Rozwiązania w zakresie ograniczania zatorów płatniczych od 1 stycznia 2020 r. – Abak\nRozwiązania w zakresie ograniczania zatorów płatniczych od 1 stycznia 2020 r.\n21 listopada 2019 /w Porady ksiegowe /Autor Abak040117\nW Dzienniku Ustaw z 30 sierpnia 2019 r., pod poz. 1649, opublikowano ustawę z dnia 19 lipca 2019 r. o zmianie niektórych ustaw w celu ograniczenia zatorów płatniczych. Wejdzie ona w życie 1 stycznia 2020 r.\nJedną z najważniejszych zmian z punktu widzenia przeciwdziałania zatorom płatniczym jest podwyższenie wysokości odsetek ustawowych za opóźnienie w transakcjach handlowych i zróżnicowanie ich wysokości w zależności od tego, kto jest podmiotem zobowiązanym do zapłaty. W przypadku, gdy dłużnikiem jest podmiot publiczny będący podmiotem leczniczym, wysokość odsetek będzie równa sumie stopy referencyjnej NBP i ośmiu punktów procentowych (czyli 9,5% w skali roku), zatem wysokość tych odsetek nie ulegnie zmianie. Natomiast w przypadku transakcji handlowych, w których dłużnikiem nie jest podmiot publiczny będący podmiotem leczniczym – odsetki będą równe sumie stopy referencyjnej NBP i dziesięciu punktów procentowych, zatem odsetki ustawowe za opóźnienie w transakcjach handlowych od początku 2020 r. wynosić będą 11,5% w skali roku.\nRównież po 1 stycznia 2020 r. strony nie powinny ustalać dłuższych niż 30-dniowe terminów płatności, a na podstawie art. 5 znowelizowanej ustawy, wierzyciel może żądać odsetek ustawowych za opóźnienie w zapłacie po upływie 30 dni, liczonych od dnia spełnienia swojego świadczenia i doręczenia dłużnikowi faktury lub rachunku, potwierdzających dostawę towaru lub wykonanie usługi. Dodatkowo jednak ograniczono możliwość wydłużania terminów płatności powyżej 60 dni (liczonych od dnia doręczenia dłużnikowi faktury lub rachunku, potwierdzających dostawę towaru lub wykonanie usługi). Przepis art. 7 ust. 2 znowelizowanej ustawy dopuszcza taką możliwość, ale pod warunkiem, że strony wyraźnie ustalą to w umowie i nie jest to rażąco nieuczciwe wobec wierzyciela. Dodatkowo ustalanie terminów zapłaty dłuższych niż 60 dni będzie wyłączone, gdy dłużnikiem będzie duży przedsiębiorca w relacji z mikroprzedsiębiorcą, małym oraz średnim przedsiębiorcą.\nWprowadzono możliwość odstąpienia od umowy przez wierzyciela, jeżeli termin zapłaty określony w umowie będzie dłuższy niż 120 dni liczonych od dnia doręczenia dłużnikowi faktury lub rachunku, potwierdzających dostawę towaru lub wykonanie usługi. Odstąpienie to nie wyłączy możliwości dochodzenia należności za dotychczas wykonaną część umowy.\nWażne zmiany dotyczą także zryczałtowanych opłat za koszty dochodzenia należności. Obecnie wysokość opłaty wynikającej z art. 10 ust. 1 ustawy wynosi 40 euro przeliczone na złote. Po zmianach kwota ta będzie zależna od wysokości dochodzonego roszczenia.\nNowa opłata za koszty dochodzenia należności:\n40 euro – gdy wartość świadczenia pieniężnego nie przekracza 5.000 zł;\n70 euro – gdy wartość świadczenia pieniężnego jest wyższa niż 5.000 zł, ale niższa niż 50.000 zł;\n100 euro – gdy wartość świadczenia pieniężnego jest równa lub wyższa od 50.000 zł.\nZmniejszenie/zwiększenie podstawy opodatkowania lub straty podatkowej\nUstawa nowelizująca wprowadza od 1 stycznia 2020 r. regulacje, na podstawie których:\na) podstawa opodatkowania:\nmoże być zmniejszona u wierzyciela o zaliczaną do przychodów należnych wartość wierzytelności o zapłatę świadczenia pieniężnego (tj. wynagrodzenie za dostawę towaru lub wykonanie usługi w transakcji handlowej), która nie została uregulowana lub zbyta,\npodlega zwiększeniu u dłużnika o zaliczaną do kosztów uzyskania przychodów wartość zobowiązania do zapłaty świadczenia pieniężnego, które nie zostało uregulowane;\nb) gdy podatnik poniósł stratę podatkową, z którą związana jest transakcja handlowa, kwota straty:\nmoże być zwiększona u wierzyciela o zaliczaną do przychodów należnych wartość wierzytelności o zapłatę świadczenia pieniężnego, która nie została uregulowana lub zbyta,\npodlega zmniejszeniu u dłużnika o zaliczaną do kosztów uzyskania przychodów wartość zobowiązania do zapłaty świadczenia pieniężnego, które nie zostało uregulowane.\nPowyższych zwiększeń lub zmniejszeń będzie się dokonywało w zeznaniu podatkowym składanym za rok podatkowy, w którym upłynęło 90 dni od dnia upływu terminu zapłaty określonego na fakturze (rachunku) lub w umowie – jeżeli do dnia złożenia zeznania podatkowego wierzytelność nie została uregulowana lub zbyta, a zobowiązanie – nie zostało uregulowane.\nA zatem od 1 stycznia 2020 r. wierzyciel będzie mógł zmniejszyć swój dochód o wierzytelności, a dłużnik będzie miał obowiązek zwiększenia dochodu o zobowiązania – nieuregulowane w ciągu 90 dni od upływu terminu płatności.\nOkres 90 dni będzie liczony począwszy od pierwszego dnia następującego po upływie terminu do uregulowania zobowiązania określonego na fakturze (rachunku) lub w umowie.\nRegulacje w zakresie korekty podstawy opodatkowania/straty podatkowej będzie się stosowało w przypadku, gdy spełnione zostaną łącznie następujące warunki:\ndłużnik na ostatni dzień miesiąca poprzedzającego dzień złożenia zeznania podatkowego nie będzie w trakcie postępowania restrukturyzacyjnego, postępowania upadłościowego lub w trakcie likwidacji,\nod daty wystawienia faktury (rachunku) lub zawarcia umowy dokumentującej wierzytelność nie upłyną 2 lata, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym została wystawiona faktura (rachunek) lub została zawarta umowa, a w przypadku, gdy rok kalendarzowy, w którym wystawiono fakturę (rachunek) jest inny niż rok kalendarzowy, w którym zawarto umowę – gdy nie upłyną 2 lata, licząc od końca roku kalendarzowego późniejszej z tych czynności,\nZnowelizowane przepisy w zakresie ustaw o PDOP i PDOF będą miały zastosowanie do transakcji handlowych, w przypadku których termin zapłaty upływa po dniu 31 grudnia 2019 r.\nW przypadku podatników CIT, których rok podatkowy jest inny niż rok kalendarzowy, i rozpocznie się przed dniem 1 stycznia 2020 r., znowelizowane przepisy ustawy o PDOP będą miały zastosowanie począwszy od roku podatkowego rozpoczynającego się po dniu 31 grudnia 2019 r., w odniesieniu do transakcji handlowych, w przypadku których termin zapłaty upływa po dniu 31 grudnia 2019 r.\nhttp://abak.com.pl/wp-content/uploads/2018/09/papers1.jpg 1280 1920 Abak040117 http://abak.com.pl/wp-content/uploads/2017/02/01logo-robocze.jpg Abak0401172019-11-21 14:29:572019-11-21 14:51:57Rozwiązania w zakresie ograniczania zatorów płatniczych od 1 stycznia 2020 r.\nESPI 6/2019 Przejęcie biura rachunkowego Zarząd sukcesyjny przedsiębiorstwem


Dedykowane sklepy internetowe | Portal Tematyczny!\nProjektowanie witryn – zobacz, gdzie zlecić Każdy prowadzący własną aktywność z całą pewnością nienagannie wie, że dzisiaj promocja i reklama odrywają niesłychanie ważne znaczenie. Dzieje się tak głównie dlatego, że konkurencja w wielu branżach jest w zasadzie ogromna, bez względu na to, czy chodzi o branżę kosmetyczną, leczniczą, budowlaną czy jakąkolwiek inną. Pozyskiwanie kontrahentów jest […]\nKażdy prowadzący własną aktywność z całą pewnością nienagannie wie, że dzisiaj promocja i reklama odrywają niesłychanie ważne znaczenie. Dzieje się tak głównie dlatego, że konkurencja w wielu branżach jest w zasadzie ogromna, bez względu na to, czy chodzi o branżę kosmetyczną, leczniczą, budowlaną czy jakąkolwiek inną. Pozyskiwanie kontrahentów jest wobec tego bardzo ważne, w takim razie promocja staje się powoli rzeczą na porządku dziennym. Dzisiaj najwięcej osób stawia w głównej mierze na promocję w sieci, bowiem taka jest najbardziej skuteczna – Dedykowane sklepy internetowe. Należałoby także wiedzieć, że wiele osób stawia na założenie własnej witryny internetowej, bowiem za jej pośrednictwem wolno się w zasadzie efektywnie promować. Należy jednakże wiedzieć, iż taka domena musi być właściwie zaprojektowana, a w głównej mierze musi być ciekawa pod względem wizualnym i powinna być także bogata w treść. Skutkiem tego jeżeli chcesz skutecznie się promować w sieci, postaw na profesjonalnie wykonaną stronę, dzięki której zdobędziesz wielu nowych odbiorców.\nSprzęty meblowe na zamówienie - dla kogo? Jeżeli nie potrafimy znaleźć niczego, co pasuje do naszych pomieszczeń - warto się rozejrzeć za obiektami, jakie są celowo dla nas urzeczywistniane. Mowa w tym przypadku o meblach. One mogą być standardowe, innymi słowy z kolekcji danego producenta, a mogą być także nadzwyczajne, innymi słowy aranżowane w małych fabrykach stolarskich, które cechują się gigantycznym zaangażowaniem w pracę i jeszcze większą precyzją. Kiedy już…


E-zwolnienie w praktyce - jak będzie wyglądało branie elektronicznego L4?\nE-zwolnienie w praktyce. Sprawdzamy, co może czekać pacjentów idących po elektroniczne L4\nPolsce lekarze mogą wystawiać elektroniczne zwolnienie lekarskie od 2016 r. Od 1 grudnia e-zwolnienie stało się jednak obligatoryjne. Nie brakuje lekarzy, którzy kręcą nosem i głośno mówią, że to nie wypali. Jak zwykle między młotem a kowadłem jest sam pacjent.\nJeżeli określać digitalizację tradycyjnego L4 jako rewolucję, to jak już to tylko ledwo pełzającą. E-zwolnienie pierwszy raz w Polsce pojawiło się w 2016 r. W tym czasie swoje profile na Platformie Usług Elektronicznych ZUS powinni założyć wszyscy pracodawcy zatrudniający powyżej 5 osób. Pozostali mieli w tym względzie wolną rękę.\nWprowadzenie e-zwolnienia do powszechnego użytku przekładane było parę razy. Miał już obowiązywać w lipcu tego roku. Teraz jednak klamka już zapadła i wydaje się, że ostatecznego terminu: 1 grudnia już się nie da zmienić. Oczywiście nadal nie brakuje wątpliwości. Te zaś powodują, że pacjent nie do końca może być pewien, co go po 1 grudnia czeka. Postanowiliśmy sprawdzić wszystkie możliwe scenariusze.\nScenariusz nr 1: lekarz w sieci, czyli nie ma problemu.\nTo najlepsza dla pacjenta sytuacja. U lekarza jest odpowiedni sprzęt komputerowy, nie ma też problemu z dostępem do internetu. Lekarz nie musi przejmować się czasem, który musi poświęcić na wypisanie elektronicznego zwolnienia. Zgodnie z przepisami robi to za niego asystent medyczny.\nLekarz podpisuje e-zwolnienie przy pomocy certyfikatu z ZUS, kwalifikowanego podpisu elektronicznego lub podpisu zaufanego. Tak przygotowany dokument udostępnia na profilu pracodawcy na PUE ZUS, nie później niż dzień po otrzymaniu elektronicznego L4. Stosowną informację otrzyma również sam pacjent - o ile też posiada profil na PUE ZUS. Ci, którzy zdecydują się zalogować na platformę ubezpieczyciela, mogą liczyć na jeszcze jedno udogodnienie:\nMożemy tam włączyć opcję otrzymywania SMS-a o uzyskaniu zwolnienia lekarskiego. Wychodząc od lekarza, ubezpieczony od razu odbierze SMS-a z informacją, że lekarz wystawił mu zaświadczenie o niezdolności do pracy, a także na jak długo. Również pracodawca może aktywować usługę informowania go SMS-em o wystawieniu zaświadczenia lekarskiego jego pracownikowi. Jeśli nie wiemy, jak aktywować usługę, Centrum Obsługi Telefonicznej ZUS w tym pomoże - podpowiada Gertruda Uścińska, prezes ZUS.