Zmierzch czy ofensywa socjalizmu? Próba zarysu | Lewicowo.pl\nZmierzch czy ofensywa socjalizmu? Próba zarysu\nPraca, którą czytelnik ma przed sobą, jest szkicem myślowym. Poruszone w niej problemy mogły w tych rozmiarach zostać zaledwie ogólnie zakreślone.\nNie ma tu ani gotowych formuł, ani ustalonych drogowskazów. Są myśli i poglądy o przyczynach kryzysu i wielkich możliwościach ofensywy socjalizmu.\nOd kilku lat przeżywa ruch socjalistyczny jako całość głęboki, coraz bardziej widoczny kryzys. Kryzys ten oceniany jest rozmaicie. Poza obozem socjalistycznym uważany jest za załamanie się socjalizmu. W samym socjalistycznym obozie prawie powszechnie za załamanie się panujących dotąd kierunków tego ruchu.\nOd czasu klęski niemieckiego socjalizmu nie ma dnia, aby przez szpalty pism nie toczył się karawan, powożony przez uczonych, polityków czy publicystów, wiozących socjalizm na cmentarz ideałów. Bankructwo socjalizmu, zmierzch socjalizmu, śmierć socjalizmu – wołają chórem zarzucając protestującym, że konserwują trupa. A równocześnie w domu zmarłego panuje ruch i ożywienie nie przypominające w niczym ciszy cmentarnej. Nowy duch kieruje sobie drogę w socjalizmie, walcząc o socjalizm odrodzony i odmłodzony. Duch ofensywy socjalistycznej, śmiałej, zdecydowanej i twórczej.\nI oto na tle tych dwóch zjawisk staje przed nami pytanie: co niesie przyszłość? Dalszy upadek ruchu czy jego odrodzenie? Zmierzch czy ofensywę socjalizmu?\nPraca ta nie chce zagłuszyć jakichkolwiek wątpliwości. Ani nie chce walić w bęben, wśród krzyku, że nic się nie stało. Ukrywanie niemocy nie daje nigdy zdrowia. Nie idzie tutaj dlatego o to, żeby cokolwiek osłonić albo przemilczeć, ale o to jedynie, aby dotrzeć do źródeł niemocy.\nJeżeli przyjrzymy się jakiemukolwiek masowemu ruchowi społecznemu, zobaczymy, że dwa są zawsze podstawowe elementy jego siły: ludzie i doktryna. Na tych dwóch elementach opiera się i socjalizm. Jeżeli się więc dzisiaj mówi o kryzysie socjalizmu i szuka za źródłami jego niemocy, trzeba ku tym dwóm czynnikom zwrócić oczy i współczesnego nam człowieka-socjalistę i program socjalistyczny uczynić przedmiotem analizy. Ponieważ są to dwie rzeczy różne, analizujemy każdą z nich oddzielnie.\nDlatego też praca ta rozpatruje zarówno problemy zmierzchu, jak i ofensywy socjalizmu pod kątem tych dwóch zasadniczych elementów ruchu: człowieka i doktryny.\nMasy socjalistyczne – niezniszczalny motor ruchu, odnawiający się sam z siebie przypływem coraz nowych energii ludzkich, wiary, entuzjazmu, aktywności; cóż się z tym motorem dzisiaj dzieje?\nMasy są bierne. Wielkie masy socjalistyczne nie biorą w tej chwili w walkach politycznych swojej klasy stałego, czynnego, bezpośredniego udziału. Poza krótkimi momentami napięcia i ofiarności masy te przypatrują się toczącej się walce co najwyżej z bierną sympatią. Starsze pokolenie działaczy socjalistycznych, nawykłe do zupełnie innych odruchów tych mas, dotąd stawia pytanie, co się stało, że ci sami ludzie, których stosunkowo małe krzywdy rozpalały do czerwoności, milczą w okresie swej największej nędzy i poniżenia? Dlaczego w obiektywnie najbardziej rewolucyjnej sytuacji, jaka mogłaby zaistnieć, nastroje rewolucyjne, zamiast wzrosnąć i spotęgować się, opadły i wiszą jak żagiel podczas ciszy morskiej? Dlaczego masy są bierne?\nProblem bierności wielkich mas jest problemem psychologicznym, którego źródła leżą przede wszystkim w ekonomicznym położeniu tych mas, następnie zaś w przeżyciach i doświadczeniach współczesnych nam generacji ludzkich.\nSposób, w jaki masy te reagowały dotąd na pogłębiający się stale kryzys gospodarczy, wzrastające z roku na rok bezrobocie i stabilizację swojej nędzy, był niemal dla całego socjalizmu niespodzianką. Generalną formułą psychologiczną, z którą socjalizm podchodził do tego procesu, było rozumowanie: niezadowolenie rodzi zawsze bunt. Zasada ta otrzymała nawet swoją skrajną interpretację orzekającą, że im gorzej masom, tym bliżej rewolucji. Mimo że olbrzymia większość socjalistów nie uznawała takiej formuły, to jednak nie przewidywano, że wywołane kryzysem niezadowolenie mas doprowadzi je, zamiast do stanu wrzenia, do takiego stanu apatii. Widocznie więc socjalizm za mało poświęcił uwagi procesom psychologicznym, nie mniej ważnym od procesów gospodarczych.\nTrudno dzisiaj już ubrać w ostateczną formę wnioski płynące z dotychczasowych doświadczeń w zakresie psychologii mas w czasie długotrwałych kryzysów gospodarczych. Niemniej jednak już na podstawie tych doświadczeń rozumowanie, że niezadowolenie zawsze rodzi bunt, ulec musi gruntownej rewizji. Doświadczenia te wykazują, że tresura głodem wydaje takie same rezultaty nie tylko u zwierząt, ale i u ludzi. Niezadowolenie twórcze rodzi się dopiero w mózgu człowieka o zaspokojonych prymitywnych potrzebach. Jak długo te potrzeby wołają o zaspokojenie, głos ich nie podnieca, ale przytępia, ogłusza i hamuje. W tym leży wytłumaczenie niemego zachowania się milionów bezrobotnych, wsłuchujących się biernie w swoje osobiste cierpienia i przeżycia. Codzienne szamotanie się z głodem wyjałowiło w tych zdeklasowanych masach wszystkie pokłady zbiorowej energii.\nZ drugiej strony tam, gdzie energie te pozostały jeszcze żywe, kryzys zabrał masom socjalistycznym, z charakteru swego głównie miejskim i robotniczym, ich najważniejszą i najskuteczniejszą broń. Zabrał im możność wyzyskania ich gospodarczego znaczenia przez odmowę udziału w procesie produkcji. Wszystkie strajki polityczne kończą się w tym okresie z reguły niepowodzeniem. Strajki ekonomiczne o charakterze wyłącznie obronnym załamują się albo odnoszą tylko częściowe sukcesy.\nW ten sposób ekonomiczne położenie mas robotniczych złamało i skruszyło podstawy aktywności tych mas, wtrącając je albo w zupełnie pierwotne formy bytowania, albo zabierając im możność walki przez brak najskuteczniejszej broni.\nPrzejdźmy jednak do drugiego źródła bierności mas, którym są doświadczenia i przeżycia współczesnych.\nGeneracja ta uchodzi za pokolenie sceptyków, niedowiarków, pokolenie ludzi bez ognia, poświęceń, ideałów i aktywnej wiary. A przecież ci sami ludzie przed niedawnym czasem byli zupełnie inni. Mało jest generacji, które by się mogły wykazać taką aktywnością, jak ta, która dojrzewała przed wojną światową. Historia tej aktywności jest jednak historią samych rozczarowań.\nPrzypatrzmy się kolejno tym okresom. Pierwszy okres aktywności politycznej tej generacji wypełnia walka o zasady demokracji. Masy wierzą, że parlamenty zrodzone z powszechnego głosowania położą koniec uciskowi i tyraniom. I ożywione tą wiarą walczą aktywnie i ofiarnie o realizację tych zasad politycznych. A kiedy po ich formalnym triumfie wszystko pozostaje po dawnemu, przychodzi pierwsze wielkie rozczarowanie i zdumiony człowiek z ulicy pyta: więc to jest demokracja parlamentarna?\nZ kolei wojna przerywa ten okres pierwszych zwątpień w celowość obranej drogi. Pierwszym dniom tej wojny towarzyszą wielkie zbiorowe egzaltacje i nadzieje. Wszędzie rozpala się na nowo płomień wiary. Wojna znajduje licznych entuzjastów, oczekujących od niej urzeczywistnienia haseł sprawiedliwości społecznej. W imię tych haseł zaprzęga się aktywność mas do rydwanu wojny. A kiedy mija pierwszy okres zaślepienia i przychodzi otrzeźwienie, masy rozczarowane i rozgoryczone pytają: więc tak nas prowadzono? Więc to jest wojna?\nPotem znów pokój oświetla swoim blaskiem horyzonty. Wstrząsy socjalne, rewolucje, nowe instytucje międzynarodowe, niepodległe państwa; w obliczu tych wszystkich możliwości milkną poprzednie doświadczenia i masy znowu wierzą, że idą drogą wiodącą ku rzeczywistym przeobrażeniom społecznym. Znowu jesteśmy świadkami aktywności wielkich mas, ich porywów i ofiarności. Kiedy jednak z chaosu tych wielkich możliwości wyłania się zaledwie jeden tylko kraj, który wstąpił na drogę rzeczywistych i gruntownych przeobrażeń, wszędzie zaś indziej w zmienionej formie zakrzepła stara treść, masy zaskoczone pytają: więc to jest rewolucja?\nPierwsze lata powojenne wynoszą w wielu krajach socjalizm ku rządom. Masy socjalistyczne oczekują od tych rządów zdecydowanych kroków w kierunku zupełnej przebudowy ustroju społecznego. Ale rządy te, słabe i niezdecydowane, nie pozostawiają po sobie żadnych niezatartych śladów swej obecności. Upadają i odchodzą, potęgując tylko rozczarowanie i zwątpienie we własne siły.\nKiedy w taki sposób w ciągu tych wszystkich lat aktywności jedno rozczarowanie ścigało drugie, masy wycofywały stopniowo swoją wiarę i ofiarność z obiegu. Przystawały na krawędzi życia politycznego wierne swoim ideałom, ale już zmęczone i bierne.\nJest niezmiernie charakterystyczne, jak mało miano zrozumienia w socjalizmie dla tych procesów psychologicznych odbywających się wewnątrz samych mas socjalistycznych. Nie widziano ich prawie spoza wzrastającej lawiny głosów oddawanych na listy socjalistyczne przy wyborach parlamentarnych. W ten sposób głosowania i wybory, zamiast pouczyć i wskazać rzeczywisty układ sił, przesłaniały tylko zachodzące poza nimi zmiany, usypiając czujność i uwagę.\nKiedy wkrótce potem rozpoczęła się walka socjalizmu z faszyzmem, wielkie masy nie brały już w tej walce aktywnego, bezpośredniego udziału. Nie było już płaszczyzny wiary i zaufania. Z wyjątkiem kilku wysp, wznoszących się wysoko ponad te nastroje, wszędzie dotarła zrodzona z przeżyć i doświadczeń fala rozczarowania i zwątpienia.\nReszty dopełniło niezwykłe wprost i dziwne zachowanie się młodzieży. Jeżeli wśród tej generacji socjalistycznej, która dojrzewała przed wojną, bierność jest produktem położenia gospodarczego i jej politycznych przeżyć, to jednak pozostaje pytanie: gdzie jest młodzież?\nMłodzież, która nie mogła się przecież rozczarować rezultatami przeszłych walk, ponieważ nie brała w nich jeszcze udziału.\nJeżeli porównamy liczebny stosunek generacji czynnych w ruchu socjalistycznym dzisiaj i w okresie przedwojennym, musimy stwierdzić fakt, że socjalizm postarzał się i zmienił pod tym względem do niepoznania. Gdzie więc są przyczyny tego zjawiska?\nI tutaj, jak w generacji dojrzewającej przed wojną, głównym źródłem bierności są stosunki gospodarcze, krępujące wszelką inicjatywę, żywotność i aktywność młodzieży. Dochodzi do tego zatruwająca umysły młodzieży fala egoistycznego materializmu, jaka opanowała współczesną mieszczańską kulturę duchową. Dochodzą wreszcie wewnętrzne niedomagania współczesnego socjalizmu na polu podejścia do spraw i zagadnień własnej młodzieży.\nPierwsza przyczyna, główna i najważniejsza, zepchnęła młodzież współczesną do roli generacji niepotrzebnych ludzi. Bramy wszystkich możliwości zamknęły się przed nimi. Mózgi ich i ręce nie są nikomu potrzebne. Młodzież, której żywiołem jest dążenie i ruch, skazana została przez ustrojowe warunki ekonomiczne na zupełną bezczynność albo na starczą wegetację, zabijającą wszystko, co młode, żywe i twórcze. Warunki takie stępiły przyrodzoną wrażliwość młodzieży na braki i niedomagania ustroju. Wyjałowiły i spaczyły bystrość i samodzielność poglądu na świat. Spętały rozmach i porywy. Onieśmieliły, zabrały pewność siebie, samopoczucie, inicjatywę, łamiąc i hamując wszystkie przyrodzone temu wiekowi pierwiastki buntu.\nJeżeli nawet aktywniejsze elementy nie uległy naciskowi tej przytłaczającej beznadziejności, to znaczna ich część, zwłaszcza tych, którzy dojrzewali z końcem wojny, poddała się znowu duchowym wpływom ogarniającej świat fali egoistycznego materializmu. U samego progu swojej świadomości społecznej zetknęła się przecież ta generacja ze zjawiskiem, które na jej sposobie myślenia pozostawiło odtąd piętno niezatarte. Widziała z jednej strony oszukane i zlekceważone ideały, z drugiej oburzające poważanie, jakim darzono tych, którzy w okresie wielkich ofiar szukali jedynie osobistych korzyści. Skoro tak się rzeczy mają, rozumowała ta młodzież, nie warto widocznie dążyć do niczego więcej jak do materialnego dobrobytu. Ideałem jej licznych zastępów staje się spokojny, syty, uregulowany tryb życia z materialnie zabezpieczoną przyszłością. W tym też kierunku rozwijają swoją aktywność i pomysłowość. Walki ideowe i duchowe zmagania nie pociągają ich. W związkach i zrzeszeniach widzą nie tyle ideały, ile pewną sumę wrażeń, przyjemności i korzyści niedostępnych poza ich ramami. Siła tego prądu jest taka wielka, że i socjalizm chcąc zdobyć masy tej młodzieży pod zasięg swoich wpływów, musi na rzecz tej psychologii uczynić znaczne koncesje.\nCzy jednak socjalizm potrafił objąć swoją ideologią oraz wpływami i te, i dalsze roczniki młodzieży i przerobić ich budzące się siły w aktywną, polityczną i rewolucyjną energię?\nTrudno na to pytanie odpowiedzieć twierdząco. Nikła rola młodzieży we współczesnym ruchu socjalistycznym nie da się wytłumaczyć samymi tylko ekonomicznymi warunkami jej życia i prądami egoizmu materialistycznego, pozostawionymi przez wojnę światową. Nie cała przecież młodzież utonęła w tych nastrojach. Wciąż jeszcze jej olbrzymie zastępy pozostały sobą, skupiając psychiczne materiały wybuchowe, którym należało tylko dać formę i kierunek. Żaden inny ruch nie miał w sobie tyle potencjonalnych możliwości dla tych tęsknot i dążeń. Jeżeli więc mimo tego dzisiaj wielkie masy młodzieży przypatrują się biernie walce o socjalizm albo szukają za innymi rozwiązaniami, należy przyczyn tego zjawiska szukać w samym socjalizmie. W jego niewłaściwym dotąd podejściu do spraw młodzieży.