Ödəmə kartlarında maqnit zolaqdan imtina ediləcək? » Index.az İqtisadiyyat və Biznes xəbərləri Index.az İqtisadiyyat və Biznes xəbərləri\nÖdəmə kartlarında maqnit zolaqdan imtina ediləcək?\nÖtən əsrin 60-cı illərində maqnit zolaq ortaya çıxdı. O, banklara kartlar haqqında informasiyanı maqnit lentdə kodlaşdırmağa imkan verdi. Bu texnologiya elektron ödəniş terminalları və çip kartları üçün əsas oldu. İndi isə ödəniş sistemləri arasında ilk olaraq “Mastercard” beynəlxalq ödəniş sistemi öz kartlarında maqnit zolaqdan imtina edəcəyini bəyan edib. Şirkət artıq 2024-cü ildə Avropada bu cür kartların buraxılışını dayandıracaq. ABŞ-da bu prosses 2027- ci ildə start götürəcək. Nəhayət 2033-cü ildə maqnit zolağlı kartlardan tam imtina olunacaq.\nİndex.az xəbər verir ki, bu barədə açıqlama verən “MilliKart” prosessinq mərkəzini icraçı direktoru Elnur Məmmədov bildirib ki, ödəniş kartlarında maqnit zolaqdan imtina tendensiyası ilk növbədə təhlükəsizlik tədbirləri ilə əlaqədardır.\nOnun sözlərinə görə, son dövrlərdə maqnit zolaqlardan çiplərə keçid aktiv şəkildə inkişaf edir: “Ödəniş kartlarında maqnit zolaqdan tam imtina olunmasına dair beynəlxalq ödəniş sistemləri və tənzimləyici tərəfdən tələb irəli sürüldükdə banklar, prosessinq mərkəzləri buna riayət edəcəklər. Hal-hazırda sırf maqnit zolaqdan imtina istiqamətində hər hansı texniki işlər aparmırıq. Lakin bundan sonra həm biz həm də digər prosessinq mərkəzləri ödəniş sistemlərindən müvafiq sənədləri alandan sonra onların üzərində işləməyə başlayacağıq. Ödəniş sistemləri bunun üçün müəyyən vaxt götürürlər ki, bu aralıqda həm prosessinq şirkətləri, həm banklar, həm də bankomat renderləri proqram təminatları səviyyəsində müvafiq dəyişiklikəri həyata keçirsinlər. Müddət kifayət qədər böyükdür ona görə də həmin zaman çərçivəsinə sığışmaq tam realdır”.\nE. Məmmədov diqqətə çatdırıb ki, bu gün üçün bankomatdakı əməliyyatlar zamanı maqnit zolağı mühüm rol oynayır.\n“Ölkə ərazisində emissiya olunan kartların böyük əksəriyyətində maqnit zolaqları mövcuddur. Əgər sizin kartın maqnit zolağı zədəlidirsə bankomatda əməliyyat apara bilməyəcəksiniz. Çünki ATM kartdakı məlumatlarını oxuya bilmədiyinə görə onu tanımayacaq. POS-terminalda isə maqnit zolaqla demək olar ki əməliyyat aparılmır. Onlar ya çip vasitəsilə ya da təmassız olur. Buna baxmayaraq əməliyyat zamanı çip zədəli olsa belə maqnit zolaqdan məlumat oxuna bilir. Lakin əksər şəbəkələrdə, o cümlədən bizdə belə bir imkan bağlıdır. Bu, təhlükəsizlik tədbirləri ilə əlaqədardır. Belə ki, kimsə çipi bilərəkdən də zədələyib maqnit zolaqdan istifadə etmək imkanından yararlana bilər. Bu baxımdan maqnit zolaqdan imtina ilk növbədə təhlükəsizliyin maksimal səviyyədə təmin olunması ilə əlaqədardır. Digər tərəfdən bu, kartın çapında, onun personalizasiya olunmasında müəyyən xərclərə qənaət etməyə imkan verəcək. Lakin bunun kartın son qiymətinə təsirləri çox cüzi olacaq”, - prosessinq mərkəzini icraçı direktoru vurğulayıb.