Son illərdə Kanadada şəxsiyyət oğurluğu və digər internet cinayətlərinin artması müşahidə olunur. Buna cavab olaraq – Fərdi Məlumatların Mühafizəsi və Elektron Sənədlər Qanunu (PIPEDA) olaraq bilinən qanunvericilik qəbul edildi.\nYeni məxfilik qaydaları məlumat pozuntusu olduqda kanadalılara bildirmək üçün hazırlanmışdır. Yeni hökmün böyük bir hissəsinin ilk növbədə pozuntuların qarşısını alacağı güman edilir. Bununla birlikdə, hazırda bütün şirkətlərdən birinin məlumatlarının bir məlumat pozuntusu ilə güzəştə getməsi təhlükəsi olduqda Kanadanın Məxfilik Komissiyasını xəbərdar etməsi tələb olunur..\nQanun sərbəst şəkildə şirkətləri məlumatların təhlükəsizliyini təmin etmək üçün “müvafiq” tədbirlər görməyə çağırır. Ayrıca bir şirkət məlumatların pozulması ilə əlaqədar müştərilərə xəbərdarlıq etməli olduqda diktə etmək üçün qeyri-dəqiq terminologiyadan istifadə edir. Bu, Kanadalılara aid ola bilər, çünki onların məlumatlarının təhlükəsizliyini təmin etmək əsas problemə çevrilmişdir.\nMəxfilik Komissarı Daniel Therrien’in verdiyi məlumata görə, böyük Equifax hack kimi məlumat pozuntuları Kanada vətəndaşları üçün qırmızı bayraqlar qaldırdı, lakin qanunlar bu narahatlığı əks etdirmədi..\nO, məlumat pozuntularını düzgün idarə etməyən şirkətlər üçün mövcud olan qanun pozuntularına görə 100.000 ABŞ dolları ödəmək üçün uzun bir yol gedəcək məlumatların təhlili və araşdırılması üçün illik 24 milyon dollarlıq büdcə artımını istədi..\nMütəxəssislər bu qaydaların kifayət qədər getmədiyini və yeni tənzimləməyə inamın aşağı olduğunu söyləyirlər.\nGün ərzində nəzarət edilən kompüterlərlə, hakerlər yenə də zərərli hücumları planlaşdıra və çatdıra bildilər. Bu fakt fərdi şəxsləri qorumağa məcbur edir və fərdi kompüterlər demək olar ki, mümkünsüz görünür. Ancaq bunun mümkün olmaması lazım deyil.\nİlk baxışdan gizliliyinizi və şəxsiyyətinizi qorumaq üçün internetdən evdən çıxarmaq yeganə seçim kimi görünə bilər. Ancaq internetin də dəyərli bir vasitə olduğunu xatırlamaq çox vacibdir.\nŞəxsi məxfiliyinizi və uşağınızın onlayn təhlükəsizliyini təmin etmək üçün müxtəlif təlimatlar mövcuddur, lakin bu təlimatların çoxu çox ümumi və ya bəzi hallarda çox istifadə üçün müasir texnologiya ilə əlaqədardır. Bu hərtərəfli bələdçi, çox sayda təhlükəsizlik məsləhətləri və sosial media haqqında məlumat və Facebook və Snapchat kimi proqramlar ilə söhbət edərək uşaqları qorumaqla gizliliyinizi qorumağa kömək edəcəkdir..\n1 Uşaqları İnternetdə Təhlükəsiz Təhlükəsizliyində Adımlar\n2 Populyar proqramlar və veb saytlar\n2.1.1 Snapchat-da uşağınızın qorunması\n2.2.1 Uşağını Kik üzərində qorumaq\n2.3.1 Uşağını Ask.fm-də qorumaq\n2.4.1 Uşağını Badoo’da qorumaq\n2.5.1 Facebookda Uşağınızın Qorunması\n3 Xüsusi Ölkə Məlumatı\n3.2 Amerika Birləşmiş Ştatları\n3.5 Yeni Zelandiya\n4 Uşaqlara uyğun hesablama\n4.1 Uşaq dostu İnternet təcrübəsi\n5 Texnologiyaların üstündən keçin\n5.1 Uşaqlar texnologiya haqqında həqiqətən ağıllıdırlar?\n5.2 Məğlubedilməz təhlükəsizlik mümkün ola bilər\n6 Valideyn Hanguplarından qurtulmaq\n6.1 Fərq etməz\n7 Uşaq dostu kompüter istifadəsini təşviq etmək\n7.1 Təhlükəsiz hesablama mühiti\n8 Uşaq İnternet Baxışı\n8.1 Uşaq dostu brauzerlər\n8.2 Monitorinq və filtrləmə\n8.3 Xüsusi ehtiyacları\n8.3.1 Şərh təqdim Cavabı ləğv edin\nUşaqları İnternetdə Təhlükəsiz Təhlükəsizliyində Adımlar\nBu təlimatın bu hissəsində, uşağınızın məxfiliyini qorumaq üçün edə biləcəyiniz bəzi maddələr və kömək etmək üçün edə biləcəyi bəzi şeylər haqqında ümumi bir məlumat əldə edəcəksiniz..\nŞəxsi məxfiliyinizi qorumağa çalışarkən FBI resurs səhifəsidir və burada uşağınızın onlayn təhlükələrdən qorunması ilə bağlı müxtəlif faydalı məlumatlar tapa bilərsiniz. Bu veb mükəmməl bir mənbədir, çünki yeni texnologiyanın ehtiyaclarını ödəmək üçün daim yenilənir.\nKompüter və telekommunikasiya texnologiyasında hər yeni irəliləyiş ilə yeni məlumat mənbələrinə və mədəni təcrübəyə çıxış genişlənir. Bununla birlikdə, bu giriş artdıqca yırtıcıların sizin və uşağınızın şəxsi məlumatlarını əldə etməsi imkanı da artır.\nBu fakt sizin (xüsusən valideynlər) onlayn girişin müxtəlif təhlükələrini və onlayn problemlər nəticəsində ortaya çıxa biləcək məlumat dəyişikliklərini necə izləməyinizi anlamağı vacib edir..\nOnlayn yırtıcılar müxtəlif məqsədlərə sahib ola bilərlər. Bəzi yırtıcılar yalnız məlumatdan sonra, digərləri isə daha çox şey istəyirlər. Kiçik bir qrupun bir uşaqla dostluq etmək niyyəti ilə internetə girdiyini tanımaq vacibdir. Bu dostluq, sonradan cinsi istismar üçün uşağa baxmağın başlanğıcı ola bilər.\nCinsi yırtıcı, başqası kimi iddia edərək kiçik bir müddət ərzində uşağın ehtiyatlarını yavaşca endirmək üçün fantastik bir qabiliyyətə malikdir. Hər kəs reallıqdan fərqli bir sosial media profilini edə bilər.\nUşaq əmin deyilsə, həmin şəxs haqqında məlumat toplamalısınız. Gənclərin davranışları dəyişərsə, bu cinsi yırtıcıdan xəyal qurmağın göstəricisi ola bilər. Axtarmaq üçün bəzi xəbərdarlıq əlamətlərinə çoxlu vaxt onlayn və ya uşağınızın kompüterində pornoqrafiya daxildir.\nFTB, uşağınızın onlayn təcrübəsindən narahat olsanız, ümumi əlamətləri ehtiva edən siyahılar tərtib etdi. Çocuğunuz bu əlamətlərdən birini göstərirsə, onlayn yırtıcıların təhdidləri və onlardan necə qorunmaq barədə açıq danışmağa hazır olmalısınız.\nBir yetkin və uşağınız arasında hər hansı bir uyğun olmayan əlaqəyə dair bir sübut taparsanız, uşağınızla danışmalı və yerli polislə əlaqə saxlamalısınız. Kiberhücum və ya cinsi yırtıcılar kimi həddindən artıq problemlərin qarşısını almaq üçün vacib bir əsas valideyn və uşaq arasında açıq ünsiyyətdir.\nValideynləri məlumatlandırmaq və istiqamətləndirmək üçün müxtəlif mənbələr mövcuddur. Bu saytlara aşağıdakılar daxildir:\n• Milli Təhlükəsizlik Şurası – övladlarınızın təhlükəsizliyini necə qoruyacaqlarını necə təmin etmələri barədə tövsiyələr təqdim edir.\n• Federal Ticarət Komissiyası – uşaqlara internetdə təhlükəsiz olmaq barədə danışarkən valideynlərə dəstək olur.\n• Protectkids.com və İnternet Təhlükəsizliyi 101 – cinsi yırtıcılar haqqında əla məlumat mənbəyidir və onlayn yırtıcılarla əlaqəli təhlükələrin qarşısını almağı məsləhət görür..\nİnternet və Uşaqlar\nİnternet gündəlik həyatın təməl bir hissəsidir, böyüklər və uşaqlar ağıllı rəqəmsal vətəndaşlar olmalıdır. Təhsil və əyləncənin asanlıqla əldə edilməsi ilə məktəb və kampusun təhlükəsizliyini təmin etmək üçün xüsusi tapşırıq qrupları yaradıldı. Bu vəzifə qüvvələri uşaqları məktəbdəki zorakılıq və zorakılıqdan qorumağa çalışırlar.\nBu məsələlər bəzən uşaq evini izləyir. Bununla birlikdə, internetdən müsbət istiqamətdə də istifadə etmək olar. Məsələn, tanışlıq zorakılığı həmişə fiziki bir problem olub və əhəmiyyətli bir narahatlığa çevrilib. Müxtəlif statistika bu fenomenin ümumi olduğunu sübut edir, lakin internet bu problemi həll etməyə kömək edə bilər.\nLoveIsRespect insanlara təhqiramiz münasibətlərin qarşısını almaq və ya sona çatdırmaq üçün maarifləndirmə və səlahiyyət vermək məqsədi daşıyan bir təşkilatdır. 2008-ci ildə bir araşdırma apardılar ki, bu da 14 ilə əlaqədə olan yeniyetmələrin 69% -i əlaqələrin istismarında bir növ yaşadıqlarını söylədi..\nBu araşdırmada, 13 ilə 14 yaş arasındakı beş yeniyetmədən birinin qəzəbli şəkildə sevgilisi və ya sevgilisi tərəfindən vurulan dostlarını və ya yaşıdlarını tanıdıqları haqqında məlumatlar da verilmişdir. Bu da pretenlərin yalnız 51% -nin təhlükəli bir əlaqənin xəbərdarlıq əlamətlərini müəyyən edə biləcəyini ifadə etdi.\nLoveIsRespect kimi mənbələrdən istifadə edərək, valideyn bilik boşluğunu doldurmaq üçün internetdən istifadə edə bilər. Bundan həmçinin zorakılıq və kritik formalaşan illərdə yaranan digər məsələlərin həlli üçün istifadə edilə bilər.\nZərbə illərdir cəmiyyətin kiçik bir hissəsidir, lakin internetin ixtirası ilə tamamilə yeni bir forma aldı.\nKiberhücum müxtəlif insanları incitmək və ya utandırmaq üçün yaradılan mətn məlumatlarını göndərmək, göndərmək və ya göndərmək üçün müxtəlif texnologiyaların (mobil telefonlar, kompüterlər və ya internetə qoşulmuş hər hansı digər cihaz) istifadəsi ilə müəyyən edilə bilər. Video oyun pultlarını istifadə edərkən kiberhücumlar da baş verə bilər.\nKiberhücum üçün mövcud olan texnologiya miqdarı ilə bir valideyn, baş verən hər hansı bir ipuçunu izləmək üçün son dərəcə ayıq olmalıdır. Facebook, Twitter, söhbət otaqları, forumlar və digər sosial şəbəkələr başqalarına hücum etmək üçün istifadə edilə bilər. Kiberhücumlar zərərli şərhləri və hərəkətlərində uğur qazanmaq üçün hər hansı bir vasitədən istifadə edəcəkdir.\nBu yollar şayiə yaymaq, şəxsi məlumatları sızdırmaq və ya hətta özünü təqib etməklə məhdudlaşmır. Kiberhücuma gəldikdə, açıq-aşkar və ya gizli şəkildə edilə bilər. Üz-üzə mübadilə etmədən, bir çox güllələr məktəb həyətinə nisbətən daha cəsarətli davranmağa meyllidirlər.\n2010-cu ildə aparılan araşdırmalar, yeniyetmələrin 43% -nin kiberhücum qurbanı olma təcrübəsinə sahib olduğunu söylədi. Beləliklə, valideynlər üçün uşağı ilə kiberhücum barədə açıq bir dialoqun olması da vacibdir.\nBu mövzuya aid bəzi dəyərli mənbələr burada verilmişdir:\n• Kiber Zorakılıq Araşdırma Mərkəzi – kiberhücum hallarına dair məlumatlar var.\n• DoSomething.org – kiberhücumla əlaqəli problemlərlə bağlı 11 faktı sadalayır.\n• İtkin düşmüş və İstismar olunan Uşaqların Milli Mərkəzi – kiberhücumu dayandırmağın və uşağınızın onlayn zorlandığını necə izah etməyi izah edən səhifə daxildir..\nÇocuğunuzun 13 yaşdan kiçik olması halında, İnternetdə toplanan şəxsi məlumatlarınıza tam nəzarətiniz var. Bu qanun, uşağınızla əlaqəli hər hansı bir məlumatla razılaşmaq imkanı verir. Ayrıca veb saytdan toplanmış məlumatların təhlükəsiz olmasını tələb edir.\nÇocuğunuzu onlayn qorumağa gəldikdə, məxfilik qanunlarını araşdırmağa dəyər ola bilər. Bu qanunlardan bəziləri yetkin şəxslərin məxfiliyini qorumağa da aiddir. Müxtəlif veb saytlarda həssas məlumatları icazəsiz istifadəçilərdən necə uzaq tutmağın faydalı məlumatları və tövsiyələri var.\nAşağıdakı veb saytlar insanlara aktual olmaq və şəxsi məlumatlarını qorumaq barədə məlumat vermək üçün məlumat verir:\n• Federal Ticarət Komissiyası – məxfilik problemləri barədə məlumat dolu bir səhifə təqdim edir.\n• Uşaqların Onlayn Məxfilik Qoruması Qanunu – uşaqların onlayn məlumatlarını qorumağın hüquqi aspekti haqqında valideynlərə xülasə təqdim edir.\n• DO-IT – məlumatlarınızın onlayn tapılmadığına dair müxtəlif məsləhətlər verir.\n• Yaxşı olar ki, hər zaman şəxsi məlumat vermədən valideynlərinizdən soruşasınız.\n• Heç vaxt soyadınızı və ya evinizi göstərməməlisiniz.\n• Digər faydalı bir məqam, həssas bir ekran adını yaratmaqdır.\n• Bu ekran adı doğum tarixi və ya ad kimi şəxsi məlumatları ehtiva etməməlidir.\n• İnternetdən bir dostla görüşmədən əvvəl valideynlərinizə söyləmək çox vacibdir.\n• Unutma ki, hər kəs dedikləri kimi deyil.\nİnternetdə təhlükəsiz olmağınız barədə daha çox məlumat üçün aşağıdakı saytları ziyarət edin:\n• New York Public Library – məlumat tapmaq və internetdə uşaqların təhlükəsizliyini təmin etmək üçün əla məsləhətlər verir.\n• Uşaqların Milli Vəkillik Mərkəzi – hər yaşda olan uşaqlar üçün internet təhlükəsizliyi üçün tövsiyələr və mənbələr verir.\n• McGruff Safe Kids – onlayn məlumat vermək barədə on ümumi təhlükəsizlik qaydalarını sadalayır.\nValideynlərə inam vermək üçün Ailə Onlayn Təhlükəsizlik İnstitutu yaxşı rəqəmsal tərbiyə ilə bağlı faydalı məsləhətlər verir. Bu güvən valideynə övladına internetdə təhlükəsiz gəzməyə kömək edəcəkdir.\nUşağınızın yaşına görə, məsələlər və mövzular fərqlidir. Ancaq müasir dövrdə yetişdirmək, internetdə baş verən hadisələri yaxşı bir şəkildə başa düşməyinizi tələb edir. Bu məlumatlar təqdim olunan müxtəlif tətbiqləri əhatə etməlidir.\nTexnologiyadan istifadə edərək üstün bir valideyn ola bilərsiniz. İnternetdən necə istifadə etdiyinə dair dürüst bir dialoq apararaq uşaqla daha etibarlı və əməkdaşlıq əlaqələrini inkişaf etdirməyə imkan verir. İndiki gəncliyə xitab edən müxtəlif saytlar haqqında dərin bir anlayışa və biliyə sahib olmalısınız.\nAşağıda daha yaxşı bir anlayış və rəhbərlik əldə etmək üçün istifadə edə biləcəyiniz iki sayt var. İnternet təhlükəsizliyinin müsbət bir onlayn təcrübənin kritik bir hissəsi ola biləcəyini xatırlamaq həmişə vacibdir.\nBu hədəflərə çatmağınıza kömək edəcək saytlar:\n• Ailə Onlayn Təhlükəsizlik İnstitutu – təhlükəsiz onlayn istifadə üçün məsləhətlər verən yaxşı rəqəmsal tərbiyə üçün yeddi addım var.