\nKierunek panujący w socjalizmie, zdając sobie myślowo i teoretycznie sprawę z wielkiej roli młodzieży w żywym ruchu, w praktyce jednak rolę tę zwężał i ograniczał. Na idące generacje patrzył niespokojnie, podejrzliwie i nieufnie. Nie miał zrozumienia dla tego, że generacje te, wychowane i wyżywające się w zupełnie innych warunkach, nie podzielają w całości jego poglądów ani nie entuzjazmują się wszystkimi jego hasłami. Zamiast wsłuchać się w te głosy i zrozumieć ich sens, zatykał uszy albo zamykał usta. Atmosfera taka, zimna i nieufna, nie mogła sprzyjać duchowemu rozwojowi socjalistycznej młodzieży. Toteż budzące się wśród niej prądy zamiast ożywić i odmłodzić ruch, gubiły się i zasychały albo szukały sobie ujścia poza jego ramami.\nW ten sposób socjalizm zamiast wyzwalać i pobudzać i tak już w tym okresie wśród młodzieży przytłumione elementy inicjatywy, samodzielności i odpowiedzialności, możliwości te raczej uszczuplał i hamował. Młodzieży, z natury rzeczy ambitnej i czułej na punkcie uznania dla swojej roli i swojej wartości, przypominał zawsze jej rolę terminatora, który się dopiero uczy i szykuje do właściwej roboty. Ale był to przeważnie termin, w którym młodszym generacjom socjalistycznym przypadła w udziale rola wiecznego czeladnika. Taki stan rzeczy nie mógł wpłynąć na wzmożenie się aktywności tej generacji w ruchu socjalistycznym.\nNie mógł również przyczynić się do wzrostu siły atrakcyjnej socjalizmu wśród młodzieży upór, z jakim panujący w socjalizmie kierunek parlamentarno- demokratyczny trwał prawie dotąd przy swoich niecelowych, zaprzeczonych tyle razy przez życie metodach walki. Młodzież rozumiała, może podświadomie, może tylko instynktem, że na tym pękniętym dzwonie nie zagra już swoich sygnałów. W związku z tym cały sposób dotychczasowego wychowania socjalistycznego, u którego podstaw leżały bierny pacyfizm, sentymentalny humanitaryzm, liberalny demokratyzm, nie chwytał tej młodzieży. Wszystko to było za dalekie od miejsca i czasu, w których jej wypadło żyć. Współczesna młodzież o wyostrzonym realizmie nie miała poczucia dla tych abstrakcji.\nOmawialiśmy dotąd wewnętrzne niedomagania socjalizmu na polu ustosunkowania się do spraw młodzieży, wymieniając panującą atmosferę nieufności wobec młodzieży, hamowanie jej samodzielności i niecelowe dążenia wychowawcze.\nNiemałą jednak rolę odegrały, jeżeli o sam liczebny udział młodzieży w ruchu socjalistycznym idzie, zewnętrzne formy propagandy i agitacji politycznej. Socjalizm wykazał na tym polu, z małymi wyjątkami, brak zrozumienia dla dekoracyjnych momentów walki politycznej. A przecież akcesoria tej walki mają na młodzież największy wpływ pociągający. Formy zewnętrzne i zbiorowe wystąpienia, którym tło dają muzyka, pieśń, poezja i obraz, przykuwają jej oczy i uszy, opanowując myśli. Jak mało się jednak ten skarbiec rekwizytów w ostatnich latach w socjalizmie wzbogacił.\nSzukając za przyczynami kryzysu elementu ludzkiego w współczesnym socjalizmie, należy zwrócić uwagę i na przywódców dzisiejszego ruchu.\nPrzywódcy każdego masowego ruchu są w jego historycznych okresach spokrewnieni ze sobą nie tylko myślą, ale i charakterem. Oczywiście, że zachodzą znaczne indywidualne różnice w formacie przywódcy. Niemniej jednak u wszystkich działa pewien wspólny mechanizm myślowy, który tworzy dla tego ruchu charakterystyczną sylwetkę jego działacza i przywódcy.\nKontury sylwetki wycina nie tylko sam charakter ruchu, ale i rola spełniana przez jego przywódców. Rola ta zależna jest ściśle od fazy rozwojowej, jaką w danej chwili przechodzi ruch. Każdy bowiem masowy ruch społeczny przechodzi na swej drodze ku urzeczywistnieniu przez trzy rozwojowe etapy.\nPierwszy etap ma na celu zdobycie mas przez propagandę i popularyzowanie haseł politycznych i ideologii. W drugim zadaniem ruchu staje się już organizowanie tych mas. Trzeci etap wreszcie jest okresem realizacji, urzeczywistniania ideałów. Jest to okres, w którym masy przekonane i zorganizowane należy już prowadzić ku urzeczywistnieniu głoszonych haseł. W każdym z tych okresów zmienia się charakter przeważającej pracy przywódcy, który jest kolejno agitatorem, organizatorem i realizatorem.\nRuch socjalistyczny przeszedł już dwa pierwsze etapy swego rozwoju. Znajduje się obecnie na trzecim etapie swej historycznej drogi. Hasła socjalistyczne zostały spopularyzowane na całym świecie i pozyskały setki milionów zwolenników. Organizacje socjalistyczne, polityczne zawodowe i kulturalne skupiły w swoich szeregach wielkie masy członków. Socjalistyczny działacz-agitator spełnił dobrze swoje zadanie. Socjalistyczny działacz-organizator odznaczył się w wielu krajach organizacyjnym talentem. Przyszedł jednak trzeci okres, w którym ruch socjalistyczny stanął przed nowymi zadaniami, wymagającymi zupełnie innego podejścia do tej pracy. Przyszedł okres ludzi czynu, twardych, nieustępliwych i zdecydowanych. Okres ten wymagał innego już typu działacza i innych metod działania.\nCzy i w tym okresie doszli już w socjalizmie do głosu właściwi ludzie? Czy zmiana charakteru pracy politycznej zmieniła charakter dotychczasowego przywódcy?\nNie ulega żadnej wątpliwości, że socjalizm cierpi dzisiaj na brak przywódców. Brak ten daje się dotkliwie odczuć na najwyższych i najniższych szczeblach organizacyjnej hierarchii. Jest tak nie tylko dlatego, że dotychczasowe kierownictwo fizycznie się zużyło, a nie wyszkoliło praktycznie następców. Jest tak w znacznej mierze i dlatego, że psychologię i charakter tych przywódców urabiały i rzeźbiły metody pracy i walki politycznej, które dzisiaj nie znajdują w ogóle zastosowania albo mają znaczenie drugorzędne.\nW pierwszym okresie masowego ruchu socjalistycznego, w okresie legalnego już popularyzowania haseł socjalistycznych i zdobywania zwolenników, wysunął się z natury rzeczy na pierwszy plan ruchu: mówca. Zdolny agitator jest w tym okresie omal najpowszechniejszym typem przywódcy w socjalizmie.\nNa drugim etapie, w którym sukcesy propagandowe znalazły już wyraz w istnieniu masowych, politycznych, zawodowych i kulturalnych organizacji socjalistycznych, rola przywódcy przypadła w udziale także działaczom o technicznych talentach organizacyjnych.\nW hierarchii organizacyjnej socjalizmu zajęła obok nich niewątpliwie wysokie pozycje pewna mała liczba ludzi o innym wykroju psychologicznym. Przeważająca jednak masa przywódców współczesnego socjalizmu rekrutowała się ze zdolnych mówców i dobrych techników organizacyjnych. Były to oczywiście zalety, które w pierwszych dwóch okresach masowego ruchu oddawały mu olbrzymie usługi. Jednak praca taka, trwająca latami, wyrzeźbiła umysłowość i charaktery tych, którzy ją przez większą część swego życia spełniali, w sposób niepozwalający im się potem dostosować się do zmienionych warunków walki politycznej. Propaganda i technika organizacyjna minionych okresów wysunęły na czoło walki socjalistycznej dwa główne rodzaje broni: słowo i aparat. Kiedy potem przyszedł okres trzeci, okres czynu, ani słowo, ani aparat nie przestały być miarą wartości. Zamiast działać, przemawiano i wiecowano. Zamiast użyć zbudowanych organizacji do celów, dla których zostały stworzone, rozbudowywano je i upiększano, jak gdyby były celem dla siebie.\nUpadek rządów socjalistycznych w latach powojennych nie wszędzie był wyrazem ich politycznej niemocy. W owym czasie socjalizm międzynarodowy rozporządzał potężnymi środkami władzy. Miał za sobą masy, obok siebie olbrzymie organizacje, przed sobą skompromitowanych wojną i zdezorientowanych wrogów, w ręku swoim cały aparat państwowy i jego środki przymusu. Mobilizując taką siłę, mógł jeżeli już nie utrzymać się na stałe przy rządach, to jednak wycisnąć niezatarte historyczne ślady swej obecności. Ale rządy socjalistyczne załamały się razem z psychologicznym załamaniem sprawujących je przywódców. Chwile, które wymagają zdecydowanych czynów, zostają przegadane, jak gdyby dalej szło głównie o to, kto ma rację. Aparat państwowy, dotychczasowe główne narzędzie klasowego panowania, nie zostaje narzędziem władzy socjalistycznej. Ręka, która opanowała ten instrument, naprawia go, czyści i oliwi, jak gdyby dalej o to tylko szło, żeby działał cicho i sprawnie.\nW tych decydujących historycznych chwilach trzeciego okresu walki o socjalizm, okresu realizacji, nie dopisał w socjalizmie przywódca. Pozostał dalej dobrym mówcą, dobrym administratorem – ale nie stał się człowiekiem czynu.\nNie znaczy to, że socjalizm nie miał w swoich szeregach ludzi czynu. Ale nie oni nadawali charakter masie przywódców całego ruchu. Ludzie ci nie dochodzili przeważnie do głosu. A poglądy ich i zamierzenia uchodziły za ryzykanckie i nieodpowiedzialne. Przeważająca większość miarodajnych przywódców socjalizmu nie chciała nawet w tych rewolucyjnych czasach niczego ryzykować. Rozmach rewolucyjny, cechujący w takich czasach przywódców wielkiej miary, był tym razem niezmiernie rządkiem zjawiskiem. Zastanawiano się w nieskończoność i ważono szanse, rozwiązując zagadnienia polityczne jak matematyczne równania. Ale kiedy rachunek był wreszcie gotowy, szanse należały już do przeszłości.\nJeżeli już w tym czasie nie dopisywał typ przywódcy, urobionego przez pierwsze dwa etapy ruchu, to w okresie walki z faszyzmem stało się to jeszcze bardziej widoczne. Faszyzm zepchnął w wielu krajach ruch socjalistyczny w podziemia. W innych tolerując jego istnienie, jak długo nie stanowi rzeczywistego niebezpieczeństwa, zabrał mu możność walki drogą propagandy i organizowania mas. I tu, i tam dotychczasowy mówca i organizator nie znajdują już zastosowania dla swoich dawnych metod pracy. Zmienione warunki wymagają zmiany nie tylko całego myślowego nastawienia, ale i zupełnie innej techniki propagandy i organizacji.\nDotychczasowe kierownictwo zużyło swoje siły albo znajduje się u kresu swoich fizycznych możliwości i dlatego nie może wykazać aktywności w zmienionych zupełnie warunkach trzeciego etapu walki o socjalizm.\nWarunki te wymagają zupełnej zmiany metod myślenia. Potrzebom tym przeciwstawiają się jednak zakorzenione nałogi myślowe, rutyna i przyzwyczajenie, które nie potrafią się już nagiąć ku nowej rzeczywistości.\nCzy przeżywamy zmierzch doktryny socjalistycznej?\nTak twierdzą uczeni, publicyści i politycy, którzy głoszą ostateczny upadek socjalizmu. Zastanówmy się więc nad źródłami i formami tej niemocy współczesnej doktryny socjalistycznej.\nCóż to jest doktryna? Jest to pewien uzasadniony naukowo sposób rozumowania i działania.\nCzym więc jest doktryna socjalistyczna? Jest naukowo uzasadnionym przeświadczeniem, że życie społeczne może być zorganizowane na zasadach społecznej sprawiedliwości, w których dobrobyt, prawo i kultura nie będą przywilejem klasy posiadającej i rządzącej. Doktryna socjalistyczna jest jednak nie tylko naukowo uzasadnioną wiarą w ideał przyszłego społeczeństwa. Jest również opartym na naukowych podstawach dążeniem do urzeczywistnienia tego ideału. Doktryna wskazuje nie tylko cel, ale i drogi wiodące do celu. Załamanie się doktryny musi więc być załamaniem się celu i dróg.\nRozpatrzmy te rzeczy oddzielnie. I postawmy wpierw pytanie: co się takiego stało, że ta część doktryny socjalistycznej, która kreśli kontury przyszłego socjalistycznego społeczeństwa – a więc cel – miałaby się ostatnio załamać?\nMusiałby w latach ostatnich powstać jakiś, zbudowany na naukowych podstawach, wielki ruch, który by udowodnił, że przyszłe bezklasowe społeczeństwo socjalistyczne nie da ludzkości żadnych istotnych korzyści, ponieważ stan obecny jest idealny. Albo musiałby to być jakiś inny ruch, który by znowu widząc wszystkie ułomności kapitalistycznego ustroju, wskazał w ogólnoświatowej skali takie środki zaradcze i możliwości, które by socjalistyczne koncepcje usunęły całkowicie w cień. Względnie musiałaby chyba ludzkość zebrać przy dotychczasowych próbach realizacji tych socjalistycznych koncepcji tyle doświadczeń, że cel postawiony przez doktrynę socjalistyczną: przyszłe socjalistyczne społeczeństwo – można by już uznać ostatecznie za nieosiągalny.\nCzy zaszła którakolwiek z tych ewentualności?\nGdzie jest doktryna, która uważa obecny stan życia społecznego za idealny? Który z uczonych, publicystów czy polityków usiłował dowodzić, że społeczeństwo, w którym dobrobyt zastąpi nędzę, a kultura ciemnotę, nie da ludzkości żadnych istotnych korzyści? Nigdy jeszcze dotąd wady ustrojowe kapitalizmu nie były dla wszystkich tak widoczne, jak w tych latach, które zrodziły legendę o bankructwie doktryny socjalistycznej. Lata te obnażyły zupełnie całe gospodarcze, polityczne i kulturalne kalectwo tego ustroju. Ustroju wzrastającej nędzy i bezrobocia; ustroju gwałtu i nieuniknionej groźby wojen; ustroju ciemnoty i kulturalnego barbarzyństwa. Kapitalizm stanął u kresu swoich wszystkich możliwości. Gospodarczo stał się zaporą dla rozwoju sił produkcyjnych. Politycznie powrócił do dawnych form jawnego gwałtu, zarówno w polityce wewnętrznej, jak i międzynarodowej. Kulturalnie cofnął się do ideałów średniowiecza, odgrzebując jego zbutwiałe światopoglądy. Na każdym polu wykazał i wykazuje całkowitą agonię swojej misji historycznej. I dlatego miałby być ideałem, który przesłonił wielkie gospodarcze, polityczne i kulturalne możliwości przyszłego społeczeństwa socjalistycznego?