\nScenariusz nr 2: lekarz poza siecią, ale ma alternatywę.\nJest możliwe, że tam, gdzie trafimy, lekarz albo nie będzie posiadał komputera, albo wystąpią krótsze lub dłuższe problemy z dostępem do internetu. Mogą być to też kłopoty z podpisaniem e-zwolnienia np. kwalifikowanym podpisem elektronicznym. Tak, czy inaczej lekarz nie będzie w stanie nam wystawić elektronicznego zwolnienia. Co wtedy?\nW takich przypadkach lekarz powinien przekazać ubezpieczonemu zaświadczenie lekarskie wystawione na formularzu zaświadczenia lekarskiego wydrukowanym wcześniej w tzw. trybie alternatywnym z systemu teleinformatycznego. Obecnie lekarz ma możliwość wydrukowania 150 takich formularzy zaświadczeń lekarskich, do wykorzystania w sytuacji braku dostępu do komputera, internetu czy braku możliwości elektronicznego podpisania zwolnienia - tłumaczy Krzysztof Jakubiak, dyrektor Biura Prasy i Promocji Ministerstwa Zdrowia.\nW ciągu 3 dni roboczych od dnia wystawienia takiego alternatywnego, papierowego zaświadczenia lekarskiego lekarz powinien zelektronizować dokument, aby przekazać do ZUS zaświadczenie lekarskie wystawione w formie dokumentu elektronicznego.\nScenariusz nr 3: lekarz bez sieci i bez alternatywy.\nTo z kolei potencjalnie najgorsza sytuacja dla pacjenta, ale jak najbardziej możliwa. Nie brakuje zapowiedzi części lekarzy, że będę umieszczać stosowną informację na drzwiach swoich gabinetów, że akurat oni nie mogą e-zwolnienia wystawić. Zresztą Zarząd Krajowy Ogólnopolskiego Związku Zawodowego Lekarzy stwierdził, że wypisywanie zwolnień lekarskich nie jest obowiązkiem lekarzy. To świadczenie, zdaniem OZZL, nie ma charakteru zdrowotnego, a wyłącznie finansowy. Tutaj warto jednak przywołać ustawę o zawodzie lekarza i lekarza dentysty, i kodeks etyki lekarskiej, gdzie łatwo znajdziemy obowiązek wystawiania świadczeń o stanie zdrowia.\nMożliwe, że z gorączką pod pachą trafimy do lekarza, który albo z powodu braków technicznych albo podejmując taką a nie inną decyzję nie wystawi nam ani e-zwolnienia, ani nie wypisze go na druku alternatywnym. O ile w większym miastach z problemem można sobie poradzić odwiedzając kolejne gabinety z nadzieją, że gdzieś lekarz nie będzie miał większych problemów z dostosowaniem się do obowiązujących przepisów, o tyle w mniejszych miejscowościach i wsiach może to być jak najbardziej realny problem. Pamiętajmy, że w przepisach obligujących lekarzy do wystawiania świadczeń o stanie zdrowia nie ma konkretnych zapisów, jak owo świadczenie miałoby wyglądać. Musi jedynie zawierać informację i o lekarzu, i o pacjencie. W najgorszym razie e-zwolnienie stanie się zwykłą kartką papieru.\nA co jeśli lekarz odmówi nawet tej czynności?\nJeśli chodzi o konsekwencje niestosowania przepisów, to zgodnie z ustawą Zakład ma możliwość czasowego cofnięcia upoważnienia do wystawiania zaświadczeń lekarskich, jeżeli lekarz będzie naruszał zasady postępowania określone w ustawie. Jednak takie rozwiązanie będziemy traktować jako ostateczność - informuje biuro prasowe ZUS i dodaje, że zwłaszcza w pierwszym okresie będą stawiać na informację i edukację.\nPamiętaj: wydruk tak, ksero już nie.\nPrzyjrzymy się sytuacji, kiedy nasz pracodawca nie posiada profilu na PUE ZUS. Wtedy lekarz wydrukuje nam e-zwolnienie (zrobi to też na nasze żądanie). Nie będzie też problemu w takich sytuacjach podczas wizyt domowych i lekarz wcale w swojej torbie nie będzie musiał znaleźć miejsce na mini drukarkę. Po prostu skorzysta w tym celu z wcześniej wydrukowanych formularzy.\nNie ma za to możliwości zrobienia kserokopii. Zgodnie z obowiązującymi przepisami dokumenty elektroniczne udostępnia się z zachowaniem ich integralności, o ile podpisano je podpisem elektronicznym, którego ważność w chwili złożenia podpisu może być zweryfikowana przez odbiorcę.\nCo robić, jeśli e-zwolnienie będzie wystawione z błędem?\nMoże też tak się zdarzyć, że wypisując e-zwolnienie lekarz po prostu się pomyli. Elektroniczne zwolnienia nie są zwracane do korekty. O takiej pomyłce lekarz powiadomi pacjenta pisemnie. Jeżeli zaś nasz pracodawca nie ma profilu na PUE ZUS, to musimy pamiętać o obowiązku dostarczenia mu takiej informacji. Posiadanie tego profilu sprawę znacznie ułatwia, bo w takim przypadku informacja o błędzie i anulowaniu e-zwolnienia przekazywana jest elektronicznie.\nTrzymajmy więc najmocniej kciuki za system.\nLekarze nawet z dużych miast wątpią, czy tym wszystkim obciążeniom podoła zusowski system.\nProblemem od samego początku działania tego systemu jest awaryjność systemu teleinformatycznego. Te awarie zdarzają się często. Powoduje to wiele problemów dla lekarzy i pacjentów. Po pierwsze dlatego, bo musimy czekać, aż awaria minie, żeby wypisać l4. Pacjenci się denerwują, że te druki nie dojdą. Pytają, wracają, dzwonią, czy na pewno te druki zostały wysłane – mówi Anna Gawron z przychodni Signum w Katowicach.\nZUS uspokaja i broni się danymi: w ostatni poniedziałek listopada ogólnopolski system ZUS zarejestrował blisko 100 tys. elektronicznych zwolnień lekarskich, co daje rekordowe do tej pory 15 e-zwolnień na sekundę.\nZUS szkoli i przypomina o infolinii.\nZUS od miesięcy szkoli lekarzy, jak prawidłowo wystawiać elektroniczne L4. I tysiące medyków są już po takich kursach. Ale liczba tych, którzy ich jeszcze nie skończyli, nie napawa optymizmem.\nCały czas pracujemy, żeby jak największą liczbę lekarzy przeszkolić w tym zakresie. Od stycznia do końca października mieliśmy ponad 2 tys szkoleń dla lekarzy, zostało ich przeszkolonych pond 8 tysięcy – przyznaje Beata Kopczyńska, rzecznik prasowy ZUS w województwie śląskim.\nZUS poleca lekarzom i asystentom medycznym w razie jakichkolwiek wątpliwości korzystać z numeru telefonu do Centrum Obsługi Telefonicznej ZUS - 22 560 16 00. Wystarczy wybrać zakres rozmowy dotyczący e-zwolnienia, żeby uzyskać połączenie ze specjalistą od elektronicznych zwolnień.\nTagi: E-ZLAe-zwolnieniee-zwolnienie lekarskieelektroniczne zwolnienieelektroniczne zwolnienie E-ZLAelektroniczne zwolnienie lekarskiezusZUS Platforma Usług ElektronicznychZUS PUE


Kraków drugą metropolią w Polsce, goni Warszawę | Kraków Nasze Miasto\nPiotr Ogórek 6 czerwca 2019, 15:59\nKraków jest drugą co do wielkości metropolią w Polsce Joanna Urbaniec / Polska Press\nW ciągu ostatnich 4 lat Kraków dokonał największego skoku rozwojowego spośród 12 największych miast w Polsce. Obok Warszawy, jest najbardziej rozwiniętą metropolią – wynika z czwartej edycji raportu o stanie polskich metropolii, przygotowanej przez firmę doradczą PwC.\n- To nie jest żaden ranking, nie chcemy mówić: to miasto jest lepsze od tamtego. Nie da się rozwoju miasta opisać jedną liczbą. My opieramy się na siedmiu kapitałach. Tu trzeba jednak wskazać, że Kraków, obok Poznania, w ciągu ostatnich 4 latach dokonał największego wzrostu w rozwoju kapitałów - tłumaczy prof. Witold Orłowski, główny doradca ekonomiczny PwC i współtwórca raportu.\nRaporty o 12 polskich metropoliach (Kraków, Warszawa, Łódź, Poznań, Wrocław, Katowice, Szczecin, Bydgoszcz, Gdańsk, Białystok Lublin i Rzeszów) powstają co cztery lata, począwszy od roku 2007 (wtedy miast w raporcie było siedem). Ich podstawą jest siedem wspomnianych kapitałów: instytucjonalno-demokratyczny, techniczny i infrastrukturalny, kultury i wizerunku, jakości życia, źródeł finansowania atrakcyjności inwestycyjnej oraz ludzki i społeczny.\nW ciągu 12 lat poziom kapitałów we wszystkich miasta wzrósł. Średnia ze wszystkich kapitałów dla Krakowa cały czas rośnie, a dla Warszawy spada. Tylko pięć metropolii (warszawska, krakowska, poznańska, wrocławska i trójmiejska) jest powyżej średniej kapitałów. Kraków jest tu na drugim miejscu - 117 proc. Warszawa ma 131 proc., ale jej średnia spada cały czas od roku 2011.\n- 4 z 7 kapitałów w Krakowie uległo zdecydowanej poprawie w stosunku do roku 2015 - wylicza prof. Orłowski. Te kapitały finanse, inwestycje, jakość życia i instytucje. Kraków stracił nieco w wizerunku, ale i tak jest tu zdecydowanym liderem w stosunku do pozostałych miast.\nGdzie Kraków traci? - Stan środowiska, czyli przede wszystkim smog oraz korki – to dwa czynniki, które ściągają Kraków w dół w kapitale jakości życia - przyznaje prof. Orłowski.\nRaport PwC wśród największych atutów Krakowa wymienia:\nruch turystyczny (157 turystów zagranicznych w ciągu roku przypada na 100 mieszkańców – dwa razy więcej niż w Warszawie i Gdańsku);\n13 tys. studentów rocznie przyjmowanych na kierunki ścisłe i informatyczne;\njakość edukacji - współczynnik 86 proc. zdawalności matur (trzeci w Polsce) oraz drugi w Polsce wynik krakowskich uczelni w ogólnopolskim rankingu szkół wyższych.\nZ kolei wyzwania, z którymi Kraków musi się zmierzyć, to:\nwysokie ceny mieszkań - 7800 zł za mkw;\nzła jakość powietrza - 150 dni, gdy normy dla pyłu PM2.5 są przekraczane;\nsłabo rozwinięta sieć tras rowerowych - 0,69 km/km2, sieć dróg rowerowych jest słabiej rozwinięta niż w innych miastach średnio o 14 proc.\nRaport PwC zawiera też szereg rekomendacji dla Krakowa. Najważniejsze punkty to:\nszersza współpraca w gronie metropolii, głównie pod względem walki ze smogiem, a także zwiększania atrakcyjności inwestycyjnej;\nintegracja taryfy Szybkiej Kolei Aglomeracyjne i Zarządu Transportu Publicznego;\nrozwój system monitoringu miejskiego, także poza ścisłe centrum;\npoprawa dostępności publicznej służby zdrowia;\nsilniejsza kontrola nad działalnością deweloperów i konsekwentna realizacja uchwalonych planów miejscowych;\nwzmocnienie promocji gospodarczej obszaru metropolitalnego (MOK);\ndalszy rozwój współpracy z uczelniami i firmami w celu promocji rozwoju nowoczesnej, innowacyjnej gospodarki.\nProf. Orłowski podkreśla, że Kraków musi stworzyć system atrakcyjnego transportu. - Bez podziemnego transportu nie da się wprowadzić sprawnego systemu komunikacyjnego w centrum miasta - zaznacza. Co do służby zdrowia, to profesor zdaje sobie sprawę, że to kwestia, za którą miasto nie odpowiada. - Jednak w interesie miasta jest, żeby służba zdrowia była jak najlepsza, więc trzeba działać w tym zakresie wszelkimi możliwymi środkami - dodaje.\nMocne strony Krakowa\nWedług danych zebranych w raporcie, w 12 miastach objętych badaniem mieszka 6,7 mln osób, czyli 18 proc. całej ludności kraju, wytwarzając 32 proc. całkowitego PKB. Z kolei biorąc pod uwagę obszary metropolitalne ukształtowane wokół tych miast, mieszka w nich aż 16,1 mln osób, czyli 42% całej ludności, wytwarzając aż 55% całkowitego PKB Polski. Dodatkowo, jak podkreślają autorzy opracowania, w analizowanych obszarach metropolitalnych zlokalizowane jest 76% wszystkich polskich firm informatycznych i zdecydowana większość firm z obszaru innowacji i nowych technologii.\nMateriał oryginalny: Kraków drugą metropolią w Polsce, goni Warszawę - Gazeta Krakowska\nJacek Olczak już za sterami Philip Morris International!