\n• Vaşinqton Təhsil İdarəsi – valideynlər və uşaqlar üçün bir sıra onlayn təhlükəsizlik tövsiyələrini özündə cəmləşdirən bir sənəd təqdim edir.\nPopulyar proqramlar və veb saytlar\nUşaqlarınızın ümumiyyətlə onlayn təhlükəsiz olmasını öyrənmək üçün yuxarıdakı veb saytları araşdırdıqdan sonra bu növbəti bölüm ən çox istifadə olunan tətbiq və veb saytlar haqqında məlumat verəcəkdir.\nƏn populyar tətbiqlərdən biri Snapchat. Kanadadakı yeniyetmələrin demək olar ki, ⅓ hər biri bu tətbiqatdan gündəlik istifadə edir. Hər gün milyonlarla foto və video mübadiləsi aparılır.\nSnapchat istifadə edərkən hər video, foto və ekran əlavəsinin bir neçə saniyə ərzində avtomatik olaraq silinməsi ehtimal olunur. Bununla birlikdə görünüşləri başqa bir cihazda silmək və ya ekrana çəkmək mümkündür. Bu müddət müvəqqəti düşündüyünüzün daimi qeydini buraxır.\nDigər populyar tətbiqetmə Kik Messenger. Kik Messenger ilə telefon nömrənizi vermədən mesaj göndərə bilərsiniz. Bu həqiqət, adı gizli qalmaq istəyən insanlarla məşhur bir tətbiq halına gətirir.\nBu tətbiqin icmallarını oxusanız, bu tətbiqin açıq mesajların qəbulu və göndərilməsi ilə məşhur olduğunu tez başa düşürsünüz. Hətta 17 + “Tez-tez / Sıx Yetkin / Tövsiyəedici Mövzular” səbəbindən qiymətləndirilib. Bu reytinq 17 yaşdan kiçik uşaqlara tətbiqin yüklənməsini və istifadəsini dayandırmır.\nSevimli tətbiqlər siyahısında sonrakı bir sual və cavab formatı ilə sosial şəbəkə veb saytı olan Ask.fm. Bu tətbiq son zamanlar təhqir və intiharlarla əlaqələndirilib. Yalnız 13 yaşdan yuxarı uşaqlara icazə verilir, ancaq tətbiqetmədə fəaliyyətə nəzarət etmək üçün sistem yoxdur.\nBu tətbiq kiberhücum üçün Məkkə hesab edilə bilər. Bu tətbiqetmələr uşaqlar və böyüklərin qarşılaşdığı yeni onlayn təhlükələrdən yalnız bir neçəsidir. Ən çox istifadə olunan proqramlar və veb saytlar haqqında məlumat verərək, tətbiqlərdən istifadə edərkən təhlükəsizlik barədə faydalı bir dialoq yaratmağı öyrənə bilərsiniz.\nAşağıda sadalananlar sizin və uşağınızın təhlükəsizliyini təmin etmək üçün xüsusi tətbiqlər və veb saytlarla birlikdə edə biləcəyiniz bəzi xüsusi addımlardır.\nBu olduqca populyar mesajlaşma tətbiqi, hamısında bir ünsiyyət saytı yaratmaq üçün video söhbət və texting xüsusiyyətləri əlavə etdi. Bu proqramlar gənc yetkinlər və yeniyetmələr tərəfindən olduqca məşhurdur.\nSnapchat istifadəçi hesabı yaratmaq üçün 13 yaşdan yuxarı olmasını tələb edir. Əksər istifadəçilər mesajların bir neçə saniyə ərzində özünü sildiklərinə inanırlar, amma başqaları internetin əbədi olduğunu bilirlər. Bu ‘məhv edilmiş’ mesajlar məhdud sayda texniki nou-hau ilə tez bir zamanda bərpa edilə bilər.\nBu mesajlar ekran görüntüsü alaraq da xilas ola bilər. Snapchat, insanların bu mesajların əksəriyyətinin zərərsiz olduğuna inanmalarını istəyir, lakin tətbiq sexting üçün bir nüfuza sahibdir. Ancaq çaxnaşmaya ehtiyacınız yoxdur.\nSnapchat gizliliyi qorumaq və yad adamlardan uyğun olmayan mesajların alınmasını aradan qaldırmaq üçün dəyişdirilə bilən müxtəlif parametrlərə malikdir.\nSnapchat-da uşağınızın qorunması\nƏksər şəxslər uşağın hesabına girməyin faydalı olduğunu düşünürlər. Ancaq bu xüsusi tətbiqetmədə kömək etməyəcəkdir. Siz uşağınız olmadan mesaj göndərməməyinizə və ya qəbul etməməsinə təşviq etməlisiniz.\nBu fakt vacibdir, çünki mesajlar açıldıqdan sonra ‘silmək’. Tətbiqin necə işlədiyini, tətbiqdən istifadə ilə bağlı riskləri və s. Müzakirə etmək yaxşı bir fikirdir, uşağınıza bir şəkil göndərmədən əvvəl düşünməyə təşviq edin.\nÇocuğunuzun cinsi fotolar göndərməyin heç vaxt yaxşı olmadığını başa düşməsi çox vacibdir. Yalnız dostlarınızdan və ailənizdən gələn mesajlara icazə vermək üçün məxfilik qəbulu qurmaq mümkündür. Bunu Snapchat parametrləri menyusundan başlayaraq edə bilərsiniz.\nSonra “Kim mənə mesaj göndərə bilər?” Deyildiyi yerə vurun. Daha sonra “Dostlarımı” seçə bilərsiniz. Çocuğunuzun tətbiqinizi onsuz istifadə etməsindən narahat olsanız, Snapchat ilə əlaqə saxlaya bilərsiniz və onlar 13 yaşına çatmamış hər kəsin hesabını siləcəklər..\nBu prosesə https://support.snapchat.com/delete-account ünvanında başlamaq olar. Bir hesabı silmək üçün istifadəçi adı və şifrəniz olmalıdır. Bu məlumatınız yoxdursa, gedin\n13 yaşdan kiçik bir uşaq Snapchat hesabı yaratmağa çalışırsa, bunun əvəzinə SnapKidz-ə giriş əldə edir. Ancaq bir uşağın yaşı haqqında yalan danışırsa, yenə də tətbiqetməyə giriş əldə edə bilər.\nSnapKidz uşaqlara foto çəkməyə imkan verir, lakin göndərmir. SnapKidz-də uşaqların mesaj göndərməsi və ya qəbul etməsi və ya dost əlavə etmələri də qeyri-mümkündür.\n100 milyondan çox istifadəçisi olan Kik, bu gün yeniyetmələr üçün ən məşhur tətbiqlərdən biridir. Bu tətbiqdən istifadə edərək virtual etiketlər, anketlər, mətn mesajları, şəkillər və videolar göndərə bilərsiniz. Mesaj göndərmək üçün yalnız kiminsə Kik istifadəçi adına ehtiyacınız olduğundan, telefon nömrənizi vermək lazım deyil.\nBu fakt insanlara yanlış təhlükəsizlik hissi verə bilər. Təhlükəsiz görünə bilər, çünki uşağınız yalnız anonim bir onlayn istifadəçi adı təqdim edir, ancaq belə deyil. Kik, app mağazasında 17+ reytinq verən sexting üçün olduqca populyardır.\nBuna baxmayaraq, Kik 13+ hər kəsə hesab yaratmağa imkan verir. Rəyləri oxuyaraq, bu tətbiqin uşaqlar üçün uyğun olmadığını görə bilərsiniz. Uşağınız Kik istifadə edirsə, tətbiqdəki istənilən şəxsdən mesaj ala bilər.\nUşağını Kik üzərində qorumaq\nBir valideyn olaraq, uşağınızın təhlükəsizliyini təmin edə bilərsiniz:\nOnları yalnız oflayn bildikləri insanlara mesaj göndərməyə təşviq edir\nŞəxsi / şəxsi məlumatları heç vaxt qəriblər və ya onlayn yalnız dostlarla bölüşməmələrini söyləyin\nUşağa yeni insanlar xüsusiyyətini necə istifadə edəcəyini göstərmək. Kik, yeni bir adamdan uşağın göndəricini blok edə və görməməzlikdən gələ biləcəyi bir ‘Yeni söhbət’ hissəsinə mesaj göndərəcəkdir.\nUşağın istifadəçi adını gizli saxlamaq.\nİnsanları bloklamaq istədikdə əvvəlcə parametrlərə keçin. Ayarlama zonasında, söhbət parametrlərinə və ya məxfilik parametrlərinə keçin. ‘Blok siyahı’ dediyi yeri tapın və + düyməsini seçin. Sonra bloklamaq istədiyiniz istifadəçini tapmalı və təsdiqləmək üçün bloku vurmalısınız.\nBir istifadəçi adını gizli saxlamaq istəyirsinizsə, uşağınıza onu yalnız tanıdığı insanlarla bölüşməsini və istifadəçi adını digər tətbiqlərdə və ya sosial media saytlarında yerləşdirməyin qarşısını alın..\nBir çox valideyn Facebook, Instagram və Twitter kimi nəhəng sosial media saytlarından xəbərdardır. Bununla birlikdə Ask.fm, 18 yaşdan kiçik uşaqlar arasında populyarlığı sürətlə artan başqa bir sosial şəbəkədir.\nAsk.fm unikal bir saytdır, çünki istifadəçilərə sualları anonim olaraq verməyə və cavablandırmağa imkan verir. Bu sayt bu yaxınlarda Floridada intihar hadisəsi ilə əlaqəli xəbərlərdə idi. Ask.fm tətbiqindən istifadə edərək uşaqlar intihar edənə qədər bir gənc qıza təcavüz etdilər.\nİngiltərədə, Baş nazir David Cameron, ölkəsində oxşar kiberhücum məsələlərinə görə tətbiqetməni pis saydı. BuzzFeed.com-un verdiyi məlumata görə, dünyanın dörd bir bölgəsindən doqquz intihar hadisəsi bu sosial media saytına bağlanıb. Bu gerçəkliyin səbəbi, məzmunu izləyən heç kim olmadan anonim sual vermək bacarığıdır.\nAsk.fm veb saytında şirkətin ‘eybəcər, ədəbsiz və ya keyfiyyətsiz zövq tapa biləcəyiniz məzmuna görə sizin üçün heç bir məsuliyyəti olmadığını’ bildirən bir rədd cavabı var. uşağınız bundan istifadə edir və onları necə qorumaq olar.\nUşağını Ask.fm-də qorumaq\nUşaqları və böyükləri qorumağa kömək etmək üçün bu tətbiqetmədə mövcud olan məxfilik parametrlərindən faydalana bilərsiniz. Bir mesaj təcavüzkar şəxs tərəfindən alınırsa, şəxsin sizə sual vermək qabiliyyətini dayandırmaq üçün sualın yanındakı “blok” düyməsini vura bilərsiniz.\nAyrıca parametrlərə gedib gizlilik düyməsini vura bilərsiniz. Gizlilik düyməsinə basdıqdan sonra, ‘anonim suallara icazə verməyin’ düyməsini vurun ki, kənar adamlar sual verə bilməsinlər. Uşağınıza heç bir parolu dostlarınız və ya qəriblərinizlə bölüşməməyi təşviq etdiyinizdən əmin olun.\nTətbiq istifadə edilərkən, bir dialoqu açıq saxlamağa çalışmalısınız ki, hər hansı bir problem varsa uşağınız yanınıza gələcək. Çıxışınız varsa, uşağın davranışını və qarşılıqlı əlaqəsini izləmək, onu hesabatlandırmaq üçün faydalı ola bilər.\nUşağınız da Ask.fm-a göndərilən hər şeyin və digər şeylərin digər sosial media saytlarında paylaşıla biləcəyini başa düşməlidir. Beləliklə, uşağınız onu ailə ilə bölüşməsəydi, internetdə yayımlanmamalıdır.\nNəhayət, uşağınıza kiberhücum, başqaları ilə qarşılıqlı əlaqə və başqalarının uşağınızla necə ünsiyyət qurması barədə danışmaq çox vacibdir. Əgər sizin və ya uşağınızın onlayn təhqir olunduğunu hiss edirsinizsə, uşağınızla danışın və sonra tədbir alın.\nDigər istifadəçilər istifadə şərtlərini pozduqda, ‘əlaqə saxla’ ərazisini istifadə etməklə və ya [email protected] elektron poçtuna göndərməklə rəsmi şikayət prosesinə başlaya bilərsiniz. İstifadənin şərtləri təhqir, nifrət, pornoqrafik və ya hədələyən əşyaları əhatə edən müxtəlif məzmunu qadağan edir.\nƏvvəlcə tətbiqetməyə daxil olaraq Ask.fm hesabını ləğv edə bilərsiniz. Sonra, ekranın sağ üst tərəfindəki parametrləri vurun. Sonra ‘hesabı ləğv et’ deyildiyi yerə vurun. Şifrəni yenidən daxil etməklə bunu təsdiqləməlisiniz.\nBir çox insan heç vaxt Badoo haqqında eşitməmişdir. Bu ifadəni düşündüyünüz zaman, uşağın bir valideynin heç bir şey bilməməsi üçün nə qədər istifadə etdiyini anlamaq qorxunc ola bilər. Həqiqət yəqin ki, çoxdur.\nTətbiq mağazası milyarddan çox smartfon tətbiqini təklif edir. Bu mövcud tətbiqlərin əksəriyyəti zərərsizdir və hətta musiqi tətbiqetmələri və ictimai nəqliyyat tətbiqləri də daxil olmaqla faydalıdır. Bununla birlikdə, bu tətbiqlərin az bir qismi uşaqları potensial zərərli sosial media saytlarına bağlayır.\nBadoo bu növ tətbiqlərdən biridir. Uşağınıza xüsusi tətbiqlərdən istifadə etməməyinizi söyləmək həmişə uyğun deyil, ancaq bu sayt uşağınızın ümumiyyətlə istifadəsi lazım olan biri deyil. Tanışlıq saytıdır.\nMütləq zərərli deyil, lakin sayt əvvəllər saytdan istifadə edən böyüklər və böyüklər üçün hazırlanmışdır. Yetkinlərin digər böyüklər ilə tanış olmağa çalışdıqları yerlərdə uşaqlara icazə verilməməlidir. Bəzi insanlar, uşağın Badoo’dan istifadə etməsinə icazə verməsi, uşağını yeni dostlarla tanış olmaq üçün bir bara göndərməsinə bənzər bir şey olduğunu düşünürdülər.\nBadoo, 18 yaşdan kiçik insanlar üçün məhdudlaşdırıldığından bəllidir, çünki bu, böyüklər üçün görüş yeridir. Ancaq bu məhdudiyyətə məhəl qoyula bilməz və ya qətiyyətli və ağıllı bir uşaq ata bilər. Bunu nəzərə alaraq, uşağınızın təhlükəsizliyini təmin edə biləcəyiniz saytı bilməyiniz vacibdir.\nUşağını Badoo’da qorumaq\nBadoo’da olarkən məxfiliyinizi qorumağın ilk addımı saytı böyüklər üçün anlamaqdır. Badoo saytının şərtləri və şərtləri 18 yaşdan yuxarı olanlar üçün açıq şəkildə bildirilsə də, uşaq yaşı haqqında yalan danışa bilər və yenə də hesab yarada bilər.\nBaşqalarının uyğun olmayan şəkillər istəməsi və ya şəxsi məlumatları oğurlamaq üçün saxta hesablar yarada biləcəyinizi də bilməlisiniz. Badoo’da paylaşılan hər hansı bir məlumatın açıq şəkildə paylaşıla biləcəyini də başa düşməlisiniz. Bu fakt müxtəlif saytlar üçün etibarlıdır, buna görə uşağınız heç vaxt şəxsi məlumatları yad insanlarla bölüşməməyi bilməlidir.\nBir hesabı silmək istəsəniz, daxil ola bilərsiniz, parametrlərə girin və sonra hesabı silmək vurun. Badoo tətbiqetməsində məkan xidmətlərini söndürmək istəyirsinizsə, daxil ola, profilə girin, sonra “məxfilik” sözünü və sonra “məsafəni göstərməyin” düyməsini vurun.\nBadoo’nun şərtləri və qaydaları, bir yetkinlik yaşına çatmayan şəxsin hesab yaratdığını bildikləri təqdirdə, profil məlumatlarını Badoo-dan silməklərini açıq şəkildə bildirirlər. Bu razılaşma geribildirim səhifəsində Badoo-a mesaj göndərməyə imkan verir və onlar yetkinlik yaşına çatmayanların hesabını siləcəklər.\nBu rəy səhifəsi https://badoo.com/help/report-underage.phtml. Yuxarıda göstərilənlərin hamısı uşağınızın təhlükəsizliyini təmin etməyə kömək edir, lakin Badoo ciddi bir yetkin veb saytdır və 18 yaşdan kiçik uşaqlar üçün uyğun deyil..\nMövcud tətbiqlərin hamısından, Facebookun ən çox istifadə edilən bir tətbiq olduğunu iddia etmək olar. Aşağıda təqdim olunan məlumatlar yuxarıda göstərilən məlumatlardan fərqlidir, çünki əsasən uşaqlar haqqında deyil.