\nW świecie współczesnych ideałów społecznych nikt dzisiaj nie broni już kapitalizmu. Żadna doktryna nie kreśli mu nieistniejących perspektyw. Uczeni, którzy mówią o śmierci socjalizmu, mówią równocześnie o załamaniu się kapitalizmu. Publicyści wyliczają na wyścigi wszystkie jego grzechy główne. Mężowie stanu przeprowadzają reformy zdążające w kierunku tak zwanego kapitalizmu państwowego. Sam kapitał w świadomości zbliżającej się rozgrywki obwarowuje się coraz to mocniej na pozycjach państwowego przymusu. Tak czy owak kapitalizm przestał być powszechnie ideałem o jakichkolwiek twórczych możliwościach.\nKu jakim więc formom ustrojowym zdąża stary świat? Doktryna kapitalistyczna straciła rację bytu. Doktryna socjalistyczna znikła, według jego pojęć z horyzontu, ustępując miejsca nowym koncepcjom społecznym i ustrojowym. Jakie to koncepcje? Jakimi żyją nowymi myślami? Jakim blaskiem świecą, że światło socjalizmu miałoby przy nich wyglądać jak malutki płomyk przy rozpalonym ognisku?\nDoktryną tą ma być faszyzm! Zostawmy w tej chwili na boku jego właściwą rolę społeczną, rzeczywiste źródła jego siły i głęboko ukryte pod płaszczem społecznej doktryny sprężyny kapitału. Zapytajmy się tylko: czy ciężar gatunkowy faszyzmu, jako doktryny, uprawnia go do odegrania podobnej roli?\nDoktryna faszystowska nie ma w rzeczywistości w całej swojej filozofii społecznej ani jednego samodzielnego pierwiastka. Żyje oderwanymi kawałami myśli socjalistycznej, tylko spaczonymi, zniekształconymi i wtłoczonymi w średniowieczne formy ustrojowe.\nFaszyzm odrzuca materialistyczny ideał powszechnego dobrobytu, zarzucając mu brak duchowych perspektyw. Sam jednak na czoło swojej doktryny wysunął zasadę: narodowego dobrobytu! Faszyzm odrzuca socjalistyczną problematykę, ujmującą zagadnienia społeczne w skali ogólnoświatowej i międzynarodowej. Usiłuje jednak naśladować jej tezy końcowe, zniekształcając je dla potrzeb swojej rasowej i narodowej terminologii. W ten sposób nie tylko okaleczył myśl, ale zabił jej praktyczne możliwości.\nDoktryna socjalistyczna jest systemem myślowym konsekwentnym, logicznym i zwartym, jakby wyciosanym z jednej bryły. Każdy jej szczegół daje równocześnie wizję całości. Doktryna faszystowska nie wie do dzisiaj, czym jest: doktryną narodową czy międzynarodową? Chciałaby być jednym i drugim. Nie odpowiada jednak na pytanie, jakie widzi możliwości przyszłego ładu społecznego, skoro tylko wszystkie rasy i wszystkie narody przejmą się jej ideałami? Świat przez nią wyimaginowany ma być światem wielkich i małych, silnych i słabych. Kto ma w nim jednak zająć dolne miejsca, skoro wszyscy mają się uważać za wielkich i silnych?\nFaszyzm nie przeciwstawił doktrynie socjalistycznej, kreślącej wyraziste kontury przyszłego socjalistycznego społeczeństwa, opartego na powszechnym dobrobycie, ładzie i kulturze, żadnej samodzielnej doktryny społecznej. Zamiast rozwiązywać zagadnienia, zmusza je do milczenia. Jego narodowy socjalizm, ograniczający myśl socjalistyczną do ideałów narodowego dobrobytu, narodowego ładu i narodowej kultury, usiłuje niezaradnie tylko przesłonić mistrzowską społeczną wizję słabym naśladownictwem. I dlatego nie przesłonił i nie przesłoni tej wizji fakt, że odnosi tu czy tam chwilowe triumfy, nie ma tutaj nic do rzeczy. Przemijająca siła faszyzmu leży zupełnie gdzieindziej; nie w sile jego doktryny.\nPozostawałaby jeszcze trzecia ewentualność. Ta mianowicie, że doktryna socjalistyczna, w zasadzie słuszna i niezastąpiona, okazała się jednak na podstawie dotychczasowych doświadczeń iluzją społeczną, złudzeniem nierealnym i nieosiągalnym.\nDoktryna socjalistyczna nie wyszła jednak dotychczas – z wyjątkiem jednego kraju – poza ramy systemu myślowego walczącego dopiero o zdobycie właściwego warsztatu pracy. Warsztatem tym jest dotychczasowe narzędzie kapitału: państwo. Doświadczenia tej walki mogą być dowodem na to, że jej strategia oparta była na błędnych założeniach. Nie świadczą jednak o nierealizmie celu końcowego. Tak jak techniczne niepowodzenia nie świadczą o niemożliwości opanowania pewnych żywiołów.\nOstatnie lata dały dowody, że tam, gdzie socjalizm wykorzystał historyczne okoliczności, stosując właściwą w danym kraju i w tych okolicznościach strategię – tam doktryna socjalistyczna, uznana już za iluzję, przyobleka się w żywą treść. I żyje życiem realnym, rozwiązując ekonomiczne, ustrojowe i kulturalne zagadnienia, nie tylko w płaszczyźnie myślowej abstrakcji, ale konkretnej rzeczywistości.\nNic więc nie świadczy za tym, że doktryna socjalistyczna w tej części, która kreśli kontury przyszłego socjalistycznego, bezklasowego społeczeństwa, opartego na powszechnym dobrobycie, ładzie społecznym i kulturze, załamała się pod naporem starych doświadczeń czy nowych społecznych ideałów.\nNie ma kryzysu celu w socjalizmie! I w tym znaczeniu nie ma również zmierzchu doktryny socjalistycznej.\nJeżeli jednak kryzys doktryny socjalistycznej nie jest w żadnym razie załamaniem się ideału, który zachował całą przekonującą potęgę, to jednak przeżywamy niewątpliwie kryzys dróg obranych przez panujący dotąd w socjalizmie kierunek. A więc w tym znaczeniu kryzys narzuconej socjalizmowi przez ten kierunek doktryny.\nKierunek ten, zwany reformizmem, wskazał drogę pokojowego pochodu ku socjalizmowi; drogę stopniowego wrastania w socjalizm przez bezustanną reformę starego kapitalistycznego ustroju.\nWpatrzony w tezę, że rozwojowi kapitalizmu towarzyszyć będzie stały równoległy wzrost liczebności i uświadomienia klasy robotniczej, liczył na zbawienne skutki samego czasu, który pozwoli mu stopniowo opanować państwo kapitalistyczne przez wyzyskanie jego urządzeń demokratycznych. Klasa pracująca, silniejsza z roku na rok liczebnością, organizacją i świadomością swojej historycznej roli, miała stopniowo opanować państwo kapitalistyczne, aby w końcu przez zdobycie parlamentarnej większości legalnie objąć rządy.\nNa tych demokratycznych nadziejach oparł reformizm całą strategię i taktykę pokojowej walki o socjalizm. Strategia ta, mało kiedy teoretycznie jasno sformułowana, najczęściej nieokreślona i chwiejna, wytyczyła dopiero w praktyce swoje drogi i etapy stopniowego wrastania w socjalizm.\nPierwszy etap: do uzyskania większości w parlamencie. W okresie tym akcja socjalistyczna zmierza do zapewnienia, jeszcze w ramach tego ustroju, znośniejszych warunków bytu dla mas pracujących. Lepsze warunki płacy i pracy, ustawodawstwo socjalne, samopomoc w drodze kooperatyw, konstytucyjnie zagwarantowane wolności polityczne; zdobycze te oznaczają – według reformizmu – powolny, ale nieustanny pochód ku socjalizmowi. Pochodowi temu towarzyszą wewnętrzne ekonomiczne przeobrażenia kapitalizmu, powodujące stały liczebny wzrost proletariatu i jego klasowej świadomości – aż w końcu rozwój ten znajduje wyraz w osiągnięciu upragnionej większości parlamentarnej i objęciu rządów.\nDrugi etap: od uzyskania parlamentarnej większości. W tym okresie ruch socjalistyczny pozostaje wierny zasadom demokracji, które go wyniosły ku rządom, i gotowy w każdej chwili do oddania władzy na wypadek, gdyby większość parlamentarną, na której opiera swoje prawo rządzenia, w jakiś sposób utracił. Wtedy jednak rozpocznie znowu wędrówkę ku większości, spokojny i pewny, że czas i rozwój stosunków ekonomicznych pracują dla socjalizmu, niezależnie od chwilowej zmiany układu sił i nastrojów. Zachowując zasady politycznej demokracji, przebudowywać będzie równocześnie rząd socjalistyczny gospodarstwo kapitalistyczne w socjalistyczne, nie narażając jednak życia gospodarczego na gwałtowne wstrząsy radykalnych rewolucyjnych zmian.\nKreśląc takie oto perspektywy, zakładał reformizm nie tylko bezustanny wzrost liczebności klasy robotniczej, ale i nienaruszalność demokratycznych form państwa kapitalistycznego.\nTymczasem jedna i druga tendencja rozwijała się równolegle z rozwojem kapitalizmu, zanika jednak z pierwszą chwilą jego załamywania się. Kryzys kapitalizmu wyzwala nowe prawa ruchu społeczeństwa kapitalistycznego.\nZahamowanie życia gospodarczego hamuje dawny liczebny wzrost klasy robotniczej. Podział na pracujących i bezrobotnych osłabia wśród niej poczucie przynależności do jednej klasy, zmniejszając jej świadomość, spoistość i siłę organizacyjną. Zanik klas średnich w sensie stopniowej proletaryzacji i produktywizacji ustaje. Klasy średnie, tracąc ekonomiczne podstawy egzystencji, nie zdają sobie jednak sprawy z właściwych przyczyn swego upadku.\nProletaryzując się gospodarczo, nie zasilają klasowych szeregów, ale zwracają się przeciw nim w złudnej nadziei ratowania ginących materialnych i moralnych przywilejów.\nTak zwane trwałe zdobycze w zakresie płacy, pracy, opieki socjalnej, samopomocy gospodarczej okazują się więc zupełnie nietrwałe. Rezultaty wieloletnich walk i zmagań znikają pod naporem gospodarczego kryzysu.\nNienaruszalność form demokratycznych okazuje się fikcją. Formy te, zachowywane tak długo, jak długo staremu ustrojowi nie grozi bezpośrednie niebezpieczeństwo, zostają przy pierwszych oznakach ustrojowego kryzysu zarzucone. Współczesna demokracja, pozostawiająca w rękach jednej klasy wszystkie środki przewagi społecznej, staje się albo narzędziem tej klasy, albo zostaje zastąpiona faszystowskimi formami ustrojowymi.\nPerspektywy pokojowego pochodu ku socjalizmowi drogą demokracji, stopniowych zdobyczy i reform, w ramach ustroju kapitalistycznego, załamały się. Kryzys ustrojowy i gospodarczy; faszyzm i rozkład życia ekonomicznego odebrały już dzisiaj reformizmowi w większości krajów teoretyczną i praktyczną rację bytu. W krajach, w których stosunki nie dojrzały jeszcze do tego stopnia, pozostawiając pole dla złudzeń reformizmu – przykład sąsiadów jest miarodajną przestrogą, dokąd takie złudzenia prowadzą.\nDoktryna reformistyczna okazała się fatalną w skutkach omyłką. Jej pokojowa strategia i demokratyczna taktyka walki o socjalizm zawiodła w pierwszym i drugim etapie tej walki.\nSocjalizm wpatrzony w doraźne zdobycze uzyskane w okresie koniunktury zapomniał pod wpływem reformizmu o tym, że zdobycze te są tylko jednym ze środków złożonej i skomplikowanej walki. I pod hipnozą tych małych sukcesów tracił z oczu wielki cel.\nWierny zasadom demokracji parlamentarnej tracił szanse rewolucyjnych sytuacji, hamując w decydujących chwilach rozmach własnych szeregów. Nawet tam, gdzie nie polegał wyłącznie na demokratycznych gwarancjach rozwoju i nie wykluczał rewolucyjnych rozstrzygnięć, czynił z nich jednak broń defensywną, a nie ofensywną. Ale sytuacje rewolucyjne nie dadzą się dowolnie konserwować. Momenty ataku wybierane przez przeciwników są zawsze chwilami najmniejszych szans obrony.\nW krajach, w których dochodzi do drugiego etapu i sprawuje rządy, pozostawia swoim wrogom wszystkie środki przewagi społecznej. Nie chcąc dopuścić do nieuniknionych, ale przemijających wstrząsów życia gospodarczego, nie zmienia ustroju ani stosunków posiadania, lawirując w kompromitujących sprzecznościach słów i czynów.\nBudując swoje prawo istnienia i trwałość na parlamentarnej większości, a więc na opinii, pozostawia równocześnie w rękach swoich wrogów wszystkie środki urabiania nastrojów. A kiedy fale przypływu, które go wynoszą ku górze, ustępują falom odpływu i nastroje się zmieniają, ustępuje dobrowolnie bez oporu, wracając z powrotem na syzyfową drogę: demokratycznej walki o socjalizm.\nW taki oto sposób żył i karmił się reformizm złudzeniami i iluzjami, które nie chciały się ani sprawdzić, ani urzeczywistnić.\nKryzys doktryny socjalistycznej – to w największej mierze upadek reformizmu. To załamanie się dróg pokojowego, harmonijnego rozwoju społecznego od kapitalizmu do socjalizmu.\nDogmatyzm i sekciarstwo\nZastanawia jednak, dlaczego reformizm, oparty na tylu błędnych założeniach, zapuścił w ruchu socjalistycznym tak głębokie korzenie? I dlaczego mimo swojej oczywistej klęski przeważnie jeszcze dotąd sprawuje kierownictwo tego ruchu?\nJeżeli przypatrzymy się uważnie historii międzynarodowego ruchu socjalistycznego ostatnich kilkudziesięciu lat, zaobserwujemy jakby zanik twórczej myśli socjalistycznej. Po wielkich twórcach naukowego socjalizmu następuje długa epoka komentatorów i popularyzatorów, ale rozwój myśli socjalistycznej nie wyrasta ponad miarę komentarzy. Za wyjątkiem jednego środowiska brak tej myśli w tym okresie twórczego rozmachu i samodzielnego wysiłku. Żyje nagromadzonymi kapitałami, nie pomnaża ich jednak własną twórczością.\nPrądy przebiegające przez ówczesny socjalizm nie sprzyjały rozwojowi twórczej myśli socjalistycznej. Były albo przejęte praktyczną działalnością, pozostawiającą mało możności dla ściśle teoretycznych rozważań, albo znowu oddalały się od życia dogmatyzmem skostniałych formułek.\nReformizm, który przerzucił punkt ciężkości akcji socjalistycznej w dziedzinę codziennych praktycznych zdobyczy, nie mógł z natury rzeczy stać się czynnikiem zapładniającym wielką myśl socjalistyczną. Jeżeli w pierwszych latach swego istnienia usiłował jeszcze zastąpić pewne tezy naukowego socjalizmu drogą rewizji, to w latach następnych ogranicza się zupełnie do naginania ich i komentowania dla potrzeb swojej doktryny.