Wysłany: 2012-01-14, 19:21\nHmmmm..trze bedzie wtedy pokoj dobudować, bo się regał już raczej nie zmieści\nWysłany: 2012-01-14, 19:22\nTo już lepiej jakąś półkę pod sufitem:)\nWysłany: 2012-01-14, 19:23\nNo może, póki co jeszcze nie mam tych kolejnych sztuk, wiec nie ma się co martwić\nWysłany: 2012-01-14, 19:26\nAle jak twierdzisz szybko dochodzą nowe także radziłbym pomyśleć o przyszłości:)\nWysłany: 2012-01-14, 19:29\nMyślę, oj myslę, już zacieram łapki na nowości Choć na niektóre długo mi każą czekać.\nWiesz, gierki naszych producentów wychodzą szybko, gorzej z projektami w które jest mało zaangażowanych osób (vide The Last Crown) oj na takie to się czeka latami i końca nie widać:)\nWysłany: 2012-01-14, 19:39\nNiestety, ale co zrobić, nic tylko uzbroić się w cierpliwośc\nWysłany: 2012-01-21, 01:49\nNiestety dziś przygodówki to zbyt niszowy gatunek by powstało o nich jakiekolwiek pismo... ;(\nWysłany: 2012-01-21, 16:58\nNiszowy? Ja bym polemizował, ostatnio wychodzi ich dość sporo:) Jeszcze 5 lat temu było ich jak na lekarstwo, ale teraz coś ruszyło, fakt, że ich jakość jest różna, ale ważne że coś wychodzi.\nWysłany: 2012-01-21, 17:22\nTeż uważam, że nie jest tak źle. Może nie jest ich tyle ile byśmy chcieli, ale tragicznie nie jest.\nWysłany: 2012-01-21, 18:04\nTo, że wychodzi ich sporo nie znaczy, że to nie jest niszowy gatunek. Największe firmy wydające gry raczej stawiają na cRPG, FPS-y i RTS-y. Przygodówki tworzą małe studia zapaleńców, nierzadko w Polsce gry przygodowe mają premierę dłuuugo po pierwotnym czasie ukazania się. Przygodówki nie są już tak popularne niestety.\nWysłany: 2012-01-21, 18:35\nFaktycznie gatunek jest w cieniu jeśli chodzi o generowane zyski, ale z drugiej strony kiedy ta popularność była największa według Ciebie? Za czasów Scumvm? Obecnie Dark Falle czy Lost Crown a nawet Syberia, która od tak długiego czasu bynajmniej nie leży na dziale "wyprzedaż" to bardzo popularne gierki i w sklepach na pólkach np w Krakowie to są pełne stanowiska tego typu gier - można powiedzieć, ze przygodówki rządzą, poza sportowymi a fpsy to tylko parę produkcji raptem. I w tym mówię, że zauważam różnicę jak było kiedyś a jak teraz:) Do wyboru do koloru. Odrębny fakt stanowi rzecz czy jakość tych gier jest co najmniej przyzwoita a z tym jest różnie, niestety.\nWysłany: 2012-02-14, 19:20\nKolejna gra przygodowa w gazecie. Może nie jest to arcydzieło, ale za sumę złotych 10, wart zakupić.\nWysłany: 2013-05-08, 17:00\nW nowym numerze CD-Action znajdziecie grę Amnesia: Mroczny obłęd - wersja pl\nWysłany: 2013-05-11, 10:12\nKurczę kusi i kusi, ale to wersja niepudełkowa, kupiłbym wersję w klasycznym opakowaniu, jakby ktoś miał to pisać\nWysłany: 2013-05-11, 15:38\nTeż wole pudełkowe wersje, ale z racji tego, że czeka mnie sporo jeszcze nie kupionych gier, to przyoszczędziłam chociaż na tej grze. Niestety wersje pudełkowe kosztują w granicach 40-50 zł, to mimo wszystko duzo\nWysłany: 2013-05-11, 18:15\nNo niestety, ale czasami na promocjach można skorzystać\nMnie kolega kiedyś namówił na pudełkową, przez moment gdy szliśmy z ową grą miałem taki żal że cholera znów wydałem kase na giere ale gdy siedliśmy do gry to japy nam się cieszyły ze strachu , pamiętam piwnice jak przechodziło czasem to coś i chowałem się ze strachu w ciemnościach, ale gorzej było dopiero gdy on już mógł nas dopaść wtedy to ciśnienie 350 miałem. Idę se w takiej innej piwnicy lajtowo se myślę pewnie znów tylko najwyżej on przejdzie, otwieram drzwi w ciemnościach nic.. podchodzę do drugich otwieram powoli patrze a to coś stoi plecami i powoli się odwraca.. serce wytrzymało, mózg nie przestał funkcjonować szybko zwiałem do tych drzwi obok, zamknąłem się i modliłem by nie wszedł. Początki w tej grze były najmocniejsze!\nFajne też jest to że jeśli się przejdzie i nie ma się dosyć to zawsze można poszukać na necie fanowskich scenariuszy i grać w nie Albo i samemu tworzyć\nWysłany: 2013-05-24, 11:39\nNie wiem czy tu o tym napisać ale dobra. Informuję że na allego można zdobyć tanio klucz steam do Broken Sword 2 za 2,90 zł. Jedyny mankament z tym to że chyba jest wyłącznie po angielsku.\nMam nadzieje że wiecie co to steam\nW sumie to jest tam więcej tanich gier przygodowych znalazłem kolejnego broken sword i Jolly Rover\nALe pamiętam jak kiedyś w Carrefour był kosz z grami i tam wyciągałem gry przygodowe Syberie, Still Lify, Dracula 3, Perry Rhodan, Siking Island i wiele wiele innych wszystkie taniutko zazwyczaj 4zł nowiutkie w pięknych wydaniach ale byłem dumny\nWysłany: 2013-05-24, 11:54\nDzięki Dzior Faktycznie tanio. Tak jak mówisz, jest to wersja angielska gry. Na Allegro jest obecnie sporo steam'owych kluczy do gier. W większości sa to angielskie wersje, ale są też polskie. A co to jest steam, to oczywiście wiemy. Coraz więcej gier wymaga steama do uruchomienia gier, takie czasy


Matka – instrukcja obsługi | Humory Zmory\nKategorie: babski świat, dziecko\t| Tagi: B1 B2 blog blogowanie dobre rady dziecko kobieta macierzyństwo mama blog matka blogująca matka polka parenting życie\n29 czerwca 2017 o 09:04 napisał:\nNic dodać nic ująć. Genialnie to ujęłaś!\n1 lipca 2017 o 12:41 napisał:\n29 czerwca 2017 o 09:59 napisał:\nNa szczęście ominął mnie zmasowany atak cioć dobrych rad, ponieważ od początku stawiałam granice. O wszystkim, co dotyczy naszego dziecka, decydujemy my, jego rodzice. Rodzina przyjęła do wiadomości, a porady otoczenia zwykle puszczam mimo uszu. Z wyjątkiem sytuacji, gdy o nie poproszę.\n1 lipca 2017 o 12:42 napisał:\nDobrze jest wyznaczyć takie granice. Chociaż niewielu potrafi to zrobić. Zwyczajnie boimy się, że w ten sposób kogoś urazimy.\n1 lipca 2017 o 12:43 napisał:\nA że zazwyczaj te rady pochodzą od starszych cioć, babć i innych członków rodziny, którzy z racji wieku zasługują na szacunek, nasze opory są jeszcze większe.\n29 czerwca 2017 o 10:16 napisał:\nno niestety, łatwiej kogoś skrytykować niż dać konstruktywne rady. Prawdą jest tez ze mamy reagują alergicznie na większosć dobrych rad nawet jesli naprawde są dobre…\n30 czerwca 2017 o 08:13 napisał:\nNie ma co się dziwić. Przy takiej fali krytyki trudno jest znaleźć te faktycznie przydatne rady.\n1 lipca 2017 o 12:47 napisał:\nTego chyba nie uda się zmienić.\n1 lipca 2017 o 12:44 napisał:\nBo są nimi wręcz bombardowane.\n29 czerwca 2017 o 17:57 napisał:\nJa się kompletnie nie przejmuję tym, co mówią inni na temat wychowania MOJEGO dziecka (oczywiście pomijając faktycznych specjalistów – chociażby niektórych pediatrów, do których mam prawdziwe zaufanie). „Ciocie dobra rada” zawsze były, są i będą – ale już dawno nauczyłam się puszczać ich uwagi mimo uszu i po prostu robić swoje, kierując się własnym rozsądkiem i intuicją\n29 czerwca 2017 o 19:55 napisał:\nJa tam spałam kiedy dziecko spało. Porządek i tak trwał chwilę, a moje wyspanie było o wiele ważniejsze. Bycie idealną mamą zostawiam dla innych.\n1 lipca 2017 o 12:45 napisał:\nRobię tak samo. Nieraz zalewa mnie fala krytyki i… krew na myśl o tym, że ktoś wpieprza się w moje życie.\n29 czerwca 2017 o 20:20 napisał:\nBardzo dobrze skonstruowany przekaz. Dobrze byłoby porozmawiać z bliskimi właśnie w taki sposób. Uniknęloby się wtedy niepotrzebnych nieporozumień.\n1 lipca 2017 o 12:46 napisał:\n30 czerwca 2017 o 08:11 napisał:\n„Kurcze, ludzie, czy Wy naprawdę myślicie, że ja (i inne matki) jestem aż tak niezdecydowana, tępa albo nieobyta w świecie, że popełniam błędy nieświadomie? Owszem, i tak się zdarza. Ale dobrze wiem, że kiedy maluch płacze, zapewne jest głodny, zmęczony, jest mu zimno albo po prostu narżnął w pieluchę! Jak każda matka, czuję, co powinnam zrobić, czasami tylko zwyczajnie nie mam na to siły…” Mam to samo. Szkoda że nie wszyscy to rozumieją.\n30 czerwca 2017 o 08:51 napisał:\nMojej teściowej to byś mogła gadać i gadać a ona i tak pewnie nie zrozumie…\n30 czerwca 2017 o 12:54 napisał:\n1 lipca 2017 o 12:49 napisał:\n1 lipca 2017 o 12:38 napisał:\nIle razy słyszę te rady innych ludzi, gotuję się w środku. Chyba tylko moja mama potrafi mi tak naprawdę pomóc i głupio nie doradzać.\n1 lipca 2017 o 12:50 napisał:\nMoja mama też sypie radami, ale to chyba jedna z niewielu osób, na którą mogę zawsze bezwzględnie liczyć.\n9 lipca 2017 o 23:13 napisał:\nEh, mamy/ciocie/babcie/sąsiadki (niepotrzebne skreślić) dobre rady to jet dopiero zmora ;), a ostatecznie jak się nie odwrócisz to i tak d… z tyłu, bo „porady” się wykluczają. A tak serio, temat rzeka…\n17 lipca 2017 o 00:04 napisał:\nWłaśnie. Każda mama spotkała się już z krytyką. Prawda?\n11 lipca 2017 o 08:28 napisał:\nSuper to napisałaś, po prostu genialne. Jak bym miała opisać mamę lepiej bym tego nie zrobiła.\n17 lipca 2017 o 00:07 napisał:\n11 lipca 2017 o 08:29 napisał:\nSuper to napisałaś, po prostu genialne. Jak bym miała opisać mamę lepiej bym tego nie zrobiła. A na złote rady już się uodpornilam\n17 lipca 2017 o 00:08 napisał:\nPotrafisz nie reagować?\n9 sierpnia 2017 o 09:06 napisał:\nDobrze się czyta Twoje posty, pozdrawiam\n12 sierpnia 2017 o 17:24 napisał:\nMatka nowicjuszka Hej(t) mama! Matko, nie masz prawa! Nocne rozważania przy śnieżnym księżycu o skojarzonym dziadostwie Siostra Cała prawda o cesarskim cięciu


Zapatan << KLIKAJ I CZYTAJ ONLINE\n00428 010049 20263263 na godz. na dobę w sumie\nISBN: 12345678900987654321-1663418 Data wydania:\nZAPATAN Władysław Łoziński ...Patent, który mi wydał jw. pan generał Mier, miał wprawdzie walor dostateczny, jako od szefa regimentu wydany, wszelako, za radą doświadczeńszych idąc, a i sam potrzebę tego uznając, chodzić zacząłem za tem, aby mi z kancelarji króla jegomości, jako najwyższego gwardji koronnej a zatem i regimentu Mierowskiego szefa, konfirmacja czyli patent osobny był ferowany. Dużo mnie to trudu i czasu kosztowało, zanim, tam i sam biegając, a o instancje prosząc, takiego patentu się doprosiłem. Nareszcie otrzymałem dokument konfirmacji z kancelarji i z własnoręcznym podpisem króla jegomości, którego to patentu taki był tenor: Wszem wobec i każdemu zosobna, komu o tem wiedzieć należy, mianowicie jednak JOOym, JWWym, WWym Ichmościom Panom generał-lejtnantom, generał-majorom, Pułkownikom, Oberszt-Lejtnantom, Majorom, Kapitanom oraz innym wszystkim, wyższej i niższej szarży, Wojsk Naszych i Rzeczypospolitej Cudzoziemskiego Autoramentu, Sztabs i Ober-oficjerom wiadomo czynimy, iż My przez wzgląd instancji JW. pana Miera, General-Majora Wojsk Naszych i Szefa Regimentu Naszego Gwardji Konnej Koronnej tudzież przez wzgląd statecznych zasług JMĆPana Wita Narwoja, pierwszego niegdy w regimencie dragonji pruskiej porucznika, z przystojnego ułożenia, aplikacji, chwalebnych przymiotów i znajomości służby żołnierskiej dobrze Nam wiadomego, umyśliliśmy konferować Onemu szarżę kapitańską w Naszym regimencie Gwardji Konnej Koronnej, jakoż i aktualnie dajemy i konferujemy tym Naszym Patentem, obligując wszystkich wyżwymienionych Ichmościów Panów Sztabs i Ober-Oficjerów, ażeby odtąd pomienionego JMĆPana Wita Narwoja za aktualnego w przerzeczonym Naszym Regimencie Gwardji Konnej Koronnej kapitana znali i rekognoskowali, zadosyć czyniąc, cokolwiek pro gradu et munere tej Szarży należeć mu będzie. Na co ten Patent dla większej wagi i waloru przy przyciśnieniu Naszej podpisujemy pieczęci. Dan w Warszawie r. 1763.