HISTORIA EWOLUCJI KOPALNI „POLSKA – WIREK”\n(Kopalnia „Prezydent”, „Polska” i „Polska – Wirek”)\nŚwiętochłowice, styczeń 2004 r.\n2. Kopalnia „Prezydent” (d. „Król”).\n3. Kopalnia „Polska”.\n5. Kopalnia „Polska – Wirek”.\n5.1.Proces powstania kopalni „Polska – Wirek” i jej przeobrażenia strukturalne.\n5.2.Działania restrukturyzacyjne KWK „Polska-Wirek” w zakresie\nzagospodarowania zbędnego majątku nieprodukcyjnego.\n5.3.Sytuacja techniczno - ekonomiczna KWK „Polska - Wirek”\nna tle okresów poprzednich.\n5.4.Perspektywy KWK „Polska-Wirek”.\n„Jest zadaniem Śląska w dziejach świata, służyć bądź to za pokojowego pośrednika, bądź to za bojowisko, bądź to za nagrodę w walce wielkich przeciwieństw, które się w nim stykają.”\nTak oto historiozoficznie postrzegał losy i rolę Śląska ks. Emil Szramek w 1934 r.\n„Śląsk, pisał Szramek [ cytując Ezechiela Ziviera (1868 – 1925)- historyka i archiwistę książąt pszczyńskich ] – stanowi pod względem geograficznym rodzaj narożnika i od wieków dzieli los wszystkich narożników, że się mianowicie o nie zawadza i w nie uderza. Każde uderzenie zaś i ciśnienie powoduje ruch badźto zewnętrzny, czyli zmianę położenia, bądźto wewnętrzny, wytwarzający ciepło, które albo wiąże, albo rozsadza.”\n* Marek Szczepański, „Opel z górniczym pióropuszem”, wyd. Śląsk, K-ce, 1998.\nOmawiając zagadnienia dotyczące bogactw naturalnych oraz ich pozyskiwania, a więc to, co wiąże się z naukami o Ziemi i jest istotą górnictwa, koniecznie trzeba uwzględnić fakt, że znajdujemy się w dobie tworzenia podstaw społeczeństwa informatycznego, choć niektórzy twierdzą, że ten etap rozwoju ludzkość ma za sobą i tworzy tzw. społeczeństwo wiedzy. Przebiegająca na naszych oczach kolejna rewolucja informatyczno – przemysłowa niewątpliwie wpływa na funkcjonowanie społeczeństwa i losy jednostek, jednakże zmian, jakie nastąpią, nie sposób w pełni przewidzieć. Niezależnie jednak od przebiegu tych zmian i ich wpływu na społeczeństwo, można już dzisiaj przewidzieć, że w dobie globalizacji społeczeństwa, szanse będą miały tylko takie przedsięwzięcia, które będą dysponować profesjonalnym sposobem zarządzania wiedzą i wysoką innowacyjnością. Wynika to oczywiście z faktu, że znakomita część – będącej do naszej dyspozycji – wiedzy, właściwie niezależnie od miejsca, w którym przebywamy, znajduje się jedynie w odległości „kliknięcia myszką”. Można także przewidzieć, że rozwój społeczeństwa, tak jak to miało miejsce w całej historii naszej cywilizacji, w dalszym ciągu będzie uzależniony również od możliwości zaspokajania zapotrzebowania na rozmaite bogactwa mineralne. Wynikać to będzie chociażby z powodu zwiększającej się populacji ludzkiej i wzrastających aspiracji ludzi mieszkających na różnych szerokościach geograficznych, dysponujących coraz lepszym dostępem do informacji. Oczywistym jest również to, że rozwój nowych technologii i większe poszanowanie energii spowodują dalsze zmiany w „rankingu” najważniejszych dotychczas surowców mineralnych. Większego niż dotąd znaczenia nabiorą tzw. surowce drugiej generacji, na których jest oparta produkcja przemysłu elektronicznego. Zwiększy się również wtórne pozyskiwanie surowców ( recycling ), [z wyjątkiem nośników energii, które są surowcami nieodnawialnymi], a także eksploatacja złóż antropogennych, czyli odpadów mineralnych powstałych w wyniku działalności górniczo – hutniczej człowieka w ubiegłych latach i stuleciach.\nNie ulega najmniejszej wątpliwości, że reputacja górnictwa, zarówno w świecie jak i w Polsce, jest aktualnie bardzo zła. Nie jest to jednak pierwszy w historii przypadek negatywnego postrzegania górnictwa przez społeczeństwo. Zdarzało się to już także m. in. w czasach Georgiusa Agricoli (1494-1555), wielkiego europejskiego naukowca i humanisty doby renesansu, uważanego za twórcę podstaw nauk geologicznych, górniczych i metalurgicznych.\nPrzyczyn braku akceptacji społecznej dla działalności górniczej jest co najmniej kilka, z których jedynie część jest uzasadniona. Najważniejsze z popularnych stwierdzeń to:\ngórnictwo jest przemysłem destrukcyjnym dla natury, powodującym „wyzyskiwanie Ziemi”,\ngórnictwo powoduje uszczuplenie źródeł surowców i jako gałąź przemysłu powinno być zaniechane co najmniej na dłuższy czas,\nnastąpił koniec tzw. epoki substancji podstawowych,\ngórnictwo jest jedyną gałęzią, która w zasadzie tylko burzy, a w zamian nic nie tworzy,\ndostęp do surowców osiągnie granicę w postaci dostępności energii potrzebnej do ich wydobycia (energochłonność wydobywania ),\nspalanie niektórych paliw, głównie węgla, powoduje nadmierną emisję do atmosfery szkodliwych związków, odpowiedzialnych za tzw. efekt cieplarniany i globalne zmiany klimatu,\nrozwój społeczeństwa oparty na górnictwie paliw kopalnych jest „ślepą uliczką”, blokującą wykorzystanie odnawialnych źródeł energii,\noskarżenia obrońców środowiska przeciwnych jakiejkolwiek eksploatacji surowców mineralnych.\nTak ukształtowany obraz górnictwa w społeczeństwie rodzi określone konsekwencje zarówno dla tegoż społeczeństwa jak i dla samego górnictwa. Za najważniejszą konsekwencję takiego stanu rzeczy należy uznać dość powszechnie występujące przeciwstawianie górnictwa społeczeństwu, które musi do niego dopłacać. Ignoruje się tym samym znaczenie przemysłu wydobywczego, a społeczeństwo nie jest należycie informowane o korzyściach płynących z właściwego wydobywania i wykorzystania bogactw mineralnych, a przecież według szacunków, w krajach rozwiniętych przemysłowo, w celu podtrzymania rozwoju infrastruktury i zabezpieczenia potrzeb życiowych, koniecznym jest dla jednego mieszkańca od 10 do 20 ton różnego typu substancji znajdujących się w litosferze, a na uwadze należy mieć wspomniany już ciągły wzrost liczebności populacji. Konsekwencją stawianych górnictwu zarzutów o niszczenie środowiska jest przemieszczanie działalności wydobywczej do krajów Trzeciego Świata. Wynika to nie tylko z niższych kosztów siły roboczej, lecz przede wszystkim z niższych opłat za korzystanie ze środowiska w tych krajach. Problem właściwej ochrony środowiska nie jest tym samym rozwiązany, a jedynie przesunięty do innych, słabiej rozwiniętych krajów. Skutki zaś niszczenia środowiska w jakimkolwiek miejscu naszej planety będą odczuwane globalnie. Jest to być może działanie lokalne, lecz brak tu myślenia globalnego.\nObiegowe opinie o górnictwie powodują niestety również utratę prestiżu społecznego, jakim przez stulecia był darzony zawód górnika. Ważniejszą jednak konsekwencją jest odstraszanie młodych, ambitnych ludzi od studiowania na kierunkach górniczych, co może przynieść groźne skutki w perspektywie 5 do 10 lat, a co w polskim górnictwie węgla kamiennego obserwujemy już dziś.\nPostrzeganie górnictwa w polskiej opinii społecznej aczkolwiek niejednolite, nie odbiega zbytnio od funkcjonującego w innych częściach Europy, zwłaszcza zachodniej. Opinia ta jest jednakże u nas wzbogacana o elementy specyficzne, co wynika głównie z faktu, że górnictwo przez lata było „przemysłem narodowym” i swoistym oczkiem w głowie poprzednio rządzących ekip. Jest zrozumiałe, że poglądy górników, ich rodzin, czy ludzi żyjących ze współpracy z górnictwem będą odmienne od poglądów pozostałej części społeczeństwa.