Gözəl İslam - Gəlin qaynana məsələsi\nGəlin qayınana məsələsi\nEvlilik və ailə haqqında / Evlilik və ailə ilə bağlı mövzular 1 622\nSual: Bir uşaqlı evli bir kişiyəm. Xanımım təsəttürlü və namazını qılır. Lakin, anam-atam xanımımı istəmirlər, həmişə onu təhqir edirlər. Mən də xanımıma anam-atamla yaxşı dolan deyirəm, anamı-atamı kədərli görəndə xanımıma əsəbləşir, vururam. Baxdım ki, bu iş belə getməyəcək, nəhayət xanımımı aparıb uşağımla birlikdə ana-atasının evinə buraxdım. Nə tövsiyə edərsiniz?\nTəsəttürlü və namazını qılan bir xanım böyük nemətdir. Nemətin qiymətini bilməzsəniz əlinizdən çıxar.\nGəlin qayınana məsələsi yeni deyildir. Evlərin ayrı olması bir həll şəkli ola bilər. Əgər gəlin-qayınana mübahisə edirlərsə, heç görüşdürməmək daha uyğun olar.\nAna-atanın istəyi ilə xanım döyülməz, xanım tərk edilməz. Etdiyiniz hərəkət çox pis və çox səhvdir. Peyğəmbər əfəndimiz buyurur ki:\n“Qadınlarınıza əziyyət etməyin! Onlar, Allahu təalanın sizlərə əmanətidir. Onlara qarşı mülayim olun, yaxşılıq edin!” [Müslim]\n“Haqsız olaraq xanımını döyənin, Qiyamətdə rəqibi mən olaram. Xanımını döyən Allah və Rəsuluna üsyankar olar.” [R.Nasıhin]\n“Müsəlmanların iman baxımından ən üstünü, əxlaqı ən gözəl olanı, xanımına ən yaxşı, ən lütfkar davranandır.” [Tirmizi]\n“Xanımına gülər üzlə baxan kişinin dəftərinə bir kölə azad etmiş savabı yazılar.” [R.Nasıhin]\nEvə gələndə xanımına salam verib xətrini soruşmaq, kədər və sevincinə ortaq olmaq lazımdır. Çünki, o başqalarından ümidsiz və yalnız özünə alışmış olan dostu, dərd ortağı, onu nəşələndiricisi, uşaqlarının tərbiyəçisi və müxtəlif ehtiyacların aradan qaldırıcısıdır. Ayəti-kərimədə məalən buyurulur ki:\n“Yaxşı qadınlar, Allaha itaət edər və ərlərinin haqqına riayət edərlər. Ərləri yoxkən, onların namuslarını və mallarını Allahın köməyi ilə qoruyarlar.” [Nisa 34]\nKişi, həmişə özünü qüsurlu görməli, “Mən yaxşı olsaydım, o belə olmazdı” deyə düşünməsi lazımdır. Xanımının yaxşılığını, iffətini Allahu təalanın böyük neməti bilməsi lazımdır. Onun pis xasiyyətinə qarşı yaxşılıqla rəftar etməsi, yaxşılığı çoxalıb, hər işi sevə-sevə edəndə, ona dua etməsi və Allahu təalaya şükr etməlidir. Çünki, uyğun bir qadın böyük bir nemətdir. Yaxşı davranmaq, yalnız xanımı üzməmək deyildir, onun verdiyi sıxıntılara da dözmək deməkdir. Hədisi-şərifdə buyuruldu ki:\n“Xanımının pis xasiyyətlərinə dözən kişi bəlalara səbr edən Həzrəti Eyyüb kimi mükafatlara qovuşar.” [İ.Qəzali]\nYaxşı müsəlman olmaq üçün xanımı ilə yaxşı dolanmaq şərtdir. Quranı-kərimdə də məalən, “Onlarla yaxşı, gözəl dolanın!” buyurulur. [Nisa 19]\nSual: Ana-atanın səksən haqqı ilə əlaqədar yazıdan sonra işlərimiz çox qarışdı. Ərim anasını yanımıza almaq istəyir. Evimiz ayrı ikən yola getmirdik. İndi yuvamız əməllicə pozulacaqdır. Münaqişəmizdən orta məktəbə gedən oğlumun sinirləri pozuldu, depressiyaya düşdü. Ərimin və anasının sağlamlığı və maddi vəziyyəti yaxşıdır. Qaldığı evdə qala bilər. Gəlib hüzurumuzu pozmağa haqqı varmı?\nƏrinizin vəziyyəti yaxşı olduğuna görə anasını öz yanına alması lazım deyildir. Dəfələrlə yazdığımız kimi gəlin-qayınanası ilə eyni evdə yaşamağa məcbur edilə bilməz. Məcbur ediləndə evdə hüzur qalmaz. Ağıllı kişi evində narahatlıq çıxarmaz. Dinə zidd olmayan bir çarə tapar.


Uşu - Sanda Federasiyasının prezidenti ilə müsahibə | Xəbərlər | Baku 2017\nUşu - Sanda Federasiyasının prezidenti Azər Həsənsoy ilə müsahibə\n- İlk olaraq Uşu idman növünün mənası nədir? Ondan başlayaq.\n- Əvvəla qeyd edim ki, Uşu Çin döyüş sənətidir Uşuyla Kung- Fu eyni mənanı ifadə edir. Uşu - Çin dilindən tərcümədə Döyüş Sənəti deməkdir.\n1989 – cü ildə Azərbaycanda Uşu idman növünün təməli qoyulub. İlk müstəqil döyüş kimi 1992-ci ildə qeydiyyatdan keçmişdir. 1994-cü ilə kimi bir çox idman növləri məhz Savalan klubunun adından çıxış edirdi. Uşu – tam kontakt idman növüdür.\n- Uşu sanda federasiyası olaraq son illər gördüyünüz işlər nələrdir?\n- Uşu çətin idman növü sayılır. Bir neçə idman növüylə məşğul olanlar məhz bu idman növüylə davam edə bilərlər,ancaq qaydaları çətindir və fərqlidir. Hal-hazırda özünü təsdiq etmiş idmançıları deyə bilərəm ki, məhz bizim idman növündən uğurlarını qazanmışdır. Uşu - sandaçılarımız demək olar ki, keçirilən yarışlarda mütamadi olaraq iştirak edir.\n- Komanda heyyəti neçə nəfərdir?\n- Deyərdim ki ,getdikcə sayları azalır,buna da səbəb məni qane etməmələridir. Hal hazırda 7 çəki dərəcəsi ilə 14 idmançıyla davam edirik.\nHər çəkidən olan idmançıdan bir nəfər seçiləcək. Çəkilər əsasən 48, 52, 56, 60, 65, 70, 75- dir.\n- İdmançılar xüsusi hazırlıq keçirlər, yoxsa hələ zaman var deyib istirahət edirsiniz ?\n- Xeyr, artıq bir ildir ki, təlim məşq toplanışı davam edir və yarışlara xüsusi hazırlaşırıq.\n- Zədələrin qaçılmaz olduğunu bilirik. Hal-hazırda idmançılarda zədə problemi varmı?\n- Baxır zədəyə, çünki elə hal ola bilər ki, ciddi zədə ola bilər, o zaman yarışa çıxmağı mümkün deyil, ancaq zədə çox ciddi olmazsa, davam edə bilər. Yarış öncəsi isə zədənin olması ən pis haldır.\n- Məşqlər gün ərzində neçə dəfə olur ?\n- Gündə 3 dəfə məşq keçirik.\n- İdmançılardan kənar ölkələrdə varmı və məhz bu idman növünün təbliğatın aparırlarmı?\n- Əlbəttə, Uşu sandayla məşğul olan idmançılar var ki, başqa ölkədə Azərbaycanı təmsil edirlər. Bunlardan Türkiyədə təhsil alan və uşu və muay- thai idman növünün təbliğatını aparan Eldar Əlizadəni deyə bilərəm. Mən heç bir idmançımıza məhdudiyyət qoymuram, bacarırsa işini görsün, əksinə dəstək olmağa hazıram.\n- Azərbaycanda keçiriləcək olan 4 cü İslam oyunlarına Uşu sanda federasiyası olaraq necə hazırlaşırsınız?\n- Hazırlığımız təlim-məşq toplanışından davam edir, yığma komandamız yarışlara hazırlaşır, Elçin Eminov, Pərviz Abdullayev, Ruslan Pirəliyev artıq özünü təstiq etmiş idmançılardır. İnanıram ki ,yaxşı nəticə olacaq. Ancaq idman elədir ki ,güclü də olsan uduzmaq şansın var, ona heç kəs qaranti verə bilməz. Pərviz Abdullayev bilirsiniz ki, illərdir kikboksinglə məşğuldur, ancaq ilk olaraq uşu sanda ilə başlayıb və davam da edirdi, yəni hər iki idman növüylə məşğul idi. Son səkkiz aydır ki, artıq Pərviz məşq edir və İslam Oyunları üçün xüsusi hazırlaşır.\nBiz üzərimizə düşən işi görürük, çalışırıq, əziyyət çəkirik, qalır nəticəyə.Yaxşı düşünək yaxşı olsun.\nUşu | 22 may


Sahib Ələkbərov: Güləşçilər arxayınlaşmamalı, öz üzərində daha çalışıb yeni uğurlar qazanmalıdır - Olimpiya Idman NövləriOlimpiya Idman Növləri\nSahib Ələkbərov: Güləşçilər arxayınlaşmamalı, öz üzərində daha çalışıb yeni uğurlar qazanmalıdır\n20 dekabr 2017 / 18:11 Baxış sayı: 427\nBakı İdman Sarayında Azərbaycan çempionatı keçirildi. Allsport.az saytı xəbər verir ki, Dünya Güləş Birliyinin yeni qaydalarına uyğun olaraq keçirilən yarışda həm sərbəst, həm də yunan-Roma güləşi üzrə 10 çəki dərəcəsində qalib və mükafatçılar müəyyənləşdi. 10 çəki dərəcəsi üzrə ilk 3 yeri tutmuş idmançılar yığmanın heyətinə cəlb ediləcək və gələn ildə komandanın iştirak edəcəyi beynəlxalq yarışlarda ölkəmizi təmsil etmək imkanı qazanacaqlar.\nÇempionatın son günü yarışlar başa çatdıqdan sonra AGF-in 1-ci vitse-prezidenti Sahib Ələkbərov qalib və mükafatçılarla görüşdü. İdmançıların çempionatda böyük əzmkarlıqla mübarizə apardıqlarını qeyd edən AGF rəsmisi eyni əzmkarlığı növbəti il ərzində keçiriləcək yarışlarda da gözlədiklərini bildirdi:\n“Azərbaycan Güləş Federasiyası tərəfindən yığma komandaların seçiminə daim ədalətlə yanaşmağa çalışılıb və idmançıların beynəlxalq arenada ölkəmizi layiqincə təmsil etmələri üçün lazımi şərait yaradılıb. Ölkəmizdə idmana və idmançılara dövlət səviyyəsində diqqətin nəticəsidir ki, bu gün Azərbaycan idmançıları, xüsusən güləşçilərimiz ən mötəbər beynəlxalq yarışlarda daim ilk üçlükdə qərarlaşır. Sizin öhdənizə isə bu ənənəni qoruyub saxlamaq və daha da inkişaf etdirmək vəzifəsi düşür.”\nAzərbaycan çempionatının qalib və mükafatçısı olmuş hər bir idmançıya uğur arzulayan Sahib Ələkbərov qələbəyə gedən yolun nizam-intizamdan və yüksək hazırlıqdan keçdiyini xüsusi vurğuladı: “Artıq növbəti ilin ilk aylarından hazırlıq üzrə təlim-məşq toplanışlarınız başlayacaq. Bu yarış artıq geridə qaldı. Sizin hər biriniz qələbədən arxayınlaşmamalı, keçirilən təlim-məşq toplanışlarında məşqçilərin tapşırıqlarına əməl edib, öz üzərinizdə çalışıb qələbəyə köklənməyə çalışmalısız. Bunun üçün təbii ki, nizam-intizama da xüsusi diqqət yetirməlisiniz. 2020-ci ildə Tokioda keçiriləcək Yay Olimpiya Oyunlarının iştirakçıları sizin aranızdadır”.


Bakıda qardaş və bacı koronavirusdan öldü Demokrat.az\nMəlum olduğu kimi, bir gün əvvəl Azərbaycanda 273 yeni koronavirus infeksiyası aşkar edilib və daha üç nəfər ölüb.\nDemokrat.az xəbər verir ki, dünən dünyasını dəyişən COVID-19 xəstələrindən ikisi 1954 və 1956-cı il təvəllüdlü qardaş və bacı olub. Digər bir qardaşın vəziyyəti isə ağırdır – komadadır. Adamda diabet və ürək problemləri var. Onun oğlu da koronavirusa yoluxub, amma vəziyyəti normaldır.\nMərhumun yaxınlarının dediyinə görə, dünyasını dəyişənlər anasının ildönümünə gələn bir qadın tərəfindən koronavirusa yoluxub. Təəssüf ki, Bakıda yaşayan bu ailənin bir koronavirus xəstəsi olması çox gec başa düşülüb və yalnız pnevmoniya başlayandan sonra həkimlərə müraciət edib.\n3 İyun 2020, 19:30


Lyej | Inar Travel\nLyej Benilüksun turist mərkəzlərinin biri balaca Lyej şəhəridir. Belçikanın mədəniyyət və iqtisadiyyat mərkəzi olduğu üçün bu balaca şəhər səyyahların marağına səbəb olur.\nQeyd etmək lazımdır ki, Belçika turlarına endirimlərin çox olduğuna görə, bu ölkədə istirahəti hər istəyən əldə edə bilər. Bundan əlavə onu da demək lazımdır ki, bura hər fəsildə istirahət üçün çox əlverişlidir.\nBenilüksun turist mərkəzlərinin biri balaca Lyej şəhəridir. Belçikanın mədəniyyət və iqtisadiyyat mərkəzi olduğu üçün bu balaca şəhər səyyahların marağına səbəb olur.\nLyej tarixçəsi VIII əsrdən başlayan bir qədim şəhərdir. Mövcud olduğu zaman ərzində bir neçə dəfə yanğınlara məruz qalmasına baxmayaraq, şəhər hər dəfə bərpa olunmuşdur. Bunlara baxmayaraq, şəhərdə çox sayda muzey və heyrətamiz memarlıq abidələri qorunub saxlanılmışdr. Lyej şəhərinin mərkəzində hər növ nəqliyyat vasitələrinin girişi qadağan olunmuş piyada sahəsi yerləşir. Bu sahə 3 km-dən çox uzunluğa malik olaraq, Avropanın ən uzun piyada sahələrindən biri hesab olunur. Şəhərin bir çox diqqətəlayiq obyekti vardır. Onlardan ən məşhuru yepiskop knyazlarının sarayıdır. XI əsrdə inşa olunmasına baxmayaraq, sara müasir görüşünü XVI əsrdə əldə edib.\nÖzü özlüyündə maraqlı abidə olan bu saray özündə iki üslubu birləşdirir: zahirən qotika, daxilən isə renessans üslubları. Bu üslubların sintezi sarayı qeyri-adi və təkrarolunmaz edir. Hər ürəyi istəyən bu sarayı ziyarət edə bilər, çünki ən ucuz turlarda belə bu ziyarət səfər proqramına daxildir.\nŞəhərin bazar meydanında məşhur Perron fəvvarəsi yerləşir. O, Lyej şəhərinin vizit kartı hesab olunur və daim ətrafında çox sayda turist və şəhər sakini toplayır. Bu fəvvarə bir növ azadlıq rəmzidir. 1967-ci ildə yenidənqurma yaşamış bu fəvvarə hal-hazırda dünyanın ən gözəl fəvvarələri siyahısında ilk yerlərdən birindədir. Sahəni gözəlləşdirən abidələrdən biri də şəhər meydanıdır.\nUzun müddət Lyej şəhəri yepiskopun iqamətgahı olduğu səbəbindən şəhərdə çox sayda kilsə var. Onlardan ən qədimi və məşhuru roman üslubunda inşa edilmiş Sen-Bartelemi kilsəsidir. Sen-Jan kilsəsində turistlər məşhur Delakurun əl işi olan Madonna heykəlini görə bilərsiniz. Populyar kilsələrin sırasına qotik üslubda tikilən və maraqlı interyerə malik olan Müqəddəs Yakob kilsəsi də aiddir.\nŞəhər bir sıra biri birindən maraqlı olan muzeylərə sahibidir. Onlardan ən çox ziyarət olunan Vallon həyatı muzeyi və Vallon incəsənəti muzeyidir. Burada XVI-XX əsrlərə aid incəsənət nümunələri təqdim olunmuşdur. Məşhur muzeylərdən biri İctimai nəqliyyat vasitələri muzeyidir. Muzeydə Lyej şəhərinin və ümumiyyətlə Belçikanın tarixi boyunca istifadə olunan nəqliyyat vasitələrinin nümunələri sərgilənib.\nBelçikada istirahət sizə xoş sürprizlər gətirəcək və maraqlı və qeyri-adi keçəcəkdir! Və Birləşmiş Ərəb Əmirliklərinə səyahətin bu günümüzdə daha populyar olmasına baxmayaraq, az pul xərcləyərək Belçikada da çox gözəl istirahət etmək olar. Bu ölkəyə bir dəfə səfər edən hər kəs, buraya yenindən geri dönmək istəyir.