\nNə olursa olsun, bu məlumat, uşaqlarınızın təhlükəsizliyini təmin etmək istəyirsinizsə, lazımdır. Bu məlumatlar hətta uşaqları olmayan insanlar üçün də faydalı ola bilər, çünki Facebook-da təhlükələr çoxdur və özünüzü necə qorumağı bilməlisiniz..\nFacebook-dan ən gözəl bir şey, məlumat toplama və şəxsiyyət oğurluğu kimi geniş təhlükələrdən özünüzü qorumağa imkan verir. Bununla birlikdə, özünüzü və övladlarınızı qorumaq üçün standart parametrləri dəyişdirməlisiniz.\nFacebookda Uşağınızın Qorunması\nİlk addım əsas parametrlərinizi yoxlamaqdır. Tətbiqə girin və yuxarı sağ küncdə yerləşən açılan yerkökü vurun və sonra parametrləri vurun. Buradan, məxfilik və təhlükəsizlik parametrlərini yoxlaya bilərsiniz.\nMəxfilik parametrlərini dəyişdirmək üçün ‘gizlilik’ seçin və sonra ‘gələcək yazılarınızı kim görə bilər?’ Yanındakı düzəliş düyməsini vurun. Bu hissəni seçdikdən sonra yazılarınızı hansı dostların görə biləcəyini seçə bilərsiniz. Əvvəlki status yeniləmələrini ‘Keçmiş yazıları görə bilən’ limiti seçərək ‘Keçmiş yazıları məhdudlaşdır’ düyməsini basaraq qoruya bilərsiniz.\nTəhlükəsizlik parametrlərini ‘təhlükəsizlik’ seçərək sonra ‘tanınmayan girişlər haqqında xəbərdarlıqlar almaq’ yanındakı redaktə vuraraq dəyişdirə bilərsiniz..\nKimsə hesabınıza daxil ola bilərsə, ‘iki faktorlu identifikasiyanı istifadə et’ düyməsini seçə bilərsiniz..\nTəhlükəsizlik və qoruma üçün bir sıra digər seçimlər parametrlər zonasında tapıla bilər. Bir faydalı vasitə ‘hesab sahibliyi və nəzarət’ deyilən sekmənin altındadır. Bu sahəyə kliklədikdən sonra hesabı ləğv edə və ya silə bilərsiniz.\nHesabınızı müvəqqəti deaktiv etmək istəyirsinizsə, Deaktiv et seçin. Hesabınızı tamamilə silmək niyyətindəsinizsə, Hesabı sil seçin.\nValideyn olaraq bilməli olduğunuz bəzi digər sevimli tətbiqlər bunlardır:\nBumble – Bu tətbiq Tinderə bənzəyir, ancaq qadından ilk hərəkət etməsini tələb edir. Uşaqların yaşlarını saxtalaşdıraraq saxta hesablar yaratmaq üçün Bumble-dən istifadə etdikləri deyilir.\nLive.me- Bu canlı yayımlanan video tətbiqi video paylaşmaq üçün geolokasiyadan istifadə edir. Bu prosedur istifadəçilərə yayımın dəqiq yerini tapmağa imkan verir. Bir uşağın fotoşəkillərini ödəmək üçün pul qazanmaq da mümkündür.\nKalkulyator% – Kalkulyator tətbiqetməsinə bənzəyir, ancaq fotoşəkilləri, faylları, videoları və brauzer tarixini gizlətmək üçün gizli bir yerdir.\nHolla- Öz-özünə elan edən bir bağımlılık video chat tətbiqetməsi olan Holla, uşaqlara dünyanın dörd bir yanında insanlara giriş imkanı verir. Bu tətbiqin rəyçiləri irqi cinsiyyət, açıq məzmun və digər zərərli maddələrlə qarşılaşdıqlarını iddia edirlər.\nPıçıltı – Bu sosial media tətbiqi ilə uşağınıza sirlərini qəriblərlə bölüşmək tövsiyə olunur. Bu da istifadəçinin yerini başqalarına təqdim edir.\nİsti və ya Not – Bu tətbiqin əsas məqsədi insanların əyləşməsinə imkan verməkdir. İnsanlar bir-birlərinə profil qiymətləndirmək, yerli ərazilərdəki insanları axtarmaq və yad insanlarla söhbət etmək tövsiyə olunur.\nOmegle- Bu proqramlar, uşağınızın xaricilər də daxil olmaqla başqaları ilə anonim söhbət etməyə təşviq edən pulsuz bir onlayn chat saytıdır.\nSarı – Tinder kimi atmosferi ilə, sarı, yeniyetmələrin bir-birlərinə çırpılması üçün yaradılıb.\nBurn Book – Burn Book, yeniyetmələrin anonim şayiələr göndərmək üçün getdiyi bir yerdədir. Bu söz-söhbətlər foto, video, audio və mətnlər vasitəsilə yayımlanır.\nWishbone – Bu proqramlar uşaqları bir-birlərinə qarşı digər uşaqları müqayisə etməyə həvəsləndirir. Ayrıca, uşaqlar miqyas istifadə edərək bir-birlərinə qiymət verməyə imkan verir.\nInstagram- Instagram, məzmunu gizlətmək üçün saxta hesab yaratmaq üçün ən çox istifadə olunan bir tətbiqdir. İnstaqramdan istifadə edərək mətn yazmaq da populyardır, çünki uşaq söhbətdən çıxdıqdan sonra mesajlar silinir.\nXüsusi Ölkə Məlumatı\nDünyada internet əldə edilə bilsə də, hər ölkə, yer və vilayət son dərəcə fərqli ola bilər. Aşağıda tərtib edilmiş bəzi maraqlı ölkələr üçün dəyərli məlumatlardır.\nAvstraliya, internetdə uşaqların təhlükəsiz olmasını çətinləşdirən son dərəcə bağlı bir ölkədir.\nMicrosoft, dünyanın bütün digər ölkələrində yeni bir tablet planşetini satışa çıxaracaq yer olaraq Avstraliyanı seçdi. Bu seçimin bir əsas səbəbi, Avstraliyanın demək olar ki, bütün ölkələrə nisbətən adambaşına daha çox tablet istifadə etməsi idi.\nDigər bir maraqlı fakt, Avstraliyadakı ev təsərrüfatlarının 29% -dən çoxunun bir tablet istifadə edərək dünya miqyasında internetə girməsi təxmin edilir. Avstraliyalıların internetdən ABŞ və İngiltərədəki həmkarlarından fərqli olaraq hər gün təxminən bir saat daha uzun müddət istifadə etmələri təklif olunur..\nAvstraliyada bir masaüstünün istifadəsi azalmağa davam edərkən, smartfon vasitəsilə internetə girmə 20% artdı. Bütün bu statistikaları niyə verirsiniz? İnternetdən nə qədər istifadəçinin daşınma aspektini göstərirlər.\nÇox keçmədən bir kompüter evin bəzi mərkəzi nöqtəsində yerləşəcəkdi. Müxtəlif ailə üzvləri bu kompüteri paylaşardılar. Uşaqlarla girişi və ya məzmunu məhdudlaşdırmaq qabiliyyətinə nəzarət etmək daha asan olardı.\nBu günlər artıq demək olar ki, keçib. Avstraliyada uşaqların təxminən 35% -nin cib telefonu olması təklif olunur. 8 yaşından kiçik uşaqlar hər gün bir smartfona giriş əldə edir və ya daşıyırlar. Smartfon sahibi olan uşaqların sayı 2007-ci ildən bəri iki dəfə artıb.\nBu uşaqlar yeniyetmədirlər, cib telefonları olan 16-17 yaş arasında 94% arasında olacaqlar.\nAvstraliyada valideynlərin 85% -i uşaqlarının noutbuklarına təhlükəsizlik proqramı quraşdırdıqları təxmin edilir. Ancaq valideynlərin yalnız 22% -i uşaqlarının smartfonlarına oxşar proqram quraşdırır. Onlayn təhlükəsizliyə gəldikdə, valideynlər digər internet cihazları üçün olduğu kimi ağıllı telefonlar üçün də eyni düşüncə tərzindən istifadə etməlidirlər.\nUşağa bir smartfon verərkən müxtəlif kiber təsirlər nəzərə alınmalıdır. Mükəmməl bir məqsəd bir smartfonun istifadəsi ilə əlaqədar bir sıra qaydalar yaratmaqdır. Bu qaydalar müəyyən tətbiqlərdən və internetdən istifadənin təhlükələri barədə maarifləndirmə ilə müşayiət olunmalıdır.\nNews.com.au– Bu məqalə Avstraliya uşaqları arasında smartfon istifadəsi haqqında əla məlumat mənbəyidir.\nAvstraliya ilk araşdırması – Sosial şəbəkə vərdişlərindəki müxtəlif dəyişiklikləri ortaya qoyan The Works tərəfindən edilən inanılmaz bir araşdırma.\nYaş – Bu yazı Ofcom tərəfindən 16 ölkənin Birləşmiş Krallıqla əlaqələrini müqayisə edən bir araşdırmanın nəticələrini izah edir.\nESafety Komissarlığı Ofisi – Bu veb sayt etibarlı və müsbət onlayn təcrübə təmin etmək üçün mənbələrlə doludur.\nSmart Online qalın – Bu sayt Avstraliya vətəndaşlarına hazırkı onlayn təhdidlərə bağlantılar və bu təhdidlərə necə cavab vermək barədə məsləhətlər verir.\nAustralia.gov.au– Hökumət, uşağınızın onlayn qoruması üçün geniş çeşidli qaynaqlar təklif edir.\nAmerika Birləşmiş Ştatları da bu siyahıdakı digər yüksək məskunlaşmış ərazilər kimi bir yerdədir.\nShared Hope International 825 böyüklər və 7-16 yaşlı uşaqların fikirlərini özündə cəmləşdirən bir sorğu keçirdi. Bu araşdırma səkkiz valideyndən birinin uşaqlarına iki yaşından kiçik bir uşağının internetə girməsinə icazə verdiyini, 10 valideyndən yalnız birinin, övladlarının 10 yaşından yuxarı internetə çıxmasına icazə vermədiyini müəyyən etdi..\nBu valideynlərin 71% -dən çoxu, uşağın 14 yaşına çatdıqda onlayn istifadəyə nəzarətdən imtina etdiklərini bildirmişlər. ABŞ-da, onlayn rejimdə başlayan itkin uşaqların 72% -i 15 yaşına çatmamış uşaqların ətrafında olur..\nBir çox valideynin yaxşı niyyəti və iştirakı var, ancaq Kidsafe Fondu, yeniyetmələrin 32% -nin hələ də tarama tarixini gizlədə və ya silə biləcəyinə dair məlumat verir. Yeniyetmələrin digər 16% -i valideyn məlumatı olmadan sosial şəbəkə və ya e-poçt profilləri açdı.\nUşaqlar bu gizli hesabları açdıqları zaman çox yaşlı uşaqların və böyüklərin diqqətini cəlb edən yaşları haqqında yalan danışırlar.\nKaybolan və İstifadəsi Uşaqlar Milli Mərkəzindən verilən məlumata görə, 10 ilə 17 yaş arasında olanların 15% -nin onlayn olaraq cinsi məzmunu soruşulub. Səlahiyyətlilər, fərqli saytlardan 90 mindən çox cinsi yırtıcı çıxardıldı.\nBu saytların əksəriyyəti sosial media saytlarıdır. Cinsi cinayətkarların qurbanlarının dəqiq yerlərini necə tapdıqlarını araşdırarkən. 26% bir adamın sosial media yazılarından istifadə edərək ərazini tapdı. Santa Clara’ndakı Şerif’in şöbəsi, CA’nin istək nisbətinin hər ay 1000% artdığını söyləyir.\nABŞ-da, yeniyetmələrin yalnız 62% Facebook profilini özəl olaraq təyin etdikləri aşkar edildi. Yeniyetmələrin 17% -nin hamısı ictimaiyyətə açıqdır. Bu parametr hər kəsin bütün yazıları, əlaqə məlumatlarını və yerlərini görməsinə imkan verir.\nResurslar – Amerika Birləşmiş Ştatları\nSimli təhlükəsizlik – Bu veb ilk təhlükəsizlik, kömək və təhsil qrupudur.\nNetSmartz– Bu sayt, uşağınızın əyləncəli və təhsil oyunlarına qoşulmasını xahiş edən Clicky və İnternet qanunlarını təqdim edir..\nYeniyetmələr – bu saytı idarə etmək üçün xüsusi məxfilik, təhlükəsizlik və təhlükəsizlik könüllüləri olan 13-18 yaşlı uşaqlar.\nWalt Disney Company – Walt Disney, valideynlərin uşaqlarına onlayn istifadə və təhlükəsizlik mövzusunda danışmasına kömək etmək üçün bu sayt yaratdı.\nKanada övladlarının üzləşdikləri təhdidlərə gəldikdə bu siyahıdakı digər ölkələrə bənzəyir.\nSnapchat tətbiqetməsini bu gün uşaqların istifadə etdiyi ən populyar tətbiqetmə adlandırmaq olar. Dünyadakı bütün 16-19 yaşlı uşaqların 50% -i aylıq Snapchat istifadə edir, Kanadalı yeniyetmələrin yalnız 40% -i istifadə edir. Bu statistika Snapchat-ı Facebook Messenger və WhatsApp-dan daha populyar edir.\nAVG Kanadada da daxil olmaqla müxtəlif ölkələrdən olan valideynləri uşaqlar arasında smartfon istifadəsinə dair sualları cavablandırmaq üçün bir sorğu keçirdi. Bəzi maraqlı faktlar tapdı. Bir çox uşaq yazmağı bilmədən bir smartfondan necə istifadə edəcəyini bilir. 6 ilə 9 arasındakı uşaqların 89% -i onlayn fəaliyyət göstərir.\nKanadada MediaSmarts, bütün məktəb yaşlı uşaqların 99% -nin məktəbdən kənarda internetə çıxışı olduğunu açıqladı. Bu tələbələrin 40% -i cib telefonları ilə yatır. 9-16 yaşlı uşaqların 35% -i internetə girmək üçün smartfonlardan istifadə edir, digərləri planşet və noutbuklardan istifadə edir.\n15-16 yaş qruplarında tələbələrin 90% -i ən azı bir sosial media profilinin olduğunu söylədi. 11 yaşdan 12 yaşa qədər olanların 40% -i etdiklərini söyləyirlər. Bu fakt, əksər sosial şəbəkə saytları üçün 13 yaş məhdudiyyətini nəzərə alaraq şok edir.\nBütün Kanadalı yeniyetmələrin demək olar ki, yarısı son bir ildə seksual görüntünün hansısa bir formasını görmüşdür. Kanadalı qızların təxminən 35% -i bir növ zərərli və ya nifrətli məzmunla qarşılaşdıqlarını bildirirlər.\nValideynlərin etdiyi ən böyük səhv, təhlükəsizlik proqramlarını noutbuklara quraşdırmaqdır, lakin uşaqlarının smartfonlarında bir növ müdafiə qura bilmirlər.\nKanadalı Uşaq Qoruması Inci – İnternet təhlükəsizliyi və uşağınızın necə qorunacağını öyrənmək üçün əla bir mənbədir.\nKanada hökuməti – Bu veb sayt sizə uyğun cib telefonunu seçməyə kömək edir.\nKanadalı Krallı Polis – Qoşulmuş Polis, onlayn təhlükəsizlik və kiberhücumla bağlı bəzi maraqlı faktları təqdim edir.\nGlobal News – Bu xəbər saytında Kanada gəncləri və internet haqqında bir məqalə var.\nHƏYAT – Bu məqalədə uşaqların yazmadan əvvəl smartfonlardan istifadə etmələrini öyrətdikləri bir işdən bəhs olunur.\nKanada Təhlükəsizlik Şurası – Bu siyahı uşaqlarınız üçün onlayn təhlükəsizlik qaydalarını yaratmağa kömək edə bilər.\nİrlandiyadakı uşaqlar, ən qabaqcıl iqtisadiyyatlar kimi yaxşı bağlıdırlar.\nKanadada olduğu kimi, Snapchat-ı İrlandiyanın 40% -i istifadə edir və onu İrlandiyadakı Facebook və WhatsApp-dan daha populyar edir. Kik Messenger İrlandiyada daha bir populyar bir tətbiqdir. Bu tətbiqin populyarlığı, ehtimal ki, anonim mesaj göndərmə qabiliyyətindən irəli gəlir.\nİrlandiyada Ask.fm-də populyar olan başqa bir şübhəli bir tətbiq. Bu proqramlar istifadəçilərə sual-cavab formatından istifadə etməyə imkan verir və müxtəlif ölkələrdə baş verən təhqiramiz məsələlər və intiharlarla əlaqələndirilib.\nUşaqlar İnternetə girir\nİrlandiya, Net Children Go Mobile adlı Avropa Komissiyası tərəfindən edilən bir araşdırmaya qatıldı. Bu araşdırmaya ümumilikdə yeddi Avropa istiqaməti daxil edildi. İrlandiyada bu araşdırma 9-16 yaş arası uşaqların 35% -nin smartfonlardan istifadə etdiyini, 29% -nin noutbuklardan, 27% -nin internetə girmək üçün planşetlərdən istifadə etdiyini müəyyən etdi..