\nXatırladaq ki, “Mastercard” çiplə olan kartların geniş istifadə olunduğu regionlarda maqnit zolaqdan imtinaya artıq 2024-cü ildə başlayacaq. O, daha təhlükəsiz və rahat alternativ hesab etdiyi təmaslı və təmassız çiplərə keçəcək.\nQeyd edək ki, bu ilin yanvar-iyun aylarında Azərbaycanın kart infrastrukturunun inkişafında müsbət tendensiya müşahidə edilib. İyulun 1-nə ölkədə 2 867 bankomat, 60 381 ədəd POS-terminal mövcud olub ki, bunlar da ötən ilin eyni dövrü ilə müqayisədə müvafiq olaraq 8,9% və 8,1% çoxdur.\nÖtən il iyunun sonuna təmassız ödənişləri qəbul edən POS-terminalların sayı ümumi POS-terminalların 52,9 %-ni təşkil etdiyi halda, bu il iyunun sonuna bu göstərici 64,9 % olub.\nÖdəniş terminallarının sayında da artım müşahidə olunur. Belə ki, 2021-ci ilin I yarımilinin sonuna bankların quraşdırdığı ödəniş terminallarının sayı illik müqayisədə 17 % artaraq 1 978 ədəd təşkil edib.\nÖtən il koronavirus (COVID-19) pandemiyası ilə əlaqədar olaraq dünya iqtisadiyyatının həcmi daralsa da, nağdsız ödənişlərin həcmi əhəmiyyətli dərəcədə artıb, təmassız texnologiyaların, elektron ticarətin istifadəsi genişlənib. Kartlarının sayında, nağdsız istifadə göstəricilərində müsbət dinamika Azərbaycanda da müşahidə olunub. Belə ki, bu iyulun 1-nə dövriyyədə olan ödəniş kartlarının sayı 10,4 milyon ədəd təşkil edib və bu kartların 52 %-i təmassız ödənişləri dəstəkləyib. Ötən ilin eyni dövrü ilə müqayisədə ödəniş kartlarının sayı 16 %, o cümlədən təmassız kartların sayı 2,3 dəfə artıb.\nHazırda dövriyyədə olan bank kartlarının 88 %-i, yəni 9,2 milyon ədədi debet kartlar, 12 %-i yəni 1,2 milyon ədədi isə kredit kartlarıdır.\nMastercard, Ödəmə, Maqnit, Zolaq


İki maşın toqquşub, yaralı var - Azadliq Xeber\nİki maşın toqquşub, yaralı var\n24.01.2016 / 23:29 xeber –\nGəncə-Şəmkir avtomobil yolunun Göygöl rayonu ərazisindən keçən hissəsində qəza baş verib.\nAPA-nın qərb bürosunun verdiyi məlumata görə, hadisə yanvarın 24-də saat 22 radələrində rayonun Quşqara kəndi ərazisindən keçən hissəsində qeydə alınıb.\nHərəkətdə olan “VAZ 2106” markalı avtomobil qarşıdan gedən “QAZel”-ə çırpılıb.\nQəza zamanı “VAZ”-ın sürücüsü, Şəmkir rayonu, Seyfəli kənd sakini, 1990-cı il təvəllüdlü Kamil Mahmudov müxtəlif bədən xəsarətləri alaraq Gəncə şəhər Təcili Tibbi Yardım xəstəxanasına çatdırılıb. Vəziyyətinin orta ağır olduğu bildirilir.