İstixeber.info xəbər verir ki, o, “Yeni Müsavat”a açıqlamasında əfəndi nəslindən olduqlarını qeyd edib:\n“Əvvəla, mən tituluna, cəmiyyətdəki mövqeyinə, dövlətçiliyə xidmətinə görə hər bir insana yüksək qiymət verirəm. Gərək mətbuat bir insan haqda sağlam münasibət bildirsin. Ziya müəllimin (Ziya Məmmədov) ibadətlə məşğul olması haqda məlumat elə təqdim olunub ki, onu oxuyan sabah cəmiyyətə başqa cür ötürür. İlk növbədə təhqirə yol verilməməlidir. Azərbaycanda informasiya təhlükəsizliyi haqqında qanun var.\nBəli, biz əfəndi nəsliyik. Böyük dini ziyalılarımız olub. O insanlar islamın yayılmasının qadağan olunduğu sovet dövründə dini çatdırmaqla məşğul olublar”.\nPrevious SON DƏQİQƏ! Goranboyda SİLAHLI İNSİDENT – 1-i polis olmaqla 3 nəfər yaralandı\nNext Pis xatirələri insan beynindən silmək olacaq – YENİ KƏŞF\nYevlax Cümə Məscidində bayram namazı qılınıb – FOTO\nHərbi hissələrdə Novruz bayramı tədbirləri keçirilib – FOTOLAR


Yeni anadan olan körpələrin qidalanması və ana südü ilə bəslənməsinə dair məsləhətlər | Friso\nAna südü haqqında gözəl xəbərlər\nTərkibində çoxlu asan həzm olunan zülal var.\nUşağınızın təbii qoruyucu gücünü möhkəmləndirir.\nHəmçinin o körpənin orqanizminə lazım olan hərarətdə daxil olur və ilkin hazırlıq tələb etmir!\nAna südü ilə bəslənən körpələrdə sancılar, respirator və qulaq infeksiyaları, qəbiz, astma, allergiya hallarına daha az rast gəlinir.\nAna südü ilə əmizdirmə gün ərzində analara təxminən 500 kalori yandırılmasını təmin edərək hamiləlikdən əvvəl olduqları formaya qayıtmasına kömək edir!\nAna südü ilə effektiv bəslənmə üçün nə etməli\nUşaq anadan olan kimi dərhal onu ana südü ilə bəslənməsinə çalışın.\nUşağınızla bir otaqda qalın ki, onu lazım olan anda dərhal yedizdirə biləsiniz.\nÖz qida rasionunuzu genişləndirməkdən çəkinin ona görə ki, effektiv ana südü ilə bəslənmə şansınızı maksimum artıra biləsiniz.\nTərkibində kofein olan içki və qida məhsullarının istifadəsini məhdudlaşdırın, belə ki, onlar körpənizin əsəbiliyinə və narahatlığına səbəb ola bilər.\nDüzgün tənzimlənmiş qida rasionuna riayət edin.\nAna südü ilə əmizdirmə problemə çevrilə bilər. Ehtiyacınız olan zaman, kömək istəməkdən çəkinməyin. Bu barədə internetdə çoxlu məlumat mövcuddur, eyni zamanda sizə faydalı məsləhət verə biləcək həkim-peditrlar və dəstək qrupları var.\nAna südünün bütün üstünlüklərinə baxmayaraq, əgər siz uşağınıza süd qatışığı vermək qərarına gəlmisinizsə özünüzü günahkar hiss etməməlisiniz. Böyüməni və inkişaf etməni təmin edən keyfiyyətli süd qatışıqları mövcüddur.\nAna südü ilə bəslənmənin ümumi problemləri\nSüdün az əmələ gəlməsi, analar arasında ümumi narahatçılığa səbəb olur. Uşağınızın kifayət qədər süd aldığını sübut etmək üçün yaxşı üsullardan biri uşaq bələklərinin gün ərzində neçə dəfə dəyişdirilməsinin sayılmasından ibarətdir. Bələklər gün ərzində ən azi 5 – 6 dəfə dəyişdirilməlidir. Bununla belə, uşaq gündə ən azı 14 qram çəki yığmalıdır.\nSüdün miqdarının artırılmasına dair məsləhətlər\nSüdün çoxalma refleksinin yaxşılaşması üçün əmizdirmədən öncə döşünüzə ilıq kompres qoyun.\nUşağınızı tez-tez qidalandırın – uşağınızı nə qədər çox qidalandırsaz orqanizminiz uşağınızın tələbatını ödəmək üçün, bir o qədər çox süd istehsal edəcək.\nSüdün əmələ gəlməsini stimulyasiya etmək üçün yedizdirmədən sonra 5 – 10 dəqiqə südsorandan istifadə edə bilərsiniz.\nƏmizdirmə zamanı döşünüzü massaj edin.\nİstirahət etmək və dincəlmək üçün vaxt tapın. Yardım və dəstək üçün ailə üzvlərinə müraciət edin.\nDöş gilələrinin ağrıması əsasən onunla bağlıdır ki, uşaq lazımi qaydada əmizdirilmir və ya uşaq qucaqda yalnış vəziyyətdə tutulur.\nDöş gilələrinin ağrımasının qarşısını almaq üçün məsləhətlər\nDöş gilələri nahiyəsini yuyarkan sabundan istifadə etməyin.\nBoş, quru və təmiz pambıq alt geyimlərindən istifadə edin.\nYedizdirmədən sonra 10 dəqiqə ərzində döşünüzün havada qurumasına imkan verin.\nLanolin tərkibli nəmləndirici vasitələrdən istifadə edin.\nUşağı döşünüzdən ayırmazdan öncə daha süd əmməməsinə əmin olun.\nƏmizdirmədən öncə buzlu kisədən, əmizdirmədən sonra isə ilıq kompresdən istifadə edin.\nƏmizdirmədən öncə döş giləsi nahiyəsini yumşaltmaq üçün əlinizlə bir az süd süzün.\nDöş gilələri üçün plastik qoruycudan istifadə etməyin.\nBir neçə gündən sonra ağrınız azalmasa, həkimə müraciət edin. Ola bilsin ki, sizdə süd kanallarının tıxanması səbəbindən mastit (süd vəzisinin iltihabı) başlamış olsun.\nSüd sızması – heç də nadir hal deyil, xüsusilə də əgər bu sizin ilk uşağınızdırsa.\nSüd sızmasının aradan götürülməsi üçün məsləhətlər\nDöş gilələri üçün tərkibində plastik olmayan yumşaq ara qatı qoruyucusundan istifadə edin\nDöş gilələrinin formasını düzəltmək üçün istifadə olunmursa, döş gilələri üçün bu qoruyuculardan istifadə etməkdən çəkinin.\nƏgər süd sızması südün çox olmasından baş verirsə, bunun qarşısını uşağınızı daha tez-tez əmizdirməklə ala bilərsiniz.\nDurğunluq halları – uşağın doğulmasından 2 – 5 gün sonra analara xas olan haldır, bu uşağın əmizdirilməsini çətinləştirir və döş gilələrinin yastılanmasına və ya südün sızmasına gətirib çıxara bilər.\nDurğunluq hallarının qarşısının alınması və müalicəsinə dair məsləhətlər\nİsti duş qəbul edin və əmizdirmədən öncə isidici döşəkçədən istifadə edin.\nUşağı əmizdirən zaman döşünüzü döş gilələri istiqamətində yavaşca masaj edin.\nƏmizdirən analar üçün istifadə olunan alt geyimlərindən isitifadə edin.\nKələm yarpaqları ilə soyuq kompres edin və döşünüzün üstündə təxminən 30 dəqiqə saxlayın.\nDurğunluq hallarını yüngülləşdirmək üçün bir neçə dəqiqəlik südsorandan istifadə edin.\nKanalların tıxanması – südün hər hansı bir hissədən tam süzülmədiyi zaman baş verir. Bu hal inkişaf etdikcə döşünüzün hissələrinin birində bərk düyün hiss edəcəksiniz.\nKanalların tıxanması aradan götürülməsinə dair məsləhətlər\nİlıq kompres drenajı yaxşılaşdıra bilər.\nMümkün qədər çox istirahət edin.\nUşağı mümkün qədər çox əmizdirin.\nUşağı əmizdirən zaman döşünüzü döş gilələri istiqamətində massaj edin.\nKanallar boşalan kimi, dərhal yüngüllük hiss edəcəksiniz. Düyün dərhal yox olacaq.\nÇevrilmiş və yastı döş gilələri – Bu əmizdirmədə çətinlik yarada bilər, lakin buna baxmayaraq hələ də uşağı əmizdirmək mümkündür.\nUşağınızın döşü tutmasına kömək edən məsləhətlər\nYastı döş giləsini uşağınıza daha rahat olması üçün şəhadət və böyük barmaqlarınız arasında sıxın və əmizdirin.\nDöş gilələrinizi “üzə çıxartmaq” üçün döş gilələri bəndlərindən gündə 3-4 saat istifadə etməlisiniz, xüsusən hamiləliyin üçüncü hissəsi (trimestri) ərəfəsində.\nUşağınızı əmizdirmədən əvvəl südsorandan istifadə edin və ya bir neçə damcı süddən döş gilənizin üstündə saxlayın ki, əmməyə başlamasını həvəsləndirəsiniz.\nSüd vəzisinin iltihabı (mastit) – qripə bənzər simptomplar, o cümlədən yorğunluq, baş ağrısı, titrətmə, üşütmə, ürək bulanması və qusma üzə çıxaran döşün yoluxucu iltihabıdır. O, elcədə döşün qızarmasına və şişməsinə səbəb ola bilər. Süd vəzisinin iltihabı döş gilələrinin çat verməsinə , kanalların tıxanmasına və ya durğunluğa görə yarana bilər.\nUşağı əmizdirməyə dair məsləhətlər.\nAdət etdiyinizdən çox maye için.\nƏmizdirməni davam etdirməyə çalışın.\nSizi müalicə edən həkim, yəqin ki, 10-14 gün ərzində antibiotik qəbul etmənizi təyin edəcək.


40 yaşdan sonra 25 saatdan çox iş insanı keyləşdirir - BBC News Azərbaycanca\nYaşınız qırxdan çoxdursa və həftədə 25 saatdan artıq işləyirsinizsə, bu sizin zəkanıza təsir edə bilər, yeni araşdırmada deyilir.\nƏgər yaşınız qırx və ya üzərindədirsə, tam ştat işdən sonra IQ testi etməyin. Nəticə sizi məyus edə bilər.\nYaşınız qırxdan çoxdursa və həftədə 25 saatdan artıq işləyirsinizsə, bu sizin zəkanızı zəiflədə bilər, Avstraliyada yerləşən Melburn Tətbiqi İqtisadi və Sosial Araşdırmalar Institutunun fevralda dərc olunan araşdırmasında deyilir.\nKomanda, 40 yaşından yuxarı 6000 insan üzərində oxuma, nümunə və yaddaş testləri aparıb. Onlar iş saatlarının idrak qabiliyyətinə təsirini araşdırıblar.\nAraşdırmada müəyyənləşib ki, həftədə 25 saat işləmək (yarım ştat və ya həftədə üç gün) idraki fəaliyyət üçün optimal zamandır. 25 saatdan az işləmək isə, həm kişi, həm də qadınların beyin çevikliyi üçün zərərlidir.\n"İş, yaşlı işçilər üçün beynin fəaliyyətinə təkan verə və idraki funksiyaların qorunmasına kömək edə bilər, bir növ 'itir və ya istifadə et hipotezisi' kimi," Tokioda yerləşən Keio Universitetinin iqtisadiyyat üzrə professoru və aparıcı tədqiqatçı Colin McKenzie deyir.\nFotonun müəllifi nobeastsofierce Science / Alamy Stock Photo\nImage caption Tədqiqatçılar müəyyənləşdiriblər ki, həftədə 25 saat işləmək idraki fəaliyyət üçün optimal zaman olduğu halda, daha az işləmək, beyin çevikliyi üçün zərərlidir\n"Lakin, eyni zamanda, gərgin şəkildə uzun saatlar işləmək, halsızlıq və fiziki və/və ya psixoloji stressə səbəb ola və bu da idraki fəaliyyəti zədələyə bilər."\nBəs niyə 40 yaş?\nMcKenzie-ə görə, bizim informasiyanı nə dərəcədə yaxşı qavramamız olan 'axıcı zəka' təxminən 20 yaşda aşağı enməyə başlayır və 'kristallaşmış zəka' və ya bacarıqlar, bilik və təcrübəmizi istifadə etmək qabiliyyəti isə 30 yaşdan sonra, zəifləməyə doğru üz tutur.\nMcKenzie deyir ki, 40 yaşadək bir çox insanlar yaddaş testləri, nümunənin tanınması və əqli çeviklik tapşırıqlarında daha pis nəticə göstərirlər.\nHazırda bir çox ölkələr, təqaüd yaşını artırıblar, lakin, McKenzie-in idraki yorğunluq haqqındakı son araşdırması çox vacibdir.\n"İş iki başlı qılınc ola bilər, beyin fəaliyyətini artırdığı kimi uzun saatlar işləmək və müəyyən növ tapşırıqlar yorğunluq yaratmaqla bərabər, idrakı zədələyə bilər," o deyir.\nArxasında elm dayanır\nMcKenzie-i iqtisadiyyatın bizi əvvəlki nəsillərə nisbətən daha uzun işləməyə məcbur etdiyini desə də, 40 yaşdan sonra bioloji və emosional olaraq zehnimiz ola bilsin ki, həftədə beş gün saat doqquzdan beşə qədər işləmək qabiliyyətində deyil.\nMüxtəlif yaş qrupları ilə aparılan əvvəlki araşdırmalar göstərib ki, artıq işləmək xroniki stress, zehni zəifləmə və əqli xəstəliyə yol aça bilər.\n1996-cı ildə Boston Xalq Sağlamlığı Universitetinin apardığı bir tədqiqat göstərib ki, artıq iş, avtomobil sənayesi işçiləri, xüsusilə də hissələrin yığılması kimi işlərdə iştirak edənlərin əqli sağlamlığına təsir edir.\nFotonun müəllifi Blend Images / Alamy Stock Photo\nImage caption Keçmiş araşdırmalar artıq işləmənin zehni zəifləmə yaratdığını göstərsə də, McKenzie-n araşdırması bunun 40 yaşdan artıq insanlara təsiri olduğunu ortaya çıxarıb\nMcKenzie-in tədqiqatı əvvəlkilərdən fərqlənir. Onun komandası bənzəri sağlamlıq və zehni problemlərin əvvəl düşünüləndən daha aşağı həddə - 40 yaşından yuxarı insanlarda baş tutduğunu aşkarlayıblar.\nStresin zehnə neqativ təsiri nevroloji tədqiqatlarla təsdiq olunub. Stress idrakı fəaliyyətə, hormonlar vasitəsilə təsir göstərir.\nXüsusilə də, steroid hormonları və beyində yerləşən və qısamüddətli yaddaş, konsentrasiya, inhibisya və rasional düşünməyə təsir edən stress hormonu kortizol vasitəsilə.\nLakin, 40 yaşın dönüş nöqtəsi olmasında rol oynayan digər faktorlar da ola bilər.\nMcKenzie-in komandası hazırda "sendviç illəri" adlandırılan illərin arxasında dayanan faktorları araşdırmağa çalışırlar.\nBu elə bir yaş həddidir ki, insan tam ştat işləməklə yanaşı, özündən asılı bir nəfərin də qayğısına qalır. Məsələn, uşaq və ya yaşlı valideyn. Bu, iş üzərində iş əmələ gətirir ki, şəxsin istirahəti nadirləşir.\nFotonun müəllifi Alistair Heap / Alamy Stock Photo\nImage caption Yaxınının qayğısına qalmaq stress dolu "iş içində iş" yaradır\nYuxu, həftəlik tam ştat iş üçün önəmli rol oynayır. Son dövrlərə qədər uğurlu insanlar, az yatmaqları ilə fəxr edirdilər. Britaniyanın keçmiş baş naziri Margaret Thatcher deyirdi ki, o, gecə yalnız dörd saat yatmaqla daha effektiv iş görə bilir.\nArxivdən aşkarlanan videolarda isə onun gün ərzində yuxuladığı nəzərdən qaçmır.\nBəs insan nə qədər yatmalıdır? ABŞ Milli Yuxu Fondu 26 yaşdan yuxarı insanlara, gecə yeddi saatdan artıq yatmağı məsləhət görür.\nÖyrənmə və yaddaş, yuxu və istirahətdən asılıdır. Bunu Florida Dövlət Universitetindən psixologiya professoru Karl Ericsson deyir. McKenzie-in tədqiqatı da Ericsson-un tədqiqatından fərqli nəticə verməyib.\n"Rahat yuxu, yüksək səviyyəli fəaliyyət üçün vacibdir," Ericsson deyib.\nBu yaxşıdır və əladir, fəqət, əgər həftədə 40 saatdan da az işləyərək daha yaxşı nəticələr əldə edəcəyimizi müzakirə ediriksə, bir çoxumuz üçün işləmək yaşaya bilmək üçün gərəklidir.