Bakıxanov soyadı daşımağın şərəfi və məsuliyyəti - Rafael Hüseynov\nAna səhifəBakıxanov soyadı daşımağın şərəfi və məsuliyyəti\nTəməl əvvəldən belə qoyulub, onların mayası belə yoğrulub, başlanğıcdan dərsi, tərbiyəni belə alıblar ki, bu soyadı daşıyırsansa, sən ömrün boyu hər an fədakarlıqla millətin, yurdun xidmətində dayanmağa hazır olmalısan.\nBakıxanovlar şəcərəsindən olanların əksərinin əzbər bildiyi və ömür boyu əməl etməyə səy göstərdiyi bu şeir-düstur, əslində, hər bir yurddaşımıza ünvanlanıb.\nBu sətirlərdəki həqiqəti Abbasqulu ağa Bakıxanov ilk növbədə öz övladlarına, öz nəslinin təmsilçilərinə tövsiyə edib, sonra da xalqın bütün balalarına.\nAbbasqulu ağa xoşbəxt bir ömür yaşadı. Çünki ona, ən azı, özünün elə bu şeirində tövsiyə etdiyi və umduğu nadan olmamaq səadəti qismət idi.\nÖmrü boyu oxudu, öyrəndi, dəfinələr kimi qiyməti zaman ötdükcə azalmayıb artan kitablar yazdı, yaratdıqlarıyla özünə abidələr yapdı.\nVə həmin misraların ibrətindən nümunə götürən Bakıxanov nəslinə mənsub hər dəyərli övlad da həyatı uzunu hansı sahədə çalışdısa, baslıca amalı zəhmətsevərlik, biliksevərlik, usanmadan çalışmaq, faydalar verməyə can atmaq oldu.\n…Vəzifə işlərilə əlaqədar bir çox ölkələri gəzdim.\nAvropa ölkələrinin təcrübəli dövlət adamları, məşhur alimləri və bilici sənətkarları ilə görüşdüm, bir çox qəribə işlər və saysız təəccüblü əsərlər gördüm. Hər bir ölkədə, hər bir işdən bilik və təcrübəmi artırdım. Get-gedə cəhalətim azaldı”.\nAbbasqulu ağa demir ki, bu qədər oxuyandan, öyrənəndən, gəzib-dolaşandan, təcrübələr əldə edəndən sonra mən də alim oldum.\n“Cəhalətim azaldı” deyir.\nAbşeronda, Qubada, Azərbaycanın dörd bucağında Abbasqulu ağa Bakıxanovun adıyla bağlı yerlər, onun heykəli, büstləri var. Xatirəsinin əbədiləşdirildiyi məkanların hər birində Bakıxanov daim canlıdır.\nOnun elmi və ədəbi yadigarları nəşr edilir, haqqında tədqiqatlar yazılır, şeirlərinə musiqilər bəstələnir.\nBakıxanov soraqlı bu əsərlərin hər birində o diridir, yenidən müasirimiz kimi bizimlə görüşə gəlir.\n…Orta əsrlərdən üzü bəri Azərbaycan ziyalısının bir neçə üstün keyfiyyəti keçib gəlir ki, Abbasqulu ağa da onlara sahib idi. Çoxdillilik, çoxşaxəli savad, özünü yalnız Azərbaycanın deyil, bütöv Şərqin övladı və vətəndaşı saymaq duyğusu. Bu məziyyətlər Abbasqulu ağaya keçmiş şərəfli nəsillərin mirası kimi gəlib çatdı. Ancaq artıq XIX əsr idi, dünya başqalaşırdı, yeniləşirdi və bu başqalaşan, yeniləşən dünyanın doğurduğu yeni önəmli ziyalı keyfiyyətləri vardı ki, Abbasqulu ağa Bakıxanov onları da əxz etdi. Və bu təməl üzərində doğurduğu sanballı elmi və ədəbi incilərlə tariximizin ən nadir simalarından birinə çevrildi.\nVə onun ömür sapı vətənindən çox-çox uzaqlarda – qızmar ərəb səhralarında, Məkkə ziyarətindən geri qayıdarkən Mədinə yolunda qırıldı. 1846-cı ilin dekabrında Dəməşq karvanı ilə gedən Abbasqulu ağa bir neçə günə 6-7 min insanı tələf edən vəbanın qurbanlarından oldu. Onu Vadi-yi Fatimədə dəfn etdilər. Müsəlman inamı belə ölümü müqəddəs sayır. Amma əlbəttə ki, Bakıxanov kimi uca bir insanın müqəddəsliyinin əsl səbəbi onun harada dəfn edilməsində yox, bəxtinə düşmüş ömür möhləti içərisində nələr doğurmasındadır.\nQısa – 52 illik ömür yaşayıb, rus ordusunda polkovnik rütbəsinə qədər ucalmış və hətta bəzi soraqlara görə, general çininə də layiq görülmüş Abbasqulu ağa Bakıxanov tariximizdə bir hərbi xadim, diplomat kimi deyil, elm və mədəniyyət elçisi kimi daha artıq əbədiləşib. Bu gün Abbasqulu ağa Bakıxanovu anarkən onun hərbi hünərləri və siyasətçi uğurlarından deyil, elmi və ədəbi şücaətindən söz açılır. Fəlsəfə, tarix, nücum, coğrafiya və başqa bir çox elmlərlə dərindən maraqlanmış Abbasqulu ağa Bakıxanov üz tutduğu bu bilik sahələrinin hər biriylə əlaqədar dəyərli əsərlər yadigar qoyub getmişdir. Ancaq bu zəngin bilik sahibinin elmi irsiylə yaxından tanış olandan sonra mühüm bir həqiqətlə də qarşılaşırıq – Abbasqulu ağa fəlsəfə ilə məşğul olanda da, əxlaqşünaslığın suallarını incələyəndə də, astronomiya, coğrafiya ilə bağlı kitablar yazanda da peşəkar astronom, filosof, coğrafiyaşünas… deyil, tarixçiydi: elm tarixçisi! Hətta tarixi əsərinin – bu sözün həm dolayı, həm birbaşa anlamında – “Gülüstan-i İrəm”in mütaliəsindən də bəlli olur ki, burada da o, peşəkar tarixçi deyil, tarixin tarixçəsini, xülasəsini oxuculara çatdırmaq istəyən bir elm tarixçisidir. “Gülüstan-i İrəm”lə əlaqədar bu son fikri ona görə yazmırıq ki, həmin kitabda ayrı-ayrı tarixi hadisələrin təsviri, izahı, dəqiq il, ay və günlərinin göstərilməsində yanlışlar var; Nuhun tufanı ilə Gülüstan bağlaşması arasındakı böyük zamanı bir kitab hüdudlarında şərh etmək istərkən büdrəmələrin, xətaların olması qaçılmazdır. Ancaq mətləbimiz özgədir – məhz məsələni bu cür qoyması – insanın yaranışından başlayıb XIX əsrə qədər gəlib çatması göstərir ki, Abbasqulu ağa Bakıxanov tarix mövzusuna onun hansısa müəyyən dövrünü götürüb dəqiqliklə qələmə alan bir peşəkar tarixçi kimi deyil, maarifçi məqsədlərlə – oxucuda Şirvan və Dağıstan xalqlarının bütöv tarixi haqqında ümumi təsəvvür yaratmaq istəyən elm tarixçisi kimi yanaşır.\nTəbii ki, müxtəlif mövzulu, bir-birindən xeyli fərqli əsərlərin hər biri hansısa münasibətlə əlaqədar yazılmağa başlanmışdı. Lakin onların hamısının ortaq bir yazılış münasibəti də vardı ki, bu da Bakıxanovun başlıca amalı olan xalqa xidmət etmək ehtirasından qaynaqlanırdı.\n…Günlərin birində özünəmi lazım olur, ya kiminsə iltimasına görəmi – uşaqların təlimi üçün asan və anlaşılan bir dildə yazılmış kitab axtarır, tapa bilmir. Və başını bulayıb keçmir. Qərara alır ki, bu boşluğu da doldursun: “Bəzi işlənməkdə olan kitablar o qədər qarışıq-dolaşıq ibarələrlə yazılmışdır ki, müəllimlərin çoxu özləri onları dərk edə bilmirlər. Bəzi kitablar isə o qədər uzun və pərakəndədir ki, onları anlamaq xeyli çətindir.\n…“Nəsayeh” adlı aydın və sadə anlaşılan müxtəsər bir kitab yazdım. Ümid edirəm ki, bu əsər uşaqlara faydalı olub onların tərbiyəsinə getdikcə daha artıq təsir etsin”.\nBelə öyüd verirdi Qüdsi: “Sənə tapşırılmayan işi görməyə çalışma. Çünki ondan xeyir görməzsən və öz işindən də geri qalarsan”; “Başqasına pislik etməyə çalışan bir adama yaxşılıq eləmə. Bu, pislərə yaxşılıq etmək, yaxşılara pislik etmək kimi bir şeydir”; “Hər mənsəbdə olsan, öz həddini bil ki, özünü olduğundan nə aşağı tut, nə də yuxarı”; “Bilmədiyin bir işi inkar etmə və bildiyin bir işin düzgünlüyünə də çox bel bağlama. Çünki bizim biliyimiz hələ həddən ziyadə az və ağlımız gücsüzdür”; “Ağıldan və elmdən daha yaxşı bir dövlət yoxdur. Çünki onlar həmişə səninlə olar və heç kəs onları sənin əlindən ala bilməz”; “Yaxşı əməldən iki dəfə zövq alarsan: birincisi, onu edəndə, ikincisi, onun əvəzi sənə çatanda”; “Öz qüvvət və istedadının dərəcəsində boynuna iş götür, nəinki nəfsin istədiyi qədər. Məlumdur ki, adam çox dalınca qoşduqda azdan da əli çıxar”…\nVə bu sözlər heç vaxt köhnələn deyil. Bu kəlamlar aqil bir insanın həyatın bərkindən-boşundan çıxaraq əldə etdiyi inamlardır.\nQələmi götürmüşdü: “Amerika adlı ölkənin necə kəşf edilməsi və vəziyyəti bizlərdə naməlum qalıb, yalnız oranın adı bəllidir. Ona görə də bizim diyarın əhalisinin də Amerikanın vəziyyətindən xəbərdar olmaları üçün bu kitabı tərtib etdim”. “Kəşf ül-qəraib”in müqəddiməsindəndir bu.\nAbbasqulu ağa Bakıxanovun elmi və ədəbi irsinin dəyərini artıran, səviyyəsini yüksəldən mühüm bir məqam da var. O, çoxdilliydi – fars, ərəb dillərini və təbii ki, öz azəri türkcəsini gözəl bilirdi. Bu üç dildə şeir yazmasından savayı, mühüm olan cəhət onun Şərqin zəngin yazılı mənbələriylə maneəsiz, tərcüməçisiz – birbaşa rabitə yaratmaq imkanının olmasıdır. “Gülüstan-i İrəm”i, “Təhzib ül-əxlaq”ı, “Kəşf ül-qəraib”i, “Eyn əl-mizan”ı, “Qanun-i Qüdsi”ni, “Riyaz ül-Qüds”i, “Mişkat ül-ənvar”ı, “Əsrar ul-mələkut”u ortaya çıxarmaq üçün Abbasqulu ağa Bakıxanov fars, ərəb, türk dillərində yazılmış yüzlərlə qaynaqla tanış olmalıydı və hər üç dili mükəmməl bilməsi sayəsində məhz belə də etmişdi. Ancaq bütün bunlar öz yerində, Abbasqulu ağa Bakıxanov həm də XIX əsrin adamı idi. Avropanın elm və mədəniyyət sahəsində öncül mövqeyə keçdiyi bu zamanda Abbasqulu ağanın bir üstünlüyü də onun ruscanı elə ana dilincə bilməsi, bu dil və həmin dilə çevrilmiş əsərlər vasitəsilə Avropa mənbələri ilə tanışlıq imkanına malik olması idi.\nHər pərivəş cilve-yi hüsn eyləmiş, mən gözlədim,\nDilrübalər fövcünə sərdar gəlsin, gəlmədi.\nCana gəldim bivəfalar ülfətindən, istərəm,\nBir vəfa rəsmində sabit yar gəlsin, gəlmədi.\nDərdü möhnət keçdi həddən, bəs ki çəkdim intizar,\nLəhce-yi canpərvərindən şur salsın aləmə,\nƏndəlib-i sahət-i gülzar gəlsin, gəlmədi.\nDövrünün şeir dili ilə tutuşduranda Abbasqulu ağanın bu qəzəli yetərincə saya təsir bağışlayır. Amma nə qədər rəvan, anlaşıqlı, xalq deyiş tərzinə yaxın bir biçimdə qələmə alınsa da, hər halda Qüdsinin bu qəzəli də və əlimizdəki “Divan”ında yer alan bir çox başqa qəsidə, müxəmməs, məsnəvi, qitə, rübai, mənzum parça da bəlli klassik ənənənin yüzfaizli təsirindədir. Abbasqulu ağa şair babalarının ondan neçə əsr öncədən cızdığı çevrədən addım qırağa qoymur. Amma Qüdsinin təhsilini, tərbiyəsini, zövqünü, dünyagörüşünü, Qərb ədəbiyyatı və musiqisinə dərindən bələdliyini nəzərə alsaq, ehtimal etmək olar ki, o, bəlli çərçivələri sındıra da bilərdi.\nDahi Puşkinin anası Nadejda Osipovna qızına növbəti məktublarından birində yazırdı: “Dünən Abbas bizdə Aleksandr, Sobolevski (A.Puşkinin dostu, alim-biblioqraf – R.H.) və qrafinya İveliçlə (Puşkinlərin qonşusu, savadlı bir xanım – R.H.) nahar etdi. Təbii ki, Lev də onlarla nahar edirdi. Sonra “kapitan”, şair, Məhəmməd övladı və Sobolevski teatra getdilər. Müsəlman dostumuz orada Yer üzündəki balet hurilərinə tamaşa etməkdən ləzzət aldı”.\nŞübhə yox ki, Avropada olduğu müddətlərdə Abbasqulu ağa opera həzzini də dadırmış, rus və polyak şairlərini də, fransız poeziyasını da həvəslə oxuyurmuş, amma vətənə dönüncə yenə sabit sözəbaxanlıq və dəyişməz etibarla muğamın, xalq havacatının, dədə-baba şeirinin əyyam-i qədimdən var olan qalasına sığınırmış. Maraqlıdır ki, elmdə Qərb elm həyatında gözünə dəyən yenilikləri, gərəkli saydığı cəhətləri Şərqə tətbiq etməkçün ardıcıl səy etsə də, bu biri istiqamətdə Abbasqulu ağa axıradək ənənəçi olaraq qalıb.\nBütün başqa səmtlərdə varlığında və qələmində avropalıyla asiyalını üzvi şəkildə qovuşduran Abbasqulu ağa şeir-sənət məsələlərində sonacan müsəlmançılığından əl çəkməyib.\nBəlkə onun geniş alim təfəkkürü qətiləşdirdiyi hansısa səbəblərə görə məhz bu yolu daha düzgün sayırmış?\nAmma sonrakı zamanların artıq tamam başqa üstün ziyalıları və qələm adamlarının təşəbbüsləri, həmin mütərəqqi təşəbbüslərin sevimli nəticələri açıqca göstərdi ki, hər halda çəpərləri sındırmaq, calaqlar, peyvəndlər etmək faydalı bəhrələr doğururmuş.\nBu yolda Abbasqulu ağa da irəliləmiş olsaydı, yeniləşmə, müasirləşmə, dünyalaşma sarıdan bir neçə onil də qabağa düşmüş olardıq.\n…Hələ sağlığında Abbasqulu ağa həm Azərbaycanda, həm Gürcüstanda camaat arasında da tanınan, sevilən bir kişi idi. Onun qəzəlləri, müxtəlif mənzumələri həm xanəndələrin, həm axund və dərvişlərin dilindən düşmürdü.\nPolyak Mateuş Qralevski 1877-ci ildə Lvovda çapdan çıxmış “Qafqaz. 12 illik əsirliyin xatirələri” adlı kitabında yazırdı ki, “Abbasqulu ağa Ərdəbildə məscidə girir və axundun onun haqqında danışdığını eşidir: “İndi isə sizə cənnətməkan Abbasqulu ağanın məşhur sözlərini oxuyacağam”.\nVə sonra axund kitabı açıb şövqlə oradan parçaları qiraət etməyə başlayır. Oxunanlar dinləyənləri məftun edir və onları həyəcana gətirir.\nBunları görən şair ağlayır və onun ağlaması məsciddəkilərin diqqətini cəlb edir. Axund soruşur: “Ey müsafir, sən bizimlə birgə bu kitabdakı bilik qidası və nitq şəhdini dadmaq əvəzinə niyə ağlayırsan?\n– Mən sevincdən ağlayıram. Siz bu kitabı tərif edirsiniz. Onu yazan mənəm…”\nHər bir insan üçün həyatda olmayacağı günlərdə necə xatırlanacağını, özündən sonrakıların ona necə qiymət verəcəklərini hansısa sehrlə görməkdən böyük nə səadət ola bilər!.. Amma belə bir qisməti hətta möcüzə şəklində belə ağla gətirmək çətindir. Tale Qüdsiyə bu xoşbəxtliyi də qismət etdi. Əkdiyi xeyirxahlıq toxumlarının, bütün böyük və savab işlərinin müqabilində ulu Tanrı ona elə sağkən sağ olmayacağı çağlardakı şərəfli qismətini, istiqbalını da əyan etdi.\nƏrdəbildə baş verən hadisə sanki qaibdən nazil olan güzgüdə görünən gələcək idi…\nBöyük Cavad xanın nəticəsi, ilk müstəqil cümhuriyyətimizdə xarici siyasətə başçılıq etmiş görkəmli ziyalımız Adil xan Ziyadxanov təxirsiz dövlət işlərilə yanaşı mənəvi yatırımız haqqında da daim düşünürdü və “Azərbaycan” ünvanlı əsərində Abbasqulu ağa Bakıxanov irsinin xalqa çatdırılması işindəki nigarançılığını gizlətmirdi: “Təəssüf olsun ki, mərhumun əsərləri bu çağacan təb olub çıxmayıbdır. Abbasqulu ağanın qohumlarından mərhum təbib Mustafa xan keçmişdə artıq bir şövq və həvəslə Abbasqulu ağanın əsərlərini yığıb təb etdirmək istəyibdi. Heyif olsun ki, o biçarəyə də əcəldən macal olmadı ki, həmin əsərləri meydana çıxarıb xəlqi də feyzləndirsin. İndi Abbasqulu ağanın nəvəsi və general Bakıxanov Hüseyn ağanın qızı Reyhanət xanım həmin əsərləri yığıb cəm eləməyə şüru etmişdir. Tez bir zamanda biçiz müsəlman şagirdlərinin nəfinə təb və nəşr etdirəcəkdir”.\nBu sətirlər yazılanda yeni – XX əsr təzə başlanmışdı və artıq o əsr köhnəlib qaldı keçmişdə, XXI yüzil asta-asta yaşa dolur. Abbasqulu ağa Bakıxanov və onun yaratdıqları isə əskiləşmədi, boyatlaşmadı. Bu gün bizə bir az da cəlbedici gəlir.\n“Üç sandıq kitab göndərdim. Əlbəttə, əlf əlbəttə, onları yaxşı qoruyub saxlayın. Qoymayın nəm çəksin, siçan yesin”.\nBu, Abbasqulu ağanın ailəsinə göndərdiyi məktublarındandır.\nKitaba bunca sevgi ilə, bunca canıyananlıqla yanaşan Abbasqulu ağa Bakıxanov özü də dəyərini itirməyəcək, əsrlər adlayacaq kitablar yaratdı.\nAzərbaycan istiqlalı tarixində adı həmişə yaşayacaq Adil xan Ziyadxanov bunu da yazırdı ki, bakılılar fəxr edə bilərlər ki, Azərbaycanın paytaxtı olan Bakının Əmirhacıyan kəndində əsil və nəcib bir xanəvadədən Mirzə Məhəmməd xan oğlu Abbasqulu ağa dünyaya gəlmişdir.\nBu sözlərlə sonacan barışmaq çətindir.\nAbbasqulu ağa ilə tək bakılılar yox, bütün Azərbaycan fəxr edə bilər və edir də.\nMillətə başucalığı gətirən insanlardan biri kimi o, həmişə tarixin qızıl yarpaqlarında yaşayacaq.\n…Abbasqulu ağa Bakıxanov haqqındakı söyləmələr də, nəslinin elçilərinin yaddaş-yaddaş keçirərək bugünə gətirib çıxardıqları xatirələr də anladır ki, o, Xəzəri çox sevirmiş. Bu sevgini Bakıxanovun Xəzərlə bağlı ən çeşidli araşdırmaları da təsdiqləyir. Və 1993-cü ildə Abbasqulu ağanın kötükcələri Xəzər Gəmiçiliyi İdarəsinin rəhbərliyinə gəmilərdən birinə Bakıxanovun adının verilməsi ilə əlaqədar xahiş məktubu tərtib etmək üçün mənə müraciət edəndə qələmi tərəddüdsüz götürdüm.\nVə haçandır ki, o gəmi Xəzər sularında üzür.\n…Xəzərdəki “Bakıxanov” gəmisi öz yerində, amma elm, mədəniyyət, mənəviyyat dənizimizdə də bir Abbasqulu ağa Bakıxanov gəmisi var ki, o, daim güvən yerimiz olacaq, ona həmişə ehtiyac duyacağıq, hər zaman onun görüşünə tələsəcəyik…\nMəşhur “Əsrar ul-mələkut” əsərinin sonunda Abbasqulu ağa üzünü göylərə tutaraq dua edirdi: “Özünə xas olan Sifətlərlə yanaşı, yaratdıqlarının mahiyyəti ilə də dahilərin əqlini heyran edənə həmd olsun”.\nGözümüzü göydən çəkib bu sözləri keçmişdəkiləri, indikiləri və gələcəkdəkiləri doğurduqlarıyla həmişə heyran qoymuş və qoyacaq Abbasqulu ağa Bakıxanov kimi qüdsiyyət dolu insanlara da yaraşdırsaq, haqq olar!\n…XXI əsr asta-asta yaşa dolur.\nBu gün şərəfli Bakıxanovlar nəslinin ağsaqqalı dəyərli bəstəkarımız, Xalq Artisti Tofiq Bakıxanovdur.\nOnun qardaşı unudulmaz Məmmədrza Bakıxanovla da mən yaxın idim.\n1980-90-cı illərdə Məmmədrza müəllimlə, 2000-ci illərdəsə Tofiq müəllimlə – təxminən hər həftə nəslin keçdiyi yol haqqında çox gerçəkləri yaddaşında daşıyan bu iki qiymətli şəxsiyyətlə saysız söhbətlərim olub və həmin davamlı ünsiyyətlərim mənə çox şey verib.\nƏvvələn, bu şəcərə mənimçün çox doğmalaşıb.\nBu iki qardaşın doğruçu, dəqiq, təfərrüatlı xatirələrini dinlədikcə müxtəlif tarix kəsiklərində ömür sürsələr də, şəcərənin onlara qanla qismət olan diktəsinə əsasən amalları xalqa təmənnasız xidmət olmuş Abbasqulu aganı da, generallar Cəfərqulu ağa Bakıxanovu da, Həsən ağa Bakıxanovu da, Abdulla ağa Bakıxanovu da, Azərbaycan musiqi salnaməsinə möhürlərini vurmuş Əhməd Bakıxanovu da, Məmmədxan Bakıxanovu da, Tələt Bakıxanovu da, ölkəmizin ziyalı həyatında seçkinlər cərgəsində olmuş xanımlar – Rəna, Nigar, Zivər, Afət Bakıxanovaları da sanki canlı olaraq seyr etmişəm.\nBöyük, şanlı nəsillərin övladı olmaq bir tərəfdən şərəfdirsə, digər yandan məsuliyyətdir. Ağlın dünyanı dərk eləyəndən, şövkətli soyunu, üstün babalarını tanıyandan sonra sənin çiyinlərinə qeyri-iradi ağır yük də qonur. Adının yanında həyatın boyu daşıyacağın soyadın keşikçisi olmaq, bu şərafətli soyada layiq ömür sürmək vicdan borcuna çevrilir.\nBakıxanovlar nəslinin davamçılarının bir məziyyəti də daim bu olub ki, heç vaxt şöhrətli soyadın kölgəsində gizlənməyə, sayğılı soyadın açdığı imkanlardan yararlanmağa cəhd etməyiblər. Əksinə, çalışıblar ki, bu mötəbər soyadın ləyaqət sanbalını öz pak, xeyirli, nəcib əməlləriylə bir qədər də artırsınlar.\nOnların bir başqa qəlbəyatan keyfiyyəti də təəssübkeşlikləridir.\nHəm vətən, xalq adına, həm də soyad naminə təəssübkeşlik.\nDoxsanı haqlayan, bu sinnində də həyat eşqi ilə, yaradıcılıq həvəsi ilə dolu bəstəkar Tofiq Bakıxanov tez-tez müxtəlif xahişlərlə mənə də müraciət edir, başqa qapıları da döyür. Və diləklərinin, umacaqlarının biri də şəxsi deyil. Xahiş edir ki, hansısa yaddan çıxmış sənətkar haqqında yazı hazırlansın, xatirəsi anılsın, ildönümü keçirilsin, xidmətləri olmuş, ancaq indi xatırlanmayan hansısa yaradıcının bu gün də faydalı ola biləcək kitabları, notları yenidən nəşr edilsin. Həm də bütün bunları sadəcə xahiş etmir. İlk işi görən, ilk addımı atan, möhkəm hafizəsi ilə o şəxsiyyətlərlə müasirlərimiz arasında mötəbər körpüyə çevrilən də elə birinci özü olur. Lakin hərdən şəxsi xahişləri də olur. Lakin məgər Abbasqulu ağa Bakıxanovla bağlı hər hansı xeyirxah bir istəyin həyata keçirilməsinin təmənna olunması bu sözü deyənin Bakıxanov soyadı daşımasına görə şəxsi təvəqqe sayılmalıdırmı? Axı Abbasqulu ağa Bakıxanov da, qüdrətli Azərbaycan quruculuğunda can qoymuş digər adıbəlli Bakıxanovlar da təkcə bu nəslə məxsusdurlarmı? Onlar lap çoxdan vətəninkiləşiblər, millətinkiləşiblər!\nElə mən bu yazını başa çatdıranacan həmişə nigaran olan Tofiq Bakıxanov dəfələrlə zəng vurub, soruşub. Və mən də ürəyimdə buna çox sevinmişəm, fərəhlənmişəm ki, Abbasqulu ağa kimi zirvələrimizin, şanlı nəsillərin belə təəssübkeşi, qayğısına qalanı, canıyananı var.\nDemək, qanı saf olanlar, yolu, məsləyi, əqidəsi, məramı dürüst olanlar birgədirlər, haqq yolunda çalışmalarında yenə əl-ələdirlər.\nElə bu kitabda da Bakıxanovlar yenidən qovuşublar.\nBirgəlikləri ilə, bu kitabın səhfələrindən bir daha boylanan parlaq, gərəkli işləriylə yenə örnək göstərirlər, dərs verirlər.\nKaş bütün millətimiz də daim yurd naminə beləcə əl-ələ, ürək-ürəyə ola!


