούς, ο οινοτουρισμός στοχεύει στη συλλογή εμπειριών στα οινοποιεία και τις οινοπαραγωγικές περιοχές και στην εξερεύνηση των δεσμών κρασιού με τον τρόπο ζωής της περιοχής, που περιλαμβάνει και την παροχή υπηρεσιών και το μάρκετινγκ των προορισμών προς τον τουρίστα. Επομένως, ο οινοτουρισμός προϋποθέτει τη σωστή διαχείριση και το μάρκετινγκ του οινοτουριστικού προορισμού. Ο οινοτουρισμός αρχίζει να θεωρείται αναπόσπαστο κομμάτι για τις οινοπαραγωγικές περιοχές, καθώς συμβάλλει στην περιφερειακή ανάπτυξη και στην αύξηση της απασχόλησης, κυρίως μέσω της ανάπτυξης των επιμέρους κλάδων και δικτύων που σχετίζονται με τις δραστηριότητές του. Η δημιουργία καινούργιων θέσεων εργασίας, τα έσοδα από ξένο συνάλλαγμα, η δημιουργία μακροπρόθεσμων οικονομικών πόρων, η διανομή του κρασιού σε ΤΕΙ ΚΡΗΤΗΣ - ΤΜΗΜΑ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ 17\nProject A2 Μεσογειακή Διατροφή\nProject A2 Μεσογειακή Διατροφή Τα σημαντικότερα προβλήματα υγείας των αναπτυγμένων χωρών, στις οποίες ανήκει και η Ελλάδα, συσχετίζονται αιτιολογικά με τον τρόπο ζωής και το φυσικό και κοινωνικό περιβάλλον.\nιπλωµατική εργασία Του Μπόιτση Κωνσταντίνου Επιβλέπων Καθηγητής: Σταύρος Τσόπογλου Τριµελής Εξεταστική Επιτροπή\nΟικονοµοτεχνική µελέτη και αξιολόγηση επενδύσεων µε την χρήση πινάκων χρηµατοοικονοµικών δεδοµένων στο περιβάλλον Λογιστικών Φύλλων: Η περίπτωση του«κλάδου οινοποιίας». ιπλωµατική εργασία Του Μπόιτση Κωνσταντίνου


Καμπάνια καρκίνου του μαστού sex education: Το 3λεπτο βίντεο!\nΤα 3 T που πρέπει κι εσύ να βάλεις στη ζωή σου!\nΚατερίνα Ταλιαδούρου\t2 weeks ago pink_ribbon Stay_updated We_loved_it\nΟ Οκτώβριος είναι ο μήνας της πρόληψης και της ενημέρωσης για τον καρκίνο του μαστού και η σχεδιάστρια Stella McCartney μαζί με το καστ του «Sex Education» πήραν την πρωτοβουλία να δημιουργήσουν ένα τρίλεπτο βίντεο. Το «Toilet, Teeth, Tits (TTT)» ήρθε για να διαλύσει όλους τους μύθους γύρω από τον καρκίνο του μαστού και να ευαισθητοποιήσει σχετικά με τη σημασία της αυτοεξέτασης.\nΤο «Toilet, Teeth, Tits (TTT)» είναι η έβδομη ετήσια καμπάνια της Stella McCartney, αυτή τη φορά σε συνεργασία με το καστ του Sex Education, για τον μήνα ευαισθητοποίησης για τον καρκίνο του μαστού και περιλαμβάνει ένα παιχνιδιάρικο τρίλεπτο βίντεο. Ο στόχος του, χρησιμοποιώντας το χιούμορ, είναι να διαλύσει τους μύθους για την ασθένεια, ενώ παράλληλα ενημερώνει και ωθεί τις γυναίκες της επόμενης γενιάς να ενσωματώσουν τον αυτοέλεγχο στην ρουτίνα τους μέσω ενός πιασάρικου μηνύματος: «Χρησιμοποιήστε την τουαλέτα, βουρτσίστε τα δόντια σας, ελέγξτε το στήθος σας.»\nΜια συγκινητική καμπάνια για καλό σκοπό!\nΗ Βρετανίδα σχεδιάστρια μόδας Stella McCartney πρωταγωνιστεί ως μια εκπαιδεύτρια με το όνομα Έλα Άλετς. Το τρίλεπτο βίντεο περιλαμβάνει, επίσης, τους Aimee Lou Wood, Chinenye Ezeudu, Sami Outalbali, Mimi Keene, Chaneil Kular και Simone Ashley.\nΗ συνεργασία αυτή είναι ιδανική, καθώς το βρετανικό brand προσέγγιζε πάντα σοβαρά θέματα με αίσθηση του χιούμορ. Και με την τηλεοπτική σειρά να έχει απήχηση σε μια νεότερη δημογραφική ομάδα πέρα από το κοινό που απευθύνεται η Stella McCartney, η καμπάνια έχει ακόμη μεγαλύτερο εύρος.\nΤαυτόχρονα με το βίντεο, το brand κυκλοφόρησε, επίσης, μια σειρά από αποκλειστικά μπλουζάκια TTT, ως μέρος της χειμερινής collection για το 2021, ενώ το Stella McCartney Cares θα χαρίζει ένα σουτιέν Louise Listening μετά τη μαστεκτομή, για κάθε μπλουζάκι που θα πωληθεί.\nΜε τον καρκίνο του μαστού να είναι η πιο κοινή μορφή της νόσου, ο μήνας ευαισθητοποίησης για τον καρκίνο του μαστού – και η ενημερωτική καμπάνια της Stella McCartney – διαδραματίζουν σπουδαίο ρόλο στην υπενθύμιση ανδρών και γυναικών κάθε ηλικίας, να ελέγχουν τακτικά το στήθος τους.\nTags : pink_ribbonStay_updatedWe_loved_it\nΠιάνεις τον εαυτό σου να έχει συνέχεια λιγούρες και να τσιμπολογά; Μάλλον ανήκεις σε αυτές τις 4 κατηγορίες ανθρώπων


Μπουφόν: Μπορώ να παίζω άλλα τρία χρόνια σε τοπ επίπεδο - Contra.gr - Live Sports Magazine\nΜπουφόν: "Μπορώ να παίζω άλλα τρία χρόνια σε τοπ επίπεδο"\nΤΕΛ. ΑΝΑΝΕΩΣΗ: 07 Ιουν. 2015 | 15:45\nΣκοπό να αγωνίζεται μέχρι τα 40 του έχει ο τερματοφύλακας της Γιουβέντους, Τζιανλουίτζι Μπουφόν. Διαβάστε τι δήλωσε ο Ιταλός.\n"Θέλω να αγωνίζομαι άλλα τρία χρόνια σε τοπ επίπεδο για να εκπληρώσω μερικά ακόμα όνειρά μου", το σχόλιο του Μπουφόν στον απόηχο του τελικού του Champions League, όπου η Γιουβέντους ηττήθηκε με 2-1 από την Μπαρτσελόνα.\nΑν κρίνουμε από τα όσα δήλωσε ο 37χρονος Ιταλός τερματοφύλακας, θέλει να μπει στη λίστα με τους γηραιότερους ποδοσφαιριστές που είδαμε αγωνιζόμενους, όπως οι Ντίνο Τζοφ, Βάλτερ Ζένγκα.\nΠαράλληλα, ο Μπουφόν σχολίασε για τον τελικό "Στο δεύτερο ημίχρονο υπήρξαν κάποιες στιγμές που πιστέψαμε ότι θα μπορούσαμε να πάρουμε τη νίκη. Δεν καταφέραμε, όμως, και το αποτέλεσμα ήταν δίκαιο. Αυτό δεν ισχύει πάντα στο ποδόσφαιρο, όμως αυτό έγινε σήμερα. Παίξαμε καλά, που είναι το σημαντικότερο".\nΚαι προσέθεσε: "Ακόμη και αν δεν κερδίσαμε, ήταν απίστευτο βράδυ και απίστευτη σεζόν. Θέλω να παίξω για άλλα τρία χρόνια σε αυτό το επίπεδο και μετά θα κρεμάσω τα γάντια μου. Ελπίζω να πραγματοποιήσω ένα ακόμη όνειρό μου, πριν αποσυρθώ".


