Oszmiańszczyzna: Antoni Łokuciewski i jego rodzina\nAntoni ŁOKUCIEWSKI (1885 - 1941?)\ndyrektor Gimnazjum w Oszmianie\nZamiast wstępu ...\nAntoni Łokuciewski i Jego żona Beniamina to oszmiańskie "osoby-instytucje". Przez stworzone i prowadzone przez nich Gimnazjum Jana Śniadeckiego przeszły setki młodych ludzi, głównie z terenu Oszmiańszczyzny, którzy swoje wykształcenie zawdzięczają właśnie Dyrektorowi Łokuciewskiemu i kierowanemu przez niego gronu pedagogicznemu. Dlatego na portalu oszmianszczyzna.pl nie mogło zabraknąć wspomnień poświęconych Antoniemu Łokuciewskiemu i jego rodzinie.\nTak się szczęśliwie złożyło, że Pani Bożena Gostkowska - wnuczka Antoniego i Beniaminy - nie tylko zachowała osobiste i rodzinne wspomnienia, ale także potrafiła je barwnie opowiedzieć. Dzięki uprzejmości i życzliwości Pani Bożeny, za które serdecznie dziękuję, prezentujemy te wspomnienia tym, którzy wędrują przez wirtualną Oszmiańszczyznę ...\nZostanie po nas jedynie to, co uczyniliśmy,\njedynie to, co oddaliśmy, jedynie to będzie dobrem\nzostawionym po nas przyszłym pokoleniom\nAntoni (1885 – 1941?) i Beniamina z Pobiedzińskich (1887 – 1958)\nMoi Dziadkowie: Antoni i Beniamina… Nie żyją już od kilkudziesięciu lat. Cieszę się, że dzięki portalowi OSZMIANSZCZYZNA i nieocenionemu Panu Michałowi Butkiewiczowi zaistnieją znów w świadomości Polaków.\nZacznę od Babci, bo u Jej boku upłynęło moje dzieciństwo i młodość.… Pamiętam ją doskonale. Miałam 22 lata, kończyłam studia, gdy umarła. Pamiętam ją zatem z ostatnich blisko dwudziestu lat jej życia, które przypadły na lata czterdzieste i pięćdziesiąte XX wieku . To niewiele, zważywszy, że Babcia urodziła się jeszcze w wieku XIX. Przeżyła dwie wojny światowe i rewolucję październikową, mieszkała w zaborze rosyjskim, w carskiej Rosji, w niepodległej Polsce i w PRL. Żyła w kapitalizmie i w socjalizmie, w dobrych warunkach i w biedzie. Gdy teraz o Niej myślę, powracają we wspomnieniach różne obrazy z naszego wspólnego życia.\nObrazek nr 1. Bombardowanie Wilna. Schodzimy do piwnicy. Mama bierze jakiś kocyk, jedzenie i picie dla mnie, a Babcia… Babcia nie myśli o rzeczach przyziemnych, zabiera rodzinne albumy. Te, które dziś są w moim domu i z których teraz korzystam. Tak było potem w każdej wojennej i powojennej wędrówce. Rzeczy materialne mogły się zmieścić lub nie. Te musiały.\nObrazek nr 2. Babcia uczy mnie czytać i pisać. Rzecz dzieje się w czasie wojny, w leśnej głuszy, w Przylesiu. Gdy po wojnie poszłam do prawdziwej szkoły, byłam bardzo dobrą uczennicą, ale początki mojej edukacji były - wyznaję ze wstydem – fatalne. Po prostu nie chciałam się uczyć. Nie miałam motywacji, nie widziałam powodu, by się trudzić. Elementarz Falskiego i Ala, co ma kota, nie interesowali mnie zupełnie, za to bardzo lubiłam, jak Mama lub Babcia czytały mi książki. Odpowiadał mi ten stan rzeczy i chciałam go utrzymać jak najdłużej. Wydawało mi się, że – jeśli będę nadal analfabetką – to wszystko zostanie po staremu. Nie zostało. Rodzina zwarła szeregi i wspólnymi siłami szybko nakłoniła mnie do nauki. Najpierw Mama zaczęła mi czytać W pustyni i w puszczy. Byłam zachwycona. Udało się! Wszystko zostaje po staremu. Radość moja nie trwała jednak długo. Po kilkunastu stronach Mama zamknęła książkę i oświadczyła, że jeśli mnie interesuje, co było dalej, to muszę sama przeczytać, bo jestem już duża i nikt mi więcej czytać nie będzie. Poszłam więc do Babci, licząc na jej dobre serce. Niestety, Babcia też odmówiła lektury, ale zaproponowała, że nauczy mnie czytać. Cóż było robić? Staś i Nel czekali. Przyniosłam potulnie elementarz i zeszyty i odtąd codziennie pod kierunkiem Babci zgłębiałam tajniki czytania i pisania. Wkrótce mogłam już samodzielnie kontynuować lekturę W pustyni i w puszczy. To była moja pierwsza samodzielnie przeczytana książka. Po przygodach Stasia i Nel przyszła kolej na Anię z Zielonego Wzgórza. A potem już nikt nie musiał mnie namawiać do czytania.\nObrazek nr 3. Tamże nieco później. Babcia deklamuje z pamięci wiersze Mickiewicza, Puszkina czy Lermontowa (te oczywiście po rosyjsku), których uczyła się w młodości. (Pamiętała je do końca życia.) Potem będą fantastyczne gawędy o smoku wawelskim i Wandzie, co nie chciała Niemca, o Piaście kołodzieju czy o myszach króla Popiela. Niewiadomo kiedy zamieniły się one w lekcje historii od początków państwa polskiego poprzez bitwę pod Grunwaldem, rozbiory, zabory, powstanie listopadowe i styczniowe aż do II Rzeczpospolitej. Nadal były to niezwykle barwne opowieści ilustrowane wierszami patriotycznymi, których uczyłam się z zapałem.\nObrazek nr 4. Rok 1944. Do naszego domu w Przylesiu wpadają Sowieci, żołnierze Armii Czerwonej, którzy kolejny już raz przyszli nas „wyzwalać”. Babcia odważnie wychodzi na ich spotkanie i wita ich po rosyjsku. Na pytanie, skąd zna tak dobrze język, prostodusznie odpowiada, że ze szkoły i ze studiów w Moskwie. Co za naiwność! Nasi „goście” wpadają w szał, krzyczą, że my burżuje i pomieszczyki i chcą nas rozstrzelać. Na szczęście do akcji wkracza Mania, oddana gospodyni Babci. Przedstawicielka proletariatu wie, jak rozmawiać z rozsierdzonymi sołdatami. Szybko wyciąga wódkę i zakąskę. Sytuacja rozładowuje się natychmiast. Zjedli, wypili, zabrali, co im wpadło w rękę i poszli.\nNawiasem mówiąc sposób „na język ojczysty” Babcia kilkakrotnie przedtem wypróbowała na Niemcach. Konwersacja po niemiecku dawała efekty. Tamci „goście” posiedzieli, pogadali i na tym się kończyło.\nObrazek nr 5. Lublin, biedne powojenne czasy. Przyjechaliśmy tu niedawno jako repatrianci. Nasz dobytek jest więcej niż skromny, a za zastawę służą nam blaszane talerze i kubki. Mnie akurat całkiem się podobały, bo były na nich wesołe, kolorowe kwiatki, ale pozostali domownicy w nich nie gustowali. I oto pewnego dnia do domu wkracza uśmiechnięta Babcia z serwisem do herbaty z cieniutkiej porcelany. „Rosenthal” - mówi tajemniczo. I dodaje: „przecież herbatę pije się w filiżankach”. Sprawa wkrótce się wyjaśniła. Otóż w Lublinie przy ulicy Zamojskiej mieścił się wtedy duży i znakomicie zaopatrzony sklep z naczyniami stołowymi. Babcia, miłośniczka pięknej zastawy, zaglądała tam co dzień, podziwiając ofertę handlową i wymieniając z personelem fachowe uwagi. Szczególnie podobał się jej pewien serwis do herbaty na sześć osób, ale do transakcji ze zrozumiałych powodów nie dochodziło. I oto pewnego dnia właściciele sklepu zaproponowali Babci kupno wymarzonego serwisu na raty. Babcia sama nigdy by o to nie poprosiła, ale skrzętnie skorzystała z okazji. Spłacała potem raty chyba przez pół roku z naszych mizernych dochodów i uśmiechała się, pijąc herbatę z kruchej filiżanki. Niedobitki serwisu są u mnie do dziś.\nObrazek nr 6. Tamże. Od dawna nie ma już wiernej Mani. Babcia szykuje obiad. Bije pianę trzepaczką w misce, ale w ogóle nie patrzy w tamtą stronę. Na stole obok rozłożona książka. Polska, ale również często francuska, niemiecka czy rosyjska. Babcia lubiła czytać w oryginale, „żeby nie wyjść z wprawy”.\nTaka była moja Babcia. Zawsze zachowywała klasę. „Była prawdziwą damą” – powiedziała niedawno moja szkolna koleżanka. Myślę, że miała rację.\nDziadka nie pamiętam, a jednak dzięki opowieściom Babci, wspomnieniom członków rodziny i uczniów oszmiańskiego gimnazjum oraz rodzinnym albumom, w których zachowało się wiele jego zdjęć z różnych okresów życia, był zawsze dla mnie postacią z krwi i kości i mam do niego ogromny sentyment.\nJerzy Waldorff powiedział kiedyś: „...Polska jest jak wielkie mrowisko – co pewien czas ktoś wtyka kij i rozwala kopiec, po czym natychmiast mrówki przystępują do odbudowy.”1)\nOtóż Babcia i Dziadek byli takimi właśnie mrówkami, odbudowującymi w pocie czoła polską państwowość na Wileńszczyźnie po odzyskaniu niepodległości w 1918 roku.\nGdy patrzę na ich życie, widzę, że wszystko robili razem. Poznali się w Wilnie, gdy Babcia była jeszcze pensjonarką. Studia ukończyli w Moskwie, a potem w niepodległej Polsce razem realizowali swoje młodzieńcze marzenia. Byli nauczycielami i społecznikami. Przez cały okres II Rzeczpospolitej ich życie było związane z Oszmianą.\nAle po kolei. Urodzili się jeszcze w zaborze rosyjskim (Polski nie było wtedy na mapie świata). Dziadek 6 września 1885 roku w rodzinnym majątku Cieleżyszki, z ojca Tomasza - szlachcica powiatu oszmiańskiego i matki Stefanii z Rogińskich. Babcia natomiast w 1887 roku w Wilnie. Szkoły średnie ukończyli w Wilnie, a studia na Uniwersytecie Moskiewskim, Dziadek – matematykę, a Babcia - odpowiednik dzisiejszej filologii francuskiej.\nDziadek ukończył studia z wyróżnieniem. Nie wiem, jakim cudem uchował się jego dyplom wykaligrafowany cyrylicą. Proponowano mu asystenturę na uniwersytecie, ale wybrał zawód nauczyciela. Oczywiście marzył o uczeniu polskiej młodzieży. Stało się to możliwe dopiero wtedy, gdy powstała II Rzeczpospolita. Na razie (jest rok 1911) uczy w rosyjskim gimnazjum żeńskim na dalekiej Kozaczyźnie w Kamieńskiej Stanicy.\nNa początku XX wieku kobieta z wyższym wykształceniem była rzadkością. Babcia Beta, bo tak Ją nazywano w rodzinie, była zatem sawantką. Przedtem w rodzinnym Wilnie ukończyła pensję, czyli - jak powiedzielibyśmy dzisiaj - renomowaną żeńską szkołę średnią (koedukacja przyjdzie później). Oczywiście z językiem wykładowym rosyjskim, bo to był czas zaborów. Z pensji Babcia wyniosła również bardzo dobrą znajomość francuskiego i niemieckiego. Recepta na naukę języków obcych była prosta – w poszczególne dni w szkole mówiło się w określonym języku, z wyłączeniem polskiego – rzecz jasna.\nCofnijmy się do początków ubiegłego wieku i spójrzmy jeszcze raz na fotografię Babci z 1906 roku. Zrobiono ją w dniu ukończenia pensji. Prawdopodobnie Babcia jest jeszcze w szkolnym uniformie. Popatrzmy - nobliwe uczesanie, stójka, biały kołnierzyk i na dodatek kokarda pod szyją. Mało tego - uczesanie też było ujednolicone.\nW moich szkolnych czasach bardzo lubiłam barwne opowieści Babci o jej szkole. Nasze szkoły dzieliło – bagatela! - pół wieku. Upływ czasu, oczywiście, był ważny, ale nie najważniejszy. To były całkowicie różne światy. Otóż Babcia uczyła się nie w szkole, ale na pensji, a zatem nie była uczennicą, ale pensjonarką. W szarych czasach PRL słowa „pensja”, „pensjonarka” nabierały specjalnego znaczenia. Ja i moje koleżanki znałyśmy je wyłącznie z literatury, z przedwojennych książek dla dorastających panienek (była kiedyś taka kategoria). Na pensji uczyła się np. gruzińska księżniczka Dżawacha, bohaterka powieści Lidii Czarskiej, którymi zaczytywałyśmy się na lekcjach pod ławkami. Książek tych nie było w księgarniach ani w bibliotekach szkolnych czy publicznych, kursowały w „drugim obiegu” (tak, już wtedy istniał). Były bardzo zniszczone i była do nich zawsze długa kolejka.\nFascynowały nas opowieści Babci o damie klasowej, która siedziała w klasie na każdej lekcji, a na przerwach pilnowała, aby również wtedy panienki rozmawiały w przewidzianym na ten dzień języku.\nWspólne życie Dziadków rozpoczyna się w 1911 roku. Właśnie ukończyli studia, pobrali się i wyjechali z Wilna do Kamieńskiej Stanicy nad Donem. Pierwsze wakacje w 1912 roku spędzili w rodzinnych stronach, dzięki czemu Zosia, ich pierworodna córka, a moja mama, urodziła się w Wilnie. W Kamieńskiej Stanicy natomiast urodzili się dwaj synowie: Olgierd, który zmarł we wczesnym dzieciństwie, i (w 1917 roku) Witold – Tolo. Olgierd i Witold… Pobrzmiewają tu echa Wielkiego Księstwa Litewskiego: Olgierd – ojciec króla Władysława Jagiełły, Witold – Wielki Książę Litewski. Najmłodszy z rodzeństwa przyszedł na świat w 1923 roku już w Polsce, w Oszmianie i otrzymał imię Jerzy.