Palitra qəzetiCəza siyasəti humanistləşdirilir\nCəza siyasəti humanistləşdirilir\nTarix: 29.09.2017 | Saat: 23:54:00 | E-mail | Çapa göndər\nCinayət Məcəlləsinə təklif olunan dəyişikliklər Prezidentin cəza siyasətinin humanistləşdirilməsi siyasətindən irəli gəlir\n“Penitensiar sahədə fəaliyyətin təkmilləşdirilməsi, cəza siyasətinin humanistləşdirilməsi və cəmiyyətdən təcridetmə ilə əlaqədar olmayan alternativ cəza və prosessual məcburiyyət tədbirlərinin tətbiqinin genişləndirilməsi barədə” Prezidentin 2017-ci il 10 fevral tarixli sərəncamına əsasən Milli Məclisdə Cinayət Məcəlləsində dəyişikliklər edilməsi haqqında qanun layihəsi ictimai müzakirəyə çıxarılıb.\nBununla bağlı təşkil olunan “dəyirmi masa”da çıxış edən Milli Məclis Aparatının rəhbəri Səfa Mirzəyev Cinayət Məcəlləsinə təklif olunan dəyişikliklərin əhəmiyyətindən danışıb. Bildirib ki, Azərbaycanda Cinayət Məcəlləsində daha çox sərt cəza qaydalarının tətbiqinin şahidi oluruq və cinayət törədən şəxslərə qarşı azadlıqdan məhrumetmə növü çox geniş tətbiq olunub. “Azərbaycan Prezidenti bunu qeyri-normal hesab edir. Biz dövlətimizin başçısının bu fikri ilə razıyıq. Həqiqətən cinayətkarlığa qarşı mübarizədə müxtəlif istiqamətlər ola bilər. Təbii ki, cinayətkarlığa qarşı kəskin mübarizə aparılmalıdır. Ancaq bununla belə yaranmış müəyyən şəraitdə qanunu pozmuş şəxslərə humanist münasibətlər göstərmək lazımdır. Dövlətimizin başçısının həmin sərəncamında, eyni zamanda, penitensiar sistemin təkmilləşdirilməsinə dair təkliflər və bununla bağlı bir sıra məsələlər yer alıb. Dünyada ikinci bir ölkə yoxdur ki, dövlət başçısı cəza sistemində olan vəziyyətlə bağlı narahatlığını ifadə etsin və cəzaların humanistləşdirməsi istiqamətində konkret addım atsın. Prezident İlham Əliyev imzaladığı sənədlə cinayətin humanistləşdirilməsi istiqamətində mühüm addım atıb. Bu qanun layihəsi dövlətimizin başçısı tərəfindən parlamentə daxil olub”, - deyə Aparat rəhbəri vurğulayıb. Qeyd olunub ki, Prezident İlham Əliyev dəfələrlə əfv fərmanları verib, Milli Məclis Birinci vitse-prezident Mehriban Əliyevanın təşəbbüsü ilə amnistiya aktları qəbul edib. Bütün bunlar ona dəlalət edir ki, dövlətimiz bir tərəfdən qanunların ciddi icra olunmasına, digər tərəfdən isə insanlara ədalətli şəkildə tətbiq edilməsinə çalışır.\n“Qanun layihəsinə təklif edilən dəyişikliklər əsasən dörd istiqamətdədir. Bu istiqamətlər cinayətin dekriminallaşması və bunun nəticəsində daha geniş alternativ cəzaların tətbiqidir. Digər bir istiqamət yeni alternativ cəza növlərinin tapılması, mövcud alternativ cəza növlərinin geniş tətbiqi ilə bağlıdır. Eyni zamanda, vurulmuş ziyana görə cəzanın vurulan ziyanın ödəniləcəyi təqdirdə cinayət törədən şəxsin ya azad olunması, yaxud da daha yüngül cəza ilə əvəzlənməsi, həmçinin narkotik maddələrin qəbulu ilə bağlı dəyişikliklər öz əksini tapıb”, - deyə Səfa Mirzəyev diqqətə çatdırıb.\nAli Məhkəmənin Cinayət Kollegiyasının sədri Şahin Yusifov bildirib ki, pentensiar sahədə fəaliyyətin təkmilləşdirilməsi, cəza siyasətinin humanistləşdirilməsi və cəmiyyətdən təcridetmə ilə əlaqədar olmayan alternativ cəza və prosessual tədbirlərin tətbiqinin genişləndirilməsi barədə Prezident İlham Əliyevin 2017-ci il 10 fevral tarixli Sərəncamı humanist siyasətin növbəti təzahürüdür. Bu sənəd ölkəmizdə davamlı aparılan genişmiqyaslı məhkəmə-hüquq islahatlarının tərkib hissəsi, eyni zamanda, cinayət təqibinin və cəzaların icrası sahəsində yeni mərhələnin başlanmasının əsası kimi qiymətləndirilməlidir. Ümumilikdə cəza siyasətinin humanistləşdirilməsi sahəsində uzun müddətdən bəri, yəni 2000-ci ildən etibarən tədbirlərin görülməsinə baxmayaraq, məhkəmələr cinayət törətmiş şəxslər barəsində bir çox hallarda həbslə əlaqədar qətimkan tədbirinin seçilməsinə və azadlıqdan məhrumetmə ilə bağlı cəzanın tətbiqinə üstünlük verirdilər. Bunun obyektiv və subyektiv səbəbləri barədə danışan Şahin Yusifov qeyd edib ki, qüvvədə olan cinayət qanunvericiliyində bir sıra çatışmazlıqlar mövcud idi, müzakirəyə çıxarılmış bu qanun layihəsində bütün bunlar aradan qaldırılıb. Buna misal olaraq, demək olar ki, müvafiq maddələrdə azadlıqdan məhrumetmə ilə yanaşı, yüksək məbləğlərdə cərimə cəzası da tətbiq olunub. Dəyişikliklərdən əvvəl, eyni zamanda, müəyyən cəzaların icrası da mümkünsüz olurdu, belə olan halda məhkəmələr əsasən azadlıqdan məhrumetmə cəzasının təyin edilməsinə üstünlük verirdilər.\nBildirilib ki, qanun layihəsini hazırlayarkən ilk növbədə Azərbaycan Respublikasının Konstitusiyası, onun tələbləri, digər ölkələrin qanunvericilik və məhkəmə təcrübəsi, Avropa Məhkəməsinin presedent hüququ, Konvensiyasının tələbləri nəzərə alınıb.\nPrezident Administrasiyasının Hüquq-mühafizə orqanları ilə iş şöbəsinin sektor müdiri Vüsal İsayev qeyd edib ki, Azərbaycan Respublikasının Prezidenti İlham Əliyevin bu il fevralın 10-da pentensiar sahədə fəaliyyətin təkmilləşdirilməsi, cəza siyasətinin humanistləşdirilməsi və cəmiyyətdən təcridetmə ilə əlaqədar olmayan alternativ cəza və prosessual məcburiyyət tədbirlərinin tətbiqinin genişləndirilməsi ilə bağlı imzaladığı sərəncamdakı tövsiyələrə uyğun olaraq, həbs edilən şəxslərin sayı xeyli azalıb. İctimaiyyət üçün böyük təhlükə törətməyən cinayətlərə görə lüzumsuz yerə həbs edilmənin qarşısının alınması istiqamətində tədbirlər görülməkdədir və bu tədbirlər davam etdiriləcək.\nVüsal İsayev diqqətə çatdırıb ki, Azərbaycan Respublikasının Cinayət Məcəlləsində dəyişikliklər edilməsi haqqında” qanun layihəsinə əsasən, ümumilikdə 34 cinayətə görə azadlıqdan məhrumetmə cəzasının hədləri aşağı salınır. Qanun layihəsində Cinayət Məcəlləsinə 300-ə yaxın dəyişikliyin edilməsi nəzərdə tutulub. Buraya humanistləşdirmə, liberallaşdırma, azadlıqdan məhrumedilmə sanksiyalarının azaldılması da daxildir. 18 cinayət az ağır cinayətlər kateqoriyasından böyük cinayətlərə aid olmayan kateqoriyaya, dörd cinayət isə ağır kateqoriyadan az ağır kateqoriyaya keçirilib. 13 sanksiyada azadlıqdan məhrumetmə cəzasının hədləri dəyişdirilib. Cinayət tərkiblərin Cinayət Məcəlləsindən çıxarılması yolu ilə bəzi əməllər dekriminallaşdırılıb. Belə əməllərin sayı 15-dir və əsasən mülkiyyət əleyhinə cinayətlər və ehtiyatsızlıqla törədilən cinayətlərdir. Digər istiqamət isə bir sıra cinayət əməllərinə görə cinayət məsuliyyəti yaradan həddin artırılması ilə həmin əməllərin dekriminallaşdırılmasına nail olmaqdır. Bu əməllərə görə hədd beş dəfə artırılıb, nəticədə mülkiyyət əleyhinə bir sıra əməllər dekriminallaşdırılıb. Həddin beş dəfə artırılması mülkiyyət əleyhinə bəzi cinayətlərə aid edilmir. Lakin həmin əməllərin dekriminallaşdırılması o demək deyil ki, onları törədənlər cəzasız, məsuliyyətdən kənarda qalacaq. Belə şəxslərin əməlləri İnzibati Xətalar Məcəlləsinə daxil olduğu üçün onlar inzibati məsuliyyətə cəlb olunacaqlar.\nAzərbaycanda azadlığı məhdudlaşdırılmış şəxslərə nəzarətdə elmi nailiyyətlərdən, xüsusi elektron vasitələrdən istifadə olunacağını qeyd edən Vüsal İsayev deyib: “Təhlillər aparılarkən məlum oldu ki, Cinayət Məcəlləsində nəzərdə tutulan bir çox tərkiblərə görə azadlıqdan məhrum etməyə alternativ sanksiya nəzərdə tutulmayıb. Belə halların sayı 60 faizə yaxın idi. Odur ki, azadlıqdan məhrumetmə ilə bağlı olmayan yeni növ cəzanın - azadlığın məhdudlaşdırılması cəzasının Cinayət Məcəlləsinə daxil edilməsini təklif etdik. Əvvəllər Cinayət Məcəlləsində azadlığın məhdudlaşdırılması növü olub. Lakin həmin cəza növü tamamilə fərqli idi, şəxslərin xüsusi müəssisələrdə saxlanmasını nəzərdə tuturdu. Lakin sonradan bu cəza növü effekt vermədiyi üçün Cinayət Məcəlləsindən çıxarılmışdı. İndiki cəza növünün isə mahiyyəti tamamilə dəyişdirilib. Belə ki, azadlığı məhdudlaşdırılmış şəxslərə nəzarət elmi nailiyyətlərdən, xüsusi elektron vasitələrdən istifadə olunmaqla həyata keçiriləcək”.