blackredrose: Νοεμβρίου 2007\nΚυριακή πρωί, και η συνήθεια χρόνων εκεί σταθερή. Ανάγνωση εφημερίδων πρωτίστως.\nΗ εφημερίδα πρώτης προτίμησης στην θέση της. Μετά την πρώτη ματιά των πηχυαίων τίτλων περνώ στα ενδότερα και βρίσκομαι μπροστά στην έναρξη ενός ιδιότυπου πολέμου.\nΟ δούρειος ίππος της επιστήμης ξανά στην πρώτη γραμμή.\nΣε λίγες μέρες ξεκινά η αλιεία φαλαινών από τον μεγάλο φαλαινοθηρικό στόλο της Ιαπωνίας.\nΑντίπαλα στρατόπεδα, αυτό του φαλαινοθηρικού στόλου, με πλοίο 130 μέτρων άρτια εξοπλισμένο με καμάκια και λοιπά συνακόλουθα της αλιείας παρέα με άλλα μικρότερα αλιευτικά βοηθητικά για την επιτυχία της έκβασης του πολέμου, και απέναντι τους δύο σκάφη περιβαλλοντικών οργανώσεων παρέα με τα θύματα, τις φάλαινες.\nΜετά από το μορατόριουμ του 1986 για σταμάτημα της αλιείας φαλαινών βρέθηκε η κερκόπορτα για ένα γενναίο θάνατο εκατοντάδων από δαύτων των θηλαστικών. Και όλα αυτά, με την επίκληση της επιστήμης.\nΌχι λένε οι Ιάπωνες εμείς δεν θα κάνουμε αλιεία φαλαινών αλλά θα συλλέξουμε πειραματικά δεδομένα για να προάγουμε την έρευνα και να υπερασπιστούμε την τοπική μας παράδοση. Μας έχετε όλοι στην κατηγόρια και στο πυρ το εξώτερον επειδή θέλουμε να υπερασπίσουμε την τοπική μας παράδοση. Έτσι λοιπόν εμείς οι Ιάπωνες επειδή θέλουμε να προστατέψουμε την τοπική κουζίνα μας που παρεμπιπτόντως εξελίσσεται σε διεθνή, το σούσι, θα κάνουμε μια έρευνα για να το διαφυλάξουμε και να σας καταδείξουμε ότι οι φάλαινες μας τρώνε τα εδέσματα που χρειαζόμαστε για το σούσι μας. Βέβαια αν δεν μπορέσουμε να το δείξουμε αυτό θα μας μείνουν οι φάλαινες. Και μην λέτε και τίποτα οι υπόλοιποι γιατί οι πρώτοι που δεν θα ματαφάτε σούσι θα είσαστε εσείς.\nΜπροστά λοιπόν στον φόβο να μην ξαναφάμε σούσι οι υπόλοιποι λαοί του κόσμου κάνουμε την πάπια. Άλλωστε είπαμε οι άνθρωποι δεν θα αλιεύσουν φάλαινες απλά θα συλλέξουν και θα θανατώσουν μερικές για να διαπιστώσουν αν τους τρώνε τα αλιεύματα που χρησιμοποιούνται για να κάνουν το σούσι τους.\nΕ λοιπόν εγώ αποφάσισα να κάνω αντίσταση και καλώ και όλους εσάς. Να πάψουμε πια να τρώμε σούσι. Προσωπικά δε έχω φάει ποτέ και δεν πρόκειται να το κάνω από εδώ και τώρα.\nΕπειδή όμως με εκνευρίζει στο όνομα της επιστήμης να γίνεται ένα τέτοιο μακελλιό (μου θυμίζει το περίφημο Νταχάου του Β’ Παγκόσμιου πόλεμου, που και εκεί όλα έγιναν στο όνομα της επιστήμης ) προσπαθώ να βρω τρόπους να πάψει να προβάλλεται το περίβλημα της επιστήμης για να πετύχουν κάποιοι τους αιμοβόρους σκοπούς τους.\nΑκούς εκεί στο όνομα της επιστήμης να πραγματοποιείται μια τέτοια σφαγή ανυπεράσπιστων έμβιων ζώων.\nΠοια επιστήμη θα μπορούσε να δεχτεί τέτοιο αιματοκήλυσμα ;\nΑς ρίξουν τις μάσκες τους λοιπόν και να πάψουν να ανακατεύουν την επιστήμη στα αιμοβόρα σχέδια τους.\nΥ.Σ. Το θέμα το διάβασα στην Κυριακάτικη Ελευθεροτυπία 25-11-07 στο ένθετο Κόσμος σελ. 46 του Αχιλλέα Φακατσέλη.\nΕίπε ο George στίς 12:12 μ.μ. 27 σχόλια:\nΔιακοσιοστή μου ανάρτηση αυτή και είπα να το γιορτάσω.\nΆρχισα λοιπόν το σεριάνι σε μπλόγκ που είχα καιρό να μπώ ή που δεν έχω μπεί ποτέ.\nΔεν πρόλαβα να πάω πολύ μακριά΄, στο δεύτερο που μπήκα, και έπεσα πάνω σε ένα τέστ που ήταν δημοσιευμένο στο μπλόκ τη Σοφίας, (παρεπιπτόντως Σοφία να τις χιλιάσεις τις αναρτήσεις).\nΚάθισα λοιπόν να κάνω το τέστ να δώ πιά εθνικότητα είμαι. Πάντα πίστευα οτι κάποια άλλη Ευρωπαϊκή χώρα θα μου ταίριαζε καλύτερα. Και τελικά ανακάλυψα την αιτία της εμμονής μου. Αφιέρωσα τέσσερα ή και παραπάνω πόστ για το ταξίδι στο Παρίσι. Πρώτη φορά το είχα κάνει αυτό. Ιδού όμως η αιτία αυτής της α-συνείδητης συμπεριφοράς μου.\n***Your Inner European is French!***\nSmart and sophisticated.You have the best of everything - at least, *you* think so.\nWho's Your Inner European?http://www.blogthings.com/whosyourinnereuropeanquiz/\nΕπιτέλους λοιπόν μπορώ να εξηγήσω πλέον την συμπεριφορά μου. Τώρα το μόνο που μου απομένει είναι μάθω και το σε ποιά εποχή γεννήθηκα, καθώς είμαι βέβαιος οτι η σημερινή που ζώ είναι εικονική πραγματικότητα.\nΕίπε ο George στίς 8:36 π.μ. 30 σχόλια:\nΧθές διάβασα κάτι ενδιαφέρον στα "ΝΕΑ" και είπα να το προσθέσω εδώ.\nSpa με ψάρια\nΤο πρώτο... ψαρο-σπα της Μαλαισίας εγκαινιάστηκε πρόσφατα στην Κουάλα Λουμπούρ. Βυθίζεις τα πόδια σου σε μια λιμνούλα γεμάτη ψαράκια και αυτά αναλαμβάνουν να σου κάνουν το καλύτερο πεντικιούρ, αφού λατρεύουν το σκληρό και ξηρό δέρμα! Και μη βιαστείτε να πείτε «είναι τρελοί αυτοί οι Μαλαίσιοι». Ανάλογα spa υπάρχουν από χρόνια στην Τουρκία (όπου μάλιστα τα ψάρια-γιατροί θεραπεύουν μέχρι και την ψωρίαση) καθώς και στην Ιαπωνία. Είναι να μην ψαρώσεις;\nΕίπε ο George στίς 8:20 π.μ. 15 σχόλια:\nΕίπε ο George στίς 10:01 μ.μ. 17 σχόλια:\nΤελειώνοντας την εργασία της η Ούρσουλα, η παρέα ετοιμάστηκε για ένα μπαράκι κάπου εκεί κοντά. Η Μαριλίτσα δάνεισε στην Ούρσουλα ένα ζευγάρι κατακόκκινες γόβες και η Κάντυ ένα μαύρο φόρεμα άκρως αποκαλυπτικό. Το σχίσιμο της πλάτης χάιδευε απαλά τα οπίσθια της. Ο Άσκαρ βλέποντας έτσι την Ούρσουλα γυάλισε το μάτι του. Την αδυναμία του στο αντίθετο φύλλο δεν μπόρεσε ποτέ να την κρύψει. Είναι από τα αρσενικά που αν του γυαλίσει στο μάτι κάποια γυναίκα δύσκολα γλιτώνει από τα χέρια του. Είναι ικανός να κάνει τα πάντα, αρκεί να οδηγήσει την γυναίκα στο άντρο του. Σαν τον πεινασμένο λύκο που είναι έτοιμος να τρέξει μπρός από την κάνη του όπλου του κυνηγού αρκεί να αρπάξει το θήραμα του. Το κακό του βέβαια είναι ότι τις βαριέται γρήγορα. Αφού κατακτήσει το θύμα του και ικανοποιήσει την δίψα του έρωτα ψάχνει το επόμενο θήραμα του. Ήδη μετρούσε ένα αποτυχημένο γάμο (πως την λέγανε ; α!! Μαράκι νομίζω) και ένα παιδί ενώ το τελευταίο διάστημα είχε σπιτωθεί με την μελλοντική σύζυγο του.