\n40 yaşından yuxarı insanların da əksəriyyəti 40 saatdan az işləmək haqqında düşünmürlər və bunun onlara stimul verdiyini deyərək tədqiqatla razılaşmırlar.\nAvstraliyanın Sidney şəhərində Blue Mountains-da yaşayan 58 yaşlı Richard Salisbury də onlardan biridir. Özü və başqa şirkətlər üçün həm yarım, həm də tam ştat işləmiş informasiya texnologiyası meneceri kimi o, azın yaxşı olduğu fikrini rədd edir.\nFotonun müəllifi KIRILL KUDRYAVTSEV\nImage caption Az yataraq işləmək, fəaliyyətə təsir göstərə bilər\n"Daha çox təcrübə yığdıqca və ya yaşlandıqca müəyyənləşdirdim ki, tələblərimi vaxtında və asanlıqla yerinə yetirə bilirəm," Salisbury deyib.\n"25 saatın hədd olması fikrini isə əfsanə sayıram," o deyib. "İşlədiyim əksər insanların həftədə 35 və ya 40 saat işləməsi onlara heç bir zehni problem yaşatmayıb."\nLondonda yaşayan 50 yaşlı Penny Evans, bir xeyriyyə təşkilatının siyasi məsləhətçisidir. O, həftədə 4 gün işləyir, lakin əvvəllər həftədə 3 gün olmaqla 25 saat işləyib. Üç gün və dörd gün işləməyin hansının beynin fəaliyyətinə təsir etdiyini izah etməyə çalışır.\n"Həftədə üç gün işləmək şəxsi həyat üçün çox münasibdir, xüsusilə də, uşaqların varsa. Lakin, işdən azacıq geri qalırsan. Dörd gün işləmək isə, işlə daha çox əlaqədə qalaraq, şəxsi həyat üçün əlavə bir gününün olması deməkdir".\nFotonun müəllifi mediaphotos\nImage caption Uzun saatlar işləmək və müəyyən növ tapşırıqlar yoğunluq yaratmaqla bərabər, idrakı zədələyə bilər, McKenzie deyib\n"Lakin, həftəlik ideal iş saatının nə qədər olmasını söyləmək çətindir. Cavan ikən daha az məsuliyyətim olduğu üçün, bu daha asan idi, lakin, indi e-mail və sosial media dövründə bunun necə təsir edəcəyini bilmirəm."\nCambridge Universitetinin dəstəyi ilə (heç bir QHT daxil olmadan) keçən il baş tutan Britaniyanın Ən Sağlam Şirkəti Mükafatlandırma Mərasimində idman malları, əcza və IT şirkətləri, ən sağlam şirkətlər qismində iştirak ediblər.\nOnların hər biri tətil götürmək və fiziki sağlam qalmaq üçün işçilərinə icazə verirlər. Məsələn, bu şirkətlərdən bəziləri işçilərinə işdən tez çıxmaq haqqı tanıyır, Sweaty Betty kimi şirkətlər isə günorta yeməyi zamanı işçilərinə idman dərsləri təklif edir.\nCambridge Universitetinin Newnham Kollecinin müdiri və Britaniyanın Ən Sağlam Şirkəti Məsləhətçi Qrupunun həmsədri Carol Black isə yaşlı işçilərin yaxşı fəaliyyəti üçün daha az işləməsindən əmin deyil.\n"İş ilə bağlı ən vacib məqam, onun 'yaxşı iş' olmasındadır. Əgər işin yaxşıdırsa, yarım və ya tam ştat işləməyin heç fərqi yoxdur," o yazıb.


Bir sənətkarın xatirələri - Rəsm - 2021\nBir sənətkarın xatirələri\nBu məqalənin qısaldılmış bir versiyası 2016-cı ilin yay sayında görünür Rəsm Rəssamların eskiz kitablarına həsr olunmuş və eskiz dərsləri, eskiz materialları ilə bağlı tövsiyələr və müxtəlif sənətkarların hazırladığı eskiz kitab təsvirlərini özündə cəmləşdirən jurnal. Məsələni almaq üçün buraya vurun və ya abunə olmaq üçün buraya vurun Rəsm.\nJohn A. Parks tərəfindən\n1960-cı illərin sonlarında, 16 yaşında başlaya biləcəyiniz vaxtdan başlayaraq İngilis sənət məktəbi sistemində təhsil almışam. Məndən rəsm çəkmək üçün çox vaxt sərf etməyim tələb olundu. Əvvəlcə sənayəçi və ya məhsul dizayneri olma fikri ilə sahəyə girdim. Sənətdə xüsusi bir məlumatım yox idi. Ancaq qısa müddətdə sadə obyektlərə - lələklərin, stəkanların, çılpaq modellərin və mənzərələrin tükənmiş tullantıları arasındakı qaranlıq və kürklü qələm təsvirlərini düzəltmək üçün saysız-hesabsız saatlar ən yaxşı dərmanlar kimi hərəkət etməyə başladı. Ətrafımdakı dünyaya sərt baxaraq, halüsinogenlərin heç biri ümid edə bilməyəcəyi bir şəkildə ağıl açdı.\nÇox mehriban olan müəllimlərim məni bucaqlara, nisbətlərə, forma və konturlara baxmağa məcbur etdikləri üçün dünya sonsuz dərəcədə daha mürəkkəb bir görünüşə başladı. Ton əlaqələrini kömür rəsmiylə araşdırmaq üçün sıxıldım və birdən baxdığım hər şey ən incə ton ton dəyişiklikləri ilə dolu oldu. Boş bir divara işığın düşməyinə baxmaq artıq həyəcanlandı. Əvvəllər yalnız primitivlərin kiçik bir palitrası kimi düşündüyüm rəng dünyası, gözlənilməz şəkildə bir-biri ilə danışan rəng dəyişən rənglərə çevrildi. Gözlərimi açdığım zaman zənginliklə müsbət bir damla kainata qərq oldum. Rəsm və boya öyrənmək təcrübəsi mənim üçün qavrayışın genişlənməsi və dərinləşməsi, canlı və dünyada yeni bir həyəcan idi.\nDaha yaxşı fiziki bacarıqları görməklə yanaşı, rəsm və rəngləmə tətbiqetmələrinin toxunma və yelləncəklərini müzakirə etmək üçün lazım olan bütün motor əzələlərini öyrətmək. Aylarla ağrı və mübarizədən sonra rəsm keçidlərini müzakirə etməkdə, daha yaxşı toxunuşa və daha maraqlı səthə çatmaqda məmnuniyyət anları artdı.\nGənc tələbələr olaraq rəsmdə hansı keyfiyyətlərin arzuolunan olması barədə mübahisə etdik və tədricən müəllimlərimiz usta rəsmlərin - Raphael, del Sarto, Rembrandt və Rubens, eləcə də müxtəlif müasirlərin təsvirləri ilə tanış oldu. Niyə bir Michelangelo rəsminə heyran olduğunu görmək asandı, amma Matisse'nin bu boş və sürətli təsvirləri nə idi? De Kooning'in qəzəblənmiş kömürləri nə qədər böyük idi? Daha çox şey görmək üçün muzeyə getdik. Beləliklə, rəsm dövrlərin, dövrlərin, üslub və tarixlərin təsnifləşdirilməsi və yadda saxlanması baxımından deyil, rəsm və rəngkarlıq işlərinin nəyin nəticəsi olacağını başa düşməyin bir yolu olaraq sənət tarixinə bir yol oldu. of\nBauhaus'dan çox təsirlənən müəllimlərim, üç mərhələdə rəsm layihələrini təşkil etməyi sevirdilər. Əvvəlcə tələbənin mövzuya mümkün qədər yaxından baxmalı və onu qərəzsiz şəkildə araşdırmalı olduğu "obyektiv" rəsm gəldi. Bunun ardınca obyektin spesifik xüsusiyyətləri haqqında məlumat verməli olduğumuz “analitik” rəsm çəkildi. Üçüncüsü, "sintetik" rəsm idi, burada analizlərimiz əsasında obyekt anlayışını yenidən toplamalıyıq. Beləliklə, "axın" layihəsi görünüşünün mümkün qədər etibarlı şəkildə qeyd edildiyi bir lavabonun altından axan suyun diqqətlə obyektiv çəkilməsindən başlaya bilər. Analitik mərhələ müxtəlif hərəkət və edediyaların istiqamətini göstərmək üçün daxil edilmiş oxlar və qeydlər ilə daha diaqramatik bir versiya ola bilər. Sintetik versiya, əvvəlki rəsmlərdən alınan bir arxetipal axan hərəkətin sadələşdirilmiş bir təqdimatı ola bilər.\nBu müddətdə dizayn və mücərrəd rəsmlər hazırlamaq üçün tətbiqetmələr var idi, eyni zamanda bir cismin bir çox fərqli cəhətdən görülə və başa düşülə biləcəyini xəbərdar etdi. Cismin əslində heç bir mütləq mənada olmadığının qəribə və həyəcanverici bir ehtimalı ortaya çıxdı, ancaq onun öz formasını bizə və bizə baxmağı seçdiyimiz yola görə qəbul etdi. Heç Dekart və ya Husserl'i oxumamalıyıq, amma dünya ilə münasibətlərimizə dair əsas sualları aktiv və çox vaxt əyləncəli bir şəkildə tapdıq. Yeniyetmələrin sənət tələbələri üçün başqalarına yaxşı şeylər\nMünasibətə uyğun media çəkmək\nRəsm, indiyə qədər mənim təcrübəmin əsas nöqtələrindən biri olaraq qaldı, fikirləri araşdırmaq, dünya ilə əlaqə yaratmaq və baxmaqdan zövq almaq. Ənənəvi medianın əksəriyyətində çəkirəm: kömür, qələm, qələm və mürəkkəb və fırça və suluboya. Seçim illər və layihə ilə dəyişir. Məsələn, böyük bir rəsm əsərinə girdiyim təqdirdə, geniş kütlələrə, təklif toxumalarına və sürətlə tətbiq olunmasına imkan verən kömür çəkə bilərəm. Tozlu bir zövqdür, ağ kağızı silgi ilə geri döndərmək və ya bir kötüklə tonal keçidlə mübarizə aparmaq üçün geniş yer var.\nEskiz dəftərlərimdə əsasən qələm və mürəkkəblə çəkirəm. Mən studiyada olsam, əsasən Speedball dəstlərindən hazırlanmış qələm və müxtəlif rəsm niblərindən istifadə edirəm. Geri dönməyin sadə səbəbi ilə qələm və mürəkkəb ilə həmişə əsas həyəcan var. Hər sətir qalmaq niyyətindədir və bu, ağılla heyrətləndirir. Çevik polad niblər şanlı qalınlıqlar və qıvrımlar verir və idarə edə bilsəniz şık bir xətt əldə etməyə imkan verir. Bəzən bir qaz çəkmə ilə bir rəsm çəkirəm və yenə də parçaya "Köhnə usta" görünüşü almaqdan məmnun qalıram. Studiyamdan təpənin üstündəki gölməçə yaxınlığında kaz lələkləri götürürəm və istifadə edilmir. Bir il Van Gogh'un qamış qələm təsvirlərindən ilhamlanan çox sayda qamış kəsdim. Mən texnikanı sınamışdım, amma idarə etdiyi kimi göründüyü cizgidə heç vaxt "verə" bilmədim. Fərqli bir növ istifadə etməli idi.\nMən bəzən Conté-də çəkilirəm, amma mexaniki qələmlərin azarkeşi deyiləm və hər cür markerlərdən az deyiləm - onlar ümumiyyətlə yüksək və həssas görünürlər. Mən eskiz dəftərimdən kənarda olsam və bulaq qələmindən istifadə edirəm. Mən daha çox dönmə sənət qələmini sevirəm, eyni zamanda eBay-da seçdiyim müxtəlif antik fəvvarələr qələmlərim var. Mən ümumiyyətlə bir sepia mürəkkəbindən istifadə edirəm və tonlarda bloklamaq istəsəm də bir sepia suluboya yuyucu ilə xoşbəxtliklə birləşirəm və hətta tam akvarel ilə də yaxşı işləyirəm.\nSketchbook-un çox istifadəsi\nSon illərdə mənim eskiz kitablarım üç əsas mövzuya həsr olunmuşdur. Birincisi ustad rəsm və rəsm əsərlərindən, heyran olduğum əsərlərlə tanış olmaq üçün gördüyüm işlərdən ibarətdir. Rəqəmləri çəkmək və dəqiq hekayə və klassik tikinti müəssisəsinə girmək üçün Pussinə baxan bir şey, amma tamamilə başqa bir şeydir.\nNyu-Yorkdakı izdihamın son seriyası üçün Pieter Bruegel Elder'dən sonra William Hogarth və Thomas Rowlandsonun London mənzərələrinin versiyasından sonra çox araşdırma etdim. Bu böyük sənətkarların çox sayda fiquru və təşkili hərəkəti necə idarə etdiyini başa düşmək istədim. Onların jest, şişirtmə və karikatura ilə dramın necə əlavə etdiklərini öyrənmək məni çox maraqlandırdı. Mərkəzi Parkdakı qayıq gölməçəsinin mənzərəsini rəngləndirməyi düşündükdə bəzi Hollandiya və İngilis dəniz rəsmlərini sitat gətirmək üçün əyləncəli ola biləcəyini düşündüm və William van de Velde və J.M.W'nin eskiz kitab araşdırmalarını etdim. Torner.\nİkinci eskiz kitabım mövzusu son bir neçə ildə çəkdiyim rəsmlər üçün rəqəmlər toplusu oldu. Bunlardan bəziləri həyatdan edilir, lakin daha çoxu foto və videolarıma əsaslanır. Arzu etdiyim drama uyğun bir anda bir rəqəmi dondurduqdan sonra lazım olan obrazı əldə edənə qədər çəkə, şişirtərəm və təhrif edə bilərəm. Küçədə foto çəkmək və eskiz çəkmək, sonra da studiyada sonrakı eskizlər vasitəsi ilə şəkilləri araşdırmaq arasında bir davam var.\nNəhayət, məni təəccübləndirən bir şeyin - eskirmiş bir cüt çəkmənin, hava limanında alış-veriş sahəsindəki səhnənin, İngilis parkındakı qızıl günortanın ümumi eskizlərini hazırlayıram. Bu işlərin keyfiyyəti, vaxtı və fürsəti ilə mütləq dəyişir. Mən həmişə insanlar ətrafında fəaliyyətimi gizlətməkdə aciz idim və tez-tez kimisə çəkməklə yarıma bulaşır və onları itirirəm.\nEskiz dəftərlərimdən kənarda, yaxınlarda yeni bir seriya hazırlamaq üçün studiyada fırça ilə rəsm çəkirdim. Akvarel kağızında monoxrom bir gouache istifadə edərək araşdırdığım bağ mövzusu üçün mükəmməl olan yumşaq və olduqca romantik bir görünüş əldə edirəm. Nyu-Yorkdakı son rəsmlərimdən daha sakit hiss etməyə çalışıram, buna görə minlərlə rəsm fırçası nişanları ilə tikirəm və müəyyən bir təmkin saxlayıram. Güman edirəm ki, yuyarkən də, xətdən də istifadə edirəm, rəsmlər suluboya olmağın yarısındadır, amma sonra bir çox böyük sənətkar adətən fırça ilə, ən məşhur Goya ilə çəkdi.\nBu yeni rəsmlər daha çox iştirak edir və tamamlanması üçün iki-üç gün çəkir. Mən əsas nisbətləri müəyyənləşdirmək üçün gouache-nin bir neçə yüngül toxunuşundan başlayaraq qələm xətti olmadan başlayıram. Bir neçə il əvvəl İngiltərədə topladığım fotoqrafiya üzərində işləyirəm və tez-tez eyni anda bir neçə çərçivəni bir-birinə yapışdırıram, buna görə mövzuya yalnız qırıq bir nəzərim var. Çalışdığım müddətdə rəsm qurmağa maraq göstərirəm və boşluq və nisbət anomaliyalarının prosesə daxil olmasına imkan verirəm. Dəqiq bir mexaniki göstəriş verdiyim təqdirdə heç vaxt olmaya biləcək məkana yumşaq bir çevik hiss edirəm. Mən tez-tez müxtəlif növ tonları, atmosferi və hissləri meydana gətirdiyimi və nəzarət edə bilməyəcəyim hissələrim tərəfindən çağrıldığını görəndə təəccüblənirəm. Dünya yeni və maraqlı bir şəkildə canlanmağa başlayır və bu məni növbəti hissəyə sürükləyir.\nBu damardakı yağlar üzərində işləməyə başlamışam və növbəti şousumun sonundan çox fərqli olacağından məmnunam. Keçən il olduğu kimi bu il də eyni işi görməyə həmişə qarşı olmuşam. Sənət etmək həyəcan, sorğu və kəşf aktı, bilinməyən bir addım olmalıdır. Əlbətdə bu, uğursuzluqlar, səhv səhvlər və çaşqınlıqlar gətirəcək bir görüşdür. Ancaq uğursuzluq riskinə məruz qalmasan, əsla canlı ola bilməzsən və şübhəsiz ki sənət sənəti yaşamağın ən yaxşı yollarından biridir.\nJohn A. Parks Nyu-Yorkdakı 532 Qalereya Thomas Jaeckel ilə təmsil olunan bir sənətçidir. O, Nyu-Yorkdakı Vizual Sənətlər Məktəbində müəllimdir və tez-tez iştirak edir Rəsm, habelə kitab müəllifidir İncəsənətin universal prinsipləri. Onun işinə johnaparks.com saytında baxın.\nVideoya baxın: REPARER UN MUR APRES AVOIR ENLEVER LE CARRELAGE (Iyul 2021).\nÇərçivə necə qurulacaq\nZİYARƏTLƏR | Robin Berry\nCopyright 2021 \_ Rəssamlar Şəbəkəsi - Rəssamlar Birliyi üçün yaradıcı məzmun, təhsil və məhsullar \_ Bir sənətkarın xatirələri