\nİnternet istifadəsinin 60% -nin evdə baş verdiyini, lakin bu tələbələrin 46% -nin nəzarəti olmadan bir yataq otağından internetə girdiyini tapdı. Bu statistika bir çox uşağın standart valideyn nəzarəti olmadan internetə girdiyini göstərir.\nKanadada olduğu kimi, İrlandiyanın 15-16 yaşında olanların 90% -i sosial media profilinə malikdir və 11-12 yaşlıların 40% -i də bunu edir..\nSmartfonlarla əlaqəli təhlükələr və hər zaman nəzarət edə bilməməsi ilə 13 yaşdan kiçik uşaqlara daha əsas bir cib telefonu vermək tövsiyə edilə bilər.\nNet Children Go Mobile – Bu sayt Avropa Komissiyasının araşdırmasının rəsmi saytıdır.\nHotline.ie– Bu saytın təhlükəsizliyi üçün tövsiyələr və internet haqqında bir sıra digər faydalı məlumatlar.\nWebwise.ie-Bu veb internet təhlükəsizliyi haqqında pulsuz məlumat, məsləhət və təhsil verir.\nƏdalət və Bərabərlik Departamenti – Bu veb sayt, kibercinayətkarlığı mühakimə edən hökümət bölgüsüdür.\nYeni Zelandiya fiziki cəhətdən təcrid olunsa da, yerli insanlar hər hansı digər inkişaf etmiş iqtisadiyyat kimi əlaqə qururlar.\nYeni Zelandiyada 16-19 yaşlı uşaqların təxminən 50% -i Snapchat-dan istifadə edir. Bu yaxınlarda Yeni Zelandiya Nəqliyyat Agentliyi Snapchat’ı narkotik istifadəçilərini narkotik istifadə edərkən sürmə ilə əlaqəli təhlükələr mövzusunda hədəf aldıqda çox faydalı tapdı..\nBu istifadə səviyyəsi ilə Snapchat, Kik Messenger, Ask.fm və s. Saytlar haqqında övladlarınızla açıq və müsbət söhbət etmək lazımdır. Uşaqlarınız bu tip saytlarla əlaqəli təhlükələri başa düşməlidirlər.\nİnternetə daxil olmaq\nYeni Zelandiyanın 6 ilə 9 yaş arasındakı uşaqlarının 70% -i bağlıdır. 2000-ci ildə Yeni Zelandiya əhalisinin 22% -i onlayn idi. 2012-ci ilə qədər bu say 86% artdı. 15-16 yaş arasında 80% və 11 yaşdan 12 yaşa qədər olanların 40% -i sosial media profilinə sahibdir.\n9-16 yaş arasında olanların 35% -i internetə girmək üçün bir smartfondan istifadə edir. Digər 65% -i əsasən masaüstünden çox noutbuk və planşet istifadə edir. Smartfonda eyni məlumatları bir tablet və ya dizüstü kompüter kimi əldə edə bilərsiniz, ancaq noutbuk və planşetlərə nisbətən smartfonlarda daha az təhlükəsizlik proqramı var.\nResurslar – Yeni Zelandiya\nYeni Zelandiyanın Statistikaları – Bu məqalədə Yeni Zelandiyanın internet istifadəsi ilə bağlı bir araşdırma var.\nYeni Zelandiya Polisi – Yeni Zelandiya Polisi uşağınızın onlayn təhlükəsizliyini təmin etmək üçün bəzi tövsiyələr təklif edir.\nKiwi ailələri – İnternet təhlükəsizliyi mövzusunda əla bir məqalədir.\nInternet World Stats – Yeni Zelandiyanın internet istifadəsi ilə bağlı faktların tərtib edilmiş siyahısı.\nUşaqlara uyğun hesablama\nDünyanı öyrənmək, başqaları ilə ünsiyyət qurmaq və əylənmək istəyirsinizsə, interneti sınamalısınız. Dünyadakı geniş veb iş və araşdırma mövzusunda həyatın vacib bir hissəsinə çevrildi. Bu faktlar valideynlər uşaqlarını internetdən necə istifadə etməyi öyrənməyə vadar edir.\nGerçək dünyadakı kimi, internet də təhlükəli, yararsız və faydasız simvol və hallarla dolu ola bilər. Zorakı görüntü və açıq cinsi məzmun uşaqların girməməsi lazım olan əşyaların yalnız iki nümunəsidir.\nÇox vaxt uşağını gerçək dünyadan qoruya bilərsiniz. Ancaq qorxunc şey, real dünyadan fərqli olaraq, internet uşağınızdan yalnız bir neçə klikdən uzaqdır. Bu həqiqət o deməkdir ki, valideynlər uşaqların onlayn təcrübələrini diqqətlə formalaşdırmalıdırlar. Yalnız məzmun süzgəcindən çox narahat olmağınızı xatırlamaq vacibdir.\nUşaq dostu İnternet təcrübəsi\nÇocuğunuzun uşaq dostu bir internet təcrübəsinə sahib olmağa çalışarkən, müxtəlif müxtəlif məqsədlərə can atmalısınız. Bu hədəfləri müsbət və mənfi hədəflərə bölmək olar. Mənfi olanlar, bloklamaq, senzura və ya süzgəcdən keçirmək üçün əşyaların ətrafında, müsbət məqsədlər isə dəstəkləmək, təşviq etmək və ya təbliğ etmək üçün əşyaların ətrafında mərkəzləşmişdir..\nBəzi mənfi məqsədlərə aşağıdakılar daxildir:\nSeks, zorakılıq və digər etiraz olunan məzmunlu senzura\nÇocuğunuzu böyüklər yırtıcılarından qorumaq\nÖvladınızı həmyaşıdlarınızdan zərbə almaqdan qorumaq\nTətbiq içindəki satınalmaları və onlayn pul xərcləməyin digər yollarını deaktiv edin\nUşağınızın kompüter təhlükəsizliyini aradan qaldırmasına mane olmaq\nBəzi müsbət məqsədlərə aşağıdakılar daxildir:\nTəhsil və öyrənmə təşviqi\nSağlam onlayn dostluq əlaqələrini həvəsləndirmək və dəstəkləmək\nUşaqlarınıza səlis və texnologiya ilə rahat olmalarına kömək etmək\nTexnologiyaların üstündən keçin\nTexnologiyaya gəldikdə, valideynlər bəzi maraqlı şeylər söylədikləri məlum oldu:\n“Mən uşaqımdan daha az texnologiya bilirəm.”\n“Yeddi yaşımda internetdən necə istifadə etməyimi mənə öyrətdi.”\n“Uşaqlar kompüterlər haqqında olduqca ağıllıdırlar, çünki hər zaman onların yanında olurlar.”\nBu kəlmələrin arasından oxusan, bir sualın (qorxunun) yalan olduğunu başa düşə bilərsən. Bəzən bu qorxu danışılır, ancaq digər vaxtlarda valideyn onu özünə saxlayır:\n“İnternetdə olarkən uşağımı qoruya bilərəmmi? Uşaq məndən daha çox şey bilir! İnternetə qoyduğum hər hansı bir filtrdən istifadə edə bilər. Niyə narahat olursunuz? Nə etmək olar? ”\nBu münasibət məğlubedici və yararsız ola bilər, eyni zamanda təhlükəli ola bilər. Yaxşısı budur ki, bu fikirlər səhv fərziyyələr üzərində qurulur.\nUşaqlar texnologiya haqqında həqiqətən ağıllıdırlar?\nBu sualın cavabı ola bilər. Bəzi uşaqlar parlaqdırlar və bu tip uşaqlar texnologiya və ya kompüterlə əlaqəli olduqda, uşağın texnologiya ilə bağlı valideyndən daha ağıllı olduğu bir istisna ola bilər. Ancaq yəqin ki, doğrudan da indiki uşaqların əksəriyyəti Kompüterşünas və ya proqramçı kimi böyümürlər.\nBu etiqad, ehtimal ki, əksər uşaqların kompüter və texnologiyanı İSTİFADƏ etməsindən daha yaxşıdır, lakin bu fakt uşağın bu kompüterlərin və texnologiyanın necə işlədiyini tam şəkildə anlaması demək deyildir..\nHər gün bir şey istifadə edərkən, o maddədə mütəxəssis olduğunuz görünə bilər. Bir maşın sürürsən, soyuducu açırsan və hər gün ön qapını açarsan.\nBir avtomobilin, soyuducunun və ya qapı kilidinin necə işlədiyini dərindən anlayırsınız? Bu maddələrdən hər hansı biri qırılıbsa, onu düzəldə bilərsinizmi? Çocuğunuzun texnologiya və kompüterlərlə əlaqəli bu suallara eyni cavabları ola bilər.\nMəğlubedilməz təhlükəsizlik mümkün ola bilər\nİnşallah, bu ifadələr valideynlərin uşağın texnologiya ilə əla olmasına baxmayaraq, uşağın keçə bilməyəcəyi təhlükəsiz bir online mühit yarada biləcəyini başa düşür. Yalnız parlaq və məlumatlı uşaqlar üçün təhlükəsiz bir mühit təmin etmək mümkündür.\nValideyn Hanguplarından qurtulmaq\nBir çox valideyn hələ də texnologiyanı öyrəndikdən sonra övladlarının onlayn təhlükəsizliyinə gəldikdə asma halları olur. Müxtəlif valideynlər hələ də ümidsiz olduqlarını və zərərli məzmuna çıxışın asılı olmayaraq uşağa çatacağını düşünürlər, lakin bu ifadə tamamilə yanlışdır.\nTəhlükəsiz bir onlayn mühit təmin etmək üçün bütün çətinliklərdən keçirsən, ancaq uşağınız hələ də bir dost evində çirkli filmlərə baxır, şiddətli bir video oyunu oynayır, kənar adamlarla söhbət edir və s.!\nFərq etməməsinin ən böyük səbəblərindən biri göstərdiyiniz nümunədir. Uşağınıza nəyin və nəyin uyğun olmadığını açıq şəkildə bildirmisiniz.\nDigər bir səbəb, zərərli məzmunu bir dəfəyə görmək və ya ziyarət etmək təhlükəli materialı evinizə gündəlik dəvət etməkdən tamamilə fərqlidir. Bu tip məlumatları əldə etmək bir vərdişə və ya bir asılılığa çevrilə bilər.\nHamı pis yemək yeyib çox spirt içmək kimi münasibətlərdə sağlam olmayan davranışlarda iştirak edir. Bu davranışlar yalnız məqbul davranış kimi normallaşdırıldıqda təhlükəli olur.\nÇocuğunuzun bəzi qeyri-sağlam davranışlarla məşğul olmasının qarşısını almaq demək olar ki, qeyri-mümkündür. Bununla birlikdə, uşağınızın gündəlik həyatının adi bir hissəsinə çevrilməkdən qaçınmaq olar.\nUşaq dostu kompüter istifadəsini təşviq etmək\nBəzi sadə addımlarla, çox çətinlik çəkmədən yaxşı və təhlükəsiz kompüter istifadəsini təşviq edə bilərsiniz.\nTəhlükəsiz hesablama mühiti\nİlk addım təhlükəsiz hesablama mühitini inkişaf etdirməkdir. Tək bir tətbiq və ya məzmun süzgəc proqramı kifayət deyil. Uşağınızdan valideyn nəzarətini əsla keçməməsini istəyirsinizsə, inzibati girişi uşağınızdan çıxarmalısınız.\nBu gün bütün əhəmiyyətli kompüter sistemləri ilə (Mac, Linux və Windows) ayrı bir istifadəçi qura bilərsiniz. İki giriş qura bilərsiniz. Biri fərdi istifadəçi, digəri idarəçi hesabı olacaq. İdarəçi hesabı parolla qorunacaqdır. Xahiş edirəm şifrənizi yazmayın, çünki uşağınız tapacaqdır.\nÇocuğunuz fərdi istifadəçi hesabından istifadə edərkən, icazəniz olmadan heç bir yeni tətbiq edə bilməz. Bu prosedur, valideyn nəzarəti və hər hansı bir məzmun filtrini aşacaq tətbiqlərə də icazə verməyəcəkdir. Smartfonlar üçün məzmuna nəzarət etmək də mümkündür.\nAşağıda ayrı bir uşağın hesabı qurmaq üçün təlimat tapacağınız bəzi bağlantılar var:\nUşaq İnternet Baxışı\nAşağıdakı hissədə uşaqların təhlükəsizliyinə kömək etmək üçün hazırlanmış bəzi fərdi brauzerlər olacaqdır. Brauzerlər üçün populyar plaginlər də bu hissəyə daxil edilmişdir. Sonda xüsusi ehtiyacı olan uşaqlar üçün hazırlanan brauzerlər müzakirə ediləcək.\nUşaq dostu brauzerlər\nƏyləncəli cizgi filminə bənzər bir interfeysi olan xüsusi bir brauzer, 8 yaşınadək uşaqlar üçün istifadə edilməlidir. Bu interfeys yalnız yaşa uyğun məzmuna giriş əldə edəcəkdir.\nƏriştə və Kidoz kömək edə biləcək iki xüsusi brauzerdir, amma yenə də diqqətli olmalısınız. Bəzən bəzi şeylər təhsil etiketlidir, lakin uşağınız üçün yaxşı deyil. Çocuğunuzun bütün gün cizgi filmlərinə baxmasına icazə verilmirsə, onda bütün gün kompüterdə oynamağa icazə verilməməlidir.\nMonitorinq və filtrləmə\nUşaqlar böyüdükcə, ehtimal ki, Chrome və ya Firefox kimi brauzerlərə keçəcəklər. On iki yaşlıların çoxu cizgi filminə bənzəyən bir brauzer istəmir. Bu yaşda, yeniyetmələr və yeniyetmələr həqiqi kompüter təcrübəsinə ehtiyac duyurlar. Həm də aktiv şəkildə ən yaxşısı alınan şeyləri axtarmağa başlayacaqları zamandır.\nMəzmun filtri proqramı bu yaş qrupu üçün növbəti addımdır. Bəzi ümumi seçimlərə aşağıdakılar daxildir:\nOpenDNS– Bu məzmunun süzülmə proqramı müxtəlif şirkətlər tərəfindən işçi məzmununu süzgəcdən keçirmək üçün istifadə olunur. Hər hansı bir kompüterdə və ya dizüstü kompüterdə quraşdırmaq olduqca asandır.\nNetNanny – Bu sistem, ehtimal ki, ev filtrində ən populyardır. 1996-cı ildən bəri bu işdədirlər və əla rəylər var.\nX3Watch – Bu filtrdən pornonun qarşısını almaq üçün istifadə olunur. Əvvəlcə böyüklərə pornoqrafik asılılığı aradan qaldırmaq üçün bir yol olaraq yaradıldı.\nK9– Bu filtr məktəblər tərəfindən istifadə olunan ən məşhur filtrlərdən biridir. Bu, yalnız süzgəcdən keçirməyən, həm də valideyn nəzarətini təmin edən pulsuz bir proqramdır.\nGeniş bir sıra uşaqların onlayn məhsuldar bir təcrübə ilə məşğul olma imkanlarını məhdudlaşdıran xüsusi ehtiyacları var. Xüsusi ehtiyacları olan uşaqlar üçün interneti daha çox dəvət edən bir yer halına gətirmək üçün bəzi faydalı vasitələrə aşağıdakılar daxildir:\nAçıq Dyslexic – Chrome üçün hazırlanan bu plugin səhifə məzmununu disleksiya üçün hazırlanmış bir şriftə dəyişir. Açıq Dyslexic şəxsi, iş və ya təhsil istifadəsi üçün pulsuzdur.\nDyslite – Bu plugin Açıq Dyslexicə bənzəyir, lakin daha geniş şriftlər təqdim edir. Şirkət bu plagin istifadə üçün ödəniş edir.\nWebbIE – Bu brauzer kor və görmə qabiliyyəti zəif insanlar üçün yaradılmışdır. Ekran oxuyucuları və mətndən danışma proqramı kimi maddələrlə işləmək üçün hazırlanmışdır.\nİnternetdəki bütün təhlükələri araşdırdıqdan sonra nəticədə ümumiyyətlə internetin uşaqlarınız üçün müsbət bir şey olduğunu unutmamalısınız. Çocuğunuzun həyatını başqa heç nə edə bilməyəcəyiniz şəkildə zənginləşdirə bilər. Ancaq əlbəttə ki, onları daima təhlükəsiz saxlamalısınız. Ümid edirəm bu təlimat ünsiyyət xətlərini açarkən uşağınızın qoruması üçün vasitələr verməyə kömək edəcəkdir.\nSalam, mən Ludoviçəm. Mən bu saytı kanadalılara dəyişən kiber təhlükəsizlik dünyasını daha yaxşı anlamaları üçün bir istehlak mənbəyi olaraq yaratdım. Bu qaynağı yaratmadan əvvəl B2B istehlakçı məxfilik sənayesində iki əsas problem gördüm. Birincisi, təhsil – insanların əksəriyyəti öz məlumatlarının vacibliyini dərk etmirlər. İkincisi, saxta marketinq təcrübələri – istifadəçi məlumatlarını razılıq vermədən başqa heç bir şey etməyən geniş elan edilmiş təhlükəsizlik həlləri var..