\nΦτάσανε στο μπαράκι, που βρισκόταν σε απόσταση μερικών δεκάδων μέτρων. Ήταν ένα υπόγειο μαγαζί μετρίων διαστάσεων που με τα βίας χωρούσαν καμιά εικοσαριά άτομα. Η διακόσμηση του ήταν γεμάτη με αντικείμενα της γενιάς των 80ς . Τότε που μεσουρανούσαν οι ντίσκο. Αυτή ήταν και η αιτία του χαμηλού φωτισμού και της μεγάλης πολύχρωμης μπάλας προβολέα που γύριζε σαν τρελός πάνω από τα κεφάλια τους.\nΟ george δεν ενθουσιάστηκε καθόλου από το στυλ του μαγαζιού. Το στυλ του σίγουρα δεν άρμοζε καθόλου στο ντεκόρ, αν και ήταν άνθρωπος της γενιάς των 80ης.. Η καντούλα ξετρελάθηκε. Ήταν ακριβώς ότι ήθελε για απόψε. Η Μαριλίτσα στην αγκαλιά του άσκαρ έδειχνε κάπως απόμακρη αν και η αμφίεση της σίγουρα δεν ήταν γι αυτό το καταγώγιο, όπως το χαρακτήρισε όταν πρωτομπήκανε. Αρκέστηκε όμως να μην εκφράσει παραπάνω δυσαρέσκεια καθώς ο άσκαρ είχε αρχίσει τα παθιάρικα φιλιά πίσω από τα αυτάκια της και δεν είχε την προσοχή της στο διάκοσμο αλλά στο να γεμίσει τις αισθήσεις της..\nΗ Ούρσουλα ήταν τακτικός θαμώνας όπως φάνηκε από τις χαιρετούρες που άρχισε να μοιράζει δεξιά και αριστερά. Αυτήν που φάνηκε να γνωρίζει καλύτερα ήταν η κοπέλα που ήταν πίσω από την μπάρα. Την προσφώνησε ως «δόλωμα» και σιγομουρμουρίζαν για μερικά λεπτά ως που να βολευτούμε οι υπόλοιποι. Η Κάντυ κάθισε ανάμεσα στον george και τον άσκαρ αφήνοντας την Μαριλίτσα να καθίσει δίπλα στον άσκαρ. Άλλωστε τα φιλιά είχαν αρχίσει από νωρίς.\nΗ Κάντυ έδειχνε να το απολαμβάνει, ακόμα και όταν έβλεπε τον άσκαρ να αγκαλιάζεται και να φιλιέται με την Μαριλίτσα. Αυτό που παραξένεψε τον george ήταν η ψυχραιμία της. Δεν έδειξε ίχνος ζήλιας παρά το ότι έβλεπε τον σύντροφο της να δίνει τα φιλιά του σε άλλη γυναίκα. Παράξενη συμπεριφορά. Δεν μπορούσε να καταλάβει αν είχε αποσύρει το ενδιαφέρον της για τον άσκαρ ή απλά ανεχόταν κάτι μέχρι να έρθει η ώρα του ξεσπάσματος. Ήταν δυνατόν να υπήρχε τόση απελευθέρωση; Ήταν δυνατόν να υπήρχε αγάπη μεταξύ τους; Θα μπορούσε να αγαπήσει μια τέτοια γυναίκα ο ίδιος;\nΑπό τα ερωτήματα του νου τον έβγαλε η επανεμφάνιση της Ούρσουλα. Αποφάσισε να κάτσει επιτέλους στην παρέα. Κάθισε δίπλα στον george αλλά το βλέμμα της συνέχιζε να γυροφέρνει το «δόλωμα». Φαινόταν σαν να μιλούσαν με τα μάτια για κάτι το άγνωστο και αδιόρατο. Τα κρυφογελάκια ήταν συνεχή.\nΈφτασαν τα πρώτα ποτά συντροφιά με τα σφηνάκια τεκίλλας κερασμένα από το «δόλωμα». Ακολούθησαν και δεύτερα και τρίτα ποτά. Η μουσική έπαιζε στην διαπασών και έτσι οι ομιλίες ήταν λιγοστές.. Η κάντυ σηκώθηκε και άρχισε να στροβιλίζεται στην μικρή πίστα . Χόρευε με το αναβόσβημα του πολύχρωμου προβολέα. Τα μακριά κατσαρά μαλλιά της στροβιλίζονταν αποκτώντας μια ερωτική σχέση με το φως.. Το λίκνισμα της δεν άργησε να τραβήξει όλα τα βλέμματα των αρσενικών του χώρου. Οι ματιές τους έμοιαζαν να την γδύνουν και όσο το ένιωθε αυτό η κάντυ τόσο περισσότερο ερωτικό γινόταν το λίκνισμα.\nΕίπε ο George στίς 10:23 μ.μ. 14 σχόλια:\nΜπήκανε από την μεγάλη κυκλική πόρτα του hotel Balzac. Πλησίασαν την ρεσεψιόν αναγγέλλοντας την άφιξη τους. Ο ρεσεψιονίστ φώναξε τον γκρουμ να μας συνοδέψει στο δωμάτιο μας. Η βασιλική σουίτα θα μπορούσε άνετα να φιλοξενήσει πολλούς ακόμα.. Η Μαριλίτσα παρά την επιμονή της να επιστρέψει στο αρχικό ξενοδοχείο πείστηκε τελικά να ακολουθήσει τους υπόλοιπους. Η βραδιά έμοιαζε ακόμα πολύ μεγάλη.\nΟι βαλίτσες του george και της Κάντυ είχαν είδη φτάσει πριν από αυτούς και ήταν ήδη στο δωμάτιο τους. Ρούχα υπήρχαν για όλους καθώς τα νούμερα δεν διέφεραν πολύ μεταξύ τους.\nΗ Κάντυ έτρεξε κατευθείαν στο μπάνιο και αντικρίζοντας την μεγάλη στρόγγυλη μπανιέρα με το τζακούζι έτρεξε να αναγγείλει στους υπόλοιπους ότι πρέπει να πάρει το μπάνιο της. Η Μαριλίτσα άρχισε να αισθάνεται παράξενα βλέποντας την Κάντυ να κλείνεται στο μπάνιο αφήνοντας την μόνη με δύο άντρες που δεν έδειχναν ικανοί να αφήσουν τις ευκαιρίες να χαθούν. Ο άσκαρ προθυμοποιήθηκε να πάρει το παλτό της Μαριλίτσας ενώ ο george προσπάθησε να τρυπώσει στο μπάνιο με την Κάντυ αλλά δυστυχώς η πόρτα είχε κλειδωθεί. Απογοητευμένος φόρεσε γρήγορα το μπουρνούζι του και κάλεσε την ρεσεψιόν να τους φέρουν ένα μπουκάλι λευκό κρασί Batard Montrachet Grand Cru 1990 Domaine Leflaive και χαβιάρι Beluga black.\nΣε λίγο κτύπησε η πόρτα και μια πανέμορφη νεαρή καμαριέρα έκανε την εμφάνιση της, σέρνοντας το μίνι μπαρ με την παραγγελία του george. Το χαμόγελο της κοπέλας δεν πέρασε απαρατήρητο από τους αρσενικούς της παρέας. Ο άσκαρ όμως ήταν τόσο αφοσιωμένος σε ψιθυριστή συζήτηση με την Μαριλίτσα που δεν έκανε καμιά κίνηση. Σε αντίθεση ο george φρόντισε να βγάλει ένα καλό πουρμπουάρ και να ζητήσει να μάθει το όνομα της. Τα ανύπαρκτα γαλλικά του όμως δεν τον βοηθούσαν καθόλου. Στοιχημάτιζε με τον εαυτό του ότι το όνομα της θα παρέπεμπε σε κάτι ερωτικό. Μην έχοντας τι άλλο να κάνει προσέφυγε στην μοναδική διέξοδο που έχουν όλοι όταν βρίσκονται σε ξένο τόπο. Την νοηματική μαζί με οποιαδήποτε έκφραση που γνώριζε στα Γαλλικά. Δυστυχώς όμως δεν τα κατάφερνε καθόλου καλά και μια προσφιλής ελληνική έκφραση ξέφυγε από τα χείλη του. Αυτή όμως ήταν και το κλειδί.\n- Με λένε Ούρσουλα, άκουσε την φωνή της κοπέλας.\n- -μα είσαι πατριώτισσα; Τελικά η φυλή μας βρίσκεται παντού.\n- Είμαι περίπου δύο χρόνια στο Παρίσι. Έχω έρθει για σπουδές και για να τα βγάζω πέρα αναγκάζομαι να δουλεύω εδώ ως καμαριέρα.\n- Πατριώτισσα τι ώρα τελειώνεις την βάρδια σου; Θα μας κάνεις παρέα να μας δείξεις και την νυχτερινή ζωή στο Παρίσι;\n- Σε 1 ώρα τελειώνει η βάρδια ….. αλλά ….. εντάξει , εξάλλου αύριο έχω ρεπό.\n- Σε μια ώρα εδώ.\n- Πρέπει να πάω …….\n- Δεν χρειάζεται να πάς πουθενά. Έχουμε εδώ ότι θα χρειαστείς για να φρεσκαριστείς. Αν και το χαμόγελο σου αρκεί …….