\nNależy też zauważyć fakt prezentowania, głównie przez media, zbyt jednostronnego obrazu górnictwa. Eksponowane są negatywne skutki działalności górniczej na środowisko, szczególnie na Górnym Śląsku oraz jego wpływ na stan państwowych finansów. Znacznie rzadziej pojawiają się obiektywne opinie o efektach, na pewno jeszcze niewystarczających, w zakresie zmniejszania negatywnego wpływu na środowisko, o nowych rozwiązaniach technicznych, nowych konstrukcjach maszyn, o nieczęsto spotykanej w innych gałęziach poprawie wydajności pracy, lub o analizie wpływu wahań kursu złotówki na efektywność wydobycia. Wydaje się nieraz, że tematyka górnictwa stanowi pewne „tabu”, albo została obłożona, jak w niechlubnej przeszłości, swoistą cenzurą. Poglądy na temat górnictwa od momentu transformacji ustrojowej dokonały zresztą olbrzymiej ewolucji, od nawoływań do zwiększenia wydobycia (dramatyczny apel premiera T. Mazowieckiego, który mówił, że jeżeli będzie trzeba, to osobiście przyjedzie do górników i będzie ich prosił o zwiększenie wydobycia) w początkowych latach transformacji, aż po żądania pojawiające się ostatnio całkowitej likwidacji górnictwa ( słynne już stwierdzenie, że po co nam węgiel jeżeli mamy prąd).\nTe poglądy nasilają się z różną intensywnością w zależności od prowadzonej polityki gospodarczej. Sytuacja ta spowodowała zamieszanie i dezorientację, którą najdotkliwiej odczuli górnicy, szczególnie najmniej obeznani z zasadami i niuansami gospodarki rynkowej.\nRzeczywistość okazała się brutalna. W krótkim czasie, z wykonujących dobrze płatny, społecznie użyteczny i poważany oraz zapewniający własnej rodzinie utrzymanie zawód, górnicy stali się w ocenie niektórych główną przeszkodą, hamulcem w szybszym rozwoju kraju, zaś górnictwo – zdaniem niektórych polityków, lub publicystów - „ekonomistów” -głównym obciążeniem państwowej kasy. Taka ocena sytuacji nie uwzględniała niestety faktu, że przynajmniej w pierwszych latach wprowadzania gospodarki rynkowej górnictwo było zmuszone dla swojego funkcjonowania pozyskiwać niezbędne środki na „rynku”, zaś za swój produkt – węgiel – nie mogło domagać się „ceny rynkowej”. Węgiel sprzedawany był po ustalanej przez rząd „cenie urzędowej”, co uwarunkowane było m. in. zwalczaniem inflacji.\nZ większością przedstawionych wcześniej przyczyn braku akceptacji społecznej dla górnictwa można by polemizować, jednak nie to jest celem tego opracowania. Można tylko stwierdzić, że górnictwo nie jest jedynie destrukcyjne dla natury. Górnictwo jest służebne wobec społeczeństwa i innych gałęzi przemysłu i nie tyle niszczy, co przekształca naturę, zapewniając pośrednio rozwój technologiczny, ekonomiczny i społeczny kraju.\nW wielu krajach, w tym w Polsce, obraz górnictwa węgla kamiennego jest przygnębiający. Jesteśmy informowani o potężnym zadłużeniu górnictwa i spadku cen węgla, opóźnieniach technologicznych, dewastacji środowiska, zagrożeniu zdrowia i życia górników oraz ustawicznych żądaniach podwyżek płac. Wobec takich problemów trzeba niezwykłej mądrości i silnych nerwów, aby zachować poczucie rzeczywistości i podjąć się konstruowania planów na przyszłość, a zwłaszcza restrukturyzacji sektora górnictwa węgla kamiennego w takim regionie jak Śląsk. Wzrastające przez wieki znaczenie minerałów w rozwoju człowieka tworzyło mit wyższości tego działu gospodarki, czego dowodem choćby ich nazwy w epokach historycznych, np. epoka kamienia łupanego, brązu, żelaza, stali, czy wreszcie atomu.\nZniszczona po drugiej wojnie światowej Europa zaczęła swoja odbudowę, opierając się głównie na węglu. Stąd węgiel jako źródło energii i surowiec do produkcji koksu uważany był za czarne diamenty w Anglii, Francji, Niemczech, Belgii, czy Polsce. Nowe technologie, łatwa dostępność innych surowców energetycznych, szukanie tzw. czystych źródeł energii, to tylko niektóre przyczyny powodujące stopniowy upadek znaczenia węgla.\nW Europie w latach powojennych rozpoczął się szczególnie intensywny rozwój górnictwa węglowego. Odbudowujący się przemysł, a także energochłonne technologie wymagały ogromnych ilości węgla. Niektóre kraje, dysponujące bogatymi złożami węgla kamiennego, upatrywały w tym przemyśle lokomotywy gospodarki i rozwijały go bardzo intensywnie. Z czasem jednak, w krajach wysoko uprzemysłowionych rozpoczął się odwrót od powszechnego stosowania węgla. W jego miejsce zaczęły wchodzić ropa naftowa i gaz ziemny, a polityka tych państw wręcz nakazywała równomierne ( po jednej trzeciej ) korzystanie ze wszystkich źródeł energii pierwotnej. Zasada ta ma również ogromne znaczenie dla poprawy bezpieczeństwa energetycznego tych państw. Dla przykładu można przytoczyć dane dotyczące udziału węgla ( kamiennego i brunatnego ) w produkcji energii elektrycznej w poszczególnych krajach: Polska –96,4 %, RPA – 93 %, Australia – 85 %, Indie – 75 %, Czechy – 71 %, Grecja – 71%, Chiny – 70 %, Dania – 67 %, USA – 57 %, Niemcy – 52 %. Taka struktura produkcji energii nie jest przypadkowa, jeśli zważyć ceny tej produkcji, które wynoszą:\nwęgiel kamienny – 1,7 – 2,0 USD/GJ\ngaz ziemny - 3,0 – 3,3 USD/GJ\nolej opałowy - ~ 4,0 USD/GJ\nTak więc wynika z powyższego zestawienia, że kraje bogatsze coraz powszechniej zaczynają korzystać z alternatywnych źródeł energii restrukturyzując, bądź likwidując swoje górnictwo, mając na uwadze ochronę środowiska, koszty pozyskania węgla, a także nowe technologie eliminujące stosowanie stali, co przekłada się na zmniejszenie zakupów węgla przez huty. Z tych też względów już w latach sześćdziesiątych XX wieku na zachodzie Europy rozpoczęto restrukturyzację przemysłu węglowego, co stało się udziałem Polski po zmianach ustrojowych 1989 roku.\nPrzedstawione wyżej globalne i krajowe uwarunkowania górnictwa węgla kamiennego w zamierzeniu autora mają być tłem i punktem odniesienia dla ponad 200 – letnich dziejów jednej wybranej kopalni, a mianowicie kopalni „Polska – Wirek”.\nAby zaproponowany temat ująć chronologicznie musimy prześledzić historię trzech zakładów górniczych, tj. KWK „Prezydent”, KWK „Polska” i KWK „Nowy Wirek”, które dopiero w 1995 roku utworzyły jeden organizm pod nazwą „Polska – Wirek”.\nA zatem cofnijmy się do połowy XVIII wieku.\nPoczątki górnictwa węglowego sięgają na Górnym Śląsku połowy XVIII w.\n(a na Dolnym Śląsku nawet XVI w.). Szybki rozwój wydobycia węgla na Górnym Śląsku przypada jednak dopiero na koniec XVIII i początek XIX wieku. W tym okresie bowiem, stosując wzory angielskie zaczęto używać węgla kamiennego do wytapiania żelaza, ołowiu, a później cynku. Kariera węgla była niejako wymuszona przez wzrastające na niego zapotrzebowanie. Wynikało to z niskiej jeszcze wydajności maszyn oraz ze stosowanych ówcześnie technologii. Dość wspomnieć, że maszyny parowe Watta zużywały w latach 80-tych i 90-tych XVIII w. po 3-4 kg węgla na 1 KM w ciągu jednej godziny. Maszyny użyte do odwadniania kopalni rud ołowiu i srebra „Fryderyk” koło Tarnowskich Gór, sprowadzone w latach 1787 – 1804, zużywały po 5 – 9 ton węgla dziennie. Na wytopienie tony surówki zużywano wtedy 5 ton węgla kamiennego, a na wytopienie tony cynku nawet do 30 ton. Dodatkowo, zarówno przemysł jak i gospodarstwa domowe spalały węgiel gruby, drobniejszy sortyment pozostawał w zrobach lub też składowano go po prostu na hałdach wobec braku na niego popytu.