"Böyük siyasətin davamı" kitabının müəllifi ilə görüş\nMədəniyyət və Turizm Nazirliyinin təşkilatçılığı ilə Muzey Mərkəzində keçirilən Birinci Bakı beynəlxalq kitab sərgi-yarmarkası çərçivəsində "Böyük siyasətin davamı" çoxcildliyinin müəllifi, Milli Məclisin deputatı, professor Xanhüseyn Kazımlının oxucularla görüşü keçirilmişdir.\nGörüşdə bildirilmişdir ki, kitabda ulu öndər Heydər Əliyevin müəyyən etdiyi vahid siyasi və iqtisadi strategiyanın uğurları bütün detalları ilə araşdırılmışdır.\nXanhüseyn Kazımlı demişdir ki, uzun illərin gərgin zəhməti hesabına ərsəyə gələn bu kitabda müstəqil dövlətimizin qurucusu, dünyanın ən böyük siyasətçilərindən biri, ümummilli lider Heydər Əliyevin zəhməti, səyi, gərgin əməyi öz əksini tapmışdır.\nMilli Məclisin deputatları, ön sözün müəllifi Fəttah Heydərov və Qənirə Paşayeva kitabda ulu öndərin həyat və fəaliyyətinin ən maraqlı məqamlarının yer aldığını diqqətə çatdırmışlar.\nBildirilmişdir ki, Azərbaycanın qazandığı uğurları, müasir gerçəklikləri əks etdirən bu coxcildlikdə ulu öndərin layiqli davamçısı Prezident İlham Əliyevin və ölkəmizin birinci xanımı Mehriban Əliyevanın fəaliyyəti də əhatəli şəkildə əks olunmuşdur.\nAzərbaycan.- 2009.- 13 sentyabr.- S. 2.


Bolqar bibərlərində virus aşkarlandı - son xeberler\nBolqar bibərlərində virus aşkarlandı\nAzərbaycana gətirilən bibərdə qonur qırışıqlıq virusu aşkar edilib.\nBu barədə Azərbaycan Qida Təhlükəsizliyi Agentliyindən (AQTA) məlumat verilib.\nQeyd olunub ki, nəzarət tədbirləri çərçivəsində ölkəyə "Amotrade" MMC tərəfindən idxal edilən 23890 kq, "Best Supply Company" MMC tərəfindən idxal edilən 27 807 kq və 11 045 kq, "Palen AS" MMC tərəfindən idxal edilən 14 392 kq bibər məhsulundan Agentliyin mütəxəssisləri tərəfindən götürülən nümunələrin laborator müayinəsi nəticəsində qonur qırışıqlıq virusu aşkar edilib.\nQanunvericiliyə uyğun olaraq, 2021-ci il 17 dekabr tarixində "Best Supply Company" MMC-yə məxsus 11045 kq bibər məhsulu partiyası məhv edilib. Ancaq yuxarıda qeyd olunan digər yük partiyalarının saxlandığı anbarlara Agentlik əməkdaşları tərəfindən məhsulun məhv edilməsi üçün keçirilən təkrar baxış zamanı yük partiyalarının qanunsuz olaraq satıldığı müəyyən edilib.\nEyni zamanda, "Amotrade" MMC tərəfindən idxal edilən bibər məhsuluna verilən fitosanitar sertifikatla bağlı ixaracatçı ölkəyə Agentlik tərəfindən göndərilən sorğuya cavab olaraq mal partiyasını müşayiət edən fitosanitar sertifikatın saxta olduğu bildirilib. Hazırda "Amotrade" MMC tərəfindən idxal edilən digər yük partiyaları ilə bağlı sertifikatların saxta olub-olmadığının araşdırılması istiqamətində tədbirlər davam etdirilir.\nAşkar olunmuş qanunsuz fəaliyyətlərlə bağlı hüquqi qiymətin verilməsi üçün "Amotrade" MMC", "Best Supply Company" MMC və "Palen AS" MMC-yə aid zəruri məlumatlar toplanaraq hüquq-mühafizə orqanlarına təqdim olunub.\nSosial Baxılıb: 551 Tarix: 14 yanvar 2022\nSumqayıtda yaşayan əkiz Həsən və Hüseyin Cəfərov qardaşlarının yardıma ehtiyacı var.. . Bu barədə Ölkə.Az-a uşaqların anası Rəmziyyə Cəfərova müraciət edib. Yoldaşı hərbçi olan R.Cəfərova deyir ki, övladlarını böyüdüb əsgər göndərmək istəyir:. . "Uşaqlar hər ikisi anadangəlmə ürək xəstəliyi, skaleozda\nİngiltərənin "Sunions" adlı şirkət qəhvəyi rəngli, şirin soğan növünü satışa çıxaracağını açıqlayıb.. . Sonxeber.az-ın Lent.az-a istinadən məlumatına görə, yeni növü doğrayarkən gözləri yaşartmır. . . Bu yeni növün 30 illik araşdırmalara əsaslanaraq yetişdirildiyi bildirilir. . . Satışa çıxarılaca\nFiziki aktivlik sağlamlıq və cavanlığın təməlidir. Sübut olunub ki, fiziki aktivlik bir çox xəstəliklərin və pozulmaların, o cümlədən, ürək-damar sistemi xəstəliklərinin, şəkərli diabetin, piylənmənin, xərçəngin qarşısını almağa kömək edir.. . Bir çoxlarımız idmanla məşğul olmağa, idman zalına getməy\nAnkarada yaşanan olay hər kəsi heyrətə salıb. Psixoloji problemləri olduğu üçün həyat yoldaşını özünü "hoca" kimi qələmə verən şəxsin yanına aparan Səlcuq Təkin saxlanılıb. Onun şeytan çıxarma seansı zamanı arvadı Özge Nur Tekinin kürəyinə 100 zərbə vurması faciə ilə nəticələnib.. . Sonxeber.a\nAmerikalı reper Kanye Uest avtoqraf istəyən pərəstişkarına hücum edib.. . Hadisə Los-Ancelesdə qeydə alınıb.. . Məlumata görə, reperin pərəstişkarı küçədə ona yaxınlaşıb və şəkil çəkdirmək istəyib. Bu, musiqiçini qəzəbləndirib. O, fanatı itələyib, sonra isə iki dəfə, baş və boyun nahiyəsinə zərbə endirib.\n"Bəzi "müəllimlər" yalnız şou göstərmək üçün şəkil çəkib paylaşırlar"- Ekspertdən sərt AÇIQLAMA\nXəbər verdiyimiz kimi, bağçada tərbiyəçi adına xələl gətirən "tərbiyəçi"nin azyaşlı uşağın başına qəddarcasına vurduğu əks olunan video sosial şəbəkələrdə rezonansa səbəb olub. Həmin qadın sadəcə işdən çıxarılıb. Ailə isə, qohum olduğu üçün, "tərbiyəçi"dən şikayətçi olmayıb. Beləcə\nBakıda silah satan şəxslər həbs edildi - FOTO/VİDEO\nBakıda narkotik və silah satan şəxslər həbs edilib.. . Bu barədə Daxili İşlər Nazirliyinin (DİN) Mətbuat Xidməti məlumat yayıb.. . Bildirilib ki, Binəqədi Rayon Polis İdarəsinin Cinayət Axtarışı Şöbəsinin əməkdaşlarının daxil olan əməliyyat məlumatı əsasında həyata keçirdikləri tədbir zamanı rayon ərazisind\nYanvarın 10-dan sonra bəzi ət satışı məntəqələrində dana və quzu ətinin satış qiyməti artırılıb. İstehlakçıların bildirdiyinə görə kiloqramı 11 manata satılan cavan qaramal əti 13-14 manata, 14 manata satılan quzu əti 15-16 manata təklif edilir.. . Sfera.az xəbər verir ki, dana və quzu ətinin bahalaşmasın


Çavuşoğlu çevrlişə cəhd zamanı Kəmaləddin Heydərovla nə danışıb? » Xeberman - Azad Xəbər Məkanı\nÇavuşoğlu çevrlişə cəhd zamanı Kəmaləddin Heydərovla nə danışıb?\nTürkiyədə ötən ilin iyul ayında baş vermiş dövlət çevrilişinə cəhddən uzun müddət keçməsinə baxmayaraq, hələ də bu hadisə ilə bağlı yeni faktlar ortaya çıxır.\nMissiya.Az xəbər verir ki, çevrilişə cəhdlə bağlı əldə edilən yeni məlumatlardan biri də hadisələrin baş verirdiyi ilk 24 saat ərazində Türkiyənin xarici işlər naziri Mövlud Çavuşoğlunun telefon danışıqlarına dairdir. Anadolu Agentliyinin müxbiri diplomatik mənbələrdən çevrilişə cəhdin baş verdiyi ilk 24 saat ərzində Türkiyənin xarici işlər naziri Mövlud Çavuşoğlunun kimlərlə telefonla danışdığı barədə məlumat əldə edib.\nÇavuşoğlu NATO-nun baş katibi Yens Stoltenberg, Avropa Birliyinin nümayəndəsi Federica Mogherini, Avropa Şurasının Baş katibi Torbyorn Yaqland və dövrün İslam Əməkdaşlıq Təşkilatının baş katibi İyad Mədəni, Hollandiya xarici işlər naziri Bert Koenders, Slovakiya xarici işlər naziri Miroslav Lajcak, ABŞ-ın dövlət katibi Con Kerri, İngiltərə xarici işlər naziri Boris Conson, Pakistan xarici işlər naziri Sertaç Əziz, Yunanistan xarici işlər naziri Nikos Kotzias, Qatar xarici işlər naziri Şeyx Məhəmməd bin Əbdürrəhman əl Tani, Bolqarıstan xarici işlər naziri Daniel Mitov, Fələstin Xarici işlər naziri Riad əl-Maliki, Ukrayna xarici işlər naziri Pavlo Klimkin, Mərakeş xarici işlər naziri Salahaddin Mizvar, İran xarici işlər naziri Cavad Zərif, Gürcüstan xarici işlər naziri Mixail Janelidze, Ruanda xarici işlər naziri Louise Mushikişabo, Albaniya xarici işlər naziri Ditmir Bushati, Malta Xarici İşlər naziri Corc Vella, Makedoniya xarici işlər naziri Nikola Poposki, Macarıstan xarici işlər və ticarət naziri Peter Szijjarto, Səudiyyə Ərəbistanı xarici işlər naziri Adil əl-Cubeyr, Kosovo xarici işlər naziri Ənvər Hoxhaj, Liviya xarici işlər naziri Məhəmməd Tahir seyyal, Fransa xarici işlər naziri Jean-Marc Ayrault, Birləşmiş Ərəb Əmirlikləri xarici işlər naziri Şeyx Abdullah bin Zayid Al Nahyan, Kanada xarici işlər naziri Stephane Dion, dövrün Estoniya xarici işlər naziri Marina Kaljurand, Livan xarici işlər naziri Gibran Bassil və İraq xarici işlər naziri İbrahim əl-Cəfəri, həmçinin Xorvatiya və İtaliyanın sabiq xarici işlər nazirləri Miro Kovac və Paolo Gentiloni ilə telfonla danışıb.\nMəlumata görə, Çavuşoğlu çevrlişə cəhdin ilk 24 saatında 35 həmkarı və başqa yüksək rütbəli məmurla əlaqə saxlayıb. Çavuşoğlu danışıqlar zamanı FETÖ-nün çevrliş cəhdini və təşkilatın nə qədər təhlükəli olduğunu onlara izah edib.\nTürk nazir danışdığı yüksək rütbəli məmurlarla ölkədə baş verən hadisələri müzakirə edib. Çavuşoğlunun çevriliş cəhdini müzakirə etdiyi həmkarları və digər məmurlar türk demokratiyasına, demokratik yolla seçilmiş hökumətə dəstək verdiklərini bildiriblər. Onlar çevriliş cəhdinin qəbulediləməz olduğunu deyiblər.\nNazir Mövlud Çavuşoğlu isə dəstək və göstərilən münasibət üçün müzakirə apardığı məmurlara hökumət və millət vəkilləri adından təşəkkürünü bildirib. Mövlud Çavuşoğlunun çevrlişə cəhd zamanı danışdığı yüksək rütbəli məmurlar arasında azərbaycanlılar da var. Nazir 24 saat ərzində azərbaycanlı həmkarı Elmar Məmmədyarov və Fövqəladə Hallar Naziri Kəmaləddin Heydərovla müzakirələr aparıb. Elmar Məmmədyarov - Azərbaycanın xarici işlər naziri\nNazir dövlət çevrlişinə cəhdən bu günə qədər FETÖ-nün neçə təhlükəli təşkilat olduğunu izah etmək üçün 120-dən çox həmkarı ilə telefonla danışıb.\nQeyd edək ki, 2016-ci il iyul ayının 15-də Türkiyədə FETÖ terror təşkilatı tərəfindən dövlət çevrilişinə cəhd edilib. Amma xalqın və hakimiyyətin birliyi nəticəsində cəhd uğursuzluqla nəticələnib. Çox sayda hərbçi və məmur həbs edilib. 200 nəfərdən çox dinc sakin isə həyatını itirib. Elvin Məmmədov Oxşar xəbərlər:\nAzərbaycan, Türkmənistan və Türkiyə prezidentlərinin görüşü gözlənilir\nRus-türk barışığına kimlər yardım edib? - Çavuşoğlu açıqladı\nÇavuşoğlu: Kəmaləddin Heydərov və Fərhad Əhmədov Rusiya ilə barışığa kömək etdi\nTürkiyə xarici işlər naziri təcili İrana getdi\nXİN ; Türkiyə xalqının demokratik yolla seçilmiş hakimiyyəti dəstəkliyirik\nAzərbaycan Rusiya ilə Türkiyə arasında\nMövlud Çavuşoğlu: "Azərbaycanın məsələsi birbaşa bizim məsələmizdir"


Partnyorunuzla qüsursuz öpüşməyin sirləri... | Medicina.az\nPartnyorunuzla qüsursuz öpüşməyin sirləri...\nSevgi, istə və arzunuzu qarşı tərəfə ötürməyin yollarından biri də məhz öpüşdür. Bunu yaxşı bacarmağın isə hərkəs layiqincə öhdəsindən gələ bilmir. Bəs mükəmməl öpüşün sirri nədir? Medicina.az daha ehtiraslı öpüşməyin yollarını təqdim edir.\nVaxtı düzgün təyin edin!\nilk öpücük olduqca önəmlidir. yaddaşlardan ömür boyu silinməməsi üçün düzgün zamanı hesablayın. vaxtı təyin edib sehirli öpüşülə fərqli dünyaya səyahət edin. bunun üçün partnyorunuzun "hazıram” siqnalını almağa çalışın.\nBu ovsunlayıcı addımla içinizdəki istəyi biruzə verin. Öpüşərkən başqa heçnə düşünməyin. Diqqətinizi yalnız əks partnyorunuza yönəldin. Olduqca yaxın durun, nəvazişlə hərəkət edin.\nDodaq və ağız içi baxımı önəmli!\nQoxuyan bir ağız, əks cinsi narahat edə bilər. Bunun üçün dodalarınız və ağzınıza hər zaman diqqət ayırın. Təmizlik hər zaman önəmlidir. Dodaqların quru, çatlamış olması da partyorunuzu sizdən soyuda bilər.\nNəfəs cinsi akt zamanı önəmli olduğu kimi, öpüşmədə də önəmlidir. Nəfəs ehtirasın siqnallarıdır. Öpüşmək üçün iki bədən bir-birinə yaxınlaşıb, dodaqlar arasında cəmi bir neçə santimetr məsafə qalan zaman yüngül nəfəs səsinin gəlməsi və isti nəfəsin qarşı tərəf dodaqlarına toxunması öpüşü daha ehtiraslı edir.\nSevişmək öpüşməkdən başlayır. Yaxşı öpüşmək həm də münasibətləri maraqlı və uzunömürlü edir. Boş yerə demirlər ki, yaxşı öpüşən sevgili dünyanın yarısı deməkdir.\nÇalışmalısınız ki, öpüşməkdən alacağınız həzzi artırasınız. Yaxşı öpüşmək istəyirsinizsə, qətiyyən tələsməyin! Öpüşərkən gözlərin açıq və ya qapalı olması qarşı tərəf üçün müxətlif mənalar verir. Ürəkdən öpüşən zaman gözləri bağlamaq insanın avtomatik etdiyi hərəkətdir. Qarşı tərəfə bu anı yaşadığınız mesajlarını verir. Eyni zamanda siz də onun gözlərini bağladığını görəndə, ona zövq verdiyinizi anlayır və xoşbəxt olursunuz. Amma gözləri açıq öpüşəndə bunu faciə kimi qəbul etmək lazım deyil. Əksinə, öpüşərkən sevgilinizlə göz-gözə gəlməyin də ləzzəti ayrı olacaq.