\nSocjalizm ortodoksyjny uważał znowu trud twórczego myślowego wysiłku za zbyteczny. Skoro naukowy socjalizm wszystko już przewidział, wszystkiemu wytyczył drogi, należało teraz tylko zrozumieć jego dogmaty, stosować je z największą dokładnością, czekając na zapowiedziane w nich nieuniknione przeobrażenia. Rozumowanie takie zaprowadziło ortodoksyjnych socjalistów na bezdroża jakiegoś fatalistycznego pojmowania dziejów, w których myśl, wola i działanie ludzkie nie stanowią „walczącej większości” i mało w ogóle ważą na szalach historycznych przeobrażeń. Upadek społeczeństwa kapitalistycznego miał być mechanicznym następstwem wewnętrznych przeobrażeń ekonomicznych tego systemu. Takie pojmowanie materializmu dziejowego paczyło tezy naukowego socjalizmu w dogmatyzm formułek krępujących wszelką aktywność myśli i czynu.\nRewolucyjny socjalizm wystąpił na szerszą widownię zorganizowanego ruchu socjalistycznego stosunkowo późno. W swoich pierwszych krokach nie mógł jeszcze przeciwstawić reformizmowi, wykazującemu się już koniunkturalnymi sukcesami, własnych realnych zdobyczy. W latach powojennych, w których błędy reformizmu były już widoczne i rażące, a socjalizm rewolucyjny stawał się siłą ufundowaną teoretycznie i wykazującą się rewolucyjnym dorobkiem, nastąpił rozłam, który zerwał jedność organizacyjną i osłabił wpływy i możliwości rewolucyjnego socjalizmu w ruchu socjalistycznym.\nKorzystał z tego wszystkiego reformizm, należący już wówczas do rzędu upadających wielkości i w atmosferze zaniku twórczej myśli socjalistycznej, dogmatyzmu i sekciarstwa trwał siłą bezwładu jako panująca doktryna socjalistycznego ruchu.\nDowodzi to, że dogmatyzowanie zasad twórców naukowego socjalizmu wyrządziło socjalizmowi bez względu na to, przez kogo było stosowane, wielkie szkody.\nSkrępowało twórczość, odebrało myśli socjalistycznej możność czujnego dotrzymywania kroku zmieniającym się fazom społecznego rozwoju, rejestrowania nowych praw społecznych rządzących w nowych okresach i uzupełniania swojej wiedzy wnioskami płynącymi z przeżytych doświadczeń.\nByło zresztą najzupełniej sprzeczne z wolą i stanowiskiem samych twórców, którzy w nauce swojej nie chcieli podawać dogmatów, ale wskazówki działania.\nNie mniejsze szkody przyniosło socjalizmowi sekciarstwo i polityka rozłamów. Zrywanie jedności organizacyjnej osłabiło tylko możność przeprowadzania i urzeczywistniania w samym ruchu socjalistycznym haseł, w imię których rozłam został dokonany. Wzajemne walki wyczerpywały energię, paraliżowały wolę i pogłębiały bierność.\nW polemicznej zaciętości przemieniano błędy w cnotę, chwilowe tendencje w niezmienne prawa, wskazówki w dogmaty, dogmaty w doktrynerstwo, a miarą rzeczy stawała się nie jej wartość, ale wykonawca. Od tego zależało uznanie albo potępienie. Prowadziło to do wzajemnej negacji myśli i poglądów. Kierunki zamykały się w ciasnych skorupach, opancerzając się przed atakiem błędami przeciwnika. Jedni negują wszystko, co wybiega poza ramy demokracji i socjalnych reform, drudzy na przekór oczywistości odmawiają tym instytucjom jakiegokolwiek znaczenia. Tych gubi przesłaniająca wszystko troska o codzienny interes, tamtych zupełny brak zrozumienia dla tych spraw.\nSocjalizm cierpiał w tym okresie na brak kierowniczej doktryny syntetycznej, która by łączyła rewolucyjne dążenia z praktycznymi zadaniami dnia, ogólnie zakreślone, jasne zasady działania z negacją uniwersalnych formułek politycznych. Doktryny stosującej niezmienne materialistyczne i dialektyczne metody naukowego socjalizmu do zmienionych warunków rozkładającego się społeczeństwa kapitalistycznego.\nDiagnozą nazywa się w medycynie rozpoznanie choroby na podstawie jej symptomów. Analizowaliśmy dotychczas objawy niemocy socjalizmu – jak zmęczenie mas, obojętność młodzieży, załamanie się przywódców, sukcesy faszyzmu, błędy reformizmu, wyjałowienie myśli socjalistycznej, dogmatyzm i sekciarstwo.\nZanim przejdziemy z kolei do związania tych objawów w całość, dającą podstawę do końcowej diagnozy, należy wyszukać nić wiążących je współzależności.\nAnaliza ruchu społecznego pod kątem rozdziału jego człowieka i doktryny nie neguje ani przez chwilę wzajemnej współzależności tych dwu elementów. Żaden z nich nie żyje oderwanym życiem, ale razem dopiero tworzą całość wzajemnie na siebie wpływającą i nawzajem kształtującą swoją treść. Symptomy choroby badane oddzielnie związane są jednak z sobą wspólnym źródłem niemocy, nadającym im wszystkim wspólny charakter.\nCóż więc łączy poszczególne symptomy dzisiejszej niemocy socjalizmu?\nZanik aktywności. Bierność!\nCzy to idzie o człowieka w ruchu socjalistycznym, czy też o doktrynę – wspólną oznaką niemocy jest bierność.\nZachowanie się mas pracujących, rozczarowanych, zmęczonych, przypatrujących się z ubocza rozwojowi wydarzeń, dowodzi, że socjalizm nie umiał dotąd tchnąć w te masy nowej wiary, nowego zaufania i ducha odrodzonej aktywności.\nW walce o młodzież pozostał socjalizm daleko w tyle. Można powiedzieć: stracił kontakt z idącymi generacjami. Nie odmłodził się, nie przyciągnął tych generacji, nie opanował ich umysłów.\nNie odmłodził również duchowo ani fizycznie swego kierownictwa. Pozwolił przywódcom zaskorupić się w nałogach, rutynie i metodach – nie znajdujących absolutnie żadnego zastosowania we współczesnych warunkach walki politycznej.\nW walce z faszyzmem cofnął się na pozycje obronne. Nie działał, nie uprzedzał ataków, ale czekał na nie i przegrywał. Wybór broni skuteczniejszej pozostawił przeciwnikowi.\nNadzieje urzeczywistnienia swoich celów budował na złudzeniach pokojowego rozwoju z kapitalizmu do socjalizmu. Widział demokrację tam, gdzie były tylko jej pozory. Nowe formy życia w zjawiskach nietrwałych i przemijających. Śnił i łudził się, idąc drogą najmniejszego oporu.\nMyśli socjalistycznej nie rozwijał, nie uzupełniał, nie wzbogacał, rozmieniając zaledwie pozostawione skarby przez twórców naukowego socjalizmu w drobną monetę formułek i dogmatów.\nW odłamach krytycznych wykazywał brak praktycznego zmysłu i skłonności do sekciarstwa, osłabiające ich możliwości i szanse ujęcia kierownictwa.\nWszystkie te objawy kryzysu socjalizmu łączy wspólna im cecha zaniku aktywności. Socjalizm stracił w okresie swego kryzysu dawny charakter młodego, twórczego, atakującego ruchu. Żywiołowy rozmach i prężną potęgę myśli, która poprzez wszystkie trudności szuka przebojem dróg wiodących do celu. Pewność siebie ruchu dotrzymującego aktywnie kroku wszelkim przeobrażeniom. Rewolucyjną gotowość wykorzystywania szans aż do ich ostatnich możliwości.\nCechy te wyróżniające ruch socjalistyczny w okresie jego żywiołowego rozwoju ustąpiły miejsca objawom odwrotnym: zmęczeniu, niepewności, zanikowi wiary we własne siły, wahaniom i niezdecydowaniu. Socjalizm stał się jednym słowem bierny i ta bierność stanowi najcharakterystyczniejszą wspólną cechę wszystkich objawów kryzysu socjalizmu.\nNależy jednak zapytać: gdzie leżą źródła tej bierności? Czy w zewnętrznych przeszkodach jakie ruch napotykał na swej drodze? W sile oporu, którą mu przeciwstawił stary świat? Wszystko przemawia za tym, że nie takie są właściwe źródła kryzysu socjalizmu. Przyczyny niemocy tkwią w samym ruchu socjalistycznym, a nie poza nim. Przeszkody stawiane socjalizmowi w pierwszych latach jego walki politycznej były, biorąc pod uwagę jego siłę ówczesną i siłę późniejszą, bez porównania większe. A jednak nie wpływały hamująco, ale dodawały sił i podniecały.\nŹródło kryzysu leży w samym ruchu socjalistycznym. Ruch socjalistyczny był tak długo potęgą, jak długo atakował. Siłę jego stanowiła rewolucyjna inicjatywa. Rozmach ugrupowania dążącego do zmian, wyzwalającego bez ustanku twórczą potęgę buntu przeciw teraźniejszości, nigdy nie zaspokojonego, prącego naprzód poczuciem sił i żywotności.\nPotęgę socjalizmu stanowił ożywiający go duch bezustannej rewolucyjnej inicjatywy.\nDuch taki przejawiać się jednak może tylko w ofensywie, tylko w ataku. Bez ofensywy marnieje i zanika. A ruch socjalistyczny stracił od wielu już lat ducha ofensywy. Rewolucyjna inicjatywa przeszła do jego wrogów. Zamiast dążyć do zmian, zaczął się lękać zmian. Zamiast wyzwalać rewolucyjne energie, myślał z niepokojem, czy potrafi je opanować i nimi pokierować.\nSocjalizm ostatnich lat stawał się ruchem konserwatywnym, który dąży do utrzymywania istniejącego stanu rzeczy. Strategię swoją budował nie na ataku, ale na obronie. Rację istnienia widział w tym, co ma, a nie w dalszej twórczej walce o nowe zdobycze. W ten sposób przerwał pochód, przystając w połowie drogi, i zamiast rozwijać się w marszu, ponosił klęski na pozycjach nie dających się już obronić.\nŹródłem niemocy socjalizmu jest zanik ducha ofensywy, który spowodował bierność ludzi i skostnienie doktryny.\nCzy jest to niemoc śmiertelna? Bezwład nieuleczalny wykluczający terapię i kończący się przepowiedzianym załamaniem ruchu?\nPoprzedzająca ten rozdział analiza objawów kryzysu socjalizmu nie daje żadnych podstaw dla takich wniosków. Zapowiadana od lat śmierć socjalizmu jest, mimo niewątpliwego kryzysu tego ruchu, zawsze tylko pobożnym życzeniem jego wrogów i przeciwników. Wielkie ruchy społeczne umierają albo na skutek załamania się podstaw ideowych, albo z wyczerpania, agonii ich twórczych możliwości. Kryzys socjalizmu nie jest jednak ani zmierzchem ideologii, ani załamaniem się przyszłych możliwości socjalizmu.\nNie ma zmierzchu socjalizmu!\nUpadający ruch rozkłada się zawsze wewnętrznie, tracąc odporność i siłę regeneracji. Socjalizm nie wykazuje tych objawów, przeżywając jedynie okres przełomowy, który jest przejściowym stanem osłabienia i bierności.\nStan ten ustąpi jednak pod naporem nowych wewnętrznych sił, które gromadzą się i wyzwolą wewnątrz samego ruchu socjalistycznego.\nJeżeli socjalizm ma przejść do ofensywy, musi odbudować w masach ludzkich zaufanie w swoje twórcze, rewolucyjne możliwości. Zbyt wielką jest dzisiaj rozpiętość między nastrojami mas pracujących a oficjalną doktryną ich politycznych ugrupowań. Masy wyciągnęły konsekwencje ze swoich politycznych doświadczeń, ustosunkowując się negatywnie do programów, które je rozczarowały. Ale podczas gdy one przestały wierzyć w bóstwa wczorajszego dnia, ruch socjalistyczny nie podsumował jeszcze doświadczeń ostatniej epoki.\nW nastrojach zbiorowych dzisiejszych społeczeństw zaszły przeobrażenia, którym zorganizowany ruch socjalistyczny nie dotrzymuje kroku. Jeżeli ma tchnąć w te masy – milczące i bierne – nowe, aktywne, rewolucyjne energie, musi do nich przemówić językiem, którym one rozumują. Bez tego nie zdobędzie nowego zaufania ani nie wskrzesi wiary i nadziei. Idzie tutaj o hasła, którymi socjalizm przemawia do mas. Nie mogą to być głównie moralne kategorie, oderwane od miejsca i czasu, w których się je głosi.\nTreść myślową człowieka dzisiejszego wypełniają troski gospodarcze. Epoka nabrzmiała jest sokami materializmu, którym myśl socjalistyczna jest przecież najbliższa, których jednak socjalistyczny ruch nie wykorzystuje w pełni.\nSpołeczeństwo współczesne nie tkwi w nastrojach epoki liberalizmu. Pojęcia tej epoki stały mu się obce. Nie odstraszają go natomiast ani rządy zorganizowanej siły, ani stosowanie bezwzględnego przymusu społecznego, jeżeli tylko widzi w tych elementach nowe rewolucyjne, twórcze możliwości.\nSpołeczeństwo to na ogół nie orientuje się zupełnie w stosunkach gospodarczych i politycznych czasów, które przeżywa. Jest przygnębione i zdezorientowane. I tak jak zbłąkany na bezdrożach wędrowiec gotów jest w każdej chwili powierzyć się przewodnikowi, tak i ono gotowe jest uznać kierownictwo mniejszości, ale mniejszości rewolucyjnej, świadomej i energicznej.\nTe zbiorowe nastroje i drgnienia duszy ludzkiej, wywołane stosunkami ustrojowymi, nie są z natury swojej podglebiem reakcyjnym. Prawda, że prądy reakcyjne wykorzystały je dla swoich celów. Socjalizm nie ma jednak powodu do walki z tymi nastrojami. Zarówno materialistyczne wyczucie spraw, jak odruchy przeciw liberalizmowi, anarchizującemu życie gospodarcze po linii interesów klas posiadających, jak i gotowość podporządkowania się rewolucyjnemu kierownictwu, leży przecież na linii jego zamierzeń.\nAle socjalizm musi w te nastroje wsłuchiwać się, podchwytywać ich kierunek i tendencje i formułować w ramach swoich ideałów w hasła jasne, rzeczywiste, żywe i życie dające.\nNie ma to być pogoń za samem słowem. Dojrzały ruch o historycznej przeszłości i historycznych aspiracjach nie ściga krzykiem nastrojów dnia. Siła haseł socjalistycznych leży w stałej rewolucyjnej gotowości urzeczywistniania, gotowości do największych ofiar dla przemiany hasła w czyn.\nNic tak mas pracujących nie odstrasza i nie zraża, jak rozbieżność między słowem a czynem w życiu organizacji, która je reprezentuje. Jednak nic ich tak nie pociąga i nie wiąże, jak polityczna konsekwencja tej organizacji.\nWeźmy dla przykładu jeden odcinek tego problemu. Zasadniczym hasłem ruchu socjalistycznego jest hasło: Proletariusze, łączcie się! Tak brzmi hasło.\nA gdzie pozostaje czyn?\nTo pytanie zadają sobie masy, stojące od lat przed rozdartym obozem socjalizmu.