\nW 1778 roku istniały na Śląsku dwie kopalnie, które do niedawna konkurowały ze sobą o miano najstarszej. Pierwsza to kopalnia „Murcki” opodal Katowic, o której wiadomo, że pozyskiwano z niej węgiel już około 1740 roku, a w 1769 roku zaczęto tam eksploatację systemem podziemnym. Drugą jest zlikwidowana niedawno kopalnia „Wawel” w Rudzie Śląskiej. Istnieją dokumenty zaświadczające o istnieniu kopalni datowane na 1752 rok, natomiast formalne zarejestrowanie kopalni „Wawel” (wtedy pod nazwą „Brandenburg”) nastąpiło zgodnie z obowiązującym od 5 czerwca 1769 pruskim prawem górniczym w 1770 roku. Wróćmy jeszcze do wspomnianego prawa górniczego. Prawo to (Revidierte Berg-Ordnung für das souveraine Herzogthum Schlesien und für die Graffschaft Glatz) oddawało całość zarządzania przedsiębiorstwami górniczymi w ręce władz górniczych w myśl konsekwentnie przeprowadzonej w tej ustawie „zasadzie zarządzania [zasada dyrekcyjna]” (Direktionsprinzip) kopalniami przez władze górnicze. Kierownictwo gospodarcze i techniczne kopalń znajdowało się w ręku wyznaczonych przez władze górnicze funkcjonariuszy, szychtmistrzów (schichtmeister), kierujących rachubą i administracją\ni angażujących robotników oraz sztygarów (Steiger) względnie nadsztygarów (Obersteiger), kierujących robotami pod względem technicznym. Władze górnicze wyznaczały również oficjalną cenę, po której poszczególne kopalnie miały sprzedawać węgiel (tzw. taksa węglowa). W tych warunkach rola prywatnych właścicieli ograniczała się do ponoszenia wydatków na prowadzenie robót w latach, gdy wydatki te były większe od osiąganych dochodów (tzw. dopłata – Zubusse; występowała ona zwłaszcza w pierwszych latach istnienia kopalni, gdy koszty rozbudowy były stosunkowo znaczne, a produkcja niewielka), oraz do pobierania zysku (Ausbeute) w okresach, gdy rezultaty eksploatacji były pomyślne. Nie uiszczenie dopłaty pociągało za sobą utratę udziałów w kopalni. Łączna ilość udziałów w każdej kopalni (tzw. kuksów) wynosiła 128 i na tyle części dzielono otrzymywane z kopalni zyski. Nie zagłębiając się w podział zysków z posiadanych udziałów należy jeszcze wspomnieć o miarach używanych w początkach górnictwa na Górnym Śląsku. Jednostką długości był łatr (Lachter) = 80 cali śląskich oraz stopa = 12 cali śląskich. 1 łatr = 2,0924m, 1stopa = 0,31385 m, 1 cal = 0,02865 m. Węgiel mierzono nie według wagi, lecz wg objętości na beczki (Tonne) względnie szafle (Scheffel). 1 beczka = 4 szafle. Waga 1 szafla wynosiła ok. 73,5 kg, natomiast 1 beczka ważyła 294 kg. Drzewo mierzono na sążnie. Jednostką wagi jest w owym czasie funt (Pfund) = 0,5 kg dzielący się na 30 łutów (Loth). Jednostką monetarną był talar dzielący się na 24 „gute groschen” po 12,5 feniga, względnie 30 „silbergroschen” (sgr). 1 stycznia 1822 roku system monetarny ujednolicono w całym państwie pruskim i wtedy talar dzielił się na 30 sgr po 12 fenigów.\nW myśl wspomnianego prawa własność górnicza powstawała przez „nadanie” pola górniczego przez władze górnicze – Wyższy Urząd Górniczy (Oberbergamt), który podlegał Departamentowi Górniczo-Hutniczemu w Berlinie. Wyższy Urząd Górniczy dla Śląska, ustanowiony w 1769 roku miał pierwotnie swoją siedzibę w Złotym Stoku, następnie w latach 1779 – 1819 we Wrocławiu, kolejno w latach 1819 – 1850 w Brzegu, by w 1850 roku powrócić do Wrocławia. Były mu podporządkowane deputacje, przemianowane następnie na Urzędy Górnicze w Wałbrzychu, Gierczynie, Złotym Stoku i Tarnowskich Górach. W 1836 roku ich liczbę ograniczono do dwóch, tj. w Tarnowskich Górach dla Górnego Śląska i w Wałbrzychu dla Dolnego Śląska. Departamentem Górniczo-Hutniczym kierował w owym czasie (od 1777 r.) Saksończyk, baron Antoni von Heynitz. Człowiek ten posiadał rozległą wiedzę teoretyczną, jak i bogate doświadczenie górnicze. Na czele Wyższego Urzędu Górniczego dla Śląska stał od 1779 do 1802 r. siostrzeniec Heynitza, hrabia Fryderyk Wilhelm von Reden, początkowo jako dyrektor tego urzędu, a następnie od 1795 r. jako starosta górniczy. Ambicją jego była rozbudowa sektora państwowego w górnictwie\ni hutnictwie, przede wszystkim na Górnym Śląsku. To z jego inicjatywy powstały m.in. takie państwowe zakłady, jak kopalnia rud srebrno-ołowiowych oraz huta ołowiu i srebra „Fryderyk” w Strzybnicy, kopalnia „Królowa Luiza” w Zabrzu i kopalnia „Król” w Chorzowie. I w tym momencie doszliśmy do sedna tematu jakim jest historia kopalni „Polska – Wirek”, której początki wyznacza historia właśnie kopalni „Król”.\nNiech autorowi będzie jednak wolno zakończyć temat prawodawstwa górniczego w tym okresie dla pełnego oglądu tła ekspansji górnictwa.\nRozwijający się dynamicznie kapitalizm nie mógł się pogodzić z faktem, że właściciel kopalni nie ma wpływu na jej zarządzanie. W wyniku silnych nacisków właścicieli 12 maja1851 roku wydano ustawę, która kierownictwo kopalń oddała gwarectwom, a władzom górniczym pozostawiła wpływ tylko na zmiany kadrowe i normowanie wysokości płac, co zakończyło się corocznym wyznaczaniem stawek minimalnych. Następnym etapem było zniesienie w 1865 roku „zasady dyrekcyjnej”\ni zastąpienie jej przez zasadę inspekcyjną. Oznaczało to zrównanie kopalń prywatnych\ni państwowych pod względem prawnym i jednakowy nadzór tych przedsiębiorstw przez władze górnicze.\nSumując, należy stwierdzić, że Reden, wysoki urzędnik państwa pruskiego był pierwszym, który poznał i docenił bogactwa górnośląskiej ziemi, dając temu nawet wyraz w memorandum do barona Antoniego von Heynitz'a. W następstwie tego nastąpił ogromny rozwój fiskalnych kopalń i hut na Górnym Śląsku.\nKopalnia „Prezydent” (d. „Król”).\nWedług profesora Jerzego Jarosa, pierwszym który odkrył pokłady węgla\nkamiennego w okolicach dzisiejszego Chorzowa (i Zabrza) był żydowski inżynier Salomon Izaak z Brabantu, który pisywał memoriały dla Redena w języku francuskim.\nBył on przysięgłym górniczym, który prowadził poszukiwania geologiczne na terenie Hajduk należących do majątku Górne Łagiewniki będącego własnością von Schalschy.\n4 stycznia 1791 roku faktor górniczy Kalida zgłosił odkryte w Hajdukach pokłady węgla, a już 7 maja tegoż roku podjęte zostały roboty górnicze udostępniające złoże. Można stwierdzić, że w tym momencie powstała kopalnia, której początkowo nadano nazwę Prinz Karl von Hessen (mówi się również o nazwie „Kőnigliche Kohlenzehe), a która ostatecznie w 1800 roku otrzymała nazwę „Kőnigsgrube” („Król”). Była to kopalnia budowana przez pruskie władze górnicze, a zatem była kopalnią państwową. [Równocześnie państwo budowało w Zabrzu drugą kopalnię, której w 1811 roku nadano nazwę „Kőnigin Louise” („Królowa Luiza”).