\nJako mała dziewczynka byłam wierną słuchaczką Babci i chłonęłam jej opowieści z wielkim zainteresowaniem, nie zadając żadnych pytań. Tak było i już! Pytania nasuwały mi się dopiero później, gdy już nie było komu ich zadać. Jednym z nich było: dlaczego dziadkowie zdecydowali się na wyjazd w głąb Rosji? Przecież siedem lat później wrócili i osiedli na Wileńszczyźnie. Czy nie prościej było od początku „zaczepić się” gdzieś bliżej? Myślałam, że - podobnie jak wiele innych – i to pytanie pozostanie bez odpowiedzi. Nieoczekiwanie znalazłam ją na kartach książki Czesława Czarnowskiego pt. Strzępy wspomnień. We wspomnieniach pana Czarnowskiego odnalazłam podobną historię. Jego rodzice też wyjechali z maleńkim dzieckiem w głąb Rosji. Pamiętajmy – był to czas zaborów. Jak pisze pan Czarnowski – władze carskie, prowadząc politykę rusyfikacyjną, kierowały na stanowiska w zaborze rosyjskim albo rdzennych Rosjan, albo tych Polaków, którzy wyrazili zgodę na przyjęcie prawosławia. Polska inteligencja mogła więc podjąć pracę jedynie w głębi Rosji."2)\nPowróćmy na chwilę do roku 1917. Zaczął się szczęśliwie – 17 lutego urodził się syn, Tolo, ale potem, gdy wybuchła rewolucja październikowa, był straszny. O rewolucji Babcia nie opowiadała. Raz tylko, gdy zobaczyła u mnie Cichy Don Michaiła Szołochowa, wspomniała, że właśnie w tamtych stronach upłynęły pierwsze lata jej małżeństwa i tam przeżyła rewolucję. Nie rozwijała tego tematu, a ja nie pytałam. Przeczytałam Szołochowa. Nie zazdroszczę.\nPo odzyskaniu przez Polskę niepodległości w 1918 roku Łokuciewscy wracają do kraju, do Oszmiany i do drugiego bardzo ważnego dla nich miejsca – do Przylesia. To rodzinne strony Dziadka. W herbarzach można znaleźć dwa herby Łokuciewskich: Bończa i Żnin. Ten ostatni to znak herbowy Łokuciewskich z Oszmiańszczyzny. Ma kształt dużej litery „S” na niebieskim polu. Tolo miał papierośnicę z tym herbem, należącą przedtem do jego ojca, a moja mama - broszkę. Cieleżyszki (spotkałam się też z pisownią Cieleszyszki), posiadłość jego ojca, Tomasza były jeszcze wtedy dużym majątkiem. Po śmierci Tomasza w latach dwudziestych ub. w. majątek został podzielony pomiędzy Dziadka i jego rodzeństwo: czterech braci i dwie siostry. Wyszły z tego niezłe folwarki. Dziadkowi przypadło Przylesie. Oficjalnie nazywało się Zacisze, ale nazwa ta figurowała jedynie w oficjalnych dokumentach.\nDziadkowie są przekonani, że wrócili na zawsze w rodzinne strony, że wreszcie zapuszczą korzenie i będą żyli długo i szczęśliwie w otoczeniu dzieci i wnuków. I nie tylko. Siostry i bracia z rodzinami są przecież tuż – tuż, za przysłowiową miedzą.\nW tym pokoleniu żywe są tradycje patriotyczne. Przedtem żyli w zaborze rosyjskim, wydawać by się więc mogło, że byli skazani na rusyfikację. Język rosyjski był przecież językiem urzędowym. Polacy z konieczności uczyli się w szkołach z językiem wykładowym rosyjskim, studiowali na rosyjskich uczelniach, pracowali w rosyjskich instytucjach, ale wciąż czuli się Polakami. W domach kultywowało się polskość: mówiło się po polsku, czytało polską literaturę, spotykało się wyłącznie w polskim gronie. „Pewna sędziwa Polka urodzona w Petersburgu i tam spędzająca dzieciństwo oraz wczesną młodość, mówiąc o stosunkach towarzyskich ówczesnych społeczeństw, dodaje z rodzajem dumy: u nas, w domu, z Rosjan bywał tylko listonosz…” – pisze Tadeusz Konwicki we Wschodach i zachodach księżyca. 3)\nTeraz w niepodległej Polsce, oni chcą żyć, pracować i – co dla nich bardzo ważne - mieć swój udział w jej budowaniu. Nie czekają aż zrobi to za nich i dla nich ktoś inny. Sami z konieczności kończyli rosyjskie szkoły i uniwersytety, więc chcą, by ich dzieci chodziły do polskich szkół w wolnej Polsce. Nie ma szkoły - to trzeba ją zorganizować, nie ma nauczycieli - to trzeba uczyć. (Wkrótce okaże się, że nie tylko Dziadek ma talenty pedagogiczne.) Niezwłocznie zabierają się do pracy, której efektem jest pierwsze i jedyne polskie gimnazjum w powiecie, Gimnazjum imienia Jana Śniadeckiego.\nDziadek zorganizował je wraz z księdzem Czesławem Górskim, był jego dyrektorem i uczył w nim matematyki przez cały okres międzywojenny aż do października 1939 roku, gdy został aresztowany przez NKWD. W tej pracy miał tylko krótką przerwę w 1922 roku na czas obrad Sejmu Wileńskiego, który zdecydował o przyłączeniu Wileńszczyzny do Polski. Dziadek był marszałkiem tego sejmu.\nSięgam po jedną z niewielu pamiątek rodzinnych z tamtych czasów. To gruba, dość sfatygowana księga w czerwonej oprawie - Dziesięciolecie Polski Odrodzonej. Księga pamiątkowa 1918 – 1928. Zniszczona księga omawia osiągnięcia II Rzeczpospolitej w ciągu pierwszych dziesięciu lat jej istnienia. Jest tam obszerny, bogato ilustrowany rozdział „Wyzwolenie Ziemi Wileńskiej”, a w nim taka informacja:\n„…Otwarcie Sejmu Wileńskiego, liczącego 106 mandatarjuszów, odbyło się 1 lutego. W dwadzieścia dni potem Sejm in pleno uchwalił 96 głosami przy 6 kartkach białych, że Wileńszczyzna ma bez żadnych zastrzeżeń stanowić część nierozdzielną Rzeczypospolitej Polskiej. Dnia 2 marca delegacja złożona z dwudziestu posłów Sejmu Wileńskiego, zasiadła na ławach poselskich w Warszawie. Akt włączenia „Ziemi Wileńskiej” do Rzeczypospolitej Polskiej ogłoszony został w Dzienniku Ustaw z dnia 24 marca; w cztery dni potem Marszałek Łokuciewski zamknął Sejm „Orzekający” Wileński…” 4)\nJest też zdjęcie „aktu inkorporacji” Ziemi Wileńskiej do Rzeczypospolitej Polskiej. Widnieje na nim podpis Dziadka jako Marszałka. 5)\nBabcia dzielnie sekundowała swojemu mężowi.\tPoczątkowo też zajęła się pracą pedagogiczną. Niosła „kaganek oświaty”, ucząc polską młodzież. Najpierw uczyła w gimnazjum historii i francuskiego. Potem, gdy znalazły się nowe kadry nauczycielskie, zrezygnowała z pracy w gimnazjum, w którym jej mąż był dyrektorem. Jak już wspominałam - było to jedyne gimnazjum w okolicy, więc musiała zająć się czymś innym.\nByło tego sporo. Zorganizowała i prowadziła kursy dokształcające dla dorosłych, była radną, organizowała koła gospodyń wiejskich, opiekę nad więźniami, akcję „kropla mleka” i wiele innych.\nPowróćmy do początków oszmiańskiego gimnazjum. Łatwo się mówi i pisze na ten temat. W rzeczywistości droga do jego otwarcia była długa i wyboista. Wraz z powstaniem II Rzeczpospolitej szkolnictwo trzeba było organizować od podstaw. I to dosłownie. Na terenach dawnego zaboru rosyjskiego po państwowych gimnazjach rosyjskich, ewakuowanych w 1915 roku w głąb Rosji, pozostały tylko opustoszałe budynki, a i te nie zawsze można było wykorzystać, gdyż w czasie wojny były używane do innych celów. 6)\nW Oszmianie nie było i tego. A jednak chcieć – to móc. Jeszcze w 1918 roku powstaje Gimnazjum imienia Jana Śniadeckiego.\nTermin „gimnazjum” był wtedy pojęciem znacznie szerszym niż obecnie. Była to 8-klasowa szkoła średnia. Po sześciu latach nauki otrzymywało się tzw. małą maturę, a po ośmiu przystępowało się do egzaminu dojrzałości.\nGimnazjum powstało w murach dawnego carskiego więzienia. W zdewastowanych murach. Jak wspomina absolwent gimnazjum i redaktor jego monografii, Stanisław Kiejdo – „otrzymane budynki przedstawiały obraz nędzy i rozpaczy… (W czasie wojny) budynki pozostały bez opieki, rabował każdy, kto chciał i co chciał. Rozwalono piece, zerwano podłogi, dachy i urządzenia kanalizacyjne, zniszczono pompy, zasypano studnie, wydarto drzwi, poręcze, sufity, zaś ogrodzenia zużyto na opał. Ruina patrzyła z każdego kąta…” 7)\nTrzeba być wielkim entuzjastą, aby uwierzyć, że można tu stworzyć szkołę z prawdziwego zdarzenia. A jednak się udało.\nW opowieściach Babci oszmiańskie gimnazjum odgrywało ważną rolę. Ale informacje o tym pierwszym etapie, o powstawaniu gimnazjum, czerpię z jego monografii. Babcia opowiadała mi o szkole już zorganizowanej i działającej, pełnej życia.\nPoczątkowo było to gimnazjum prywatne. Oznaczało to dość wysokie czesne, a więc ograniczało możliwości kształcenia niezamożnej młodzieży, toteż dyrektor zabiegał o upaństwowienie szkoły. Nastąpiło to w 1923 roku.\nPrywatne czy państwowe - Gimnazjum im. Jana Śniadeckiego w Oszmianie można bez przesady nazwać „przedsiębiorstwem rodzinnym” Łokuciewskich. Związane są z nim losy całej naszej rodziny. Dziadek zorganizował je, uczył w nim i „dyrektorował”. Babcia uczyła historii i francuskiego. Uczyła zaledwie przez kilka lat, a jednak absolwenci gimnazjum zawsze wspominali ich razem. Myślę, że Dziadek reprezentował autorytet i dyscyplinę, a Babcia okraszała to ciepłem.\t „Dostojny, taktowny i niezwykle poważny pan” i „uwielbialiśmy ją za wiedzę” – tak wspomina ich po latach znana aktorka i reżyser Irena Górska – Damięcka. 8)\nNa starym czarno – białym zdjęciu budynek gimnazjum nie wygląda atrakcyjnie. Pamiętajmy – było tu przedtem więzienie. A tymczasem absolwenci tej szkoły snują barwne wspomnienia:\n„…Wspomnienia czerwonych murów szkolnych i ziemi, na której wyrośli nad potokiem Łejłubki na tle starej, sięgającej XI wieku Oszmiany…\nKorytarz prowadził nas cyklami Grottgera Wojna i pokój, Lituania i Polonia. Do biblioteki szedłeś jak przez aleję... Przy oknie miałeś Trakt Napoleoński i pomnik Jana Śniadeckiego, co u progu witał każdego. A w kancelarii – siwego Marszałka Środkowej Litwy. (To Dziadek – BG). Z tamtej strony od podwórza, za rzeką ruiny franciszkańskie, a daleko na horyzoncie zieleniły się lasem krewskie wzgórza... W sercu nam pozostał rozdział szkolnej księgi... I dziś tym, co wskazali nam szlak, co nas ongiś miłości Ojczyzny uczyli, składam głęboki hołd – pisze w monografii gimnazjum Witold Zieleniewski.9)\nJak już wspomniałam, było to jedyne gimnazjum w okolicy, toteż dyrektorska dziatwa nie miała wyboru. Uczyli się w nim wszyscy: Mama, Tolo i Jerzyk. Starsze rodzeństwo zdążyło je ukończyć, najmłodszy Jerzyk zdał w nim w 1939 roku tzw. małą maturę. Do gimnazjum imienia Jana Śniadeckiego uczęszczała również większość moich dalszych wujów i ciotek. Mało tego - przez pewien czas uczył w nim także matematyki i fizyki mój Ojciec. To tam poznał moją Mamę, wtedy jeszcze uczennicę. Do matematyki jej nie przekonał (Mama pozostała zdeklarowaną humanistką), do siebie – tak. Ojciec wkrótce zrezygnował z posady nauczyciela i rozpoczął pracę w Izbie Skarbowej, najpierw w Postawach, potem w Wilnie. Mama po maturze w 1930 roku rozpoczęła studia w Wilnie i tam w 1934 roku pobrali się.\nWspominając swoje szkolne czasy, Mama opowiadała również o koleżankach i kolegach – Żydach, Tatarach czy Karaimach. Opowiadała np. o potrawach, jakie jadała w ich domach, świętach, jakie obchodzili czy ślubach, na jakich później bywała. W tych opowieściach nie było wydziwiania, że to jacyś odmieńcy. Odrębności nie mąciły współżycia i przyjaźni. To byli swoi – koledzy, sąsiedzi, mieli tylko inne zwyczaje.\nTyle się teraz mówi o tolerancji, integracji i ekumenizmie, a okazuje się, że to wszystko już było w wielkim tyglu narodowościowym, jakim były przedwojenne Kresy. Na Kresach żyła zgodnie ogromnie zróżnicowana etnicznie populacja: Polacy, Białorusini, Żydzi, Rosjanie, Tatarzy i Karaimi. Ci ostatni to ludność pochodzenia tureckiego, przybyła ze stepów nadkaspijskich, położonych pomiędzy Morzem Czarnym i Powołżem. Ich religia ukształtowała się w VIII wieku w Mezopotamii jako odłam judaizmu. Na Litwie pojawili się w drugiej połowie XIV wieku za sprawą księcia Witolda, który osadził ich na terenach graniczących z zakonem krzyżackim oraz w Wilnie, Trokach i Poniewieżu.\nW okresie międzywojennym Łokuciewscy pracują i uczą się w Oszmianie, a wakacje i wszystkie wolne chwile spędzają w Przylesiu, folwarku położonym w odległości zaledwie 8 km od Oszmiany.