\n- Τι έγινε george θα το πιούμε εκείνο το κρασάκι; Ακούστηκε η φωνή του άσκαρ.\nΕκείνη την ώρα η Κάντυ βγήκε από το μπάνιο ντυμένη με το μπουρνούζι της που άφηνε ακάλυπτα τα πόδια της.\n- Διαλέξατε πως θα συνεχίσει το βράδυ μας; ρώτησε με φωνή κατακτητή που μιλά στον πρώτο πολίτη της κατάκτησης του, απευθυνόμενη προς τον george.\n- Ε!!!! ναι, νομίζω μια βόλτα στο νυχτερινό Παρίσι θα ήταν ωραία.\n- Α, εγώ λέω να πάω για ένα μπανάκι και να κοιμηθώ νωρίς είπε ό άσκαρ κοιτάζοντας με βλέμμα γεμάτο υπονοούμενα μια την Κάντυ και μία την Μαριλίτσα.\n- Εγώ νομίζω πως ένα ποτό εδώ κοντά θα το ήθελα είπε η Μαριλίτσα. Η παρουσία της Ούρσουλα είχε αρχίσει να την ενοχλεί. Δεν περίμενε την αντίδραση του george. Βλέπεις τα τριαντάφυλλα μπορεί να μην είχαν ανοίξει την πόρτα αλλά σίγουρα έκαναν το μυαλό της να αναρωτιέται και να ψάχνει την επόμενη κίνηση.\nΗ κάντυ είχε φορέσει ήδη το τζινάκι της με το κοντομάνικο βαμβακερό μπλουζάκι που είχε μια στάμπα της λέξης SexY στο μπροστινό μέρος του. Από πάνω έβαλε ένα λευκό πουκάμισο του george και το έδεσε κόμπο στην μέση της. Τα παπούτσια της ήταν κάτι κατακόκκινα all star με το γνωστό αστεράκι στο πλάι τους.. Η σπορ εμφάνιση ήταν συνδεδεμένα με την Κάντυ. Δεν είχε φορέσει ποτέ σχεδόν αυτές τις δωδεκάποντες γόβες που αποτελούν στιλέτο στο στήθος των ανδρών.\nΗ Μαριλίτσα από την άλλη ήταν το ακριβώς αντίθετο. Δεν αποχωριζόταν σχεδόν ποτέ τις κατακόκκινες δωδεκάποντες γόβες της. Από αυτές με το ασημένιο τακούνι. Συνοδευόμενες πάντα με ένα εφαρμοστό μίνι φουστάκι που εναλλασσόταν με κάθε λογής πουκαμισάκι ή μπλουζάκι. Η εμφάνιση της ήταν πάντα περισσότερο προσεκτική και επιμελημένη. Τα γυναικεία αξεσουάρ κατακλύζανε πάντα τον χώρο της. Τα περισσότερα χρήματα της τα κατανάλωνε σε κάθε λογής λοσιόν κραγιόν ή εξτρίμ θηλυκές εμφανίσεις.\nΕίπε ο George στίς 10:07 μ.μ. 33 σχόλια:\nΜετά την τελευταία μου ιστορία για το Παρίσι μου δημιουργήθηκε μια επιθυμία που για να πραγματοποιηθεί χρειάζεται την συμμετοχή σας.\nΘέλω να δημιουργήσω ένα κοινό μπλόγκ με τους ιντερνετικούς μου φίλους. Τ ο μπλόγκ θέλω να πραγματεύεται μια ιστορία. Να εξηγήσω. Να ξεκινήσει κάποιος ένα θέμα και οι υπόλοιποι να συνεχίζουν την πλοκή απο εκεί που θα σταματάει ο προηγούμενος. Ε; πως σας φαίνεται η σκέψη μου;\nΤι θα λέγατε ; Θα σας ενδιέφερε ένα τέτοιο μπλόγκ;\nΑν ναί παριμένω τα σχόλια σας\nΑν πάλι όχι ........... (να επικαλεστώ λόγους αυτοκτονίας; μπα πολύ θα είναι ..... (εσωτερικός διάλογος)) δεν πειράζει.\nΕίπε ο George στίς 10:08 μ.μ. 9 σχόλια:


Τα δίκαια του ανθρώπου – Ρήγα – Φεραίου Βελεστινλή. | Ορθόδοξη Πορεία\n← Άγχος: Ποιες είναι οι συναισθηματικές επιπτώσεις του.\nΗ ανατροφή των παιδιών – Γέρ. Φιλοθέου Ζερβάκου. →\nΤα δίκαια του ανθρώπου – Ρήγα – Φεραίου Βελεστινλή.\nΆρθρον 1. – Ο σκοπός οπού απ’ αρχής κόσμου οι άνθρωποι εσυμμαζώχθησαν από τα δάση την πρώτην φοράν, δια να κατοικήσουν όλοι μαζί, κτίζοντες χώρας και πόλεις, είναι δια να συμβοηθώνται και να ζώσιν ευτυχισμένοι, και όχι να συναντιτρώγωνται ή να ρουφά το αίμα τους ένας.\nΤότε έκαμαν βασιλέα δια να αγρυπνή εις τα συμφέροντά των, δια να είναι βέβαιοι εις την απόλαυσιν των φυσικών δικαίων, τα οποία δεν έχει την άδειαν να τους τα αφαιρέση κανένας επί της γης.\nΆρθρον 2. – Αυτά τα Φυσικά Δίκαια είναι: πρώτον, το να είμεθα όλοι ίσοι και όχι ο ένας κατώτερος από τον άλλον˙ δεύτερον, να είμεθα ελεύθεροι και όχι ο ένας σκλάβος του αλλουνού˙ τρίτον, να είμεθα σίγουροι εις την ζωήν μας, και κανένας να μην ημπορή να μας την πάρη αδίκως και κατά την φαντασίαν˙ και τέταρτον, τα κτήματα οπού έχομεν κανένας να μην ημπορή να μας εγγίζη, άλλ’ είναι ιδικά μας και των κληρονόμων μας.\nΆρθρον 3. – Όλοι οι άνθρωποι, Χριστιανοί και Τούρκοι, κατά φυσικόν λόγον είναι ίσοι. Όταν πταίση τινάς, οποιασδήποτε καταστάσεως, ο Νόμος είναι ο αυτός δια το πταίσμα και αμετάβλητος˙ ήγουν δεν παιδεύεται ο πλούσιος ολιγώτερον και ο πτωχός περισσότερον δια το αυτό σφάλμα, άλλ’ ίσια ίσια.\nΆρθρον 4. – Ο Νόμος είναι εκείνη η ελευθέρα απόφασις, οπού με την συγκατάθεσιν όλου του λαού έγινεν˙ ήγουν θέλομεν ότι ο φονεύς να φονεύεται˙ αυτός λέγεται Νόμος, και είναι ο ίδιος δια όλους μας εις το να παιδεύση. Και πάλιν άλλος, οπού υπερασπίζεται˙ ήγουν όλοι θέλομεν να εξουσιάζωμεν τα υποστατικά μας, κανένας λοιπόν δεν έχει την άδειαν να μας πάρη δυναστικώς τίποτες˙ αυτός είναι Νόμος, επειδή μοναχοί μας τον δεχόμεθα και τον θέλομεν. Ο Νόμος έχει πάντοτε να προστάξη ό,τι πράγμα είναι δίκαιον και ωφέλιμον εις την συγκοινωνίαν της ζωής μας και να εμποδίζη εκείνο οπού μας βλάπτει.\nΆρθρον 5. – Όλοι οι συμπολίται ημπορούν να έμβουν εις αξίας και δημόσια οφφίκια. Τα ελεύθερα γένη δεν γνωρίζουν καμίαν αξίαν προτιμήσεως εις τας εκλογάς των, παρά την φρόνησιν και την προκοπήν˙ ήγουν, καθένας, όταν είναι άξιος και προκομμένος δια μίαν δημοσίαν δούλευσιν, ημπορεί να την αποκτήση. Εξ εναντίας δε, μην όντας άξιος, αλλά χυδαίος, δεν πρέπει να τω δοθή˙ διότι, μην ηξεύροντας πώς να την εκτελέση, προσκρούει και βλάπτει το κοινόν με την αμάθειαν και την ανεπιδεξιότητά του.\nΆρθρον 6. – Η Ελευθερία είναι εκείνη η δύναμις οπού έχει ο άνθρωπος εις το να κάμη όλον εκείνο, οπού δεν βλάπτει εις τα δίκαια των γειτόνων του. Αυτή έχει ως θεμέλιον την φύσιν, διατί φυσικά αγαπώμεν να είμεθα ελεύθεροι˙ έχει ως κανόνα την δικαιοσύνην, διατί η δικαία ελευθερία είναι καλή˙ έχει ως φύλακα τον Νόμον, διατί αυτός προσδιορίζει, έως που πρέπει να είμεθα ελεύθεροι. Το ηθικόν σύνορον της Ελευθερίας είναι τούτο το ρητόν: «Μην κάμης εις τον άλλον εκείνο οπού δεν θέλεις να σε κάμουν».