Kişiləri qısqandıracaq 5 davranış | Qadın Klubu\nƏsas səhifə / Manşet / Kişiləri qısqandıracaq 5 davranış\nGul Mustafayeva 23.11.2015\tManşet, Praktika, Xəbər\n863 Baxışlar Whatsapp ilə Paylaş\nSevən insan qısqanmalıdır. Siz də bu deyimi qəbul edənlərdənsinizsə, bu yazı sizlər üçündür. Əgər sevgilinizi qısqandırmaq istəyirsinizsə, Qadınklubu.com sizə 5 sadə üsul təklif edir. Bu üsullarla sevgilinizi qısqandıra və ya qısqanmaması üçün tədbir ala bilərsiniz.\nBaşqa bir kişinin zarafatına gülmək\nƏgər onun yanında başqa bir kişinin zarafatlarına qulaq asıb, davamlı gülürsüzsə, çıxanda mübahisəyə hazır olun. Heç bir səbəb olmadan kefinin pozulduğunu hiss etmək o qədər də çətin olmayacaq.\nTəbii ki rəfiqələrinizlə evdə toplandığınız müddətcə heç bir kişi qısqanc deyil. Amma çölə çıxdığınızda, kişilər buna hər cür üsulla qarşı gəlməyə çalışarlar. Getməyinizə icazə versə belə, qısqanclıqdan dəli olacaq və çox ehtimal ki, zəngləri ilə bunu sizə də hiss etdirəcəklər.\nOnların rəfiqələrini qəbul etməyinizin lazım olduğunu düşünsələr də, özləri sizin oğlan dostlarınızı qəbul etməzlər. Qəbul etdiklərini desələr belə, səmimi olmazlar.\nİşdən gec gəlmək\nİşdə normal vaxtdan gec çıxmaq kimi səbəbləri heç cür qəbul etməzlər. Qadınlar kimi kişilər də belə məsələlərdə başqa düşüncələrə düşərək qısqanclıqdan dəli olarlar. Çox vaxt düşüncələri qadınlar qədər məntiqli də olmaz.\nDostlarınıza ondan çox vaxt ayırmaq\nDostlarınızla vaxtınızı daha əyləncəli keçirirsizsə, bundan sevgiliniz heç razı qalmayacaq.\nDediyimiz kimi, söhbət yumor olduğunda bunu qürur məsələsi halına gətirirlər! Hamısı əyləncəli olmağa məcburdurlar sanki…\nWhatsapp ilə Paylaş\tkişi və qadın kişilər Kişilər bəyənmir qısqanc kişi qısqanclıq\t2015-11-23\nTəqlərkişi və qadın kişilər Kişilər bəyənmir qısqanc kişi qısqanclıq\nƏvvəlki Dişləri çürümələrdən qoruyan 10 qida\nNövbəti Korrektor seçimi və düzgün istifadə qaydaları\nWhatsapp ilə Paylaş Uzunmüddətli münasibət və evliliklərdə əksər qadınların ağlında, “görəsən məni hələ də əvvəlki …


ZİNA | Suallarla İslam\nHəqiqətən şükür və tərif yalnız Allaha məxsusdur! Biz Ona həmd edirik, Onu köməyə çağırırıq, Ondan bağışlanma və bizi doğru yola yönəltməyi diləyirik, nəfslərimizin şərindən və pis əməllərimizdən qorunmaq üçün yalnız Ona pənah aparırıq. Allah kimə hidayət verərsə o, doğru yolda olar, kimi azdırarsa onu doğru yola yönəldən tapıl- maz. Mən şahidlik edirəm ki, Allahdan başqa ibadətə haqqı olan məbud yoxdur, Onun şəriki yoxdur və şahidlik edirəm ki, Muhəmməd Onun qulu və elçisidir.\n«Ey iman gətirənlər! Allahdan layiqincə qorxun və ancaq müsəlman olduğunuz halda ölün!» («Ali İmran» surəsi, 102.)\n«Ey insanlar! Sizi tək bir şəxsdən xəlq edən, ondan da zövcəsini yaradan və onlardan da bir çox kişi və qadın törədib yer üzünə yayan Rəbbinizdən qorxun! Adı ilə bir-birinizdən cürbəcür şeylər istədiyiniz Allahdan qorxun və qohumluq əlaqələrini kəsməkdən çəkinin! Həqiqətən, Allah sizə nəzarət edəndir!» («ən-Nisa» surəsi, 1.)\n«Ey iman gətirənlər! Allahdan qorxun və doğru söz söyləyin! Əgər belə etsəniz Allah əməllərinizi islah edər və günahlarınızı bağışlayar. Hər kəs Allah`a və Onun elçisinə itaət etsə, böyük bir səadətə nail olar».(«əl-Əhzab» surəsi, 70-71.)\nƏziz oxucular, dində vacib olan bəzi məsələləri sizə xatırlatmaq, özünün də xəbəri olmadan yavaş-yavaş şeytanın dalınca addım-addım gedən soydaşlarımızı gözləyən təhlükələrdən hamınızı xəbərdar etmək məqsədi ilə bu risaləni yazmaq qərarına gəldik. Bu dəfəki mövzumuz indiki dövrümüzdə əvvəlki vaxtlara nisbətən daha da aktuallaşan, tarixdə sayı bizə məlum olmayan qədər cəmiyyətləri daxildən sarsıdıb məhv edən bir məsələ barədə olacaq. Sizə olan bu dəfəki müraciətimizlə millətimiz, dövlətimiz, cəmiyyətimiz ən nəhayət və ən əsası müsəlman ümməti- miz üçün ən dəhşətli silahlardan da qorxulu olan əxlaqsızlıqdan və zinakarlıqdan söhbət açacaq, bu əməlin törədə biləcəyi fəsadlar haqqında sizi bir daha məlumatlandıra- cağıq. Həmişə olduğu kimi bu dəfə də toxunduğumuz problemin meydana gəlmə səbəblərini ortaya qoyacaq və onun aradan qaldırılması yollarını sizlərə çatdıracağıq. Bu risalədə də məsələlərə subyektiv deyil, yalnız Qur`an ayələri və Peyğəmbərimizdən r bizə gəlib çatan dəlillərlə cavab veriləcəkdir. Hesab edirik ki, bu risalədə yazılanla- rın bizim şəxsi fikrimiz deyil, hamımızı Yaradanın əmr və tövsiyələri olduğunu nəzərə alıb onları qulaq ardına vurmayacaq, hamılıqla birlikdə belə pis əməllərlə mübarizə aparmağa qalxacağıq; yalnız bir məqsədlə - Uca Allahın razılığını qazanmaq naminə. Bəli, yalnız Allahın razılığını qazanmaq. Və yalnız bunu yaşadığı həyatın mənası hesab edən bizlər işimizə yenə də köməyi Ondan diləməklə başlayırıq.\n«Zinaya yaxınlaşmayın. Həqiqətən, bu, iyrənc bir əməl və murdar bir yoldur!». («əl-İsra»,32.)\nHəmd Allaha olsun! Həqiqətən də O hər şeyi biləndir. Zina nəinki ona qurşanmış tərəflərin, həmçinin bütün cəmiyyətin son nəticədə alçalması, cılızlaşması və məhv olması həddinə gətirən murdar bir əməl olduğunu bizdən də yaxşı bilən Uca Allah bizi ondan bu ayə vasitəsi ilə çəkindirmişdir. Əgər Allah bizə bu əməlin murdar olduğunu deyirsə, deməli bu əməli edən və ya ona şərait yaradan kəslər günahkardırlar. Lakin biz sonrakı qeydlərimizdə bu ifadəni, onu törədən şəxsin əməli olaraq sadəcə zinakar adlandıracağıq. Hesab edirəm ki, bu əməli törədənləri belə adlandırmaqla heç kəs bizdən inciməyəcək. Çünki, heyva- nın belə normal qəbul etmədiyi bu murdarçılığı insanın anlaması müşkül deyildir. Amr əl-Audi rəvayət etmişdir:\n«Mən hələ cahiliyyə dövründə iki meymunun zina etdiyini, sonra isə digər meymunların onları əhatəyə alıb ölənə qədər daş-qalaq etdiklərinin gördüm». (əl-Buxari, 3636.)\nBu fakt qaldırılan məsələnin hətta meymunlar tərəfindən qəbul edilməməsinə dəlalət edir. Zinakarlığın təhlükəsini və çirkinliyini başa düşən Yusif peyğəmbər (A.S) də ondan çəkinmiş və zindana düşməyi zina etməkdən üstün tutmuşdur. Onunla zina etməyəcəyi təqdirdə Yusifi (AS) zindana atdıracağını bildirən qadına Yusif aleyhissəlam belə cavab vermişdir:\n«Yusuf dedi: "Ey Rəbbim! Mənim üçün zindan bunların məni sövq etdikləri işi görməkdən daha xoşdur. Əgər bu qadınların hiyləsini məndən uzaq etməsən mən onlara meyl edər və cahillərdən olaram"». (Yusuf, 33)\nZina etməyin nə cür çirkin bir iş olduğunu Peyğəmbərimizdən (s.a.s) bizə gəlib çatan bir hədisdən də görmək olar.\n«Qureyşli bir gənc Peyğəmbərin (s.a.s) yanına gəlib dedi:\n«Ey Allahın elçisi, izn ver zina edim». Səhabələr ona yaxınlaşıb, sus-sus deyərək kənara çəkdilər. Peyğəmbər (s.a.s) dedi: «Yaxın gəl!» O yaxına gəldikdə Peyğəmbər (s.a.s) dedi:\n- Öz anana rəva bilirsən?\n- Allah`a and olsun ki, yox. Allah məni sənə fəda etsin!\n- Həmçinin insanlar da öz analarına bunu rəva bilmirlər.\nBunu öz qızına istəyərsən?\n- Allah`a and olsun ki, yox. Ey Allahın elçisi Allah məni\nsənə fəda etsin!\n- Həmçinin insanlar bunu öz qızlarına istəməzlər. Bunu\nöz bacın üçün istəyərsən?\n- Allah`a and olsun ki, yox. Ey Allah`ın elçisi Allah məni\n- Həmçinin insanlar bunu öz bacıları üçün istəməzlər.\nBunu öz bibin üçün istəyərsən?\n- Həmçinin insanlar da öz bibilərinə bunu istəməzlər.\nBunu öz xalan üçün istəyərsən?\n- Həmçinin insanlar da bunu öz xalaları üçün istəməzlər.\nPeyğəmbər (s.a.s) əlini onun çiyninə qoyub dedi: «Allah`ım, Onun günahını bağışla, qəlbini təmizlə və ismətini qoru!»\nBu hadisədən sonra o gənc heç bir şeyə (zinaya) meyl etmədi».(Əhməd «Musnəd» 5/256; «Məcməuz-Zəvaid» 1/129; Silisilə, 370.)\nDiqqət edin, bu hədisdə düşünən insanlar üçün\nkifayət qədər ibrətlər vardır. Hər şeydən öncə sevimli Peyğəmbərimizin (s.a.v) başa salma üslubu, hikməti və mövzu h aqqında açıq danışması diqqəti cəlb edir. Bu an o əsəbiləşmir və çox mülayimdir. Onun izahına gəlincə isə Rasulullah aleyhissalâtu vəsselâm zina etmək istəyən insana hər şeydən öncə öz yaxınlarını gözünün qabağına gətirməsini deməklə onları törətmək istədikləri əməllərdən çəkindirir.\nYaxşı bir halda ki, insan özü də anlayır ki, bu əmələ Uca Allah və Onun Rəsulu (s.a.s) icazə verməmişdir, bəs onda onu bu işə cəkən nədir? Nə üçün insan halal olan ilə qane olmayıb, haram işlərə də baş vurur? İstərdik ki, bu suala bir qədər ətraflı cavab verək.\nZina etmək hər şeydən öncə insan nəfsinin bir tələbatıdır. Yəni, insandakı nəfs onu şeytanın diktəsi ilə halal olanla (həyat yoldaşı) qane kifayətlənməyib, zinaya sövq edir. Bu zaman şeytan həmin insanın dinsizliyi və ya dini elminin zəifliyindən, tüğyan etdiyi cəmiyyətin və oradakı insanların azğınlığından da istifadə edir. Yəni şeytan insanı yoldan çıxartmaq üçün öz dostlarından lazımınca yararlanır. Zina üçün kifayət qədər zəmin olduğunu görən və nəfsinin qulu olan insan ondan yayına bilmir. Deməli, zinaya səbəb insandakı nəfs və bunun üçün yaradılan şəraitdir. Bunların hər ikisi isə, yəni nəfsin xarablığı və zina mühitinin insanlar tərəfindən formalaşdırılması inamsızlıq və ya Allah qorxusunun lazımınca olmamasından irəli gəlir. Məsələn, ailədə dünyaya gələn uşaq sözsüz ki, daim qayğı ilə əhatə olunur. Bu zaman valideynlə övlad arasında olan ünsiyyətdə ona Allah qorxusu, Yaradana sevgi, Onun əmrlərinə itaət uşağın səviyyəsinə uyğun çatdırılması əvəzinə yeni nəslin davamçısına üç-beş günlük olan dünyanın sevgisi, əylənmək,rəqs etmək, qız uşaqlarına isə böyüklərin geydikləri abırsız geyimlərin kiçik variantı geyindirilir və s. buna bənzər hallar müşahidə olunur. Ən dəhşətlisi isə bu işlər o qədər sevinərək, şadlanaraq həyata keçirilir ki, sanki gələcəkdə böyüyəcək uşağı bu qeyd edilənlər xoşbəxt edəcəkdir. Əgər belə valideynlər axirət həyatına inansaydılar, orada himayəsində olanlara görə sorğu-suala çəkiləcəklərinə şübhə etməsəydilər, sözsüz ki, onlar doğulan körpələrinə Allah`ı razı salan əməlləri təlqin edərdilər. Peyğəmbər (s.a.s) demişdir:\n«Hamınız himayəçisiniz və hamınız himayəniz altında olanlara görə məsuliyyət\ndaşıyırsınız!» (Muslim, 4701.)\nBunu möminlərin sevimlisi Əli ibn Əbu Talib (radıyallahu anh) də təsdiqləmiş və Uca Allahın:\n«Ey iman gətirənlər! Özünüzü və ailənizi yanacağı insanlar və daşlar olan oddan qoruyun!» («ət-Təhrim», 6.)