\nPo latach izolacji w Kamieńskiej Stanicy spragnieni są kontaktów rodzinnych. Teraz są wreszcie wśród swoich. Najbliższa rodzina, bracia i siostry Dziadka z rodzinami, są dosłownie na wyciągnięcie ręki. Ich folwarki sąsiadują z Przylesiem. Jak wspomniałam mój pradziadek, Tomasz Łokuciewski podzielił majątek między swoje dzieci. Majątek był spory, ale dzieci też było dużo - czterech synów (Antoni, Stefan, Jan, Michał) i dwie córki (Kamila i Jadwiga). Toteż wokół Przylesia rozciągały się włości, należące do braci i sióstr Dziadka z rodzinami: Stefanowo, Pasieki, Stary Dwór i Ustronie. Chodziło się do nich spacerkiem przez las, tylko różnymi drogami. Stefanowo – jak łatwo się domyśleć – było siedzibą Stefana Łokuciewskiego i jego rodziny: żony, Mieczysławy, córki Lucyny (a właściwie Łucji) i dwóch synów - Janusza i Tadzika. W Starym Dworze, w domu, pamiętającym jeszcze czasy pradziadka Tomasza, mieszkał Jan Łokuciewski z żoną Kazimierą, śliczną córką Ireną i synem Włodzimierzem. Kolejny folwark, Pasieki należał do Połońskich, czyli rodziny Babci Kamy (Kamili). Miała ona męża Cypriana i piątkę dzieci: Stanisławę, Jadwigę, Wandę, Antoniego i Czesława. I wreszcie Ustronie, a w nim Siedleccy, czyli Babcia Jadzia z mężem Marianem i synem Januszem. Podobnie jak moi Dziadkowie, Siedleccy mieli swoją bazę w mieście, w Wilnie, gdzie Dziadek Marian pracował jako lekarz. Zatem Łokuciewscy spotykają się często, o czym świadczą liczne fotografie w rodzinnych albumach.\nNa razie wszystko układa się pomyślnie. Snują więc dalekosiężne plany. Dotychczas mieszkali w Oszmianie, a Przylesie było tylko wakacyjną odskocznią. Teraz Przylesie ma się stać siedzibą rodzinną, w której po przejściu na emeryturę osiądą na stałe seniorzy rodu z Jerzykiem, który jako jedyny z rodzeństwa wykazywał zainteresowania przyrodniczo – rolnicze. Ma więc ukończyć studia rolnicze, a następnie objąć we władanie rodzinne włości i zorganizować w nich gospodarstwo z prawdziwego zdarzenia. To wszystko wymaga inwestycji. Pod rozłożystymi, wielkimi dębami ma stanąć duży dom, do którego będą zjeżdżać na wakacje Zosia i Tolo z rodzinami. Na razie powstają dwa sady. Zakłada je ogrodnik sprowadzony specjalnie z Wilna. Zasadził wiele drzew owocowych: różne gatunki jabłoni, grusze, śliwy, a także morwy. Niemal wszystko wymarzło zimą 1939 roku. Zima była wtedy długa i bardzo mroźna. Ostały się tylko antonówki i jedna rajska jabłoń. Jesienią zbierało się jabłka w ogromne wiklinowe kosze i nosiło do spichrza na pięterko.\nMieszkałam w Przylesiu tylko trzy lata (od czerwca 1941 do sierpnia 1944 roku), jeśli nie liczyć wakacyjnych pobytów w okresie przedwojennym. Tamtych czasów nie pamiętam, ale doskonale pamiętam Przylesie z lat wojny. Gdy przyjechaliśmy, było ono - po blisko dwóch latach wojennej zawieruchy - mocno zdewastowane. Jako dziecko nie zdawałam sobie z tego sprawy, ale to nie było spokojne miejsce. Wokół toczyła się wojna. Zmieniali się wrogowie i okupanci: Niemcy, bolszewicy i zwykłe bandy rabusiów.\nPamiętam wielki, stary drewniany dom z białymi okiennicami. Dom z duszą, jak to się dzisiaj mówi... Ogromny krzak białych róż, bzy i jaśminy w ogrodzie... Maliny, czerwone, białe i czarne porzeczki w sadzie... Poziomki na miedzach... Malowniczy spichlerz z balkonikiem na pięterku... Stodoła z bocianim gniazdem... I las... Las pełen grzybów, orzechów, paproci...\nDom stał pod lasem, tuż za zabudowaniami gospodarczymi był las, a wykopana głęboko w ziemi piwnica znajdowała się już w lesie. Pamiętam wspaniałe, chłodne zsiadłe mleko, które można było dosłownie kroić nożem, a które Mania przynosiła z tej piwnicy w upalne letnie dni. Mleko było w dużych glinianych garnkach. Gliniane garnki i wyplatane z wikliny kosze kojarzą mi się zawsze z Przylesiem.\nW moich wspomnieniach dom jest ogromny. Trzy obszerne pokoje, kuchnia z wielkim piecem chlebowym, spiżarnia, rzecz nieznana dzisiaj, w dobie lodówek i zamrażarek... Słoneczna weranda. Białe okiennice - znak rozpoznawczy domu. Widać je było już z szosy, biegnącej w odległości około półtora kilometra.\nZastanawiałam się czasem, czy dom rzeczywiście był taki duży, czy też urósł w mojej wyobraźni. Na co dzień dziadkowie mieszkali i pracowali w Oszmianie, a to była tylko taka letnia rezydencja, dziś powiedzielibyśmy - dacza.\nNajwiększy pokój, narożny, przed wojną pełnił rolę salonu i jadalni. Wisiał w nim pokaźnych rozmiarów obraz Matki Boskiej Ostrobramskiej. Dwa okna wychodziły na ogródek od frontu i w lecie zaglądały przez nie rozkwitłe róże. Z trzeciego okna widać było drogę prowadzącą do szosy, a także sad i ogromne stare dęby.\nW ogródku od frontu centralne miejsce zajmował rozłożysty krzak pięknych białych róż. Posadzony na pamiątkę urodzin Jerzyka, w czasach, o których opowiadam, miał około dwudziestu lat. Poza tym były dwa klomby. Jeden, zacieniony przez kępę brzóz rosnących przy ogrodzeniu, prezentował się dość skromnie. Zdobiły go głównie stokrotki. Drugi był bajecznie kolorowy. Jego środek okupowała kępa różowych goździków, a dalej, ułożone koncentrycznie, pyszniły się rozmaite gatunki kwiatów. Przedostatni krąg tworzyły nagietki, ostatni - ogniste nasturcje, płożące się daleko poza wyznaczone im granice. Przy wejściu do ogródka wyrastał szereg wielkich różowych piwonii i różnobarwnych floksów. Tak było w czasie wojny.\nSalon miał jeszcze jedno okno - od strony ogrodu warzywnego z tyłu domu - przez które mogłam podziwiać rząd bzów. Na pierwszym planie rósł biały bez „japoński” o bujnych, pełnych kwiatach, dalej ciemnofioletowy „turecki” i na końcu zwykły liliowy. Były tam również kaliny i czeremchy oraz ogromny krzew, na który mówiło się „głóg ałtajski”. Nie wiem, czy to jest poprawna nazwa. W warzywniku nie brakowało też malin, natomiast agrest, porzeczki i truskawki królowały w sadzie.\nZ umeblowania salonu pamiętam okazałą kanapę i wielki stół. W czasie wojny nie było oczywiście tak licznych zgromadzeń, ale babcia mówiła, że to stół na dwadzieścia cztery osoby, a po rozłożeniu mieściło się przy nim dwa razy więcej biesiadników. Do dzisiaj mam jeszcze ćmielowski półmisek, pozostałość zastawy z Przylesia. Obecnie jesteśmy przyzwyczajeni do serwisów na sześć lub dwanaście osób. Przed wojną w Przylesiu była zastawa stołowa na pięćdziesiąt osób. To na wypadek gości, którzy lubili tam zjeżdżać. Babcia opowiadała mi, że znając numer serwisu, można było zamówić dowolną liczbę poszczególnych jego elementów.\nDom był rzeczywiście duży. W rodzinnych papierach znalazłam jego plany. Te trzy pokoje z kuchnią zajmowały około dwustu metrów kwadratowych, z tego na salon przypadało siedemdziesiąt.\nŚrodkowy, tak zwany mały pokój (bagatela, trzydzieści metrów kwadratowych) zajmowałyśmy z mamą w czasie wojny. Pamiętam lodowatą pościel, gdy skulona wczołgiwałam się w zimowe wieczory pod kołdrę. Piece wprawdzie mieliśmy, ale ogrzać ten dom zimą to była syzyfowa praca. Paliło się drewnem, którego na szczęście nie brakowało, ale ciepło czuło się tylko tuż przy piecu, dalej panował przejmujący chłód. Zimy na Wileńszczyźnie były mroźne i śnieżne.\nW kuchni stał prawdziwy piec chlebowy. Raz na tydzień gospodyni Mania piekła w nim chleb. Razowy, pachnący, na dębowych liściach, pyszny. Lubiłam asystować przy tym obrządku. Najpierw Mania przygotowywała ciasto w dużej drewnianej dzieży, które rosło chyba przez kilka godzin. Potem formowała z niego zgrabne podłużne bochenki i na długiej drewnianej łopacie wsuwała je do nagrzanego pieca. W dzieciństwie byłam niejadkiem, ale świeży, ciepły jeszcze chleb z topiącym się na nim masłem po prostu uwielbiałam. Masło też było dziełem Mani. Ubijała je pracowicie ze śmietany w drewnianej maselnicy. Przed wojną pewnie jadałam białe pieczywo, ale tych czasów nie pamiętam. Właściwie smak białego chleba i bułek poznałam dopiero po przyjeździe do Lublina. Bardzo mi się podobała ta odmiana. Ale zawsze będę pamiętać smak przyleskiego chleba.\nW Przylesiu korzystaliśmy z lamp naftowych i samowarów. Pamiętam je z okresu wojny. Lampy naftowe nie były z pewnością najlepszym rozwiązaniem na długie zimowe wieczory. Biorąc pod uwagę metraż pokoi, łatwo sobie wyobrazić, że dawały bardzo słabe światło. Zresztą w czasie wojny były kłopoty ze wszystkim, z naftą też, więc być może i z tego powodu zdarzały się okresowe „przerwy w dostawie” i tak mizernego oświetlenia. Wieczory spędzaliśmy zatem z konieczności w nastrojowym półmroku i wcześnie chodziliśmy spać.\nW kuchni, przy drzwiach wyjściowych, stała zawsze lampa „dyżurna”, z którą Mania wychodziła w zimowe wieczory i ranki do obory czy kurnika. Niedawno lampę tego samego kształtu widziałam w Ikei. Jak widać, korzenie nowoczesnego wzornictwa sięgają lat trzydziestych.\nWśród legend rodzinnych, jakie opowiadała mi babcia, jest i taka.\nTolo (Witold Łokuciewski – syn Antoniego – późniejszy as lotnictwa myśliwskiego – przyp. MB) miał wtedy chyba około czterech lat. Był wieczór. Zapalono lampy. Naftowe, rzecz jasna. Dziadkowie podejmowali gości. W tych zamierzchłych czasach dzieci nie brały udziału w przyjęciach, toteż Zosia i Tolo zostali zesłani do kuchni pod opiekę gosposi. Nagle w salonie pojawił się Tolo. Bez pośpiechu podążył do swojej mamy i zaczął ją ciągnąć za suknię. Babcia akurat opowiadała jakąś historię, więc kazała mu wracać do kuchni. Tolo nie ruszył się z miejsca, tylko z powagą zapytał:\n-\tMamo, co by mama zrobiła, gdyby ten pokój się spalił?\nBabcia, zajęta gośćmi, powiedziała, żeby nie zawracał głowy. Tolo jednak nie dał się zbyć i niewzruszony kontynuował:\n-\tA co by mama zrobiła, gdyby cały dom się spalił?\nZamiast odpowiedzi usłyszał ponownie, że ma iść do kuchni. Wyszedł więc, ale po chwili wrócił. Tym razem udał się do ojca i zadał mu to samo pytanie:\n-\tCo by tata zrobił, gdyby ten dom się spalił?\nOjciec początkowo kazał mu się wynosić i nie przeszkadzać, lecz zachowanie Tola go zaniepokoiło. Wstał i wyszedł z pokoju. Poczuł dym. Okazało się, że w pokoju dziecinnym przewróciła się lampa stojąca przy łóżku. Kapa i pościel już zaczynały się palić. Podobno Tolo stał spokojnie w progu i przyglądał się.\nPodobno herbata z samowara ma niepowtarzalny smak. Piłam ją wprawdzie codziennie, ale nie mogę wypowiadać się na ten temat, bo w czasie wojny w Przylesiu prawdziwej herbaty nie było. Piło się jakieś ziółka zbierane w lecie na łąkach i miedzach. Wędrówki z Manią w poszukiwaniu surowca, zrywanie i suszenie ziół bardzo mi się podobało, produkt końcowy - zdecydowanie nie. Trudno się dziwić. Cukru też nie było, tylko sacharyna, z której na ogół wszyscy rezygnowali. Zatem wojenna herbata z pewnością była bardzo zdrowa, ale to jedyna dobra rzecz, jaką mogę o niej powiedzieć.\nA teraz opowiem historię, którą znam wprawdzie tylko ze słyszenia, bo zdarzyła się jeszcze przed wojną, w czasach świetności Przylesia, ale mam ją przed oczami, bo mogłam jej słuchać bez końca. Była lepsza od bajek o Królewnie Śnieżce i Czerwonym Kapturku.\nOtóż przed samą wojną dziadek kupił parę pawi, które chodziły dostojnie po całym obejściu i niechybnie na tle kur, kaczek i gęsi wyglądały bardzo egzotycznie. Wzbudziły ogólny entuzjazm, tylko pesymiści krakali, że przynoszą nieszczęście. Być może mieli rację, bo wkrótce wybuchła wojna...\nAle to wydarzyło się wcześniej. Pewnego dnia paw zniknął. Szukano go wszędzie. Bez rezultatu. Zrozpaczona pawica wrzeszczała wniebogłosy. Tak minęło kilka dni i wreszcie nadeszła wiadomość, że paw żyje i ma się dobrze. Siedzi sobie na drzewie w odległości kilku kilometrów od Przylesia. Natychmiast udała się tam wozem drabiniastym ekspedycja ratunkowa w osobach Jerzyka i Mani. Niestety, niefortunny zbieg nie okazał im zainteresowania. Spoglądał z wysoka i nie reagował na prośby ni groźby. Nie wiem, kto w końcu wpadł na ten pomysł, w każdym razie delegacja wróciła, załadowała na wóz pawicę i znów pojechała pod drzewo. A tam rozegrała się iście scena balkonowa z Romea i Julii. Pawica zaskrzeczała i paw natychmiast sfrunął na ziemię, po czym oboje, odmówiwszy skorzystania z pojazdu, spacerkiem ruszyli w kierunku domu. Było tam wprawdzie daleko, ale dla zakochanych czas się nie liczy. Pomalutku, powolutku posuwał się w stronę Przylesia niezwykły pochód. Na przedzie para pawi, a za nimi nieśpiesznie, z godnością ciągnął wóz z załogą. Do domu dotarli ponoć po zachodzie słońca. Chciałabym napisać, że wszyscy żyli długo i szczęśliwie, ale, niestety, nie byłaby to prawda. Wkrótce wybuchła wojna i pawie też padły jej ofiarą. Kiedy odwiedzałam z Manią jej rodzinę w pobliskiej wsi, w każdej chałupie wisiały nad drzwiami pawie pióra, chociaż podobno miały przynosić nieszczęście.