Tural Abbaslı İsa Qəmbər-Arif Hacılı duetini "vurdu” » Demokratik.Az\nDemokratik.Az » Xəbərlər » Siyasət » Tural Abbaslı İsa Qəmbər-Arif Hacılı duetini "vurdu”\n07 yan 2019, 08:06\nTural Abbaslı: "Hətta AXCP-dən biri yazdı ki, Arif Hacılı ilə Əli Kərimlinin görüşü 300 il sonra baş tuta bilər, getsin növbəyə yazılsın”\nSirr deyil ki, bu gün ənənəvi müxalifət partiyalarından çıxmış bir çoxları var ki, onlar hazırda düşərgə daxilində yeni siyasi təşkilatlar təsis etməklə, həmin təşkilatlara rəhbərlik edirlər. Maraqlısı da budur ki, həmin şəxslərin daha öncələr təmsil olunduqları partiyalarından çıxma, istefa vermə səbəbləri heç də bir-birindən fərqlənməyib – partiyaların rəhbər orqanlarında avtoritar və qeyri-demokratik rejim, ictimai deyil, fərdi idarəçilik və s. Hətta bu günün özündə də, kəskin naftalin qoxusu verən AXCP, Müsavat və s. tipli partiyaların sədrləri həmin ittihamlara məruz qalmaqda davam edirlər. İstefa verən tərəflər isə təsis etdikləri siyasi təşkilatları vasitəsi ilə müxalifətə yeni nəfəs, ab-hava verəcəklərini iddia etsələr də, hələlik bu onlara müyəssər olmur. Nəticədə onlar yenidən vaxtilə təmsil olunduqları siyasi təşkilatların sədrlərinə qarşı ittihamlar irəli sürərək, onların müxalifətin yeni modelinin yaranmasına əngəl törətdiklərini bildirirlər. Bu gün, istər Əli Kərimlidən, istər İsa Qəmbərdən, istər Arif Hacılıdan, istərsə də Rəsul Quliyev və başqalarından üz döndərənlər isə əslində, haqlı ittihamlarını səsləndirməyə davam etməkdədirlər. Onlardan biri də vaxtilə Müsavat partiyasında fəallığı ilə seçilənlərdən olan, bu partiyanın gənclər təşkilatına sədrlik etmiş, ardınca Müsavat "Divanının” üzvü olmuş "Ağ Partiya”nın sədri Tural Abbaslıdır.\n"Öndə getmək əvəzinə proseslərin arxasınca sürünürdülər...”\nBugünlərdə onun mətbuata verdiyi müsahibəsindən də görünür ki, ənənəvi, radikal və dağıdıcı adlandırılan müxalifətin heç bir gələcəyi yoxdur. Misal üçün, "Milli Şura”nın və AXCP-nin keçirdiyi bir neçə uğursuz mitinqlərinə toxunan Abbaslı bu kimi cılız aksiyaların düşərgədə, ümumilikdə isə ictimai rəydə heç bir siyasi canlanma yarada bilmədiyini deyib. "O mitinqlər əks effekt verdi”, deyə ittihamla çıxış edən müxalifətçi partiya sədrinə görə, artıq belə siyasi mübarizə üsulunun vaxtı çoxdan keçib və yararsızlığı ilə yadda qalıb.\nT.Abbaslının daha bir ittihamı bilavasitə AXCP və Müsavat partiyalarının rəhbərliklərinin – Əli Kərimli və Arif Hacılının özlərini "əsas müxalifət partiyaları” kimi təqdim edərək, yerdə qalan müxalifət partiyalarına yuxarıdan aşağı baxmalarına sərgilədiyi münasibətidir. SİTAT: "Müxalifətdə bir inhisarçılıq var idi. Bəziləri tarixi adların altında, bəziləri isə xalq hərəkatından qalan adın arxasında gizlənərək müxalifətdə bütün öncüllüyün onlara məxsus olduğunu qeyd edirdilər, bu sahəni inhisarda saxlayırdılar. Amma liderliyin, öncüllüyün gətirdiyi öhdəlikləri də icra eləmirdilər. Öndə getmək əvəzinə proseslərin arxasınca sürünürdülər...Onlar artıq özlərinin müxalifət mövqelərinə sanki bir təhlükə yarandığını düşünməyə başladılar. İllərdir süni şəkildə qoruyub saxladıqları mövqelərin əldən gedəcəyi düşüncəsinə qapıldılar. Hələ də bu düşüncədədirlər...”\n"Ağ Partiya”nın sədri AMDP sədri İsgəndər Həmidovun "zirvə” toplantısına qatıldığını desə də, AXCP, Müsavat, hətta REAL partiyasının sözügedən toplantıya qatılmamalarını bilavasitə inhisarçılığı əldən verməmək istəyi kimi qiymətləndirib.\n"Pənah Hüseyn axı bir zamanlar onların fəxrlə müttəfiqlik etdiyi siyasətçi idi. İndi nə oldu?”\n"AXCP və Müsavat, eləcə də özünü təzə müxalifət elan edən REAL bu toplantıya gəlmədi”, deyən Abbaslı hətta bu toplantının onlar tərəfindən ağır təhqir edildiyini də bildirib: "Toplantının alınmaması üçün əllərindən gələni etdilər. Amma istəklərinə yenə nail ola bilmədilər. Özlərinə "böyük” deyənlər iş görmürsə qoy özlərinə "kiçik” deyənlər bir araya gəlsinlər və çıxış yolları aransın”.\nMüxalifətçi partiya sədri Müsavat və AXCP sonuncu qurultaylarından sonra məhvə doğru yol seçdiklərini deyib: "Arif Hacılı və Əli Kərimli bu yolda "uğurla” irəliləyirlər. Onlar bir-birini də qəbul etmirlər. Əli Kərimli Müsavat başqanı Arif Hacılının dəfələrlə etdiyi müraciəti saya salmadı, onu qəbul etmədi. Hətta AXCP-dən biri yazdı ki, Arif Hacılı ilə Əli Kərimlinin görüşü 300 il sonra baş tuta bilər, getsin növbəyə yazılsın. Yəni bunların "mənəm-mənəmliyi” elə bir vəziyyətə gətirib çıxarıb ki, rəhbərlik etdikləri partiyalar təklənmiş vəziyyətdə qalıblar. Pənah Hüseyn axı bir zamanlar onların fəxrlə müttəfiqlik etdiyi siyasətçi idi. İndi nə oldu? Tural Abbaslı Müsavatın aparıcı funksionerlərindən idi. İndi Tural Abbaslını aşağılayırlar öz aləmlərində. Əgər müxalifətin "zirvə” toplantısındakıları bəyənmirlərsə, aşağılamasınlar. Özləri-Müsavat və AXCP bir araya gəlsin, əməkdaşlıq müqaviləsi imzalasınlar. Görək imzalaya bilirlər? Bunlar öz aralarında bir araya gələ bilmir və bir araya gələnləri isə gözdən salmaqla məşğuldurlar. Bu isə artıq başqa şübhələrə də yol açır. Sanki bazarlarının ölə biləcəyindən qorxurlar. Amma arxayın olsunlar biz heç kimlə bazarlığa gedən deyilik. Onlar öz bazarlıqlarında olsunlar...”.Beləliklə, fakt budur ki, "Ağ Partiya” sədri müsahibəsində ürəyini tam şəkildə boşaltsa da, sonda qarşı tərəflərin - AXCP, Müsavat kimi partiya rəhbərliklərinin və onların yandaşlarının təhqirlərinə də əslində, yaxşı cavab verib. Bu isə həm də belə nəticəyə gəlməyə zəmin yaradır ki, T.Abbaslı yaxın zamanlarda ənənəvi, radikal və dağıdıcı müxalifətə qarşı amansız savaşa başlayacaqları siqnalını verib. Hətta qənaətə gəlmək mümkündür ki, AMDP sədri İ.Həmidovun "zirvəsinə” qatılan müxalifətçi siyasi təşkilatlar artıq öz planlarını işləyib-hazırlayıblar. /sia.az/\nTural Abbaslı: “Müxalifətdə bir inhisarçılıq var idi”\nMüxalifətin "payız davası" - liderlərin savaşı böyüyür


27 Oktyabr 2017, 12:51\nRobert Prosineçkinin gedişi ilə Azərbaycan millisinin baş məşqçi postu boş qaldı. Xorvatiyalı mütəxəssisin Azərbaycadakı fəaliyyətinə birmənalı qiymət vermək çətindi. Yaxşı günlər də oldu, pis günlər də. Uğurlu nəticələr da qazandıq, uğursuzluğa da düçar olduq.\nKeçmiş barədə yetərincə danışmışıq. Az qala hər qarşılaşmadan sonra millinin oyununa və məşqçinin işinə obyektiv qiymət verməyə çalışmışıq. Yaxşı olanda yaxşı demişik, eyni zamanda gördüyümüz səhvləri qabartmağa çalışmışıq. Prosineçki Azərbaycan millisindəki işinə, bizim futbolumuza ən böyük hörmətsizliyi bu yay etdi. "Bursaspor”la apardığı danışıqların müsbət sonuclanmasına AFFA-nın əngəl törətməsindən, onun gedişinə maneə yaradılmasından sonra bizdən üz çevirdi.\nYayda iki aydan çox müddətdə Bakıya ayaq basmayan Prosineçki klublarımızın avrokubok oyunlarına baxmağa həvəs göstərmədi. Heç Premyer Liqa start götürəndə də Robi Azərbaycanda deyildi. Artıq AFFA-da oturanlar da onun bu etinasızlığının fərqində idilər. Təsadüfi deyil ki, "Prosineçki nə vaxt gələcək?” sualına konkret cavab almaq mümkünsüz işə çevrilmişdi. Çünki heç Elxan Məmmədov da onun planlarından xəbər tuta bilmir, xorvatı Bakıya gəlib, işinin başında oturmağa həvələndirməyi bacarmırdı.\nAlmaniya ilə oyundan sonra Bakıya dönməyən, AFFA-nı çətin vəziyyətdə qoyan Prosineçki sübut etdi ki, onun üçün dəyişən heç nə yoxdu, Azərbaycanda çalışmaq ürəyincə deyil. Və iplər qopdu. Daha keçmişi çox da qurdalamayacam. Rəqəmlərlə oynamaq, statistika ilə sizə yormaq fikrim də yoxdu.\nİndi bizim cavab axtaracağımız sual gələcəklə bağlıdı. Millimizin baş məşqçisi kim olmalıdı? Qərar verən AFFA-dı. Onların qərar verərkən ictimai rəylə hesablaşacağına heç inanmıram. Sözsüz ki, azarkeşlərin, idman mətbuatının bu gün bir nömrəli namizədi Qurban Qurbanovdu. Düzü, heç Qurban bəyin də "Qarabağ”dakı işini yarımçıq qoyacağı, klubdan ayrılıb, millini çalışdırmağa razılıq verəcəyi də indandırıcı deyil. AFFA hazırda "Niyə də yox” şüarını "AÇ-2020-yə yüksəlməliyik”lə əvəzləməyə başlayıb. Qurbanov da bu istəyin reallıqla uzlaşmadığını, hədəfin mümkünsüz olduğunu yaxşı başa düşür. Belədə onun razılıq verəcəyi də böyük sual altındadı.\nBöyük ehtimalla AFFA yenidən əcnəbi çalışdırıcılarla danışıq aparacaq, milli komandaya adlı-sanlı məşqçi gətirmək üçün milyonları xərcləməkdən çəkinməyəcək. Varlığa nə darlıq? Amma Foqtsun, Prosineçikinin ayağının altına səpilən pullar bizə heç nə qazandırmayıb. Bu gün Azərbaycan millisinə kimin başçılıq etməsi əsas məsələ deyil. Biz hər şeyə sıfırdan başlamalı, uşaq futbolundakı problemləri, futbol akademiyaları və ya internatları açılması yolunda böyük layihələr həyata keçirməliyik. Azərbaycanın əcnəbi mütəxəssisə yox, futbolun kütləviləşdirilməsinə, düzgün futbol siyasəti həyata keçirilməsinə ehtiyacı var.\nYaxın 5-6 ildə milli komandanın fantastik nəticələr qazanacağı, böyük turnirlərin final mərhələsinə yüksəlməyimiz şirin xəyaldı. Azərbaycan futbolunu və futbolçusunu yaxından tanıyan Şahin Diniyev, Nazim Süleymanov da heç bir çətinlik çəkmədən Foqtsun, Prosineçkinin topladığı 9-10 xalı qazana bilərdilər. Amma AFFA-nın onlara şans vermək heç yadına da düşmür. Onları istəmirlərsə, millini Məşqçilər Komitəsinə də tapşırmaq olar. Onsuz da kabinetdə oturublar, işsizlikdən ürəkləri darıxır. Əmin olun ki, ciddi mənada heç nə itirməyəcəyik!