\nRoboty udostępniające łącznie z budową szybów wykonywało początkowo 10 robotników sprowadzonych do Chorzowa z Westfalii i Dolnego Śląska. Bardzo trudne warunki pracy wnet ich jednak zniechęciły i w tej sytuacji zastąpili ich miejscowi robotnicy polscy. Trzeba wspomnieć w tym miejscu pewien fakt mający wpływ na kształtowanie się wykwalifikowanej kadry górniczej. W czasie pierwszego objazdu kopalni „Król” w 1791 roku hrabia Reden polecił zwerbować kilku zdolnych młodych Polaków, aby ich posłać do zagranicznych okręgów w celu dalszego wyszkolenia w zawodzie górniczym. Źródła podają, że dwa pierwsze szyby kopalni „Król” Schückmann oraz Prinzessin oraz Prinzessin były zlokalizowane ok.200 m na zachód od kolonii Nowe Hajduki, między późniejszym szybem Bismarck, a szpitalem Spółki Brackiej. Nie wyklucza się jednocześnie, że pierwszym szybem był Wilhelm położony w obrębie dzisiejszego dworca PKP, a następnym – położony 400 m na południe - szyb Pelagia. Szyby Schückmann i Prinzessin o przekroju 2,5 * 1,5 m i głębokości 10 – 11 m zgłębione były w odległości 40 m od siebie i udostępniały pokład Heitzmann (504 wg dzisiejszej nomenklatury), którego miąższość w tym miejscu wynosiła ok. 3 m. Kolejny szyb, Kronprinz był zlokalizowany 40 m na południowy zachód od Schückmann’a. Od chodnika podstawowego, łączącego szyby Schückmann i Prinzessin prowadziły dowierzchnie w kierunku wychodni pokładu 504 o szerokości 2 m każda, w odległości 10 m od siebie. Określony przez Redena w 1791 roku sposób udostępniania złoża przewidywał budowę szybów co 63 m po rozciągłości i co 42 m po nachyleniu pokładu. Cztery takie szyby połączone chodnikami i pochylniami tworzyły duży filar, który 5-ma pochylniami i 1 chodnikiem pośrednim ulegał podziałowi na mniejsze o wymiarach 10 * 10 m wybierane systemem od granic. Ochrona pokładu przed dostępem powietrza, wysuszaniem, wietrzeniem węgla ograniczała eksploatację do jednego dużego filara rocznie. Obudowę wykonywanych chodników stanowiły stropnice podparte stemplami wzmacniane przyporami. Węgiel urabiano na wrąb, tzn. podcinano caliznę wzdłuż wrębem o szerokości 10 cali, na głębokość 1 – 2 m oraz pionowo w określonych odstępach. W wyniku tego dolna ława węgla załamywała się pod własnym ciężarem, górną ławę urabiano wtedy klinami i młotami pozostawiając pod stropem łatę grubości do 0,5 m. Jak wspomniano wyżej, z urobku pozyskiwano jedynie kęsy i kostkę, natomiast przerosty i węgiel drobny były wysypywane pod ociosy chodników za obudowę i tam utwierdzane przegrodą z faszyny. [ W późniejszym czasie, ok. roku 1860 węgiel urobiony w kopalni „Król” zawierał 30 % „kostki”, 35 % „orzecha” i 35 % drobnego węgla, który wtedy już sprzedawano za cenę od 8 – 20 % ceny węgla grubego. Trzeba przy tym wiedzieć, że górnikom płacono tylko za urobiony węgiel gruby.] Urobiony węgiel ładowano do drewnianych skrzyń włócznych, które robotnicy ciągnęli z przodka pod szyb i ręcznym kołowrotem wydobywali na powierzchnię. Do wyciągu szybowego stosowano liny konopne, a na polecenie Redena poczyniono pierwsze próby z linami stalowymi, które mimo swej daleko większej wytrzymałości i trwałości rozkręcały się, a to za sprawą słabej jakości używanego drutu. Powtórne zastosowanie liny stalowej nastąpiło w kopalni dopiero w 1844 roku. Zalewającą wyrobiska wodę podskórną wyciągano w beczkach, próbowano również wykorzystać pompę ręczną i odwadniarkę konną. Urządzenia szybowe nie były przystosowane do opuszczania i wyciągania ludzi, w związku z tym schodzili oni do kopalni po drabinach.\nW pierwszym roku istnienia kopalni wybudowano na powierzchni kuźnię i mieszkanie dla kowala, który zajmował się ostrzeniem klinów do urabiania węgla i naprawą innych narzędzi. Budowano również inne budynki, w tym mieszkanie dla sztygara.\nW pierwszym roku istnienia kopalni (1791) wydobyto 1849 ton węgla, natomiast w kolejnym już 3647 ton. Całość urobku w pierwszych latach istnienia kopalni odbierała huta „Fryderyk”.\nGłówną przeszkodą dla ówczesnych górników było znaczne zawodnienie kopalni. Na tym etapie rozwoju techniki górniczej niemożliwa okazała się z tego powodu eksploatacja 7 metrowego pokładu węgla pod szybem Prinzessin. Woda gruntowa przerwała chodnik łączący ten szyb z szybem Schückmann. Woda zalała również szyb Kronprinz oraz dwa nowe szyby – Marie i Hiazinth. W ten sposób niemożliwa stała się już dalsza eksploatacja po upadzie pokładu 504. Pozostało tylko wybranie go w pobliżu wychodni. W roku 1793 podjęto próby eksploatacji pokładu 506 szybem Pelagia, usytuowanym 500 m na północny wschód od dotychczas prowadzonych robót, które jednak zaniechano ze względu na małą miąższość pokładu (do 1,3 m) i zbyt twardy węgiel. Nie powiodły się również próby eksploatacji pokładu Gerhard (501) szybem Wilhelm, tu na przeszkodzie stanął jak na ironię zbyt miękki węgiel.\nRoboty te, które na znaczne straty zostały zaniechane na polecenie ministra Heynitza, a wydobycie podjęto w oddalonej o 8,25 km Porębie, lecz z równie mizernym rezultatem na skutek silnego naporu wód gruntowych. w tej sytuacji powrócono do dawnej kopalni. w 1796 roku zostały odwodnione stare wyrobiska i pogłębione szyby Heinrich i Moses. W odległości 200 m na północ od dzisiejszego dworca PKP Chorzów Miasto zgłębiono szyb odwadniający o głębokości 37 m. Szyb udostępnił pokład 501 i w 1797 r. zamontowano w nim parową pompę wodną, notabene pierwszą w polskim górnictwie. W tym samym czasie w kierunku północno-zachodnim i południowo-wschodnim od tego szybu przebite zostały chodniki odwadniające pole eksploatacji. Chodniki te w 1802 roku osiągnęły odpowiednio długość 77 i 195 m, co umożliwiło dalsza rozbudowę kopalni. W 1805 roku zainstalowano następną pompę i tzw. pompę słodkowodną napędzaną tą samą maszyną. Pompa ta czerpała 0,06 m3 czystej wody na potrzeby maszyn parowych, które niszczyła agresywna woda kopalniana zakwaszona rozpuszczonymi w niej pirytami. Podobny otwór do czerpania czystej wody został również wybity w pokładzie 504 w 1808 roku. W 1814 roku zainstalowano maszynę parową na szybie wydobywczym. Następnie w 1817 roku zainstalowano kolejną pompę parową na szybie Vorsicht służącą do odwadniania niżej usytuowanych wyrobisk. Poprzez zainstalowanie wspomnianych pomp parowych pokonano główną przeszkodę rozwojową, jaką było zatapianie pól eksploatacyjnych.\nKolejnym ważkim problemem w początkach istnienia kopalni „Król” były pożary spowodowane samozapłonem węgla pozostawionego w wyrobiskach, z których pierwszy odnotowano w 1800 roku w pokładzie 501, w okolicy szybów Heinrich, Moses i Franz. Po nieudanej próbie ugaszenia tego pożaru poprzez ustawienie glinianych tam przy szybie Moses zdecydowano o zasypaniu szybów Franz oraz Heinrich. Niżej położone wyrobiska zabezpieczała tama w dowierzchni pomiędzy szybami Moses i Henriette w postaci pozostawionego filara ochronnego grubości 12-16 m. Gruzem i gliną zostały również zapełnione rozpadliny na powierzchni, z których wydobywały się dymy pożarowe. Następny pożar, zagrażający szybowi Henriette wybuchnął w zrobach pokł.501 między szybami Stroh i Theodor w 1805 roku. Pole pożarowe odizolowano podwójnymi tamami z cegły, a przestrzeń między nimi wypełniono gliną i piaskiem. Pożar na skutek samozapłonu nastąpił także w 1813 roku w północno-zachodniej części pola eksploatowanej szybem Kieratowym (Gőpelschacht). I w tym przypadku otamowanie pożaru wykonano tą samą techniką. Kolejny pożar w tym rejonie miał miejsce w 1820 roku – ugaszono go tymże samym sposobem. Stosowane wówczas środki bezpieczeństwa nie uchroniły kopalni przed kolejnymi pożarami, które miały miejsce w 1830 i 1836 roku. Pożary te niszczyły znaczną część zasobów kopalni i powodowały ogromne straty. Z tej przyczyny w 1855 roku zaniechano eksploatacji w tzw. Polu Głównym stanowiącym południowo – wschodnią część b. kopalni „Barbara”.