İqtisadi fəlakətin astanasında – Hökumət antiböhran konsepsiyasını niyə təqdim etmir?\n29 Aprel 2015 - 20:58\nölkə 50-60 min neftçinin əlinə baxır\nNeftin qiyməti hətta 100 dollara qalxsa belə, Azərbaycan iqtisadiyyatının böhrandan çıxması dumanlı görünür. çünki iqtisadiyyatı pulla təmin edən neft sektorunun özü tənəzzülə doğru gedir. ABƏŞ-in, SOCAR-ın iki on illiyə yaxındır istismar etdiyi neft quyularında hasilat aşağı düşür. Ekspertlərin qənaətinə görə, bu, təbii prosesdir, uzun müddət istifadə olunan yataqların neftvermə qabiliyyəti azalmalıdır. Bu sahəyə yeni investisiya yatırılmır: nə ölkənin maliyyə resursları buna imkan verir, nə də xarici neft kompaniyaları, xüsusən BP buna maraq göstərir. Proqnozlaşdırılan eniş bir qədər ləngisə də, Azərbaycanın ümumi neft hasilatında böyük azalma var. Son 5 ildə neft hasilatı 51 milyon tondan 42 milyon tona düşüb. Problem bir neçə il əvvəl ən yüksək səviyyədə ABƏŞ-in operatoru BP şirkətinin qarşısında qaldırılsa da, nəticə olmadı. BP hasilatın azalma tempini dayandırmaq və artırmaq öhdləiyi götürmüşdü, amma qısamüddətli sabitlikdən o tərəfə nailiyyət əldə edə bilmədi. çünki xarici tərəfdaşlar neft sektoruna tələb olunan böyük investisiyaları yatırmaq niyyətində deyillər.\nAzərbaycan 10-12 il ərzində neftdən 105 milyard dollardan artıq gəlir əldə edib. Onun, təxminən, 37 milyard dolları Dövlət Neft Fondunda saxlanılır, qalan hissəsi xərclənib. İsraf olunan, təxminən, 68 milyard dolların əsas hissəsi qeyri-neft sektoruna deyil, məmur-oliqarxiyasının himayəsində olan şirkətlərin icra etdiyi abadlıq, quruculuq layihələrinə, yol infrastrukturuna yönəldilib. Beləliklə neft pullarının əksəriyyəti gəlir gətirməyən sahələrdə “öldürülüb”.\nİndi neftin qiyməti ilə bağlı bütün proqnozlar mənfidir, ilin ikinci yarısı və gələn il 55-60 dollar civarında olacağı güman edilir. Azərbaycan hökuməti də gələn ilin dövlət büdcəsində neftin qiymətini 50 dollardan hesablayacağını açıqlayıb. Maliyyə nazirinin bu bəyanatı büdcə xərcləmələrində əvvəlki israfçılığın olmayacağına ümidlər yaradır. Amma neft iynəsi üzərində oturmuş Azərbaycan iqtisadiyyatı üçün bu sayaq qənaət də böyük problemlər vəd edir. Gəlirlərin azalması ölkədə pul dövriyyəsinə, iş yerlərini təmin edən investisiya proqramlarının icrasına ciddi təsir edəcək.\nBeləliklə, hökumət təxminən iki dəfə azalmış neft gəlirləri hesabına nəhəng dövlət aparatını saxlamalı, əhalinin maaş, pensiya, müavinətlərini təmin etməli, müdafiə və hüquq-mühafizə orqanlarının xərclərini əvvəlki qaydada ödəməli, qeyri-neft sektorunu stimullaşdırmalı, xarici borclarını ödəməli və s. öhdəliklərini yerinə yetirməlidir. Qeyd olunan xərcləri qarşılamaq üçün əsas etibarı ilə bir mənbə var – neft sənayesi. Hökumət bu sahədə çalışan 50-60 min insanın yaratdığı dəyərlə dövlət sektorunda bütün işləyənləri, təqaüd alanları saxlamağa məcburdur. üstəlik, iqtisadiyyatın digər sahələrini pulla təmin etməlidir. Məlumdur ki, dövlət büdcəsinin gəlirləri birbaşa və dolayısı ilə neft sektoruna bağlıdır. ölkədə ixrac potensialı olan, valyuta gətirən emal, sənaye müəssisələri çox azdır.