\nΆρθρον 7. – Το δίκαιον του να φανερώνωμεν την γνώμην μας και τους συλλογισμούς μας, τόσον με την τυπογραφίαν, όσον και με άλλον τρόπον˙ το δίκαιον του να συναθροιζώμεθα ειρηνικώς˙ η ελευθερία κάθε είδους θρησκείας, Χριστιανισμού, Τουρκισμού, Ιουδαϊσμού και τα λοιπά, δεν είναι εμποδισμένα εις την παρούσαν διοίκησιν.\nΌταν εμποδίζωνται αυτά τα δίκαια, είναι φανερόν πως προέρχεται τούτο από Τυραννίαν, ή πως είναι ακόμη ενθύμησις του εξοστρακισθέντος Δεσποτισμού, οπού απεδιώξαμεν.\nΆρθρον 8. – Η σιγουρότης είναι εκείνη η διαφέντευσις, οπού δίδεται από όλον το έθνος και τον λαόν εις τον κάθε άνθρωπον δια την φύλαξιν του υποκειμένου του, των δικαίων του και των υποστατικών του˙ ήγουν, όταν βλάψη τινάς ένα μόνον άνθρωπον, η πάρη αδίκως τίποτες απ’ αυτόν, όλος ο λαός πρέπει να σηκωθή κατ’ επάνω εκείνου του δυνάστου και να τον αποδιώξη.\nΆρθρον 9. – Ο Νόμος έχει χρέος να διαφεντεύη την κοινήν ελευθερίαν όλου του έθνους και εκείνην του κάθε ανθρώπου, κατοίκου εις ταύτην την αυτοκρατορίαν, εναντίον της καταθλίψεως και της δυναστείας των διοικητών˙ όταν αυτοί διοικούν καλώς, να τους διαφεντεύη˙ ει δε κακώς, να τους αποβάλλη.\nΆρθρον 10. – Κανένας άνθρωπος να μην εγκαλήται εις κριτήριον, να μη φυλακώνεται κατ’ άλλον τρόπον, παρά καθώς διορίζει ο Νόμος˙ ήγουν, όταν πταίση ο άνθρωπος και όχι κατά την φαντασίαν και θέλησιν του κριτού. Κάθε κάτοικος όμως, όταν κραχθή εις την κρίσιν, ή κατά νόμον πιασθή από τους υπηρέτας του κριτηρίου, πρέπει να υποταχθή ευθύς˙ και να πηγαίνη να κριθή˙ διατί, αν αντισταθή και δεν θέλη να πηγαίνη εις την κρίσιν, γίνεται πταίστης˙ και αρκετόν σφάλμα είναι, όταν ο Νόμος κράζη κανέναν άνθρωπον και εκείνος αντιστέκεται με το κακόν και δεν υπακούη να πηγαίνη, όντας σίγουρος, ότι δεν παιδεύεται, αν είναι αθώος.\nΆρθρον 11. – Κάθε δυναστικόν επιχείρημα, οπού ήθελαν κάμει εναντίον ενός ανθρώπου, οπού δεν έπταισε, και χωρίς προσταγήν του Νόμου θέλουν να τον καταδικάσουν, εκείνο φαίνεται πως είναι μόνον από το κεφάλι του κριτού και έργον τυραννικόν. Ο άνθρωπος λοιπόν, τον οποίον θέλουν να δυναστεύσουν με αυτόν τον τρόπον, έχει δίκαιον και άδειαν να αντισταθή εξ όλης του της δυνάμεως, να το αποβάλη με βίαν και να μην υποταχθή.\nΆρθρον 12. – Εκείνοι οπού εκδίδουν προσταγάς, ή οπού ήθελε τες υπογράψουν, ή οπού ήθελε τες εκτελέσουν, ή οπού ήθελε βάλουν άλλους να τες τελειώσουν, λέγοντές τες πως είναι πράγματα αναγκαία, χωρίς να έχη την είδησιν η διοίκησις, είναι πταίσται και έχουν να τιμωρώνται αυστηρώς.\nΆρθρον 13. – Κάθε άνθρωπος οπού φαίνεται πως είναι αθώος, αν τον συκοφαντήσουν πως έπταισεν, εν όσω να βεβαιωθή πως είναι πταίστης, πως είναι ανάγκη να πιασθή από τους ανθρώπους του κριτηρίου, κάθε αυστηρότης, καθώς δέσιμον, υβρισμοί, δαρμοί, οπού δεν είναι αναγκαία δια την κατακράτησιν του ανθρώπου εκείνου, εν όσω να κριθή, να είναι εμποδισμένα, και μόνον αφού αποδειχθή πταίστης, τότε να γίνεται αρχή της τιμωρίας εις το υποκείμενόν του, καθώς διαλαμβάνει ο Νόμος.\nΆρθρον 14. – Κανένας άνθρωπος να μη κρίνεται και να μη τιμωρήται αλλέως, παρά αφού ειπή όλα τα δικαιολογήματά του και αφού κατά τους νόμους κραχθή εις την κρίσιν˙ και τιμωρείται τότε μόνον, όταν είναι ένας νόμος καμωμένος προτού να κάμη εκείνος το πταίσμα. Ο νόμος δε οπού ήθελε τιμωρήσει εγκλήματα άπερ έγιναν εις τον καιρόν, οπού αυτός δεν είχε συστηθή, λέγεται τυραννία. Και το να τιμωρήση ένας νέος νόμος παλαιά εγκλήματα, λέγεται ανομία. Ήγουν, ένας άνθρωπος επήρε (ένα βόδι)˙ δεν ήτον κανένας νόμος οπού το επήρε, δεν ήτον κανένας νόμος οπού εμπόδιζε ταύτην την αρπαγήν˙ εξεδόθη έπειτα νόμος να μην αρπάζη ένας του άλλου πράγματα˙ ο άρπαξ δίδει οπίσω το βόδι, μα δεν παιδεύεται, επειδή αυτός δεν ήξευρε πως η αρπαγή είναι κακή.\nΆρθρον 15. – Ο Νόμος έχει να προσδιορίζη παιδείας ακριβώς και αποδεικτικώς αναγκαίας˙ αι παιδείαι αύται να είναι ανάλογοι κατά το έγκλημα και ωφέλιμοι εις την συγκοινωνίαν των πολιτών. Ήγουν, αν έδειρε τινάς έναν άλλον, να δαρθή, μα όχι να αποκεφαλισθή.\nΆρθρον 16. – Το δίκαιον του να εξουσιάζη καθένας ειρηνικώς τα υποστατικά του είναι εκείνο το οποίον ανήκει εις κάθε κάτοικον˙ ήγουν, να τα χαίρεται, να τα μεταχειρίζεται κατά την θέλησίν του, να απολαμβάνη τα εισοδήματά του, τον καρπόν της τέχνης του, της εργασίας του και της φιλοπονίας του, χωρίς να ημπορέση ποτέ κανένας να τον πάρη στανικώς μήτε ένα λεπτόν.\nΆρθρον 17. – Δεν είναι εμποδισμένον εις τους κατοίκους κανένα είδος εργασίας, τέχνης, γεωργικής, πραγματείας, ή οποιονδήποτε επιχείρημα ωφέλιμον εις την συγκοινωνίαν. Η φιλοπονία όλων των πολιτών ημπορεί να εκτείνεται εις όλας τας τέχνας και μαθήσεις.\nΆρθρον 18. – Κάθε άνθρωπος ημπορεί να δουλεύση έναν άλλον ως υπηρέτης, προσφέροντας τον καιρόν του εις χρήσι εκείνου˙ δεν ημπορεί όμως να πωλήση τον εαυτόν του, μήτε άλλος να τον πωλήση, επειδή και το υποκείμενόν του δεν είναι εις μόνην την εξουσίαν του εαυτού του, αλλά και της Πατρίδος. Ο Νόμος δεν γνωρίζει καμίαν υποδούλωσιν μήτε σκλαβίαν και εις τους ιδίους δούλους˙ σώζεται μόνον μία υπόσχεσις, να φροντίζη ο υπηρέτης δια την εργασίαν του και να είναι ευγνώμων προς εκείνον οπού τον πληρώνει μισθόν, όστις δεν έχει άδειαν μήτε να τον υβρίση, μήτε να τον δείρη˙ αναιρεί όμως την συμφωνίαν, τον πληρώνει έως εκείνην την στιγμήν και τον αποβάλλει.\nΆρθρον 19. – Κανένας δεν έχει να υστερηθή το παραμικρότερον μέρος των κτημάτων του χωρίς το θέλημά του˙ αν όμως και είναι καμία δημοσία χρεία, ήγουν ζητή η Πατρίς τον κήπον του, δια να κάμη αγοράν ή άλλο κανένα κτίριον, τότε να ξετιμάται ο κήπος, να πληρώνεται ο οικοκύρης, και ούτω να γίνεται η αγορά ή το κτίριον.\nΆρθρον 20. – Κάθε δόσιμον έχει να γίνεται μόνον δια το δημόσιον όφελος και όχι δι’ αρπαγάς ενός του άλλου. Όλοι οι εγκάτοικοι έχουν το δίκαιον να συντρέξουν εις το ρίψιμον του τεφτερίου, ν’ αγρυπνούν εις το σύναγμα των δοσιμάτων, και να παίρνουν λογαριασμόν απ’ εκείνον οπού τα εσύναξε.