\nayəsinin təfsirində belə söyləmişdir: «Özünüzü və ailənizi yaxşı işlər görməyə təhrik edin və onları tərbiyələndirin». («əd-Durrul-Mənsur», 6/244.) .Gəlin görək biz bu cür mənalı kəlamlardan nə cür dərs alır, onlara nə cür əməl edirik. Bir çoxları özləri ilə bərabər uşaqlarını da ucuz və səviyyəsiz teleserial seyrçilərinə çevirir, bəziləri də o qədər "qabaqgörən" olur ki, övladlarını səhərdən axşamadək dərs oxumaq, gələcək üçün gözəl mütəxəssis olmaq kimi ümdə vəzifənin dalınca düşməsi əvəzinə gözəllik müsabiqələri və başqa bu kimi dinimizə və əxlaqımıza zidd sahələrin mütəxəssisinə çevrilmələrinə rəvac\nverirlər. Yaxşı, deyək ki, indiki cavanlar qeyrət və namus, baş ucalığı üstündə hətta qan tökməkdən belə çəkinməyən dədə-babalarımızın dövrünü görməyiblər. Bəs sən necə,sənə deyirəm, ey özünü ağsaqqal, dünya görmüş sayan soydaşım, bəs sən necə, sən ki, o dövrü görmüsən. Məgər sən bilməyirsən ki, qızın, xanımın, dünya qədər malı olsa belə əgər qayğısında durduğu ailəsi olmazsa, o qadın özünü heç vaxt xoşbəxt saymayacaqdır. Sən bunu bilməyirsən məgər? Məgər sən bilməyirsən ki, bu gün qadın müğənni, şou biznes (əslində şər biznes) nümayəndələri arasında barmaqla sayıla biləcək qədər ailəli qadın vardır. Onların böyük əksəriyyətinin həyat fəaliyyəti isə bütün xalqın gözü qabağındadır. Sən bunumu arzulayırsan öz körpə qız balana? Bu gün belə müsabiqələri hazırlayan müəlliflərin vay halına! Yəni siz düşünürsünüz ki, bu millətin istedadlı həkimdən, müəllimdən, mühəndisdən, memardan, ziyalıdan çox müğənniyəmi ehtiyacı var? Əgər elədirsə onda nə üçün xəstələndiyiniz zaman xarici dövlətlərə, əcnəbi həkimlərə üz tutursunuz? Elə isə nə üçün hər hansısa bir mürəkkəb şəhərsalma işləri üçün kənardan mütəxəssis gətirirsiniz? Son anda taleləri onu-bunu əyləndirməklə keçəcək qızların müsabiqələrini keçirmək əvəzinə pullarınızı təhsilin adı çəkilən sahələrinə yönəltsəniz pis olarmı? Onsuz da sizə zövqlərini korlayıb bayağılaşdırdığınız insanlar tamaşa etməkdədir. Buna dostumun mənə danışdığı bir misalı çəkmək istərdim.\nO deyir ki, bir gün mən televiziya kanallarında faydalı, məlumatlı bir veriliş axtarırdım ki, birdən ölkədə tanınmış bir neçə ziyalının, ölkədə öz bayağılığı ilə seçilən bir verilişə dəvət olunduğunu görüb təəccübləndim. Çünki bildiyimə görə bu verilişə ziyalılar deyil şou adamları dəvət olunurlar. Ziyalıların iştirakı fonunda söhbətin nədən gedəcəyi məni çox maraqlandırdığı üçün bir anlıq kanalı dəyişməmək qərarına gəldim. Verilişdə bu an hadisələrin cərəyan etdiyi zala Azərbaycan bayrağı gətirilir və bütün zala sual olunur ki, bu bayrağın üzərindəki rənglərin mənasını bilən cavab versin. İnanın ki, verilişə dəvət olunan həmin ziyalıları heyrət boğdu. Buna səbəb o idi ki, bu qədər gəncin içərisindən belə bir sadə suala cavab verən tapılmamışdır. Bu nə deməkdir? Cavab: bu, həmin verilişin kimlər tərəfindən seyr edildiyini və onların səviyyələrinin aşıq-aydın nümayişi idi. İnanıram ki, həmin verilişə çağırılan ziyalılar da ora gəldiklərinə görə peşman idilər. Bəli, budur ifrat dərəcədə əyləncəyə aludə olmağın sonluğu. Belə gənclərə müstəqil Azərbaycanımızın ehtiyacı varmı? Öz dövlətinin bayrağının üzərindəki atributlardan xəbərsiz gənclər digərlərinə Azərbaycanı necə tanıtdıracaq?\nQayıdıram fikrimin əvvəlinə ki, belə veriliş və müsabiqələr, gənclərin həddən artıq əyləncəyə cəlb olunması bizə yaxşı heç nə vəd etmir. Bu gün bu cılız və bayağı təsirlər cəmiyyət üçün gözəl mütəxəssis əvəzinə şou əqidəli, tele- serial təsirli insanlar formalaşdırır. İndi isə diqqətinizə insanların ən xeyirlisi olan Peyğəmbərimizin (s.a.s) qadın əxlaqı, kişi qeyrəti barəsində dediyi gözəl kəlamları çatdırıram. Peyğəmbər (s.a.s) demişdir:\n«Ən yaxşı qadın o qadındır ki, əri ona nəzər saldıqda sevinsin, buyurduqda itaət etsin, ərinin xoşuna gəlməyən işləri görməklə, habelə onun malını lazımsız yerə sərf etməklə ona asi olmasın!» («Silsilətul-Əhadisis-Səhihə», 1838.)\n«Qadınlarınızın ən xeyirlisi ərini sevən, ondan dünyaya uşaq gətirən, ərinə gözəl tərzdə təsəlli verən, Allah`dan orxan qadındır. Onların ən yaramazı isə əxlaqsız geyinən və xülyalara dalandır!» («Silsilətul-Əhadisis-Səhihə», 1849.)\n«Sizi yollarda oturmaqdan çəkindirirəm». Səhabələr dedilər: «Ey Allahın elçisi, bizim başqa duracaq yerimiz yoxdur. Biz orada oturub sadəcə söhbət edirik». Peyğəmbər (s.a.s) dedi: «Madam ki, sizlər üçün oralarda oturmaq zəruridir, onda yolun haqqını ödəyin». Səhabələr dedilər:«Ey Allahın elçisi yolun haqqı nədir?» O dedi: «Gözləri aşağı dikmək (naməhrəmə baxmamaq), əziyyət verməmək, salamı almaq, yaxşılıqları əmr etmək və pisliklərdən çəkindirmək». (əl-Buxari, 5/2300.)\n«Allah Öz kölgəsindən başqa heç bir kölgənin olmayacağı bir gündə yeddi sinif insanı Öz kölgəsi altında kölgələndirəcəkdir:\nRəbbinə ibadət etməklə böyüyən cavan,\nqəlbi məscidlərə bağlı olan kişi,\nAllah xatiri- nə bir-birini sevən, buna görə birləşən və ayrılan iki kişi,\ngözəl və zadəgan qadın tərəfindən (zinaya) cəlb edildikdə,«mən Allah`dan qorxuram!» deyən kişi,\nsağ əli ilə verdiyi sədəqəni sol əlindən gizlədən kişi və\nxəlvətdə Allah`ı yad edib göz yaşı axıdan kişi». (əl-Buxari, 1357; Muslim, 1031.)\nƏziz oxucu, bax bizə belə əqidəli qızlar və oğlanlar gərəkdir. Bu gün bütün cəmiyyətin hər addımda zinaya dəvət olunması çox təhlükəlidir. Axı əxlaqsızlığın tüğyan etdiyi cəmiyyətdə kimə qız verib, kimdən qız almaq olar? Bu gün zinakarlıq o qədər yayılmışdır ki, hətta bəziləri öz qonşusuna belə etibar etmirlər. Halbuki, dədə-babalarımız qonşunu özünə dəstək hesab etmiş və onu ailə üzvlərindən ayırmamışlar. Qonşunu xəyanəti barəsində Peyğəmbər (s.a.s) belə buyurub:\n«Vallahi iman gətirmiş olmaz! Vallahi iman gətirmiş olmaz! Vallahi iman gətirmiş olmaz!» Ondan:\n«Kim, ya Rasulullah?"- deyə soruşdular. O dedi:\n«O kimsə ki, qonşusu onun şərindən (dili və əməli ilə ona əziyyət verməyəcəyindən) əmin deyil». (əl-Buxari, 6016.)\n«Qonşusu şərindən əmin olmayan kimsə Cənnətə daxil olmaz». (Muslim, 1/68.)\n«Zina barəsində nə deyə bilərsiniz?» Səhabələr dedilər: «Haramdır! Bunu Allah və Onun elçisi haram etmişdir və o, Qiyamət gününə qədər haramdır!» Peyğəmbər (s.a.s) dedi: «Kişinin on qadınla zina etməsi (günah baxımından) onun üçün qonşusunun qadını ilə zina etməsindən daha yüngüldür. Bəs oğurluq barəsində nə deyə bilərsiniz?» Səhabələr dedilər: «Haramdır! Bunu Allah və Onun elçisi haram etmişdir və o, Qiyamət gününə qədər haramdır!» O dedi: «Kişinin on evdən oğurluq etməsi (günah baxımından) onun üçün qonşusunun evindən oğurluq etməsindən daha yüngüldür». (Əhməd «Musnəd», 6/8.)\nBəzi cavanlarımız isə iqtisadi çətinliyi əsas gətirərək evlənmir və tələbatlarını zina etməklə ödəyirlər. Belə gənclər dini cəhətdən məlumatsız olduqları üçün çox insanların həyatını pis istiqamətə yönəldirlər. Belələrinə Peyğəmbər (s.a.s) belə tövsiyə edərdi:\n«Ey cavanlar! Sizlərdən kimin evlənməyə gücü çatırsa, evlənsin! Həqiqətən də o, gözü daha yaxşı qoruyur, ayıb yerlərini daha gözəl mühafizə e dir. Kimin gücü çatmırsa, qoy oruc tutsun. Doğrudan da, o, ehtirası söndürür!» (əl-Buxari, 4778; Muslim, 1400.)\nAbdullah ibn Məsud (r.a) rəvayət edir ki, mən Peyğəmbərdən (aleyhissalâtu vəsselâm) soruşdum:\n- Allah yanında günahların ən böyüyü hansıdır?\n- Səni yaradan Allah`a şərik qoşasan!\n- Sonra hansı?\n- Övladını sənin yeməyinə şərik olacaq deyə onu öldürəsən.\n- Daha hansı?\n- Qonşunun qadını ilə zina edəsən! (əl-Buxari, 4761.)\n«Həqiqətən, müsəlman kişilər və müsəlman qadınlar, mömin kişilər və mömin qadınlar, müti kişilər və müti qadınlar, doğru danışan kişilər və doğru danışan qadınlar, səbirli kişilər və səbirli qadınlar, Allaha boyun əyən kişilər və boyun əyən qadınlar, sədəqə verən kişilər və sədəqə verən qadınlar, oruc tutan kişilər və oruc tutan qadınlar, ismətlərini qoruyan kişilər və ismətlərini qoruyan qadınlar, Allahı çox zikr edən kişilər və qadınlar üçün Allah bağışlanma və böyük mükafat hazırlamışdır». («əl-Əhzab», 35.)\nDoğrudan da zinaya qurşanmış insanlar bütün cəmiyyət üçün təhlükə törədirlər. Onların əməlləri ucbatından minlərlə ailələr dağılır, uşaqlar atasız, anasız qalır, körpələr evləri günahsız uşaqlarla dolur. Amma əməl sözsüz ki, cavabsız qalmır.\n«Bir gənc Peyğəmbərin (s.a.s) yanına gəlib oturdu və dedi: «Ey Allahın elçisi, hansı mömin fəzilətli sayılır?» O dedi: «Əxlaqı gözəl olan». Gənc yenə soruşdu: «Bəs hansı mömin daha düşüncəli sayılır?» O dedi: «(Əcəli gəlməzdən öncə) ölümü daha çox xatırlayan və buna yaxşı hazırlıq görən. Məhz onlar daha düşüncəlidirlər». Sonra gənc susdu. Peyğəmbər (s.a.s) ona tərəf çevrilib dedi: «Ey mühacirlər tayfası! Beş şey vardır ki, onunla imtahan oluna bilərsiniz. Bunların sizin başınıza gəlməsindən Allah`a sığınıram. O camaat ki, zinakarlıq onlar arasında açıq-aşkar yayılacaq, onlara taun və ata-babalarının başına gəlməyən xəstəliklər üz verəcək....» (İbn Macə 4019; əl-Hakim, 4/583.)\nBəli, çıxış yolu yenə dindədir. Yalnız İslâm dini zinaya aparan yolları açıq-aşkar insanlara çatdıraraq ondan necə çəkinməyi öyrədir. Lakin təəssüf ki, bu gün bir çoxları bilərəkdən zinaya yol açır. Məsələn zinaya aparan ən geniş yayılmış əməl qadının açıq-saçıq geyinməsidir. Və ən təəssüf ediləsi hal da budur ki, gəncləri açıq-saçıq geyinməyə daha çox onların valideynləri sövq etməkdədir. Bu gün gənclərimizdən daha çox məhz yaşlılar ipə sapa yatmırlar. Allah`ın qadına hicab geyməsi əmrini onlar: «deyəcəklər ki, filankəsin qızı molla olub», «bircə mollamız əskikdir», «camaat nə deyər», «sən özünə iş tapa bilməyəcəksən», «indi biz hansı dövrdə yaşayırıq», «qəlbin təmiz və düz olsun», «bizim nəsildə başını bağlayan olmayıb» kimi ifadələrlə qarşılayaraq hicab geymək istəyən bacılarımıza, qızlarımıza mane olur, dava-dalaş salırlar. Belə valideynlərin vay halına! Qulağını aç eşit! Hicab Allah`ın əmridir, bəs siz kimsiniz? Vay sizin halınıza! Qoy Uca Allah hicab geyindiyi üçün min əzaba və iztiraba dözən acılarımızı bu dünyada da, Axirətdə də sevindirsin!Allah onlardan razı olsun! Allah onlara səbir versin! Qoy Uca Allah hicaba görə bacılarımızın göz yaşlarını axıdan insanlara hidayət, inadkarlara isə layiqli cəza versin! Bir daha Uca Allah`ın hicab barəsində əmrini ciddi, fərz olmayan bir əməl olduğunu iddia edən kor, kar və qəlbi bağlı insanlara həmin ayələri xatırlatmaqla yuxarıdakı fikirlərimizi təsdiq etmək istərdik. Bu barədə Uca Allah belə buyurur:\n«Ey Peyğəmbər! Zövcələrinə, qızlarına və möminlərin qadınlarına de ki, naməhrəm yanında çarşablarını öz üstlərinə örtsünlər. Bu onların tanınması və onlara əziyyət verilməməsi üçü1n daha münasibdir. Allah Bağışlayandır, Rəhmlidir». («əl-Əhzab», 59.)\nYaxşı əgər siz iddia etdiyiniz kimi qadınlara hicab geyinmək vacib deyilsə, onda bu ayəni nə cür başa düşək? Başqa bir ayəyə də nəzər yetirək:\n«Mömin kişilərə de ki, harama baxmayıb gözlərini aşağı diksinlər və cinsiyyət üzvlərini zinadan qorusunlar. Bu, onlar üçün daha təmiz olar. Şübhəsiz ki, Allah onların nə etdiklərindən xəbərdardır. Mömin qadınlara da de ki, harama baxmayıb gözlərini aşağı diksinlər və cinsiyyət üzvlərini zinadan qorusunlar. Qoy onlar görünənlər istisna olmaqla, zinətlərini naməhrəmə göstərməsinlər; örtüklərini yaxalarının üstünə salsınlar; zinətlərini ərlərindən, yaxud atalarından, yaxud ərlərinin atalarından, yaxud öz oğullarından, yaxud ərlərinin oğullarından, yaxud qardaşlarından, yaxud qardaşlarının oğullarından, yaxud bacılarının oğullarından, yaxud öz müsəlman qadınlarından, yaxud sahib olduqları kölələrdən, yaxud ehtirasını itirən kişi xidmətçilərdən, yaxud qadınların çılpaqlığını hələ anlamayan uşaqlardan başqasına göstərməsinlər; gizlətdikləri zinət əşyaları bilinsin deyə ayaqlarını bir-birinə vurmasınlar. Ey iman gətirənlər! Hamınız Allaha tövbə edin ki, bəlkə nicat tapasınız». («ən-Nur», 30-31.)