\nGəlirlərin kəskin azalması hökuməti çox ciddi çətinliklərlə üz-üzə qoyur. Nə etməli? ölkə iqtisadiyyatını dirçəltmək üçün real proqramların icrası yaxın perspektivdə rentabelli mənbələrin yaradılmasına təminat vermir. Amma bu istiqamətdə məqsədyönlü tədbirlərin həyata keçirilməsi vacibdir. Şişmiş dövlət aparatında struktur islahatları aparmaq, xərcləri azaltmaq, idarəetmə mexanizmlərini təkmilləşdirmək – bu da zəruri islahatdır. Amma hazırki şəraitdə onun icrası da kifayət qədər problemlər vəd edir. İxtisara düşən on minlərlə vətəndaş sosial fəlakətin girdabına yuvarlatmaq olarmı? Olmaz. Onların sosial yaşayşı hökuməti qayğılandıracaq əsas məsələdir. Daha sonra dövlət büdcəsi hesabına həyata keçirilən investisiya proqramlarının azaldılması qaçılmazdır. Bunu ölkə Prezidenti də, maliyyə naziri də bəyan edib. Bu sahədə milyardlarla vəsait dövr edir, həm yerli tikinti materiallarının istehsalını stimullaşdırır, həm də çoxsaylı iş yerləri yaradır. Deməli, maliyyələşmənin azalması nəticəsində həm sahibkarlar, həm də layihələrdə çalışanların böyük qismi gəlirlərindən məhrum olacaq.\nDövlət rəsmiləri böhrana baxmayaraq, hökumətin sosial sahədə bütün öhdəliklərini icra edəcəyini bildirirlər. Əhalinin gəlirləri yeni qiymətlərə indeksasiya olunmasa da, büdcədən ödənişlər aparılmalıdır. Bu da, təxminən, 4 milyard manat civarında vəsaitin xərclənməsini şərtləndirən öhdəlikdir. Müdafiə xərcləri 3 milyard, hüquq mühafizə orqanlarının saxlanması ümumilikdə 1 milyard manat vəsait tələb edir.\nDeməli, azalan neft gəlirləri fonunda hökumət maliyyə öhdəliklərini yerinə yetirməkdə zorlanacaq. Ekspertlər çıxış yolu kimi, Dövlət Neft Fondunun ehtiyatlarının xərclənəcəyini göstərirlər. Amma bu addım qısamüddətli sabitlik vəd edir, problemlər isə olduğu kimi qalır.\nYekunda, əvvəldə qeyd olunan bir fikrə qayıdırıq ki, neftin qiymətlərinin yüksək olması Azərbaycanın sosial-iqtisadi problemlərinin həllini şərtləndirmir. Neft bumu illərində gələn gəlirlər düzgün istiqamətləndirilməyib, vaxtında perspektivli sahələrə investisiya olunmayıb. Bu gün üzləşdiyimiz çətinliklərin səbəbi bilavasitə yanlış iqtisadi siyasətdir. ölkə iqtisadiyyatı gəlir gətirmək qabiliyyətini itirməklə tamamilə neft sənayesindən asılı vəziyyətə düşüb. ölkədə əməkqabiliyyətli əhali bu və ya digər şəkildə neft sektorunda çalışan 50-60 min insanın əlinə baxır. İndi onların yaratdıqları dəyərin miqdarı iki dəfə azalıb, avtomatik olaraq ölkə böhrana sürüklənib.\nQarışdakı illərdə nəyin necə olacağı barədə proqnozlar nisbidir. Hökumət bütün hallarda ərzaq təhlükəsizliyini, əhalinin məşğulluğunu təmin etməlidir, ölkənin ixrac potensialını stimullaşdırmalıdır. İctimai müzakirələrə təqdim olunan antiböhran konsepsiyası doğru istiqaməti təyin etməyin ilk şərtidir. Hələ vaxt var…