“ Kiedym wyjeżdżał do Warszawy, aby się w sztabie do prezencji stawić i chorągiew moją objąć, markotno mi trochę było, a to z tej racji, żem się nieładu i owej mizerji żołnierza polskiego napatrzywszy, mocno tego obawiał, abym w mojej przyszłej służbie frasunków tylko daremnych nie zaznał, a na biedotę regimentu i szwadronu mego nie patrzył, nic na to poradzić nie mogąc... Dał Pan Bóg lepiej, niżem się tego spodziewał, bo owo wszystko składniej i w uczciwszej kondycji zastałem, niżeli po temu były aspekta. Dragonja Mierowska, czyli gwardja konna koronna najlepiej może usztyftowaną była ze wszystkich regimentów autoramentu cudzoziemskiego, a żołnierz w niej lepiej był ćwiczony, niż to zazwyczaj za onych czasów w Rzeczypospolitej bywało. A był to wyjątek z polskiej reguły, bo kiedy król jegomość wszystkie swe saskie wojska pod Pirną mizernie utracił, a z elektorstwa swego rugowany przez Prusaków, w Warszawie volens nolens siedział, to własnego saskiego żołnierza nie mając, dragonję Miera do swej służby przeznaczył, zaufaniem ją swem i łaską monarszą honorując, z szkatuły swej prywatnej grosza nie skąpiąc, byleby ten regiment oku ludzkiemu uczciwie się prezentował, a dworowi pańskiemu wstydu nie czynił. Z takowej racji regiment Mierowski i ekwipowany był, i żywiony, i płacony regularnie, a, co mnie najmocniej radowało, do żadnych zacnego stanu wojskowego niegodnych posług nie był pociągany. A trzeba wam wiedzieć o tem, że bywało to gęsto a nawet może i wszędzie w Polsce, że żołnierz autoramentowy wszystkiem bywał: i pachołkiem, i kuchtą, i fagasem — jeno nie żołnierzem. Najmowano go sobie do posług nikczemnych za wiedzą i rozkazem komendy — a nie było w Warszawie wielkiego obiadu, aby żołnierze w mundurach paradnych i lederwerkach nie byli używani do noszenia półmisków na stoły magnackie. Działa się stąd wielka krzywda honorowi żołnierskiemu; ano żołnierz bez uczciwej ambicji a bez honoru szlachetnego co zacz, jak nie najemnik nikczemny? Kuchni pańskiej a nie ojczyźnie sługując, na tem już niejeden regiment sztukę swoją militarną z aplauzem kończył, że przy wiwatach biesiadnych na znak pana marszałka salwy strzelał, a to jedyny ogień bywał, w którym go prochu wąchać uczono. Bywało, pan szef regimentu, rzemiosła żołnierskiego tak samo świadom, jak ja hebrejskiego języka, innych panów u siebie gości, pół regimentu na podwórzu ustawi, a gdy się chce rangą swoją generalską popisać, z okna Gib Feier! zawoła, kontent sobie bardzo, że biesiadnikom honor wojskowy czyni. W regimencie Miera tego nie bywało. Żeby to było z ujmą majestatu króla jegomości, gdyby ten sam żołnierz, co jego dostojnej osoby strzeże, a w zamku monarszym straż trzyma, kuchni pańskiej pilnował, więc też nigdy żaden dragon z naszego regimentu do żadnej podłej posługi nie śmiał być komenderowany, a tak i mnie przyjemnie to było oficerem być w takim pułku. Do tego dodać jeszcze trzeba, że regiment Mierowski pełny miał status i że moja chorągiew, jak i inne, dobrze była pokryta, sto koni mając. Był to sam piękny a dobrany żołnierz i dobrej reputacji używał. Nie chodził też obdarty, jako to nieraz bywało, ale uczciwie i chędogo ubrany, mając mundur i moderunek cały z łaski króla jegomości w przyzwoitym porządku. A miała dragonja Mierowska kabaty czerwone, kamizelki i spodnie jasnego granatu, koliste płaszcze z lisztwami, sztylpy wysokie, a kapuzy czerwone na głowie — wszystko to chędogie i pasowne. Król jegomość, dbając o swoją gwardję, coś już na krótko przed śmiercią swoją sprawił był regimentowi całemu mundur okazały paradny, jakim się żaden inny pułk, nawet dragonja jmć pana koniuszego Wielopolskiego pochwalić nie mogła. Owo cały regiment miał od wielkiego święta kolety z łosiej skóry, kształtem francuskim krojone, czerwonemi taśmami pięknie burtowane, na piersiach zaś i na plecach u koletów były dwie pozłociste gwiazdy albo jakoby słońca. Moderunek był dobry i według reguł niemieckiej praktyki militarnej. Miał każdy żołnierz karabin, pałasz, bagnet i parę pistoletów, czyniąc niemi musztrę pieszą lub konną, bo obie znać musiał, jako iż dragoni w batalji według obu regulamentów zażywani być mogli. Konie same tęgie i silne fryzy, trochę ciężkie, ale dobrze dobrane. Za ambicję to sobie miałem, żeby, kiedym dobrego żołnierza dostał, jeszcze lepszego zeń zrobić. Trochę mi to twardo było zrazu, bo i żołnierze i oficerowie moi, trochę do wygód się przyzwyczaiwszy, niechętni byli do ostrej musztry, cały kunszt na paradnym marszu, na trzymaniu ordynku a na zręcznem skwerowaniu bronią przed królem i hetmanami sobie zasadzając. Było też mnogo hałasu, jako ludzi męczę i oficerów niepotrzebnie turbuję, ale żem się nauczył karność chować u Prusaków, a mocną ręką władzą w chorągwi trzymałem, więc musiało być po mej woli. Jakoż bez przechwałki to a z chłubą poczciwą powiadam, że chorągiew moja była tak dobrze wyćwiczoną w rzemiośle żołnierskiem, że byłbym się nią nie powstydził przed dawnym obersztem moim, grafem Koggeritzem, a nawet przed samym królem jegomością Fryderykiem. Na dobre to wyszło później, bo, kiedyśmy na hajdamaki wyszli, nie raz i nie dwa razy chorągiew moja łotrostwo poskromiła, nietylko mężnie, ale z wszelaką wojskową regularną precyzją sobie poczynając, a kiedy, bywało, panowie towarzystwo i lekkie pułki przedniej straży tył podawać musieli lub srodze byli turbowani, dragoni moi wszystkich salwują i między opryszkami rum robią, sami nie ponosząc dużego szwanku. Bywało, panowie towarzystwo pancerne i husarja z wielkim animuszem i okrutną fantazją natrą, kupą gęstą bieżąc i tumult a okrzyk wielki czyniąc, ale, gdy się tego hajdamactwo nie ustraszy a impet na impet nasadzi, dawaj w rozsypkę iść, a mięszać się, a nawet — na despekt to nam nieraz było — nędznie umykać; zaś dragoni moi, gdyby mur, plac trzymają, z konia wlot zsiądą, ogniem plutonowym sypią lub w bagnety pójdą, a cichutko i sfornie, jakby machiny, jeno komendy nadsłuchując... Ale o tem potem jeszcze. Dwa lata w Warszawie lub pod Warszawą z szwadronem moim stałem i na elekcję króla Stanisława Augusta patrzyłem. Po tym czasie otrzymałem ordynans ruszyć z Warszawy a do Lwowa maszerować, jako że stamtąd pan generał Korytowski, komendant tego miasta, piechotę swą do Kamieńca oddawszy, bardzo a bardzo o augmentację garnizonu upraszał. Daleka to była droga dla mnie, i daleka Ukraina ta Ruś, bo jej dotąd nigdy nie widziałem, a dla mego szwadronu takoż miłym ten ordynans nie był, bo się to już wszystko w Warszawie osiadło było, jakoby w domu —ale ordynans ordynansem, a kiedy marsz, to marsz i kwita. Żałowali mnie koledzy i radzili, abym pana szefa upraszał, by mnie już w tak daleką drogę nie ruszał, ale poprostu chorągwi do Lwowa odmówił, jako że żołnierz w marszu jest w tej Rzeczypospolitej mizernem a nieszczęśliwem stworzeniem. Mówili mi, że się biedy najem i frasunku w tym opłakanym marszu i że żołnierze z głodu przymierać mi będą. Mówili i mieli rację, bo tego marszu nie zapomnę ja nigdy, tak on mi dojął aż do siódmej skóry. Śmieli sie też ze mnie rotmistrzowie inni a sarkali mocno oficerowie mego szwadronu, żem na ten marsz ani sam krytego powozu dla siebie nie brał, ani żadnemu z oficerów brać nie dopuścił. Jam taki żołnierz, jako i mój pocztowy i najniższy gimajne; może on tłuc się na koniu sto mil, mogę i ja także, i wy możecie, a nietylko możecie, ale i po rygorze wojskowym powinniście i musicie, bo nato ty oficer, abyś szeregom twoim przodował wszystkiem, więc i trudem, i bezsennością, i głodem, kiedy na to padnie, i abyś z tych wszystkich cnót i kapitalnych kondycyj rycerskich dawał dobry przykład z siebie. Taką perswazję usłyszeli ode mnie i do niej się też accurate stosować musieli. Rozpoczął się mój marsz pod złemi auspicjami. Wydano mi ordynansy, wypisano rutę, a kazano czekać na pieniądze, bo ich w regimentowej kasie nie było. Termin wymarszu nadszedł i minął, a grosza żadnym ludzkim sposobem doprosić się nie było można. Chodź od Anasza do Kajfasza, tędy i tamtędy, suplikuj, gwałtuj, lamentuj — a wszystko nadaremno! Ściągnięto po długiej i ciężkiej biedzie jakąś sumkę wkońcu — o reszcie samemu pamiętać kazano. Zaraz też ułożyłem marszrutę i, jak należy, szachownicą puściłem się naprzód. Odkomenderowałem do szachownicy dwadzieścia ludzi z oficerem, ten zaś znowu forwachtami się wysunął naprzód, abym ja, z chorągwią moją następując, wszędzie już dach i furaż mógł znaleźć. Ale co tam pomogła szachownica cała i biedne nasze forwachty! Boże, zlituj się, kiedybym tak miał wodzić regiment, a dajmy na to, armję całą, tobymi, jak garść lodu w garści, stopniała po drodze — bo bywało tak w Polsce, że żołnierzowi w marszu zostawała takowa chyba alternatywa: bądźże sobie opryszkiem, albo giń z głodu i od zimna! Wiedziałem ja dobrze, że mnie słodycze nie czekają, do niewygód kampamentowych byłem wprawiony, a i to mi nie była żadna nowina, że w naszej Rzeczypospolitej bywało zawsze po przysłowiu: Hospitium vile, Czarny chleb, cieńkie piwo, bardzo długie mile. Czegom wszelako nigdy się nie spodziewał, to owej nieuczciwej renitencji a niegościnności ze strony panów szlachty. Gdzie się przywlokę, tam moi ludzie z szachownicy, trzy dni przodem wysłani, naprzeciw mnie bieżą, a lamentują i skarżą, jako nietylko ani jednego źdźbła siana dla koni i jednego kęsa chleba dla chorągwi zaasekurować nigdzie nie mogli, ale ano i sami, nic nie jadłszy, a pod bożym namiotem kampowawszy, z głodu i zimna przymierają. Idź do jednej wsi, szlachcic woła: „Mijaj waćpan; mam libertację!“ — idź do drugiej, szlachcic protestuje, jako ma libertację od wszelkiej kwatery i wojskowego ciężaru. I ten ma libertację, i tamten ma libertację, i ów ma libertacją — miły Boże! — a czem dragona i konia nakarmisz, boć oni od głodu i ludzkich potrzeb nie dostali ani od króla jegomości ani od wojskowej komisji libertacji!... Proś, groź, sumituj się pokornie — za nic to wszystko, bo owo pan szlachcic na wszystkie onera wziął libertację. Trzymaj że teraz żołnierza kupą, aby w łotrostwo się nie rzucił, a i sobie nie wziął od rygoru a uczciwej karności libertacji. Siła mnie to kosztowało, aby ludzi moich od gwałtów powstrzymać, a siebie samego w pasji miarkować, bo cię pan brat szlachcic nieraz i grubem słowem poczęstował i despekt wyrządził. Płacę wszystko uczciwie, i to nie pomaga: i kieską i dobrem słowem ich nie ugłaskasz; przenocować ci nie dadzą. Trzeba sobie było radzić — to też wkońcu, nie pytając wiele, a na ordynans własny bacząc, musiałem mocą to rekwirować, co mi po miłej woli dać nie chciano. Owoż i wrzask, i hałas okrutny, a przegróżki i skargi do komisji wojskowej. Zabierz szlachcicowi dwie wiązki siana, a on zaraz pełną gębę brzmiących argumentów weźmie a na papierze w lamentacje okrutne się rozsypie i do hetmana albo do komisji wojskowej żałobę wyprawia; za miarę mizernego owsa i nędzny strawny traktament żołnierski do króla jegomości directe pisze, a na pacta conventa się odwołuje, szumnie wywodząc, jako ta złota wolność Rzeczypospolitej i zacny stan szlachecki srogiego pokrzywdzenia, lezji, gwałtu, tyranji i Bóg nie wie czego jeszcze zaznaje! Ledwiem we Lwowie stanął, a już kilkanaście skarg takich z komisji wojskowej na ręce pana generała Korytowskiego przyszło z nakazem, abym się ekskuzował; a ja komu miałem skarżyć i gdzie moich frasunków i przykrości dochodzić, i zapłaty się domagać, bom z racji tego marszu i innych koniecznych wydatków circa siedmiu tysięcy złotych z własnego mieszka wydał i tych nigdy od skarbu odebrać nie mogłem, a tak mizerny oficer ku szkodzie przychodził, byle pan brat szlachcic od najmniejszego ciężaru był wolen. A jużbym tego wszystkiego łacnie zapomniał i wszystko przebaczył, ale później serce się krajało, a serdeczna boleść duszę zdejmowała, kiedy się człek w lat sześć potem napatrzył własnemi oczyma, jak owa butna a narowista bracia szlachta, co ongi własnemu żołnierzowi lichej strawy a żołdu żałowała, Austrjakom, kiedy kordonem wchodzili, piwnice otwierać musiała i stoły suto zastawiać i jak lada kapral mizerny staroście nakazywał, a pan starosta ani słówkiem oponować nie śmiał. Owo masz tobie złotą wolność a szlachecką dostojność! Tak ciężko po drodze biedując, nareszcie za łaskawą pomocą bożą do Lwowa przymaszerowałem, a tak szczęśliwie, żem wszystkich ludzi i konie w najlepszym porządku i dobrem zdrowiu zachował. Trwał mi ten marsz całych dwa tygodni, a brałem się w nim na Górę, Mniszew, Kozienice, Sieciechów, Gniewoszów, Lublin, Krasnystaw, Zamość, Rawę i Żółkiew. Nim jeszcze stanąłem we Lwowie, przydarzył mi się w marszu wypadek, którego opowieść zaraz tu kładę, bo nietylko sam przez się był dziwny, ale i później we Lwowie w jeszcze dziwniejszej historji miał swoją kontynuację i koniec. A już nie wiem, jak wam się ta moja przygoda wyda i jaką tam o mnie z tej racji mieć będziecie opinję: czylim też mądremi na wszystko patrzył oczyma, czylim też to za dziwy miał nienaturalne, co albo omamieniem albo szalbierstwem było — bom ja prostaczek był i jestem, i rad to sam zeznaję, a jakem na co patrzył, tak też i w naracji mojej to mieszczę, niczego filozofją nie dociekając... Kiedym z chorągwią moją do przedostatniej przede Lwowem stacji dojeżdżał, to jest do Rawy Ruskiej, wyjechali przeciw mnie ludzie moi z szachownicy z podoficerem, aby szwadron do miasta wprowadzić i kwatery wskazać. Jakoś im tym razem fortunniej się powiodło, bo dla ludzi i koni znaleźli opatrzenie, a całą chorągiew tak składnie rozlokowali, że jej rozrzucać nie było trzeba na kilka mil po wsiach sąsiednich, ale wszystko to jakoś kupą pomieścić się dało. Pytam wachmistrza: — A gdzież mnie i panów oficerów postawisz? A on mi na to: — Pod czterema wiatrami, mości rotmistrzu! Dobra mi kwatera, myślę sobie, znam ja ją dobrze; nie raz i nie dwa razy w mojem żołnierskiem życiu do niej zajeżdżałem. Podoficer, widząc, że się uśmiecham, rzecze dalej: — Jest, mości rotmistrzu, karczma w tej tu mieścinie, co się tak zowie; najporządniejszy to dach w całej Rawie; tam panom oficerom kwaterę zakryliśmy. Jedziemy tedy z oficerami i z jednym plutonem do owej karczmy „Pod czterema wiatrami“, resztę chorągwi na wyznaczone miejsca już rozesławszy. Właśnie kiedy podjeżdżałem pod bramę, ujrzałem koło niej jakiegoś młodego człowieka, który, stojąc, patrzył na nas wjeżdżających. Doświadczyłem tego w życiu, jako bywają ludzie, co figurą i widokiem swoim dziwną jakowąś robią impresję, do duszy i pamięci się wciskając na