\nDlatego stosunek słów i czynów w ruchu socjalistycznym musi ulec zmianie. Słowo opuści tron.\nWiecowanie nie jest ani najważniejszym środkiem propagandy, ani tym mniej oczywistym dowodem politycznej aktywności. Czynna rewolucyjna inicjatywa, w której słowo i czyn łączą się w jedność, hasło i akcja wzajemnie się uzupełniają, jest równocześnie porywającym środkiem propagandy i najbardziej dynamicznym wyrazem politycznej aktywności ruchu socjalistycznego.\nTe żywe i bojowe walory walczącego ruchu może do socjalizmu wnieść tylko młodzież. Ona reprezentuje i skupia wszystkie cechy, którymi odznaczać się musi socjalizm walczący: żywą łączność z nastrojami epoki, rozmach czynu i wiarę w rewolucyjny czyn oraz poświęcenie.\nDlatego walka o młodzież, walka o idących ludzi, jest tak ważną i tak istotną dla ofensywy socjalizmu. Ruch socjalistyczny musi się wyzbyć swej nieuzasadnionej nieufności wobec młodzieży. Musi ją rozumieć, uznawać i otoczyć ciepłą atmosferą uznania i zrozumienia jej roli. Musi w niej pobudzać i rozwijać naturalne elementy inicjatywy i samodzielności, wysunąć jej czynne energie na pierwszy plan i odmłodzić kierownictwo.\nFaszyzm zrozumiał od pierwszej chwili, jak ważnym jest czynnik młodzieży na kierowniczych stanowiskach żywego ruchu. I temu zrozumieniu zawdzięcza wiele sukcesów. Już sam tedy fakt, że ruch socjalistyczny stoi w obliczu wroga, który bojowe energie młodej generacji zaprzągł do swojej służby, przemawia za wyrównaniem szans.\nJest jednak jeszcze jedna psychologiczna dziedzina, w której socjalizm pozostaje poza koniecznościami epoki. Jest to dziedzina wychowania.\nNie ulega żadnej wątpliwości, że zmienione stosunki urobią same przez się pewien nowy typ działacza-socjalisty. Działacza dostosowanego do warunków, wśród których przypada działać. Tak jak klimat, pewne właściwości ziemi nie pozostają nigdy bez wpływu na człowieka, który wśród nich żyje, tak i polityczny klimat faszyzmu nie pozostanie bez wpływu na człowieka, który mu się chce przeciwstawić, a nawet pokonać. Człowiek ten świadomie czy podświadomie, kierując się chociażby tylko instynktem samozachowawczym, nabierze takich cech i zastosuje takie środki, które mu pozwolą opanować otaczające go siły.\nW tym rozumieniu można liczyć na sam psychologiczny proces asymilacyjny. Dołączyć się jednak muszą socjalistyczne dążenia wychowawcze, świadome i celowe.\nDotychczasowe wychowanie socjalistyczne zmierzało do wychowania typu człowieka, który by już w ramach kapitalistycznego społeczeństwa jednoczył w sobie cechy obywatela przyszłego społeczeństwa socjalistycznego. Kamieniem węgielnym tego wychowania był bezwzględny humanitaryzm i pacyfizm, jego celem: dobry człowiek.\nZachodzi jednak pytanie, czy przy tym systemie wychowawczym socjalizm nie stanął poza miejscem i poza czasem, wśród których ma działać?\nCzy kładąc u podstaw socjalistycznego wychowania bezwzględny humanitaryzm, nie rozbroił się przedwcześnie?\nCzy sentymentalny typ socjalistycznego działacza mógł się skutecznie przeciwstawić narzuconej przez faszyzm technice walki politycznej?\nCzy, słowem, cechy, które będą kiedyś w przyszłym ustroju socjalistycznym ozdobą i zaletą przyszłego obywatela, nie są często w realnych warunkach ciężarem, odbierającym możność skutecznej walki o ten ustrój?\nNie ulega wątpliwości, że wychowanie socjalistyczne musi służyć zadaniom epoki, że celem jego nie jest dzisiaj wychowywanie obywatela nieistniejącego jeszcze ustroju, ale bojowej jednostki zdolnej do skutecznej walki o ten ustrój.\nW tym kierunku pożądana jest reforma dotychczasowego systemu socjalistycznego wychowania.\nZasady te przeniesione w życie praktyczne zazębiają się w samą istotę organizacji ruchu socjalistycznego, zadania i rację istnienia poszczególnych socjalistycznych ugrupowań, ich rozmiary i technikę działania.\nMasowe prądy i dążenia przeszłyby bez śladu, gdyby nie istniała organizacja kierująca. Ona im wytycza łożysko, skupia ich energie i prowadzi planowo ku kolejnym zadaniom i celom.\nSama organizacja nie jest celem dla siebie. O jej racji istnienia stanowią dopiero zadania, którym służy.\nW tym wypadku zadanie przygotowania społecznej rewolucji. Ono stanowi główną rację istnienia organizacji socjalistycznej i ku niemu nagiąć się muszą celowo wszystkie organizacyjne zasady.\nRuch socjalistyczny stoi obecnie przed trzema organizacyjnymi problemami. Są to zagadnienia jedności, masowości i jawności. Rozpatrzmy je kolejno.\nOrganizacyjnym ideałem ruchu socjalistycznego jest najszerzej pomyślana jedność. Jedność ta nie wyklucza, w okresie przedrewolucyjnym, ugrupowań, działających w jej ramach, o ile zrodziły je i ożywiają twórcze, aktywne, rewolucyjne dążenia, które nie mogły gdzie indziej znaleźć wyrazu. Rola tych ugrupowań musi być jednak twórcza. Samodzielna, ale złączona w wyższych płaszczyznach we wspólne socjalistyczne akordy. Wtedy rywalizacja grup, wzajemna kontrola i krytyczne podejście wpłynąć by mogły nawet, w pewnej mierze, twórczo i ożywiająco na całość ruchu.\nAle system, w którym jedno ugrupowanie widzi naczelną rację istnienia w błędach drugiego, nie rodzi nowej siły ani nie pomnaża możliwości. Rodzi natomiast bezmyślną zaciekłość grupy, fanatyczną i nieustępującą nawet wtedy, kiedy znikła jej przyczyna. Wtedy w walkach wzajemnych marnotrawią się energie, ginie wiara i zaufanie, a właściwe zadania wspólnego ruchu ustępują na dalszy plan.\nWiele przemawia za tym, że ruch socjalistyczny dojrzewa do urzeczywistnienia nie mechanicznej, ale wyższej jedności, a grupowe tradycje, przywiązania i interesy oddadzą się w służbę interesów rewolucji społecznej i sprawy socjalistycznej jako całości.\nDrugim aktualnym organizacyjnym problemem jest sprawa jawności i związana z nią sprawa masowości socjalistycznej organizacji.\nJeżeli polityczna organizacja ruchu socjalistycznego służyć ma świadomemu przygotowaniu społecznej rewolucji, to należy zapytać, czy jest to możliwe przy utrzymaniu zasady pełnej jawności istnienia i działania?\nNie znaczy to, że ruch socjalistyczny zrezygnować ma z możności jakiegokolwiek jawnego działania w tych krajach, w których jest to jeszcze dotąd możliwe. Ale znaczy, że tej wyjątkowej już w epoce faszyzmu tolerancji nie może okupywać rezygnacją z swego najbardziej istotnego zadania.\nDlatego pełna, jawna działalność politycznych organizacji ruchu socjalistycznego stawać się będzie coraz rzadszym wyjątkiem.\nOdbije się to w znacznym stopniu na masowości socjalistycznych organizacji.\nPrzewaga metod parlamentarnych w ruchu nastawiła organizacje socjalistyczne pod znakiem liczby. Socjalizm wierzył w samą siłę liczebnej przewagi i zaufał nieraz potędze cyfry. Likwidacja parlamentaryzmu odebrała jednak liczbie jej realne, doraźne polityczne znaczenie. Praktyczne znaczenie organizacyjne odbiera jej coraz powszechniejsza likwidacja jawnych, socjalistycznych organizacji. Nie można więc siły socjalistycznej rewolucyjnej organizacji mierzyć jej liczebnością. Między organizacyjnym zasięgiem a rzeczywistą siłą i wpływami może być różnica olbrzymia.\nElement masowości odgrywa niewątpliwie w okresie społecznej rewolucji i ustrojowych przeobrażeń rolę najbardziej doniosłą. Rola ta jednak z natury rzeczy ogranicza się w okresie poprzedzającym i przygotowawczym, w których przodownictwo i kierownictwo przejmuje w znacznej części jej zadania. Wtedy jakość składu osobowego organizacji socjalistycznej musi dać gwarancję, że organizacja ta skupia pewną ilość ludzi oddanych aktywnie sprawie, heroicznych i ofiarnych, na których można liczyć w każdej sytuacji.\nCzy można wiedzę tak praktyczną jak sztuka zwyciężania ująć w teoretyczne szablony?\nDoświadczenie uczy, że próby ścisłego zastosowania wzorów zwycięskiej rewolucji, niezależnie od ogólnej sytuacji kraju i psychologii jego środowiska, nie dały nigdy spodziewanych rezultatów.\nI dlatego pierwszym założeniem taktycznym musi być przeświadczenie, że zasady taktyki socjalistycznej nie stanowią martwych szablonów.\nTaktyka to sztuka radzenia sobie.\nZasady taktyki socjalistycznej nie mogą wyjść poza ramy pewnych uogólnień, opartych na doświadczeniach przegranych i wygranych walk. Myśl socjalistyczna może tylko zakreślić pewne ogólne podstawy o charakterze zasadniczym i oprzeć na nich wskazówki i zalecenia, które uzupełnić jednak należy intuicyjnym wyczuciem i przemyśleniem konkretnej sytuacji.\nW okresie demokracji parlamentarnej taktyka socjalistyczna była zasadniczo taktyką pokojową. Taktyką walk parlamentarnych i stopniowych reform socjalnych.\nNie można tej taktyce odmówić realnych zdobyczy. Ale zdobycze te, poddane historycznej próbie czasu, okazały się zupełnie nietrwałe. Rozwój wydarzeń przekreślił ich rezultaty i przekreśla je w dalszym ciągu.\nOczywiście, że istnieją jeszcze kraje, w których demokratyczne formy pozwalają dotąd uzyskać masom pracującym jakieś częściowe polityczne, gospodarcze czy kulturalne korzyści. Ale są to korzyści przemijające. Istnieją również możliwości wykorzystania momentów chwilowej poprawy gospodarczej dla lepszych warunków pracy i płacy. Jednak i te zdobycze są w ustroju kapitalistycznym nietrwałe.\nPrawda, że konieczność utrzymania łączności z masami pracującymi przez troskę o ich codzienne życiowe interesy nakłada na ruch socjalistyczny obowiązek walki o te drobne korzyści. Towarzyszyć jej jednak musi świadomość, że zdobycze te w ustroju kapitalistycznym nie stanowią absolutnie fundamentu przyszłego ustroju socjalistycznego. Nie mają bowiem żadnych cech trwałości.\nI dlatego taktyka ruchu prowadzić musi ku możliwościom trwałych i gruntownych przeobrażeń społecznych.\nCzy możliwości te są zbyt odległe?\nMimo pozornej stabilizacji idzie przez świat nieustająca fala kryzysów społecznych i konfliktów, które nie mogą w tym ustroju znaleźć rozwiązania. Ustrój kapitalistyczny odsłania coraz bardziej organiczną niezdolność wyprowadzenia narodów na drogę dalszego rozwoju.\nRozpoznanie tej niemocy utrwala się stopniowo, mimo przeszkód i ciemnoty, coraz bardziej w świadomości mas. Masy, nawet bierne, objęte są jednak fermentem niezadowolenia i ponurej rozpaczy. Proletariat z nienawiścią, klasy średnie z rosnącym rozczarowaniem i rozgoryczeniem doświadczają z roku na rok własnymi przeżyciami etapy rozkładu i uczą się odróżniać czarne od czerwonego.\nTe dwie przesłanki: niezdolność wyprowadzenia narodów ku jakimś dalszym rozwojowym możliwościom i rosnąca świadomość ustrojowych przyczyn tej niemocy stawiają na horyzoncie socjalistyczną rewolucję społeczną.\nSą to jednak przesłanki bierne. Szanse i możliwości, które zaistnieją, które mogą jednak niewyzyskane zniknąć, jeżeli nie uzupełnią ich czynne przesłanki zwycięskiego i trwałego klasowego przeobrażenia.\nSama świadomość, że ustrój obecny nie umie rozwiązać istotnych zadań narodów, nie pchnie mas ku czynnej, socjalistycznej, rewolucyjnej inicjatywie. Pozostawi je bierne albo nawet uczyni z nich łup kapitalistycznych formacji występujących pod antykapitalistyczną maską. Uczą tego doświadczenia dotychczasowego przebiegu kryzysu i masowych sukcesów faszyzmu.\nPotrzebna jest ponadto jasna, socjalistyczna perspektywa rewolucyjna, która obdarzy kierownictwo pewną ręką i wiarą w siły proletariatu, odbuduje w masach zaufanie i wiarę w twórcze, wielkie, historyczne możliwości ruchu socjalistycznego, ugruntuje przyszłą, śmiałą rewolucyjną inicjatywę proletariatu i gotowość klas średnich do poparcia tej inicjatywy.\nI na tym polu centralnych zagadnień taktycznych ruchu tak wiele jest w okresie przygotowywania nowej ofensywy socjalizmu do zrobienia.\nCzy socjalizm zdobędzie się na wytworzenie i skupienie tych wewnętrznych, aktywnych sił, które mu pozwolą przeprowadzić proces odnowienia i odrodzenia ruchu?\nCzy myśl socjalistyczna postawi trafną diagnozę niemocy i ustali właściwe środki terapii?\nCzy wytyczy drogi nowej, zwycięskiej ofensywy socjalizmu?\nDokonują się w myśli socjalistycznej przeobrażenia, które ostrzą i udoskonalają broń przyszłej ofensywy socjalizmu w ogniu doświadczeń.\nRośnie zainteresowanie dla zgłębienia zasadniczych zagadnień walczącego socjalizmu, nowych zjawisk i nowych problemów ruchu.\nRozwija się dążność do krytycznej analizy dotychczasowych taktycznych założeń i do oparcia na ich wynikach nowych dróg i nowej socjalistycznej orientacji.\nNie są to oznaki ucieczki od rzeczywistości, tylko wysiłki wiary i woli przygotowania nowej ofensywy socjalizmu.\nIm mocniej zespolą się i zjednoczą wszystkie twórcze siły socjalizmu międzynarodowego dokoła tych zadań, tym silniejsze będzie jej uderzenie i trwalsze rezultaty.\nPowyższy tekst to cała broszura, Księgarnia Robotnicza, Warszawa 1934. Od tamtej pory nie była wznawiana, ze zbiorów Remigiusza Okraski, poprawiono pisownię wedle obecnych reguł. Jako grafikę wykorzystano pocztówkę wydaną w początkach XX wieku przez redakcję socjalistycznego dziennika „Naprzód” – organu Polskiej Partii Socjal-Demokratycznej.\nJózef Loos – adwokat, działacz Bundu, a następnie funkcjonującego przy PPS Żydowskiego Komitetu Obywatelskiego, działacz PPS, publicysta „Naprzodu” i „Robotnika” oraz autor pracy „Więzienia w Polsce. Cyfry i fakty”, wydanej staraniem Ligi Obrony Praw Człowieka i Obywatela.