Gənclər cəmiyyətimizin aparıcı qüvvəsidir - XALQQAZETI.COM\nGənclərin hərtərəfli inkişafı ölkənin sosial-iqtisadi, elmi və mədəni inkişafı ilə sıx əlaqədədir, dövlətin qlobal rəqabətə davamlılığının, milli təhlükəsizliyinin vacib şərtlərindəndir. Buna görə də, dövlət gənclərin öz bilik və bacarıqlarının səmərəli şəkildə reallaşdırılması üçün çoxşaxəli siyasət həyata keçirir. Müasir Azərbaycan dövlətində də gənclər siyasəti uğurla davam etdirilir. Bu gün gənclərimiz Azərbaycanın hərtərəfli inkişafında yaxından iştirak edir, ölkəmizin gələcəyi uğrunda inamla addmlayırlar.\nGənclər cəmiyyətin aparıcı, avanqard qüvvəsidir. Bu gün Azərbaycan gəncləri ictimai həyatın bütün sahələrində aktiv fəaliyyəti ilə fərqlənir, siyasi, iqtisadi, humanitar və sosial tədbirlərin həyata keçirilməsində mühüm rol oynayırlar. Məhz həyata keçirilən uğurli dövlət siyasəti nəticəsində gənclər cəmiyyətin aparıcı qüvvəsinə çevrilmişdir.\nBu, bir həqiqətdir ki, gənclərimizin bir fərd, əsl Azərbaycan vətəndaşı kimi formalaşmasında ümummilli lider Heydər Əliyevin danılmaz xidmətləri olmuşdur. Məhz ötən əsrin 70-80-ci illərində ulu öndərin göstərişi ilə yüzlərlə azərbaycanlı gənc keçmiş SSRİ-nin aparıcı ali məktəblərinə müxtəlif ixtisaslar üzrə təhsil almağa göndərilmişdir. Həmin gənclər sonradan Vətənimizin inkişafı prosesində yaxından iştirak etmişlər. Ancaq SSRİ-nin dağılmasından sonra müstəqilliyini elan etmiş Azərbaycanda müşahidə edilmiş hakimiyyətsizlik, özbaşınalıq, anarxiya və xaos bütün sahələrdə olduğu kimi, gəncliyin də həyatında öz mənfi təsirini göstərmişdi. Ulu öndər Heydər Əliyevin xalqın təkidli xahişindən sonra siyasi rəhbərliyə qayıdışı ilə ölkədə yeni reallığa uyğun gənclər siyasəti yürüdülmüşdür.\nHeydər Əliyev ölkə rəhbəri kimi, ilk növbədə, gənclərin himayədarı olaraq sağlam düşüncəli yeni nəslin yetişdirilməsini dövlətin və cəmiyyətin mühüm vəzifəsi hesab edirdi. O, gənclərin ölkənin sosial-iqtisadi, ictimai-siyasi və mədəni həyatında iştirakının təmin edilməsini vacib sayırdı. Bu məqsədlə imzaladığı fərmanla 1994-cü il iyulun 26-da Gənclər, İdman və Turizm Nazirliyi yaradıldı. 1995-ci ildə isə ulu öndər, Azərbaycan gənclərinin forumunun keçirilməsi təşəbbüsünü irəli sürdü və 2 fevral 1996-cı il tarixdə müstəqil Azərbaycan gənclərinin ilk forumu keçirildi. Forumda Azərbaycan Respublikasının Prezidenti Heydər Əliyev şəxsən iştirak etdi. Bu da təsadüfi deyildi. Müdrik şəxsiyyət gəncliyi böyük qüvvə hesab edir və deyirdi ki, “gənclər bizim gələcəyimizdir”.\nHüquqi və dünyəvi dövlət quruculuğu prosesində, çoxşaxəli islahatların reallaşdırıldığı bir vaxtda gənclərin enerjisinə ehtiyac duyulduğunu düzgün qiymətləndirən ulu öndər müxtəlif illərdə gənclər siyasətinin ayrı-ayrı istiqamətləri üzrə mühüm sənədlər imzaladı. Ulu öndər Heydər Əliyev ölkədə gənclər siyasətinin düzgün aparılmasını çox vacib və önəmli hesab edərək söyləyirdi: “Mənim üçün ən əziz nemət Azərbaycanın uşaqlarıdır, Azərbaycanın gəncləridir. Çünki Azərbaycan Prezidenti kimi mən də bu gün Azərbaycanın böyük gələcəyi haqqında düşünürəm. Azərbaycanın gələcəyi isə Azərbaycanın gənclərindən və uşaqlarından asılıdır”.\nBu gün gənc nəslin düzgün formalaşdırılması dövlət siyasətində mühüm yer tutur. Əsası ümummilli lider Heydər Əliyev tərəfindən qoyulmuş dövlət gənclər siyasətinin Prezident İlham Əliyev tərəfindən uğurla davam etdirilməsinin nəticəsidir ki, bu gün Azərbaycan gəncləri bütün sahələrdə uğurla təmsil olunurlar. Ötən müddət ərzində bu istiqamətdə atılmış addımlar, görülmüş işlər bunun əyani sübutudur. Bu baxımdan Azərbaycan Gənclər Gününün 10 illiyi münasibətilə 2007-ci ilin ölkəmizdə “Gənclər ili” kimi qeyd edilməsi olduqca əlamətdar olmuşdur. Bundan başqa, dövlət başçısı İlham Əliyev tərəfindən təsdiq edilmiş “Azərbaycan Gəncliyi Dövlət Proqramı” (2005-2009-cu illər) və “Azərbaycan Gəncliyi Dövlət Proqramı” (2011-2015-ci illərdə), “Azərbaycan 2020: gələcəyə baxış” İnkişaf Konsepsiyası, “2015-2025-ci illərdə Azərbaycan gənclərinin İnkişaf Strategiyası”, “Xüsusi istedada malik olan uşaqların (gənclərin) yaradıcılıq potensialının inkişafı üzrə Dövlət Proqramı (2006-2010-cu illər)”, “Azərbaycan Respublikasında texniki-peşə təhsilinin inkişafı üzrə Dövlət Proqramı (2007- 2012-ci illər)”, “2005-2015-ci illərdə futbolun inkişafına dair Dövlət Proqramı”, “2007-2013- cü illərdə Azərbaycanda şahmatın inkişaf etdirilməsinə dair Dövlət Proqramı” və bir sıra digər mühüm sənədlərin qəbul olunması və uğurla həyata keçirilməsi ölkəmizdə gənclərin potensialının inkişafı, onların faydalı məşğulluğunun təmin edilməsi istiqamətində böyük əhəmiyyət kəsb edir. Dövlət gənclər siyasətində istedadlı gənclərin müəyyən edilməsinə, dəstəklənməsinə və inkişafına böyük diqqət ayrılır. Hazırda ölkəmizdə 200-dən artıq gənclər təşkilatı fəaliyyət göstərir. Azərbaycan gəncləri Avropa miqyasında, beynəlxalq qurumlarda təmsil olunurlar. Onlar beynəlxalq tribunalardan xalqımızın haqq səsini dünyaya yayır, beynəlxalq ictimaiyyətin əsl həqiqəti bilməsi üçün var gücü ilə çalışırlar.\nÖlkəmizdə gənc nəslin problemlərinin həlli, onların cəmiyyət həyatında layiqli iştirakının təmin olunması, milli-mənəvi dəyərlərə bağlılığının möhkəmləndirilməsi üçün də dövlət səviyyəsində bütün zəruri tədbirlər həyata keçirilir. “Bədən tərbiyəsi və idman haqqında”, “Gənclər siyasəti haqqında” qanunlar, habelə “Gənc ailə” proqramı, “Gənclərdə vətənpərvərlik və vətəndaşlıq hisslərinin yüksəldilməsi haqqında”, “İstedadlı yeniyetmələrin və yaradıcı gənclərin sosial, iqtisadi və s. problemlərinin həllinə yönəlmiş, onların öz qabiliyyətlərini inkişaf etdirmələrinə kömək edən Dövlət Proqramı”, “Ordudan tərxis olunmuş gənclərin məşğulluğu Dövlət Proqramı” da bu qəbildəndir. Prezident İlham Əliyev tərəfindən 2007-ci ilin “Gənclər ili” elan edilməsi gənclərə ölkə Prezidenti tərəfindən böyük önəm verilməsinin növbəti sübutudur.\nGənclərin ailə-məişət problemlərinin həllini daim diqqətdə saxlayan Prezident İlham Əliyevin bu istiqamətdə həyata keçirdiyi siyasət yüksək dəyərləndirilir. Ölkə başçısının gənclərlə keçirdiyi görüşlərdə irəli sürülən təklif və təşəbbüslərin dəstəklənməsi, real həyatda həllini tapması onlara dövlət qayğısının ifadəsidir.\nBu gün milli vətənpərvərlik Azərbaycanın hər bir vətəndaşının, hər bir gəncinin həyatının əsas prinsipidir. Baxmayaraq ki, 1994-cü ilin mayında Ermənistanla Azərbaycan arasında atəşkəs əldə olunmuşdur, amma bununla yanaşı, ordumuz gücləndirilir və xalqımız torpaqlarımızın azad edilməsi üçün daim döyüşə hazırdır. O cümlədən, bu gün hər bir gənc Azərbaycanın Milli Ordusunda xidmət etməyi özü üçün şərəf hesab edir. Cari ilin fevral ayının 2-də Azərbaycan Gəncləri Gününə həsr olunmuş respublika toplantısında Prezident İlham Əliyev bununla bağlı demişdi: “Biz haqlı olaraq gənclərimizlə fəxr edə bilərik. Bizim gənclərimiz torpaq uğrunda, Vətən uğrunda vuruşurlar. Bizim şəhidlərimizin böyük əksəriyyəti gənclərimiz olubdur”.\nBu gün 2 milyon 519 minlik gənclər ordusuna (14-29 yaşlılar nəzərdə tutulur) malik Azərbaycan dövləti gənclərlə işə verdiyi diqqət və bu sahədə apardığı səmərəli siyasətinə görə fərqlənir. Uğurla davam etdirilən siyasət gənclərimizin həm milli-mənəvi dəyərlər ruhunda, həm də çağdaş dünyanın tələblərinə uyğun olaraq, çevik və innovativ bacarıqlara sahib bir fərd kimi formalaşmasına xidmət edir. Təsadüfi deyil ki, bu gün gənclərimiz hakimiyyətin bütün qollarında aktiv şəkildə təmsil olunurlar və bu uğurlu prosesin bundan sonra da davam etdiriləcəyinə heç bir şübhə yoxdur.


Ali Məhkəmə karantin dövründə məhkəmə prosesləri ilə bağlı qərar verdi – Mediaktiv.az\nHome / Cəmiyyət / Ali Məhkəmə karantin dövründə məhkəmə prosesləri ilə bağlı qərar verdi\nBu barədə MediAktiv.az-a Ali Məhkəmədən bildirilib.\nMəhkəmə fəaliyyəti Azərbaycan Respublikası Nazirlər Kabineti yanında Operativ Qərargah tərəfindən müəyyən olunan zəruri sosial davranış və sanitar-epidemioloji qaydalara uyğun həyata keçirilsin. Vətəndaşların məhkəmə binalarında olduqları müddət ərzində qoruyucu maskalardan istifadə etmələri, şəxsi gigiyena, tibbi-profilaktik qaydalara, eləcə də sosial məsafəyə riayət etmələri təmin olunsun. Məhkəmələrin inzibati binalarında mütəmadi olaraq dezinfeksiya işləri aparılsın və qoruyucu-gigiyenik vasitələrlə təchiz edilsin”, – Ali Məhkəmədən bildirilib.\nƏvvəlki Balakəndə 18 min nəfərin istifadə etdiyi yol yenidən qurulub\nSonrakı Əmək və Əhalinin Sosial Müdafiəsi Nazirliyi 20 mln manatlıq ev tikir


Universitetdə Vətən müharibəsi qaziləri ilə görüş keçirilmişdir – Gəncə Dövlət Universiteti\nUniversitetdə Vətən müharibəsi qaziləri ilə görüş keçirilmişdir\nBu günlərdə Gəncə Dövlət Universitetində Vətən müharibəsi qaziləri ilə keçirilən görüşdə bu barədə geniş söhbət açılmışdır. Görüşü giriş sözü ilə universitetin rektoru, professor Yusif Yusibov açaraq torpaqlarımızın düşməndən azad edilməsində əsl qəhrəmanlıq göstərən şəhid övladıarımızın xatirəsinə öz ehtiramını bildirmiş və diqqətə çatdırmışdır ki, bu qələbədə qazilərin də böyük xidmətləri olmuşdur. Onlar əsl vətənpərvərlik nümayiş etdirərək 30 il işğal altında olan torpaqlarımızın cəmi 44 gün ərzində yağı düşməndən azad edilməsində böyük fədakarlıq göstərmişlər.\nVətən müharibəsi qaziləri Orxan Əliyev, Arzu Namazov, Murad Rüstəmov, İsmət Budaqov, Amin Mustafayev və Nicat Məmmədov çıxış edərək universitet rəhbərliyinin onlara göstərdiyi diqqət və qayğıya görə minnətdarlıqlarını bildirmişlər.\nXalqımız torpaqlarımızın azad edilməsində şəhid olmuş övladlarımızı heç vaxt unutmayacaq\tUNİVERSİTET İDARƏ HEYƏTİNİN YENİ TƏDRİS İLİNIN BAŞLANMASI İLƏ BAĞLI İCLASI KEÇİRİLMİŞDİR