długo, a czasem to już i na zawsze. Do takich ludzi należał i ów nieznajomy człowiek, którego cały aspekt był taki, że nie można było, popatrzywszy, zaraz od niego oderwać oczu. Ubrany był z cudzoziemska, w pończochach jedwabnych i we fraku, ale całkiem czarno i bez najmniejszego haftu i burty, co na owe czasy rzadkością było, jako iż miłowano się bardzo w barwistych i wzorzyście tkanych bławatach. Na głowie nie miał peruki, ani też pudrowany nie był po modnym zwyczaju, ale włosy czarności połyskliwej bardzo krótko miał strzyżone i okryte kapeluszem czarnym bez żadnego galonu, a jeno z małą kitką z czerwonych kogucich piórek. Przy boku miał szpadę długą, w czarnej pochwie, a z rękojeścią stalową szmelcowaną, na pendencie czarnym, bez żadnej szarfy pozłocistej lub choćby najmniejszej ozdoby. Czarny długi płaszcz okrywał mu ramiona — zgoła nic na nim nie było jasnej barwy, prócz śnieżnej kryzy i żabotów z przedziwnych koronek, i nic świetlistego, prócz jednej wielkiej szpinki z dużym brylantem, która pysznym i lśniącym blaskiem jaśniała pod szyją, jakoby skry sypiąc a za oczy chwytając. Ale od tego brylanta takowej wielkości, żem całego żywota mego nie widział żadnego o podobnych proporcjach, chociaż później oglądałem ów po całym świecie słynny skarb brylantowy jp. grafa Walickiego, iskrzyły się bardziej jeszcze oczy tego człowieka. Jako żywo, takich oczu i takowej ich piekielnej ognistości nie widziałem i widzieć nie będę, ano i nie chcę. Te duże oczy wydały mi się jakoby jakieś dwa czarne płomienie, jeśli tak rzec nie jest absurdum, albowiem czarnych płomieni nikt nie widział, a i w gorączce obłąkanej nie imaginował sobie; a przecież tak było, albo, mówiąc lepiej, tak mi się to zdało, iż, gdyby fantazja ludzka czarny płomień wystawić sobie mogła, takiby on koniecznie być musiał, jak oczy owego człowieka. Oculi scopuli, mawiano — a ja miałem w życiu mojem długiem mnogie tego a niezawodne znaki, jako niekiedy oczy ludzkie przedziwną a niewytłumaczoną mają siłę. A owo nie mówię tu o oczach gładkiego dziewczęcia, bo in puncto takowej słodkiej siły wy, młodzi, jesteście experti, ale o wzroku męskim, który miewa władzę straszliwości albo dziwnego przymilenia i albo cię jakowąś grozą przejmuje, albo ku sobie ciągnie, choć wyskocz ku niemu. Znałem ja w pruskiem wojsku oficera, który miał taką straszliwość w oczach, a już najbardziej wtedy, kiedy był w pasji, lub na rękę się z kim potykał, że, choć gracz na szable nie był tęgi i celnie nie strzelał, zawsze górą bywał w pojedynkach i, z kim się bił, tego pewnie zarąbał. Jakoż wiaryby temu nikt nie dał, ano to prawda jest szczera, że najmężniejszego serca oficerowie a szermierze przytem najlepsi tracili fantazję i animusz, a wychodzili z rozprawy kalecy lub życie dawali. Owoż chłopczyna mały, wyrostek nieletni, słaby i gładki, jak dzieweczka, z pruskiej możnej rodziny, co był kornetem w naszym pułku, miał raz z owym smokiem przyprawę, a chcąc zachować honor oficerski, potykać się z nim musiał. Żal nam było dziecka, ale nie było rady. A przybył do regimentu naszego nowy felczer, Włoch, Vivaldi nazwiskiem; ten tedy rzecze do biednego korneta: — Kiedy się bić będziesz, nie dbaj o szermierską regułę, a nie patrz przeciwnikowi w oczy, bo marnie pójdziesz — ale patrz mu na klingę, to serca nie stracisz i głowy ci ta bestja sroga nie utnie! Jak rzekł, tak się i stało; kornet nie okiem, ale klingą adwersarza się wodził, i owo patrzcie, nietylko, że sam obronną ręką z przyprawy wyszedł, ale i przeciwnikowi swemu gębę naznaczył — z której to walki Dawida przeciw Goliatowi w całym regimencie dziwu i śmiechu było niemało. Ale owo sprawdza się na mnie przysłowie: senectus garrula; człekby chciał wszystko jednym łasztem opowiedzieć i z drogi zbiega, bo staremu łatwiejby jeszcze tysiąc jezdnych uszykować, aniżeli wszystkie reminiscencje w należytym utrzymać porządku. Wracani już tedy co żywo do Rawy, do gospody „Pod czterema wiatrami“ i do owego czarnego nieznajomego. Otóż oczy te jego czarne a płomieniste jeszcze mnie bardziej olśniły, że twarz miał bladą a w jakąś sinawość wpadającą. Nos miał długi, ściągły i dobrze zakrzywiony, a około ust i na całej twarzy biegał mu ciągle uśmiech jakiś przykry a nieczysty. Już ja tego dobrze opowiedzieć nie potrafię, bom w słowach niebogaty i swady kunsztownej niewprawny — ale dość powiedzieć, że mi ten człowiek tak stanął przed oczyma, jakby żywcem ze snu ciężkiego był a nie ze świata i z pod bożego słońca. Mimo woli mej patrzyłem długo na tego człowieka, jakby na widziadło jakie, gdy naraz mój koń, który zawsze bywał spokojny i powolny, parsknął głośno i, drżąc cały, w szalonym skoku stanął dęba, tak gwałtownie a silnie wtył się odsadzając, żem omal co z siodła się nie powalił... Odwróciłem oczy od nieznajomego, szukając, czegoby mój koń tak się srodze nastraszył, i widzę, że mój siwosz omal nie nastąpił nogą na dużego kruka, który stał na samym progu wjazdowym. Ptak to był niepraktykowanej wielkości i nie bał się konia, ale nastawił mu się ostro, pierze najeżywszy. Zaskrzeczał głośno i przeraźliwie, a porwawszy się nagle z progu, czarnemi skrzydłami aż w oczy konia uderzył i prosto siadł na ramieniu owego czarnego kawalera. Wstrzymuję silnie konia i gładzę go po najeżonej od strachu grzywie, aby go uspokoić, kiedy widzę, jak ta bestja czarna, ten kruk brzydki, ślipie na wierzch wysadziwszy, gruby dziób rozwarł i jakby ludzkim głosem, jeno tak przykrym a skrzypiącym, że aż po uszach chodziło, krzyczeć począł: — Arabetl Arathran! Arrathrran! Metatrran! Słowa te, które ów szpetny ptak przeraźliwie wołał, wbiły mi się w pamięć głęboko, chociaż takie były dziwaczne a mnie całkowicie niezrozumiałe, bom je później we Lwowie słyszał jeszcze wiele razy. Nieznajomy podróżny zaśmiał się i, chwyciwszy kruka ręką, rzucił go poza siebie całym impetem, kruk zaś, padłszy na słomę w sieniach karczemnych, strzepał skrzydła, podleciał na pobliską drabinę i stamtąd począł się wrzaskliwie śmiać, to jest naśladować śmiech człowieczy, jakby się i z kłopotu mojego i z gniewu swego pana niepoczciwie urągał. Nieznajomy podróżny ukłonił mi się grzecznie, dotykając kapelusza, jakby mnie chciał przeprosić, a ja, też oddawszy mu ten komplement, zsiadłem z konia i, oddając go memu luzakowi, poszedłem do izby. Dla nas wszystkich oficerów jedna duża izba przygotowaną była, a łóżek w niej nawet nie było, jeno siana świeżego nam naścielono. W stajni zaś karczemnej umieszczonych było jeszcze dziesięciu pocztowych moich. Przyjechaliśmy do Rawy już około południa, więc też, nim się człowiek oczyścił, nim się posilił i odpoczął, a potem nim się rozrachował i rozpłacił za całą. chorągiew — albowiem wczas to trzeba było zrobić, bo nazajutrz, skoro świt, mieliśmy wyruszyć w marsz dalszy — już i wieczór zapadł. Zeszliśmy się, oficerowie, do izby gospodniej, aby spożyć wieczerzę, jakiej dostać było można, i zapić kwaśnym cienkoszem rawskim, co go nie wiem z jakiej racji tytułem wina żyd karczmarz uhonorował — a było nas razem pięciu, tj. ja, dwóch pierwszych i dwóch drugich poruczników. W izbie palił się duży ogień na kominie, a przy nim zastaliśmy owego czarnego kawalera. Siedział plecyma do nas odwrócony, długie, chude nogi wyciągnął naprzód przed siebie i patrzył ciągle w żar ogniska. W ciemnym kącie koło komina siedział kruk jego i zdawał się drzemać, ale co chwila podnosił łeb do góry i chrapliwym głosem się odzywał, wyraźnie jakgdyby we śnie jakimś niespokojnym. Wszystkich nas bardzo zdziwił i zaciekawił ten podróżny, ale już najbardziej jednego z młodszych moich oficerów, niejakiego Aksamickiego. A że w tej historji, której opowieść teraz słyszycie, o nim mi mówić ciągle przyjdzie, więc tedy zaraz tu z początku umieszczę o nim wiadomość. Był ten Aksamicki synem, jedynakiem, bardzo bogatego mieszczanina warszawskiego, a służył w regimencie naszym nie z żadnej potrzeby, a tylko z fantazji i wrodzonej do stanu żołnierskiego ochoty, bo miał szlacheckie aspiracje i ani o handlu, ani o innej żadnej kondycji mieszczańskiej ani słyszeć nie chciał, w czem mu też ojciec jego folgował, majątku już dość nagromadziwszy a syna bardzo miłując. Młodziutki to był chłopak, urodziwy i przyjemny, a chociaż, jak rzekłem, z ochoty tylko służył, przecież statecznym i dobrym był oficerem. Myślałem, że, kiedy mojej chorągwi do Lwowa ruszać kazano, on z pewnością albo służbę porzuci, albo do innej chorągwi się przeniesie a ze mną nie pójdzie i Warszawy nie opuści, w której zrodził się i wychował, i rodzinę miał swoją. Owo tymczasem zdziwił mnie niepomału, kiedy nietylko się nie zafrasował tym ordynansem, ale owszem rozradował się nim bardzo, wielką ochotę do marszu okazując. A była tego przyczyna taka, jak się przy tej sposobności dowiedziałem, że miał on we Lwowie pannę swoją, która mu była przyrzeczona, a ku której miał afekt wielki i serdeczny. Była to córka lwowskiego kupca, Ormianina, nazwiskiem Wartanowicza, którą ojciec na dłuższy czas wysłał był do krewnych w Warszawie na edukację, a przed kilku miesięcy napowrót do Lwowa odwiózł. Aksamicki w Warszawie poznał tę panienkę i tu się owe strzeliste zaczęły amory. Ojciec jego przed samym wymarszem naszym kilka razy do mnie przychodził, gorąco o to prosząc, abym jego syna, nietylko jako starszy i komendant, ale jako brat wziął w opiekę, co mu też chętnie obiecałem, bom młodego Aksamickiego lubił bardzo jako przyzwoitego młodzieńca i dobrej aplikacji oficera. Jakoż nicby mu zarzucić nie było można, prócz jednej wady a raczej dziwactwa, na które, myślałem, że sam wiek dojrzalszy będzie mu skutecznem lekarstwem. Był bowiem ten młody Aksamicki bardzo do jakowejś wiary w gusła i cudowne kombinacje skłonny, co nie z głupiego zabobonu szło, ale z bujnej fantazji, którą mu jakiś Niemiec nauczyciel popsował, ciągle mu w ucho kładąc rozmaite dziwy o alchemji nibyto i magji. Tak mu tem młodą głowę zawrócił, że Aksamicki, bywało, ciągle nad księgami siedzi, a tygle jakoweś i rozmaite rurki nad ogniem smaży, bezustannie coś operując. Jam to miał za dziecinną zabawkę i nieraz go też śmiechem i żartami zbywałem, że złoto warzy, a, jak mistrz Twardowski, stare baby w gładkie dzieweczki transmutować się uczy. Miał też Aksamicki nieraz za swoje, bo że to w owych czasach przeróżnych szarlatanów i szalbierzy, co magów i alchemików udawali, coniemiara było, a i po Warszawie mnogo się ich uwijało — więc go niejeden z nich dobrze podgolił na mieszku. Ale on na to nie zważał i z tej nauki korzystać nie chciał. Owóż Aksamicki, siedząc z nami w izbie ,,Pod czterema wiatrami“, oczu od tego nieznajomego kawalera nie odwracał, a patrzył w niego bez przerwy, jak w tęczę. Gdy my sobie czynimy rozmaite domysły, co zacz może być ten człowiek, co z tą czarną gadającą poczwarą się wodzi, czemby się trudnił i z jakiego kraju pochodził, on nam powiada, żebyśmy nieznajomego tak lekce nie traktowali, a owszem z respektem a ostrożnie na niego patrzyli, albowiem pewną jest rzeczą, że to nie żadna pospolita jest osoba, i nie żaden człowiek, jak my wszyscy, ale zapewne jakowyś magik i mistrz wszelakich tajemniczych scjencyj. Chciałem go, jak zwykle, żartem zbyć i śmiesznym konceptem jakim odwieść od takiego gadania, ale przyznać się muszę, że obecność tego dziwnego nieznanego człowieka jakoś mi wesołość odebrała, a nietylko mnie, ale i towarzyszom moim, którzy toż samo siedzieli cicho, ciągle ku kominowi to na kruka spoglądając. Kiedy tak siedzimy, wpada nagle wachmistrz do izby i raport zdaje, że się jednemu z ludzi moich zdarzyło nieszczęście. Dragon jeden, jadąc poić konia swego, miał taki wypadek, że koń, spłoszywszy się, zrzucił go na ziemię, a tak nieszczęśliwie, że żołnierz, uderzywszy głową o kamień, bez znaku życia pozostał. Przykra nam była ta wiadomość bardzo, i porwaliśmy się wszyscy od stołu, a tu na nieszczęście własnego felczera z sobą nie mieliśmy. — Czy zabity na śmierć ? — pytam wachmistrza. — Zdaje się, mości rotmistrzu — odpowiada — że już martwy, bo już tam ani śladu tchu w nim niema! — Gdzież jest ? — wołam. — Przynieśliśmy go tu, do gospody, i w stajni położyli na słomie. — Nieścież go tu zaraz! — rozkazałem. — A ty biegnij co żywo do miasta i felczera mi szukaj! Wachmistrz wybiegł a ja też za nim, aby owego biedaka do izby gospodniej tem prędzej przynieść. Wniesiono go bez oznaki życia, martwego, jeno z głowy zwolna płynęła jeszcze krew, krzepnąc natychmiast. Miałem niemałą praktykę w tem, jak przy gwałtownych ranach pierwszy ratunek dawać, bom się był tego na wojnie przyuczył — wołam tedy o wodę, nadzieję mając, że to nie śmierć jeszcze, a tylko martwość omdlenia. Na ten hałas odwrócił się od komina ów nieznajomy, a ujrzawszy, co się stało, przybiegł ku choremu, nas wszystkich zlekka odsuwając, i ozwał się po łacinie: — Mnie go zostawcie: temu żołnierzowi nic nie będzie. Ustąpiliśmy na bok, patrząc na