Libertowski Pawel. Kancelaria radcy prawnego, Poznań, ul. Szamarzewskiego 17 lok. 2\nLibertowski Pawel. Kancelaria radcy prawnego\nSzamarzewskiego 17 lok. 2\ntelefon: 61 307 04 24


Pellet drzewny Jaworzno - Twój opał w sieci - Sambudrol\nPellet drzewny Jaworzno\nWłaściciele domów pamiętają o tym, że co jakiś czas trzeba zadbać o wybór dobrego opału do ogrzewania. Naszą propozycją jest skuteczne paliwo nowej generacji, czyli pellet drzewny, znany również jako pelet, pelety czy pellets, a wszystkie te odmiany pochodzą z angielskiego określenia „wooden pellets”. Opał ten ma postać walców, których średnice mierzą od 6 mm do 12 mm. Pozwala to na stosowanie tego paliwa w wielu rodzajach pieców. Większymi walcami napalimy w dużych, również przemysłowych piecach, a tymi z mniejszą średnicą ogrzejemy domy posiadające mniejsze kominki i piecyki.\nPellet drzewny, który Państwo zamówią do miejscowości Jaworzno, zostanie dowieziony pod wskazane miejsce. Jest to możliwe dzięki temu, że jesteśmy firmą działającą w całej Polsce. Zamówienia dostarczamy luzem, bądź w paczkach o wadze 15 kg, 20 kg, 25 kg oraz 1 tony (Big Bag). Pellet workowany jest łatwy do przechowania w wielu miejscach i równie łatwo możemy go używać. Co wystarczy zrobić? Raz na 5-10 dni należy uzupełnić piec automatyczny, biorąc pod uwagę częstotliwość aktualnego zużywania. Sama czynność uzupełniania trwa jedynie moment, więc możemy to zrobić szybko i bezproblemowo.\nDostarczamy pellet workowany – Jaworzno, okolice i nie tylko!\nJedną z najistotniejszych kwestii, o których należy pomyśleć, wybierając paliwo do ogrzewania domu, jest środowisko. Chcąc zadbać o naturę, warto zdecydować się na pellet drzewny, gdyż jest to materiał minimalnie wpływający na degradację otoczenia. Warto wiedzieć, że ilości dwutlenku węgla, które dostają się do atmosfery w czasie spalania, są podobne do ilości, które pobierane są przez rośliny podczas fotosyntezy. Bilans dwutlenku węgla jest wtedy równy zeru. Równie niewielkie są ilości popiołu, które to paliwo wytwarza – to jedynie od 0,2% do 2%. Istotną zaletą tego paliwa jest również to, że nie wywołuje alergii i nie emituje nieprzyjemnych woni, dzięki czemu nie wpływamy negatywnie na zdrowie i samopoczucie nas samych, ani innych mieszkańców.\nPellet drzewny posiada jeszcze więcej zalet, a jedną z nich jest cena – przekonasz się o tym, zamawiając to paliwo do miejscowości Jaworzno. Tona koksu lub ekogroszku to podobny koszt, lecz ten rodzaj opału wyróżnia się wydajnością. Wynika to, między innymi, ze spalania w kotle pelletowym. Urządzenie to samoistnie uruchamia się i wygasza wtedy, kiedy ciepło jest potrzebne, bądź, odpowiednio, kiedy pomieszczenia są już ogrzane. Oznacza to, że pellet workowany jest spalany tylko w takiej ilości, jaka jest faktycznie niezbędna. Paliwo nie marnuje się i pozwala na bardziej ekonomiczną gospodarkę.\nJaki jest najlepszy dostępny pellet drzewny? Czy istnieją jakieś wyznaczniki? A przede wszystkim, czy możemy to sprawdzić sami? Tak, możemy. Pomogą nam w tym certyfikaty jakości, które są właśnie takimi wyznacznikami. Warto wypatrywać takich certyfikatów jak, na przykład: austriacki ÖNORM M 7135, unijny EN plus A1, szwedzki SS 18 71 20 – 1 Grupa czy też niemieckie DIN 51731 i DIN plus. Wówczas będziemy mieli pewność, że dany pellet workowany jest bezpieczny dla urządzeń grzewczych, którymi dysponujemy i że będzie wytwarzał on jedynie śladowe ilości popiołu. Dodatkowe szczegóły na temat certyfikatów znajdą Państwo pod linkiem: https://www.sambudrol.pl/blog/2018/04/25/przewodnik-certyfikatach-jakosci-pelletow/


Mieszkanie w Sopocie - Nocleg.pl\nulica Kraszewskiego 3/7, 81-815 Sopot (Polska)\nMieszkanie w Sopocie ×\n1 x Apartament 4-osobowy na piętrze Comfort z 2 sypialniami\nOdpowiedź powinna pojawić się w ciągu 2 godzin i 20 minut (w ciągu 1 dnia roboczego)\nAquapark w Sopocie 1 km\nMuzeum Archeologiczne 2 km\nOpera Leśna Sopot 2 km\nJeżeli zastanawiasz się nad ciekawą lokalizacją nad polskim morzem, to pomyśl o Sopocie, nazywanym największym polskim kurortem. Trójmiasto tworzą Gdańsk, Sopot i Gdynia, które oddalone są od siebie o przysłowiowy "rzut beretem".\nTo połączenie sprawia, że robisz to na co masz ochotę. Chcesz iść i wylegiwać się na plaży - proszę bardzo, aktywny wypoczynek - nic prostszego, wypad na miasto - ba możesz nawet wybrać, do którego z trzech miast wybierzesz się dziś na (zakupy, zwiedzanie, imprezę) - i gwarantuję, nie będzie z tym problemu - wszędzie blisko. Sopocki MONCIAK tętni życiem przez cały czas, nawet pod osłoną gwieździstego nieba. Dodając do tego romantyczne wschody słońca, ludzie często dochodzą do wniosku, że nie ma drugiego takiego miasta nad morzem, miasta, które charakteryzowałoby się tak dobrym klimatem.\nZastanów się czego oczekujesz i sprawdź dostępność terminu wynajmu.\n"Kto się godzi z pracą, ten się nie kłóci z odpoczynkiem."\nW sypialni znajdziemy łóżko małżeńskie, dwie szafki nocne z lampkami, dużą szafę na ubrania i komodę.\nŁazienka jest w pełni wyposażona. Posiada: wannę, umywalkę, dwa lustra, półkę na kosmetyki, wieszaki na ręczniki.\nOgródek grillowy to miejsce, w którym możemy biesiadować. Oprócz stołu i krzeseł posiada także dostęp do kamiennego grilla.\nParking z tyłu domu z łatwością pomieści dwa samochody.\nZarezerwuj nocleg, Mieszkanie w Sopocie odpowie w ciągu jednego dnia roboczego. Oczekiwany czas odpowiedzi to2 godz. 20 min. (jeden dzień roboczy)\nMieszkanie w Sopocie rezerwacje, ceny pokoi Rezerwacje, ceny pokoi\nApartament 4-osobowy na piętrze Comfort z 2 sypialniami\nBezpłatny parking w pobliżu (2 w odległości 300 m)\nPościel dla dzieci, Możliwość podgrzania pokarmu dla niemowląt, Zabawki dla dzieci, Plac zabaw dla dzieci, Przenośne łóżeczko, Łóżeczko dla dziecka\nRezerwacja zostanie potwierdzona przez Mieszkanie w Sopocie


Po azjatyckiemu: Roaring Currents [k-movie]\nRoaring Currents [k-movie]\nZostałam oczarowana wczorajszego wieczoru (tak, świetny wybór filmu na Walentynki). Mimo wielu wad, które mój chłopak co chwila wymieniał, całość dla mnie wypadła bardzo dobrze. Produkcja warta polecenia każdemu.\nFilm przedstawia bitwę o Myeongryang, która miała miejsce 26 października 1597 roku. Wziął w niej udział admirał Yi Sun Shin z jedynie 12 statkami przeciwko japońskiej marynarce z 330 statkami.[źródło + film]\nI kto mi powie, że z małym budżetem nie można zrobić genialnej produkcji? Okazało się, że można jak najbardziej, a do tego cholernie dużo zarobiono - a sam film uplasował się na pierwszym miejscu w koreańskiej sprzedaży, pobijając "The Host", które do tej pory królowało. [źródło]\nMimo znanych nazwisk w obsadzie, ta praktycznie nie istniała. Oczywiście fajnie się patrzyło na Choi Min Sika i Ryoo Seung Ryonga oraz innych, jednak w filmie zostali ujęci nie dla zdolności aktorskich, ale chyba bardziej dla charyzmy - bo przez większość czasu łypią tylko złym spojrzeniem, udowadniając który ma większą siłę Tutaj zresztą nie chodziło o pokazanie aktorów, tylko podkolorowanie historii (która jest ważna dla każdego kraju, a wiadomo że same suche fakty nie zainteresują widza).\nFilm podzielono na dwie części. W pierwszej mamy wprowadzenie do całej historii, rozmowy, negocjacje i smęcenie na ekranie - tutaj aktorzy mogli się trochę wykazać. Druga to natomiast prawie godzina walki na morzu. I nie ukrywam, że właśnie to było najbardziej ekscytujące i dosłownie zbierałam szczękę z podłogi. Takiego wykonania się nie spodziewałam. Takiej precyzji, tak genialnie zrobionych efektów specjalnych. Wiem, wiem zbyt realistyczne to nie było, jednak i tak jestem pełna podziwu dla całości.\nMuzyka pierwsza klasa, niesamowite dopracowanie wizualne. Krótko mówiąc - fenomenalna rozrywka. Nic dziwnego, że Koreańczycy masowo ściągnęli do kin, co pewnie było też dla kawałka historii, zrobionego z takim rozmachem. Brawo! Jestem zachwycona.\nAutor: Justus o 13:11:00\nEtykiety: 2014, Battle of Myeongryang, Choi Min Sik, k-movie, Roaring Currents, Ryoo Seung Ryong, The Admiral, Whirlwind Sea, 명량 - 회오리 바다


JDL-Performance Blog: czerwca 2012\nWydech HKS Full Dual Muffler Nissan 370Z\nAutor: JDL Blog on piątek, 29 czerwca 2012 / Etykiety: 370Z, HKS, Nissan 370Z, wydech / Comments: (0)\nWiele razy mieliśmy ten wydech na miejscu, ale dopiero tym razem, była chwila aby przyjrzeć mu się bliżej. Jest to wydech który składa się z czterech elementów, dwa z nich to równoległe środkowe elementy łączone poprzecznie, dwa pozostałe to ostatnie tłumiki, z tytanowymi końcówkami. Jakość jak zawsze przy HKS - najwyższa. Kilka zdjęć zamieszczamy poniżej:\nHamulce ALCON CCX Nissan GTR\nAutor: JDL Blog on wtorek, 26 czerwca 2012 / Etykiety: Alcon, CCX, ceramika, GTR, Nissan GTR, Zestaw hamulcowy / Comments: (0)\nNaszą ofertę do Nissana GTR uzupełniliśmy o ceramiczny zestaw hamulcowy ALCON CCX do Nissana GTR.\nJest to najbardziej zaawansowana "ceramika" jaka kiedykolwiek została wyprodukowana do samochodu ulicznego. Tarcze wraz z dzwonem, o wielkości 400 mm ważą 7.7 kg. W skład zestawu na przednią i tylną oś wchodzą 6 tłoczkowe zaciski jednoczęściowe, wspomniane tarcze hamulcowe, klocki, oraz przewody w stalowym oplocie. Zestawy ALCON CCX są dostępne u nas od ręki.\nPromocyjne ceny na klatki Cusco do Lancera EVO\nAutor: JDL Blog on czwartek, 21 czerwca 2012 / / Comments: (0)\nKlatki bezpieczeństwa Cusco D1 / Cusco Safety 21 są łatwe i szybkie w montażu, opcjonalnie mogą współgrać z deską rozdzielczą i tylną kanapą, nie wymagając ich usuwania czy przerabiania.\nModele Cusco D1 zaprojektowane pod kątem D1GP Drift Series w Japonii, wykonane są z lekkiego chromo aluminium, są lżejsze o ok. 33% od stalowych klatek Cusco Safety 21. Lakierowane na charakterystyczny kolor niebieski Cusco, występują jako 4, 6, 8, 10 lub 12 punktowe klatki wkręcane.\nKlatki Cusco Safety21 to model stalowy, nieco cieższy od aluminiowych klatek Cusco D1. Oferowane są także jako 4, 6, 8, 10 lub 12 punktowe klatki wkręcane. Jest to tańsza opcja, najbardziej popularna wśród naszych klientów.\nOd ręki posiadamy klatki:\nCusco Safety 21 do EVO IV-VI 6 puntkowe z opcją omijającą deskę rozdzielczą, ale wymagające usunięcia tylnej kanapy.