“Nizamidən Yunusa: bir olmaq”\nİki dahi şairə həsr olunmuş videokonfrans\n2021-ci ildə Azərbaycanın dahi şairi, dünya poeziyasının günəşi hesab edilən Nizami Gəncəvinin 880 illiyi ilə yanaşı, Türk dünyasının söz dühası Yunus Əmrənin vəfatının 700 illiyi tamam olur. Bu yubileylər münasibətilə Azərbaycanda “Nizami Gəncəvi İli”, Türkiyədə isə “Bizim Yunus İli” – türkcənin dünya dili kimi təbliği ili elan edilib. Hər iki əlamətdar mədəni hadisə çeşidli tədbirlərlə qeyd olunur.\nBelə tədbirlərdən biri mayın 25-də Bakı Yunus Əmrə İnstitutunun təşkilatçılığı ilə gerçəkləşdi. “Nizamidən Yunusa: bir olmaq” mövzusunda videokonfransda Azərbaycan Respublikasının mədəniyyət naziri Anar Kərimov, Türkiyə Respublikasının mədəniyyət və turizm naziri Mehmet Nuri Ersoy və iki ölkənin tanınmış elm adamları iştirak edirdi.\nOnlayn konfransın moderatoru –Bakı Yunus Əmrə İnstitutunun rəhbəri Selçuk Karakılıç açılış sözündə bildirdi ki, bu il mayın 7-də Bakıdakı Beynəlxalq Muğam Mərkəzində “Nizamidən Yunusa. Birlik ilə baxmaq” adlı tamaşa təqdim edilib. Bugünkü konfransda iki dahinin bəşəri ideyaları yenidən diqqət mərkəzinə çəkiləcək.\nYunus Əmrə İnstitutunun (Türkiyə) rəhbəri, professor Şərəf Atəş çıxış edərək konfransı ortaq mədəni mirasımız olan şairlərimizin təbliği baxımından əlamətdar hadisə kimi dəyərləndirdi: “İnsanlığı sevmək, bəşəri ideyaları təbliğ etmək türk coğrafiyası alimlərinin, mütəfəkkirlərinin hər zaman ilkin mövzusu olmuşdur. Azərbaycan adının özündə belə “can” sözü keçir və dolayısı ilə bu bizim dünyaya anlada biləcəyimiz önəmli bir dəyərdir. Azərbaycanın da dəstəyi ilə Yunus Əmrənin vəfatının 700 illiyinin UNESCO-nun yubileylər proqramına salınması ilə əlaqədar fürsətdən istifadə edib mədəniyyət naziri Anar Kərimova təşəkkür edirəm. Yunus Əmrə və Nizami Gəncəvi bənzərsiz əsərləri və ideyaları ilə yaşadıqları dövrü adlayaraq böyük şair olduqlarını sübut ediblər. Nizami “Xəmsə”si ilə dünya ədəbiyyatına yeni bir səs gətirən şairdir. Hər iki mütəfəkkir bizim ortaq mirasımızdır”.\nProfessor Şərəf Atəş çıxışının sonunda hər iki ölkənin nazirlərinə konfransda iştiraklarına görə minnətdarlığını bildirdi.\n“Yunus Əmrə Nizaminin mənəvi varisidir...”\nKonfransda çıxış edən Azərbaycanın mədəniyyət naziri Anar Kərimov iştirakçıları salamlayaraq mötəbər bir konfransın təşkilinə görə Bakı Yunus Əmrə İnstitutuna təşəkkürünü bildirdi. Diqqətə çatdırdı ki, bizlərə bu möhtəşəm layihəni həyata keçirməyə imkan verən və belə gözəl, unudulmaz anları yaşadan Azərbaycan Respublikasının Prezidenti İlham Əliyev tərəfindən 2021-ci ilin “Nizami Gəncəvi İli”, Türkiyə Respublikasının Prezidenti Rəcəb Tayyib Ərdoğan tərəfindən isə “Yunis Əmrə İli” elan olunmasıdır.\nTürk xalqlarının birliyi və həmrəyliyi ideyasının böyük tərəfdarı, Azərbaycan xalqının ümummilli lideri Heydər Əliyevin “Biz bir millət, iki dövlətik” fikirlərini xatırladan nazir dedi ki, Nizami Gəncəvi və Yunus Əmrə kimi dahi söz ustadlarının həyat və fəaliyyəti təsdiq edir ki, bu birlik mədəni sahədə də çoxəsrlik tarixə malikdir: “Xalqlarımız kimi şairlərimiz, şeirimiz, ümumən mədəniyyətlərimizin də taleyi bir-biri ilə qırılmaz tellərlə bağlıdır və çağımızda bu bağlılıq uğurlu gələcəyimizin əsasında dayanır. Nizami Gəncəvi və Yunus Əmrə yaradıcılığı təkcə ədəbi-bədii fakt olmayıb, həm də milli şüurun formalaşmasında bəlli bir mərhələnin göstəricisidir. Belə ki, türk xalqlarının milli mənlik şüuru öz inkişafında üç əsas mərhələdən keçib: əski ümumtürk dövrü, orta çağ İslam dövrü və nəhayət, yeni çağ milliləşmə dönəmi. Nizami Gəncəvi də, Yunus Əmrə də əski dövrlə yeni dönəm arasındakı mərhələnin nümayəndələri, təxminən eyni tarixi dövrün şairləridir. Yunus Əmrə Nizaminin mənəvi varisi idi. Lakin Nizaminin Yunus Əmrəyə təsiri birbaşa deyil, Cəlaləddin Rumi vasitəsilə olmuşdur. Başqa sözlə desək, şairlər şairi Nizami ozanlar ozanı Yunus Əmrənin ustadının ustadı idi. Onlar hər ikisi XII-XIV yüzilliklərdə öz zirvəsinə çatan türk-İslam İntibahını təmsil edirdi. Nizami Gəncəvi və Yunus Əmrənin əsərlərindəki ideya-məzmun müştərəkliyinin təməlində həm də onların zaman ortaqlığı dururdu. Bu ortaqlıq sadəcə iki mütəfəkkirin deyil, həm də xalqlarımızın mədəniyyət və düşüncə tərzinin ifadəsi kimi son dərəcə qiymətli və təqdirəlayiq faktdır”.\nAnar Kərimov qeyd etdi ki, milli müəyyənliyin əsas göstəricilərindən biri dildir. Nizami öz hikmətlər xəzinəsi olan “Xəmsə”ni və lirik şeirlərini dövrün ənənəsinə uyğun olaraq fars dilində, ondan bir əsr sonra yaşamış Yunus Əmrə isə türk dilində yazsa da, türkçülük ruhu onların hər ikisinin bədii düşüncəsindən qızıl xətlə keçir: “Bu, onların əsərlərinin istər forma, istərsə də məzmununda öz parlaq ifadəsini tapır. Nizaminin tanınmış tədqiqatçılarından akademik Yevgeni Bertelsin dili ilə desək, o, türkcə düşünürdü və məhz bu daxili dil amili onu türkcə yazıb-yaradan Yunus Əmrə ilə analoji düşüncə məkanına gətirirdi. Nizami İslam İntibahının son böyük nümayəndələrindən biri olduğu kimi, Yunus Əmrə də milli intibahın ilk təmsilçilərindən biri idi. Biz Yunus Əmrə yaradıcılığından danışarkən onun türk ədəbiyyatına, türk bədii fikrinə töhfələrini də qeyd etməliyik. Yunus Əmrə Azərbaycanda da çox sevilir və onun yaradıcılığı uzun illərdir Azərbaycan ədəbiyyatı və mədəniyyətinə öz təsirini göstərir. Eyni zamanda Nizami Gəncəvi də türk ədəbiyyatı və fəlsəfəsinə böyük təsir edib”.\nAnar Kərimov daha sonra dedi: “Nizami Gəncəvi və Yunus Əmrənin timsalında Azərbaycan-Türkiyə qardaşlığını bir daha önə çəkmək istərdim. Bu qardaşlıq tarixən olub. Son bir ildə də bu qardaşlıq özünü daha çox göstərdi və bütün dünyaya bunu bəyan etdik. Bu ilin mart ayında Türkiyəyə rəsmi səfərimdə də mən bu qardaşlığın bir daha şahidi oldum. Hörmətli mədəniyyət və turizm nazirinə qonaqpərvərliyə görə bir daha təşəkkürümü bildirirəm. İnanıram ki, bu konfrans, eləcə də bəlli istiqamətdə ilin sonuna qədər həyata keçiriləcək layihələr xalqlarımızın tarixi-mədəni birliyinin təsdiqi və möhtəşəm nümayişinə çevriləcək. Diqqətinizə görə hər birinizə minnətdarlığımı bildirir, konfransın işinə uğurlar diləyirəm”.\nTürkiyənin mədəniyyət və turizm naziri Mehmet Nuri Ersoy Türk dünyası ədəbiyyatının dəyərli təmsilçilərinə həsr edilən konfransa qatıldığına görə məmnunluğunu ifadə etdi. Dedi ki, bu əlamətdar il bizi bizə anlatmaq üçün bir fürsət yaradıb. Bu konfrans həmin fürsəti dəyərləndirmək üçün atılan addımlardan biridir: “Bu gün geriyə baxsaq, türk dövlətlərinin idarəsi altında olan torpaqların genişliyi qədər mədəniyyətimizin izinin genişliyini də görə bilərik. Çünki biz millət olaraq hər zaman əxlaq, ədalət və firavanlıq kimi ənənələrimizi yaşatmışıq. Bizə elmi ilə, sənəti ilə bunun qapısını açanlar isə heç bir zaman unudulmayacaq qədər dərin fəlsəfi anlama malik mütəfəkkirlərdir. Onları yaşatmaq, təbliğ etmək və gələcək nəsillərə çatdırmaq məsuliyyətini hər birimiz vətəndaş olaraq daşıyırıq. Bu gün “Nizamidən Yunusa bir olmaq” deyərkən göz nurumuz, könül aydınlığımız olan bu iki şəxsiyyəti böyük çərçivədə anlamaq önəmlidir. Yunus Əmrənin adı mədəniyyətimizi təbliğ etmək və anlatmaq vəzifəsi daşıyan bir qurum üçün ən doğru seçimdir. Nizami insanların qəlbinə yol tapmış bir könül memarıdır. Bu gün, təəssüf ki, dünyanın hər yerində insanların qəlbinə kölgə salmaqda olan bir qaranlıq var. Nifrətdən, kindən bəslənən bir qaranlıq. Yunusda və Nizamidə əks etdirilən mədəniyyətimiz bu xəstəliyə daha əsrlər öncə qalib gələ bildi. Bizim ümumbəşəri hisslər aşılayan və sülhə səsləyən mədəniyyətimiz var. O səbəbdən Nizami və Yunusa sahib çıxmanın nə qədər önəmli olduğu böyük anlam kəsb edir. Sonda isə Azərbaycanın Mədəniyyət Nazirliyinə konfransa dəstəklərinə görə təşəkkürümü bildirirəm”.\nTürk dünyasının ortaq fəxrləri\nAzərbaycan Yazıçılar Birliyinin sədri, Xalq yazıçısı Anar çıxışında dedi ki, Nizami və Yunus Əmrəyə həsr edilən illərin iki xalq olaraq bir arada qeyd edilməsi əlamətdar tarixdir: “Azərbaycanın Mədəniyyət Nazirliyi tərəfindən nəşr olunan “Söz dünyası” adlı kitabda böyük şairlər Nizami, Füzuli, Nəsimi, Xətai ilə yanaşı Nəvai, Mövlanə və Yunus Əmrə yaradıcılığına da geniş yer ayrılıb. Hər iki şairin yaradıcılığında bir-birimizə yaxın örnəklər var. Nizami geniş biliklərə sahib şair idi. O, dünyanı zamansız və məkansız görürdü. Yunus Əmrənin böyüklüyü ondadır ki, o, Azərbaycan türkcəsinə yaxın olan dildə öz əsərlərini yaratmışdı”.\nAMEA-nın vitse-prezidenti, akademik İsa Həbibbəyli Yunus Əmrə və Nizamini Türk dünyasının ortaq fəxrləri adlandırdı. Bildirdi ki, Avropa Balzak, Şekspir, Homerlə fəxr etdiyi kimi Türk dünyası da Nizami və Yunus Əmrə kimi dahiləri ilə fəxr edir.\nTürkiyəli ədəbiyyatşünas Mustafa Özçelik bildirdi ki, Nizami də, Yunus Əmrə də insanları cəhalətdən elmə çağırır. Yaradıcılıqlarındakı fəlsəfilik onların bəşəri ideyalarının əbədiliyini göstərir.\nVideokonfransın sonunda Bakı Yunus Əmrə İnstitutunun rəhbəri Selçuk Karakılıç konfrans iştirakçılarına öz təşəkkürünü bildirdi.\nMədəniyyət.- 2021.- 26 may.- S.1;2.


APA - Səlim Müslümov Şəmkirdə vətəndaşları qəbul edib\n19 May 2017 / 11:47\nSəlim Müslümov Şəmkirdə vətəndaşları qəbul edib\nNazirliyin İctimaiyyətlə əlaqələr şöbəsindən “APA-Economics”ə verilən məlumata görə, müraciətlər imtiyazlı şəxslərin mənzillə və reabilitasiya vasitələri ilə təmin edilməsi, müxtəlif sosial təminat növlərinə hüququn müəyyən olunması, məşğulluğun təminatı, əmək qanunvericiliyi, sığorta-pensiya münasibətləri, bərpa müalicəsinə köməklik göstərilməsi, aktiv əmək bazarı proqramlarına cəlb olunma və s. məsələlərlə bağlı olub.\nS.Müslümov vətəndaşlarla görüşdə imtiyazlı şəxslərin mənzillə təminatı işlərinin davam etdirildiyini bildirib: “Əmək və Əhalinin Sosial Müdafiəsi Nazirliyi tərəfindən 2015-2016-cı illərdə və bu ilin ötən dövründə 600 nəfərə yaxın Qarabağ müharibəsi əlili və şəhid ailəsi müasir tələblərə uyğun inşa olunmuş mənzillərlə təmin edilib. Həmçinin bu dövrdə Şəmkir, Gədəbəy, Tovuz, Ağstafa, Qazax rayonlarında 35-dək fərdi yaşayış evi inşa olunaraq Qarabağ müharibəsi əlili və şəhid ailələrinə təqdim olunub. Hazırda bu rayonlarda daha 15 fərdi ev də inşa olunur ki, onlardan bir qismində artıq son tamamlama işləri aparılır. Bu beş rayon üzrə növbədə olan digər Qarabağ müharibəsi əlilləri və şəhid ailələri üçün də evlərin tikintisi nəzərdə tutulur”.\nİşlə təmin edilmək üçün müraciət edən vətəndaşların və onların ailə üzvlərinin məşğulluq məsələsi də yerindəcə araşdırılıb. Onlara yaşadıqları ərazi üzrə münasib olan vakant iş yerləri təklif olunub və seçimləri əsasında peşə bacarıqlarına, əmək vərdişlərinə uyğun iş yerlərinə göndərişlər verilib. S.Müslümov bildirib ki, aqrar sahənin inkişafının stimullaşdırılması məqsədilə görülən tədbirlər, eləcə də son illərdə Şəmkirçay və Tovuzçay su anbarlarının istismara verilməsi, Ağstafa rayonunda sənaye parkının fəaliyyətə başlaması, Şəmkirdə aqroparkın yaradılması işləri və s. bu bölgədə kənd təsərrüfatının inkişafına, nəticədə ənənəvi kənd təsərrüfatı sektorları üzrə əmək tutumlu sahələrin genişlənməsi ilə məşğulluq imkanlarının artmasına imkan yaradıb: “Bu proseslərlə paralel olaraq, aktiv məşğulluq tədbirləri də davam etdirilir və bu ilin yanvar-aprel aylarında nazirlik tərəfindən 29 137 nəfər şəxsin məşğulluğu təmin edilib. O cümlədən son 4 ayda nazirliyin məşğulluq orqanlarının xətti ilə Şəmkir, Gədəbəy, Tovuz, Ağstafa, Qazax rayonlarında 1 634 nəfərin münasib iş yerləri ilə təminatı həyata keçirilib. Özünüməşğullluq proqramı bu 5 rayonu da əhatə edir. Həmin rayonlar üzrə işaxtaran və işsiz kimi qeydiyyatda olan və özünüməşğulluq proqramında iştirak etmək üçün müraciət edən şəxslər də müvafiq təlim kurslarına cəlb ediliblər. Kursları bitirənlər sırasından Şəmkir, Gədəbəy, Tovuz, Ağstafa, Qazax rayonları üzrə 102 nəfərin biznes-planları uğurlu hesab edilib və hazırda onlara öz təsərrüfatlarını, ailə bizneslərini qurmaları üçün aktivlərin alınıb verilməsi məsələləri həyata keçirilir”.\nFolklor İnstitutunun direktoru: “Təəssüf ki, dastan qəhrəmanlarına müasir meyarlarla yanaşırıq” - MÜSAHİBƏ\nİqtisadiyyat naziri Goranboyda vətəndaşları qəbul edəcək\nŞimşək çaxacaq, intensiv yağış yağacaq, dolu düşəcək - XƏBƏRDARLIQ\nBu il nikaha daxil olmaq istəyən 11 nəfərdə İİV infeksiyası aşkarlanıb\nAli məktəb müəllimlərinin “SABAHın müəllimi” adlı I Forumu keçirilib\n3 ay ərzində İİV-ə yoluxması yeni aşkar edilən insanların sayı açıqlanıb