\nCzytelnikowi należy się w tym miejscu wyjaśnienie, że już w 1822 roku dla kopalni „Król” zarezerwowano pole górnicze wielkości 29 km2, z czego w 1870 r. odstąpiono 3 km2 dla kopalni „Gräfin Laura”. Później, w początkach XX wieku dzieliła się na cztery pola eksploatacyjne: Wschodnie, Południowe, Zachodnie i Północne. W 1922 roku kopalnia została przejęta przez skarb państwa polskiego i wydzierżawiona polsko – francuskiej spółce „Skaboferm”. Pole wschodnie otrzymało wówczas nazwę Król –Święty Jacek, pole południowe (unieruchomione 1.12.1822 r.) – Król - Piast, pole zachodnie – Święta Barbara, a pole północne (unieruchomione w latach 1933 –1937) – Wyzwolenie. Od 1937 roku kopalnia została rozdzielona na dwie kopalnie, a mianowicie : „Prezydent Mościcki” obejmującą pole wschodnie i pole południowe i „Barbara – Wyzwolenie” obejmującą pole zachodnie i północne. W czasie okupacji obie kopalnie zostały przejęte przez koncern „Hermann Gőring” i były określane nazwami sprzed 1922 roku.\nWróćmy jednak do starszych dziejów kopalni. W pierwszych latach istnienia eksploatacja ograniczała się w zasadzie do pokładów 501 i 504, których wzajemna odległość wynosiła średnio 17 m. Natomiast pokłady 418 i 419 eksploatowano w niewielkim tylko zakresie ze względu na ich niewielką grubość. Udostępnienie pola obejmowało budowę szybu lub przekopu z szybu do najniższego punktu tego pola. Roboty przygotowawcze obejmowały natomiast budowę:\nchodnika podstawowego na poziomie podszybia,\nchodników pośrednich równoległych do chodnika podstawowego i dzielących pole na piętra,\nchodników wybierkowych rozcinających pole na filary.\nSzyby wydobywcze o przekroju 2,5-3,0 * 1,5 m miały dwa odeskowane przedziały na kosze wydobywcze uzbrojone w każdym narożniku w drewniane prowadniki. Obudowa szybów z maszynami parowymi była dodatkowo wzmocniona kątownikami. Wydzielone też były przedziały drabinowe do schodzenia załogi o szerokości ok. 0,6 m. Obudowę chodników stanowiły drewniane stropnice wpuszczane jednym końcem w gniazdo wykute w skale, na drugim końcu zaś podparte stojakami. Jedynie w pochylniach stosowano stropnice grubsze, podparte stojakami z dwóch stron. Wykładkę dodatkową stosowano tylko tam, gdzie strop określano jako „gorszy”, np. w pokł. 501. Od 1812 roku obudowę wykonywali specjalni cieśle. Zabierki, o szerokości z reguły 6 m wybierano od granic z zawałem. Z czasem zrezygnowano (ze względu na wzrastającą twardość węgla) z wykonywania wrębów pionowych i od 1841 roku w kopalni wykorzystywano czarny proch do odstrzeliwania węgla. Gruby pokł. 501 wybierano warstwami od góry, choć zdarzała się i eksploatacja odwrotna. Stosowano również rabowanie obudowy, poczynając od miejsca w którym najpóźniej wybrano węgiel, stopniowo przesuwając się w stronę chodnika. Zwykle odzyskiwano ok.2/3 obudowy, za którą robotnicy otrzymywali wynagrodzenie od sztuki. Stosowanie do transportu skrzyń włócznych determinowało głębienie i utrzymywanie znacznej liczby szybów. W roku 1803 Henryk Heitzmann, reformator pruskiego górnictwa, został przeniesiony w randze nadsztygara na górny Śląsk i w tymże samym roku opracował memoriały w sprawie wprowadzenia w rządowej kopalni „Król” podziemnego transportu konnego oraz wyciągu szybowego przy użyciu maszyn parowych. Inne źródła podają, że po raz pierwszy posłużono się końmi w transporcie podziemnym na Górnym Śląsku właśnie w kopalni „Król” lecz o rok wcześniej, tj. w 1802 r. Innowacja ta wydatnie ograniczyła liczbę budowanych szybów, bowiem stało się możliwe przewożenie urobku na odległość do 600 m. Opuszczanie koni odbywało się w specjalnie sprowadzonym z Wieliczki siodle, lecz niebawem zbudowano podziemną stajnię i specjalny chodnik (Tagesstrecke) umożliwiający wyprowadzanie koni na powierzchnię. Zmieniła się wtedy rozcinka złoża; pędzono specjalne chodniki transportowe przystosowane do transportu konnego, zwane przekątniami (stale pod tym samym kątem). Transport odbywał się w koszach przewożonych na platformach po drewnianych szynach przytwierdzonych do podkładów drewnianymi kołkami. W 1810 roku wprowadzono płaskie szyny żeliwne przytwierdzone do szyn drewnianych. Niebawem wprowadzono też wypukłe szyny żelazne mocowane bezpośrednio do podkładów. W 1804 roku Heitzmann zastosował kosze o większej średnicy, lecz niższe, a zatem wygodniejsze do ładowania urobku. Kosz taki był okuty, stalowymi płaskownikami i kompletny ważył 135 kg, a waga platformy przewożącej kosze wynosiła 235 kg. W początkowym okresie wprowadzenie transportu konnego spowodowało znaczny wzrost wydajności pracy. W 1814 roku 1 koń przewoził w czasie 12 –godzinnej dniówki średnio 27 ton węgla na odległość do 420 m od przodka przebywając drogę 24 razy. Utrzymywano 3 konie (przewoziły 81 ton), z których każdy był obsługiwany przez parobka. Ponadto w transporcie było zatrudnionych 10 ładowaczy oraz 3 podpinaczy koszy pod szybem. Nieco później okazało się, że transport konny jest równie kosztowny i niedogodny jak ręczny. Zwrócił na to uwagę tenże Heitzmann, gdy w warunkach mocniej nachylonych pokładów uzyskanie łagodnie nachylonych przekątni znacznie wydłuża ich bieg i trasy transportu. W rezultacie doszedł do wniosku, że stosowanie przekątni ma sens jedynie w pokładach nachylonych do 80. Poza tym z obliczeń Heitzmanna wynika, że dzienny koszt utrzymania konia był trzykrotnie wyższy od dniówki „ślepra”, a wykwalifikowany rębacz otrzymywał tylko połowę kwoty wydatkowanej na konia. Wobec tych argumentów nastąpiła przerwa w stosowaniu transportu konnego w kopalni. W latach 1819 – 1822 przekątnie zastąpiono pochylniami o nachyleniu 100 - 150 budowanymi po wzniosie prostopadle do głównego chodnika. Wydajność transportowa takiej pochylni wynosiła 45 ton na dniówkę. W 1821 roku przysięgły górniczy Buchbach wprowadził nieznany dotychczas w kopalni „Król” transport węgla pionowym szybikiem hamulcowym, który to sposób znacznie usprawnił transport węgla z wyżej położonych i odciętych uskokami partii złoża. W związku z likwidacją transportu konnego konieczna stała się redukcja przewożonych na platformie koszy, co przełożyło się na obniżenie wydajności „śleprów” z 9 do 5,5 tony na dniówkę. Mimo to ten system okazał się bardziej efektywny ze względu na bezdyskusyjną przewagę kosztu pracy konia nad pracą robotnika. W 1853 roku platformy zostały zastąpione wózkami do przewozu urobku, wyciąganymi początkowo na powierzchnię ręcznymi kołowrotami, tzw. „haszplami”. Pierwszy kierat konny zastosowano na szybie Henriette w 1800 roku. Umożliwiał on wydobycie ok. 44 ton węgla dziennie z głębokości 35 m, głównie na potrzeby „Królewskiej Huty”. Węgiel ten był transportowany bezpośrednio (1801 r.) pierwszą kolejką konną na powierzchni o długości 600 m po torze ułożonym z tzw. szyn angielskich, tj. płaskowników stalowych przybitych do drewnianych listew spoczywających na drewnianych podkładach. Dla uzyskania właściwego spadku zbudowano specjalny nasyp. Po torze tym poruszały się wahadłowo dwa wózki o pojemności 2,2 tony (2 *30 szafli) ciągnione przez konie. Koszt urządzeń zamortyzował się po roku. W sumie w kopalni zainstalowano prawdopodobnie trzy kieraty konne na szybach, które jednak systematycznie były wypierane przez maszyny parowe (pierwsza na szybie wydobywczym w 1814 roku). W związku z tym cały czas wzrastało wydobycie, do 93,5 tony na dniówkę w 1817 roku. W okresie poprawiającej się koniunktury na węgiel wprowadzono zmiany nocne, wydobycie tą maszyna wzrosło do 106,5 tony, a następnie nawet do 117,6 tony na dobę, przy jednoczesnym wydobywaniu czystej wody, której maszyna ta zużywała 1,5 stopy3/minutę. Węgiel gruby odbierała huta, drobny zaś wysypywano na hałdę. W późniejszych latach (po 1819 r.) było zainstalowanych już sześć maszyn parowych o mocy od 7 do 10 KM. Dało to zdolności wydobywcze na każdym szybie do 100 ton na dobę. Początkowo w szybach tych stosowano liny konopne (dł. do 100 m, żywotność do 3 lat), następnie od 1844 roku zaczęto stosować liny druciane – najpierw płaskie, później okrągłe.