\nMəgər bu ayədə Allah`ın qadına kimlərin yanında başı açıq gəzə bilməsinə icazə verməsi onların başqalarının yanında əksinə örtülü gəzmələrinə əmr deyilmi? Necə yəni «bizim nəsildə başı bağlı qız olmayıb». Ən azından bir nəsil öncəki nəslinə bax, əgər tanıyırsansa. Bax, örpəksiz bir qadın belə tapmazsan. Uca Allah Qur`an-i Kərimdə yaşlı şəhvəti sönmüş qadınlara qolları və topuqları açıq gəzməyə icazə versə də, yenə ayənin sonunda bağlı gəzməyi daha üstün tutur. Uca Allah qoca qadınların belə örtünməsini açıq gəzməkdən üstün tutursa, bəs cavan qadına münasibət necə olmalıdır. Bu barədə Uca Allah belə buyurur:\n«Ərə getməkdən ümidini üzmüş yaşlı qadınlara ayıb yerlərini göstərmədən hicablarını soyunmasında günah yoxdur. Lakin bunu etməmək onlar üçün daha xeyirlidir. Allah Eşidəndir, Biləndir». («ən-Nur», 60.)\nRəbbimiz yaratdığı insanın nə cür özünü aparmasını və aparacağını çox gözəl bildiyindən qabaqcadan müəyyən qadağalar qoymuşdur. Yəni bunu anlamaq belə çətindir? Ola bilsin ki, sən Allahın bu və ya digər qadağasının hikmətini anlamayasan. Lakin bu halda əgər Allah`a inanan insansansa, təslim ol. Arxayın ol ki, heç nə itirməyəcək, əksinə çox şey qazanacaqsan. Amma təəssüf ki, bu gün hər şeyin əksinə olduğunu görürük. Xüsusi məclislər təşkil edilir, Allah`ın əmrləri dövrə, zamana, daha nə bilim məkan miqyasına yerləşdirilir, içərilərindən "ağıllılar" da tapılır ki, hər ayəni öz ağlı ilə təfsir edir və son nəticədə də həmişə eyni qərara gəlinir; «inam qəlbində olsun», «ürəyin Allah`la düz olsun». Bu savadsız və məntiqsiz münasibəti misal olaraq Respublikanın konstitusiyasına və cinayət məcəlləsinə şamil etsən təxminən belə olacaq:\n«əşi, konstitusiyanı qəlbimdə qəbul edirəm kifayətdir,əməl etməsəm də olar» və ya «oğurluğun cinayət olduğuna qəlbimdə inanıram kifayətdir, oğurluq etsəm də problem yoxdur». Məgər belə münasibət qəbul olunurmu? Və ya hər hansısa bir kişi həyat yoldaşına «səni qəlbimdə sevirəm də, bunu həyat fəaliyyətimlə sübut etməyə ehtiyac varmı?»\ndeyərsə o xanımın münasibəti necə olar? Yəni bunları anlamaq belə çətindir? Bu gün bir çox yaşlı insanlar yaxşı xatırlayır ki, əgər təxminən on il bundan öncə hər hansısa bir qızı hansısa yad bir oğlanla görərdilərsə, o qıza heç kəs elçi göndərməzdi ki, bəs bu rüsvayçılıqdır. Və ya əli başqa bir oğlanın əlinə dəyən qızla evlənmək ömrü boyu başı aşağı olmaq sayılırdı. Yaxşı bəs indi nə dəyişib ki, hələ orta məktəbi bitirməyən, universitet auditoriyasından çıxmayan qızlarımızı televiziyada müsabiqələrə çıxardaraq ona-buna öpdürürsünüz. Sözün bu yerində son bir iki ildə meydana gələn növbəti əxlaqsızlıq insanların gözündə adiləşdirilməyə başlanılıb. Bu da sanki ürək dostu, sirdaşı kimi hansısa bir kişinin oğlu hansısa bir kişinin qızını minlərlə insanın gözü qarşısında qucaqlayıb öpür, ona nə isə arzulayır. Yaxşı bu əxlaqsızlığa pul, mənsəb xatirinə göz yuman kişi elə həmən bu qızın sabahkı gələcəyini düşünürmü? Bu nə adətdir? İndi təxminən bir on ildən sonra da kimə desən ki, bəs bu ayıbdır, oğlanla qız salamlaşmaq məqsədi ilə öpüşməz, heç şübhəsiz ki, indi yayılan bir cavabla üzləşəcəyik: «sən bunu haradan çıxartdın, biz dədə-babadan belə görmüşük». Çünki indi təxminən bir on il bundan öncə olmayan ədəbsiz əməl barəsində söyləyəndə bəzi "inkişaf etmiş" insanlar da eyni ilə bu cavabı verir. Baxın, beləcə ən böyük günahlardan biri hamımızın gözü qarşısında adiləşdirilir. Allah`ı qəzəbləndirib, insanları razı salanın vay halına! İndi baxın görün kişi qadın münasibətlərində gözlənməli olan ən kiçik xırdalığa belə Allah`ın və Onun Peyğəmbərinin münasibəti necədir:\n«Həqiqətən, möminlər nicat tapmışlar; o kəslər ki, namazlarında mütidirlər, o kəslər ki, boşboğazlıqdan üz çevirərlər, o kəslər ki, zəkat verirlər, o kəslər ki, öz cinsiyyət üzvlərini qoruyurlar, ancaq zövcələri və sahib olduqları cariyələr istisnadır. Onlar buna görə qınanmazlar. Odu1r ki, bundan artığına can atanlar həddi aşanlardır». («əl-Mu'minun», 1-7.)\n«Onlar Allahla yanaşı başqa tanrıya yalvarmaz, Allahın haram etdiyi cana haqsız yerə qıymaz və zina etməzlər. Bunu edən kimsə cəzalandırılar. Qiyamət günü onun əzabı qat-qat artırılar və onun içində zəlil olub əbədi qalar. Ancaq tövbə edib iman gətirən və saleh əməllər edənlərdən başqa. Allah onların pis əməllərini yaxşı əməllərlə əvəz edər. Allah Bağışlayandır, Rəhmlidir!» («əl-Furqan», 68-70.)\n«Göylərdə və yerdə nə varsa, Allah`ındır. Bu, Allah`ın pislik edənlərə əməllərinin cəzasını verməsi, yaxşılıq edənləri isə ən gözəli ilə Cənnətlə mükafatlandırması üçündür. Onlar kiçik günahlar istisna olmaqla, böyük günahlardan və iyrənc əməllərdən çəkinirlər...» («ən-Nəcm»,31-32.)\n«...Əməlisaleh qadınlar Allaha itaət edər və qorunması lazım gələn şeyləri Allahın himayəsi sayəsində qoruyub saxlayarlar. Özbaşınalıq etmələrindən qorxduğunuz qa- dınlara nəsihət edin, yataqda onları tərk edin və onları döyün! Əgər sizə itaət etsələr, onlara əziyyət vermək üçün başqa yol axtarmayın...» («ən-Nisa», 34.)\n«Qadınlara diqqət yetirin! Axı qadın qabırğadan yaradılmışdır. Qabırğadakı ən çox əyrilik onun yuxarı nahiyəsindədir. Onu düzəltmək istəsən, sındıracaqsan, düzəltməsən, əyilməkdə davam edəcək. Elə isə qadınlara diqqət yetirin!» (Muslim, 5633.)\n«Kişi başqa bir kişinin ayıb yerlərinə baxmamalı, qadın da başqa qadının ayıb yerlərinə baxmamalıdır. Kişi kişi ilə, qadın da qadınla bir yorğan altında olmamalıdır».( Muslim, 338.)\nCərir ibn Abdullah (radıyallahu anh) deyir ki, mən Peyğəmbərdən(sallallahu aleyhi və səlləm) gözlənilmədən [naməhrəm] görmək barədə soruşdum. O mənə baxmamağı əmr etdi. (Muslim, 2159,)\nBəhz ibn Həkimin babası (radıyallahu anh) rəvayət edir ki, Mən Peyğəmbərə (s.a.s) dedim:\n- Ey Allah`ın elçisi! Biz ayıb yerlərimizi kimlərdən gizlətməliyik?\n- Sən onu həyat yoldaşın və sahib olduğun cariyə istisna olmaqla hamıdan gizlətməlisən.\n- İki kişi bir yerdə olsa necə?\n- Çalış ki, ayıb yerlərini görməsinlər.\n- Bəs xəlvətdə olsa necə?\n- Allah`dan utanmaq daha vacibdir! («Səhih ət-Tirmizi», 2222.)\n«Allah Adəm oğlu üzərinə zinadan nəsibini yazmışdır. O, heç şübhəsiz buna yetişəcəkdir. Gözün zinası (naməhrəm qadına şəhvətlə) baxmaq, dilin zinası (halal olmayan sözlərlə zövq alaraq) danışmaqdır. Nəfs də arzu edir və istəyir (bu da nəfsin zinasıdır). Cinsiyyət üzvü isə bütün bunları ya təsdiqləyir, yaxud da təkzib edir.(əl-Buxari, 5/2304; Muslim, 4/2046.)\n«Kim dodaqlarının arasındakını (dilini) və cinsiyyət üzvünü qorusa Cənnətə daxil olar». (Əhməd «Musnəd», 4/398; «Məcməuz-Zəvaid», 1/298.)\n«Qiyamət günü Allah üç sinif insanla danışmayacaq və onları təmizə çıxarmayacaq, - Əbu Muaviyə deyir ki, onlara baxmayacaq və onlar üçün əzab vardır- zinakar qoca, yalan danışan rəhbər və təkəbbürlü kasıb». (Muslim, 1/27.)\n«Üç sinif insanlar vardır ki, [himayəçiləri] onlara görə sorğu-sual olunmayacaqlar; camaatdan ayrılıb rəhbərə asi olaraq ölən kimsə, ağasından qaçmış kölə yaxud kəniz, ərinin gözündən yayınan kimi açıq-saçıq geyinib əxlaqsızlıq edən qadın!» («Səhihul-Ədəbil-Mufrad», 458.)\nPeyğəmbər (s.a.s) Səudə bint Zəm'aya demişdir: «Allah sizə ehtiyacınız olduğu zaman evdən bayıra çıxmağa izn verib». (Muslim, 5633.)\nYaxşı indi bu ayə və hədislərə nə deyirsiniz? Nə deyirsinizsə deyin, amma bir şey gün kimi aydındır ki, siz bu ayələrə iman gətirib əməl etməyincə Allah sizdən razı qalmayacaq və belə haram yollarla, insanları zinakarlığa dəvət etməklə qazandığınız pullar gec-tez burnunuzdan gələcəkdir! Biz heç kəsə bəd dua etmək istəməzdik və bu heç düzgün də olmazdı. Çünki bizim hamımız soydaşıq və müsəlmanıq. Biz çox istərdik ki, siz bu əməllərinizlə, düşmənlərimizin dəyirmanına su tökməklə bu milləti əylənə-əylənə, mahnı oxuya-oxuya, oynaya-oynaya, soyuna-soyuna zəiflədib son nəticədə bu xalqın kişilərinin gözündə qeyrət və namus hissini heçə endirməyəsiniz. Siz bu əməllərinizlə haram olan şeyləri o qədər adiləşdirirsiniz ki, sanki belə də olmalıdır. Sanki kiminsə qızı hansısa bir məhsulu reklam etmək üçün mütləq reklam roliklərində soyunmalı, sonra şəhvət yaradan hərəkət və səslərlə həmin məhsuldan dadmalı və yekun olaraq bu təəssürat "cənnət həzzi" adı altında insanlara çatdırılmalıdır. Cənnətin həqiqətən çox gözəl olması hamıya Qur`an ayələrindən aydındır və biz oranı qazanmaq üçün gecə-gündüz çalışırıq və çalışmalıyıq da. Lakin Allah`ın vəd etdiyi Cənnət belə pozğun səhnələrin qəhrəmanlarına etdikləri əməllərinə görə haram edilmişdir. Əgər onlar tövbə edib əməllərini islah etməsələr, Cəhənnəm əhlindən olacaqlar. Bu barədə Uca Allah belə buyurur:\n«Kim Allaha və Onun Elçisinə asi olaraq Onun hüdudlarını aşarsa, Allah onu içində əbədi qalacağı Cəhənnəm oduna vasil edər. Onun üçün alçaldıcı bir əzab vardır». («ən-Nisa», 14)\nBaxın və unutmayın! Məgər siz bu iyrənc əməllərinizlə Allah və Onun Rəsulunamı itaət edirsiniz? Allah bizə hər şeyi əmanət olaraq vermişdir və verilən bütün bu nemətlər b arəsində soruşulacağıq. Yəni, siz ey valideynlər, Allah`ın sizə bəxş etdiyi övladlar barəsində soruşulacaqsınız. Əxlaqsızlıq edən hər kəs etdiyi əməllər barəsində soruşulacaqdır. Onların yaramaz işləri birbaşa bizim vətənimizə və vətəndaşlığımıza qarşı yönəlmişdir. Bu gün etdikləri əməllərlə əxlaqsızlığı o qədər adiləşdirib yayıblar ki, bir çoxları artıq ailələrində baş verən qeyri əxlaqi halları bir norma hesab etməyə başlayıb. Məgər ailəsini qeyrətini çəkməyən kişi vətəninin qeyrətini çəkərmi? Bu vətən, bu vətənin itirilmiş torpaqları barəsində sorumlusunuz. Bir düşmənlərinizə baxın. Onlar bizdən iddia etdikləri torpaqlarla yanaşı əlavə ərazilər də zəbt ediblər ki, bunu da dünya ictimaiyyətinə təhlükəsizlik buferi kimi çatdırır və dünya ictimaiyyəti buna göz yumur. Və bu hərbi cəhətdən çox məharətli bir taktikadır. Yaxşı bu cür çətin işləri kimlərlə edəcəyik? Bu gün ailəsinin qeyrətini belə çəkməyənlərləmi? Və ya əylənməkdən az qala qadınlardan seçilməyən oğlancığazlarlamı? Bu gün heç kəsə şübhə deyil ki, ölkə ərazisində kifayət qədər seksual azlıqlar yaşamaqda və yayılmaqdadır. Məgər onların mövcudluğu bizim xeyrimizədirmi? Onlar bizim üçün torpaqmı azad edəcəklər? Sözsüz ki, xeyr. Bəs elə isə nə üçün ulduz hərbiçi, ulduz idmançı, ulduz atıcı, ulduz əlbəyaxa döyüşçülərin deyil, "ulduz" müğənnilərin sayını artırırsınız? Axı kütləvi informasiya vasitələri əqidə, ideya, amal, zövq formalaşdırma vasitələri də sayılır. Unutmayın ki, siz nə göstərirsinizsə, insanlar da onlardan təsirlənirlər. Elə isə gəlin fəaliyyətimizi qəhrəmanlarımızın fəaliyyətini artırmağa yönəldək. Seksual azlıqların əməllərinə gəlincə, bu da dinimizə görə şiddətli əzab gözləyir. Bu barədə ayə və hədisləri diqqətinizə çatdırmaq istərdik:\n«Lutu da elçi göndərdik. Bir zaman o, öz qövmünə de- mişdi: "Sizdən əvvəl aləmlərdən heç kəsin etmədiyi iyrənc əməli sizmi edəcəksiniz? Siz, qadınları qoyub şəhvətlə kişilərin yanına gedirsiniz. Həqiqətən, siz, həddi aşmış adamlarsınız". Onun qövmünün cavabı: "Onları yurdu- nuzdan çıxarın. Axı onlar təmizliyə can atan adamlardır" - deməkdən başqa bir şey olmamışdı. Biz onu və ailəsini xilas etdik. Yalnız arvadından başqa. O, geridə qalanlardan oldu. Biz onların üstünə daşlardan yağış yağdırdıq. Bir gör günahkarların aqibəti necə oldu». («əl-Ə'raf», 80-84.)