Turizm Şurasının fəaliyyətə başlamasından bir il ötür - Region xəbərləri\nTurizm Şurasının fəaliyyətə başlamasından bir il ötür\nMüasir dünyada turizm sənayesi iqtisadiyyatın sürətlə inkişaf edən əsas sahələrindən biri kimi ildən-ilə daha da genişlənməkdədir. Turizm sənayesi ölkəyə böyük maliyyə axını təmin etməklə yanaşı, xalqların öz mədəniyyətini, tarixini, milli dəyərlərini təbliği baxımından da vacib əhəmiyyət kəsb edir.\nQədim tarixə, zəngin mədəniyyətə, yüksək qonaqpərvərliyə malik olan Azərbaycanda da turizm sahəsinin inkişafı üçün böyük potensial mövcuddur. Son illərdə ölkəmizdə turizmin inkişafı istiqamətində böyük layihələr icra olunub, müasir infrastruktur yaradılıb. Həmçinin turizm sənayesinin sürətli inkişafını təmin etmək məqsədilə fərman və sərəncamlar imzalanıb, dövlət proqramları təsdiq olunub, mühüm layihələr gerçəkləşdirilib.\nAzərbaycan Respublikasının Prezidenti İlham Əliyevin 1 sentyabr 2016-cı il tarixli “Azərbaycan Respublikasında turizmin inkişafı ilə bağlı əlavə tədbirlər haqqında” sərəncamı və 6 dekabr 2016-cı il tarixli fərmanı ilə “Azərbaycan Respublikasında ixtisaslaşmış turizm sənayesinin inkişafına dair Strateji Yol Xəritəsi”nin təsdiq edilməsi ölkəmizin turizm sənayesi üçün yeni bir mərhələnin başlanğıcını qoymuş oldu.\nÖtən il dekabrın 27-də Prezident İlham Əliyevin daha bir fərmanı ilə Azərbaycan Respublikası Turizm Şurasının tərkibi təsdiq olundu. Şuranın sədri mədəniyyət və turizm naziri Əbülfəs Qarayev, üzvləri müvafiq dövlət orqanlarının səlahiyyətli şəxsləridir. Turizm Şurasının yaradılmasında əsas məqsəd Azərbaycanda turizm sahəsində mövcud vəziyyətin təhlil edilməsi, bu sahədə olan problemlərin aradan qaldırılması üçün müvafiq tədbirlərin görülməsi, turizm sahəsində dövlət orqanlarına həvalə edilmiş vəzifələrin icrasının əlaqələndirilməsindən ibarətdir.\nTurizm özlüyündə bir sıra sahələri əhatə edir və bu sahələrin inkişafı üçün əlaqədar strukturlar birgə çalışmalıdır. Fəaliyyətə başladığı müddət biz belə koordinasiyalı əməkdaşlığın şahidi olduq. Şura öz işini müvafiq dövlət qurumlarının nümayəndələrinin təmsil olunduğu işçi qrupları vasitəsilə həyata keçirir. İşçi qrupların fəaliyyəti, onların həyata keçirdiyi işlər, qarşıya çıxan çətinliklər şuranın geniş tərkibli iclaslarında qaldırılaraq öz həllini tapdı. Birillik fəaliyyəti dövründə Turizm Şurasının altı geniş tərkibli iclası keçirildi. Təkcə şuranın keçirdiyi öncəki beş iclasda 110 qərar qəbul olunub. Bu qərarlardan 81-i tam icra olunub. 25 qərarın icrası davam edir. 4 icra olunmamış qərarın da həyata keçirilməsi istiqamətində işlər görülür.\nTurizm Şurası üçün prioritet məsələlərdən biri də “Azərbaycan Respublikasında ixtisaslaşmış turizm sənayesinin inkişafına dair Strateji Yol Xəritəsi”ndə qarşıya qoyulmuş hədəflərə çatmaqdan ibarətdir. Həmin sənəddə ölkəmizdə turizmin inkişafını stimullaşdıran bir çox mühüm müddəalar yer alıb.\nArtıq bu yolda bir sıra uğurlu addımlar atılıb. Ölkəmizdə ilk dəfə olaraq il ərzində iki dəfə Bakı Şopinq Festivalı keçirilib. Statistik rəqəmlər də göstərir ki, festivallar ölkəmizdə ticarət dövriyyəsinin artmasına müsbət təsir göstərib. Əgər birinci Bakı Şopinq Festivalında 172 şirkət əlavə dəyər vergisinin (ƏDV) qaytarılmasına qoşulmuşdusa, ikinci festivalda onların sayı 493 oldu. İlk festivalda tərəfdaş qismində çıxış edən müəssisələrin sayı 33 idisə, ikinci festivalda tərəfdaş ticarət müəssisələrinin sayı 150 oldu. Bu da sahibkarlar tərəfindən festivala olan marağın getdikcə artdığını bir daha təsdiq edir. Birinci Bakı Şopinq Festivalının ümumi dövriyyəsi 18 milyon manatdan çox idisə, ikinci festivalın ümumi dövriyyəsi isə 33 milyon manatdan artıq oldu.\nMilli Turizm Təbliğat Bürosunun qarşısında qoyulan vəzifələrdən biri də Bakı şəhərinə daha çox turistin cəlb olunması üçün onlayn məlumat platformasının yaradılması idi. Büronun azerbaijan.travel və salambaku.travel saytları istifadəyə verilməsi də bu məqsədə xidmət edir.\nAzərbaycan dünyanın turizm xəritəsində özünə layiqli yer tutmaqdadır. Turistlər ilin bütün fəsillərində ölkəmizdə gözəl istirahət edə bilərlər. Şahdağ Turizm Mərkəzi, Tufandağ Qış-Yay Turizm Kompleksinin fəaliyyətə başlaması ilə ölkəmizdə turizmin mövsümiliyi aradan qalxıb. İndi paytaxtda və digər şəhərlərdə dünyanın məşhur brend hotelləri fəaliyyət göstərir, turistlərə göstərilən xidmətin çeşidi və keyfiyyəti də ildən-ilə yüksəlir.\nBazar ertəsİ, 22.10.2018 04:57


Azərbaycan Xalq Cümhuriyyəti ordu quruculuğu sahəsində əhəmiyyətli addımlar atmışdır | 132-134.com\nEv TƏHSİL KOMPLEKSİ Azərbaycan Xalq Cümhuriyyəti ordu quruculuğu sahəsində əhəmiyyətli addımlar atmışdır\nAzərbaycan Xalq Cümhuriyyətinin mövcud olduğu 23 ay ərzində ölkənin müdafiəsinin təşkili, ordunun formalaşdırılması sahəsində uğurlu işlər görüldü. Azərbaycan Xalq Cümhuriyyətinin 1918-ci il mayın 28-də müstəqilliyinin elan edilməsindən sonra Azərbaycan hökumətinin qarşısında duran mühüm vəzifələrdən biri də müstəqil milli ordunun formalaşdırılması və bu ordunun respublikanın müstəqilliyini qorumağa qadir olan bir qüvvəyə çevrilməsi idi. Ona görə də Azərbaycan hökuməti elə ilk günlərdən bu istiqamətdə mümkün addımların atılmasına başladı. Nazirlər Şurasının sədri Fətəli xan Xoyski sonralar ölkə parlamentində etdiyi çıxışlarından birində bildirirdi ki, “Müstəqillik elan edildikdən sonra Azərbaycanın öz ordusu yox idi. Həmin dövrdə ölkə daxilində hərbi böhran isə dərinləşməkdə davam edirdi. Belə bir şəraitdə Hərbi Nazirliyin formalaşdırılmasına xeyli vaxt ayrılması lazım gələ bilərdi. Ona görə də təcili addım kimi Osmanlı hərbi qüvvələrinin Azərbaycana dəvət edilməsi və onun bazasında Qafqaz İslam Ordusunun yaradılması məqsədəuyğun bilindi.”\nAzərbaycanın milli hərbi qüvvələri ilə Azərbaycana gəlmiş Osmanlı hərbi qüvvələrinin bazasında yaradılan Qafqaz İslam Ordusuna Osmanlı dövlətinin hərbi naziri Ənvər paşanın qardaşı Nuru paşa komandan təyin edildi və Azərbaycan hökuməti bu ordunun fəaliyyətinə və Azərbaycan ordusunun təşkilatlandırılmasına rəhbərliyi də Nuru paşaya həvalə etdi. Məlumdur ki, Qafqaz İslam Ordusunun fəaliyyətinin əsasını 1918-ci ilin yayında erməni-bolşevik qüvvələrinə qarşı mübarizə aparmaq təşkil edirdi. 1918-ci ilin iyun ayının ortalarında Qafqaz İslam Ordusunun Qaraməryəm ətrafından başlayan uğurlu hərbi yürüşü 1918-ci il sentyabr ayının 15-də Bakı şəhərinin azad edilməsi ilə başa çatdı. Bundan sonra Azərbaycanın milli hərbi strukturlarının təşkilatlandırılmasına diqqət bir qədər artırıldı. 1918-ci il noyabr ayının ortalarından etibarən Osmanlı hərbi qüvvələri Azərbaycan ərazisini tərk etməyə başladı və milli hərbi qüvvələrin təşkilatlandırılması məsələsini bütünlüklə Azərbaycan hökuməti öz üzərinə götürdü.\nAzərbaycan hökuməti ordu quruculuğuna rəhbərlik edəcək strukturları yaratmaqla bərabər, bu strukturların öz fəaliyyətində rəhbər tutmalı olduğu siyasəti də işləyib hazırladı. 1918-ci ilin sonu və 1919-cu ilin əvvəllərində ordu quruculuğunun uğurlu aparılması üçün bu prosesin hüquqi bazasının yaradılması istiqamətində konkret işlər görülməyə başlandı, Hərbi Nazirliyin rəhbərliyində və strukturunda qismən dəyişiklik edildi ki, bu da ordunun formalaşması prosesinə müsbət təsir göstərdi. Nazirlər Şurasının qərarları ilə tam artilleriya generalı Səməd bəy Mehmandarov Hərbi nazir, general-leytenant Ə.Şıxlinski isə Hərbi nazirin müavini təyin edildi. Bu qərarlar Azərbaycan Ordusunun formalaşdırılması istiqamətində hökumətin qəbul etdiyi dəyərli qərarlardan idi. Çünki onların təcrübəsi və biliyi orduda quruculuq işlərinin səmərəli xarakter almasına zəmin yaratdı.\nAXC ordusunun təşkili Azərbaycanın hərb tarixində və bütövlükdə Azərbaycan xalqının tarixində əhəmiyyətli bir hadisə idi. Çünki hər şeydən əvvəl bu ordunun yaradılması ilə Azərbaycanda müstəqil nizami ordu quruculuğunun əsası qoyuldu və Azərbaycanda ordu quruculuğu tarixində xarakter etibarilə tamamilə yeni bir səhifə açıldı.\n1918-ci ildə Azərbaycan Xalq Cümhuriyyətinin yaradıcıları milli dövlətçiliyimizi qorumaq, ölkəni xarici müdaxilələrdən müdafiə etmək, daxili düşmən qüvvələrini zərərsizləşdirmək üçün özünün silahlı qüvvələrini yaratmaqla tarixi prosesə başladılar. Xalq Cümhuriyyətinin süqutu nəticəsində ordu quruculuğu prosesi müəyyən bir zaman kəsiyində yarımçıq qalmışdı. Lakin 1969-cu ildə Azərbaycanın rəhbəri seçilən Ümummilli Lider Heydər Əliyev ordu quruculuğu prosesinə mühüm töhfə olacaq milli hərbi kadrların hazırlanması istiqamətində tarixi xidmətlər göstərdi. Ulu Öndər Heydər Əliyevin respublikaya rəhbər seçilməsi ilə hərbi kadr sahəsində atdığı addımlar, Cəmşid Naxçıvanski adına hərbi təmayüllü ixtisaslaşdırılmış orta məktəbin əsasının qoyulması, azərbaycanlıların hərbi məktəblərə daxil olmasının təmin edilməsi, milli zabit kadrlarımızın vəzifələrə irəli çəkilməsi Azərbaycanın hərb tarixində yeni bir mərhələnin əsasını qoydu. Ümummilli Lider tərəfindən ordu quruculuğu sahəsində milli maraqlarımızın qorunaraq inkişaf etdirilməsi istiqamətində atılan tarixi addımlar sonradan müstəqil Azərbaycanda mərkəzləşdirilmiş nizami ordunun yaranmasına şərait yaratdı.\nÜmummilli Lider Heydər Əliyevin xalqın təkidli tələbi ilə 1993-cü ildə siyasi hakimiyyətə qayıdışı ilə bütün sahələrdə, o cümlədən dövlət və ordu quruculuğu istiqamətində taleyüklü addımlar atıldı və Azərbaycan Silahlı Qüvvələri elmi-nəzəri əsaslar üzərində qurulmağa başladı.\nVətənimizin qorunmasının, işğal altında olan torpaqlarımızın azad olunmasının başlıca amilini ordumuzun daha da möhkəmləndirilməsində görən Ulu Öndər tez-tez səngərlərdə oldu, əsgər və zabitlərlə şəxsən görüşdü, ölkənin müdafiə qüdrətini və hərbi potensialını gücləndirmək üçün ciddi addımlar atdı.\nAzərbaycan Xalq Cümhuriyyəti Nazirlər Şurasının 1918-ci il 26 iyun tarixli qərarı ilə ilk ordu hissəsi “Əlahiddə Azərbaycan korpusu”nun təşkil olunduğunu əsas tutaraq müstəqil Azərbaycan Respublikası Silahlı Qüvvələrinin yaranması gününü qeyd etmək məqsədi ilə Azərbaycan Respublikası Prezidentinin 22 may 1998-ci il tarixli Fərmanı ilə 26 iyun Azərbaycan Respublikası Silahlı Qüvvələri günü elan edildi.\nÜmummilli Lider Heydər Əliyevin ordu quruculuğu ilə bağlı başladığı işlər Onun siyasi kursunun layiqli davamçısı, Azərbaycan Respublikasının Prezidenti cənab İlham Əliyev tərəfindən uğurla davam və inkişaf etdirilir. Azərbaycanın bütün strateji əhəmiyyətli sahələrində dinamik inkişafa yol açan ardıcıl və sistemli islahatlar həyata keçirən dövlət başçısı ordu quruculuğuna xüsusi diqqətlə yanaşır.\nCənab Prezident İlham Əliyevin qeyd etdiyi kimi “1918-ci ildə Azərbaycan Ordusunun yaradılması haqqında qərar veriləndə, yəqin ki, Azərbaycan Xalq Cümhuriyyətinin qurucuları heç təsəvvür edə bilməzdilər ki, bu gün Azərbaycan Ordusu dünyanın ən güclü 50 ordusu sırasında olacaq. Bizim ordumuzun həm maddi-texniki təchizatı, həm də döyüş qabiliyyəti ən yüksək səviyyədədir. Biz bunu döyüş meydanında sübut edə bilmişik.”\nBəli, Azərbaycan Silahlı Qüvvələri gücünü bütün dünyaya artıq sübut edib. 44 günlük Vətən müharibəsində müzəffər Ali Baş Komandan, Prezident İlham Əliyevin rəhbərliyi ilə qəhrəman Azərbaycan Ordusu 30 illik işğal siyasətinə, xalqımızın doğma el-oba üçün Vətən həsrətinə son qoydu, Azərbaycanın ərazi bütövlüyü bərpa olundu. Biz bundan sonra da güclü olmalıyıq, ildən-ilə hərbi qüdrətimizi artırmalıyıq. Yaşasın müstəqil Azərbaycan! Yaşasın qəhrəman Azərbaycan əsgəri!


Dünya kubokunun finalının tay-breykində də qalib müəyyənləşməyib\n15:51 04-10-2019 | 518\nOktyabrın 4-də Rusiyanın Xantı-Mansiysk şəhərində şahmat üzrə dünya kuboku turnirinin finalında Azərbaycan şahmatçısı Teymur Rəcəbov ilə çinli Liren Dinq arasında tay-breyk partiyaları oynanılıb.\nYeniAvropa xəbər verir ki, şahmatçılar hər iki partiyada heç-heçə ediblər.\nQrossmeysterlər final qarşılaşmasının birinci görüşündə də xalları yarı bölüblər. Lakin ikinci partiyada qara fiqurlarla oyunda məğlub olan şahmatçımız üçüncü qarşılaşmada rəqibini 45-ci gedişdə məğlub edib. Şahmatçıların dördüncü görüşündə də heç-heçə qeydə alınıb.