\nUdostępnione w kierunku północno – zachodnim pokłady 501 i 504 wyczerpywały się, a ponadto uskoki, pożary i napór wody ograniczały prowadzenie robót. W związku z tym podjęto decyzję o eksploatacji pola zapasowego. Zbudowano szyb odwadniający Vorsicht o głębokości 66,5 m. Osiągnął on tym samym poziom Królewskiej Głównej Sztolni Dziedzicznej. Sztolnia ta była niebywałym przedsięwzięciem inżynierskim na owe czasy. Rozpoczęto jej drążenie 23 czerwca 1799 roku, a uroczyste poświęcenie odbyło się 18 października 1800 r. Początek, czyli ujście sztolni znajdowało się w pobliżu obecnego budynku Rady Miejskiej w Zabrzu, a w przedłużeniu ujścia sztolni wykopano kanał spławny aż do Gliwic – do kanału kłodnickiego, którego budowę rozpoczęto w 1799 roku. Celem budowy Głównej Sztolni Dziedzicznej było:\nodwodnienie państwowych kopalń „Król” w Chorzowie i „Królowa Luiza” w Zabrzu,\nspławianie urobku z kopalni zabrskiej sztolnią i kanałem kłodnickim do huty w Gliwicach, gdyż kopalnia ta miała być bazą zaopatrzenia dla tej huty,\nodwodnienie kopalń gwareckich położonych między polami górniczymi zarezerwowanymi dla państwowych kopalń w Chorzowie i w Zabrzu,\nPrzekrój sztolni: wysokość ok. 2,5 m, szerokość ok. 1,5 m w świetle, obudowa murowana z kamienia o lekko sklepionym stropie, a na wielu odcinkach bez obudowy. Długość sztolni ok. 14,25 km. Różnica poziomów pomiędzy końcem sztolni w Chorzowie, a ujściem w Zabrzu wynosiła ok. 12,34 m, a więc średnie nachylenie wynosiło 0,86 m/km, czyli mniej niż 1 ‰. Sztolnię drążono przy pomocy 22 świetlników do granicy pola zarezerwowanego dla kopalni „Król” oraz kilku szybów na terenie tej kopalni, która do tej pory nie schodziła swymi robotami górniczymi poniżej projektowanego poziomu sztolni. Póki sztolnia nie doszła do wyrobisk kopalni, odwadniano ją licznymi tzw. „kunsztami parowymi”, podobnie jak kopalnię „Królowa Luiza”. W międzyczasie przygotowywano około 4-kilometrowy odcinek sztolni na terenach kopalni. Dnia 6 października 1863 roku przodek Królewskiej Głównej Sztolni Dziedzicznej osiągnął wyrobiska kopalni „Król”, tym samym osiągnięto cel, dla którego przez 64 lata drążono sztolnię. Wody kopalni „Król” zasiliły Sztolnię ilością 3,45 m3/min, podwyższając ilość płynącej nią wody do 16,86 m3/min. Wobec powyższego unieruchomiono „kunszty wodne” w kopalni oprócz jednego, który dostarczał wodę dla Królewskiej Huty. Około roku 1868 kopalnia prowadziła już roboty poniżej poziomu sztolni, co zmusiło ja do ponownego uruchomienia „kunsztów wodnych”, a od 1875 r. wody dołowe wpuszczano do Rawy. W tym czasie trwały również roboty udostępniające w tzw. Polu Wschodnim (pokł.510 zwany wtedy siodłowym - Sattel). Trzeba zaznaczyć, że wszystkie roboty w kopalni były prowadzone w trudnych warunkach górniczo-geologicznych, przede wszystkim problemem był nieustający dopływ wody. Dopływ ten, a także kurzawki, uskoki, awarie i pożary bezpośrednio rzutowały na wydajność pracy w kopalni i jej, jak byśmy dzisiaj powiedzieli, wynik ekonomiczny. Wynik ten pogarszały również takie elementy, jak schodzenie z eksploatacją coraz głębiej od wychodni pokładów co przekładało się na głębokość szybów, wzrost długości chodników i twardość węgla. Ówczesna technika nie równoważyła wymienionych elementów. Jeżeli chodzi o technikę urabiania, to przełomem było zastosowanie w kopalni czarnego prochu do odstrzeliwania węgla (1841 r.), jednakże ograniczeniem w tym względzie był fakt, że rębacze otrzymywali proch odpłatnie, co uszczuplało ich i tak marne zarobki. Pomimo tego, wydajność w tej kopalni była i tak wyższa niż w budowanej kopalni „Królowa Luiza” i od 6 do 10 razy większa niż w każdej okolicznej kopalni prywatnej. W 1797 roku na mocy reskryptu Redena z 2 marca kopalnia została zobligowana do posiadania własnych kas i bezpośredniego rozliczania się z kasą WUG – u. Od tej daty kopalnia stała się wyodrębnioną ekonomicznie, samodzielną jednostka gospodarczą. W latach 1834-1847 kopalnia pokrywała proporcjonalny koszt budowy sztolni Dziedzicznej w kwocie 3500 talarów rocznie. Mimo wszystkich obciążeń kopalnia już od 1804 roku stała się wysoce rentowna. Załogę kopalni stanowili początkowo górnicy z Dolnego Śląska i Niemiec oraz miejscowi chłopi. Warunki jednak były bardzo ciężkie, tak, że masowo opuszczali oni kopalnię, a na ich miejsce werbowano ludność miejscową, oraz przybyszów z Wieliczki i Bochni. W wewnętrznej hierarchii górników najbardziej uprzywilejowaną grupę (także płacowo) stanowili urzędnicy i nadzorcy technicznej strony produkcji. Następną grupą byli wykwalifikowani robotnicy (rębacze) i rzemieślnicy. Najgorsza była pozycja robotników niewykwalifikowanych, przez co byli oni w znacznej mierze pracownikami sezonowymi. Wobec dużej migracji załogi, w celu przyciągnięcia ludzi do pracy, podjęto budowę koloni robotniczych dla górników i hutników. Pierwsza taka kolonia powstała w 1799 roku w środku późniejszego miasta Królewska Huta i liczyła 34 domy, z czego 8 pozostało w dyspozycji zarządu kopalni. W następnych latach zbudowano takie osiedla jak Schwientochlowitzer Bergfreiheit, Erdmannswille, Charlotte, Pnioki, Nomiarki, Neu-charlottenhof, Klimsawiese. Kolonie te powstawały w ten sposób, że władze górnicze nabywały grunty, dzieliły je na działki i sprzedawały robotnikom, których zobowiązywano do wybudowania domu. Nabywca działki otrzymywał pożyczkę i specjalne premie.\nJeżeli chodzi o płace, to ich wysokość zależała od kategorii robotników i rodzaju wykonywanej przez nich pracy – akordowej lub dniówkowej. Robotnicy otrzymywali zarobki co 4 tygodnie z dołu, a co 2 tygodnie zaliczki na poczet zarobków. Z zarobków potrącano koszt naprawy narzędzi i wspomnianego już zużytego prochu. Robotnicy dołowi otrzymywali również olej do lamp w ilości 0,25 l/dniówkę. Mogli oni też nabywać węgiel z kopalni po zaniżonej cenie. W 1839 roku przyznano górnikom deputat węglowy.