\nBoże Narodzenie w Przylesiu kojarzy mi się ze śniegiem, siarczystym mrozem i szukaniem odpowiedniej choinki. Przez cały rok, ilekroć szliśmy przez las, a robiliśmy to co dzień, wypatrywaliśmy najpiękniejszych drzewek. „O, to będzie dobre”. Oczywiście, nikt ich nie oznaczał, bo sprawa dotyczyła odległej przyszłości. Wreszcie nadchodziły święta. W Wigilię rano, gdy babcia, mama i Mania pochłonięte były przygotowaniami, Jerzyk i ja udawaliśmy się do lasu po choinkę. Las tonął w śniegu. Zapadając się w niego - jeśli nie po pas, to przynajmniej po kolana - brnęliśmy bohatersko przed siebie. Obowiązywała niepisana umowa, że drzewko powinno pochodzić z głębi lasu, bo przecież nie będziemy wycinać choinki tuż za domem. Jak wyprawa, to wyprawa! Gdy już oddaliliśmy się dostatecznie od domu i uznaliśmy, że pora przystąpić do dzieła, okazywało się to bardzo trudne, wręcz niewykonalne. Pod grubą pierzyną białego puchu wszystkie drzewa wyglądały tak samo. I jak tu wybrać to najpiękniejsze? Dreptaliśmy w miejscu, nie mogąc podjąć decyzji. W końcu Jerzyk, który był cholerykiem, wpadał w złość, wycinał siekierką pierwsze lepsze drzewko i ruszaliśmy w drogę powrotną. W domu witał nas zbiorowy lament, że drugiego takiego drapaka nie ma z pewnością w całej okolicy.\nA potem było następne Boże Narodzenie. I cała historia powtarzała się od nowa. Znów w wigilijny poranek wędrowaliśmy z Jerzykiem po choinkę i kilka godzin później wracaliśmy z drzewkiem, na którego widok rodzina rwała sobie włosy z głowy.\nZ Wielkanocy w Przylesiu pamiętam przede wszystkim niesamowitą liczbę malowanych w łuskach cebuli jajek. Było ich co najmniej kilkadziesiąt. Czego jak czego, ale jajek nam w Przylesiu nie brakowało! W kurniku było spore stadko kur. W święta zjeżdżali goście i młodzież męska zabawiała się w ten sposób, że ustawiała tak zwanego pieska - czyli coś w rodzaju drewnianej rynny służącej do ściągania z nóg butów do konnej jazdy - po czym każdy otrzymywał spory zapas jajek i po kolei spuszczał je z owego urządzenia. Należało potrącić jak najwięcej jaj spuszczonych wcześniej. Wygrywał ten, kto zdobył najwięcej jaj. Potem zmieniano lokal i zabawa zaczynała się od nowa w następnym domu. „Pieski” były wszędzie, gdyż w tym okresie najmodniejszym strojem męskim były spodnie do jazdy konnej, galife, i długie buty.\nWymarzona wolna Polska istniała tylko 21 lat. Tyle też trwało normalne życie Łokuciewskich. Rok 1939 oznaczał koniec ich świata i rozłąkę z bliskimi na wiele lat, a z niektórymi, jak z moim Ojcem i Dziadkiem, na zawsze. Zmobilizowany Ojciec wychodzi z domu i przepada bez wieści. Dziadka wkrótce po wkroczeniu wojsk sowieckich, w październiku 1939 roku aresztowało NKWD. Odtąd tułał się po więzieniach w Oszmianie, Starej Wilejce i Słucku. Pomimo długich poszukiwań nie udało się nam ustalić jego dalszych losów. Poszukiwania przez Czerwony Krzyż, Kartę, Centralne Archiwum Wojskowe i Centralne Archiwum MSWiA nie dały dotąd rezultatów. Monografia oszmiańskiego gimnazjum podaje wersję, według której z Łucka (tak w Monografii Gimnazjum, choć bardziej prawdopodobny jest Słuck) wywieziono go do Workuty, gdzie prawdopodobnie zmarł z wycieńczenia w 1941 roku.10)\nJeden z ówczesnych uczniów gimnazjum, Jan Kołwzan, tak wspomina to wydarzenie pół wieku później:\nKiedy w końcu października 1939 roku wracaliśmy ze szkoły z grupą kolegów - Misiewicz, Radziwiłowicz, Bitel - rozmawialiśmy o Polsce, o prześladowaniach. Gdy byliśmy przed gmachem starostwa, nagle zobaczyliśmy, że NKWD wyprowadza profesora Narkiewicza [nauczyciela WF] pod eskortą, jeden z bagnetem na karabinie na przedzie i dwóch z boku. Zatrzymaliśmy się przed chodnikiem, zdjęliśmy czapki z głów, a on lekko się uśmiechnął, jeżeli uśmiech można było wymusić na zbolałej twarzy. Szedł dumnie z podniesioną głową i piersią naprzód.\t W następnej kolejności ukazał się dyrektor Łokuciewski. Też ta sama eskorta i ta sama droga od starostwa do więzienia... Kochany Dyrektorze i Profesorze! Jak Wam możemy pomóc? Jesteśmy tak jak Wy bezsilni. Za co Was prześladują? Chyba za to, że byliście dobrymi Polakami i patriotami.\nW monografii oszmiańskiego gimnazjum pani Jadwiga Żamojtówna-Andrzejewska, w 1939 roku uczennica pierwszej klasy, pisze, że „na wiadomość o aresztowaniu wszyscy uczniowie wylegli z klas na podwórze, uformował się pochód i podążył do starostwa, gdzie stacjonowały władze sowieckie. Wydelegowano przedstawicieli, którzy domagali się uwolnienia profesorów... Uspokojono młodzież jakimiś perswazjami i nakłoniono do powrotu na zajęcia...”\nPrzed aresztowaniem Dziadek zdążył wysłać do Wilna, do córki, czyli mojej Mamy, Babcię i Jerzyka. Obiecywał, że wkrótce do nich dołączy. Nawet nie próbował, pozostał na posterunku. Miał dość czasu na ucieczkę. Armia Czerwona przekroczyła wschodnią granicę Polski siedemnastego września 1939 roku, dziadka aresztowano dopiero w końcu października.\nDopiero jako osoba dorosła uświadomiłam sobie jaką klasę miała Babcia i jak dzielnie znosiła igraszki losu, które stały się Jej udziałem. Ale zawsze „trzymała fason” i nie schodziła poniżej pewnego poziomu.\nPrzed wojną była aktywna zawodowo, prowadziła dom otwarty, a prozą życia zajmowała się oddana gospodyni, Mania. Wojna z dnia na dzień pozbawiła ją wszystkiego – zabrała męża i dom.\nRodzina Łokuciewskich związana była od pokoleń z Wileńszczyzną. Ten rozdział zakończył się definitywnie pod koniec wojny, w marcu 1945 roku. Zmienił się ustrój, zmieniły granice państwa, Wileńszczyzna została wcielona do Związku Radzieckiego. Aby żyć w Polsce musieliśmy – podobnie jak tysiące innych Polaków - opuścić rodzinne strony. Nazywało się to „repatriacja”. Określenie kłamliwe.\tOznacza bowiem, a raczej powinno oznaczać, powrót do ojczyzny. Piękne hasło. Niestety, dla wszystkich Kresowiaków, którzy się na nią zdecydowali, repatriacja oznaczała porzucenie rodzinnych stron i wyjazd w nieznane. Na zawsze. W rzeczywistości była to więc ekspatriacja, czyli wysiedlenie lub wymuszone opuszczenie ojczystego kraju. I tak się teraz wreszcie mówi o tej wędrówce Kresowiaków. Transporty z repatriantami szły po prostu „do Polski”. Nie wybierało się miejsca docelowego. Pierwsze transporty skierowano do Lublina i Łodzi, kolejne - na tzw. Ziemie Odzyskane. Nasz transport przyjechał do Lublina i tam Babcia mieszkała jeszcze przez 13 lat, do końca życia.\nPo wojnie nie pracowała już zawodowo. Zajmowała się wychowywaniem mnie i naszym skromnym gospodarstwem. Swoje talenty pedagogiczne realizowała, pomagając w nauce dzieciom i dorosłym z sąsiedztwa. Całkowicie gratis, obrażała się, gdy ktoś proponował jej pieniądze. A przecież było nam wtedy bardzo ciężko. Wciąż łatwo nawiązywała kontakt z młodzieżą. Moje koleżanki i koledzy ze szkoły i studiów bardzo Ją lubili.\nJej wielką radością były odwiedziny dawnych uczniów i absolwentów gimnazjum. Miałam wtedy okazję poznać ich osobiście i słuchać ich wspomnień. Niektórzy, jak pani Władysława Mineyko i pan Eugeniusz Santocki, którzy też osiedli w Lublinie, byli stałymi gośćmi i przyjaciółmi domu. Z innymi korespondowała i bardzo cieszyła się, gdy przyjeżdżali.\nPrzez wiele lat jej wielką troską były losy starszego syna – pilota, Tola. W czasie wojny przez długie trzy lata nie wiedzieliśmy o nim nic. A tymczasem on walczył najpierw w kampanii wrześniowej, potem na Zachodzie, w kampanii francuskiej oraz Bitwie o Anglię i nawet zdążył zdobyć tytuł myśliwskiego asa. Pierwsze wiadomości o nim Babcia otrzymała dopiero po trzech latach. Był to list, a właściwie krótka kartka, z obozu jenieckiego w Żaganiu. Pamiętam radosny nastrój, jaki zapanował w domu. Euforię, że żyje. Jest w niewoli, ale żyje. Żyje! Potem zaczęły się dociekania, bo z kartki dowiedzieliśmy się, że był ranny w nogę i ma za sobą długi pobyt w szpitalu. Właściwie aż do powrotu Tola do Polski po dalszych pięciu latach Babcia wciąż martwiła się, czy noga jest „w porządku”.\nKartki z niewoli to były jedyne wiadomości o Tolu, jakie rodzina otrzymała w czasie wojny. Potem znów straciliśmy z nim kontakt. Babcia i Mama poszukiwały naszych mężczyzn przez Czerwony Krzyż. Tylko w przypadku Tola poszukiwania te zostały uwieńczone powodzeniem. W rok po zakończeniu wojny, w czerwcu 1946 roku, Babcia otrzymała pismo z Polskiego Czerwonego Krzyża w Londynie z informacją, że Tolo został powiadomiony o jej adresie i można z nim korespondować za pośrednictwem PCK. Odtąd zaczęła się regularna korespondencja, wymiana listów i fotografii. Dowiedzieliśmy się wreszcie, że Tolo znów jest w Anglii, że wrócił do Dywizjonu 303, w którym walczył w czasie wojny, że jest już majorem i dowódcą tego słynnego dywizjonu.\nZnów była wielka radość, a po roku, w czerwcu 1947 roku – jeszcze większa, gdy Tolo po długich ośmiu latach powrócił z wojennej tułaczki i wreszcie spotkaliśmy się. Wydawało się, że teraz będzie normalnie.\nNiestety radość nie trwała długo i biedna Babcia znów bardzo przeżywała smutny los Tola po powrocie do Ojczyzny.\t Wbrew oczekiwaniom w wymarzonej Polsce nastały dla niego ciężkie i smutne czasy. Wydawało się rzeczą oczywistą, że wojsko będzie chciało wykorzystać jego doświadczenie, że znów włoży polski mundur i będzie latać po polskim niebie. Niestety było inaczej. Nie przyjęto go do wojska, a wkrótce wyrzucono z aeroklubu, gdzie przez pewien czas był instruktorem i zakazano nie tylko wstępu, ale nawet zbliżania się do lotniska. Był inwigilowany i miał trudności ze znalezieniem jakiejkolwiek pracy, z każdej go wyrzucano. Ten stan rzeczy trwał blisko dziesięć lat, do Października 1956, gdy powołano go do wojska i wreszcie mógł znów latać.\nBabcia bardzo cieszyła się z tej odmiany losu. Oczywiście uważała jego profesję za niebezpieczną, ale doskonale wiedziała, że lotnictwo było jego żywiołem. Pamiętała jak ciężko znosił to, że nie mógł latać. Cieszyło ją też, że po latach milczenia wojenna przeszłość budziła teraz ogromne zainteresowanie społeczeństwa. Kibicowała jego wędrówkom po Polsce z odczytami, założyła teczkę z wycinkami prasowymi i gromadziła w niej artykuły, w których pisano o Tolu i wywiady, jakich udzielał. Po upływie pół wieku ta właśnie gruba teczka z pożółkłymi już wycinkami okazała się szczególnie cenna dla mnie przy pisaniu książki o Tolu.\nNiestety Babci nie dane było długo cieszyć się tymi zmianami. Zmarła 29 grudnia 1958 roku. Jej grób na cmentarzu przy ulicy Lipowej w Lublinie jest jednocześnie symbolicznym grobem męża i zięcia, których miejsca wiecznego spoczynku są nieznane.\nWięcej informacji o Gimnazjum ...\nZainteresowanych oszmiańskim Gimnazjum im. Jana Śniadeckiego zapraszam na stronę: Była taka szkoła ...\n1)\tOlgierd Budrewicz, „Z Polską w sercu”, Świat Książki, Warszawa 2009 s. 162\n2)\tCzesław Czarnowski, „Strzępy wspomnień. Szkice autobiograficzne”, Instytut Wydawniczy PAX, 1973 s. 9\n3)\tTadeusz Konwicki, „Wschody i zachody księżyca”, Oficyna Wydawnicza INTERIM, Warszawa 1990 s. 189\n4) „Dziesięciolecie Polski Odrodzonej. Księga pamiątkowa 1918” – 1928, Wydawnictwo Ilustrowanego Kuryera Codziennego, Światowida, Na Szerokim Świecie, Kraków – Warszawa, 1928 s. 171\n5) „Dziesięciolecie Polski Odrodzonej. Księga pamiątkowa 1918” – 1928, Wydawnictwo Ilustrowanego Kuryera Codziennego, Światowida, Na Szerokim Świecie, Kraków – Warszawa, 1928 s. 172\n6) „Dziesięciolecie Polski Odrodzonej. Księga pamiątkowa 1918” – 1928, Wydawnictwo Ilustrowanego Kuryera Codziennego, Światowida, Na Szerokim Świecie, Kraków – Warszawa, 1928 s. 547\n7) Stanisław Kiejdo, „Monografia Państwowego Gimnazjum im. Jana Śniadeckiego w Oszmianie 1918 – 1939”, wyd. 4, Gdańsk 1991 s.50\n8) Irena\tGórska – Damięcka, „Wygrałam życie. Pamiętnik aktorki”, Prószyński i S-ka, 1997 s. 10\n9) Stanisław Kiejdo, „Monografia Państwowego Gimnazjum im. Jana Śniadeckiego w Oszmianie 1918 – 1939”, wyd. 4, Gdańsk 1991 s. 3, 158\n10) Stanisław Kiejdo, „Monografia Państwowego Gimnazjum im. Jana Śniadeckiego w Oszmianie 1918 – 1939”, wyd. 4, Gdańsk 1991 s. 105\n11) Bożena Gostkowska, „Tolo – muszkieter z Dywizjonu 303. Wspomnienia o Witoldzie Łokuciewskim”, Wydawnictwo Andrzej Findeisen AMF Plus Group, Warszawa 2007 s. 46 – 56 (wspomnienia z Przylesia)\nANTONIEGO I BENIAMINY ŁOKUCIEWSKICH\nPrzeczytaj więcej o Witoldzie Łokuciewskim\n- słynnym "muszkieterze" z Dywizjonu 303\nPrzeczytaj więcej o Zofii Szutowicz z domu Łokuciewskiej\nPrzeczytaj więcej o Jerzym Łokuciewskim\nOpowieść o losach Łokuciewskich\n(w szczególności o Witoldzie Łokuciewskim)\nznajdziesz także w znakomitej książce\n"Tolo – muszkieter z Dywizjonu 303. Wspomnienia o Witoldzie Łokuciewskim",\nWydawnictwo Andrzej Findeisen AMF Plus Group, Warszawa 2007