Ermənistan və Azərbaycan arasında əsirlərin dəyişdirilməsi baş tutacaqmı? Ermənistanlı ekspertlərin rəyləri - JAMnews\nYerevanda və Bakıda əsirlərin dəyişdirilib-dəyişdirilməyəcəyi, Azərbaycanın daha əvvəl təklif etdiyi və Ermənistanın rədd etdiyi “hamının hamıya” prinsipi ilə bağlı razılıq əldə edilib-edilməyəcəyi ətrafında müzakirələr gedir.\nMəsələ yenidən aktuallaşıb, çünki avqustun 23-də Bakı erməni zabitin saxlanılması haqda məlumat yayıb. Azərbaycan tərəfi onu diversant elan edib və bir sıra maddələr üzrə ona qarşı ittihamlar irəli sürülüb.\nErmənistan tərəfi diversiya haqda məlumatı təkzib edir və bildirir ki, Qurgen Alaverdyan döyüş istinad məntəqəsini yoxlamağa gedib və əlverişsiz hava şəraiti üzündən yolunu azıb.\nBundan başqa, Ermənistanın Müdafiə Nazirliyi və XİN artıq Azərbaycanı hərbi əsirin hüquqlarının pozulmasında ittiham ediblər.\nAzərbaycan tərəfi Qurgen Alaverdyanın “törətdiyi əməldən peşman olduğunu və Azərbaycana xidmət etməyə hazır olduğunu” bildirdiyi video yayıb. Ermənistanda hesab edirlər ki, Azərbaycan tərəfi erməni zabit Qurgen Alaverdyanı kamera qarşısında bu mətni oxumağa məcbur edib və bu da “beynəlxalq humanitar hüquq noralarının açıq və kobud pozulmasıdır”.\nErməni zabitin necə əsir düşdüyü və Ermənistanla Azərbaycan arasında əsirlərin dəyişdirilməsi baş tutacaqmı? “Kavkazskiy uzel” portalının materialları əsasənda erməni ekspertlərin rəyləri.\n● Bakı Ermənistan tərəfindən diversiya cəhdi haqda bildirir, Yerevan isə bunu təkzib edir\n● Ermənistanla Rusiyanın hərbi əməkdaşlığı aktivləşor? Nazirlərin görüşü, Ermənistanın aviasiya texnikasının modernləşdirilməsi haqda razılaşma\n● Bakı və Moskva arasında yüksək vəzifəli məmurlar səviyyəsində qarşılıqlı səfərlər\n“Diversant”, “azıb”, “oğurlanıb”?\nRazmşinfo hərbi-analitik portalınınanalitiki Hayk Xaçikyan Ermənistan Müdafiə Nazirliyinin Qurgen Alaverdyanın yolunu azması ilə bağlı verdiyi məlumatın səhihliyinə şübhə etmir. O, qeyd edir ki, Ermənistanın hərbi qurumunun bu informasiyası Azərbaycanln Ermənistan tərəfindən olan diversantın əsir götürüldüyü haqda bəyanından sonra yayılıb, çünki bu müddət ərzində hələ axtarış işləri davam etdirilirdi:\n“Azərbaycan tərəfi diversantın tutulması haqda teatr tamaşası hazırlayıb… Əsasən guya ermıni zabitin üzərində olan “yüklüyü” [sursat və digər vasitələrin üzərində daşınması üçün nəzərdə tutulan taktik jilet] nümayiş etdiriblər. Amma onların təfərrüatlı tədqiqi zamanı görünür ki, bu model “yüklük”, o cümlədən də silah Azərbaycan ordusunun qoşun kəşfiyyatında istifadə olunur”.\n“Orbeli” analitik-tədqiqat mərkəzinin eksperti Vlad Vartanyan da sərhədin bu hissəsində relyefi və postların yerləşməsini nəzərə alaraq Ermənistanın tərəfinin məsələ ilə bağlı rəsmi versiyasına şübhə etmir. O da bildirir ki, “Erməmənistan ordusunda bu model “yüklük” yoxdur”.\nBununla yanaşı ekspert erməni zabitin ələ keçirildiyini və oğurlandığını da istisna etmir. Amma onun sözlərinə görə, bunu artıq istintaq göstərəcək:\n“İstənilən erməni girovun diversant kimi təqdim olunması Azərbaycan tərəfinin klassik fəndidir”.\nLragir.am nəşrinin siyasi şərhçisi Naira Hayrumyan ehtimal edir ki, erməni zabit dəyişdirilmə məqsədilə oğurlanmış ola bilər. O, öz ehtimalını azərbaycanlı ekspertlərin və politoloqların hadisədən dərhal sonra əsirlərin dəyişdirilməsinin mümkünlüyü məsələsini qaldırmaları ilə əsaslandırır.\nƏsirlərin dəyişdirilməsi baş tutacaqmı?\nAzərbaycan daha əvvəl dəfələrlə Ermənistana dörd əsirin – hər tərəfdən iki nəfər olmaqla dəyişdirilməsini təklif edib, Ermənistan tərəfi isə imtina edib. Məsələ burasındadır ki, rəsmi Bakı və Yerevan insanların necə əsir düşdüklərinə dair tam fərqli versiyalar irəli sürür.\n● Azərbaycan hərbçilərin dəyişdirilməsini təklif edir, Ermənistan tərəddüd edir\nAzərbaycanlı Dilqəm Əsgərov və Şahbaz Quliyev qətl, casusluq və oğurluq ittihamları ilə Qarabağda ömürlük və 22 il azadlıqdan məhrumetmə cəzasına məəhkum ediliblər, Azərbaycanda isə hesab edirlər ki, onlar Ermənistanın nəzarəti altında olan ərazilərə sadəcə ata-babalarının məzarlarını ziyarət etmək üçün gediblər.\nZabit Qurgen Alaverdyandan başqa Azərbaycanda artıq Karen Kazaryan və Araik Kazaryan əsirlikdə saxlanılırdı. Birinci də Bakıda diversant hesab edirlər, Ermənistanda isə onun psixi xəstə olduğunu bildirirlər. İkinsi Azərbaycanın versiyasına görə qeyri-insani münasibətə görə hərbi hissədən qaçıb. Ermənistanda isə Kazaryanın yolunu azdığını ehtimal edirlər.\nRazm.info hərbi-analitik portalının şərhçisi Hayk Xaçikyan hesab edir ki, Azərbaycan erməni əsirləri diversant elan edir ki, Quliyev və Əsgərovla dəyişsinlər:\n“Dəyişdirilmə çox mürəkkəb məsələdir və istənilən qərar ağrılı olacaq. Hərbçilərdən başqa, Azərbaycanda əsirlikdə mülki vətəndaşlar da var. Bir tərəfdən dövlət öz vətəndaşlarına görə məsuliyyət daşıyır və onların qaytarılması üzrə addımlar atılmalıdır. Amma digər tərəfdən bu iki nəfər [Quliyev və Əsgərov] qətlə görə məhkum ediliblər”.\n“Orbeli” analitik tədqiqat mərkəzinin hərbi eksperti Vlad Vartanyan bildirib ki, erməni hərbi əsirlərin Quliyev və Əsgərovla dəyişdirilməsi yanlış olar:\n“Düşünürəm ki, Dağlıq Qarabağ hakimiyyəti buna razı olmayacaq. Alaverdyanı diversiya cəhdi ilə bağlı saxta itttihamın və həbs müddətinin gözlədiyini anlamaq məyusedicidir”.\nLragir.am nəşrinin siyasi şərhçisi Naira Hayrumyan hesab edir ki, “hamının hamıya” prinsipi üzrə əsirlərin dəyişdirilməsi mümkündür:\n“Hazırda [25 avqust] Rusiyanın müdafiə naziri Bakıdadır, sabah isə Azərbaycanın xarici işlər naziri Basyramov Rusiyaya səfər edəcək. Rusiya və Azərbaycan Tavuş gərginləşməsindən [2020-ci ilin iyununda Ermənistan və Azərbaycan sərhədində hərbi eskalasiya – JAMnews] sonra yenidən münasibətləri düzəltməyə çalışırlar və əsirlərin “hamının hamıya” prinsipi ilə dəyişdirilməsi onların münasibətlərinin düzəlməsinin “bruderşaftı” ola bilər”.


"E-hökumət" portalının "Android" üzərindən mobil versiyası istifadəyə verilib - Trend.Az\n"E-hökumət" portalının "Android" üzərindən mobil versiyası istifadəyə verilib\nTelekommunikasiya Materials 5 May 2016 20:33\n"Elektron hökumət" portalının "Android" üzərindən mobil versiyası istifadəyə verilib.\nTrend Rabitə və Yüksək Texnologiyalar Nazirliyinin Məlumat Hesablama Mərkəzinə istinadən məlumat verir ki, "Android" əməliyyat sistemində çalışan mobil cihaz istifadəçiləri də "Elektron hökumət" portalının mobil versiyasından faydalana biləcəklər. Rabitə və Yüksək Texnologiyalar Nazirliyinin 7, Daxili İşlər Nazirliyinin 1, Ədliyyə Nazirliyinin 1, Səhiyyə Nazirliyinin 3 elektron xidmətini, həmçinin 6 adda arayışı artıq mobil cihazdan əldə etmək mümkündür. Portalın mobil versiyası xüsusi olaraq portativ qurğular üçün optimallaşdırılıb. Bu da tətbiqdən istifadə rahatlığını təmin edir, həmçinin internet trafikə qənaət olunmasına səbəb olur.\n"Android" əməliyyat sistemində çalışan mobil cihaz istifadəçiləri ilk vaxtlar "Elektron hökumət" portalı üzərindən təqdim olunan 423 elektron xidmətdən 18-nə öz mobil cihazları vasitəsilə müraciət edə biləcək. Mobil əlavəyə giriş e-imza kartı, istifadəçi adı/şifrə, mobil İD vasitəsilə mümkündür.\nHəmçinin "Elektron hökumət" portalının mobil əlavəsi vasitəsilə vətəndaşlar kommunal, ipoteka, Dövlət Yol Polisi tərəfindən tətbiq olunan cərimələr barədə real vaxt rejimində xəbər tuta biləcəklər. Tətbiqin "istifadəçi məlumatları", "favorit elektron xidmətlər" və "son yeniliklər" kimi funksionallıqları var.\nMobil tətbiq vasitəsilə aidiyyəti suallarla bağlı "157 Zəng Mərkəzi"nə müraciət etmək olar.\nArtıq bir çox xidmətlər "Elektron hökumət" portalının mobil əlavəsi vasitəsilə vətəndaşlara daha rahat və yaxındır.\nSözügedən tətbiqi "Play Store"da "Elektron hökumət" portalı" yazıb axtarış etməklə mobil qurğuya yükləmək mümkündür.


"İlhamə Quliyevanın bütün mirası nə oğulluğuna, nə də yaxınlarına deyil"... - bütövlükdə dövlətə qalacaq » BolgeXeber.Com -Bölgələrdən xəbəriniz olsun!\nBolgeXeber.Com » Şou-Biznes » "İlhamə Quliyevanın bütün mirası nə oğulluğuna, nə də yaxınlarına deyil"... - bütövlükdə dövlətə qalacaq\n"İlhamə Quliyevanın bütün mirası nə oğulluğuna, nə də yaxınlarına deyil"... - bütövlükdə dövlətə qalacaq\nOxunub: 1 432 Əli Mirəliyev İlhamə Quliyevanın banklardakı bütün pul hesablarının dondurulduğunu açıqlayıb\nBu günlərdə dünyasını dəyişən xalq artisti İlhamə Quliyevanın bütün mirası nə oğulluğuna, nə də yaxınlarına deyil, bütövlükdə dövlətə qalacaq. Bu barədə xalq artistinin dayısı oğlu, müğənni Əli Mirəliyev “Yeni Müsavat”a açıqlamasında bildirib:\n“Çünki özü yoxdur. Rəsmi uşağı da yoxdur ki, ona qalsın sərvəti. Sadəcə xalasının nəvəsi Orxanı saxlayıb, böyüdüb, evləndirib. Amma rəsmi oğulluğa götürməyib. Uşağı götürüb saxlayanda öz familiyasına keçirir, sənədləşdirirlər. Biz belə görümüşük. Onun adı Quliyeva İlhamə Məzahir qızı, o da Nadirov Orxan Əhmədağa oğludur. Heç bir hüquqi sənəd yoxdur təsdiqləsin ki, Orxan onun oğulluğudur. Elə bir vəsiyyətnamə də yoxdur ki, “mən mirasımı, ölümümdən sonra Orxana verirəm”. Biz bunun çevrəsində olan adamlarıq, lakin bu barədə heç bir rəsmi sənəd bilmirik. Biz bilirik ki, xəstəliyi ilə əlaqədar onun beynindəki durumu pozulmuşdu. Gah qışqırır, gah ağlayırdı, gah da “uff, ayaqlarım, hər yerim ağrıyır” deyirdi. Əziyyət çəkirdi bu adam. Amma efirə çıxanda mərdi-mərdanə çıxıb oxuyur, deyib-gülürdü. Çox mübariz insan idi... “


Oxu.az - İlham Əliyev: “İrəvanın münaqişənin həll prosesi üzrə işə qadir olduğuna şübhə edirəm”\nAzərbaycan Prezidenti İlham Əliyev Ermənistanın Baş naziri Nikol Paşinyanla Moskvada danışıqlara hazır olduğunu bəyan edib, lakin İrəvanın Dağlıq Qarabağ münaqişəsinin həlli üzrə konstruktiv iş qabiliyyətinə şübhə ilə yanaşır.\n“Belə dəvət almamışam (Moskvada danışıqlar üçün - red.). Azərbaycan, Ermənistan və Rusiya prezidentlərinin üçtərəfli görüşlərində dəfələrlə iştirak etmişəm, lakin Ermənistanda Paşinyan hakimiyyətə gələndən sonra bu cür görüşlər keçirilməyib. Ermənistanın keçmiş prezidentləri ilə bu cür görüşlər olub və mən heç zaman onlardan yayınmamışam”, - İlham Əliyev “İnterfaks”a müsahibəsində bildirib.\nPrezident vurğulayıb ki, bu görüşləri müsbət hesab edib, çünki Rusiya Minsk qrupunun həmsədri kimi, nizamlanma prosesində xüsusi rol oynayır.\n“Rusiyanın hər zaman həm Ermənistan, həm də Azərbaycanla sıx əlaqələri olub və bu gün siyasi, iqtisadi əlaqələr nöqteyi-nəzərindən Rusiya Azərbaycan və Ermənistanla çox fəal əməkdaşlıq edir, bizim qonşu dövlətdir.\nBu səbəbdən, əlbəttə ki, bu cür görüşlərin əksəriyyəti Rusiya ərazisində keçirilib, lakin Paşinyanın dövründə bu cür görüşlər olmayıb. Ermənistan rəhbərliyinin qeyri-adekvatlığını nəzərə alaraq, bu görüşlərin nə dərəcədə səmərəli olacağını deyə bilmərəm. Ancaq belə təklif olarsa, biz hər zaman bunu müsbət qiymətləndirmişik və nəzərdən keçirəcəyik”, - o qeyd edib.\nAzərbaycan Prezidenti “Moskvaya Ermənistanın baş naziri ilə danışıqlara gəlməyə hazırdırmı?” dəqiqləşdirici suala cavabında “Bəli” deyib.\n“Həm də, sizin qeyd etdiyiniz kimi, heç bir ilkin şərt olmadan. Sabah xarici işlər nazirlərimizin Cenevrədə görüşəcəkləri, yenə də heç bir şərt olmadan, bunun göstəricisidir. Hətta, demək istərdim ki, münaqişə başlayan kimi xarici işlər nazirimiz Moskvaya getdi, baxmayaraq ki, həmsədrlərlə görüş məqsədilə Cenevrəyə səfəri planlaşdırılmışdı (oktyabrın 8-də - red.).\nBir həftə öncə, oktyabrın əvvəlində səfəri planlaşdırılan Ermənistanın xarici işlər naziri isə imtina etdi. Humanitar atəşkəs məsələsinin razılaşdırılması məqsədilə xarici işlər nazirlərinin görüşünə (oktyabrın 10-da - red.) dair təklif gələn kimi bizim xarici işlər naziri Cenevrədən Moskvaya gedib.\nYəni biz heç bir şərt irəli sürmürük. Ancaq yenə də Ermənistanın hazırkı hakimiyyətinin həll üzrə konstruktiv işə qadir olduğuna böyük şübhələrim var”, - Azərbaycan prezidenti bildirib.\nCeyhun Bayramov Viktoriya Nuland ilə görüşüb – FOTO\nTeodor Karasik: “İrəvan təcili olaraq vacib qərarlar verməlidir”