\nW II połowie XIX w. nastąpił niebywały rozwój i koncentracja przemysłu górniczego. Rozpoczęła się silna walka konkurencyjna o rynki bytu, jednak stabilne stosunki własnościowe kopalń państwowych sprzyjały ich długofalowemu rozwojowi. Niemałe znaczenie miało też posiadanie rozległych pól górniczych o stosunkowo łatwo dostępnych pokładach węgla. Do 1913 roku nastąpił 44 krotny wzrost produkcji kopalń państwowych. Produkcja kopalni „Król” w 1913 roku zamknęła się liczbą 2 mln ton. Druga z państwowych kopalń uzyskiwała podobne wyniki, co spowodowało znaczny wzrost dochodów państwa. W następstwie walki konkurencyjnej nastąpił wszechstronny rozwój techniki górniczej. W omawianym okresie kopalnia znacznie rozbudowała się. W 1857 r. w polu wschodnim wybudowano główny szyb wyciągowy Erbreich I sięgający 154 m, a kilka lat później wybito bliźniaczy szyb Erbreich II. W tym czasie udostępniono także wyłączone dotychczas z eksploatacji pole zachodnie. Następnie w polu wschodnim powstały szyby Krug I i Krug II o głębokości 168 m każdy, znane w ostatnim okresie istnienia kopalni jako Jacek I i II. Kilka lat później w udostępnionym polu południowym zgłębiono szyby Bismarck I i II. Poszczególne pola górnicze stanowiły jakby odrębne kopalnie na różnych poziomach. Postęp techniczny przejawiał się m. in. w budowie szybów o przekroju okrągłym i używaniu w trakcie ich głębienia materiałów wybuchowych – nitrogliceryny i dynamitu. Wraz ze wzrostem głębokości szybów w 1865 roku zostały wprowadzone klatki do jazdy ludzi. Po 40 latach przerwy, w 1863 r. przywrócono do transportu podziemnego konie, co jednak rychło okazało się anachronizmem wobec wdrażania do transportu poziomego maszyn parowych i lin bez końca. (Niemniej jeszcze w 1891 roku we wszystkich kopalniach pracowało ok. 2000 koni.) szyby wydobywcze wyposażono w klatki mieszczące 4 wozy, wzrastała tez moc zainstalowanych maszyn wyciągowych (200 KM na szybie Bismarck i 350 KM na szybie Bahn I). Rewolucję przechodzą także wieże wyciągowe i technologie wybierania. Powszechnie stosowaną wybierkę filarową zastąpiono angielską metodą (po raz pierwszy na ziemiach polskich właśnie w kopalni „Król” w 1857 r.) zwaną wybieraniem na szachownicę. Metoda ta miała swą genezę w próbach ochrony powierzchni przed płytką eksploatacją grubych pokładów, a także w niedopuszczaniu do samozapłonu węgla. Polegała ona na wykonaniu sieci chodników po rozciągłości i przecinek o szerokości 5 – 6 m i dużej wysokości oraz pozostawieniu w stanie nienaruszonym filarów o wymiarach od 6 * 6 m do 10,5 *10,5 m pomiędzy chodnikami i przecinkami. Do urabiania wprowadzano coraz to nowsze narzędzia, jak kliny z wymiennymi ostrzami, świdry, a w roku 1870 wiertarkę typu Lisbeth.\nW 1860 roku wybudowano na szybie Bahn I pierwsze urządzenie do sortowania węgla o wydajności 550 ton na 10 godzin. Składało się ono z wywrotów i nieruchomych rusztów. Oprócz tego zainstalowano ręczny przesiewacz obrotowy do sortowania drobnego węgla zgromadzonego na hałdzie, na którym 5 robotników sortowało ok. 27,5 tony na dniówkę. Od 1866 r. cały wydobywany węgiel był już sortowany na kęsy, kostkę, orzech, węgiel drobny i miał. Ręczne przetaczanie wagonów zastępowano urządzeniami mechanicznymi. Utrzymywany dotychczas 12 godzinny czas pracy skrócono do 7 – 8 godzin, co przy nie zmienionych normach zwielokrotniło wysiłek robotników. Poza tym wprowadzenie znaczków kontrolnych zamiast codziennego odczytywania listy (wliczanego do dniówki, tak jak modlitwa) dało impuls\nstrajkowi załogi w czerwcu 1871 roku. W jego wyniku powrócono do 12 godzinnego dnia pracy, a stosowanie znaczków odłożono do 1883 r. Wszystkie te przeciwności spotęgowane jeszcze kryzysem gospodarczym 1873 roku spowodowały zahamowanie postępu technicznego i powrót do znanych i stosowanych wcześniej metod eksploatacji. Spadło wydobycie, cena węgla i ponad dwukrotnie zysk kopalni. Dekoniunktura utrzymywała się do końca lat 80 – tych XIX wieku. Kolejny okres rozkwitu kopalni datuje się na koniec XIX wieku. Nastąpiła wtedy jej rozbudowa i modernizacja. zakres tej modernizacji obejmował zastosowanie szeregu nowych maszyn i urządzeń, przede wszystkim w sortowni i transporcie wewnętrznym. Nastąpiła elektryfikacja kopalni i rozbudowa systemu wentylacji. Powszechne stało się używanie prochu prasowanego i lontów prochowych, a w 1912 roku wprowadzono wiertarki elektryczne. Od 1910 roku datuje się regularne stosowanie podsadzki suchej. W 1908 roku na szybie Bahn II zainstalowano pierwszą w kopalni elektryczną maszynę wyciągową o wydajności 160 t/h. W celu wykorzystania miału węglowego w 1907 roku podjęto produkcję brykietów. Dokonała się rewolucja w zakresie wentylacji poprzez uruchomienie na szybach elektrycznych wentylatorów ssących, a także poprzez ich zastosowanie w podziemiach kopalni. Powietrze do przodków tłoczono lutniami, stosowano całe systemy tam. Znaczny postęp dotyczył oświetlenia. Powszechnie zaczęto stosować elektryczne lampy żarowe, podjęto również udane próby z indywidualnymi akumulatorowymi lampami elektrycznymi. Niestety zaniechano ich wprowadzenia ze względu na stosunkowo jeszcze wysokie koszty. Lampy olejowe zastąpiono jednak karbidowymi. W 1891 roku wybudowano pierwszą łaźnię robotniczą. Stworzono także drużynę ratowniczą dysponującą 25 aparatami do oddychania, a tamy pożarowe zaopatrzono w rury umożliwiające badanie powietrza za tamą.\nW latach I wojny światowej tempo modernizacji trochę osłabło, co nie znaczy, że zostało wstrzymane. W okresie 1916 – 1918 w polu południowym i północnym zostały wprowadzone lokomotywy elektryczne rozwijające prędkość do 18 km/h i mogące ciągnąć po 50 wozów. Odpowiednio do stanu technicznego i koniunktury rosło też wydobycie. Na straży cen węgla z kopalń państwowych stała od 1905 roku Górnośląska Konwencja Węgla. Ceny uzyskiwane w kopalni „Król” były wyższe od średnich cen uzyskiwanych w okręgu górnośląskim, co może świadczyć o dobrej sytuacji ekonomicznej tej kopalni.\nW latach I wojny światowej w kopalni pracowało 8132 robotników, z czego 1449 obcokrajowców. Większość robotników od początku istnienia kopalni była Polakami, zaś kadra urzędnicza i nadzorcy uważali się za Niemców. Zawirowania historyczne (wojna, powstania śląskie) sprawiły, że wydobycie kopalni spadło. W rezultacie zatrudnienie wzrosło w 1921 roku do 10502 osób, a 20 czerwca 1922 roku kopalnia przeszła w ręce polskie, po czym została wydzierżawiona polsko-francuskiej spółce „Skarboferm”. W tym okresie, mimo posiadania przez rząd polski kontrolnego pakietu akcji kopalnią zarządzali Francuzi (z wyjątkiem inż. R. Riegera, o którym później). Trzeba jednak oddać honor zarządcom i stwierdzić, że pod ich kierownictwem kopalnie należące do „Skarbofermu” (Król, Bielszowice, Knurów) osiągnęły największą wydajność, przy minimalnych kosztach własnych. Ponad połowę wydobycia eksportowano, lecz spółka nie wnosiła do Skarbu Państwa czynszu dzierżawnego, ze względu na bardzo niskie w owym czasie ceny eksportowe węgla. Dzisiaj powiedzielibyśmy, że spółka prowadziła rabunkową gospodarkę złożem, ponieważ wybierała na zawał tylko grube pokłady. Rządy „Skarbofermu skończyły się we wrześniu 1939 roku.\nW okresie miedzywojennym nastąpił podział pól górniczych należących do kopalni „Król” i utworzono nowe kopalnie. Pole północne z szybami Wyzwolenie I i II przemianowano na kopalnię „Wyzwolenie”. W polu zachodnim z dawnymi szybami kolejowymi (Bahn) zwanymi od tego czasu szybami św. Barbary utworzono kopalnię „Barbara”. Pole wschodnie otrzymało nazwę „Król – św. Jacek”, a szyby Krug I i II odpowiednio – Jacek I i II. Z pola południowego z dawnymi szybami Bismarck I i II nazwanymi Piast I i II utworzono kopalnię „Król Piast”. Szyby te zostały zamknięte w grudniu 1928 roku na skutek wyczerpania się będącego w ich zasięgu węgla, a pole eksploatacyjne przyłączono do kopalni „Król – św. Jacek”. W kopalni tej w latach 1929 – 1933 wybudowano nowy szyb – „Prezydent Mościcki”. Po wyłączeniu w lutym 1937 roku z eksploatacji szybów Jacek I i II nazwę tą przyjęto dla całej kopalni.