Pomóżmy spełnić pragnienia Alana - Ewa Jóźwiak | Pomagam.pl\nPomóżmy spełnić pragnienia Alana\n7 511 zł z 7 500 zł (Cel)\nNasz syn urodził sie 25.03.2009r. Choruje na Dziecięce Porażenie Mózgowe- Czterokonczynowe i od niedawna Padaczkę. Walczymy o to,zeby mógł w przyszłości być samodzielny. Mozliwe to bedzie dzieki kolejnej operacji na nóżki syna, oraz odpowiedniej rehabilitacji.\nSyn urodzil sie jako wczesniak. Zaraz po porodzie zostal przewieziony do innego szpitala. A tam trafil na oddział intensywnej terapii, ze wzgledu na zaburzenia oddychania, infekcji wrodzonej, krwawienia dokomorowego, drgawek, oraz wodobrzusza.\nPo wyjsciu ze szpitala myśleliśmy ze koszmar sie skończył i mozemy sie spokojnie cieszyc naszym synem. Jednak tak nie bylo czesto nam chorowal, trafialismy do szpitali kolejne razy. Gdy Alan rósł zaniepokoilo mnie to ze nie przekręca sie na boki ani z plecow na brzuch. Po kilku wizytach u specjalistow diagnoza byla jedna. Nigdy nie zapomnę tego dnia. Pomyślałam czemu moje dziecko? Czy nie dosyc juz wycierpiało?\nOd tamtego czasu zaczęła się walka. Do dzisiaj jest systematycznie rehabilitowany oraz ma terapie potrzebne do rozwoju.\nNa dzien dzisiajszy przemieszcza sie po podlodze pelzajac, obraca na boki, przewraca na brzuch. Umie przyjąć pozycje do czworaków. Jest pionizowany w specjalnych ortezach niezbednych.potrafi z leżenia podnieść sie do siadu.\nAlan mowi,rozumie co sie do niego mowi. Chodzi do przedszkola.\nMa swoje pasje: jak kazdyr chłopiec uwielbia piłkę nożną. Chce kiedys zagrac samemu w piłkę. Lubi prace majsterkowe( nasza złota rączka) Mowi mamo jak bede duży zostane strazakiem, bede ratowac ludzi... jest bardzo pogodnym i radosnym dzieckiem.\nAlan jest podopiecznym Fundacji Pomocy Osobom Niepełnosprawnym Ami\nChcieli bysmy zeby w przyszłość osiągnął swoje upragnione cele. Zeby jego usmiech nigdy nie znikł. Dlatego liczymy na waszą pomoc dla naszej iskierki. Za każde wsparcie dziekujemy z calego serca. Podaruj lepsze jutro Alanowi.\nJest już calość, ale przesyłam i tak parę zlotowek ❤\nMoże niewiele, ale chociaż mogłam dorzucić coś od siebie. Powodzenia w dalszej zbiórce. Pozdrawiam ;)\nŻaneta z Łodzi\nAlan jesteś najjasniejszą gwiazdą fundacji. Twoja pogoda ducha i optymizm sprawia że wszyscy się uśmiechaja. Mamo Alanka kwota nieduża popłynęła na wasze konto ale tylko tyle mogę na ten moment. Trzymam kciuki\nEwa Jóźwiak - Organizator zbiórki\nDziekuje bardzo w moim i Alana imeniu. Nie liczy sie kwota liczy sie gest. Dziekujemy


Krzysztof Celestyn Mrongowiusz, niestrudzony badacz i nauczyciel\nZdjęcie: Krzysztof Celestyn Mrongowiusz. Źródło: Gedenaopedia\nKrzysztof Celestyn Mrongowiusz urodził się w Olsztynku w rodzinie luterańskiego pastora. Do historii przeszedł jako obrońca polskiej kultury i historii oraz osoba o wszechstronnych zainteresowaniach i takiej też aktywności. Był ewangelickim duchownym, kaznodzieją, nauczycielem, filozofem, językoznawcą, tłumaczem…\nTak twórcze życie i działania były możliwe dzięki solidnemu wykształceniu, młody Maręga (tak brzmiało rodzinne nazwisko) uczył się w Szkole Katedralnej w Królewcu, następnie studiował teologię, filozofię i filologię polską na tamtejszym uniwersytecie.\nKrzysztof Celestyn Mrongowiusz – ostatni lektor języka polskiego\nPo ukończeniu wyższej uczelni pracował zgodnie z wykształceniem: jako nauczyciel języka polskiego w Collegium Fridericianum w Królewcu, tłumacz urzędowy języka polskiego i korektor polskich publikacji w lokalnych wydawnictwach. Zaskakiwał zdolnościami językowymi, opanował sztukę porozumiewania się w językach: polskim, greckim, dolnołużyckim i rosyjskim.\nW 1798 roku zamknął królewiecki etap życia i przeniósł się do Gdańska, w tym wyniszczonym rozbiorowymi zawirowaniami mieście udzielał się jako pastor i kaznodzieja gminy ewangelickiej w kaplicy św. Anny. Pełnił też funkcję lektora jęz. polskiego w pobliskim Gimnazjum Akademickim, był świadkiem końca tej wybitnie w dziejach Gdańska zasłużonej uczelni. W 1817 roku szkoła przestała funkcjonować, a w nowo utworzonym Gimnazjum Miejskim Mrongowiuszowi nie zaproponowano pracy.\nJęzyka polskiego uczył też w Szkole Świętojańskiej, udzielał prywatnych lekcji i pracował jako tłumacz sądowy. Po śmierci żony (1820 r.) całkowicie poświęcił się pracy naukowej i ze szczególną uwagą studiował specyfikę lokalnych kultur: polskiej, kaszubskiej i mazurskiej. Bardzo krytycznie odnosił się do intensyfikacji polityki germanizacyjnej. Memoriał w sprawie obrony swobody językowej wręczył samemu królowi Fryderykowi Wilhelmowi IV.\nW tej petycji stanowczo domagał się zaprzestania germanizacji w szkołach elementarnych oraz wprowadzenia nauczania jęz. polskiego w szkołach średnich i wyższych. W ówczesnych realiach były to postulaty niemożliwe do spełnienia czy nawet poważniejszego rozpatrzenia, ich bezkompromisowość dużo jednak mówi o zaangażowaniu Mrongowiusza w problem obrony polskiej kultury. Z tymi poglądami nie miał z pewnością w Gdańsku łatwego życia, przynależność miasta do Polski była odległą przeszłością, na znaczeniu straciły też gospodarcze kontakty miasta z polskim zapleczem.\nWzór nauczycielskiej cierpliwości i wytrwałości\nWspółczesnych sobie zadziwiał energią i wytrwałością, bo jako nauczyciel pracował jeszcze w wieku 95 lat (!), na zajęcia był przynoszony w lektyce. Pozostawił po sobie bogaty dorobek naukowy: rozprawy, podręczniki do nauki jęz. polskiego, słowniki polsko-niemieckie, studia nad pieśniami kaszubskimi i mazurskimi i wiele innych opracowań.\nKrzysztof Celestyn Mrongowiusz zmarł w 1855 roku i został pochowany na cmentarzu Salwator. Jego postać ciekawie upamiętniono, od roku 1946 używana jest nazwa Mrągowo, dla określenia mazurskiego miasta Ządźbork. Corocznie w Gdańsku przyznawana jest nagroda „Nauczyciel Roku” im. Krzysztofa Celestyna Mrongowiusza. I wreszcie pomnik, został odsłonięty w 2009 roku przed gmachem Biblioteki Głównej Uniwersytetu Gdańskiego.\nNiestrudzonego nauczyciela upamiętniają też dwie tablice: na kamienicy przy ul. Straganiarskiej i na gmachu Muzeum Narodowego. Jest również patronem ulicy z dzielnicy Stogi.


Kratki rozpędziły rynek samochodów osobowych - Blog AXA\nKratki rozpędziły rynek samochodów osobowych\n2014-04-26 00:00:00.000000 2014-04-26 00:00:00.000000\nNie da się przejść obojętnie obok tego, co działo się na rynku samochodów osobowych w pierwszym kwartale bieżącego roku. Ostatnie chwile, kiedy przedsiębiorcy mogli odliczyć 100 procent VAT-u od samochodów osobowych homologowanych jako ciężarowe, z tzw. kratką, sprawiły, że w kraju nastąpił boom na nowe auta.\nPierwszy kwartał pokazał, jak dobrym pomysłem było danie możliwości odliczenia całego VAT-u od samochodów z tzw. kratką. Obserwowaliśmy duży popyt na takie auta, znacznie większy niż w analogicznym okresie ubiegłego roku. Te firmy, które przygotowały odpowiednie kampanie i oferty, zyskały najwięcej. Wielkim wygranym jest producent samochodów premium, Volvo, który zanotował rekordową sprzedaż w pierwszym kwartale tego roku. Zacznijmy jednak od początku.\nW pierwszym kwartale 2014 roku zarejestrowano 96 853 samochody osobowe, czyli o 28,52% więcej niż w analogicznym okresie roku 2013. Jest to najlepszy wynik sprzedaży od 2000 roku. Z tej liczby 22 100 sztuk stanowiły tzw. auta z kratką, co daje 22,8% rejestracji wszystkich samochodów osobowych. Szczególnie udany dla producentów był marzec, w którym odnotowano sprzedaż na poziomie 11 068 egzemplarzy, co daje 31,1% w skali pierwszego kwartału.\nPierwsza piątka najpopularniejszych marek w Polsce to Škoda, Volkswagen, Toyota, Ford i Opel. Są to liderzy całego rynku samochodów osobowych, ale w kategorii samochodów z kratką do pierwszej piątki wskoczyło Volvo jako numer 1 w klasie premium aut z kratką. Szwedzki producent wyprzedził nawet takie marki, jak Opel, Ford czy Toyota. Oczywiście nie da się przeoczyć dominacji samochodów z grupy Volkswagen (Škoda i Volkswagen). Widać to wyraźnie, jeśli zestawi się najpopularniejsze modele samochodów z kratką, jakie sprzedano w tym roku. Pierwsze cztery miejsca należą odpowiednio do Volkswagena Passata, Volkswagena Tiguana, Škody Octavii i Škody Superb. Po doliczeniu należących do jednego koncernu samochodów Audi i Porsche okazuje się, że 44,7% rynku samochodów z kratką należy do grupy Volkswagen.\nA teraz ciekawostka: 5. miejsce w zestawieniu modeli zajmuje Volvo XC60, które wyprzedza znacznie tańszego Forda Focusa czy Toyotę Auris. Volvo zawdzięcza swój sukces dobrze nagłośnionej kampanii reklamowej. Dzięki wysokiej sprzedaży aut z kratką Volvo prawie dogoniło lidera sprzedaży samochodów klasy premium – BMW, a jednocześnie wyprzedziło Audi.\nPierwszy kwartał tego roku pobudził dilerów do pracy, ale już teraz jest jasne, że dynamika wzrostu sprzedaży spadnie od 1 kwietnia. Jednak branża liczy na utrzymanie hossy.


Bychawa (OSM): Podwyżki cen zakupu stosowane przez handel są kosmetyczne\n– Mleczarstwo i spółdzielczość rządzą się własnymi prawami. Zakłady wymuszają coraz większą konkurencję i rywalizują między sobą zamiast współpracować – mówi Forum Mleczarskiemu Ewa Bartnik, Prezes Zarządu Bychawa (OSM).\nWszyscy jednak odnotowują, że dostawcy surowca się starzeją i osiągając wiek 60+ często zapada decyzja o zaprzestaniu produkcji mleka. Następcy nie zawsze chcą kontynuować rodzinne tradycje, bo to oznacza przywiązanie do codziennej i intensywnej pracy, czego nie ma na przykład przy produkcji roślinnej, gdzie jest sezonowość pracy.\n– Z jednej strony mamy coraz wyższe koszty surowców i mediów, a z drugiej strony podwyżki cen produktów są kosmetyczne. Szukamy więc oszczędności m.in. podjęliśmy decyzję o rezygnacji z kotłowni węglowej oraz budowie kotłowni na gaz ciekły LNG (Bychawa nie jest zgazyfikowana, stąd LNG). Na terenie zakładu zostanie zainstalowany zbiornik na gaz ciekły. Otrzymaliśmy już dotację unijną na tę inwestycję.\n– Nasz zakład specjalizuje się w produkcji twarogów i masła. Naszą szansę widzimy w produkcji tych wyrobów w sposób tradycyjny, bez dodatku barwników i konserwantów. Na takie produkty, wytworzone lokalnie rysuje się wyraźny popyt w dużych miastach. Stąd płyną liczne zapytania konsumentów o obecność podczas lokalnie organizowanych targów zdrowej żywności jak tych na warszawskim Ursynowie. Konsumenci kupują często większy zapas, gdyż takich produktów nie mają w sklepach w swojej okolicy, a chcieliby spożywać produkty naturalne i prawdziwie smakujące. Mleczarnia w Bychawie ma certyfikaty: „Jakość Tradycja”, a to oznacza, że produkujemy tak jak przed laty tj. z zachowaniem tradycyjnych receptur – dodaje Ewa Bartnik, Prezes Zarządu Bychawa (OSM).