\na także do\nEVO VII - IX model Cusco D1 6 puntkowa klatka omijająca deskę, usunięcia tylnej kanapy.\nWiększą ofertę klatek Cusco można sprawdzić na naszej stronie, ale to jest i tak niecałe 15% pełnej oferty Cusco.\nKierownica Mine's do Nissana GTR\nAutor: JDL Blog on środa, 13 czerwca 2012 / Etykiety: GTR, kierownica, Mine's, Nissan GTR / Comments: (0)\nDzięki długiej współpracy mamy okazję jako pierwsi w Europie zaoferować nowe sportowe kierownice do Nissana GTR od firmy Mine's.\nJest to pierwszy produkt gdzie nie skupiono się na obszyciu kierownicy ładną skórą a zmniejszono średnicę, zagięto dół, ZNACZNIE poprawiono trzymanie poprzez głębsze wyprofilowanie pod palce. W końcu, użyto najwyższej jakości alcantary, i skóry Nappa, wykańczając wszystko czerowoną nitką, i co mniej istotne logiem Mine's.\nKierownica opracowana przez Michizo Niikurę, właściciela Mine's, specialnie do użytku torowego. Produkt dostępny u nas od ręki w ograniczonej ilości od końca czerwca / początku lipca.\nMine's Y pipe do Nissana GTR w naszej ofercie.\nAutor: JDL Blog on środa, 6 czerwca 2012 / Etykiety: GTR, Mine's, Nissan GTR / Comments: (0)\nDo naszej oferty dodaliśmy nowy produkt od legendarnej firmy Mine's. Jest to środkowy element układu wydechowego tzw. Y pipe, pozbawiony restrykcyjnych katalizatorów. Aby zachować kulturę pracy, i niski poziom hałasu, na rurze zamontonowany jest sporej wielkości tłumik.\nElement jest wykonany z najwyższej jakości japońskiej stali nierdzewnej. Montowany do reszty oryginalnego wydechu, pozwala po remapie na osiągnięcie ok. 570-580KM, w modelach 2008-2010.\nDalsze modyfikację SC430\nAutor: JDL Blog on wtorek, 5 czerwca 2012 / Etykiety: Cusco, Lexus, SC430, Zawieszenie / Comments: (0)\nO wcześniejszych modyfikacjach tego Lexusa SC430 pisaliśmy tutaj. Tym razem klient zdecydował się na montaż gwintowanego zawieszenia Cusco Zero 2, zamiast seryjnych amortyzatorów, ze sportowymi sprężynami. Głównie chodziło aby mieć możliwość regulacji zarówno wysokości i twardości amortyzatorów. Według opinii klienta efekt znakomity. Dużo lepsze wybieranie nierówności, przy jednocześnie znacznie większej sztywności zawieszenia, i nieporównywalnie lepszym prowadzeniu.


Wszyscy powinni¶my byæ dumni z inwestycji kanalizacyjnej w mie¶cie | e-Sochaczew.pl - Urz±d Miasta w Sochaczewie\nZ prezesem ZWiK Sochaczew, Stanis³awem Gra¿k± rozmawiamy m.in. o cenach wody i ¶cieków, naprawianiu b³êdów poprzedników i wielu innych sprawach zwi±zanych z dzia³alno¶ci± spó³ki.\nDlaczego Zak³ad Wodoci±gów i Kanalizacji zdecydowa³ siê na wydanie gazety?\nZ dwóch powodów. Po pierwsze chcieli¶my rozwiaæ wszelkie w±tpliwo¶ci, jakie naros³y wokó³ inwestycji kanalizacyjnej. Po drugie chcieli¶my u¶wiadomiæ mieszkañcom, bo chyba wci±¿ nie wszyscy zdaj± sobie z tego sprawê, jak wielkiej rzeczy dokona³o nasze miasto. Jak ogromnego skoku cywilizacyjnego jeste¶my ¶wiadkami. Z projektu Poprawa gospodarki wodno-¶ciekowej powinni¶my byæ wszyscy dumni.\nW rok wybudowali¶my niemal 100 km sieci kanalizacyjnej. Gdy zaczynali¶my inwestycjê, miasto by³o skanalizowane w 80,7%. Zgodnie z planami do koñca roku ma to byæ 95,07% W rok przeskoczyli¶my z XIX do XXI wieku. Nadrobili¶my kilkudziesiêcioletnie zapó¼nienia cywilizacyjne.\nAle woda i ¶cieki kosztuj± teraz w Sochaczewie 13 z³ za metr sze¶cienny. W okolicznych miejscowo¶ciach ceny s± znacznie ni¿sze\nTo prawda, ale ¿adna z tych miejscowo¶ci nie przeprowadzi³a tak gigantycznej inwestycji, jak Sochaczew. Przypomnê, ¿e gdy w poprzedniej kadencji powstawa³ projekt rozbudowy sieci, zak³adano, ¿e woda i ¶cieki bêd± kosztowa³y w 2014 roku 23 z³ za metr sze¶cienny, a kosztuj± 13 z³. Dzi¶ musimy wszyscy razem solidarnie sp³aciæ tê inwestycjê. Mówi±c kolokwialnie przesiedli¶my siê ze starej zardzewia³ej syrenki do nowiutkiego mercedesa.\nAle mo¿e ten mercedes nie by³ nam potrzebny?\nDo rozbudowy sieci kanalizacyjnej zmuszaj± nas zapisy umowy akcesyjnej z Uni± Europejsk±. Nieub³aganie zbli¿a siê czas, gdy miasta zaczn± byæ rozliczane z posiadania sieci kanalizacji. Poza tym pamiêtajmy, ¿e kanalizacja to zdrowie nasze, naszych dzieci i wnuków. Nie oszukujmy siê ka¿dy kto dzi¶ zrzuca ¶cieki do kanalizacji deszczowej albo ma nieszczelne szambo, nie tylko ³amie prawo, ale zatruwa siebie, swoich bliskich i kolejne pokolenia.\nNie wszystkich mieszkañców taka argumentacja jednak przekonuje.\nZdajê sobie sprawê, ¿e dla wielu mieszkañców obecne ceny s± wysokie, ale to nieprawda, ¿e najwy¿sze na Mazowszu, a tym bardziej w Polsce. Choæby w ¯yrardowie i ponad 130 innych polskich miastach mieszkañcy p³ac± wiêcej za wodê i ¶cieki. Generalnie ceny w Sochaczewie mieszcz± siê w polskiej ¶redniej. Zdecydowana wiêkszo¶æ miast ma stawki miêdzy 11 a 13 z³otych za metr sze¶cienny. Czyli tak jak u nas.\nNiedawno by³y prezes ZWiK Marek Pokora zarzuci³ wam, ¿e wrêcz zani¿acie ceny. To prawda?\nMogê powiedzieæ, ¿e to za czasów poprzedniego burmistrza Bogumi³a Czubackiego i prezesa Marka Pokory ceny by³y zawy¿ane. Mieszkañcy p³acili za tych, którzy nie reguluj± rachunków za wodê i ¶cieki.\nMówi±c kolokwialnie, przepisy pozwalaj± nam wrzuciæ w cenê d³ugi, jakie wobec ZWiK maj± odbiorcy. Wtedy te d³ugi pokrywaj± mieszkañcy p³ac±cy regularnie. Oczywi¶cie to podnosi cenê. W poprzedniej kadencji taka w³a¶nie polityka by³a prowadzona. Dopiero burmistrz Osiecki znalaz³ sposób, by przeci±æ te praktyki.\nNajwiêkszym naszym d³u¿nikiem by³ Zak³ad Gospodarki Mieszkaniowej, a tak naprawdê mieszkañcy budynków administrowanych przez ZGM. Kwota zaleg³o¶ci ros³a od lat, przekroczy³a w koñcu milion z³otych. Powo³anie do ¿ycia Zak³adu Gospodarki Komunalnej, jako jednostki bud¿etowej, spowodowa³o, ¿e miasto mia³o prawo wzi±æ na siebie d³ugi dawnego ZGM. Do 31 marca tego roku ZGK sp³aci³ ju¿ 400 tysiêcy, a ca³o¶æ zad³u¿enia ma byæ uregulowana do koñca lipca. To tylko jedna z form wsparcia, jakie burmistrz Osiecki i Rada Miasta udzielaj± spó³ce. W tym roku dostali¶my te¿ od miasta 2,64 mln z³otych na podwy¿szenie kapita³u spó³ki. To dziêki temu ceny wody i ¶cieków nie rosn± ju¿ trzeci rok.\nDlaczego nie realizujecie II etapu inwestycji, co za tym idzie nie siêgacie po kolejne unijne dotacje i nie budujecie kolejnych kilometrów sieci?\nTo nieprawda, ¿e nie starali¶my siê o ¶rodki na realizacjê II etapu. Z³o¿yli¶my na pocz±tku tej kadencji nawet wniosek, ale zosta³ odrzucony. Teraz znów staramy siê o pozyskanie ¶rodków, ale w zdecydowanie mniejszym zakresie.\nCo by³o powodem odrzucenia wniosku?\nZbyt niski tzw. wska¼nik koncentracji mieszkañców, czyli mówi±c pro¶ciej liczba osób przypadaj±cych na kilometr nowo wybudowanej sieci. Na terenach, które pozosta³y nieskanalizowane wynosi obecnie 56 osób. Przez najbli¿sze 20-30 lat mo¿e osi±gnie 90 osób na kilometr. A dofinansowanie, przynajmniej w VII konkursie, do którego przyst±pili¶my, by³o dla tych, którzy spe³niali normê 120 osób na kilometr.\nNa jaki zakres prac i na jak± sumê z³o¿yli¶cie najnowszy wniosek?\nTylko na czê¶æ ulicy ¯yrardowskiej. Wniosek jest wart 3,5 mln z³otych netto.\nDlaczego nie staracie siê o pieni±dze na pe³en zakres realizacji II etap, czyli na ca³ej ulicy ¯yrardowskiej i na osiedlu Wypalenisko?\nNa ca³ym tym terenie wci±¿ nie spe³nialiby¶my wska¼nika koncentracji. Poza tym zakres ca³ego II etapu jest wyceniony na 30 mln z³otych. Konieczno¶æ sp³acania kolejnych po¿yczek poci±gnê³aby za sob± kolejny wzrost cen.\nTo dlaczego chcecie realizowaæ kanalizacjê przy ¯yradowskiej?\nMówi±c wprost, mamy tam pewnego klienta. Bloki za wiaduktem korzystaj± dzi¶ z kanalizacji nale¿±cej do PKP. P³ac± niemal dwa razy wiêcej ni¿ wynosz± ceny w mie¶cie. Mieszkañcy prosz± wrêcz, by przy³±czyæ ich do naszej kanalizacji.\nNiektórzy lokalni politycy twierdz±, ¿e skoro zbudowali¶cie sieæ o wiele taniej ni¿ zak³adano (wstêpne szacunki mówi³y o nawet 250 mln z³otych), to i ceny powinny byæ ni¿sze i nie ma siê czym chwaliæ.\nTo znów nieprawda. Wysoko¶æ kwoty za jak± zosta³a wybudowana sieæ, ma tylko czê¶ciowy zwi±zek z cenami wody i ¶cieków. Dziêki temu, ¿e na przetargu uzyskali¶my ni¿sze ceny budowy, wziêli¶my ni¿szy kredyt. Odsetki s± wiêc ni¿sze. Ale wiêkszo¶æ pozosta³ych wska¼ników maj±cych wp³yw na cenê, jest sta³a. Poza tym chcia³bym zauwa¿yæ, ¿e kalkulacja dla 250 milionów z³otych zak³ada³a, ¿e cena wody i ¶cieków wzro¶nie w 2014 o 13 z³ w stosunku do 2010. Tymczasem wydali¶my na inwestycjê ok. 100 mln. Cena miêdzy 2010, a 2014 rokiem wzros³a o 2,84 z³. Go³ym okiem widaæ, ¿e uda³o nam siê zdecydowanie obni¿yæ cenê w stosunku do prognozowanej nawet przy uwzglêdnieniu ró¿nicy z warto¶ci inwestycji. A przecie¿ napotkali¶my po drodze wiele kwiatków pozostawionych nam przez poprzedników.\nCo Pan ma na my¶li?\nA choæby ugodê z 2009 roku z jednym z w³a¶cicieli gruntu przy ul. Staszica, na którego terenie od lat 60. znajdowa³ siê kolektor sanitarny. Spó³ka zawar³a j± przed s±dem w 10 minut. Tyle zajê³o doj¶cie do porozumienia, które w sumie kosztowa³o nas i wci±¿ kosztuje ok. pó³ miliona z³otych. By³y te¿ dziwne umowy z firm± doradcz± ¯ak. Zap³acili¶my za nie kilkaset tysiêcy z³otych. W dokumentach spó³ki brakuje jakichkolwiek dowodów, ¿e te umowy zosta³y wykonane, s± tylko rachunki\nPodczas sesji Rady Miasta przedstawili¶cie jeszcze inne fakty.\nJest ich wiele. Choæby sprawa in¿yniera kontraktu. W poprzedniej kadencji za obs³ugê inwestycji o warto¶ci 11,3 mln z³otych firma Socotec zainkasowa³a 664 120 z³, tj. prawie 6% warto¶ci inwestycji. W obecnej kadencji uda³o nam siê wy³oniæ firmê Safege za 1,32% warto¶ci inwestycji! W mojej opinii zupe³nie niepotrzebnie wydawano te¿ pieni±dze na tzw. rating. Firma Fitch mia³a zainkasowaæ za tê us³ugê w sumie 430 tysiêcy z³otych. Po ciê¿kich negocjacjach uda³o nam siê uratowaæ 340 tys. z³ z tej kwoty.\nZg³osili¶cie te nieprawid³owo¶ci do prokuratury?\nTe najbardziej bulwersuj±ce tak, ale sprawy zosta³y umorzone z uwagi na brak znamion czynu zabronionego. Nic wiêcej nie mogli¶my zrobiæ. Teraz badamy sprawê znikniêcia kilku kilometrów rur.