3. İnsana aid tapıntılar nə qədər qədimdir?\nBu tapıntılar niyə təkamül nəzəriyyəsini dəstəkləmir?\nTanzanya Tanzaniyada Laetolidə tapılan 3.6 milyon illik insan ayaq izləri\nİnsanın yer üzündə nə vaxt peyda olduğu ilə bağlı sualın cavabını tapmaq üçün fosillərə müraciət etmək lazımdır. Fosillər insanla bağlı tapıntıların milyonlarla il əvvələ aid olduğunu göstərir. Bu tapıntılar skelet və kəllə sümüyü hissələri və müxtəlif dövrlərdə yaşamış insanlara aid qalıqlardan ibarətdir. İnsana aid qalıqların ən qədimi tanınmış paleontoloq Meri Likey tərəfindən 1977-ci ildə Tanzaniyanın Laetoli bölgəsində tapılmış "ayaq izləri"dir.\nBu izlər çılpaq ayaqlı bir Homo Sapiens (insan) tərəfindən qoyulmalıdır. Aparılan bütün morfoloji tədqiqatlar bu izləri qoyan canlının ayağının dövrümüzdəki insanlarınkından fərqli olmadığını göstərir. (I. Anderson, New Scientist, cild 98, 1983, s. 373.)8\nHeç şübhəniz olmasın... Bunlar dövrümüzün insanının ayaq izlərindən heç fərqlənmir. Əgər bu izlər bu gün Kaliforniya çimərliyində olsaydı və bir uşaqdan bunların nə olduğunu soruşsaydılar, heç tərəddüd etmədən burada bir insan gəzdiyini söyləyərdi. Bunları qumsaldakı digər yüzlərlə insanın ayaq izindən ayırd edə bilməzdi. Elə siz də ayırd edə bilməzsiniz. (D. Johanson & M. A. Edey, Lucy: The Beginnings of Humankind, New York: Simon & Schuster, 1981, s. 250)9\nNəticədə, Laetoli bölgəsindəki 3.6 milyon illik ayaq izləri bu gün dövrümüzdəki insanın ayaq izlərinə çox bənzəyir. Tapıntı bu izləri qoyan canlıların bizdən daha pis və ya fərqli yeriyən bir canlı olduğunu göstərmir. Əgər bu izlər bu qədər qədim olmasaydı, bunların da bizim kimi bir homo (insan) tərəfindən qoyulduğunu mübahisəsiz qəbul edə bilərdik... Ancaq yaş probleminə görə bu izləri Lusi fosili ilə eyni növə, yəni australopitekus afarensis (təkamülçülərin yarı insan-yarı meymun kimi göstərməyə çalışdıqları, əslində isə nəsli tükənmiş meymun növü) növünə aid canlı tərəfindən qoyulduğunu qəbul etmək məcburiyyətindəyik. (R. H. Tuttle, Natural History, mart 1990, s. 61-64)10\n1.7 milyon illik daş koma qalığı\nEfiopiyanın Hadar ərazisində tapılan 2.3 milyon illik insan çənəsi də dövrümüzün insanının yer üzündə təkamülçülərin irəli sürdüyü tarixdən çox daha əvvəl mövcud olduğunu göstərir. (D. Johanson, Blake Edgar, From Lucy to Language, s.169)11\nİnsana aid tapılan ən qədim və nöqsansız fosillərdən biri də KNM-WT 15000 və ya digər adı ilə "Turkana uşağı" skeletidir. 1.6 milyon illik bu fosili təkamülçü Donald Cohanson belə tərif edir:\nUzun və zəif idi. Bədən forması və bədən üzvlərinin nisbəti bu günkü Ekvator afrikalılarınkı ilə eyni idi. Bədən üzvləri dövrümüzün yetkin şimali amerikalılara tamamilə uyğun gəlirdi. (D. Johanson, Blake Edgar, From Lucy to Language, s.173)12\nAparılan tədqiqatlar fosilin 12 yaşında bir uşağa aid olduğunu və böyüsəydi, 1.83 m boyu olacağını göstərmişdir. ABŞ-dan olan paleoantropoloq Alan Parker: "Adi bir patoloqun bu uşağın skeleti ilə dövrümüzdəki insanın skeletini bir-birindən ayırması çox çətindir" , - deyir. (Boyce Rensberger, The Washington Post, 19 noyabr 1984)13\nBöyük, enli, kök, yəni bəsit bir şeylə qarşılaşacağımızı güman edirdik. 800.000 il yaşı olan bir uşağın Turkana uşağı kimi bir şey olduğunu gözləyirdik. Ancaq bizim tapdığımız tamamilə dövrümüzün insanına aid bir üz idi... Bunlar sizi heyrətləndirən şeylərdir: fosil tapmaq deyil, tam bir fosil tapmaq gözlənilməz və gözəl hadisə idi. Ancaq ən təsirli cəhəti bu idi ki, bu günə aid olduğunu düşündüyümüz bir şeyi keçmişdə tapmışdıq. Bu, bir növ Qran Dolinada maqnitofon tapmaq kimi bir şeydir. Belə bir şey, əlbəttə, çox təəccüblü olardı. Onu görən zaman çox təəccüblənmişdik. (Is This The Face of Our Past, Discover, dekabr 1997, s. 97-100)14\nİnsana aid Atapuerca fosilinin tapıldığı İspaniyadakı Gran Dolina mağarası.\nGöründüyü kimi, fosil tapıntıları "insanın təkamülü" iddiasını təkzib edir. Bu iddia bəzi media qurumları tərəfindən ictimaiyyətə sanki sübut edilmiş bir həqiqət kimi təqdim olunur, əslində isə ortada sadəcə fantastik nəzəriyyələr var. Belə ki, təkamülçü alimlər də bu həqiqəti qəbul edir və "insanın təkamülü" iddiasının dəlillərinin olmadığını etiraf edirlər.\nTəkamülçü ədəbiyyatın ən tanınmış jurnallarından biri olan Discover, dekabr 97-ci sayında 800 min illik insan üzünü jurnalın üz qabığında verərək, təkamülçülərin "Bizim keçmişimizə aid üz budurmu?" şəklindəki heyrət ifadəsini başlıq etmişdi.\nTəkamülçü paleontoloqlar Villi, Solomon və Deyvis: "Biz insanlar fosil izlərində birdən-birə üzə çıxırıq" - deyərək insanın yer üzündə birdən-birə, yəni heç bir təkamül keçirən əcdadı olmadan ortaya çıxdığını qəbul edirlər. (Villee, Solomon and Davis, Biology, Saunders College Publishing,1985, s. 1053)15\nKolard və Vud isə 2000-ci ildə qələmə aldıqları bir məqalədə: "İnsanın təkamülü haqqındakı mövcud filogenetik (təkamülçü) hipotezlərin heç əsası yoxdur" , - deməyə məcbur olmuşdur. (Hominoid Evolution and Climatic Change in Europe Volume 2 Edited by Louis de Bonis, George D. Koufos, Peter Andrews, Cambridge University Press 2001 bölmə: 6)16\nƏldə edilən hər yeni fosil tapıntısı bəzi qeyri-ciddi qəzetlərdə "Təkamül zəncirinin itmiş halqası tapıldı" kimi yalan başlıqlarla verilsə də, təkamülçüləri daha çox müəmmanın içinə salır. 2001-ci ildə tapılan və Kenyanthropus platyops adlanan qafatası fosili bunun son nümunəsidir. George Washington Universiteti Antropologiya bölməsindən təkamülçü paleontoloq Daniel E. Liberman Nature jurnalında yazdığı məqaləsində Kenyanthropus platyops haqqında bu izahı vermişdir:\n"İnsanın təkamül tarixi çox qarışıqdır. Hal-hazırda, 3.5 milyon illik başqa bir növün tapılması ilə vəziyyət daha da qarışacaq kimi görünür... Kenyanthropus platyops 'un quruluşu ümumi olaraq insanın təkamülü və növlərin davranışı mövzuları haqqında bir çox sualı da özü ilə gətirir. Məsələn, niyə kiçik bir çənə dişinə və önə doğru əyri çənə sümüyü olan böyük düz bir üzə eyni anda sahibdir? Böyük üzü və bənzər şəkildə yerləşdirilmiş çənə sümüyü olan bütün digər insan növlərinin bir dişi var. K. Platyops 'un növbəti bir neçə il ərzində ən başlıca rolunun birlikləri pozan və insan növləri arasında təkamül əlaqəsinin tədqiqatlarında qarşı gəlinən qarışıqlığı vurğulayan bir rolu olacağını düşünürəm..."17\n1975 yılının Neandertal tasviri - Geheimnisse der Urzeit, Deutsche Übersetzung, 1975\nTƏKAMÜLÇÜLƏRDƏN NEANDERTALLARA QAYTARILAN ETİBAR“\nTəkamülçülər 20-ci əsrin başından etibarən itmiş bir irq olan neandertalları "yarı meymun" canlılar olaraq göstərdilər. Üstdəki kimi "meymun neandertal" təsvirləri on illərlə təkamül təbliğatı üçün istifadə olundu.\nAncaq 80-ci illərdən etibarən bu əfsanə zəifləməyə başladı. Həm fosillər üzərindəki müşahidələr, həm də neandertal mədəniyyətinə aid izlər bu insanların "yarı meymun" olmadıqlarını göstərdi. Məsələn, yandakı 26 min illik iynə neandertalların dərzilik bacarığına sahib olan mədəni insanlar olduğunu müəyyən etdi. Bunun bir nəticəsi olaraq, National Geographic kimi təkamülçü nəşrlər artıq neandertalları altdakı kimi "mədəni" insanlar olaraq göstərmək məcburiyyətində qalır.\n2000-ci ilin neandertal təsviri, Natioanl Geographic, iyul 2000\nİbtidai insanlar əfsanəsinin uydurma olduğunu göstərən başqa bir nümunə: 32 min illik fil dişindən hazırlanmış fleyta. (National Geographic, iyul 2000)\nƏldə edilən tapıntıların sayının artması təkamül nəzəriyyəsinin lehinə deyil, əleyhinə nəticələr ortaya qoyur. Əslində isə əgər keçmişdə hər hansı bir təkamül prosesi baş versəydi, onun çoxlu dəlili olmalı və əldə edilən hər tapıntı bunu daha da gücləndirməliydi. Belə ki, Darvin Növlərin mənşəyi adlı kitabında elmin bu istiqamətdə inkişaf edəcəyini iddia etmişdi. Onun fikrincə, nəzəriyyəsinin fosillər baxımından tək problemi kifayət qədər fosil tapıntısı olmaması idi. Aparılacaq araşdırmalarda nəzəriyyəsini sübut edəcək saysız-hesabsız fosil çıxacağına ümid edirdi. Ancaq elmi tapıntılar Darvinin bu xəyalını tamamilə boşa çıxardı.\nTƏKAMÜLÇÜLƏRİN XƏYALİ FƏRZİYYƏLƏRİ\nİNSANIN MƏNŞƏYİNİ AÇIQLAMAQDAN UZAQDIR\nİnsanın mənşəyi mövzusunda 150 ildir aparılan təkamülçü təbliğatlara baxmayaraq, təkamül nəzəriyyəsi bu mövzuda da böyük çətinlik içindədir. Tapılan fosillər ilk insanların arxalarında hər hansı bir meymun ata olmadan yer üzündə qəflətən ortaya çıxdığını göstərir. Bu səhifədəki üç fərqli fərziyyə insanın mənşəyi haqqındakı üç fərqli və ziddiyyətli təkamülçü ssenarinin fərziyyələridir (Stiven Cey Quld, The Book of Life, 2001). Diqqət edildikdə, fərziyyələrin hər üçündə də yer üzündəki ilk insan irqi olan Homo Erectusun əvvəlinə aid sual işarəsi qoyulmuşdur. Bunun səbəbi təkamülçülərin "insanın atası" olaraq göstərə biləcəkləri heç bir "meymunabənzər" canlının mövcud olmamasıdır. Fərziyyədəki ilk insan irqi kimi tanıdılan homo erectusla əlaqəsi qurula bilməyən növlər (Australopithecus, Homo habilis və Paranthropus növləri) isə nəsli tükənmiş meymun növləridir. Göründüyü kimi, insanın mənşəyi təkamülçülər üçün müəyyən deyil, çünki bu mənbə təkamül deyil, yaradılışdır.\nBurada insana aid bəzi nümunələrini sadaladığımız tapıntılar çox mühüm həqiqəti ortaya qoymuşdur. Əvvəla, təkamülçülərin insanın əcdadının meymunabənzər canlılar olduğu iddialarının nə qədər həqiqətdən kənar olduğu bir daha nümayiş etdirildi. Çünki insanın yer üzündə təkamülçülərin "insanın əcdadı" kimi göstərdikləri meymun növlərindən çox əvvəl ortaya çıxdığı məlum olmuşdur. Ona görə də bu meymun növlərinin insanın əcdadı olması mümkün deyil.\n8. I. Anderson, New Scientist, cilt 98, 1983, s. 373.\n9. D. Johanson & M. A. Edey, Lucy: The Beginnings of Humankind, New York: Simon & Schuster, 1981, s. 250\n10. R. H. Tuttle, Natural History, Mart 1990, s. 61-64\n11. D. Johanson, Blake Edgar, From Lucy to Language, s.169\n12. D. Johanson, Blake Edgar, From Lucy to Language, s.173\n13. Boyce Rensberger, The Washington Post, 19 Kasım 1984\n14. "Is This The Face of Our Past", Discover, Aralık 1997, s. 97-100\n15. Villee, Solomon and Davis, Biology, Saunders College Publishing,1985, s. 1053\n16. "Hominoid Evolution and Climatic Change in Europe" Volume 2 Edited by Louis de Bonis, George D. Koufos, Peter Andrews, Cambridge University Press 2001 Bölüm 6\n17. Daniel E. Lieberman, "Another face in our family tree", Nature, 22 Mart 2001


"Qarabağ"a təbrik düşmür, "Neftçi"yə isə...\n"Qarabağ”ı Avroliqanın qrup mərhələsinə vəsiqə qazandığına görə təbrik etməyəcəm.\nBunun üçün əlimdə tutarlı fakt var. Amma "Qarabağ”ı da, Qurban Qurbanovu da təbrik etmək üçün əlimdə başqa səbəb var. Özü də tutarlı səbəb.\nSalam əleyküm, Böyükağa müəllim. Deyirlər ki, "Partizan”la oyundan sonra tam başqa "Zəif” görüblər axı mətbuat konfransında. Demisiz ki, Vobay yorulduğu üçün özü əvəzlənməsini istəyib.\nSalam əleyküm, Şakir Şəkəroviç. Biz deyəndə ki, "Neftçi”də fiziki hazırlıq qaydasında deyil, ağzınıza Ordubad əriyi yerləşmirdi.\nDeyirlər ki, "sizə elə gəlmir ki, Flavinyo artıq "yatıb”” demisiz.\nBir daha salam əleyküm, Böyükağa müəllim. Flavinyonun "yatdığını” 2 il bundan əvvəl demişdik ey sizə.\nOnu da deyirlər ki, demisiz ki, "ölüm, ya olum söhbəti idi”. Məqsədi də ona görə buraxmamısız meydana. Demisiz ki, Məqsəd Azərbaycan çempionatı üçün hazırdır.\nBir daha salam əleyküm, Şakir Şəkəroviç. Biz deyəndə ki, sizin yetişdirdiyiniz futbolçular ancaq Biləcəridən bu tərəfdə oynaya bilər, onda Ordubad bağlarından ərik dərirdiz. "Ölüm, ya olum” söhbətində yetişdirdiyiniz meyvələrdən yeyə bilməzsiz. Zəhərləyərlər sizi. Xudahafiz, Böyükağa müəllim.\n"Qarabağ” Çempionlar Liqasının qrup mərhələsində oynamalıydı. "Zalsburq” məğlub edilməliydi. Vəssalam. Elə ona görə də "Qarabağ”ı təbrik etməyəcəm. Bizi Çempionlar Liqası həyəcanından məhrum etdiyinə görə.\nAmma "Qarabağ”ı da, hələ üstəlik Qurban Qurbanovu da təbrik edəcəm. Azərbaycanı Böyükağa Hacıyevin "mən avroliqanın qrup mərhələsində oynamış məşqçiyəm”, Tahir Süleymanovun "biz avroliqanın qrupunda oynamış komandayıq” minnətindən xilas etdiyinə görə.\nDüz 2 il idi ki, Azərbaycan bu minnətin altında əzilirdi. Azərbaycanı bu minnət yükündən qurtardığınıza görə, sizə təbrik düşür. // publika.az


Palitra qəzetiSəfir: “Azərbaycan və İsrail Yaxın Şərqdə stabillik məkanıdır”\nSəfir: “Azərbaycan və İsrail Yaxın Şərqdə stabillik məkanıdır”\n“İsrail gələcəkdə TANAP layihəsinə qoşula bilər”.\n"Sabah İsraillə Azərbaycan arasında diplomatik münasibətlərin qurulmasının 25 ili tamam olur. İsrail Azərbaycanın müstəqilliyini tanıyan 4-cü ölkədir".\nBu sözləri keçirdiyi mətbuat konfransında İsrailin Azərbaycandakı səfiri Dan Stav deyib.\nO bildirib ki, iki ölkə arasında münasibətlər strateji və əhəmiyyətlidir: "Münasibətlərimiz heç də 1992-ci ildən başlamır. Azərbaycanda eramızdan əvvəl 7-ci əsrdən yəhudi icması yaşayır. Onlar Azərbaycanın bir hissəsidir. Azərbaycanın əziyyəti onların əziyyəti, rifahı onların rifahıdır. İki ölkə arasında münasibətlər çox unikaldır. Hər iki ölkənin Yaxın Şərq məsələsi ilə bağlı ümumi baxışı var. Ölkələrimiz münaqişədən əziyyət çəkir, ona görə də sülhə üstünlük verir. Hər iki ölkə Yaxın Şərqdə stabillik məkanıdır.\nAzərbaycan və İsrail multikultural dəyərlərə malikdir. Hər iki ölkə müxtəlif dinin nümayəndələrinə tolerant yanaşır. Azərbaycan bu baxımdan unikal modeldir. Müxtəlif dinə malik insanlar burada dinc şəraitdə yaşayır. İsraillə Azərbaycan arasında münasibətlərin əsas faktorlarından biri də müdafiə sahəsidir. İsraillə Azərbaycan arasında energetika sahəsində çox gözəl münasibətlər var. Azərbaycan İsrail üçün etibarlı neft təminatçısıdır. İsrail həmçinin qaz ixracatçısına çevrilmək istəyir".\nSəfir Azərbaycan və İsrailin qeyri-neft sektorunda da əlaqələrinin inkişaf etdiyini deyib: "İki ölkənin liderləri arasında çox yaxşı anlaşma var. Siyasi münasibətlərimiz yüksək səviyyədədir. Əlaqələr ölkələrin müxtəlif regionları arasında da inkişaf etdirilir".\nDiplomat iki ölkə arasında ticarət dövriyyəsinin müdafiə və energetika sahəsini çıxmaqla, ötən il 260 milyon dollar təşkil etdiyini bildirib: "Biz bu rəqəmin bu il artacağına ümid edirik".\nO bildirib ki, İsrail qaz ixrac edən ölkəyə çevrilmək və Avropaya qaz satmaq istəyir: " İsrail gələcəkdə TANAP layihəsinə qoşula bilər. Hazırda qarşımızda iki variant var. biri Kipr və Yunanıstan vasitəsilə, digəri isə Türkiyə və TANAP vasitəsilə. Hazırda hər iki imkan nəzərdən keçirilir".