Koc-narzuta futrzana K112-E - Sklep internetowy Mariall\nBardzo puszysty i lekki koc o strukturze długowłosego futerka z delikatnym połyskiem. Idealnie sprawdzi się jako okrycie w chłodne dni. Można go również wykorzystać jako narzutę na łóżko, fotel lub kanapę. Jego wyjątkowy wygląd sprawia, że będzie on ozdobą zarówno nowoczesnego jak i klasycznego wnętrza. Szczegółowy opis konserwacji znajduje się na wszywce. Tolerancja wymiarów: +/- 5 %


Wojewódzki Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej w Katowicach ogłasza nabór wniosków na przedsięwzięcia polegające na zabudowie mikroinstalacji fotowoltaicznych, tj. instalacji o mocy do 50\nNarodowy Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej oficjalnie poinformował o uruchomieniu kolejnej edycji programu „Mój Prąd”, która planowana jest na 1 lipca 2021 roku. Kluczowym\nWszystko, co warto wiedzieć o uldze termomodernizacyjnej: Z ulgi termomodernizacyjnej może skorzystać osoba, która jest właścicielem lub współwłaścicielem budynku mieszkalnego jednorodzinnego i rozlicza się z\nMój Prąd to unikatowy na dotychczasową skalę w Polsce, instrument dedykowany wsparciu rozwoju energetyki prosumenckiej, a konkretnie wsparcia segmentu mikroinstalacji fotowoltaicznych (PV), które cieszą się\nProsument – kto to? PROSUMENT – to połączenie wyrazów „producent” i „konsument”, przy czym chodzi tu o konsumenta zaangażowanego we współtworzenie i promowanie produktu ulubionej marki albo\nCo to jest program „Czyste powietrze”? Czyste Powietrze to kompleksowy program finansowany ze środków Narodowego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej. Celem programu jest poprawa jakości powietrza poprzez


NIE kupuj Ovashape zanim nie przeczytasz tej recenzji! - Pruszków2019.pl\nJeśli masz kompleksy, ponieważ Twoje piersi są małe i chciałabyś je powiększyć bez uciekania się do operacji plastycznej, przyjrzyj się bliżej kremowi Ovashape – daj się zaskoczyć świetnym efektom.\nPromocja Ovashape -50%\nNa szczęście bolesne i niebezpieczne operacje należą do przeszłości. Specjaliści opracowali chyba najbardziej efektywny i bezpiecznym sposobem na szybkie i naturalne powiększenie piersi: kremem Ovashape.\nOpinie wielu kobiet, które zastosowały to rozwiązanie potwierdzają, że zauważyły znaczne zmiany w wyglądzie i wielkości swoich piersi. Krem zawiera tylko wegańskie składniki, nadaje piersiom naturalny wygląd i powiększa ich rozmiar nawet do dwóch miseczek.\nMoże być używany przez kobiety w każdym wieku. Krem podnosi opadające piersi i spowalnia proces starzenia się skóry. Lekka i chłonna formuła sprawia, że skóra staje się bardziej miękka, a piersi nabierają pięknego, okrągłego kształtu. Ovashape pomaga szybko powiększyć rozmiar piersi i pozbyć się kompleksów związanych z niewielkim biustem.\nW naszym artykule dowiesz się więcej na temat tego produktu. Po pierwsze przedstawimy recenzje zadowolonych kobiet jak i przeanalizujemy dokładnie jego skuteczność. Na końcu bonus dla wytrwałych czytelników – kupon promocyjny na zamówienie. No to zaczynamy!\n1 Ovashape – Opinie – Forum – Recenzje\n2 Zapoznaj się z efektami Ovashape\n3 Ovashape – Cena – Polska\n4 Gdzie kupić Ovashape – Apteka, Allegro\n5 Skład kremu na powiększenie biustu – Skutki uboczne\nOvashape – Opinie – Forum – Recenzje\nPosiadanie małego biustu może być problemem dla niektórych kobiet, co znajduje odzwierciedlenie w ich poczuciu własnej wartości. Jednak ten „problem” może być rozwiązany za pomocą specjalistycznego kremu jakim jest Ovashape. Te pozytywne opinie, które możesz przeczytać we wpisach na forach nie wzięły się znikąd.\nForum jest idealnym miejscem, gdzie można poznać wady i zalety każdego produktu. W przypadku tego kremu tysiące zadowolonych kobiet opisuje swoje doświadczenia ze stosowaniem tego kremu. Podkreślają, że ma on doskonały skład, który skutecznie stymuluje piersi do naturalnego powiększenia, jednocześnie nadając im piękny kształt. Według opinii wielu kobiet, na rynku nie ma bardziej skutecznego preparatu do powiększania piersi. Na forum pojawia się wiele pozytywnych komentarzy na temat Ovashape, poniżej można przeczytać niektóre z nich:\nMoje piersi opadały, a skóra zwisała. Nie chciałam operacji plastycznych, ale przyjaciółka poleciła mi krem Ovashape. Zachwalała jego skuteczność, z resztą od dawna zauważyłam, że jej biust wygląda rewelacyjnie, ale głupio mi było zapytać czy zrobiła sobie piersi. Po takiej recenzji stwierdziłam, ze warto spróbować. Okazuje się, że nie mogłam lepiej trafić. Mój biust jest pełny i zdecydowanie widać różnicę.\nNa początku miałam mieszane uczucia, ale postanowiłam spróbować i kupiłam Ovashape. Forum, które często czytałem, było pełne pozytywnych komentarzy na temat tego kremu. Po miesiącu stosowania, efekty były widoczne gołym okiem! Moje piersi stały się piękne i jędrne, tak jak wtedy, gdy miałam 20 lat! Jestem zadowolona z efektów, jakie uzyskałam dzięki temu kremowi i mogę polecić go wszystkim kobietom, które mają problem z jędrnością piersi.\nZ biegiem lat, moje piersi straciły jędrność i obwisły. Nie czułam się dobrze w sukienkach z głębokim dekoltem, więc postanowiłam już ich nie kupować. Ale w internecie znalazłem informację o cudownym kremie i zamówiłem go! Opinie na ten temat były bardzo pozytywne, według nich można było się spodziewać wspaniałych efektów!Po miesiącu koleżanki pytały mnie o nazwisko mojego chirurga plastycznego, nikt nie wierzył, że to wszystko z powodu naturalnego kremu.\nZapoznaj się z efektami Ovashape\nCzasami osiągnięcie pożądanego wyglądu jędrnych piersi może zająć lata. Teraz pierwsze efekty można zobaczyć już po kilku tygodniach od zastosowania Ovashape! Pozytywnym aspektem tego kremu jest fakt, że jest on całkowicie bezpieczny dla zdrowia i stanowi świetną alternatywę dla kosztownej chirurgii plastycznej. Po drugie, pomaga zachować efekty na długi czas, co zwiększa poziom zadowolenia wszystkich kobiet, które go stosują.\nRegularne stosowanie kremu przynosi wiele spektakularnych efektów. Zwiększa rozmiar piersi do dwóch miseczek i sprawia, że kobiety czują się bardziej atrakcyjne i pewne siebie. Skóra na Twoich piersiach staje się jędrniejsza, ponieważ krem dostarcza niezbędnego kolagenu. Dodatkowo, piersi będą podniesione, a ich kształt zostanie zaokrąglony.\nOvashape to krem przeznaczony dla kobiet w każdym wieku, które nie są zadowolone z wielkości swoich piersi i chciałyby je powiększyć. Jeśli z zazdrością patrzysz na pełne biusty koleżanek to nie nie musisz popadać w kompleksy – wystarczy zamówić odpowiedni preparat, a Twój problem zniknie.\nDo tej pory kobiety, które chciały mieć duże piersi, musiały przechodzić szereg skomplikowanych procedur medycznych, za które musiały słono zapłacić, zarówno pod względem finansowym, jak i zdrowotnym. Często po operacji występuje wiele skutków ubocznych. Czy rzeczywiście warto narażać się kiedy istnieje znacznie lepszy sposób?\nPierwsze efekty widoczne są zaledwie kilka dni po rozpoczęciu stosowania produktu. Bardzo ważne jest poprawne stosowanie kremu, ponieważ tylko wtedy otrzymasz najlepsze rezultaty. Ale o tym dowiesz się w dalszej części artykułu.\nCena, którą musimy wielokrotnie płacić za niewłaściwy wybór produktów do powiększania biustu lub za zabiegi w gabinetach kosmetycznych jest bardzo wysoka, a często rezultaty są mizerne. Nie ma potrzeby ryzykować pieniędzy, a czasami nawet zdrowia, dlatego najlepszym wyborem w tej sytuacji jest Ovashape. Cena jest oczywiście ważnym czynnikiem przy podejmowaniu decyzji, ale w przypadku tego kremu jest on nieporównywalnie tańszy niż poddanie się operacji plastycznej. Opinie kobiet, które już wypróbowały ten krem wskazują, że jest to najbardziej skuteczny i najbezpieczniejszy preparat do naturalnego powiększania piersi.\nDecydując się teraz na zakup Ovashape możesz skorzystać z doskonałej promocji – krem został obniżony aż o 50% Wystarczy wejść na oficjalny sklep produktu i wypełnić formularz. A po kilku dniach będziesz mogła cieszyć się z efektów tego kremu. Nie zwlekaj, bo promocyjna cena nie będzie trwała wiecznie!\nSzybkie działanie, maksymalna skuteczność i bezpieczeństwo to główne cechy kremu Ovashape. A cena tego produktu jest jednym z wielu atutów tego kremu poza jego jakością i skutecznością. Potraktuj ten krem jako inwestycję w siebie i swoje zdrowie, a zobaczysz jak szybko zwróci się w postaci większej pewności siebie i oczywiście pięknego biustu.\nGdzie kupić Ovashape – Apteka, Allegro\nInną ważną kwestią, która interesuje wszystkie kobiety, jest pytanie, gdzie można kupić Ovashape. Allegro, a może apteka lub drogeria? Nie ma mowy. Najlepiej kupić ten krem bezpośrednio od producenta: wtedy będziesz miała gwarancję najlepszej ceny i pewność, że otrzymasz oryginalny produkt.\nW szczególności ostrzegamy przed zakupem tego produktu na nieznanych stronach internetowych. Najwyższa jakość i wydajność to cechy wyróżniające Ovashape. Allegro i inne tego typu miejsca często zawierają liczne podróbki, które mogą być niebezpieczne dla Twojego zdrowia. Myśląc o zakupie tego typu produktu, apteka również może wydawać się miejscem, gdzie można go kupić, ale mimo wszystko, nie ma sensu go tam szukać, ponieważ producent ograniczył dystrybucje do minimum.\nPamiętaj! Najlepszym i najbezpieczniejszym źródłem, gdzie można kupić Ovashape, jest strona producenta! Cena, jaką często musimy płacić za nieprzemyślane zakupy, jest często bardzo wysoka, więc nie powinniśmy podejmować żadnego ryzyka i nie narażać naszego zdrowia na działanie substancji niebezpiecznych.\nDla kobiet, które nie chcą, nie mogą lub boją się operacji, ten krem stanowi jedyne rozwiązanie ich problemu. Ovashape naturalnie zwiększa rozmiar piersi bez uszczerbku na zdrowiu i portfela. Krem ten jest tańszą i bezpieczniejszą wersją w porównaniu z tradycyjną metodą powiększania biustu.\nSkład kremu na powiększenie biustu – Skutki uboczne\nOvashape jest w 100% naturalny, a nawet więcej! Preparat jest prawdziwą skarbnicą składników odżywczych. Unikalny skład zapewnia nie tylko powiększenie rozmiaru biustu w krótkim czasie, ale również długotrwały efekt.\nTen rezultat pięknych, okrągłych, naturalnie wyglądających piersi jest niemożliwy do osiągnięcia w wyniku operacji. Takie efekty są możliwe tylko w przypadku naturalnego powiększenia piersi, jak stymulowanie przez krem Ovashape. Opinie specjalistów są zgodne co do tego, że krem jest obecnie najskuteczniejszą naturalną metodą, aby powiększyć kobiece piersi.\nPoznaj główne składniki, które są zawarte w kremie. To właśnie dzięki nim Ovashape jest tak skuteczny:\nKwas hialuronowy: podstawowy składnik, stosowany w wielu zabiegach i operacjach z zakresu chirurgii estetycznej. Zapewnia wysoką elastyczność tkanek, zawiera dużą ilość kolagenu i elastyny, co znacznie zwiększa elastyczność i jędrność piersi.\nEkstrakt z chmielu: wysoki koncentrat estrogenu, który zwiększa rozmiar piersi, nadając im okrągły i naturalny kształt, w celu normalizacji systemu wodno-lipidowego w klatce piersiowej.\nOwies: ma wspaniałe działanie zmiękczające na skórę piersi. Nadaje piersiom naturalny i zdrowy wygląd, skóra staje się bardziej miękka, delikatna i odporna na uszkodzenia spowodowane czynnikami zewnętrznymi.\nW odróżnieniu od innych produktów dostępnych na rynku, ten krem został wykonany z wyłącznie naturalnych składników. Nie zawiera żadnych parabenów, dodatków chemicznych ani innych związków niskiej jakości, które mogłyby być szkodliwe dla zdrowia. Badania, którym został poddany jednoznacznie wykazały, że nie przynosi jakichkolwiek skutków ubocznych. Ovashape pomógł tysiącom ludzi na całym świecie, teraz może pomóc Tobie.\n19 komentarzy do “NIE kupuj Ovashape zanim nie przeczytasz tej recenzji!”