\nΆρθρον 21. – Αι δημόσιοι συνδρομαί και ανταμοιβαί είναι ένα ιερόν χρέος της πατρίδος. Το κοινόν χρεωστεί μίαν βοήθειαν εις τους δυστυχείς εγκατοίκους, τόσον εις το να τους προμηθεύση να έχουν τι να εργάζωνται, όσον και να δώση τρόπον ζωής εις εκείνους, οπού δεν ημπορούν πλέον να δουλεύσουν˙ ήγουν, ένας γεωργός μην έχοντας βόδια κάθεται αργός˙ η Πατρίς έχει χρέος να τον δώση και να τον προσμένη ώστε να τα πληρώση˙ ένας εσακατεύθη εις τον υπέρ Πατρίδος πόλεμον, αυτή πρέπει να τον ανταμείψη και να τον τρέφη εν όσω ζη.\nΆρθρον 22. – Όλαι, χωρίς εξαίρεσιν, έχουν χρέος να ηξεύρουν γράμματα. Η Πατρίς έχει να καταστήση σχολεία εις όλα τα χωρία δια τα αρσενικά και θηλυκά παιδία. Εκ των γραμμάτων γεννάται η προκοπή, με την οποίαν λάμπουν τα ελεύθερα έθνη. Να εξηγούνται οι παλαιοί ιστορικοί συγγραφείς˙ εις δε τας μεγάλας πόλεις να παραδίδεται η γαλλική και η ιταλική γλώσσα˙ η δε ελληνική να είναι απαραίτητος.\nΆρθρον 23. – Η κοινή επιβεβαίωσις και σιγουρότης του κάθε πολίτου συνίσταται εις την ενέργειαν όλων των πολιτών. Ήγουν, να στοχαζώμεθα πως, όταν πάθη ένας τίποτες κακόν, εγγίζονται όλοι, και δια τούτο πρέπει να βεβαιώσωμεν εις τον καθένα την μεταχείρισιν και την προφύλαξιν των δικαίων του. Αυτή η σιγουρότης θεμελιώνεται επάνω εις την αυτεξουσιότητα του έθνους˙ ήγουν, όλον το έθνος αδικείται, όταν αδικήται ένας μόνος πολίτης.\nΆρθρον 24. – Αύτη η αυτεξουσιότης δεν έχει το κύρος, αν τα σύνορα των δημοσίων οφφικίων δεν είναι προσδιωρισμένα από τον Νόμον, και αν δεν είναι αποφασισμένον ρητώς το να δώσουν λογαριασμόν όλοι οι αξιωματικοί.\nΆρθρον 25. – Η αυτοκρατορία είναι θεμελιωμένη εις τον λαόν˙ αυτή είναι μία, αδιαίρετος, απροσδιόριστος και αναφαίρετος. Ήγουν ο λαός μόνον ημπορεί να προστάζη και όχι ένα μέρος ανθρώπων ή μία πόλις˙ και ημπορεί να προστάζη δι’ όλα, χωρίς κανένα εμπόδιον.\nΆρθρον 26. – Κανένα μέρος του λαού δεν ημπορεί αν ενεργήση την δύναμιν όλου του έθνους, κάθε μέλος όμως του αυτοκράτορος λαού, συναγόμενον, έχει δίκαιον να ειπή το θέλημά του με μίαν σωστήν ελευθερίαν.\nΆρθρον 27. – Κάθε άνθρωπος, οπού ήθελεν αρπάσει την αυτοκρατορίαν και την εξουσίαν του έθνους, ευθύς να φυλακώνεται από τους ελευθέρους άνδρας, να κρίνεται, και κατά τον νόμον να παιδεύεται.\nΆρθρον 28. – Ένα έθνος έχει το δίκαιον πάντοτε να μετασχηματίση και να μεταλλάξη την νομοθεσίαν του˙ μιας γενεάς πρόσωπα δεν ημπορούν να καθυποτάξουν εις τους νόμους των τα πρόσωπα, οπού θέλουν γεννηθή κατόπιν τους.\nΆρθρον 29. – Κάθε πολίτης έχει ένα ίσον δίκαιον με τους άλλους εις το να συντρέξη να κατασταθή ένας νόμος, ή να ονοματίση τους αξιωματικούς, βουλευτάς και επιτρόπους του έθνους.\nΆρθρον 30. – Τα οφφίκια της Πατρίδος είναι καθαυτό προς καιρόν, όσον θέλει και κρίνει εύλογον η Διοίκησις˙ αυτά δεν πρέπει να θεωρώνται ως ξεχωρισταί τιμαί, μήτε ως ανταμοιβαί, άλλ’ ως χρέη απαραίτητα των πολιτών εις το να δουλεύσουν την Πατρίδα των.\nΆρθρον 31. – Τα εγκλήματα των Επιτρόπων του Έθνους και των αξιωματικών ποτέ δεν έχουν να μείνουν ατιμώρητα. Κανένας δεν έχει το δίκαιον να στοχάζεται τον εαυτόν του απαραβίαστον περισσότερον από τους άλλους. Ήγουν, όταν σφάλλη μεγάλος ή μικρός, ο Νόμος τον παιδεύει αφεύκτως κατά το σφάλμα του, ας είναι και ο πρώτος αξιωματικός.\nΆρθρον 32. – Το δίκαιον του να δίδη ο κάθε πολίτης έγγραφον αναφοράν και να προσκλαίεται δια καμίαν ενόχλησιν, οπού τω γίνεται, προς εκείνους, οπού έχουν την εξουσίαν του έθνους εις το χέρι τους, δεν έχει να εμποδίζεται κατ’ ουδένα τρόπον, μήτε να τον ειπούν πως δεν είναι καιρός ή τόπος, άλλ’ οποίαν ώραν και αν πηγαίνη ο παραπονούμενος πολίτης, να είναι δεκτή η αναφορά του.\nΆρθρον 33. – Το να αντιστέκεται ο κάθε πολίτης, όταν τον καταθλίβουν και τον αδικούν, είναι αποτέλεσμα των άνω ρηθέντων δικαίων του˙ διότι κανένας δεν αντιστέκεται, όταν ηξεύρη πως θε να λάβη το δίκαιόν του με την συνδρομήν του Νόμου.\nΆρθρον 34. – Όταν ένας μόνος κάτοικος του βασιλείου τούτου αδικηθή, αδικείται όλον το βασίλειον˙ και πάλιν, όταν το βασίλειον αδικήται ή πολεμήται, αδικείται ή πολεμείται κάθε πολίτης. Δια τούτο δεν ημπορεί ποτέ κανείς να ειπή, ότι η τάδε χώρα πολεμείται, δεν με μέλει, διατί εγώ ησυχάζω εις την ιδικήν μου˙ άλλ’ εγώ πολεμούμαι, όταν η τάδε χώρα πάσχη, ως μέρος του όλου οπού είμαι˙ ο Βούλγαρος πρέπει να κινήται, όταν πάσχη ο Έλλην˙ και τούτος πάλιν δι’ εκείνον˙ και αμφότεροι δια τον Αλβανόν και Βλάχον.\nΆρθρον 35. – Όταν η Διοίκησις βιάζη, αθετή, καταφρονή τα δίκαια του λαού και δεν εισακούη τα παράπονά του, το να κάμη τότε ο λαός ή κάθε μέρος του λαού επανάστασιν, να αρπάζη τα άρματα και να τιμωρήση τους τυράννους του, είναι το πλέον ιερόν από όλα τα δίκαιά του και το πλέον απαραίτητον από όλα τα χρέη του. Αν ευρίσκωνται όμως εις τόπον, οπού είναι περισσότεροι τύραννοι, οι πλέον ανδρείοι πατριώται, και φιλελεύθεροι πρέπει να πιάσουν τα περάσματα των δρόμων και τα ύψη των βουνών, εν όσω ν’ ανταμωθούν πολλοί, να πληθύνη ο αριθμός των, και τότε να αρχίσουν την επιδρομήν κατά των τυράννων, κάμνοντες εις κάθε δέκα ανθρώπους ένα δέκαρχον, εις τους πενήντα πεντηκόνταρχον, εις τους εκατόν εκατόνταρχον˙ ο χιλίαρχος έχει δέκα εκατοντάρχους και ο στρατηγός τρεις χιλιάρχους, ο δε αρχιστράτηγος πολλούς στρατηγούς.\nΤα χρέη των πόλεων, πολιτειών, χωρών, και των κατά μέρος πολιτών, οπού εχρεωστούντο παρθέντα προ πέντε χρόνων και εις αυτό το διάστημα επληρώνετο διάφορον εις τους δανειστάς, η παρούσα Διοίκησις τα αναιρεί, και οι δανεισταί δεν έχουν να ζητούν εις το εξής μήτε κεφάλαιον, μήτε διάφορον από τους χρεώστας, ωσάν οπού επήραν τα δάνειά των, διότι διπλώνουν τα κεφάλαια εις πέντε χρόνους.