nieznajomego, który, świecę przy głowach rannego postawiwszy, nad nią się nachylił. Przypatrzyłem mu się teraz bliżej i bardzo mnie to zdziwiło, że twarz tego człowieka wydała mi się na chwilę bardzo starą i że w fizjognomji jego leżała jakaś dziwna zgrzybiałość wieku. Przetarłem oczy, bom go przecież przed chwilą młodego widział i co najwięcej trzydzieści lat byłbym mu pisał — i owo przekonałem się, że twarz nieznajomego zmieniła się w niepojęty mi sposób i że, choć gładka a młoda była naprawdę, przecież od chwili do chwili zgrzybiałość starca przypominała. Nieznajomy chwilkę w martwego żołnierza się patrzył, skronie mu zlekka obmacał, wodą zimną twarz mu obmył, a potem wydobył z kieszeni flaszeczkę z płynem jakimś. Była to flaszeczka wąziutka a malutka, jak mały palec, a znajdowało się w niej fluidum takowej gorącej a żywej barwy czerwonej, jakiej mi się nigdy oglądać nie przytrafiło. Z tej małej flaszczyny puścił on kilka kropli do ust dragona, wpierw mu zęby ściśnięte gwałtownie otworzywszy, a potem odstąpił nabok i rzekł: — Jutro pomaszeruje dalej, albowiem zdrów już jest. Niebardzom tym słowom dowierzał, za szarlatańską przechwałkę je mając, więc zbliżyłem się znowu do biednego dragona, a ukląkłszy, przypatrywać mu się począłem, ażali jakie znaki życia daje. Ale oto ku zdziwieniu memu i radości widzę, że żołnierz lekko a spokojnie oddychać poczyna, że oczy otwiera i patrzy. — Kurowski — wołam, bo tak się ów pocztowy nazywał — a jak tobie? — Dobrze, mości rotmistrzu! — odezwał się dragon głosem silnym i chciał się przez respekt a subordynację podnieść nawet na nogi, tak, że go siłą przytrzymać musiałem. Tymczasem nieznajomy podróżny, dobywszy dwa puzderka, z której jedno białe z kości słoniowej a drugie czarne jakoby z hebanu najprzedniejszego było, oba otworzył i prędko jakąś kunsztowną a misterną lampkę zapalił, z której, choć malutka bardzo, zaraz okrutnie duży a żywy płomień niebieski buchnął. Tak zaczął jakieś ingredjencje z przeróżnych puszek dobywać i w drobnym tygielku to grzać a smażyć, i za pół godziny już maści nagotował. Kiedy on to przy tym niebieskawej barwy płomieniu mięszał i warzył, takowa się jakaś wdzięczna a luba wonność rozlała, jakoby wszystkie kwiaty i aromata, wszystkie sabejskie zapachy na delektament nasz tu, do izby spłynęły. Kiedy już maść była gotowa, nieznajomy kawaler posmarował nią jedwabną szmatę i przyłożył ją dragonowi na ranę. Gdy już operacja ta była skończoną, ranny żołnierz przy pomocy swoich kamratów wyszedł z izby, aby się położyć i wyspać po takiej ciężkiej przygodzie. Nigdym ja się nie spodziewał, aby ten biedak po takowem srogiem stłuczeniu tak rychło się opamiętał, to też i ja patrzyłem już teraz na czarnego podróżnego jako na mistrza sztuki lekarskiej. Aksamicki zaś to już rady sobie znaleźć nie mógł, ale, przystąpiwszy do mnie, szepce: — A co, nie powiadałem waćpanu, że to musi być magister tajemnej, magicznej sztuki? Czyż nie widziałeś waćpan istnego cudu? — Cud, jak cud—mówię mu na to—tak gdzieś, w karczmie przy drodze cuda się nie zdarzają. Ale że zręczny jest felczer, to przyznaję. Cały sekret, że to jakiś medyk Włoch lub Niemiec, może pana wojewody Potockiego z Krystynopola, ale czemubyś go waćpan nie chciał mieć za zwykłego człowieka, tego ja nie rozumię. Zręczność to nie żadne miraculum, a zresztą, co wiedzieć, czy ten dragon i bez jego pomocy nie byłby przyszedł do siebie, bo snać ogłuszony był tylko a nie rozbity. On na to ramionami tylko ruszył i umilkł, a ja tymczasem przystąpiłem do nieznajomego i pytam go po niemiecku, czy tym językiem mówi, bom francuskiego nie znał, a w łacinie nie byłem bardzo biegły. Odpowiedział mi na to dość płynnie po niemiecku, ale akcentem jakimś dziwnym. Wtedy ja mu mówię: — Mam honor waćpanu prezentować się jako Narwoj, rotmistrz chorągwi, do której ów człowiek należy, i za miły obowiązek poczytuję to sobie podziękować waćpanu za ową prawie cudowną pomoc, którą żołnierzowi mojemu dałeś. Nieznajomy zlekka kapelusza uchylił i tak odpowiedział: — A ja jestem conte Zapatan, i choć rad jestem, że komuś w przygodzie pożytecznym być mogę, to znowu nierad jestem, że mi za taką bagatelkę dziękują. Nie waćpan mnie, ale ja tej małej przygodzie wdzięcznym będę, jeżeli mi ona da sposobność spędzenia tego wieczora w gronie waszmościów, moi panowie oficerowie. I tu się nam wszystkim dokoła ukłonił, a w tej chwili i ów szpetny towarzysz jego, kruk duży, w skokach ku nam przybieżał, a na stół podleciawszy, śmiać się począł śmiechem okrutnym a zgrzytliwym, wołając: — Arrabet! Arrabet! Zapatan! Podróżny uderzył szpadą po głowie ptaka, aż trzasło, i mówił dalej: — Widzę, że waćpanowie odwagi swej żołnierskiej na tutejszem winie próbujecie—czy pozwolicie, abym się w wasze towarzystwo butelką własnego wina intromitował, bo wiozę je z sobą w mojej podróżnej karecie, a trochę lepsze jest, niż owo na stole? Nim my na to odpowiedzieć mogli, Zapatan dobył z kieszeni malutką srebrną piszczałkę i świsnął. Mało nam uszu nie porozdzierał, taki ten świst był okrutny; aż szyby w karczmie zabrzęczały. Na ten znak wbiegł zaraz do izby mały garbaty karzeł z włosem kędzierzawym a czarnym, jak baranie runo, ubrany w kurcie płomienistej barwy. Zapatan rzekł mu coś w języku, którego z nas żaden nie rozumiał, i za chwil kilka stanęło na stole kilka flaszek wina. Chociaż ten nieznajomy dziwny człowiek pokazywał się grzecznym kawalerem i bardzo kształtnie do nas przemawiał, przecież jakowyś nieprzeparty wstręt do niego czułem i chętniebym był z jego towarzystwa się wyprosił, ale obrazić go nie chciałem. On w mgnieniu oka wina nam ponalewał do szklanek i grzecznie pić prosił. Nie byłem nigdy wielkim amatorem trunków i nietęgi też znawca win ze mnie bywał, ale to powiedzieć mogę, żem w całem życiu mojem ani przedtem ani nigdy potem, wina tak wdzięcznego a szlachetnego smaku nie pił. Był to jakoby kordjał jakiś przedziwny, nietylko w krew, ale do duszy i serca idący, niby to słodki a łagodny, choćby na języczek panieński, a owo taki ognisty zarazem, że mi się wyraźnie zdało, jakobym dwa razy więcej krwi miał w sobie... Ledwośmy jeden kielich wychylili, a już nam dziwna radość po sercach grała i takowa wesołość w duszy się rodziła, że owej ochoty, a buty, a zuchwałej jakowejś fantazji żaden z nas pohamować nie mógł. Mój najmłodszy porucznik, ale najstarszy wiekiem z nas wszystkich, bo już szpak był tęgi, niejaki Zawejda, najpierw począł to wino wychwalać, bo bibosz był zawołany i znawca takoż niezwyczajny. — Oto mi wino — zawołał — jakie i monarchowie chyba na wielkie święto pijają! Przelałem ja przez gardło niejeden haust smakowity, a niema wina, któregobym nie pijał. U jp. kasztelana Zawichostskiego pijałem jeszcze małmazję odwieczną, a kiedym był w Krakowie, poznałem się z węgrzynem najszlachetniejszym, z winem, co było Hungariae natum, Cracoviae educatum; u księcia ordynata Ostrogskiego, kiedym był w jego milicji, pijałem najzacniejsze francuskie wina, tu na Rusi pan wojewoda Cetner nowomodnym szampanem raz mnie był poczęstował, ale to, mości panie, wszystko furda! Za nic wszelakie pontagi muszkatele, monasbergi, refoski, lacrimae Christi... Na to ostatnie słowo Zapatan nagle się zakrztusił i tak srodze kaszlać począł, że aż Zawejda przerwać orację musiał. Dopiero po chwili mógł kontynuować swoją perorę. — Ecce vinum, mospanie — wołał Zawejda dalej — nektar incomparabilis, który serce grzeje, duszą wypogadza, rozum szlufuje, wzrok ostrzy, a starce w młodzieńce przywraca; ecce vinum, do którego to napisano ów carmen: Vinum dulce, Cor fermulce! Non te bibunt mali Turcae, Sed tota christianitas! W tejże chwili, wyraźnie jakoby na słowo christianitas, Zapatan znowu tak okropnie kaszlać począł, tak głośno a tak przenikliwie, żeśmy się wszyscy ku niemu z przestrachem zwrócili. Był ten kaszel taki szpetny i nieludzki, że mi się zdało, jakoby się w nim odzywało i psie szczekanie, i wołanie puszczyka, i gwizdanie wichru w kominie, i rzegotanie żabie, a przytem oczy nieznajomego taką straszliwość przybierały, a tak się z twarzy pchały naprzód, że zdawało się, jako lada chwilę na stół wyskoczą. Na toż i kruk sobie jak pocznie wrzeszczeć a przedrzeźniać się: „Aratran! Metatran! Arrabet!“ — owo istny tumult piekielny. — Zakrztusiłem się — ozwał się Zapatan, rzucając na kruka próżną butelkę, aż się w drobne pryski rozsypała z brzękiem okrutnym — to nic, mościpanowie, zakrztusiłem się tylko! Ale kiedy waćpanu smakuje to wino, czemu go nie pijesz? — dodał do Zawejdy i począł dolewać nam wszystkim. Nie trzeba nas było prosić; piliśmy dalej to przedziwne wino, a za chwilę ogarnęła nas wszystkich taka szalona wesołość, że nuż wszyscy razem rozprawiać, nuż śmiać się, nuż się ściskać, a wołać i przeróżnie wyśpiewywać poczniemy. Co się zaś potem działo, już dobrze nie pomnę, a tylko jak przez sen mi się o tem coś marzy. Zdało mi się, jakoby jakowaś cudowna jasność spłynęła na izbę, jakobym ja sam w gorejącą, przejrzystą zmienił się postać i jakoby gdzieś niewidzialne skrzypki i nieludzkie muzykanty wywodziły prześliczną muzykę, pełną słodkości... Potem mi się nagle ciemno zrobiło, a gdy począłem przecierać oczy, już się nawet świeczki w gospodzie nie paliły, a jeno żar z komina pobłyskiwał, ale widziałem naprzeciw siebie Zapatana, i zdało mi się, że jego oczy bardziej jeszcze goreją, niż łuczywo. Na dworze wicher okropny wył i huczał, o szyby karczmy bijąc, gonty zrywając i w kominie grając... Usłyszałem potem, jak drzwi od izby rozwarły i zamknęły się ze strasznym łoskotem i trzaskiem — i już odtąd nie wiem, co się ze mną działo. Świtało już na dworze, kiedym się ocknął ze snu twardego. Przespałem całą noc, siedząc z głową opartą na rękach, a moich towarzyszy w tej samej pozyturze jeszcze śpiących zastałem. Czułem ciężar w głowie i w członkach wszystkich, i zdało mi się, jakoby ołów mi ciężył we wszystkich kościach. Stała w izbie konew z wodą, tę wziąwszy, mundur zdjąłem i całą ją na siebie wylałem, a tak orzeźwiłem się nieco. Jąłem tedy budzić moich towarzyszy, co mi dużo srogiej pracy kosztowało, albowiem spali snem tak twardym a głębokim, że choć strzelaj z armaty..... Pobudzili się wreszcie — a jam ich naglić począł, bo już tej samej chwili usłyszałem trąbkę i taraban mojego szwadronu, który ze swych kwater się ściągał i przed karczmą szykował. Markotny byłem i zły bardzo na siebie samego, żem się do tego wina namówił i upoić się dał — co mi się w życiu bardzo rzadko, a na marszu i w służbie przenigdy nie zdarzało. Ale i dziw mi był przytem, że, jak wyraźnie pamiętam, jeno trzy małe kieliszki tego trunku wychyliłem i że tak, nie przebrawszy nawet miary, przytomność postradałem. Srogi mnie też wstyd zbierał, gdym pomyślał, że żołnierze nas, oficerów, pijanych a krzykających widzieć może i słyszeć mogli wczorajszego wieczora, a zwłaszcza mnie, który, sam zawsze trzeźwy będąc, w trzeźwości żołnierzy moich twardo trzymałem. Owego zaś Zapatana już ani śladu nie było. Pytałem się żyda, kiedy pojechał, ale ani on ani stróż nie widzieli go odjeżdżającego, a tylko jeden z żołnierzy moich, co miał straż o północy, opowiadał, jako widział karetę dużą, czterema końmi uprzęgniętą, która w niesłychanym pędzie odjechała drogą do Żółkwi. Nie było czasu nad tem myśleć, bo już i czas był apelu słuchać i w drogę ruszać. Mieliśmy tego dnia większy marsz zrobić, Żółkiew minąć, a w Kulikowie nocować, aby chorągiew z ostatniej stacji już miała bliżej do Lwowa i mogła do miasta wejść w dobrym i żwawym stanie, uczciwie się prezentując starszeństwu i populacji. Wyjechawszy już z Rawy, milczeliśmy w drodze, i żaden z oficerów pierwszy przemówić jakby nie chciał, czy nie śmiał, bo wszystkim markotno i kwaśno było. Ale Zawejda, że był wielki zawsze gadatiwus, nie mógł długo utrzymać języka w gębie i ozwał się do nas: — Panowie bracia, trzeba nam będzie chyba, we Lwowie stanąwszy, do spowiedzi iść, rekolekcje u bernardynów odprawić, a duszę ratować... — Skądże ci to przyszło tak nagle ? — zapytałem go. — Ano, rotmistrzu, nie bez racji to mówię — odpowiedział Zawejda z frasunkiem — tośmy przecież wczoraj z samym djabłem jegomością wino pili! Zaśmiałem się na to, bo Zawejda mówił to z miną bardzo frasobliwą, z szczerym smutkiem i z zupełną konwikcją. — Śmiej się ty, rotmistrzu, albo nie — rzecze na to porucznik — i tego mi nie bierz za obrazę, ale waszmość się na tem nie znasz, boś w życiu swojem może nigdy nie był pijanym, to i myślisz, żeśmy się wczoraj tylko upili, a nic więcej. Owo ja ci powiadam, że nie. Daj mi, Boże, tyle dukatów dzisiaj, ile razy ja byłem pijany w służbie księcia ordynata Ostrogskiego, który, jako ci wiadomo, i sam lubił pijać i drugim pozwalał, ale takiegom ja wina jeszcze nie widział, ani nie pił, anim nawet o niem nie słyszał, coby takiego, jak ja, Barabasza trzema naparstkami z nóg waliło, a w takowy stan dziwny upojenia wprowadzało. A