\n«Firon da, ondan əvvəlkilər də, alt-üst olmuş Lut qövmünə məxsus kəndlər də günah işlətmişdilər. Onlar öz Rəbbinin elçisinə asi oldular, O da onları şiddəti artan bir əzabla yaxaladı». («əl-Haqqə», 9-10)\n«Lut tayfası da elçiləri yalançı saydı. O zaman ki qardaşları Lut onlara dedi: "Məgər qorxmursunuz? Həqiqətən, mən sizin üçün etibar olunası bir elçiyəm. Allahdan qorxun və mənə itaət edin! Mən bunun əvəzinə sizdən heç bir mükafat istəmirəm. Mənim mükafatım ancaq aləmlə- rin Rəbbinə aiddir. Doğrudanmı siz insanlar içində ancaq kişilərlə yaxınlıq edir və Rəbbinizin sizin üçün yaratdığı qadınlarınızı tərk edirsiniz? Siz, həqiqətən də, həddi aşan adamlarsınız". Onlar dedilər: "Ey Lut! Əgər təbliğatına son qoymasan, mütləq qovulanlardan olacaqsan!" O dedi: "Mən sizin əməlinizə nifrət edənlərdənəm. Ey Rəbbim! Məni və ailəmi onların tutduqları işdən xilas et!" Biz onu və onun bütün ailəsini xilas etdik. Geridə qalanlar arasındakı yaşlı qadından başqa. Sonra da o birilərini yerli-dibli yox etdik. Biz onların üstünə daşlardan yağış yağdırdıq. Qorxudulanların yağışı nə yaman imiş! Şübhəsiz ki, bunda bir ibrət vardır. Lakin onların əksəriyyəti iman gətirmədi. Həqiqətən, sənin Rəbbin Qüdrətlidir, Rəhmlidir». («əş-Şuəra», 160-175.)\n«Ümmətim üçün ən çox qorxduğum (yaramaz iş) Lut qövmünün əməlidir». (ət-Tirmizi, 1457;)\n«Allahdan qeyrisi üçün qurban kəsənə Allah lənət etmişdir. Yer üzündəki sərhədləri pozana Allah lənət etmişdir. Kor adama düzgün istiqamət göstərməyənə Allah lənət etmişdir. Valideynini (yaxud valideynlərini) söyənə Allah lənət etmişdir. Başqasına zorla sahib çıxana Allah lənət etmişdir. Lut qövmünün (yaramaz) işləri ilə məşğul olana Allah lənət etmişdir. Lut qövmünün (yaramaz) işləri ilə məşğul olana Allah lənət etmişdir. Lut qövmünün (yaramaz) işləri ilə məşğul olana Allah lənət etmişdir!» («Müsnəd», 1/309;)\nAllah Qur`anda onların fasiq (əl-Ənbiya, 74),həddi aşan (əl-Ə'raf),fitnə-fəsad törədən(əl-Ənkəbut,30), zalım (əl-Ənkəbut,31). tayfa olduğunu bildirir.\nHesab edirik ki, bu dəlillər sizə kifayət edər ki, belə əməllərinizin haram olmasına inanasınız. Odur ki, gəlin belə iyrənc əməlləri cəmiyyət üçün adiləşdirməyək. Çünki insanlar həmişə nədənsə, çəkindikdə, utandıqda, həya etdikdə cəmiyyətdə əxlaq baxımından bir təmizlik, sabitlik yaranır. Əgər insan kiməsə görə hansısa bir əməldən çəkinirsə, utanıb həya edirsə bəs onların çəkindikləri insanların öz əqidələri dəyişsə nələrin baş verdiyini təsəvvürünüzə gətirirsinizmi? Elə bu səbəbdən də biz hamımız Allahın ipindən möhkəm yapışmalı və nümunə olaraq yalnız Peyğəmbərimizin (s.a.s) əxlaq və davranışından ibrət almalıyıq. Amma təəssüf ki, heç də hamı Allah üçün yaşamır ki, Onun da qarşısında həya etsin.\nƏgər insanlara Allah qorxusu çatdırılarsa (bu da Qur`anın və Peyğəmbərimizin (s.a.s) tələblərindəndir) O hər zaman var və bizə nəzarət etdiyi üçün insan daim nəzarət olunduğunu bilər və günahlardan çəkinər. Böyük Allaha həmd olsun!\nƏlavə olaraq onu deməyi özümüzə borc bilirik ki, əgər kimsə bu gün əxlaqsızlıqla məşğul olursa və ya insanları buna sövq edirsə qoy səhvini anlayıb tövbə etsin. Axı Allah Bağışlayandır. Bir alimin söylədiyi kimi "ibrət naqis başlanğıcda deyil, kamil sonluqdadır" söyləməklə ümidlərinizi Rəbbinizdən qırmamağı da sizə tövsiyə edirik.\nBeləliklə, əxlaqsızlıq və onun tərkib hissəsi olan zinakarlığa aparan yollar, zinanın fəsadları və ondan xilas olma yollarını aşağıdakı dəlillərlə ümumiləşdirmək istərdim.\nZinaya aparan yollar\n- Naməhrəmə baxmaq.\nPeyğəmbər (s.a.s) demişdir: «(Təsadüfü) bir nəzərdən artıq nəzər salma. Çünki birincisi sənindir, ikincisi isə sənə aid deyil». Əhməd, 1/159.\n- Naməhrəmlə əl ilə görüşmək. Aişə (r.a) demişdir:\n«Allaha and olsun ki, Peyğəmbərin (s.a.v) əli (naməhrəm) qadın əlinə toxunmamışdır». .(Buxari, 2/967.)\nPeyğəmbər (s.a.s) demişdir:«Sizlərdən birinin başına dəmir iynənin soxulması, onun üçün naməhrəm qadına toxunmaqdan xeyirlidir». (ət-Təbarani 20/212, «Səhihul-Cami», 4921.)\n- Naməhrəmlə xəlvətə çəkilmək. Peyğəmbər (s.a.s) demişdir:«Xəlvətə çəkilmiş elə bir kişi ilə qadın yoxdur ki,şeytan orada üçüncü olmasın».(32.Əhməd, 1/26.)\n- Naməhrəm qadının səsindən həzz almaq. Uca Allah buyurur:\n«Ey Peyğəmbərin zövcələri! Siz hər hansı bir qadın kimi deyilsiniz. Əgər Allahdan qorxursunuzsa, yad kişilərlə nazlana-nazlana danışmayın, yoxsa qəlbində xəstəlik olan tamaha düşər. Şəriətə müvafiq qaydada danışın». («əl-Əhzab»)\nPeyğəmbər (s.a.s) demişdir: «Ümmətimdən elə bir tayfa olacaq ki, zinanı, ipəyi, sərxoşedicini (şərab və s.) və musiqini halal hesab edəcəklər». (əl-Buxari, 5268.)\n- Kişilərlə qadınların bir məclisdə olması. Peyğəmbər (s.a.s) demişdir:\n«(Naməhrəm) qadınlar olan yerə daxil olmaqdan həzər edin!» Ənsardan olan bir kişi dedi: «Bəs qohum necə?» Peyğəmbər (s.a.s) dedi: «Elə bəla da qohumdadır».( əl-Buxari, 4934; Muslim, 2172.)\n- Yad bir yerə iznsiz daxil olmaq. Peyğəmbər (s.a.s) demişdir:\n«(Gözlənilmədən naməhrəmi) görməmək üçün izin istəmək vacib buyurulmuşdur».(əl-Buxari, 5580; Muslim, 2156.)\n«(Yad bir yerə daxil olmaq istədikdə) üç dəfə izin istəmək lazımdır. Sənə izin verilsə, (gir) əks halda isə qayıt». (Muslim, 2153.)\n- Qadının açıq-saçıq geyinməsi. Peyğəmbər (s.a.s) demişdir:\n«Mənim vəfatımdan sonra kişilərə ən çox zərər gətirə biləcək (fitnə) qadınların fitnəsidir».(əl-Buxari, 4808; Muslim, 2470.)\n- Özbaşınalıq edib evdən çıxmaq.\n«Evlərinizdə qərar tutun! İlk cahiliyyə dövründə olduğu kimi açıq-saçıq gəzməyin...». («əl-Əhzab», 33.)\n- Ətirlənib kişilər arasına çıxmaq. Peyğəmbər (s.a.s) demişdir:\n«Hansı qadın ki, ətirləndikdən sonra onun ətrini duysunlar deyə camaat arasına çıxar, zina etmiş sayılar». (Əhməd 1/412, «Səhihul-Cami», 4126.)\n«Hansı qadın ki, ətirləndikdən sonra onun ətrini duysunlar deyə məscidə gedərsə, cənabət halında olduğu kimi qüsl etməyincə namazı qəbul olunmaz». (Əhməd 2/444, «Səhihul-Cami», 2703.)\n- Təkbaşına səfərə çıxmaq. Peyğəmbər (s.a.s) demişdir:\n«Qadın səfərə yalnız məhrəmlə çıxa bilər». əl-Buxari, 1763; Muslim, 1341.\n- Uşaqların tərbiyəsi ilə məşğul olmamaq, onların əxlaqsız uşaqlarla təmasda olmasına biganə yanaşmaq.\n- Əxlaqsız şəkillərin yayılması.\n- Əxlaqsız teleseriallara və başqa bu kimi pozğun verilişlərə baxmaq.\n- Əxlaqsızlığa yol açan və zinanı təbliğ edən bayramlar.\nZinakar, insanlar arasında gözü kölgəli (rüsvay) olur.\nZina qəlbi qaraldır və onu sıxıntıya salır.\nAilədə fəsad törədir, ərlə arvad arasında olan münasibətləri korlayır.\nUşaqların tərbiyəsinə pis təsir edir.\nƏsil-nəcabətin bilinməməsi və soy kökünün itib batmasına səbəb olur.\nBəzən zinakarlar qeyrətin qurbanına çevrilirlər.\nƏksər hallarda dünyaya gələn uşağın atasının kim olduğu bilinmir.\nZinakarların əksəriyyəti narahatlıq hissi ilə yaşayır, yaxınlarının onların bu çirkin əməllərindən xəbər tutacağından qorxurlar.\nZinanın yayılması cəmiyyətin xarab olmasına gətirib çıxardır.\nAİDS və s. kimi təhlükəli yoluxucu xəstəliklərin yaranmasına və onların yayılmasına səbəb olur.\nZinanın çoxalması Qiyamətin yaxınlaşmasıdır.\nZina malın israf olmasına səbəb olur.\nBir nəfərin zina etməsi onun bütün xalqının adına xələl gətirir.\nZina edən şəxs tez-tez yalan danışmaq məcburiyyətində olur.\nZinadan xilas olmağın yolları\n- Namaz qılmaq;\n«Kitabdan sənə vəhy olunanları oxu və namaz qıl. Həqiqətən, namaz çirkin və yaramaz işlərdən çəkindirir». («əl-Ənkəbut», 45.)\n- Oruc tutmaq; Əvvəldə qeyd olunan hədisə bax:\n«...Doğrudan da, o, ehtirası söndürür!»\n- Zinadan qorunmaq üçün yalnız Allah`a sığınmaq;\n- Bu murdar əmələ gətirib çıxara bilən hər bir səbəbdən qaçmaq;\n- Sözdə və əməldə ixlaslı olmaq. Axı Allah Yusifi u məhz ixlaslı olduğuna görə zinadan qorumuşdur. (Yusif surəsinin 22-ci ayəsindən 34-cü ayəsinə qədər oxu!)\nÇoxlu zikr etmək; Peyğəmbər (s.a.s) demişdir:\n«Bəndənin qəlbi düzəlməyincə imanı düzəlməz, dili düzəlməyincə də qəlbi düzəlməz!»\n- Zinakarların başına gələnlər barədə düşünmək;\n- Ölümü xatırlamaq;\n- Yaxşı adamlarla dostluq etmək; Peyğəmbər (s.a.s) demişdir:\n«Yaxşı dostla pis dostun məsəli, ətir satanla, körük vuranın məsəlinə bənzəyir. Ətir satanın yanında olsan, ondan ətir almasan belə ətrin iyindən ləzzət alacaqsan. Amma körük vuranın yanında olsan, paltarını yandırmasa da tüstüsündən əziyyət çəkəcəksən».(«Səhihul Buxari», 2101.)\n- Aşağıdakı ayələri xatırlamaq;\n«Məgər o bilmir ki, Allah görür?» («əl-Ələq»,14.)\n«O, gözlərin xain baxışını və kökslərin gizlətdiyini bilir».(«Ğafir», 19.)\n«Allah buyurdu: "Qorxmayın, çünki Mən sizinləyəm, eşidirəm və görürəm!» .(«Taha», 46.)\n«Elə isə oda atılan kimsə yaxşıdır, yoxsa Qiyamət günü əmin-amanlıq içində gələn kimsə? İstədiyinizi edin! Həqiqətən, O, sizin nə etdiklərinizi görür».(«Fussilət», 40.)\n«Yoxsa elə hesab edirdiniz ki, sizi əbəs yerə yaratmışıq və siz heç vaxt Bizə qaytarılmayacaqsınız?»(«əl-Mu'minun», 115.)\n«Allaha qaytarılacağınız gündən qorxun! Sonra hər kəsə qazandığının əvəzi büsbütün veriləcək və onlara zülm olunmayacaqdır. («əl-Bəqərə», 281.)\n«O gün insan deyəcəkdir: "Hara qaçaq?"» («əl-Qiyamə», 10.)\n«O gün heç kəs Onun verdiyi əzab kimi əzab verə bilməz».(«əl-Fəcr», 25.)\n- Kim dörd şeydən, - (xain) baxışlardan, (pis) fikirlərdən, (boş) söhbətlərdən, (harama aparan) addımlardan, - özünü qorusa, dinini qorumuş olar.\n"Baxmaq insanın başına bəlalar gətirən bütün işlərin başlanğıcıdır. Çünki baxmaq xatırlamağa gətirib çıxarır, xatırlamaq fikirləşməyə vadar edir, fikirləşmək şəhvəti oyadır, şəhvət istək əmələ gətirir, sonra isə bu, artıq qəti qərara çevrilir və əlbət ki, zina baş verir..." Yaxşı-yaxşı fikirləşin! Məgər vaxtını səmərəli keçirən adamla veyl-veyl gəzib ömrünü başa çatdıran eyni ola bilərmi. Yaxşı deyiblər ki, "Vaxt qılıncdır. Sən onu kəsməsən, o səni kəsəcək..." «əğ-Dau vəd-Dəvau», 232-250.\nSon olaraq hamımız üçün Uca Allahdan bağışlanma diləyir və bizi düz yoldan azdırmamağı arzulayırıq. Qoy Uca Allah Öz ayələrindən irəli gələn həyat tərzini bizim qəlblərimizə və beyinlərimizə hakim etsin.\n7174 reads | Word kimi saxla |