Əli Həsənov "Yerusəlim Post"a müsahibə verdi -\nƏli Həsənov "Yerusəlim Post"a müsahibə verdi - Foto\nTeleqraf.com beynəlxalq münasibətlər üzrə tanınmış ekspert, jurnalist Arye Qutun İsrailin “The Jerusalem Post” qəzeti üçün Azərbaycan Respublikası Prezidentinin ictimai-siyasi məsələlər üzrə köməkçisi Əli Həsənovdan aldığı müsahibəni təqdim edir.\n- Hər bir münaqişədə haqlı və haqsız tərəf olduğu kimi, Ermənistan-Azərbaycan, Dağlıq Qarabağ münaqişəsində də problemin haradan yarandığı əslində heç kimə sirr deyil. Məsələyə beynəlxalq hüquq prinsiplərinə uyğun obyektiv meyarlar əsasında yanaşmaq lazımdır. Belə halda aydın olar ki, Ermənistan işğalçıdır, Azərbaycan isə işğala məruz qalmış, ərazılərinin 20 faizini itirmiş və 1 milyondan çox qaçqın və məcburi köçkün əhalisi olan bir ölkədir. İşğalçı ilə işğala məruz qalan ölkəni kompromisə çağırmağın özü səhv və təhlükəli mövqedir. Bu mövqe gələcəkdə davakar etnik separatizmi təşviq edə, digər ölkələri də işğalçılığa sürükləyə, yaxud həvəsləndirə bilər. Belə ki, 30 il bundan əvvəl Dağlıq Qarabağda başlayan separatızm dalğası bu gün İspaniya, Böyük Britaniya və başqa ölkələrə çatıb. Hazırkı dövrdə heç bir ölkə bundan sığortalanmayıb.\n- Ermənistan-Azərbaycan, Dağlıq Qarabağ münaqişəsi ilə bağlı Azərbaycanın haqq səsinin bütün dünya ictimaiyyətinə çatdırılması sahəsində geniş tədbirlər həyata keçirilir. Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyev başda olmaqla, ölkəmizin nümayəndələri ötən müddətdə işğal faktı və onun nəticələri, Dağlıq Qarabağ münaqişəsinin mahiyyəti və ədalətli həlli yolları və sair ilə bağlı bütün beynəlxalq təşkilatlarda, müxtəlif konfranslarda və mətbuat orqanlarında ətraflı məlumat verib, dövlətimizin konstruktiv və prinsipial mövqeyini ifadə ediblər. Nəticə nədən ibarətdir? Azərbaycanın üzv olduğu və ya əməkdaşlıq etdiyi bütün beynəlxalq təşkilatlar çərçivəsində işğala son qoyulması və bu münaqişənin həlli ilə bağlı ölkəmizin haqlı mövqeyi dəstəklənib. BMT Təhlükəsizlik Şurasının münaqışəyə dair 1992-1993-cü illərdə qəbul etdiyi 4 qətnamədə Ermənistandan işğalçı qoşunlarını Azərbaycan ərazilərindən dərhal və qeyd-şərtsiz çıxarması tələb olunub. Avropa Şurası, ATƏT, İslam Əməkdaşlıq Təşkilatı, Avropa Parlamenti, Qoşulmama Hərəkatı, üzv olduğumuz və tərəfdaşlıq etdiyimiz digər qurumların əksəriyyəti Azərbaycan ərazilərinin işğal faktını tanıyıb, erməni işğalçı qoşunlarının torpaqlarımızdan çıxarılmasının zəruriliyini qeyd edib, Dağlıq Qarabağ münaqişəsinin Azərbaycanın ərazi bütövlüyü çərçivəsində həllini dəstəkləyib. Lakin çox təəssüf ki, hazırda dünyada hökm sürən ikili standartlara görə Ermənistan bu qətnamələrə əməl etmir. Bəzi hallarda beynəlxalq təşkilatların, o cümlədən BMT-nin qərarları dərhal icra edildiyi halda, Azərbaycanla bağlı çoxsaylı sənədlər 25 ildir ki, kağız üzərində qalır. Buna görə də işğal hələ də davam edir.


Eldəniz Quliyev Milli Şuradan istefa verdi - Medianews\nNəşr edilib: 2020/05/15 5:42 Rubrika: Cəmiyyət Baxış sayı: 94 Müəllif: Editor\nBu barədə E.Quliyev sosial şəbəkə hesabında bildirib.\n“Təəssüf hissi ilə qeyd edirəm ki, bu andan etibarən Milli Şurayla yollarımız ayrılır və bu səbəbdən MŞ-dan istefa verirəm”, – deyə, o vurğulayıb.\nQeyd edək ki, Eldəniz Quliyev bir müddət öncə Facebook səhifəsində cinsi azlıqları təhqir edən və aşağılayan statusla çıxış etmişdi. Statusunda o, həmçinin Real Partiyasının sədri İlqar Məmmədov barədə də təhqiramiz fikirlərə yer vermişdi. Virtual ictimaiyyətin bir qismi bununla bağlı E.Quliyevi kəskin tənqid etməkdədir.\nDünən isə E.Quliyevin statusu ətrafında baş verənlər Milli Şura rəhəbrliyinin onlayn iclasında müzakirəyə çıxarılıb. Müzakirə zamanı Gültəkin Hacıbəyli və digərləri Eldəniz Quliyevin fikirlərinə haqq qazandıraraq, cinsi azlıqlar barədə təhqiramiz fikirlər səsləndiriblər.(report.az)


Müasir Olimpiya Oyunlarının tarixi 1896 - cı ildən başlayır. Qaydalara və reqlamentə görə yarışlar dörd ildən bir dünyanın müxtəlif şəhərlərində keçirilir. İstisnalar da var. Birinci, ikinci dünya müharibələri dövründə və digər səbəblərdən bu mötəbər idman tədbiri təbii fəlakətlərin və müharibələrin qurbanı olub.\nTəxirə salınmış ilk Yay Olimpiya Oyunları\nİlk belə hal 1916 - cı ildə yaşanı. Berlin şəhərinin ev sahibliyi ilə keçirilməli olan Vl Yay Olimpiya Oyunları təxirə salınıb. 1912-ci il aprel ayının 27- də Beynəlxalq Olimpiya Komitəsinin (BOK) qəbul etdiyi qərara əsasən oyunlara ev sahibliyi hüququ Berlinə verilir. Almaniyanın paytaxtı Olimpiadaya ev sahibliyi etmək uğrunda Brüssel, İsgəndəriyyə, Amsterdam, Budapeşt və Klivlend şəhərləri ilə mübarizə aparır. Amma I Dünya müharibəsinin başlaması yarışların keçirilməsinə imkan vermədi. VI Yay Olimpiya oyunların ləğv edilməsinə baxmayaraq, növbəti oyunlar VII Yay Olimpiya Oyunları kimi qəbul edildi.\nŞərqdə ilk dəfə Olimpiya Oyunlarına ev sahibliyi edən şəhər\nXII Yay Olimpiya Oyunlarına ev sahibliyi hüququ Tokio şəhərinə verildi. İlk dəfə idi ki, Olimpiada Şərqdə olan şəhərə həvalə edilirdi. Lakin 1937-ci il 7 iyul tarixində ikinci Çin - Yapon müharibəsi başladı. 1938-ci ilin 16 iyulunda təşkilatçılar oyunların təxirə salındığını elan etdilər. XIII Yay Olimpiya Oyunlarıda eyni aqibətlə üzləşdi. 1944 - cü ildə keçirilməli olan Olimpiya oyunları ikinci dünya müharibəsi səbəbi ilə ləğv edildi. Ev sahibi kimi namizədliyini irəli sürülən London 1948 - ci ildə mötəbər idman tədbirini seçkisiz qəbul etdi. Belə ki, İngiltərə paytaxtı Roma, Detroyt, Lozanna, Afina, Budapeşt, Helsinki və Monreal şəhərlərindən üstün olmuşdu. \nTarixdə üç cəhd və üç uğursuzluq\nYaponiyanın paytaxtı Tokio 1964 - cü ildə keçirilən XVIII Yay Olimpiya Oyunlarına ev sahibliyi edib. Bu dəfə isə Olimpiadanın keçirilməsinə təbii fəlakət əngəl törədib. Həmin vaxt quraqlıq olduğundan XVIII Oyunları üç ay təxirə salınıb. "Gündoğar ölkə" növbəti dəfə XXXII Yay Olimpiya Oyunlarını qəbul etmək şansı əldə edib.   2020-ci ilin yay aylarında keçirilməli olan oyunlar bu dəfə koronavirus pandemiyası səbəbi ilə növbəti ilə keçirilib. Göründüyü kimi, Tokioda təşkil edilən və müxtəlif səbəblərdən təxirə düşən üçüncü Olimpiada da eyni aqibəti yaşayıb.\n                        Qasım Xuluflu


MATC.AZ: II dövrənin start tarixi açıqlandı\nAzərbaycan Super Liqasında və Yüksək Liqasında II dövrənin start vaxtı dəqiqləşib.\nMatc.az xəbər verir ki, komandalar ölkə çempionatının ikinci yarısına fevralın 25-də başlayacaqlar.\nHəmin gün Yüksək Liqada “Express” “Neftçi” ilə üz-üzə gələcək. Saat 15:00-da start götürəcək oyun “Sərhədçi” Olimpiya İdman Mərkəzində təşkil olunacaq.\nFevralın 25-də Super Liqa çərçivəsində isə iki qarşılaşma oynanılacaq. Öncə - saat 15:00-da “Murov”la “Azərreyl” münasibətinə aydınlıq gətirəcək. Bu görüşdən 3 saat sonra isə meydana “Mübariz”lə UNEC çıxacaqlar.\nHər iki matç Dərnəgül Voleybol Mərkəzində olacaq.\nQeyd edək ki, “Murov” – “Azerreyl” oyunu “İdman Azərbaycan” kanalı ilə canlı yayımlanacaq.\nKim gəlir, kim gedir? - YENİLƏNİR 2553\nAFFA-dan millinin baş məşqçisi ilə bağlı açıqlama 818\nAvroliqada püşk atıldı - YENİLƏNİB 780\nÇempionlar Liqasında mövsümün son püşkü atıldı 779\n“Neftçi” Dario ilə yollarını ayırdı 766


29 Dekabr 2020, 09:31\n“Fast food” da daxil olmaqla, qeyri-normal qidalanma, habelə qazlı içkilər yeniyetmələrin yalnız fiziki deyil, həm də psixi vəziyyətinə son dərəcə mənfi təsir göstərə bilər. Belə qidalanma onların yuxusunu da poza bilər ki, bu da psixi sağlamlıqla əlaqədardır.TİA.AZ “Medportal.ru”ya istinadən xəbər verir bu nəticəyə Avstraliyanın Kvinslend Universitetinin alimləri gəliblər.\nTədqiqatın müəllifləri Ümumdünya Səhiyyə Təşkilatının (ÜST) 2009-cu ildən 2016-cı ilə qədər məktəblərdə keçirdiyi sağlamlıq vəziyyətinin qlobal tədqiqatının məlumatlarını təhlil ediblər.\nProqramda aşağı, orta və yüksək gəlirli 64 ölkədən 12-15 yaşlı 175 000-dən çox məktəbli iştirak edib.\nMəktəblilərin azı 7,5%-i son illər ərzində stress fonunda yuxu ilə bağlı problemlər haqqında bildiriblər. Maraqlıdır ki, bu çətinliklər qızlarda oğlanlara nisbətən daha çox yaranır.\nAlimlər qeyd ediblər ki, yuxu pozğunluğu, həmçinin yuxuya getmə ilə bağlı çətinliklər, habelə gecə tez-tez oyanmalar, çox kalori, minimum miqdarda qidalı maddələrin olduğu “fast food” və qaz vurulmuş kofein tərkibli içkilərin həddən artıq istifadəsi zamanı artır.\nAlimlərin sözlərinə görə, gündə üç dəfədən çox şirin qazlı su qəbul edən yeniyetmələr sutka ərzində bir içki ilə kifayətlənən həmyaşıdları ilə müqayisədə 55% çox yuxu ilə bağlı problemlərinin olduğunu bildiriblər.\nTədqiqat göstərib ki, hamburgerlər və qızardılmış kartofu həftədə 4 dəfə çox yeyən oğlanlarda, yuxunun pozulması ehtimalı eyni qidanı həftədə bir dəfə qəbul edənlərlə müqayisədə 55% çox olub. Qızlarda bu risk 49% təşkil edib.\nDaha əvvəl də bildirilib ki, həddindən artıq “fast-food”, yağlı və duzlu qidalar, həmçinin marqarinli və çox qızardılan ət qəbul etmək insanı tez qocaldır. Qidalardakı trans yağları ürək xəstəliyi riskini artırmaqla yanaşı, damarları da zədələyir. Dəridə qan axını yavaşlayır və bu erkən yaşlanmağa səbəb olur.\nQızardılmış kartof, ədvalı qidalar və kömürlə qızardılan ətlər epidermal hüceyrələrə zərər verir. Acılı qidalar qan damarlarını genişləndirir, qızartı və şişməyə səbəb olur.\n16, Yanvar - 10:40475\n16, Yanvar - 13:10437\n16, Yanvar - 13:07411\n16, Yanvar - 10:25328\n13, Yanvar - 18:285137\n13, Yanvar - 18:244291\n13, Yanvar - 18:11660


Nazir: Agrolizing ASC 500 yeni iş yeri açıb\n9 Fevral 2007 16:08 (UTC+04:00)\nSon iki il ərzində Azərbaycana Agrolizing ASC -nə 526 ədəd toxumyığan kombayn, 743 traktor, təxminən 200 müxtəlif kənd təsərrüfatı texnikası, 20 ekskavator və 72 min tondan çox mineral gübrə gətirilib. Bu barədə Azərbaycanın kənd təsərrüfatı naziri İsmət Abbasova istinadən Trend məlumat verir.\nRegionlarda ASC-nin fermerlərə alınmış texnikanı təqdim edən 52 aqrotexniki servisi fəaliyyət göstərir. ASC-nin və onun Bakı və regionlarda filiallarının yaradılması nəticəsində Azərbaycanda 450-500 yeni iş yeri yaradılıb və buna əlavə olaraq 700 mexanizator işlə təmin olunub.\nAgrolizing ASC 2004-cü ilin oktyabrın 23-də Azərbaycan prezidenti İlham Əliyevin sərəncamı ilə yaradılıb. Müəssisənin fəaliyyəti aqrar sahənin yaxşılaşdırılması və yerli torpaq sahiblərindən kənd təsərrüfatı texnikasının lizinq yolu ilə əldə olunması və verilməsi ilə sahibkarlığa dəstək göstərməyə yönəldilib.