com za dziwy okrutne w tym bezprzytomnym stanie oczyma mojemi oglądał, tego już i wspominać nie chcę, aby w złą godzinę nie trafić. Tak ja wam raz jeszcze powiadam, żeśmy wczoraj chyba z samym Lucyferem jegomością pili w owej karczmie, bo jeśli to wszystko po ludzku było, to ja nie Zacharjasz Łada Zawejda i nie oficer jestem, ale Błażej się zowię i szwiec jestem z Kozienic! Przez całą drogę do Kulikowa nie umilkł Zawejda, ale ustawnie dziwy nam wywodził i na nieznajomego czarnego kawalera srodze się przegrażał. — Już ja teraz wierzę — mówił do nas — co Aksamicki mówi, że to jest co najmniej charakternik jakiś, co nieczyste sztuki płata. To wino jego, chociaż tak dziwnie smakowite, to jakiś trunek był w szatańskiej aptece warzony a destylowany, bo gdzieżby to inaczej być mogło, abym pamięć stracił, ledwie język suchy trochę pomaczawszy? Nie, jakem Zacharjasz Łada Zawejda, oficer jego królewskiej mości, mów, co chcesz, rotmistrzu, ale Aksamicki ma rację. Bo ano bywało, kiedy człek trochę miarę przebrał, to uczciwe sny miewał, ale nie takie jakieś niesłychane dziwadła. Jeśli to było po dobrem winie, to mi się regularnie zdawało zawsze, żem był królewiczem szwedzkim; jeśli po lepszem jeszcze, tom przez dwie godziny pewien tego bywał, że jestem hetmanem wielkim koronnym. Jeśli zaś cienkosz był nieuczciwy, to mi się śniło wtedy, żem jest kalefaktorem w szkole u oo. jezuitów i, w grubie paląc, dmucham i dmucham, a ognia się dodmuchać nie mogę — a to już utrapienie było wielkie i kara sprawiedliwa za to, żem na lichy trunek się skusił. Prawda, pamiętam, kiedym był w częstochowskiej milicji, oo. paulini raz nam, oficerom, antał młodego, słodkiego wina darowali — niech im tam Pan Bóg tego nie pamięta! — takie ono było wino, jak ja patrjarcha wenecki! Owoż ten cienkosz niepoczciwy, ta okrajkowa płukanina, ten drybus ostatni — bodajby go szewcy kozienickie piły! — tak mi szpetnie łeb zakręcił, że mi się owo zdało, jakobym się w duży pęcherz wydęty zamienił, a jakiś cyrulik, malutki Niemczyk, z okrutnie dużem szydłem koło mnie tańczył, a przekłuć chciał koniecznie. Ja go proszę, by mi dał pokój, grożę, klnę, uciekam, a on ciągle z owem strasznem szydłem koło mnie biega, a woła: ,,Mospan Polak, uklucz musim!“ I już mnie niecnota szydłem swem dopadał, kiedym się z okrutnym krzykiem obudził, cały potem oblany i z głową rozgorzałą. Owoż odtąd boję się młodego drybusa, jak grzechu śmiertelnego, a wolę już nawet piwsko otwockie! My na to gadanie w śmiech serdeczny, że aż za boki się braliśmy, a Zawejda ciągle dalej perorował. — Jakem Zacharjasz Łada Zawejda, tak wam powiadam, że tu śmiać się niema z czego! Ja tam najczęściej snów żadnych nie miewam, chyba, jak powiadam, po kilku kielichach wieczornych, ale zawsze, choć nie jestem żaden statysta ani uczony, wiem przecie, co się poczciwemu szlachcicowi śnić powinno, a co nie. Panienka po marcypanie albo po migdałkach smażonych więcej wina dla konkokcji wypije, niźlim ja wypił z łaski tego Łapatana, Czapatana, czy Zapatana, a owo najpewniej aktualnego szatana — a co mi się za niesłychane dziwy marzyły! Tfu! Apage!... Owo najpierw zdało mi się, żem jest monarchą chińskim i w żółtym bławacie na złotym stolcu siedzę, a tu mój minister do mnie idzie z okropnym papierem, jakiemiś straszliwemi charaktery zapisanym, i coś mi długo przez nos czyta. Wtedy mi się nagle przypomina, że ja tego błazna słuchać nie mam potrzeby, i nuż go trzepnę po czuprynie, a owo mój minister Chińczyk rozpada się w tysiąc takich samych Chińczyków, i każdy mi znowu coś czyta, a wszyscy przez nos. Nie wiem, jak i kiedy i z jakowej racji zmieniam się w baszę chocimskiego, i widzę, jak przede mną jakoweś Blandyny tańce wywodzą przy dźwięcznych cymbałach i słodkiem fujarowem brzmieniu; item przerzucam się w gwoźdź żelazny, a ktoś mnie młotem wali po czuprynie, w ścianę kamienną wsadzając; item w trąbę okrutną; item w jakiegoś czubatego ptaka — i tak ciągle i ciągle, aż wkońcu zmieniłem się w kaganiec olejny palący się, a przy tym kagańcu, to jest przy mnie, Zacharjaszu Zawejdzie, jakowaś sroga baba, widocznie czarownica, z krzywym i długim nosem, jak szabla janczarska, przez okulary okrutne coś czytała z dużej, czarnej księgi, a ciągle na mnie straszliwem okiem patrzyła, pięścią grożąc, że ciemno świecę, a ja tu ani rusz jaśniej palić się nie mogę, choćbym chciał bardzo ze strachu przed tą wiedźmą. Ona co chwila knotek w kagańcu podsuwa, co mi tak się zdawało, jakoby mnie kto dużemi obcęgi nos szczypał — i tak czyta i czyta, a ja się palę i palę, aż nareszcie owa straszna baba księgę zamknęła i dmuch!! — zdmuchnęła mnie odrazu. Zgasłem, i już ciemno było, a ja o sobie nic więcej nie pamiętam. Tfu, tfu! Jakem Zacharjasz Łada Zawejda, to przeklęty charakternik! My znowu w śmiech okrutny, aż na grzywach końskich się kładziemy, i tak cały nam marsz zeszedł na śmiesznych naracjach Zawejdy, który, Bóg wie, kędy nie bywał i przeróżne fraszki i dykteryjki jocose opowiadać umiał. W Kulikowie znowu nocleg mieliśmy, a raniutko ruszyliśmy ku Lwowu. Kazałem przedtem całej chorągwi chędogo i uczciwie się ubrać, kapelusze z galonkami nasadzić, kolety oczyścić, lederwerki od flintpasa aż do karwasza wybielić pięknie, sztylpy na jasny połysk wypolerować, wąsy galantownie wykręcić i uszwarcować; my zaś sami, oficerowie, paradne kolety przywdzialiśmy, szarfy, bandolety i felcechy złociste przepasali, a aby to honeste było dla szwadronu, uprosiłem sobie był z Warszawy trochę więcej „szafranu“, to jest fajfrów, trębaczów i pałkierów, bo musicie wiedzieć, że gdy takowe grajki regimentowe miały na sobie mundur osobny żółtego, jakoby szafran, koloru, więc tedy z tej racji szafranem ich żartownie zwano. Owo takim przystojnym kształtem około godziny dziewiątej z rana do Lwowa przybyliśmy. W Polsce rzadki bywał żołnierz, więc, kiedy go się gdzie więcej zjawiło, to wielki to już spektakuł bywał dla populacji; dlatego też już przed miastem mnogo gawiedzi na nas czekało, naszym paradnym szykiem a bardziej jeszcze tarabanem i kotłami się delektując. Wyszło też naprzeciw nas kilku oficerów garnizonu lwowskiego, i tak wprowadzono nas do miasta jakoby w tryumfie jakim, bo to na wiosnę było, a dzień był pogodny a ciepły. Na rynek przyjechawszy, stanąłem, chorągiew w szyk ustawiłem, czekając, aż pan generał Korytowski się pokaże. Nadeszła też zaraz starszyzna: pan generał Korytowski, pan generał Grabowski i pan starosta Kicki; był też z nimi i pan generał-major Witte, komendant Kamieńca Podolskiego, bo właśnie na krótki czas do Lwowa był zjechał — oddałem honory, raportując się po regulaminie. Odbył pan generał Korytowski lustrację, odebrał regestr chorągwi, zrobił rachunek głów i inwestygację — a potem kazał mi kilka handgryfów i obrotów chorągwi zaprezentować. Żem miał żołnierza ćwiczonego, więc sprawnie się produkował, tak, że pan generał Korytowski ze zdziwieniem a ukontentowaniem patrzył, a bardzo mi dziękował, chwaląc i winszując, jako moja chorągiew przed żadnym hetmanem i marszałkiem wstydu-by nie zażyła. Taka pochwała bardzo mnie ucieszyła i wysoce ją sobie ceniłem, albowiem pan generał Korytowski rzeczy militarnych znawca wielki i sam żołnierz był dystyngowany, jako iż żadnym generałem słomianym ani też krawieckiego patentu nie był, ale rangi się swej aplikacją i zdatnością rzetelną dosłużył, a niegdy przez długie lata w gwardji króla pruskiego do sztuki wojowniczej się zaprawiał. Cenił też sobie bardzo oficerów, co praktykę w cudzoziemskiej dyscyplinie militarnej odbyli, i rad był, kiedy mu się który z nich pod komendę dostał; jakoż i mnie to ukontentowanie swoje wyraził, mówiąc: — Witam waszmości z szczerego a koleżeńskiego serca tu, we Lwowie, a cieszę się bardzo, żeś mi się tu, mości rotmistrzu, dostał, bo na rękę mi bardzo będziesz. Jużem się był mocno tego obawiał, by cię mnie kto inny nie porwał, bo nie wiem, czy wiesz waćpan, jako do służby polskiej wstąpił jako generał-major pan Coccei, mój dobry przyjaciel i niegdyś towarzysz z gwardji pruskiej, który teraz pewnie w Warszawie komisji wojskowej i królowi jegomości głowę suszy, że mu tak dobrze aplikowanego oficera, jak waćpan, z pod samego nosa wzięto, a tu, na Ruś wysłano. Ja mu na to: — Czy tu, na Rusi, czy też pod bokiem króla jegomości w Warszawie, zawsze ja Rzeczypospolitej służyć będę, a kiedy już taka osobliwa łaska jw. pana generał-majora, że mnie ponad zasługi moje uznaniem swojem honorujesz, to niechże jw. pan generał-major za szczere a rzetelne zapewnienie żołnierskie to bierze, jeśli powiem, jako się tem i szczycę, i raduję, że pod komendę tak światłego generała przechodzę, za jakiego jw. pan słusznie w całym kraju uchodzisz. Po takowej wymianie grzecznych komplementów pan generał nas wszystkich oficerów do siebie na pojutrze na obiad zaprosił, poczem ja, zaraz hauptwach w ratuszu żołnierzem moim obsadziwszy, na kwaterę swoją się udałem. Dużobym o Lwowie i o mojem żołnierskiem życiu w tem mieście mógł opowiadać, ale na potem to sobie zachowuję, nie chcąc już przerywać tej oto naracji, którą o owym czarnym kawalerze, grafie Zapatanie, rozpocząłem. Kiedy w dniu mego przymarszu do Lwowa wyszedłem z Aksamickim na miasto, aby się w niem trochę rozpatrzeć, a Zawejda nas wodził, bo je znał z dawniejszych jeszcze czasów, spotkaliśmy ku naszemu niemałemu zdziwieniu Zapatana. Wychodził on właśnie z kamienicy narożnej rynku, gdzie mieszkał pan wojewoda pomorski Łoś, do którego, jak się później dowiedziałem, z wizytą jeździł. Czekała na niego kolaska czarna w czwórkę wronych koni dobranego toku uprzężona, z dwoma murzynami na koźle. Wszystko takie było czarne, jak i sam pan, bo na całym prawie powozie i uprzężu ani jednej nitki, ani jednego guzika nie było świetlistego, chociaż wszystko było i galantowne, i bogate: szory aksamitne czarne, jedwabne zaplotki, róże, fioki i lejce takoż czarne, chociaż z najprzedniejszego materjału i najmodniejszego kształtu. Sam Zapatan ubrany był tak samo, jak w onej rawskiej gospodzie, z tym samym brylantem i przy tej samej szpadzie, jeno na piersiach miał jakowąś gwiazdę niewiadomego mi orderu. Ujrzawszy nas, przywitał się z nami lekkiem pochyleniem głowy, a myśmy mu także pokłon oddali, tylko Zawejda minę marsowo nasrożył i wąsa butnie z zawadjacka podkręcił, jakby mu owego wina jeszcze żadną miarą przebaczyć nie mógł. Aksamicki aż pobladł, jak go zobaczył, i aż mu się oczy zaiskrzyły; gdyby się nie był nas wstydził, byłby pewnie za nim pieszo pobiegł. Ale już zaraz na drugi dzień Aksamicki dowiedział się, że ten conte Zapatan we Lwowie dłużej mieszkać będzie i że za miastem, niedaleko pałacu księcia Jabłonowskiego wynajął sobie duży stary dom, co do jurydyki panów Kalinowskich należał, a od długich czasów stał pustkowiem. Mówił mi także Aksamicki, że z takiej rzadkiej a szczęśliwej okazji koniecznie korzystać i tego niezwykłego człowieka poznać musi, albowiem najmocniej jest przekonany, że to musi być wielki jakiś mistrz magji i alchemji. Ja mu na to perswadować począłem, aby sobie rozmaite bezbożne gusła raz przecie z głowy wybił, jako iż to statecznemu oficerowi i katolikowi nie przystoi, i aby znajomości takich nie szukał, bo ten Zapatan albo magnat wielki, albo większy jeszcze jest szalbierz, a czy tak, czy tak, dla niego stosownym towarzyszem być nie może. Ja swoje, on swoje, a tak dałem mu pokój. Na trzeci dzień przypadał ów obiad, na który nas pan generał Korytowski łaskawie inwitował, więc też wszyscy stawiliśmy się na godzinę, a nawet wcześniej trochę, jak to ludziom subalterne będącym należy. Rozprawialiśmy jakiś czas z panem generałem o rzeczach militarnych, w czem i pan komendant Witte uczestniczył — aż nareszcie zgromadzili się i inni goście. Był tam i pan kasztelan Morski, i pan kasztelan Siemianowski, pan starosta kołomyjski, Chołoniewski i pan starosta lwowski Kicki, i wielu innych znakomitej dystynkcji panów i dygnitarzy, bo to był czas kontraktowy, więc szlachty było mnogo we Lwowie z najdalszej nawet Polski. Kiedy już prawie wszyscy byli, ozwał się pan generał Korytowski: — Będziemy tu mieli dziś jeszcze jednego gościa, dziwnego człowieka, którego we Lwowie czarnym kawalerem zowią. Przybył tu do Lwowa jakiś hrabia Zapatan, Włoszyn czy Hiszpańczyk, już tego nie wiem, ale figura bardzo dziwna i tajemnicza, istne enigma chodzące. Odnajął tu sobie dom stary za miastem, który przedtem jako cekauz garnizonowi służył, i tam chce jakiś czas mieszkać. — Był też i u mnie — ozwał się na to pan Józef Mniszech, starosta sanocki — a nie wiem, co o nim mniemać. Najłacniej pono będzie to awanturnik jaki a szarlatan, bo ich się teraz mnogo kręci po Polsce; może jaki różokrzyżowiec lub też alchemik, co złoto warzy z cudzych dukatów. Poczęli teraz wszyscy o nim mówić, bo wszyscy już go widzieli, albo coś o nim słyszeli, choć dopiero dzień czy dwa dni we Lwowie bawił; jeden za nim, drugi