Λίβανος: Δυσαρέσκεια Σ. Αραβίας, Μπαχρέιν και ΗΑΕ για σχόλια Λιβανέζου υπουργού για τον πόλεμο στην Υεμένη – BanksNews\nΛίβανος: Δυσαρέσκεια Σ. Αραβίας, Μπαχρέιν και ΗΑΕ για σχόλια Λιβανέζου υπουργού για τον πόλεμο στην Υεμένη\nΗ Σαουδική Αραβία, το Μπαχρέιν και τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα κάλεσαν σήμερα τους Λιβανέζους πρέσβεις στις χώρες τους για να διαμαρτυρηθούν για δηλώσεις που έκανε ο υπουργός Πληροφοριών του Λιβάνου πριν αναλάβει τα καθήκοντά του, επικριτικά για την υπό την ηγεσία του Ριάντ στρατιωτική επέμβαση στην Υεμένη.\nΣε σχόλια σε μια διαδικτυακή εκπομπή που συνεργάζεται με το καταριανό τηλεοπτικό δίκτυο Al Jazeera, ο Ζορζ Κορνταχί, ο οποίος διορίστηκε υπουργός στην κυβέρνηση που ανέλαβε τα καθήκοντά της τον Σεπτέμβριο, είπε ότι οι αντάρτες Χούθι της Υεμένης, σύμμαχοι του Ιράν, υπερασπίζονται τους εαυτούς τους και χαρακτήρισε τον πόλεμο “ανώφελο”.\nΗ συνέντευξη, η οποία ο Κορνταχί είπε ότι ηχογραφήθηκε στις 5 Αυγούστου, από τότε που ξεκίνησε να κυκλοφορεί σε μέσα κοινωνικής δικτύωσης χθες Τρίτη, άρχισε να προκαλεί νέες εντάσεις στις ήδη τεταμένες σχέσεις του Λιβάνου με αραβικά κράτη του Κόλπου.\nΟ Μικάτι ελπίζει να βελτιώσει τις σχέσεις της χώρας του με τα αραβικά κράτη του Κόλπου, οι οποίες είναι τεταμένες εδώ και χρόνια λόγω της επιρροής που ασκεί στη Βηρυτό η σιιτική οργάνωση Χεζμπολάχ που υποστηρίζεται από το Ιράν.\nΟ Λίβανος, πρόσθεσε ο Μικάτι, είναι πρόθυμος να έχει καλύτερες σχέσεις με αραβικά κράτη.\nΤο Μπαχρέιν και τα Ηνωμένα Εμιράτα, που ανήκουν στον σαουδαραβικό συνασπισμό που πολεμά τους Χούθι στην Υεμένη, κάλεσαν επίσης σήμερα τους πρεσβευτές του Λιβάνου στις χώρες για να διαμαρτυρηθούν για τις δηλώσεις του Κορνταχί.\nΠαράλληλα, ο γενικός γραμματέας του Συμβουλίου Συνεργασίας του Κόλπου (GCC) επέκρινε νωρίτερα τις δηλώσεις Κορνταχί, λέγοντας ότι αυτές δείχνουν μικρή κατανόηση και μια επιφανειακή ανάγνωση των γεγονότων.\nΤο Κουβέιτ, μέλος του GCC, κάλεσε τον επιτετραμμένο του Λιβάνου σε ένδειξη διαμαρτυρίας. Το υπουργείο Εξωτερικών της Υεμένης ζήτησε από τη Βηρυτό να αποσαφηνίσει τη θέση της σχετικά με τις δηλώσεις του υπουργού, σύμφωνα με ανακοίνωση που εξέδωσε η πρεσβεία της στη Βηρυτό, η οποία μεταδόθηκε από το κρατικό πρακτορείο ειδήσεων του Λιβάνου.\nΟ Λίβανος έχει υιοθετήσει μια πολιτική αποφυγής σε περιφερειακές συγκρούσεις, ακόμη και αν η Χεζμπολάχ έχει αναπτύξει μαχητές στη Συρία. Ο συνασπισμός υπό την ηγεσία της Σαουδικής Αραβίας υποστηρίζει ότι η Χεζμπολάχ έχει στείλει μαχητές στην Υεμένη.\nΟ Κορνταχί είπε σήμερα ότι τα σχόλιά του αποτελούν προσωπικές του απόψεις που έγιναν πριν γίνει υπουργός και ότι παραμένει αφοσιωμένος στην πολιτική της κυβέρνησης. “Είμαι κατά των πολέμων μεταξύ αραβικών κρατών. Δεν αποδέχομαι να με κατηγορούν για εχθρότητα προς τη Σαουδική Αραβία”, τόνισε, λέγοντας ότι δεν θα παραιτηθεί.\nΌταν ρωτήθηκε κατά τη διάρκεια της εκπομπής για επιθέσεις με drone που οι Χούθι εξαπολύουν επανειλημμένα με στόχο την επικράτεια της Σαουδικής Αραβίας μαζί με πυραύλους, απάντησε: “Ναι, αλλά δείτε και τη ζημιά που γίνεται σε αυτούς ως έθνος… βομβαρδίζονται από αεροπλάνα”.\nΟ συνασπισμός υπό την ηγεσία της Σαουδικής Αραβίας ισχυρίζεται ότι δεν στοχεύει σκόπιμα αμάχους στην Υεμένη, όπου οι αεροπορικές επιδρομές του συνασπισμού έχουν σκοτώσει αμάχους σε νοσοκομεία, σχολεία και αγορές κατά τη διάρκεια του σχεδόν επταετούς πολέμου.\nΜπόρις Τζόνσον: Πολύ δύσκολη η συνοδος COP26\nΚορονοϊός: Η Ρωσία ανακοίνωσε 17.813 νέα κρούσματα και 795 θανάτους\nΓερμανία: Να ανοίξουν τα κομμωτήρια, υποστηρίζει ο Ζεεχόφερ – “Έχει δημιουργηθεί μαύρη αγορά”\nΗ Βρετανία θα δεχτεί να φιλοξενήσει Αφγανούς που συνεργάστηκαν με Βρετανούς δημοσιογράφους και απειλείται η ασφάλειά τους\nΟΗΕ: Το Συμβούλιο Ασφαλείας ζητά να τηρηθεί πλήρως η κατάπαυση του πυρός\nBurlington Stores: Οριακά χαμηλότερες των εκτιμήσεων οι πωλήσεις, υποχωρεί 6,2% η μετοχή\nΣτο Πνευματικό Κέντρο του Δήμου Αθηναίων, στην Ακαδημίας, ψήφισε λίγο μετά τις 11...\nModerna: Πέφτει άνω του 7% η μετοχή καθώς η εταιρεία έχασε έφεση...\nbanksnews December 5, 2021 December 5, 2021\nΤα μέτρα για τον υποχρεωτικό εμβολιασμό στην Ελλάδα σχολιάζει θετικά ο γερμανικός...\nΔεν είναι η πρώτη φορά που ο γερμανικός Τύπος αναφέρεται με θετικά σχόλια...\nΕκλογές ΚΙΝΑΛ – Την Τρίτη θα ανακοινώσει ο Λοβέρδος ποιον θα στηρίξει...