\nmarta 28 stycznia 2020 o 09:13\nŚwietny krem. Przyznam, że nie wierzyłam w jego skuteczność, ale zaryzykowałam. Piersi są o wiele bardziej jędrne.\nAgata 1 lutego 2020 o 01:48\nOvashape to krem, o którym mało się mówi. Nie mam pojęcia dlaczego, ponieważ naprawdę przynosi skuteczne i co najważniejsze permanentne rezultaty. Piersi bardzo ładnie nabierają kształtów i jędrności 🙂\nMatylda 14 lutego 2020 o 12:10\nIle już stosujesz? Ja dopiero od tygodnia, ale już widzę efekty. Zastanawiam się jakich efektów oczekiwać za kolejne kilka tygodni\nAgata 17 lutego 2020 o 11:43\nMatylda, stosuję go z przerwami od zeszłego roku. W sumie u mnie maksymalne efekty pojawiały się do dwóch miesięcy. Teraz tylko profilaktycznie dla utrzymania efektów 🙂 Nie wyobrażam sobie powrotu do pushupów…\nanka 2 lutego 2020 o 00:14\nw końcu cycuszki jak donice 😀 super krem\nMałgorzata 4 lutego 2020 o 13:03\nKupiłam ovashape w zeszłym miesiącu i stosuję regularnie. Muszę przyznać, że jak za tę cenę to rezultaty sa niesamowity. Oczywiscie to nie to samo, co operacja plastyczna, ale: piersi zwiekszaja swoj rozmiar, staja sie bardziej jedrne, skora jest bardziej napieta. Bardzo dobra jakosc\nbaśka 9 lutego 2020 o 13:28\nTen krem czyni cuda. Gdybym mogła to bym pokazała jakie zmiany haha\nniesamowita jędrność, której mi brakowało od wielu lat\nKAROLINA 10 lutego 2020 o 07:56\nNie wierzyłam, ale mój biust jest dziś większy 🙂 Od razu większe zainteresowanie ze strony mojego męża. Teraz to wiem, że tylko jedno mu w głowie…\nkatarzyna 12 lutego 2020 o 00:03\nPo niecałym miesiącu stosowania mogę spokojnie zakładać miseczkę B 🙂 Małe i zwisające piersi to zawsze był mój kompleks, ale na szczęście poradziłam sobie z nim w pewnym stopniu. Ciekawe co będzie za kolejny miesiąc… 🙂\nJoasia 4 kwietnia 2020 o 13:37\nKasia miałam podobnie. Ten krem uratował mi życie. Myślałem, że nigdy nie poradzę sobie z kompleksami, a teraz w końcu odżyłam…\nJulia 25 marca 2020 o 12:59\nW tym kremie najlepsze jest to, że mogę go smarować rano przed wyjściem z domu i bardzo szybko się wchłania więc nie ma uczucia dyskomfortu. Podoba mi się efekt ujędrnienia, który można dość szybko zauważyć.\nAgucha 30 marca 2020 o 10:36\nRewelacyjny krem i chyba jedyny taki produkt, który czyni takie cuda. Naturalny efekt push-up i super ujędrnienie. Efekty utrzymują się po odstawieniu kremu. Na pewno wrócę jeszcze do niego za jakiś czas.\nAbsta 30 marca 2020 o 15:14\nMam pytanie jak długo trzeba stosować ten krem i czy trzeba cały czas stosować? Czy jak przestanę stosować krem to biust wraca poprzedniego rozmiaru czy zostaje taki jak po kremie?\nHania 1 kwietnia 2020 o 11:38\nMi opakowanie starczyło na ok miesiąc. Skończyłam go stosować ponad 2 tygodnie temu i póki co efekty utrzymują się bez zmian. Mam nadzieję, że pomogłam.\nEmila 11 kwietnia 2020 o 15:48\nSporo sie zastanawialam czy zamowic ten krem bo nie do konca wierzyłam, ale zaryzykowałam. Bardzo sie ciesze bo rezultaty przerosły moje oczekiwania. Gorąco polecam\nKlaudia Kośnik 14 kwietnia 2020 o 11:03\nMiałam tak samo. Ujędrnienie jest niesamowite.\nIga 21 kwietnia 2020 o 10:21\nAż żałuję, że nie mogę pochwalić się rezultatami 🙂 Najlepszy taki produkt na rynku\nKinga 3 maja 2020 o 13:31\nZaczynam chyba czuć efekty stosowania Ovashape bo piersi naprawdę się ujędrniają i powoli czuję, że robi się zbyt ciasno w staniku 😉 mam nadzieję, że to się utrzyma bo naprawdę miło patrzeć na takie zmiany. A przyznam szczerze, że nie wierzyłam!\nMagda 31 lipca 2020 o 17:33\nWiesz co zastanawiam się nad tym kremem .\nPrzekonałaś mnie a odnośnie twoich efektów to się napewno utrzyma bo jest napisane że ten krem pobudza estrogeny do pracy więc spokojnie


Sejm zmienił zasady odliczania VAT od zakupu samochodów - Forum Money.pl\nMichal / .*\t/ 2005-03-12 11:00\nKomentarze do wiadomości: Sejm zmienił zasady odliczania VAT od zakupu samochodów.\nRe: Sejm zmienił zasady odliczania VAT od zakupu samochodów\nPiotrek / .*\t/ 2005-04-04 08:53\nPan Neneman chyba powinien pójsc do lekarza. Boom samochodowy jaki po wprowadzeniu kratek został wywołany w Polsce, był jednym z powodów ozywienia gospodarczego. Tylko obnizenie podatków i jasne przepisy spowodują że Polska bedzie rozwijać sie szybciej a ludzie bedą godnie żyć. Kolejny przykład "mądrego" działania Pana Nenemana to zrównanie akcyzy na olej opałowy z akcyza na olej napedowy .. gratualcje ..chyba przydałby się panu długi odpoczynek..ŻAŁOSNE !!!\nprawie-Nabywca auta / .*\t/ 2005-03-14 14:02\nCzy te przepisy juz weszły w życie czy jest jakieś vacatio legis? Czy jak kupię auto w tym tygodniu to według starych przepisów czy nowych?\nLeszek / .*\t/ 2005-03-23 10:05\nNastępny bzdurny przepis. Dwa lata temu kupiłem Citroena Berlingo, z homologacją cięzarową. Gdybym wiedział że wejdą tak bzdurne przepisy, nie zrobilbym tego kroku. A w ogóle to nie powinny działac one wstecz.Kupując Berlingo , widzialem korzyści dla mojej firmy. poprzez moznosc odliczania Wat od paliwa. Teraz została mi sie "aby kratka..."Nie zrobie więcej błędu z zakupem takiego NOWEGO samochodu. Niech dilerzy samochodowi bankrutują ,albo przerzucą sie na sprzedaż rządowych Lanczi.\nposeł / .*\t/ 2005-03-14 14:15\nAuto to kupisz za gotówkę albo na raty, wg. przepisów to dokonasz jedynie odliczenia. stawa wchodzi w życie jak ją wszyscy święci podpiszą, czyli pewnie nie w tej kadencji. Zresztą amieni się jescze z 10 razy a i tak potem się znów zmieni, i znów zmieni... w końcu skąść musimy zgarniać kasę\nposeł / .*\t/ 2005-03-14 09:04\nZa niedługo wprowadzimy nową ustawę - VAT jest podatkiem tylko naliczanym i nie podlegającym odliczeniu. Wtedy będzie porządek. Oczywiście powyższa ustawa nie będzie dotyczyła posłów i urzędników państwowych - dla nas przewidujemy stworzenie specjalnych stref bezpodatkowy zakupów\nMisiek / .*\t/ 2005-03-14 08:14\na nie łatwiej byłoby zdjąć te wszystkie ograniczenia i pozwolić ludziom odliczać sobie vat od każdego zakupionego środka transportu. Czyż to nie będzie stymulowało rozwoju\nale jaja / .*\t/ 2005-03-14 07:52\npandy van słabo schodzą ,ot co...\nppp / .*\t/ 2005-03-12 22:41\njak widać wszystkie te przepisy są bzdurne i przebiegłe uważam że każdy przedrsiębiorca który kupuje samochód na fakture powinien odliczyć sobie cały vat z samochodu i cały vat z paliwa jak do tej pory my mali bizmesmeni jesteś przez cały czas okradani w biały dzień a ci ustawodawcy ( mafiozi ) cały czas upijają z naszego kubka ciekawe co będzie jak wipiją wszystko co wtedy będzie\nDeSyl / .*\t/ 2005-03-14 08:57\nA ja jestem zwykłym podatnikiem i też uważam że nie powinienem płacić podatku VAT od niczego. Czym się różni Pan Przedsiębiorca? Tak samo wozi swój tyłek do firmy jak ja swoim prywatnym samochodem (tyle że ja za to nie mogę odliczyć VAT). Skończmy z przywilejami dla grupy "przedsiębiorców" a po prostu zrównajmy wszystkie szanse i wtedy być może więcej Polaków zdecyduje się na własną działalność bo na razie odstrasza ich gąszcz przepisów i niejasnych zasad gry.\nPan P / .*\t/ 2005-03-14 10:09\nPan Przedsiębiorca "produkuje" VAT, taka drobna różnica....Zrównanie wszystkich było już przerabiane przez 40 lat, ze skutkiem wiadomym\neLeFNt / .*\t/ 2005-03-14 10:08\nPanie/Pani DeSyl rażący brak wiedzy skłania mnie do wyjaśnienia podatek VAT jest podatkiem od wartości dodanej tworzonej w procesie produkcji towarów lub usług ostateczny nabywca nic nie tworzy dlatego nie może sobie odliczyć tego podatku, brak wiedzy jednak nie usprawiedliwia bycia prosocjalnym imbecylem, wystarczy ruszyć dupę i wykazać się inwencją a i Pana/Pani może spotkać przyjemność bycia przedsiębiorcą wg Pana/Pani uprzywilejowanym, też jestem podatnikiem PIT i razi wręcz wkur... że różnej maści lewacy żerują na mojej kasie ale nie razi mnie to że inni chcą w życiu do czegoś dojść w kraju pełnym zawistnych dupków. A na koniec jeszcze niezrozumiała niekonsekwencja jakbym czytał wywody polityków samejBRONY lub innej maści populistów.pozdrawiam wszystkich którzy chcą i mają siłę na własną inicjatywę\nrk / .*\t/ 2005-03-12 20:46\nCzy mam rozumieć, że znów dostanę po dupie???:(Najpierw musiałem przestać odliczać VAT od fabrycznie homologowanych aut z kratką, kupiłem więc "ciężarówki" wg. wzoru Lisaka, a teraz co - znów nie będę mógł od nich odliczać VAT. Co za burdel...\n() / .*\t/ 2005-03-13 11:42\nWprowadzanie burdelu i zamętu w przepisach prawnych w Polsce staje sie obecnie normą. Ciekawe tylko dlaczego tak sie dzieje ? Komu ma to służyć? Napewno nie Polsce i Polakom.\n"podatnik, który wystawił fakturę na sprzedany przez siebie towar lub usługę, a mimo to nie otrzymał zapłaty od nabywcy, nie będzie musiał płacić VAT od kwoty, na którą faktura została wystawiona."To wszystko? Nierozumię. W prezencie dostanę VAT? A co z tym, który nie zapłacił za fakturę.Proszę o rozwinięcie tej kwestii.\nDarek / .*\t/ 2005-03-12 11:08\nNormalnie ! Trochę znajomości przepisów :-) .Dziś jeśli wystawiłeś fakturę VAT to jesteś zobowiązany do zapłaty od tej kwoty podatku VAT niezależnie czy gość zapłacił czy nie. Ma się to zmienić - zapłacisz VAT jak dostaniesz forsę za fakturę. Moim zdaniem to jest uczciwe.\nEwelina / .*\t/ 2005-03-16 15:30\nTo samo dotyczy podatku dochodowego !!Jak mozna placic podatki od niezaplaconych kwot.To jest dwukrotne bicie podatnika, nie dosc ze jest skrzywdzony przez klienta to jeszcze musi za to PLACIC !!!\nap / .*\t/ 2005-03-16 21:50\nAle kiedy to dotrze do góry ??? my/ślę że nas już nie będzie\nvat a zakup samochodu


XX WIEK - multimedium Polscy jeńcy wojenni w ZSRR\nWarszawa. Reakcja na niemiecką ofensywę na Zachodzie\nA słowo stało się ciałem! Moment tak długo, z takim utęsknieniem u nas oczekiwany wreszcie nadszedł — wojna na Zachodzie! Niemcy dziś rano przekroczyli granicę Belgii, Holandii i Luksemburga — wojna na Zachodzie przestała być teorią.\nCzekaliśmy na to — bo sytuacja u nas pogarszała się w takim tempie, że jasne było, iż długo tego nie wytrzymamy. A rozstrzygnięcie nastąpić mogło tylko na Zachodzie. Pomimo to wrażenie, z jakim przyjęto wiadomość, nie było jednolite. Niemcy znów mają inicjatywę w swych rękach, znów oni atakują — to było pierwszą myślą niektórych. Na ogól jednak przeważa, jak się zdaje, uczucie zadowolenia, że wreszcie „ruszyło się”.\nJakkolwiek wiadomość nadana była przez radio niemieckie już rano, południowa nasza polska gazeta jeszcze jej nie podała, gazeciarzom jednak od razu kazano zgłosić się jeszcze raz — po „dodatek nadzwyczajny”. Wiadomość jednak już od rana obiegła całe miasto.\nWarszawa, 10 maja\nGrodzisk Mazowiecki. Łapanki młodzieży w celu pobrania krwi dla rannych żołnierzy niemieckich\nW okolicy panuje nastrój przygnębienia z powodu obław niemieckich. Z tego, co opowiadają, widać, że jak długa i szeroka jest nasza „Gubernia Generalna”, odbywa się jakieś dzikie, nieznane chyba w dziejach polowanie na ludzi wszelkiego stanu, płci i wieku. Co robią ze schwytanymi dorosłymi – nie wiadomo. Ale w szkołach powszechnych warszawskich zabierano gwałtem dzieciom krew dla rannych. Dzisiaj miano zabierać w Milanówku, w szkole na Grudowie. W związku z tym starsze klasy naszej szkoły uciekły do domów, a młodsze nauczycielki wyprowadziły na wycieczkę do lasu, skąd nie pozwoliły im wychodzić na skraj. [...] Wiele młodzieży wiejskiej ma się ukrywać po lasach, stogach, parkach i różnych schronieniach.\nGrodzisk Mazowiecki, 10 maja\nPolscy jeńcy wojenni w ZSRR\nPolscy jeńcy internowani w obozie w Krzywym Rogu (obw. Dniepropietrowski, Ukraina, ZSRR), stoją: p. Tymiński z Grajewa, p. Żelechowski, siedzą: Józef Klimaszewski i p. Laskowski. Fot. NN, udostępnił Józef Klimaszewski