\nW dokumentach firmy nie ma dowodów na to, co sta³o siê z rurami, które stanowi³y napowietrzn± liniê przesy³ow± wody w Chodakowie. To wszystko dzia³o siê za czasów, gdy prezesem spó³ki by³ pan Marek Pokora.\nMarek Pokora mówi³ w radiu o wprowadzeniu taryfy progresywnej. O co chodzi?\nRzeczywi¶cie, opowiada dziwne rzeczy, np. o mo¿liwo¶ci wprowadzenia dla mieszkañców taryfy progresywnej, sugeruj±c, ¿e to mog³oby obni¿yæ cenê wody i ¶cieków dla tych, którzy zu¿ywaj± jej ma³o.\nNie, bo taryfa progresywna nie ma racji bytu, je¶li do kanalizacji trafiaj± w wiêkszo¶ci ¶cieki bytowe z prywatnych domów. To taryfa, w której p³aci siê wiêksz± stawkê za wodê, gdy zu¿ywa siê jej wiêcej. Ale mo¿na j± wprowadziæ tylko na terenach, gdzie s± problemy z zaopatrzeniem w wodê, gdzie jej po prostu brakuje. U nas takich problemów na szczê¶cie nie ma.\nW mediach, zw³aszcza w Expresie Sochaczewskim, pojawiaj± siê czêsto opinie, ¿e je¶li nie osi±gniêcie tzw. efektu ekologicznego, czyli nie przy³±czycie do sieci 11 138 osób korzystaj±cych, trzeba bêdzie zwracaæ dofinansowanie unijne w wysoko¶ci ponad 50 mln z³otych.\nUmowa, jak± mamy z Narodowym Funduszem Ochrony ¦rodowiska rzeczywi¶cie nak³ada obowi±zek osi±gniêcia efektu ekologicznego. Ale tam pracuj± m±drzy ludzie, z którymi jeste¶my ca³y czas w bardzo ¶cis³ym kontakcie. Przedstawiamy przyrost przy³±czy, pokazujemy problemy, z jakimi siê stykamy. Jestem pewien, ¿e nie grozi nam zwrot ¶rodków, tym bardziej miastu nie grozi z tego powodu bankructwo, co niektórzy próbuj± sugerowaæ. Na dzi¶ mamy ok. 48% wymaganych przy³±czy. Na tle innych miast, które realizowa³y podobne inwestycje wypadamy naprawdê dobrze. Wszyscy maj± problemy (patrz str. 7) z terminow± realizacj± efektu ekologicznego.\nDo kiedy zatem planujecie go zrealizowaæ?\nNegocjujemy w tej sprawie z Narodowym Funduszem Ochrony ¦rodowiska i Gospodarki Wodnej, co nie zwalnia nas z obowi±zku pod³±czania mieszkañców do sieci. Ostateczn± decyzjê w tej sprawie podejmuje jednak Ministerstwo ¦rodowiska. Od tego procesu nie ma ju¿ jednak odwrotu. Ka¿dy, kto mieszka przy ulicy, w której wybudowano sieæ, ma ustawowy obowi±zek pod³±czenia siê do niej. Nie wyobra¿am sobie, by to by³o niekorzystne finansowo. Metr sze¶cienny ¶cieków odbieranych przez szambiarkê kosztuje ok. 20 z³. Metr sze¶cienny zrzucany do kanalizacji 8,92 brutto. Dwa razy taniej!\nDlaczego nie staracie o pieni±dze na dofinansowanie przy³±czy dla mieszkañców?\nTo kolejne wierutne k³amstwo i wprowadzanie mieszkañców w b³±d. W ubieg³ym roku by³a taka mo¿liwo¶ci i chcieli¶my z niej skorzystaæ. Narodowy Fundusz Ochrony ¦rodowiska dofinansowywa³ budowê przy³±czy, ale musia³o zebraæ siê co najmniej 50 chêtnych. Mimo szerokiej akcji promocyjnej zg³osi³o siê tylko 12. W tym roku mo¿na dostaæ, ale ju¿ tylko po¿yczkê oprocentowan± 3,5% w skali roku. Mo¿e j± uzyskaæ ZWiK, ale sp³acaæ bêd± musieli mieszkañcy. No i musi zg³osiæ siê minimum 25 osób\nBy³y wiceburmistrz Jerzy ¯elichowski, a tak¿e by³y prezes spó³ki ZWiK Marek Pokora w niedawnej audycji radiowej wyemitowanej na antenie Radia Fama sugerowali, ¿e co¶ dziwnego sta³o siê z niemal trzema milionami z³otych, które przekazano z bud¿etu miasta na rok 2010. dla spó³ki w celu podwy¿szenia jej kapita³u zak³adowego. Ten sam zarzut postawi³ Jerzy ¯elichowski w swoim blogu. opublikowanym najpierw w Internecie, a potem w gazecie e-sochaczew extra. Tezê, jakoby spó³ka zgubi³a gdzie¶ trzy miliony z³otych postawi³ równie¿ Express Sochaczewski. W Internecie pojawi³y siê wrêcz komentarze, ¿e spraw± powinna zaj±æ siê prokuratura. Co siê sta³o z tymi pieniêdzmi?\nS± tam gdzie by³y. Nigdzie nie wyparowa³y, nikt ich nie zwraca³ do bud¿etu, nie zosta³y nikomu przekazane, ani zgubione. Z przykro¶ci± muszê stwierdziæ, ¿e zarówno pan Jerzy ¯elichowski, jak i pan Marek Pokora albo chcieli wprowadziæ opiniê publiczn± w b³±d, albo nie maj± ¿adnej wiedzy nie tylko na temat kapita³u zak³adowego Spó³ki, ale te¿ sposobu jego weryfikacji. Ka¿d± spó³kê, tak¿e nasz± mo¿na sprawdziæ w Krajowym Rejestrze S±dowym. Mo¿e to uczyniæ ka¿dy obywatel, nie musi do tego posiadaæ ¿adnej wiedzy, ¿adnych uprawnieñ. Kapita³ siê nie zmniejszy³. Wynosi na dzi¶ 47 517 123,00 z³. Nie uby³o ani z³otówki.\nAle jest jaka¶ rozbie¿no¶æ w aktach notarialnych, co sugerowa³ Jerzy ¯elichowski.\nAkty notarialne to dokument pomocniczy. Zmieniali¶my je zreszt± na polecenie Krajowego Rejestru S±dowego. Nie ma w tym krzty niewiadomej, czy jakiejkolwiek nieprawid³owo¶ci. Wystarczy³o zapytaæ. Mam wra¿enie, ¿e w tej sprawie nie chodzi³o jednak o dobro publiczne czy troskê o kapita³ spó³ki, a o podwa¿enie zaufania mieszkañców do w³adz spó³ki, a co za tym idzie i do w³a¶ciciela, którym jest burmistrz miasta. W tej sprawie przedsiêwziêli¶my odpowiednie kroki prawne. Bêdziemy chroniæ interesy spó³ki.\nNa koniec zatem jeszcze raz proszê powiedzieæ dlaczego warto przy³±czyæ siê do kanalizacji?\nPo pierwsze: dlatego, ¿e ka¿demu z nas powinno zale¿eæ na zdrowiu swoim i swoich bliskich. Szamba, zw³aszcza nieszczelne, temu zdrowiu powa¿nie zagra¿aj±. Po drugie: bo tego wymagaj± od wszystkich mieszkañców przepisy ustawowe. Po trzecie: bo siê po prostu op³aca. Zrzucanie ¶cieków do kanalizacji jest dwa razy tañsze ni¿ wywóz szambiark±. Po czwarte: je¶li przy³±cz± siê wszyscy, jest szansa, ¿e ceny spadn±. Bo bêdziemy mieli wiêksz± liczbê odbiorców, a co za tym idzie koszty odbioru ¶cieków roz³o¿± siê na wiêksz± liczbê osób.


Dotychczasowe strajki nie miały wielkiego wpływu na rząd. Ale do protestów szykują się podobno psychiatrzy i psychologowie, co dla obecnej ekipy może być ogromnym zagrożeniem. Dla poprzedniej zresztą też.\nNa początku marca w Białymstoku miał się odbyć wielki zjazd Młodych Demokratów, młodzieżówki PO. Gwiazdą imprezy miał być Sławomir Nowak, w przeszłości szef MD, obecnie prawa ręka premiera Tuska. On też miał załatwić kaskę na organizację zjazdu. Niestety, wpływy wpływowego Nowaka okazały się za małe i opływająca w milionowe dotacje PO pokazała młodziakom figę z makiem. Tak to jest, jak się z Nowaka próbuje robić gwiazdę.\nW tej sytuacji zjazd odbędzie się w wersji oszczędnościowej. Nie w Białymstoku, tylko w Warszawie, a każdy uczestnik musi zapłacić 100 złotych „zjazdowego". Tak hartuje się liberalna stal.\nInformacja, że kupujemy gaz od wschodniej mafii, wywołała szybką reakcję Zbigniewa Chlebowskiego, który z refleksem zauważył, że to przez PiS. Bo za jego rządów umowa zawarta przez Leszka Millera została przedłużona. To się nazywa dotrzeć do istoty problemu. Podobno kiedy poseł Chlebowski ma problemy łóżkowe, też tłumaczy żonie, że to przez Kaczyńskiego. – Zrozum, kochanie, myślę tylko o nim i nie mogę się skupić.\nRaport o CBA Julii Pitery, której – zdaje się – już nikt nie traktuje poważnie, okazał się nie raportem, tylko notatką. Tak oznajmiła pani minister sejmowej\nkomisji spraw wewnętrznych. Tak w ogóle to niesamowite, że ten raport czy też notatka interesuje jeszcze kogoś oprócz służb oczyszczania miasta i śmieciarzy.\nPremier Tusk, wzorem premiera Kaczyńskiego, chceo ceniać ministrów i wymieniać tych najgorszych. Pierwsza rekonstrukcja ma nastąpić w sierpniu. W sumie to bardzo sprytne zagranie. Do sierpnia może nauczymy się już niektórych nazwisk tej anonimowej zbieraniny. I wtedy przyjdą nowi, też zupełnie nieznani i bezbarwni. I znów trudno ich będzie krytykować po nazwisku.\nNie będzie śledztwa w sprawie dręczenia i niszczenia życia byłej posłanki PO Beaty Sawickiej. Jak pamiętamy, wzięła ona grubą łapówę od funkcjonariusza CBA, a potem płakała, smarkała i fafluniła, że ją wrobiono i uwodzono. Uważała, że CBA przekroczyło swoje uprawnienia, bo dało jej nie tylko łapówkę, ale i kwiaty.\nPremier Tusk otworzył biuro poselskie w Warszawie, ale ponieważ nie jest hipokrytą, nie będzie w nim dyżurować. Decyzja słuszna, ale uzasadnienie kontrowersyjne. Czy Tusk jest, czy nie jest hipokrytą, to kwestia wielce dyskusyjna. Przynajmniej dla Jana Marii Władysława Rokity.\nEwa Kopacz w Sejmie starała się przekonać, że trzeba ją wykopać ze stanowiska ministra zdrowia. I trzeba przyznać, że była wyjątkowo przekonująca.\nPo wystąpieniu pani minister nastąpiła debata o polskiej służbie zdrowia. Słuchało jej w porywach tuzin posłów. Reszta kurowała się w restauracjach.\nJedno z najbardziej tajnych posiedzeń polskiego Sejmu okazało się też wyjątkowo żałosne. Informacja ministra Ćwiąkalskiego o nielegalnych podsłuchach zakładanych przez poprzednią ekipę trwała kwadrans i zażenowała nawet polityków koalicyjnego PSL. Hm, może czas już zająć się cudami, a nie tylko Ziobrą?\nDonald Tusk wyruszył do Moskwy, mamy nadzieję, że chociaż ten jeden raz premier zmieni swój zwyczaj i przestanie się przy każdej okazji uśmiechać, mówić, że wszystko będzie dobrze i nadstawiać drugi policzek (jak Angeli Merkel). W Moskwie trzeba pokazać, że się ma jaja, nawet jeśli miałoby to oznaczać, że premier będzie musiał zużyć całoroczny zapas jaj.


przez admin1 · 23 lutego 2018\nW tradycję naszej szkoły od wielu lat wpisane jest uczestnictwo w wydarzeniach upamiętniających ważne momenty w dziejach naszego narodu. Młodzież chętnie uczy się o przeszłości poprzez żywe świadectwa osób – świadków historii.\nCztery uczennice naszej szkoły z klasy IIc: Iweta Sadowska, Julia Szymczyk, Wiktoria Warda i Magda Wójcik wzięły udział w II edycji Międzyszkolnego Konkursu pt. „Co nam przekazują zesłańcy Sybiru?”.\nPowstały trzy prace literackie oraz prezentacja multimedialna inspirowane wspomnieniami osób zesłanych na Sybir podczas II wojny światowej. Tematem przewodnim prac była myśl „W hołdzie bohaterom… Historia Sybiraka”. Uczennice wybrały formę pamiętników pisanych przez osoby zmagające się z trudami rozstania z ojczyzną i tułaczki na wschód. Potrzeba niezwykłej wyobraźni, aby z perspektywy współczesnego młodego człowieka odtworzyć realia tamtych bolesnych wydarzeń. Naszym uczennicom doskonale się to udało. 23 lutego 2018 roku zostały zaproszone na uroczystą galę podsumowującą konkurs do XXVII Liceum Ogólnokształcącego im. Zesłańców Sybiru w Lublinie.\nWIZYTA GÓRNIKA W KLASIE 4B\nNastępny post Dzień Otwarty w Szkole Podstawowej nr 1\nPoprzedni post DOBRZE ZAPROJEKTOWANA SZKOŁA