Υπηρεσίες διαχείρισης και παροχής προσωπικού – labolaget.gr\nΥπηρεσίες διαχείρισης και παροχής προσωπικού\nΣε κάθε εταιρεία ένα σημαντικό μέρος από το προσωπικό που εργάζεται, απασχολείται με εργασίες υποστηρικτικού χαρακτήρα που είναι πολύ δύσκολο να κοστολογηθούν.\nΣε κάθε εταιρεία ένα σημαντικό μέρος από το προσωπικό που εργάζεται, απασχολείται με εργασίες υποστηρικτικού χαρακτήρα που είναι πολύ δύσκολο να κοστολογηθούν. Ταυτόχρονα οι γραφειοκρατικές διαδικασίες που υπάρχουν σε κάθε χώρα, όσο αναφορά τη διαχείριση του προσωπικού μιας εταιρείας, δυσχεραίνουν τον έλεγχο και αυξάνουν το συνολικό κόστος λειτουργίας. Η εταιρεία μας έχει τη δυνατότητα να προσφέρει υπηρεσίες που σκοπό έχουν την σωστή διαχείριση του προσωπικού υποστήριξης, δίνοντας έτσι τη δυνατότητα στον πελάτη να έχει σταθερό κόστος για τις συγκεκριμένες υπηρεσίες.\nΈνα μέρος των υπηρεσιών που προσφέρουμε είναι οι ακόλουθες:\nΠαροχή προσωπικού για ορισμένο χρόνο


the groceryboy: Νοεμβρίου 2010\nΜια νέα σειρά σοκολατών λανσάρει η ΙΟΝ στην Ελληνική αγορά. Πρόκειται για τρεις νέες σοκολάτες γάλακτος ΙΟΝ με γέμιση. Η πρώτη με την γνωστή και ευρέως αποδεκτή γέμιση κρέμας Φράουλας, η δεύτερη με μια πλούσια γέμιση Μπανάνας και η τρίτη με απολαυστικό Τσέρι.Οι τρεις νέες γεμιστές σοκολάτες ξεχωρίζουν από την πολύ λεπτή και ιδιαίτερη γεύση της αγαπημένης σοκολάτας γάλακτος ΙΟΝ, που συνδυάζεται απόλυτα με τις νέες γεμίσεις: φράουλα, μπανάνα και τσέρι. Το βάρος τους είναι στα 100γρ.\nΑναρτήθηκε από groceryboy στις 11:53 μ.μ. Δεν υπάρχουν σχόλια:\nΑναρτήθηκε από groceryboy στις 11:41 μ.μ. Δεν υπάρχουν σχόλια:\nΗ κλασσική σειρά της Ήβη εμπλουτίζεται με τη νέα πορτοκαλάδα χωρίς ανθρακικό Ήβη Κλασσική Μπλε. Βασισμένη στην παλιά, αυθεντική συνταγή της πορτοκαλάδας Ήβη, υιοθετεί νέα χαρακτηριστικά στην παραδοσιακή γεύση. Συγκεκριμένα, διαθέτει περισσότερο φυσικό χυμό πορτοκαλιού (25%), λιγότερη ζάχαρη, δεν περιέχει τεχνητά αρώματα και χρώματα και έχει πιο φυσική φρουτένια γεύση. Όπως αναφέρει η εταιρεία στη σχετική ανακοίνωσή της, η Ήβη Κλασσική Μπλε έρχεται να αναβιώσει τις αναλλοίωτες αξίες της και την παράδοση, θυμίζοντας μια άλλη εποχή, εκείνη της αυθεντικότητας, της ανεμελιάς και της πολυτέλειας χρόνου, των πραγματικών αξιών, των όμορφων εικόνων και των γραφικών παραστάσεων της παλιάς Αθήνας.\nΑναρτήθηκε από groceryboy στις 11:39 μ.μ. Δεν υπάρχουν σχόλια:\nΟλοκληρώθηκε πριν από λίγες μέρες στο Παρίσι η διεθνής έκθεση τροφίμων SIAL 2010. Στο photostory που ακολουθεί σας παρουσιάζουμε κάποια από τα καλύτερα στιγμιότυπα της έκθεσης\nphoto 1: Πολλές ελληνικές εταιρείες συμμετείχαν στη έκθεση. Η εικόνα είναι από το περίπτερο της γαλακτοβιομηχανίας ΜΕΒΓΑΛ.\nphoto 2: Το περίπτερο της KOLIOS θύμιζε νησιώτικο σπίτι!! Από τα ωραιότερα της έκθεσης..\nphoto 3: Κίτρινα τυριά σε....οικογενειακή συσκευασία :) .\nphoto 4: Η αίθουσα που φιλοξενούσε τα τυροκομικά προϊόντα κέρδισε το ενδιαφέρον πολλών επισκεπτών.\nphoto 5: Αλλαντικά σε θέση μάχης!!\nphoto 6: Λίγη μορταδέλα κάνεις?\nphoto 7 a): Πλήθος κόσμου (κυρίως κοριτσάκια )μαζεύτηκε γύρω από αυτόν το νεαρό με τα ράστα μαλλιά.. πολλοί αναρωτηθηκαν..μααα..ποιος είναι αυτός?? είναι τραγουδιστής? ποδοσφαιριστής?? τελικά η απορία λύθηκε.....\nphoto 7 b): ....είναι ο γιος του Bob Marley!!! Ο οποίος εκμεταλλευόμενος τη φήμη του πατέρα του δημιούργησε ένα ποτό το οποίο σε χαλαρωνει......ooooo......no woman....no cry ή μάλλον no money..no honey...\nphoto 8: Και ο Jamie Oliver ήταν εκεί !! 'oχι ο ίδιος βέβαια ...αλλά η εταιρεία που εμπορεύεται τα προϊόντα του...\nphoto 9 a): Ίσως το πιο εντυπωσιακό περίπτερο της έκθεσης... μέσα σε ένα τεράστιο ημισφαίριο..ήταν τοποθετημένες κυψέλες, μέλισσες και λουλούδια..μπορούσες να δεις με ποιον ακριβώς τρόπο παράγεται το μέλι!!!\nphoto 10: Εξωτερική άποψη της έκθεσης\nphoto 11 a) : Τεράστια τα προβλήματα στις μετακινήσεις τόσο για τους εκθέτες όσο και για τους επισκέπτες λόγω των έργων στις γραμμές των τρένων αλλά και εξαιτίας των απεργιών.\nΑναρτήθηκε από groceryboy στις 12:41 π.μ. Δεν υπάρχουν σχόλια:\nΚυκλοφορεί μαζί με τη Καθημερινή αυτής της κυριακής (7/11/10) το νέο τεύχος του Γαστρονόμου με αφιέρωμα στις πίτες και τις τάρτες.\nΑναρτήθηκε από groceryboy στις 1:11 μ.μ. Δεν υπάρχουν σχόλια:


Μακροχρόνια Μίσθωση Εξοπλισμού. (Leasing) - Doctor Print e-Store\nΜακροχρόνια Μίσθωση Εξοπλισμού. (Leasing)\n-- Lexmark MX722adhe Μονόχρωμο MFP Leasing Epson WorkForce Pro WF-C529RDTW Έγχρωμος Εκτυπωτής Leasing Epson WorkForce Pro WF-C579RDTWF Έγχρωμο MFP Leasing Lexmark MS421dn Μονόχρωμος Εκτυπωτής Leasing Lexmark MS421dw Μονόχρωμος Εκτυπωτής B/W Leasing Lexmark MS521DN Μονόχρωμος Εκτυπωτής Leasing Lexmark MS821dn Μονόχρωμος Εκτυπωτής Leasing Lexmark MX622adhe Μονόχρωμο MFP Leasing Lexmark MS825dn Μονόχρωμος Εκτυπωτής Leasing Lexmark MS823dn Μονόχρωμος Εκτυπωτής Leasing Lexmark MS826dn Μονόχρωμος Εκτυπωτής Leasing Lexmark MX421ade Μονόχρωμο MFP Leasing Lexmark MX522adhe Μονόχρωμο MFP Leasing Lexmark MX521ade Μονόχρωμο MFP Leasing Lexmark MS821dn Μονόχρωμος Εκτυπωτής Leasing Lexmark MX622adhe Μονόχρωμο MFP Leasing Lexmark MS825dn Μονόχρωμος Εκτυπωτής Leasing Lexmark MS823dn Μονόχρωμος Εκτυπωτής Leasing Lexmark MS826dn Μονόχρωμος Εκτυπωτής Leasing Lexmark MX421ade Μονόχρωμος Εκτυπωτής Leasing Lexmark MX522adhe Μονόχρωμος Εκτυπωτής Leasing Lexmark MX521ade Μονόχρωμος Εκτυπωτής Leasing Epson WorkForce Pro WF-C878RDWF Έγχρωμο MFP Α4/Α3 Leasing Epson WorkForce Pro WF-C878RDTWF Έγχρωμο MFP Α4/Α3 Leasing Epson WorkForce Pro WF-C878RDTWFC Έγχρωμο MFP Α4/Α3 Leasing Epson WorkForce Pro WF-C878RD3TWFC Έγχρωμο MFP Α4/Α3 Leasing Epson WorkForce Pro WF-C879RDWF Έγχρωμο MFP Α4/Α3 Leasing Epson WorkForce Pro WF-C879RDTWF Έγχρωμο MFP Α4/Α3 Leasing Epson WorkForce Pro WF-C879RDTWFC Έγχρωμο MFP Α4/Α3 Leasing Epson WorkForce Enterprise WF-C20600 D4TW Leasing Epson WorkForce Enterprise WF-C20750 D4TWF Leasing Epson WorkForce Enterprise WF-C21000 D4TW Leasing Epson WorkForce Enterprise WF-C17590 D4TWF Leasing Epson WorkForce Enterprise WF-C20590D4TWF Leasing\nΚουπόνι Αριθμός κουπονιού εάν υπάρχει\ne-Mail * Διεύθυνση του Ηλεκτρονικού σας Ταχυδρομείου