Türkiyə prezidentinin Naxçıvanla bağlı bəyanatı göstərdi ki…” – Deputatdan şərh - Azadliq Xeber\nTürkiyə prezidentinin Naxçıvanla bağlı bəyanatı göstərdi ki…” – Deputatdan şərh\n“Qars müqaviləsinin şərtlərinə görə, Naxçıvanın təhlükəsizliyinə Türkiyə tərəfindən də zəmanət verilib, amma Ermənistan onun təhlükəsizliyinə təhdidlərini davam etdirir. Buna görə Naxçıvan Muxtar Respublikası öz müdafiə qabiliyyətini daim möhkəmlətməyə ehtiyac duyur”.\nBu sözləri millət vəkili Zahid Oruc Türkiyə Prezidenti Rəcəb Tayyib Ərdoğanın “Türkiyənin təhlükəsizliyi Naxçıvandan, Batumidən, Balkanlardan və Hələbdən başlayır” açıqlamasını şərh edərkən Virtualaz.org saytına deyib.\nZahid Oruc bildirib ki, Ərdoğan bununla Türkiyənin Naxşıvanın təhlükəsizliyinə cavabdehlik daşıdığını xatırladıb:\n“Ərdoğanın bəyanatı bir daha göstərdi ki, Türkiyə Naxçıvanın təhlükəsizliyi üzrə öz öhdəliklərindən imtina etmək niyyətində deyil. Bu, onun təhlükəsizliyini dəfələrlə hədələyən Ermənistana yaxşı cavabdır”.\nMillət vəkili həmçinin vurğulayıb ki, Ərdoğan Naxçıvanla yanaşı, Qarabağı da qeyd etməli idi:\n“Ermənistan və Rusiya arasında müxtəlif növ, o cümlədən hərbi əməkdaşlıq haqqında razılaşmalar var. Eyni razılaşma Bakı və Ankara arasında da mövcuddur. Ona görə Azərbaycan və Türkiyə arasında hərbi əməkdaşlıq haqqında razılaşmaya uyğun olaraq, Naxçıvanın təhlükəsizliyi kontekstində türk hakimiyyəti Qarabağı da yada salmalı idi. Bütün hallarda, bu, yaxşı bəyanatdır və Ermənistana Naxçıvanla sərhəddə təxribatlar törətməməsi üçün bir xəbərdarlıqdır”.\n“Türkiyə prezidenti öz bəyanatı ilə 1921-ci ilin Qars müqaviləsinin möhkəmliyini yenidən gündəmə qaytarır. Bu sənəd yalnız Naxçıvan və Acarıstanın təhlükəsizliyi üçün deyil, həm də Türkiyənin özü üçün əhəmiyyətlidir. Çünki Türkiyənin indiki sərhədlərinin möhkəmliyi onlarla müəyyən edilir. Qars müqaviləsi Ermənistanın Türkiyə torpaqlarına iştahasının qarşısını birdəfəlik və həmişəlik kəsib. Həmin müqavilənin 3-cü bəndinə uyğun olaraq Türkiyə və Rusiya, razılaşmanın iştirakçıları kimi, Naxçıvanın təhlükəsizliyinə görə öz üzərlərinə öhdəlik götürüblər. Ərdoğan bu bəyanatla faktiki olaraq Ermənistandakı bəzi isti başları soyutdu ki, onlar Naxçıvanı hətta hədələmək barədə belə düşünməsinlər”, – deyə Erentaç vurğulayıb.


Bəşir Səfəroğlu — Vikipediya\nBəşir Səfər oğlu Səfərov (11 mart 1925, Rustov, Quba rayonu, Azərbaycan – 23 mart 1969, Bakı) — Azərbaycan-sovet teatr və kino aktyoru, Azərbaycan SSR xalq artisti (1968).\n23 mart 1969 (44 yaşında)\nZümrüd Talıbova (Səfərova)\nteatr və kino aktyoru\nBəşir Səfəroğlu 11 mart 1925-ci ildə Bakıda doğulub. Yeddi illik təhsilini Bakıda alıb və ailə vəziyyətinin ağırlığı ilə əlaqədar məktəbdən uzaqlaşmalı olub. On dörd yaşından etibarən şoferlər klubunun dram dərnəyinə gedib. Kiçik intermediyalarda, birpərdəli məsxərələrin tamaşalarında kiçik rollar oynayıb. 1941-ci ilin axırlarında faşistlərlə müharibəyə yollanan Bəşir 1942-ci ildə hərbdən kontuziyalı qayıdıb. Dili tutulub və qulaqları çox ağır eşidib. Bir müddət fəhlə, yük maşınının sürücüsü işləyib. Rejissor Niyaz Şərifov ona məsləhət görüb ki, müntəzəm olaraq teatrın tamaşalarına gəlsin. O, tamaşalara baxmağa başlayıb. Bir müddət sonra isə onu truppaya aktyor qəbul ediblər. Yaradıcılıq ehtirası ilə çırpınan Səfəroğlu həyəcanlanır, daxili iztirablar keçirirdi. Ömrünün bu gərgin çağlarında o, yuxuda bərk həyəcanlanıb və bununla da dili açılıb. Həmin vaxtdan Bəşir Səfəroğlunun zəngin aktyorluq tarixçəsi başlayıb.\nBəşir Səfəroğlu Üzeyir və Zülfüqar Hacıbəyovun klassik operettalarında, əsasən isə çağdaş dramaturq və bəstəkarların musiqili komediyalarında müxtəlif xarakterli, satirik, yumoristik, məzhəkəli rollarda çıxış edib.\nAktyor yaradıcılığında xüsusi yer tutan əsas rolları: Möhsün ("Beş manatlıq gəlin", dramaturq Məmməd Səid Ordubadi və bəstəkar Səid Rüstəmov), Qaradavoy və Çiko ("Keto və Kote", Vladimir Dolidze), Usta Məhərrəm, Qoçu Əsgər və Məşədi İbad ("Məşədi İbad", Üzeyir bəy Hacıbəyov), Uzun və Nəcəf ("Durna", Süleyman Rüstəm və Səid Rüstəmov), Qədir və Gülümsərov ("Ulduz", Sabit Rəhman və Süleyman Ələsgərov), Səlyanski və Qəhrəman ("Gözün aydın", Məhərrəm Əlizadə və Fikrət Əmirov), Ohan yüzbaşı və Hacı Qara ("Xəsis", Mirzə Fətəli Axundzadənin əsəri əsasında Şəmsi Bədəlbəylinin işləməsi. Bəstəkarlar Vasif Adıgözəlov və Ramiz Mustafayev), Kazbek ("Kəndimizin mahnısı", dramaturq Kərim Kərimov, şeirlərin müəllifi Ənvər Əlibəyli və bəstəkar Zakir Bağırov), Şulu, Muxtar bəy ("Əlli yaşında cavan" və "Evliykən subay", Zülfüqar bəy Hacıbəyov), Mir İsmayıl ("Qızıl axtaranlar", Həsən Seyidbəyli və Tofiq Quliyev), Baləmi ("Rəisin arvadı", Məhərrəm Əlizadə və Səid Rüstəmov), Qiya ("Tiflis nəğməsi", Levon Cubabiriya və Şota Milorava), Əli Dinməzov ("Bir dəqiqə", Məhərrəm Əlizadə və Hacı Xanməmmədov), Hacı Kərim ("Hacı Kərimin Aya səyahəti", dramaturqlar Qulamrza Cəmşidi ilə Əbülfəz Hüseyni və bəstəkar Azər Rzayev), Qoçu ("Keçmişin məişət səhnələri", Soltan Dadaşov və Vasif Adıgözəlov), Nadir və Azay ("Qızılgül", Məhərrəm Əlizadə və Soltan Hacıbəyov), Murtuzov, Dayandur, Polis rəisi ("Özümüz bilərik", "Olmadı elə, oldu belə" və "Milyonçunun dilənçi oğlu", Şıxəli Qurbanov və Süleyman Ələsgərov), Darçmov ("Səndən mənə yar olmaz", Məhərrəm Əlizadə və Əşrəf Abbasov), Firuzbala ("Altı qızın biri Pəri", Məhərrəm Əlizadə və Tofiq Bakıxanov ilə Nəriman Məmmədov), Səbrəli ("Bizə bircə xal lazımdır", Qulamrza Cəmşidi ilə Bəşir Səfəroğlu və Telman Hacıyev), Qasiyane ("Tiflis nəğməsi", Levon Cubabiriya və Şota Milorava. Tərcümə edəni Adil Babayev), Əsgər Nəcəfoviç ("Ləpələr", Əliağa Kürçaylı və Arif Məlikov).\nBəşir Səfəroğlu "Azərbaycanfilm"in istehsal etdiyi "Əhməd haradadır?" və "Ulduz" filmlərində Sərxoş və Gülümsərov, "Tacikfilm"in çəkdiyi "Xoca Nəsrəddinin 12 qəbri" kinolentində Xacə Nəsrəddin rollarını ifa edib.\nBəşir Səfəroğlunun Bakıdakı Fəxri Xiyabanda məzarı\nAltmışıncı illərin ortalarında Azərbaycan Dövlət Filarmoniyasında "Gəlməli, görməli, gülməli" miniatür teatrı təşkil olunub. Onun üzvləri xalq artisti Əliağa Ağayev, əməkdar artist Müxlis Cənizadə, aktrisa Ofeliya Abbasova (Məmmədzadə) və Bəşir Səfəroğlu idilər. Bu kollektivdə Bəşir Səfəroğlu onlarla satirik obraz yaradıb.\nRejissor Rauf Kazımovski görkəmli gülüş ustası Bəşir Səfəroğlu haqqında eyni adlı bədii-sənədli televiziya filmi çəkib.\nSənət uğurlarına görə 29 iyun 1964-cü ildə Bəşir Səfəroğluna "Azərbaycan SSR əməkdar artisti", 25 iyun 1968-ci ildə "Azərbaycan SSR xalq artisti" fəxri adları verilib.\nBəşir Səfəroğlu Bakıda, 44 yaşına yenicə qədəm basanda, 23 mart 1969-cu ildə vəfat edib. Məzarı Bakıdakı Fəxri Xiyabandadır.\nAfaq Bəşirqızının atasıdır.\nQəribə əhvalat (film, 1960)-Cəmil\nƏhməd haradadır? (film, 1963) — sərxoş Əhməd\nUlduz (film, 1964) — Gülümsərov\nNəsrəddin Xocanın 12 məzarı (film, 1966)\nBəşir Səfəroğlu (film, 1969)\nAbbaslı, T. O… yandı…: Özü də telesəhnəciklərdən birində dediyi kimi, "yavaş-yavaş" yox, atəş-atəş yandı!: [aktyor Bəşir Səfəroğlu haqqında] //Mədəniyyət.- 2015.- 11 mart.- S.13.\nBəşir Səfəroğlunun doğum günüdür: Afaq Bəşirqızı: 46 ildir həyatda yoxdur və bu, məni çox kədərləndirir: //Üc nöqtə.- 2015.- 11 mart.- S.13.\nHüseynov, F. Bəşir Səfəroğlunun 90 illiyi ilə bağlı xatirə mərasimi keçirilib: [Fəxri xiyabanda] //Mədəniyyət.- 2015.- 13 mart.- S.5.\nKazımzadə, A. Güldürən və düşündürən komediya ustası: Bəşir Səfəroğlu-90 //Azərbaycan.- 2015.- 15 mart.- S.6.\nSüleymanova, A. Ölünü güldürən aktyor – Səfəroğlu Bəşir… //Kaspi.- 2015.- 13 mart.- S.11.\n↑ Xəlilzadə, F. Qəm dolu ürəyin gülüşü: Bəşir Səfəroğlu– 90 //Kaspi.- 2015.- 11 mart.- S.13.\nBəşir Səfəroğlu filmindən fraqment YouTube\nMənbə — "https://az.wikipedia.org/w/index.php?title=Bəşir_Səfəroğlu&oldid=5977472"\nLast edited on 3 iyun 2021, at 13:39\nBu səhifə sonuncu dəfə 3 iyun 2021 13:39 tarixində redaktə edilib.


“Hazırda Səhiyyə Nazirliyi Elmi - Praktik Hemofiliya Mərkəzində 1542 xəstə dispanser qeydiyyatdadır”.\nHemofiliya Mərkəzinin direktoru Elmira Qədimova bildirib ki, onlara lazımi tibbi yardımlar göstərilir. Onun sözlərinə görə, hemofiliyalı xəstələrin sayı 2012-ci ildə 916, 2007-ci ildə 1140 nəfər olub: "Hemofiliyalı xəstələrin 112-si 1-5 yaş, 207 nəfəri isə 5-15 yaş arasındadır. Bu da o deməkdir ki, hemofiliyalı xəstələrin beşdə biri uşaqdır. Bundan əlavə, xəstələrin 1103-ü Hemofiliya A, 132 nəfəri Hemofiliya B formasından əziyyət çəkir".\nE. Qədimova qeyd edib ki, ötən illər ərzində Azərbaycanda hemofiliyalı xəstələri müalicə forması dəyişib. 2008-ci ildə hemofiliyalı xəstələrin 577 nəfəri stasionar, 980 nəfəri ambulator müalicəyə cəlb olunmuşdusa, 2016-cı ildə 108 nəfər stasionar, 2429 nəfər ambulator müalicə alır. Hər il hemofiliyalı xəstələr üzərində müxtəlif kiçik və böyük əməliyyatlar aparılır. 2012-ci ildə hemofiliyalı xəstələrin 31-də, 2016-cı ildə isə 23 nəfərdə böyük əməliyyatlar olub. Hemofiliyalı xəstələr üzərində nadir əməliyyatlar da həyata keçirilib. Xəstələrdən birinin stomatoloji əməliyyatla 8 dişi əkilib. Milli Onkologiya Mərkəzində ağır xəstəmizin sağ ayaq darağında sümük implantasiyası əməliyyatı icra olunub". (apa) /\nTeqlər : #Azərbaycanda qeydiyyatda olan hemofiliyalı xəstələrin sayı açıqlanıb,\nAzərbaycanda əhalinin 100 000-dən 1002-si psixi problemlərdən əziyyət çəkir


Nur-az.com - "Su deyil, yağdır, içərisi də zir-zibil" - Kəndin su problemi\n"Su deyil, yağdır, içərisi də zir-zibil" - Kəndin su problemi\nİzzət Şəmiyev - kənd sakini: "Su deyil, yağdır. Milyon dənə də balıq var. Hələ suda ayaqlarını yuyanları demirəm".\nEyvaz Tahirov - kənd sakini: "Bulanıqdır, su əvəzinə zir-zibil gəlir. Balıqların yemini, zir-zibilini tökürlər. Həftədə bir dəfə də təmizləyirlər".\nEyvaz Tahirov - kənd sakini: "Suyun içərisində nə qədər zir-zibil var. Gərək necəsə süzüb istifadə edək".\nİzzət Şəmiyev - kənd sakini: "Krant çəkmişik, tez-tez tuulur. Gərək içinə məftil soxub açasan. Qalın ərp bağlayır. Bilmirik ki, nədir. İmkanlı olanlar gedib bulaqdan su gətirir, bizim kimi kasıb da qalır susuz".\nElnur Ağarəhimov - təsərrüfatçı: "Bir giriş var, bir də kəndə gedən çıxış. Suyun təmizliyini göstərmək üçün mən sizin qarşınızda bu sduan içirəm".\nRasim Kərimov - Oğuz GEM-in direktoru: "Vahid qərar qəbul etmişik ki, bu içməli su mənbəyi deyil".\nAkif Hümmətli - Oğuz Rayon Su-Kanal İdarəsinin rəis əvəzi: "Həm "Azərsu" tərəfindən, həm də qeyri-hökümət təşkilatları tərəfindən həmin kəndə içməli su çəkilişi ilə bağlı işlər gedir. Yəqin ki, yaxın zamanda Xalxal kəndinin içməli su problemi öz həllini tapacaq"./Region TV/


Ağızda əriyən piroq\nHər dəfə bazarlıqdan qayıdıb, mətbəxə girərkən etdiyimiz ilk iş, ərzaqları yerbəyer etmək olur. Bəzən da, bəhz edəcəyimiz məhsulları bilmədən eyni qaydada soyuducunun alışdığımız köşəsinə qoyuruq. Bu isə onların vaxtından tez xarab olmasına, dadını itirməsinə gətirib çıxardır. Ən çox zərər çəkən isə həm büdcəmiz, həm də damaq dadımız olur. Əziz dostlar, siyahımızda soyuducuya qoyulması qadağan olunan ərzaqlara yer vermişik. Bu məhsullar arasında düzgün saxlamadığınız ən az 1 ada mütləq rast gələcəksiniz.\nSoğanı soyuducuya qoyanların sayı az olsa da, var. Unutmayaq ki, rütubət soğanın birinci və ən böyük düşmənidir. Soğanı qaranıqda saxlasanız oz ləzzətini və tərkibi daha gec itirər. Çünki işiq onun dadına mənfi təsir edir. Hətta soyuducudan kənarda kartofla soğanı birgə saxlamayın. Kartof öz ətrafında rütubət yaradır ki, bu da soğanın daha tez yumşalmasına səbəb olur.\nBu tərəvəz istisevəndir. 0- a yaxın temperaturda onlar öz ətirini itirir. Nişastalı tərkib alıb, kəsilmişkartofu xatırladır. Onu otaq temperaturundan biraz aşağı dərəcədə saxlamaq lazımdır. Bu otağın hava axını daha çox gələn nöqtəsi ola bilər.\nBu meyvələr açıq və biraz da sərin məkanı sevirlər. Almaları payız fəsilində eyvanda qutulara qoyub, saxlaya bilərsiniz ki ətrafında hava dövr etsin. Soyuqlar başlayan kimi, qutuları evə daşıyın.\nBal soyuq temperaturda öz müalicəvi xassələrini həmçinin əsil dadını itirir. Balı otaq temperaturunda saxlamaq lazımdır.\nYəqin ki, şokoladı soyuducuya qoyandan sonra rənginin solduğunun şahidi olmusunuz. Əslində bu hal o qədər də qorxulu deyil, lakin kiflənməyə səbəb ola bilər. Həmçinin məhsulun düzgün saxlanmadığından xəbər verir.\nМетки записи: ərzaq