przeciw niemu. Każdy się dziwił, pocoby tu przyjechał; jedni mówili, że pewnie na kieszeń łatwowiernej szlachty zagiął parol, drudzy, że to pewnie mistrz wielki wolnomularski, co przyjechał tu ..Orjent“ zakładać, inni znowu, że to kartownik jakiś, co z bankiem szulerskim wojażuje — ale nikt nic pewnego o nieznajomym cudzoziemcu nie wiedział. Kiedy tak mówimy o nieznajomym, bo i ja do dyskursu się wmieszałem opowieścią o przygodzie w Rawie, widzimy nagle, że Zapatan jest między nami, jakby z pod ziemi wylazł, bo nikt go wchodzącego nie widział, ani też kroku jego nie słyszał. Zaraz też począł rozmawiać żywo i swobodnie, jakby nas znał wszystkich, Bóg wie, jak dawno, a mówił każdym językiem, jakiego kto pożądał: po francusku, po włosku, po niemiecku, po łacinie, a nawet po polsku trochę się wyrażał. Zasiedliśmy do stołu, i wtedy zauważyłem, że Zapatan żadnej potrawy się nie tknął nawet. Jakoż i teraz i potem, przez cały czas pobytu tego dziwnego cudzoziemca we Lwowie nikt go nigdy nie widział jedzącego, a komuś, co go o rację takowej wstrzemięźliwości pytał, tak odpowiedział: — Tego, co wy jecie, ja nie chcę, a tego, czem ja się żywię, wybyście pewno nie jedli... Pan starosta Mniszech, znawca i amator wielki klejnotów, nie spuszczał z oka dużej, przedziwnej szpinki brylantowej Zapatana i nie mógł tego przenieść, aby mu tego komplementu nie powiedzieć, że takowej wielkości i czystości kamienia nie zdarzało mu się widzieć i że niechaj mu wybaczy, iż tak tę osobliwość ogląda, bo się jej naadmirować nie może. W końcu zapytał go, jak sobie tę szpinkę ceni. Zapatan uśmiechnął się tylko i odpowiedział, że nie wie, bo ją darunkiem dostał. I nuż pocznie opowiadać cudowną historję, jakim kształtem on w posiadanie tego brylantu przyszedł, jakie mu bajeczne fortuny rozmaici monarchowie Europy, a między innymi i padyszach jegomość ofiarowali, i jakie są kabalistyczne i czarodziejskie tego klejnotu cnoty. Owóż prawić począł, jako on przed trzydziestu laty poznał się w Persji z Nadyr-Szachem czyli Kuli-Kanem, owym sławnym księciem, o którym takowe cudowne historje sobie w moich czasach opowiadano, jako z tym Nadyr-Szachem odbywał wojnę przeciw wielkiemu mogułowi Indji, jako w stolecznem mieście Delhi cały ów nieprzebrany skarbiec drogich kamieni zdobyto, z pomiędzy których on tę szpinkę od Kuli-Kana na pamiątkę otrzymał. Potem jeszcze cudowniejsze nam rzeczy opowiadał, a takie dziwne i niesłychane, że chyba w bajkach je napotkać można, a owo mimo to wszyscy przecie słuchaliśmy tych naracyj z największą pożądliwością, jedzenia i picia zapominając, bo taka była moc dziwna i urok czarodziejski jego opowieści, że ucha oderwać nie było można, i chociażeś czuł, że to niepodobieństwem jest i prawdą być nie może, przecież tak cię ów Zapatan na uwięzi trzymał, żeś na to nie baczył. A tak cudowną miał siłę wysłowienia, że zdało ci się, jakoby słowami swemi malował, i jakobyś wszystko to przed sobą widział, o czem on wspomina... Daremniebym się kusił wszystko, a choćby część maluczką tych dziwnych baśni powtórzyć, bo mi z tego zaledwie takie pozostało wspomnienie, jakoby ze snu i rozkosznego i ciężkiego zarazem, bo trzeba wiedzieć, że opowieść Zapatana to raz była miłej i wdzięcznej treści, to znowu jakieś straszliwości zawierała, a według tego i głos jego się zmieniał i nieprzyjemnie a ostro po uszach skrobał, zgrzytając przenikliwie. Naraz przerwał swe opowiadanie i, porwawszy się szybko, dokoła się wszystkim ukłonił i znikł za drzwiami. Ani czuliśmy, jak długo słuchaliśmy tego niepojętego człowieka; dopiero, gdy wyszedł, ów dziwny urok z nas opadł, i dopiero teraz zauważyliśmy, że już dobrze ciemno było w pokoju, a zegar ósmą godzinę wskazywał. Od tego czasu w całym Lwowie o nikim prawie nie mówiono, jak tylko o grafie Zapatan, zamorskim jakimś kawalerze, dziwnym, tajemniczym, a niesłychane sekreta nadnaturalne, lekarskie i czarodziejskie posiadającym. Wprawdzie nikt nie wiedział, co zacz był ten Zapatan, skąd przybył i dokąd jedzie — ale to jeszcze bardziej jednało mu ciekawość i uwagę wszystkich. Jedni mówili, że to jest nie kto inny, ale sam ów hrabia Federigo Gualdi, Weneta, co znał sekret przyrządzania aurum potabile i zapomocą tego cudownego środka 400 lat już żyje na świecie, inni — że to adept magiczny, co przyjechał szukać w Polsce owego skryptu, na dwanaście pieczęci zamkniętego, który niegdy, przed blisko dwustu laty, słynnemu czarnoksiężnikowi polskiemu Sędziwojowi dwaj posłowie z Persji przynieśli, a który najcudowniejsze magiczne arkana w sobie zamykał; a znowu inni, że to jest mistrz jakowejś farmazońskiej loży tajemnej, co tu zjechał, aby na sławnego w onym czasie węgierskiego grafa Zobora czekać, który to graf Zobor, pan niesłychanej fortuny, w alchemję i magję zabawiać się lubił. Zgoła wierutne dziwy opowiadano sobie o nim po mieście, pół prawdy a pół fałszu, jak to zwykle bywa. Ale to przyznać muszę, że nieznajomy „czarny kawaler“ wiele podziwienia wzniecił kuracjami swemi cudownemi, a choć go eskulapy lwowskie okrzyczały szarlatanem, przecież on wielu chorych, których już chirurgowie porzucili, na desperację ich i na łaskę bożą zostawując, kilku kroplami jakowegoś czerwonego lub znowu złotawego płynu nietylko od niechybnej śmierci salwował, ale i do zupełnego zdrowia przywrócił. Za kartownika też go wziąć nie można było, bo raz tylko kart się dotknął i, jakby na pokazanie swego pańskiego kaprysu, wielką sumę przegrał i złotem wypłacił. Fortunę zdawał się mieć ogromną, bo, bywało, złoto wyrzucał pełnemi garściami, na wszystkie strony lekkomyślnie pieniądzmi szafując. Dziwne też, czarodziejskie sztuki pokazywał, jakby drugim mistrzem Twardowskim był i nadnaturalne arkana posiadał. Raz kilka znakomitych osób do owego pustego domostwa czyli cekauzu, który był najął, zaprosił na ucztę, o której długo potem, jakby o cudzie jakim, opowiadano. Odzywała się podczas tej uczty najwdzięczniejsza muzyka, jakby powietrze samo grało, bo ani muzykanta ani instrumentu żadnego nikt nie widział, paliły się blaskiem niewidzianym barwiste światła i lampy, spływały wonności i aromata rozkoszne, a najprzedniejsze potrawy i najprzedziwniejsze wina i likwory podawano w obfitości. Opowiadano, że przy świadkach niewiernych szelążek miedziany w najszczersze złoto przy kominku przemienił, i to nie u siebie w domu, ale u pana Wielhorskiego, a dwóch znanych kawalerów ze stanu magnackiego przy mnie zapewniało, że, gdy raz u niego byli, a o duchach się zgadało, on ich do komnaty czarno obitej zaprowadził, jakoweś kadzidła i lampę zapalił, a szpady swojej dobywszy, niezrozumiałemi zaklęciami okropne stras\n<a href="https://cyfroteka.pl/ebooki/Zapatan-ebookRO/p0403306i040" target="_blank" title="Zapatan - KLIKAJ I CZYTAJ ONLINE" > <img src="https://cyfroteka.pl/images/BRD.png" style="border:none;background:none transparent;box-shadow:none;-webkit-box-shadow:none;-webkit-border-radius:0;border-radius:0;" alt="Zapatan - KLIKAJ I CZYTAJ ONLINE"/></a>


Miejski Festiwal Piosenki dla Przedszkolaków - ZAPRASZAMY - Zespół Szkół Społecznych im. Mikołaja Reja w Kielcach\nAktualizacja: Przedłużamy termin przesyłania zgłoszeń do poniedziałku 24.05.2021 r.\nDyrekcja Zespołu Szkół Społecznych im. Mikołaja Reja w Kielcach zaprasza DZIECI z kieleckich szkół i przedszkoli do wzięcia udziału w XV Miejskim Festiwalu Piosenki dla Przedszkolaków Online pod hasłem: "WIELKIE MARZENIA MAŁYCH DZIECI".\nW tym roku ze względu na sytuację epidemiologiczną festiwal odbędzie się w wersji online.\nWszystkich zainteresowanych prosimy o zapoznanie się z regulaminem Regulamin-->\nDO ZOBACZENIA W SPOŁECZNEJ!\nKarta zgłoszenia na Festiwal -pobierz-->\nZgoda na przetwarzanie danych -pobierz-->\nW zeszłym tygodniu nasz szkolny wolontariat włączył się do akcji „Upominek pachnący dobrem”, polegający na dostarczeniu potrzebującym środków higienicznych. Dnia 5 listopada nasi (mali i duzi)...\nW naszej szkole odbyły się warsztaty jak dbać o bliskie relacje, pielęgnować przyjaźń i jak reagować w stosunku do osób których się nie zna. Dzieci wykonały pamiętniki, do których nawzajem będą się...\nW minionym tygodniu odbył się Trening Patriotyczny zorganizowany przez Kielecki Klub Sportowy. W wydarzeniu wzięło udział ponad 300 osób. Pośród uczestników była liczna grupa rodziców i uczniów...\nLos nie był zbyt łaskawy dla naszych najmłodszych uczniów, chcących przystąpić do pierwszego ważnego egzaminu z języka niemieckiego. Pandemia, nauczanie zdalne, spore wymagania i do końca brak...\nJak co roku o tej porze przypominamy sobie jak ważne znaczenie dla rozwoju młodego człowieka ma śniadanie. Klasy 4-8 pokazały jak można zjeść smacznie, zdrowo, kolorowo.Mniam\nKlasa 2a miała okazję wziąć udział w warsztatach z cyklu Wyspa Przyjaźni na temat budowania przyjacielskich, trwałych relacji. Przyjaźń kwitnie wokół nas!\nTańczyć może każdy i wszędzie\nTańczyć może każdy i wszędzie. A jeśli rytm wystukujemy za pomocą "makaronów" do pływania, na zajęciach tanecznych robi się szczególnie wesoło i radośnie.Klasa 2a poznała nowy przyrząd nietypowy...\nJak jeść pysznie i zdrowo\nPełnowartościowy posiłek na lekcji biologii czyli jak jeść pysznie i zdrowo! Uczniowie klas ósmych po poznaniu podstawowych składników odżywczych: białek, węglowodanów, tłuszczów wykonali zgodnie z...\nStrasznie fajna zabawa...\nUczniowie klasy 3b tak bardzo wczuli się w klimat Halloween, że postanowili przenieść go na chwilę do swojej sali lekcyjnej. W niecodziennie strasznych okolicznościach, otoczeni wyjątkowymi...\nJesienny spacer po mieście królów. Klasy 7b i 7c na żywej lekcji historii i sztuki w Krakowie. Skąpani w słonecznym, jesiennym słońcu podziwialiśmy uroki dawnej stolicy Polski. Dotknęliśmy historii...\nW dniu 21 października klasa 2a i 2b wybrały się do Instytut Designu na warsztaty pt. "Wzory z natury". Dowiedzieliśmy się skąd swoje inspiracje czerpią artyści oraz sami mogliśmy wcielić się w rolę...\nUroczyste Ślubowanie Klasy 1b\nDziś wielkie święto w Społecznej !!! Uczniowie klas pierwszych uroczyście ślubowali ".... być dobrym Polakiem, dbać o dobre imię szkoły... " Uczniowie klasy 1b śpiewali, tańczyli,...\nUroczyste Ślubowanie Klasy 1a\nDziś wielkie święto w Społecznej !!! Uczniowie klas pierwszych uroczyście ślubowali ".... być dobrym Polakiem, dbać o dobre imię szkoły... " Klasa 1a dzielnie odpowiadała na pytania i wypełniała...\nCertyfikat Cambridge: A2 Key for Schools oraz YLE Movers\nNasi uczniowie pod koniec ubiegłego roku szkolnego przystępowali do egzaminów Cambridge: A2 Key for Schools oraz YLE Movers. Na rezultaty swoich zmagań musieli zaczekać kilka tygodni. Przy okazji...\nJa jestem OK. Ty jesteś OK\nW naszej szkole odbyły się warsztaty psychologiczne dla klas 0-3 "Ja jestem OK. Ty jesteś OK." Uczniowie uczyli się, jak budować relacje z...\nPrzygody z piłką ręczną ciąg dalszy\nOstatni tydzień obfitował w sportowe wydarzenia, więc Społecznej nie mogło na nich zabraknąć.W środę 20 października 2021r. dopingowaliśmy Łomża Vive Kielce w meczu ...\nWykład na temat „Współczesne wyzwania w leczeniu otyłości”\nUczniowie klas 7a, 7b i 7c uczestniczyli w spotkaniu inaugurującym Uniwesytet Otwarty na Uniwersytecie J. Kochanowskiego w Kielcach. Wysłuchali wykładu prof. dr hab. Stanisława Głuszka na temat...\nMata przestrzeni kosmicznej\n„Małe ciała niebieskie, lecą przez kosmiczna przestrzeń. Z Ziemi widać je świetnie,Gdy się zbliżą dostatecznie.”W jaki sposób przekazać dzieciom wiedzę dotyczącą ciał niebieskich występujących we...


Niezbyt fachowo stanowiło mi dążyć zastaw indywidualnej\nNiezbyt fachowo stanowiło mi dążyć zastaw indywidualnej, toż cóż toż po ostatnie dzisiaj planowała wyruszyć prywatne Połońce: oby się ujawnić wśród aktualnych ludzi także siedzeń. Wepchnęła najdroższą czarnoskórą kreację, co do której niestety egzystowałoby rozstrzygnąć, azali niespotykanie istnieje przygnębiona, czyli wieczorowa, do niniejszego łańcuszek z minerałów, dar spośród Paryża od ojców, a podporządkowała.\nJako konsyliarz sądził iż gdy egzystował\nJako konsyliarz sądził, iż gdy egzystował przy nim w nabrzmiałym przebłysku, toż pewnie potrafił go osłonić. Tudzież gwałtownie aktualne krewniak George był się pierwszorzędnym przedmiotem pogwarek w własnym apartamencie. Natomiast dbasz, jakże dojechałem na nasz ślub na Krymie spośród walizką banknotów w datku? Teraźniejsze one dały nam zregenerować dodatkowo wyposażyć owy.\nRegularnie chorował iść oraz zbadać co istnieje nadto\nRegularnie chorował iść oraz zbadać, co istnieje nadto widnokręgiem. Toż bieżący niedosyt osiąga jeszcze serdeczne felery. Pewno sztormy są zuchwałe? Ze orkanami wymagamy sobie namawiać. Ale... spoziera dziewczyna, przedkładał wsunąć linię. 1 Oraz nie wiem, azali wykryję kobitę skorą dotrwać strefą majtka. Kontaktuję, że to konfliktowe ożywienie. Obecna skromność zagniata poruszyła. Przyjrzałam.