Ermənilərin çala-çala uduzmaqlığı haqqında – Azlogos\nMüharibənin getdiyi 44 gün ərzində həm Azərbaycan, həm Ermənistan ifaçıları hərbi vətənpərvərlik mövzusunda xeyli klip yayımladı. Əslində müharibəyə qədər də məlum mövzuda mahnılar yazılır, kliplər çəkilirdi. Lakin son üç ayda hər iki ölkənin müğənnilərinin repertuarında vətənpərvərlik, Qarabağ motivi daha da aktuallaşdı. Bu dəfəki yazımda erməni müğənnilərinin müharibə, Qarabağ yaradıcılığı haqda danışacam.\nİkinci Qarabağ savaşından bu yana erməni müğənniləri coşqulu, döyüşə, qələbəyə səsləyən mahnılarla yanaşı məğlubiyyət acısından doğan hüznlü nəğmələr də səsləndirir.\nÖncə deyim ki, erməni kompozisiyalarının yalnız bəzisinin tərcüməsini tapmaq mümkün oldu. Digərlərinin çevirməsi olmasa da, mahnının ideyasını, nəzərdə tutduğu fikri təsvirlərin məzmunundan, müğənnilərin intonasiya və jestlərindən anlamaq çətin deyil.\nErməni mahnılarının əsas qəhrəmanlarından biri Monte Melkonyandır. Ermənistanın Milli Qəhrəmanı adına layiq görülmüş Melkonyan Qarabağ müharibəsinin əsas simvollarından sayılır. Amerikada doğulan Melkonyan 1970-ci illərdə Livandakı vətəndaş müharibəsində, sağ xristian qüvvələrin tərəfində, həmçinin, türk ordusuna qarşı PKK sıralarında döyüşüb. 1990-cı illərin əvvəllərində isə Qarabağ döyüşlərində fəal iştirak edib və 1993-cü ildə, Ağdamın Mərzili kəndində Azərbaycan ordusu tərəfindən öldürülüb.\nMelkonyana həsr olunmuş ən azı iki klipə rastladım. Digər kliplərdə isə onun obrazı epizodik keçir. Məsələ ondadır ki, bir çox sıravi erməni Melkonyanın sağ qalacağı təqdirdə İkinci Qarabağ savaşında onların xeyrinə həlledici rol oynaya biləcəyinə inanır. Beləliklə, Edvard Gevorqyanın Melkonyana həsr olunmuş “27 aravot” klipi onun müsahibəsinin yer aldığı sənədli kadrlarla başlayır. Bu hüznlü notlara köklənmiş mahnıdır və klip İkinci Qarabağ savaşında həlak olmuş erməni əsgərlərinin fotoları ilə müşayiət olunur. “Artsax güclüdür” titri isə 25-ci kadr kimi şüuraltıya təsir göstərmək məqsədini güdür. Mahnının ortasında Gevorqyanın ifa etdiyi şeirdə ittihamedici intonasiyada İlham Əliyev və Erdoğanın adları çəkilir. Sonda isə anladığım qədərilə müğənni türk millətinə nifrinlər yağdırır. Ümumiyyətlə, təkcə Gevorqyanın yox, digər erməni müğənnilərinin də mətnlərində qarşı tərəfə ittiham, nifrət tonu son dərəcə qabarıqdır.\nMelkonyana mahnı həsr etmiş digər müğənni Ara Ayvazyandır. Bu klip də Melkonyanın sənədli kadrları ilə başlayır. Gevorqyandan fərqli olaraq, Ayvazyanın mahnısı ruhdan düşməməyə, qələbəyə səsləyir. O, erməni tamaşaçısına ruh yüksəkliyi aşılamaqdan ötrü Melkonyanın uşaqlığından tutmuş Qarabağdakı fəaliyyətinədək bütün bioqrafiyasını poetik dildə danışır. “Monte Melkonyan” adlnan mahnının əsas ideyası budur ki, “əgər biz Artsaxı itirsək, erməni xalqının tarxinin son səhifəsini qapadacağıq.” Final səhnəsi balaca uşaqların mahnıdan oxuduğu bir parça ilə bitir.\nİkinci Qarabağ savaşı erməni mahnılarını yeni obrazlarla zənginləşdirdi. Misal üçün, Aşot Saroyanın “Evə dönüş” mahnısı Xocalı soyqırımının iştirakçısı olmuş Rüstəm Qasparyan və oğlu Murad Qasparyana həsr olunub. Rüstəm Qasparyan Qarabağda azərbaycanlılara qarşı vəhşiliklər törədən “Qara panter” adlı terror qruplaşmasının rəhbəri olub. O və oğlu 44 günlük müharibədə ordumuz tərəfindən məhv edilib. Ağı xarakterli klipdə ata-oğulun fotolarından və dokumental batal səhnələrdən istifadə olunub. Bir kadrda isə guya İsa Məsih Murad Qasparyanın başı üzərində qoruyucu mələk kimi təsvir edilib.\nDavid Aghasinin “Albert De Zark Hretanin” klipinin ilk səhnəsində Şuşanın görüntüləri yer alır. İkinci Qarabağ savaşında ermənilərin simvoluna çevrilmiş Albert Ohanesyana həsr olunan klip döyüş səhnələri ilə zəngindir. Və Əlikram Bayramovun oxuduğu “Əsrin gözəli” mahnısı tərzinədir. Doğrusu, müğənninin üzündən anlaşılmır: o Albertin qəhrəmanlığını öyür, ya ölümünə kədərlənir və s. Ümumiyyətlə, əksər kliplərdə Albertlə bağlı kadrlar yer alır.\nBelə başa düşdüm ki, parlaq ənlik kirşanlı Toma Arutyunyan ermənilərin Damla, Şəbnəm Tovuzlu səviyyəsində olan müğənnisidir. Onun “Mən Artsaxı tanıyıram, qorxu nədir bilmirəm” klipi sırf siyasi təbliğatdır və Ermənistanda müharibə müddətində Azərbaycana, Türkiyəyə qarşı keçirilən mitinqdən görüntülərlə zəngindir. Hərçənd, klipin məzmunu şən, yüngül toy mahnıları məzmununda olan mahnı ilə ziddiyyətdədir.\nArtaşes Asatryanın “O Ter Astvats” lirik, həzin mahnısına vizuallaşdırılmış klip təbiət qoynunda, idillik ailə tablosunun təsviri ilə başlayır. Guya azərbaycanlıların başladığı dava bu cənnət tablosunu darmadağın edir. Ailə başçısı Birinci Qarabağ savaşında ölür. Və onun oğlu böyüyüb 44 günlük müharibəyə yollanır. Müharibədə o, gülləyə tuş gəlir və tamaşaçı onun öldüyünü güman edir. Amma rejissor əhvalatı nikbin sonluqla bitirir. Məlum olur ki, əsgər sadəcə yaralanıbmış. Beləcə, müəlliflər finaldakı yeni doğulmuş körpə uşaq, əsgərin sağ qalması ilə Qarabağı yenidən əldə etməyə, gələcəyə ümidlərini saxlayırlar. Ümumiyyətlə, Ermənistan istehsalı olan filmlərdə olduğu kimi kliplərdə də dini motiv, xaç, uşaq faktoru əsas seqmentlərdən biridir. Uşaq gələcəyin, mübarizə, müqavimət simvolu kimi, din tanrının məhz onların “ədalətli mücadiləsinin” yanında olması kimi üzə çıxır.\nArtaşes Asatryan digər “Hayastan Artsak” mahnısı nağara ritmlərinə köklənib, niyyət görünür, xalqın ruh düşkünlüyünü aradan qaldırmaqdır. Müğənni “Azərbaycan hərbi cinayətlərdə günahkardır” plakatının fonunda oxuyur. İlk epziod Arayik Arutyunyanın müsahibəsi ilə başlayır, Paşinyanın nitqi ilə davam edir. Final səhnəsi isə müharibədə erməni tərəfinin simvoluna çevrilmiş Albert Ohanesyanın görüntüsü ilə bitir.\nTiqran Asatryanın “Hay Zinvor” hüznlü mahnısı isə müharibədə oğlunu itirən anadan danışır. Düzdür, ana nədənsə horror janrındakı filmlərdəki obrazlara xas qrimlənib. O, oğlunu müharbə gedən bölgədə axtaranda döyüşlərin içinə düşür. Və erməni əsgərləri onu atəşdən qoruyur, qadın burada hamının anasına çevrilir, yaralı əsgərlərin qayğısına qalır. “Erməni əsgəri” adlanan mahnıda güclü, qayğıkeş erməni ana obrazı yaradılır. Guya finalda Qarabağ savaşında onlar qalib gəlir və o oğlunu qələbə sevinci yaşandığı anlarda tapır.\nRomik Avetisyanın “Hay u Ezdi axperner en” mahnısında müğənni əlində avtomat hücum mövqeyində görünür. Bu, son dərəcə aqressiv, nifrət dolu bəstədir.\n“Heç nə bizə qalib gələ bilməz” layihəsi bir neçə müğənninin iştirakı ilə çəkilib. Düzdür, mahnıda məğlub edilməzlik motivi əsas olsa da, erməni acılarının, ümidsizliyinin hayqırtısı kimi üzə çıxır. Əsas məzmun ondan ibarətdir ki, tanrı erməniləri qoruyacaq, hətta əgər türk atəşi onları haqlasa belə, qələbə ermənilərlə olacaq, çünki ədalətli mübarizə onların taleyidir.\nSevak Xanaqyanın emosional gücü çox olan “Artsax”ı kədərin, məğlubiyyətin ifadəsidir. Bu, dinlədiklərim içərisində yeganə keyfiyyətli kompozisiya idi. Mahnı ilə təsvirlər də doğru sinxronlaşıb, montaj vurğuları dəqiq işlənib. Xanaqyan Ermənistanı 2018-ci ildə “Avroviziya”da təmsil etmişdi.\nPSYCHO – Nərmin Şahmarzadənin yeni vloqu


İki günlük qadağada zibil də atmaq olmaz - Rəsmi » www.AVROMEDIA.az\nTarix: 5-06-2020, 13:51\nBaxılıb: 2 996\nNazirliyin Mətbuat xidmətinin rəisi, polis polkovniki Ehsan Zahidov açıqlamasında bildirib ki, qeyd edilən rayon və şəhərlərdə şənbə və bazar günləri müvafiq icazəsi olan vətəndaşlardan başqa digər vətəndaşlara yaşayış yeri və olduğu yeri tərk etmək qadağan olunacaq: “Bu tələbləri pozan vətəndaşlar İnzibati Xətalar Məcəlləsinin 211.1-ci maddəsinə əsasən 100 manat cərimə ediləcəklər. Polis əməkdaşları və Daxili Qoşunların hərbi qulluqçuları karantin rejimə nəzarəti mütəmadi və gücləndirilmiş formada həyata keçirəcəklər. Qərarın tətbiq edildiyi rayon və şəhərlərdə yalnız mərkəzi hissələr deyil, hər yerdə, məhəllələrdə də polis nəzarəti olacaq. Vətəndaşları həftənin iki günü evdə olmağa, küçəyə çıxmamağa çağırırıq. Çünki bizim məqsədimiz vətəndaşları cərimələmək deyil, onların sağlamlığın qorunması üçün atılan addımdır. Buna görə də inanırıq ki, vətəndaşlarımız bu tələbləri anlayışla qarşılayıb cəmi iki gün evdə qalacaqlar”.


Əmiraslan xan Qasımlı Avşar - Təşkilatdan təşrifata qədər » Reyting.az\nƏmiraslan xan Qasımlı Avşar - Təşkilatdan təşrifata qədər - Foto\nTarix: 13-04-2020 20:41 | Bölmə: Ənvər ÇİNGİZOĞLU\nƏmiraslan xan Avşar 21 noyabr 1922-ci ildə Marağa şəhərində anadan olmuşdu. (Aqili B. Şərhi-hali-ricali-siyasiyivə nizamiyi-müasiri-İran, Tehran, "Göftar", 1380, cilide 1, s.150). Atası Canməhəmməd xan Əmir Məsud Məhəmmədhəsən xan oğlu, anası isə Əmirbanu xanım Tələtülmülk idi. Canməhəmməd xan Rza şah Pəhləvinin hökmüranlığı illərində orduda sərhəng (polkovnik) rütbəsində xidmət etmişdi. Adı Mahmud xan Poladenin törətdiyi qəsd işinə qarışmış, tutulub, zindana salınmışdır. Sonra günahsızlığı bilinmişdi.\nBir çox qaynaqda Əmiraslan xanın Avşar elinin İmanlı oymağının Qasımlı tayfasına mənsub olduğu qeyd edilir. Hətta Fars vikipediyasında Qasımlı-Avşarlar kateqoriyası da əlavə edilib.\nƏmiraslan xan Avşar ibtidai təhsilini Tehran şəhərində, Əlaüssultan mədrəsəsində, sonra Zərdüştlülər mədrəsəsində orta təhsil almışdır. Sonra təhsilini davam etdirmək üçün xaricə getmişdi. Əvvəlcə Almaniyada, Berlin şəhərində oxumuşdur. Daha sonra Avstriyada ali təhsil alandan sonra, doktorluğunu Vyanada müdafiə etmişdi. 1947-ci ildə İrana qayıtdı və bir müddət Xarici İşlər nazirliyində çalışdı. Sonra Haaqada İran səfirliyinin üçüncü katibi kimi xidmət etdi.\nƏmiraslan xan Avşar sonra İrana döndü və 1949-cu ildə İranın Xarici işlər vəziri və Baş naziri olmuş Məhəmməd Saidin qızı Kamilla ilə evləndi. Məhəmməd Said də Marağalı idi. Bu evlilik ilə bir çox önəmli işlərə nail oldu. 1956-cı ildə, XIX Milli Məclisə seçkilər zamanı, Marağa şəhərindən nümayəndə oldu. Milli Məclisin XX dövründə, yenə də Marağanın nümayəndəsi idi. (Əsami nümayəndəqani Məclisi Şurəviyi Milli əz ağazi məşrutiyyət ta dövreyi 24, Külliyyət, s.427)\nƏmiraslan xan Avşar 1957-ci ildə Məhəmmədrza şah Pəhləvinin adyutantı olmuşdur.\nƏmiraslan xan Avşar 1957-ci ildən 1961-ci ilə qədər Cənubi Azərbaycan valiliyində çalışmışdır.\nƏmiraslan xan Avşar 1967-ci ildə İranın Avstriyadaki səfiri oldu. (Vəzarəti Umuri Xariciyyə, siyasətqozaran və ricali siyasiyi dər rəvabiti xariciyyi İran, nəşr yeri yoxdur, 1365, s.27) 1969-cu ilin oktyabr ayından, 1973-cü ilin mart ayına qədər İranın ABŞ-dakı səfəratxanəsinə başçılıq etdi. (Yenə orda) 1974-cü ildən başlayaraq 1978-ci ilədək İranın Almaniyadakı səfiri idi. (Yenə orda)\nƏmiraslan xan Avşar 1978-ci ildə İrana qayıdıb və 1979-cu il İran inqilabına qədər sarayın mərasim-təşrifat başçısı (protokol rəisi) idi. (Təbatəbai Məhəmmədhəsən, Xatirati parakəndə ricali Pəhləvi, Tehran, "Abi", 1381, s.147)\nFərəh Pəhləvi yazır: "Nəhayət, bizimlə gəlmək istəyən bir neçə adamla birlikdə özümüzü təyyarənin içinə saldıq. Protokol şefi Əmir Aslan Əfşar, atası Əbülfət Atabəy, ərimdən qabaq sıra-sıra Əhməd Şaha və Rza Şaha xidmət eləyən Kambiz Atabəy, bizim şəxsi təhlükəsizliyimizi qoruyan Kiomərs Cahanbini və Yəzdan Nəvisiylə mühafizə zabitləri bunların arasındaydı". (Fərəh Pəhləvi, Xatirələr (memuar) Yıxılan rejimin və bitməyən eşqin hekayəti, Bakı, "Qanun", 2016, s.16)\nBir neçə gün düşünəndən sonra Rzaya mənim üçün qardaş, uşaqlarım üçün də əmi olan Prezident Sadatdan məsləhət almağı təklif elədim. Prezident İsgəndəriyyədəydi, birlikdə ora getdik. Bizi böyük diqqətlə dinlədi - dünyadakı dövlət başçılarında bu xüsusiyyət nadir tapılır - sonra dərhal çıxış yolu tapdı: “Hökmdardan soruşun, – öyüd verdi prezident Sadat, – bu gün yanında kimləri görmək istərdi. Atasının adlarını söyləyəcəyi bu adamlar Rza üçün onun vəsiyyəti kimi olacaq: gün gələndə, onları yanına çağıra biləcək, səhhəti əl versəydi, atasının ona göstərəcəyi yolu həmin adamlar göstərəcəklər”.\nOğlum atasından bunu soruşanda, üç adamın adını deyib: protokol müdirliyindən əvvəl bir çox ölkələrdə İranın səfiri olan və sürgündə də bizi müşaiyət eləyən Əmir Aslan Avşar, şəxsi mətbuat katibi Nəsrullah Moinian, axırıncı da o vaxt Parisdə sürgündə olan general Əzimi. Bu şəxslərdən yalnız ikisi – ağayi Avşar və general Əzimi onlara bəslədiyi inama layiq olduqlarını göstərdilər". (Fərəh Pəhləvi, Xatirələr (memuar) Yıxılan rejimin və bitməyən eşqin hekayəti, Bakı, "Qanun", 2016, s.522)\nƏmiraslan xan Avşar 1969-cu ildə "Avstriya Respublikasına xidmətə görə" şərəf nişanı ilə təltif olunmuşdur.\nƏmiraslan xan Qasımlı-Avşar 6 noyabr 2019-cu ildə ABŞ-da, Los-Anceles şəhərində vəfat edib. скачать dle 10.5фильмы бесплатно