"Ən maraqlı kitab mənimdir" - QALİB SEÇİLDİ » Qadınla.Com - Qadınlar Birİncidir!\n"Ən maraqlı kitab mənimdir" - QALİB SEÇİLDİ\nTarix: 28-08-2016, 20:51\n1. Modabaz - 20 SƏS2. Bahar Nesirova - 6 SƏS 3. _Gülər_Üzlü_ - 1 SƏS4. Ayten Melek - 18 SƏS5. Nezka - 4 SƏS Qalibimiz 1 nömrəli şəklin sahibi Modabaz nikli userdir Userimizi öz adımdan və idarə heyəti adından təbrik edirəm. Nəyinki virtualda realdada hər zaman 1-ci olasız. Gələcək yarışmalarda da uğurlar sizə Digər userlərimiz də 1-ci olmasalar belə həvəsdən düşməsinlər əsas yarışmaya qatılmaq üçün ola cəsarətinizdir :)P.S. Əziz xanımlar mənim yarışma və layihələrimdən bu qədər. Sentyabrın 1-dən saytda az olacağım üçün artıq nikimi yarışma müəllifi olaraq görməyəcəksiz :) Ümid edirəm keçirdiyim yarışmaları bəyəndiniz gələn il sentyabra qədər yarışma və layihələrə stop! (sadəcə mənim üçün) Qatılan bütün userlərə təşəkkürlər :) Modabaz nikli user siz də ismarıcla nə status istədiyinizi mənə yazarsınız. loading... 100\nqizlar umumiyetle yarismaya nece qatilirsiz\n28 yanvar 2017 18:22\nqalibe ugurlar arzu edirem)\n16 sentyabr 2016 15:51\n96 Nə gözəl söyləmiş Hz.Əli-"İnsanları tanıyan yalnızlaşır" Offline\n8 sentyabr 2016 20:39\n95 Sən sadəcə mənimsən...! Offline\nÜreyimə dammışdı ki, 4-cü Ayten Meleyindi)) Və görünən odur ki, düz təxmin etmişəm. Qalibi isə təbrik edirəm. Uğurlar hər bir qızımıza....666...\n3 sentyabr 2016 18:14\n94 ⚔Viking⚔ Offline\n30 avqust 2016 14:07\n93 Ne mutlu TÜRK'üm diyene!... Offline\n29 avqust 2016 07:59\n92 Həyat cox çətindi, ama məndə asant biri deyiləm...Sözümün keçmədiyi yerdə sözümü yox!!!!Yerimi dəyisərəm Offline\nTebrikler. Ugurlar her bir xanima\n29 avqust 2016 00:38\n91 Omur boyu məhəbbəti axtaranda var,onu tapanda həyatını itirəndə.... Offline\nİlk öncə səs verən hər kəsə təşəkkür edirəm Qalibimizi təbrik edirəm İnşAllah kitab sevər xanımlarımızın sayı artar.Unutmayaq ki, hər yeni kitab yeni həyatdır 28 avqust 2016 22:18\n89 Əgər qadın təslim olmursa, qalib gəlir. Əgər təslim olursa, qalibə öz şərtlərini diktə edir. Offline\ntebrik eliyirem men aytene ses vermiwdim\n28 avqust 2016 21:23\n88 Be Happy)) Offline\nMen tebiiki qaraqani isterdim amma olmadiii.Qalib xanimimizi tebrik edirem.\n28 avqust 2016 13:24\n87 İmza Offline\nQalibi tebrik edirem.\n28 avqust 2016 12:54\n86 DERDIN NE OLURSA OLSUN,UMUDUN ALLAH OLSUN Offline\nayten melek nikinin oldugunu bilirdim o cox kitab;larim yazmaq isdedimancaq qayda pozaramdeye yazmadim her 2 yarismada eyni gullerden istifade edib ...qalibimizde tebrik edrem\n28 avqust 2016 01:55\n85 Qadının ən böyük vəzifəsi analıqdır :50: Offline\nUserimizi təbrik edirəm\n27 avqust 2016 22:26\n27 avqust 2016 21:53\n83 Sevgi Qatarı Offline\nqalibi ve diger qatilan xanimlarmizida tebrik edirem.heyatinizda ugurlar\n27 avqust 2016 21:51\n82 Başa düşdüm ki,Həyatda Nəfəs almam üçün 5 səbəbim VarALLAHıma Şükür ki, onlar mənim Həyatımdadı. Offline\nOnun_Mələyi Sitat: MODABAZSitat: _Gülər_üzlü_ [i]İnanin heç pis olmadım , əksinə.çox güldüm 1 səsdə çox dur mənə inanın yarışmıya qalib olmaq üçün yox Sadəcə maraq Üçün qatıldım...qalibi olmayacağımı bilirdim çünki .Gürcüstand yaşadığım üçün kitablarım gürcü dilindədi...burda azəri kitabları tapmaq çətindi məndə internetden oxyuram kitabkarı...Həmdə bu Azəri saytidi kimsədə mənasını bilmədiyi kitaba səs verməz)) Qalibin kitabinin Modabaz olacağı ağlıma gəlməzdi nədənsə...təbrik edirəm bacımı....uğurları bol olsun.....Digər qızlarada məsləhət bu bir yarişmadı .üzülməyə dəyməz... Hələ burda çox yarişmalar keçriləcəy....Narın Yağışın da bura az az daxil olacağna pis oldum)) Kız heç olmasa arada Günlüyə yazarsan yenə))..[i/]]Coox sagoll Deymez can...yeni statusnu seve seve kullan 27 avqust 2016 20:54\n81 Qadınlar polislər kimidir;Əllərində bütün dəlillər vardır amma yenə də etiraf etmənizi istəyərlər Offline\n27 avqust 2016 20:19\n80 Həyat fırtınanın keçməsini gözləmək deyil,Yağmurda da yeriyə bilməyi bacarmaqdır..! Offline\n78 Allah hec bir evi usagsiz etmesin.her evden usag qigiltisi sesi gelsin.Allah hec kimi usagnan imtahana cekmesin.Allah xeyirli ovlad qismet etsin.Allah ne virir versin qiz oglan ferqi yoxdu saglam versin.Amin InsAllah 1 2 3 4 5 İnformasiya


Nə edirsən et ALLAH xatirinə et » Qadınla.Com - Qadınlar Birİncidir!\nNə edirsən et ALLAH xatirinə et\nTarix: 2-09-2015, 11:00\nŞərhlər: Baxılıb: 800\nPeyğəmbəri Əkrəm (s) Əbuzərə buyurdu:\n«Ey Əbuzər! Gərək hər bir işdə pak niyyətin olsun. Hətta yemək və yatmaqda da belə».(«Mizanül-hikmət», 13/6578/3984/20999.)\nCənab Şeyx öz şagirdlərinə təkrar tə᾽kidlərlə buyurardı: Bütün işlər Allah üçün olmalıdır, hətta yemək və yatmaq da.\n«Əgər bu stəkandakı çayı Allahın razılığı üçün içsən, sənin qəlbin ilahi nurla nuraniləşər. Amma əgər nəfsin ləzzəti üçün içsən, elə istədiyin şey olacaqdır».\nAyətullah Məhdəvi Kəni buyurur: Təhsilin və tələbəçiliyin əvvəllərində özüm üçün bir paltar almaq istədikdə—mərhum Burhandan kirayəyə götürdüyüm paltarları təhvil vermək istədikdən sonra—Şeyx Rəcəbəli adlı bir şəxsin yanına getdim. O vaxt 14-15 yaşım var idi. Parçanı gətirdim, onun iş yeri də yaxınlıqdakı otaqda idi. Bir qədər oturduq, gəldi və dedi: Yaxşı, indi nə olmaq istəyirsən?\nMən dedim: Tələbə olmaq istəyirəm.\nDedi: Tələbə olmaq istəyirsən, yoxsa adam?\nMən bir qədər təəccübləndim və fikirləşdim ki, nə üçün ruhani libasında olan bir şəxs bu sözləri demir? Sonra dedi:\n«Narahat olma! Tələbəlik yaxşıdır. Gərək sənin məqsədin insan olmaq olsun. Sizə bir nəsihət edirəm, onu unutmayın.. Elə cavan olduğun və günaha batmadığın indiki vaxtda belə ilahi hədəfləri unutma, hər nə iş görürsənsə Allah xatirinə gör. Hətta əgər kabab yeyirsənsə bu məqsədlə ye ki, qüvvətlənib Allaha ibadət edəsən. Bu nəsihəti ömrün boyu unutma». loading... 20\nAllah üçün nə etmişik??\nMəhəmməd Peyğəmbərdən (s) kəlamlar ( 1-ci hissə)\nGündəlik Bürclər - 28.04.2017\nAprel 2017 (699)Mart 2017 (212)Fevral 2017 (1065)Yanvar 2017 (1291)Dekabr 2016 (1236)Noyabr 2016 (1426)Oktyabr 2016 (1526)Sentyabr 2016 (1519)Avqust 2016 (1414)İyul 2016 (817)İyun 2016 (1414)May 2016 (1581)Aprel 2016 (1681)Mart 2016 (2009)Fevral 2016 (1897)Yanvar 2016 (1709)Dekabr 2015 (1629)Noyabr 2015 (1583)Oktyabr 2015 (1667)Sentyabr 2015 (1533)Avqust 2015 (1542)İyul 2015 (1471)İyun 2015 (1436)May 2015 (1373)Aprel 2015 (1465)Mart 2015 (1606)Fevral 2015 (1444)Yanvar 2015 (1598)Dekabr 2014 (1273)Noyabr 2014 (1358)Oktyabr 2014 (1440)Sentyabr 2014 (1344)Avqust 2014 (1075)İyul 2014 (1383)İyun 2014 (1529)May 2014 (1444)Aprel 2014 (1049)Mart 2014 (983)Fevral 2014 (881)Yanvar 2014 (834)Dekabr 2013 (830)Noyabr 2013 (894)Oktyabr 2013 (987)Sentyabr 2013 (782)Avqust 2013 (784)İyul 2013 (882)İyun 2013 (648)May 2013 (828)Aprel 2013 (2341)Mart 2013 (1165)Fevral 2013 (714)Yanvar 2013 (617)Dekabr 2012 (564)Noyabr 2012 (676)Oktyabr 2012 (707)Sentyabr 2012 (534)Avqust 2012 (392)İyul 2012 (565)İyun 2012 (294)May 2012 (278)Aprel 2012 (254)Mart 2012 (196)Fevral 2012 (509)Yanvar 2012 (503)Dekabr 2011 (588)Noyabr 2011 (729)Oktyabr 2011 (441)Sentyabr 2011 (532)Avqust 2011 (201)İyul 2011 (125)İyun 2011 (30)May 2011 (232)Aprel 2011 (488)Mart 2011 (326)Bütün arxivi göstər / gizlət Facebook


Atalar və oğullar (oxumağınız tövsiyyə olunur) » Qadinkimi.com\nAtalar və oğullar (oxumağınız tövsiyyə olunur) Tarix : 09 İyul 2020, 12:58\nƏvvəllər hegelçilər vardı, indi isə meydana nihilistlər çıxıb... "Atalar və oğullar" əsərində kinayə ilə deyilmiş bu sözdən hiss olunur ki, Rusiya böyük dəyişiklik ərəfəsindədi. Atalar və oğullar yola getmirlər. Onların dünyaya baxışları, dəyərləri dəyişib...\nBizdə necə, atalar və oğullar qarşıdurması varmı? Yoxsa, Azərbaycanda atalar oğulların, oğullar isə ataların tayıdı. Bəli, böyük çoxluq belədi. Ataların təsir vasitələri çoxdu. Sən bir az dəyişiklik istəsən maddiyyat, maşın, toy ritualı öz sözünü deyəcək.\nFərqli toy etmək istəyənlər atalarından bu sözü eşidir: "Camaat sənin toyuna gəlmir, mənim oğlumun toyuna gəlir". Yəni, köhnə bazara təzə qaydalar gətirmə, mən belə istəyirəm, mənim qonaqlarım da belə tələb edir...\nÜstəlik, bir çox övladlar öz atalarını hər şeyə qadir hesab edirlər. Elə bilirlər ki, ataları hamıdan güclüdür. Bəlkə də buna görə Dostoyevskinin "Karamazov qardaşları" əsərində uşağın gözü qarşısında atasının döyülməsi ədəbiyyatda ən ağır səhnələrdən biridi... Gəlin, bu insan təbiətinin üstünə hələ bizim ibtidailiyimizi, ibtidai hislərlə yaşadığımızı da əlavə edək.\nAzərbaycanlılar asanlıqla öz atalarını ilahiləşdirir. Zorakı atanı, övladlarına təxminən işgəncə verən atanı sadəcə və rahatlıqla ciddi adam kimi xarakterizə edirlər.\nSiz bizim toylarımızda tamadaların sevərək dediyi və toy əhlinin maraqla qulaq asdıqları ata haqqında şeirin məzmununa baxın: "İstəyirəm yenə səhvim üstə döyəsən məni, əllərinə qurban olum, ay ata..."\nBu şeiri deyənlərin, bu şeirə qulaq asanların böyük əksəriyyəti atadır və onlar özləri də belə bir gələcək arzusundadırlar. Yəni, onların da əlləri yumruqla, təpiklə xatırlansın.\nBir balaca dəyişiklik istəyən gənc, anası tərəfindən süd şantajı ilə üzləşir. Ana övladına süd verməsini tez-tez xatırladır. Elə bil, bunlar ana deyil, süd kombinatlarıdır. Axı, qoyunun da, inəyin də, keçinin də bacardığı təbii proseslə nə qədər fəxr etmək olar?.. Axı tanrı, yaxud təbiət insanı heyvandan fərqli yaradıb. İnsana şüur verib. Bu şüur insana dəyərlər bəxş edib. Mədəniyyət və davranış qaydaları yaradıb. Bəs, bizim ata və analarımız şüur baxımından bizə nə verib?\nSağ olsunlar, gedib ov ovlayıb, quş quşlayıb, otdan-ələfdən gətirib bizi yemləyiblər. Bizi böyüdüblər. Mağaranı xarici düşməndən bacardıqları qədər qoruyublar. Buna görə onlara minnətdarıq. Bəs, bizə şüurun qazandırdıqları nemətlərdən nə qədər veriblər? Hanı bizim dəftərimiz, kitabımız, qələmimiz... Yoxdu. Bir toya xərclədiyimiz pulun yarısını təhsilə xərcləmək istəmirik. Ölülərin başdaşına xərclədiyimizin yarısını dirilərin dəftər-kitabına xərcləmək niyyətində deyilik.\nBu basqılara davam gətirmək çətindi. Davam gətirmək bir yana, gənclərin çoxu atalarının hansı işlə məşğul olmaları barədə düşünmək belə istəmirlər. Onların aldıqları maşınları, paltarları həvəslə qəbul edirlər. Rüşvətxor atanın aldığı maşınla hoqqa çıxarırlar. Dostlarının yanında yolu qırmızı işıqda keçməklə fəxr edirlər. Bu, böyük çoxluqdu. Onlar məhz madiyyata görə öz atalarının yolunu davam etdirməyi, hətta onların siyasi baxışını müdafiə etməyi lazım bilirlər. Başqa cür ola biləcəyini düşünmürlər.\nAmma indi elə gənclər var ki, onlar öz atalarının hansı işlə məşğul olduqlarını bilir. Dəyişiklik istəyən bu gənclər bilirlər ki, ataları rüşvət alır, yaltaqlıq edir, seçkiyə haram qatır. Belə gənclər öz atalarının əməllərindən utanırlar. Onlar açıq müqavimət göstərə bilməsələr də, atalarından aldıqları pulları vicdanla xərcləyə bilmirlər. Bunlar kifayət qədər mədəni, intellektli, prosesləri diqqətlə izləyən və ölkədə müsbətə doğru dəyişiklik istəyən bir gənclikdi. Atalarının dəyərləri onları sıxır. Darıxdırıcı görünür. Toydan ləzzət ala bilmirlər, toyda dava salanları başa düşmürlər. Hətta bəzən gülürlər.\nMollaya diqqətlə qulaq asa bilmirlər.\nOnların öz atalarının əməllərindən utanması o deməkdir ki, onlar artıq köləlik zəncirində halqa olmaq istəmirlər. Bu, köləlik zəncirinin qırılması deməkdi. İndi hər bir gənc öz nəslini bu köləlik zəncirindən xilas edə bilər. İndi hər bir gənc öz nəslini köləlikdən xilas etməlidi. Hər kəs bu missiyanın nə qədər müqəddəs və tarixi missiya olduğunu müəyyən etməlidi.\nSpinoza deyirdi ki, insanlara köləlikdən deyil, azadlıqdan danışın. Qoy hər bir gənc başa düşsün ki, o, özü-özünü qəhrəman edə bilər və yəqin ki, qəhrəmanlıq üçün bir də belə şans çətin ələ düşsün. Nəsillər köləlikdən azad olduqca, biz bir toplum olaraq azadlığa çıxacağıq. Bu gün hətta rəngli geyinən bir gənc belə bu prosesə öz töhfəsini verir. Mitinqə çıxmasa belə, qəzet alır, kitab alır, yazı paylaşır. Qoy, bu gənclər öz atalarının əməllərindən utanmağı çox da ürəklərinə salmasınlar. Dəyişiklikliyə can atmağa davam etsinlər. Çünki insanı yalnız öz seçiminə görə ittiham etmək mümkündü. Ata, ana, vətən bizim seçimimiz deyil.\nSeçim mənim olsaydı, mən Azərbaycanda yox, Eldoradoda doğulardım və heç bu yazını yazmağa da ehtiyac olmazdı.