dlaczego nas tu tak długo nie ... »\nponiedziałek, 04 kwietnia 2011, martyna_art\nTagi: zdjęcia psów frisbee aussie owczarek australijski\nSuuperowa drużyna z Was wszystkich ;D\nChciałam się zapytać, w której klasie w agility startujecie ?\nMój sznaucerek i ja dopiero zaczynamy.\nZapraszam --- nesia-pies.blogspot.com\nStrasznie mi się podoba umaszczenie Dory :) Wogóle to ozziki mają przepiękne kolorki...\nCo do mnie to sformułowanie "chłopaki" dotyczy moich psów - Lakiego i Fida ;P A odnośnie działalności to obecnie pomagam kilku osobom z wychowaniem ich psów, pokazuję jak pracować z psiakiem, czego i jak uczyć itp. Planuję zorganizować pokaz frisbee i sztuczek (ala dog dancing) w czasie festynów lub miastowych imprez. Zobaczę co z tego wyjdzie ;)\nAsia z Lakim i Fidem\nŚliczna sunia :) Cała niebieska, łącznie z oczami ;)\nGość: Robert, *.ip.netia.com.pl\nCześć. Mógłbym prosić Cię o jakiegoś e-maila lub numer gg? Bardzo chciałbym porozmawiać o aussikach. W przyszłości planuję zaopiekować się takim ,,śłodkim" brojem, ale chciałbym już za wczasu zaopatrzyć się w niezbędne informacje . ;)) Z góry dziękuję. PS. Cały blog przeczytany. Cudowna lektura . ; ) Zakochałem się w Loce normalnie . ;D\nWitam chciała bym skontaktować się z właścicielką Dory ponieważ kocham aussie i chciała bym mieć takiego psiaka ale muszę dowiedzieć się parę rzeczy o nich by dać im to co najlepsze :)A i mam jeszcze jedno pytanie czy mogę użyć zdjęcia Dory na mój avata w takim jednym portalu? ponieważ jest prześliczne


O mnie – Blink OKULISTYKA\nRejestracja w przychodni Optima\nGrodzisk Mazowiecki, ul. T. Bairda 56\nJoanna Starzyńska – Specjalista chorób oczu\nNajważniejsze dla mnie jest profesjonalne i jednocześnie zindywidualizowane podejście do wszystkich moich pacjentów, zarówno dorosłych jak i dzieci. Dbam o kompleksową i dokładną diagnostykę a także zajmuję się leczeniem oraz profilaktyką wad wzroku i chorób oczu.\nPomaga mi w tym wieloletnie doświadczenie zawodowe, początkowo w Oddziale Okulistycznym Szpitala w Żyrardowie, gdzie jako młody lekarz zdobywałam I stopień specjalizacji, opiekując się chorymi, wykonując operacje i pełniąc ostre dyżury.\nDoskonaliłam się podczas II stopnia specjalizacji, w Wojskowym Instytucie Medycyny Lotniczej jak również w pracy ambulatoryjnej, zarówno w ośrodkach prywatnych jak i państwowych. Cały czas jestem konsultantem okulistą Szpitala Zachodniego w Grodzisku Mazowieckim.\nNieustannie podnoszę swoje zawodowe kompetencje uczestnicząc w konferencjach, kursach i zjazdach okulistycznych, wszystko po to moja wiedza i doświadczenie były zawsze na najwyższym poziomie.\n2004 do chwili obecnej konsultant okulista w Szpitalu Zachodnim w Grodzisku Maz.\n2000 do chwili obecnej lekarz okulista Poradni Okulistycznej w Milanówku oraz w Szpitalu Zachodnim\n2000 - 2006 asystent Kliniki Okulistycznej WIML w Warszawie\n1997 - 2000 asystent Oddziału Okulistycznego Szpitala w Żyrardowie\n2006 drugi stopień specjalizacji z okulistyki- Klinika Okulistyki Wojskowego Instytutu Medycyny Lotniczej Warszawa\n2000 pierwszy stopień specjalizacji z okulistyki- Oddział okulistyczny Żyrardów\n1996 dyplom Akademia Medyczna w Warszawie\nul. T. Bairda 56 (budynek przychodni OPTIMA)\nRejestracja pacjentów od poniedziałku do piątku w godzinach:\n© 2018 Blink Okulistyka | Realizacja: S 90


Hemoroidy w 23. tygodniu ciąży - Na pytanie odpowiada lek. Katarzyna Szymczak | WP abcZdrowie\nHemoroidy w 23. tygodniu ciąży\nWitam jestem obecnie w 23 tygodniu ciąży i od tygodnia cierpię na potworne hemoroidy . Hemoroidy mam przewlekłe zawsze używałam nasiadówek z kory dębu i maści Posterisan H co dawało ulgę . Obecnie rownież tego użyłam , dopiero po użyciu zorientowałam się że Posterisan H może nie być polecany w ciąży . Czy używając tej maści mogłam zaszkodzić dziecku ? Proszę o szybką odpowiedź . Dziękuje .\nGinekologia Żylaki odbytu Ciąża Proktologia Farmakologia Maści Dziecko\nJej stosowanie raczej nie powinno mieć wpływu na płód.\nW jaki sposób pokonać hemoroidy w ciąży? – odpowiada Lek. Aleksandra Witkowska\nHemoroidy w 6. tygodniu ciąży – odpowiada Lek. Jarosław Maj\nJakie leki stosować na hemoroidy? – odpowiada Lek. Krzysztof Szmyt\nPlanowanie ciąży • Zaśniad groniasty • Konflikt serologiczny • Amnioskopia • Leczenie hemoroidów metodą Barrona • Badania dopplerowskie płodu • Cukrzyca ciążowa • Stosowanie leków • Test ciążowy • Wybór imienia dla dziecka • Poronienie • Badanie poziomu bHCG we krwi • Nadczynność tarczycy w ciąży • USG ciąży • Poród kleszczowy • Cytologia • Grzybica w ciąży • Antybiotykoterapia • Cesarskie cięcie • Seks w ciąży • Próżnociąg • Przedwczesne oddzielenie się łożyska • Badania genetyczne w ciąży • Kauteryzacja hemoroidów • Objawy ciąży • Przerwanie ciągłości błon płodowych • Leki w ciąży • USG jamy brzusznej • Badanie ginekologiczne • Krew z odbytu\n10 zaskakujących sposobów, żeby zajść w ciążę • Kauteryzacja hemoroidów • Jak możemy zapobiegać hemoroidom? (WIDEO) • Czopki na hemoroidy - czym są hemoroidy, działanie, skład • Fakty i mity na temat hemoroidów • Hemoroidy to poważna choroba cywilizacyjna. Oto skuteczny preparat na ich leczenie, który działa już po kilku minutach • Leczenie hemoroidów wewnętrznych • Krioterapia hemoroidów • Hemoroidy u dzieci • Naczynia żylne a ciąża\nEnzaprost F1 • Test Ciążowy Insanix Baby płytkowy HCG • Prepidil • Marcaine Adrenaline 0.5% • Test ciążowy HELTRA • Marcaine 0.5% • Detralex • Detralex • Detralex • Detralex


Nawilżający szampon w piance EMOTOPIC idealny dla dzieci - XaviLove\nNawilżający szampon w piance EMOTOPIC idealny dla dzieci\nBy Amanda Niedrich 5 kwietnia 2017\nIleż to razy zdarzyło się, że kąpiel, która miała być przecież przyjemnością skończyła się płaczem i krzykiem? Milion!\nMoment, w którym rzekomo delikatny szampon dostaje się do oczu Twojego dziecka i powoduje pieczenie to ta chwila, która u Ciebie wywołuje złość, a u dziecka rodzi niechęć do kąpieli. Nikt z nas zresztą nie lubi, gdy nasze oczy szczypią. Zaczynamy je automatycznie pocierać, nasze spojówki robią się czerwone, pieką i… I dlatego tak ważny jest wybór odpowiedniego szamponu dla naszych dzieci.\nJednym z nich jest na przykład genialny szampon w piance EMOTOPIC marki Pharmaceris\nFIZJOLOGICZNY NAWILŻAJĄCY SZAMPON W PIANCE EMOTOPIC ok 36zł/200ml\nDostępny TUTAJ lub w prawie każdej aptece na terenie kraju.\nNIE ZAWIERA PARABENÓW, BARWNIKÓW, ALERGENÓW, SLS, SLES, MYDŁA!\nJAK SZAMPON W PIANCE EMOTOPIC SPRAWDZIŁ SIĘ U NAS?\nFizjologiczny szampon w piance choć nie skradł naszego serca, bardzo się u nas sprawdził. I sprawdza nadal… .\nPrzyznam szczerze, że pompka w jaką został wyposażony to świetna opcja podczas kąpieli dziecka. Produkt ani się nie rozleje, ani też nie dostanie się do niego woda w momencie, gdy przez przypadek wyślizgnie się nam z rąk lub trafi w ręce naszego dziecka. Kolejnym plusem pompki jest dozowanie. Niemożliwością jest aby nabrało nam się za dużo produktu, jak to bywa w przypadku tradycyjnych opakowań.\nSzampon ma wodnistą konsystencję, która przy aplikowaniu zamienia się po prostu w pianę. I choć jest to jednak piana, stopień pienienia się na włosach jest średni, aczkolwiek na krótkich włosach mojego syna w zupełności wystarcza.\nZapach szamponu jest delikatny i neutralny, ale bardziej w kierunku przyjemnym aniżeli chemicznym. Podoba mi się również sam wpływ szamponu( a to chyba najważniejsze!) na delikatne włoski Xaviera – są nawilżone, nie puszą się i nie są obciążone. Efekt jest zatem idealny!\nI przede wszystkim – naprawdę nie szczypie w oczy! Tak więc jest to jeden z delikatniejszych szamponów, z jakimi miałam do czynienia.\nSzkoda tylko, że na moich włosach nie sprawdza się tak dobrze, jak na włosach mojego syna – a to głównie przez to, że moja czupryna jest bardzo gęsta, bardzo ciężka i nie toleruje delikatnych szamponów bez sylikonów. Jeśli jednak Twoje włosy takie produkty lubią – myślę, że moglibyście się polubić.\nA Ty masz swoich szamponowych faworytów, którzy są pozbawieni sylikonów?\ndzieckoemotopicpielęgnacjaszamponszampon w piance\nWiosenny look dziecięcy z czerwonym akcentem\nCzy biżuteria hand made może być ładna?\nAnna 6 miesięcy ago Reply\nSzampon rewelacyjny. Jest taki delikatny w użyciu.\npudernik 10 miesięcy ago Reply\nAle fajne zdjęcia! Widzać, że masz fach w ręku i doświadczenie 🙂\nTak miło popatrzeć 😀 artistiko! 🙂\nPokularna 10 miesięcy ago Reply\nPamiętam jak byłam mała i nie lubiłam się myć – bo nie daj Boże coś wpadnie do oka.\nDobrze wiedzieć, że jest taki produkt 🙂\nDorota 10 miesięcy ago Reply\nMaluch chyba bardzo zadowolony z nowego szamponu! 😉\nŚwietny post, przygotowany merytorycznie i piękne zdjęcia!\nMilena Marchlewska 10 miesięcy ago Reply\nUwielbiam posty z Xavciem! Mały model <3 Prosta, szczera i jasna recenzja upiększona wspaniałymi zdjęciami – pełen profesjonalizm. Choć czy Amandy kiedykolwiek pojawiło się coś nieprofesjonalnego? Blogerka na medal 🙂


Hotelarstwo w pandemii. Pierwsze zyski dopiero w 2022 roku?\nPięć nawyków najlepszych sprzedawców\nOd czerwca 2021 roku sytuacja hoteli uległa zmianie. Właściciele nie mogą jednak cieszyć się pełnym obłożeniem. Choć większość z nich nie ogłosiła upadłości przez pandemię w 2020 roku, pierwsze zyski, które prognozują, dotyczyć będą najwcześniej 2022 roku.\nMożliwe stuprocentowe obłożenie? W teorii tak\nCzerwiec przyniósł zmiany dla branży hotelarskiej. Nie może jeszcze jednak funkcjonować w pełni. – W hotelach i obiektach wypoczynkowych zwiększamy limit dopuszczalnych zajętych miejsc do 75%. Do tego limitu nie będą wliczane zorganizowane grupy dzieci i młodzieży poniżej 12 roku życia – podał premier Mateusz Morawiecki. Do limitu nie wliczają się również osoby zaszczepione. I choć w teorii brzmi to jak możliwość uzyskania pełnego obłożenia obiektów, to przedstawiciele tego sektora usług zwrócili uwagę, że jako właściciele i zarządzający hotelami nie mają prawa dysponować danymi wrażliwymi klientów. Do tych informacji wliczają się kwestie zdrowotne i szczepień. Nie ma podstawy prawnej, która by to regulowała.\nKiedy hotele odrobią straty? Nie wcześniej niż w 2022 roku\nJeszcze nie tak dawno informowaliśmy, że według raportu branża hotelarska przez zamknięcie i obostrzenia między innymi w maju tracić mogła nawet 500 milionów złotych miesięcznie. Tak szokująca statystyka miała miejsce w momencie, gdy 70 procent obiektów obniżyła ceny. Wtedy 75 procent hoteli odnotowało obłożenie gości rzędu 30 procent możliwości hoteli i pensjonatów.\nZdecydowana większość, bo ponad 87 procent hoteli, nie przewiduje osiągnięcia zysku z działalności operacyjnej wcześniej niż na koniec 2022 roku, a wyraźnie niekorzystny odsetek hoteli wskazujących na okres późniejszy niż rok 2022 wynosi ponad połowę (53 procent). W ślad za tym również nieco lepiej wypadła ocena powrotu przychodów do poziomu z lat 2018-19. Jednak nadal za najbardziej prawdopodobny wskazany został rok 2023: 46 procent, a rok 2024 i późniejsze lata nadal stanowią istotną część ankietowanych, bo 31 procent. Te prognozy oznaczają, że branża szybko nie podniesie się z kryzysu, który dotknął ją i wymusił zamknięcie w zeszłym roku.\nRozwiązanie problemu upadłości? Amerykanie mają sposób\nWystarczyły trzy miesiące, by pierwsze obiekty hotelarskie w Polsce ogłosiły upadłość. Wśród nich znalazła się spółka Wolska Aparthotel. Na wielkie straty związane z prowadzeniem firmy narzekał między innymi właściciel sieci Gołębiewski. Potężne hotele przez wiele miesięcy stały puste, a koszta stałe się nie zmieniały.\nFala bankructw przeszła przez wszystkie kraje. W Stanach Zjednoczonych w dużych miastach była na tyle duża, że zaproponowano zmiany. Jak podała agencja Bloomberga, w Nowym Jorku ustawodawcy stanowi zatwierdzili w czerwcu program finansowania zakupu stojących w obliczu kłopotów hoteli przez organizacje non-profit i przekształcania ich w stałe mieszkania. Użytkowane będą więc przez mniej zarabiające gospodarstwa domowe i bezdomnych.