\nW tym okresie kopalnia eksploatowała głównie pokłady 507 i 510, a także resztki wyżej położonych. W cieńszych pokładach zaczęto stosować ścianowy system wybierania, ścianami o długości ok. 60 m. W pokładach grubych nadal stosowano system filarowy. Stosowano już wówczas wrębiarki elektryczne. Jako materiału wybuchowego używano ciekłego powietrza, a od 1929 roku specjalnych patronów bezpieczeństwa. Stosowano głównie eksploatację zawałową i w znikomym stopniu podsadzkę suchą. Modernizacji uległ transport dołowy przez wprowadzenie przenośników wstrząsalnych o napędzie pneumatycznym i wozów do urobku o pojemności 2,5 tony na torze 1050 mm. Na samym szybie „Prezydent Mościcki” została zamontowana nowoczesna maszyna wyciągowa o mocy 850/2100 kW oraz naczynia skipowe o pojemności 10 ton. W nowoczesnej sortowni rozdzielano urobek na 7 sortymentów. Zmodernizowano także brykietownię na szybie Jacek I. Wydajność w tak zmodernizowanej kopalni oscylowała wokół 4 t/dniówkę, co dawało tej kopalni I miejsce w koncernie.\nW 1939 roku, po zajęciu Chorzowa przez Niemców, majątek „Skarbofermu” został przejęty pod komisaryczny zarząd „Haupttrenhandstelle Ost”, by wkrótce stać się częścią koncernu „Bergwerksverwaltung Oberschlesien G.m.b.H. der Reichswerke Herman Gőring”. W tym czasie kopalnie były również określane swymi poprzednimi, niemieckimi nazwami. Funkcjonowały trzy odrębne zakłady:\nKőnigsgrube Ostfeld (Prezydent Mościcki)\nKőnigsgrube Westfeld (Barbara)\nKőnigsgrube Nordfeld (Wyzwolenie)\nW okresie okupacji nie inwestowano w kopalni, a na jej grunt przeniesiono znane w Niemczech przenośniki taśmowe i rynnowe oraz wiertarki. Wydobycie kopalni zwiększyło się, dzięki pracy robotników przymusowych i jeńców wojennych. W styczniu 1945 roku po wyzwoleniu kopalni przywrócono nazwę „Prezydent” bez nazwy własnej „Mościcki”. W trudnych latach powojennych sukcesywnie kompletowano załogę i usuwano zniszczenia. Uruchomiono łaźnię, urządzenia grzewcze i przesuwnicę wagonową przy sortowni. Zaczęła działać stołówka, a załogę zaopatrywano w żywność. W tym okresie zatrudniano niemieckich jeńców wojennych i młodzież w ramach „Służby Polsce”, a także żołnierzy Wojskowego Korpusu Górniczego.\nLata po II wojnie światowej to okres intensywnego rozwoju kopalni. Średnie wydobycie roczne kształtowało się na poziomie 1 mln ton ( w pierwszym roku powojennym – 545796 ton). Wybudowano urządzenia podsadzkowe na szybach Azoty i Piast. Budowano rozdzielnie elektryczne, modernizowano wentylację i sieć p-poż pod ziemią, wykonano nową sieć telefoniczną i alarmową. W 1950 r. kopalnia wybudowała hotel robotniczy na 220 miejsc, w latach 1949-1957 zaangażowała się w budowę Zasadniczej Szkoły Górniczej i internatu. Wraz z budową nowej lampowni, w 1961 roku wycofano z użytku lampy karbidowe. Systematycznie, zgodnie z potrzebami i wytycznymi gospodarki nakazowo-rozdzielczej kopalnia do samego swego końca (jako samodzielnej jednostki) uczestniczyła w wielu przedsięwzięciach socjalnych, kulturalnych i organizacyjnych. Swój samodzielny byt gospodarczy kopalnia „Prezydent” zakończyła 2 stycznia 1972 roku, kiedy to została przyłączona do kopalni „Polska” w Świętochłowicach tworząc jej drugi ruch, pod nazwą KWK „Polska” w Świętochłowicach ruch II „Prezydent” w Chorzowie.\nPisząc o kopalni „Prezydent”, pod wszystkimi nazwami, pod jakimi niegdyś funkcjonowała, nie sposób nie wspomnieć jednego z czołowych polskich inżynierów, menedżerów i naukowców, który był z nią związany. Mowa o inż. Romanie Riegerze, który w latach 1923 – 1930 był dyrektorem należącej do „Skarbofermu” kopalni „Król”.\nUrodzony 22.11.1870 r. we Lwowie Rieger jest wymieniany na równi z takimi sławami nauki „Organizacji i Zarządzania” w Polsce, jak Adamiecki, Bieńkowski, Drzewiecki, Hauswald, Joteyko, Kotarbiński, Rothert i Rytel. (W roku 2003 obchodziliśmy 100 – lecie nauki „Organizacji i Zarządzania” w Polsce.) W latach 1891 – 1895 Rieger studiował na wydziałach Górniczym i Hutniczym Akademii Górniczej w Leoben.\nOd 1895 r. inż. Rieger pełnił szereg ważnych funkcji w górnictwie polskim i w zagłębiu ostrawskim, rozpoczynając od stanowiska inżyniera ruchu w kopalni „Eleonora” w Dąbrowie. Piastując stanowiska dyrektorskie w górnictwie, Rieger nie zakończył kariery naukowej. W latach 1926-1933 był wykładowcą i profesorem Akademii Górniczej w Krakowie, a w latach powojennych od 1946 do swej śmierci 27.10.1947 r. jej wykładowcą. Jego zainteresowania naukowe oscylowały wokół naukowej organizacji pracy w górnictwie, czynnika ludzkiego w organizacji, a także dotyczyły stosowania psychotechniki. Jego działalność naukowa zaowocowała wieloma publikacjami z dziedzin jego zainteresowań, których nie sposób tutaj omawiać, bowiem to nie główny temat tego opracowania. Dość wspomnieć, że w 1930 roku Rieger odszedł z zawodowej pracy w górnictwie, a koncern „Skarboferm” w uznaniu zasług przyznał mu dożywotnią rentę. W 1947 roku, u schyłku życia Rieger otrzymał tytuł doktora honoris causa Akademii Górniczej w Krakowie. Z punktu widzenia niniejszego opracowania istotnym wydaje się być aspekt wynalazczy jego działalności. W 1907 roku, będąc zawiadowcą kopalni „Ludwik” w Witkowicach koło Ostrawy Rieger opatentował wynalazek przenośnika wstrząsanego. Składał się on z blaszanych rynien wprawianych w ruch przez silnik pneumatyczny. W tym samym roku wynalazek zaczęto stosować w kopalni „Concordia” w Zabrzu i w Westfalii. Następnie patent Riegera zaczął się rozpowszechniać w innych zagłębiach niemieckich, a później również w brytyjskich. Początkowo rynny te były zawieszane na łańcuchach, a z czasem zaczęto je układać na krążkach ustawionych na spągu, co znacznie ułatwiło załadunek. Główny ciąg rynien układano w chodniku wybierkowym; od niego rozchodziły się rynny boczne doprowadzane do przodków i wprawiane w ruch przez rynny główne. Tym sposobem powstawały nawet kilkusetmetrowe systemy przenośników, którymi transportowano urobek od przodków, aż do chodników przewozowych. Mimo wad (poziom hałasu) przenośniki te były powszechnie stosowane w górnictwie środkowoeuropejskim. Z analizy źródeł wynika, że w kopalni „Król” przenośniki te wprowadzano w latach budowy szybu „Prezydent Mościcki”, czyli w latach 1929-1933, co dziwi, bo Rieger dyrektorował w kopalni od 1923roku (wg dr A. Czecha z AE w Katowicach) i zapewne był zainteresowany wprowadzaniem nowoczesnego transportu. Chyba że prawdą jest, podana ze znakami zapytania przez M. Marca w „Zarysie dziejów KWK „Polska”” informacja, że prawdopodobnie od 1926 do ? dyrektorem kopalni „Król” był niejaki Reumaux, a wtedy Rieger nie mógł mieć wpływu na stosowana w kopalni technikę. Pewnym zaś jest, że Rieger zakończył dyrektorowanie w „Królu” w 1930 roku, a wtedy zgadzałby się czas wprowadzenia wspomnianych przenośników w tej kopalni.\nKończąc wątek dotyczący kopalni „Prezydent” należy stwierdzić, że przez pewien okres kierował nią jeden z najwybitniejszych praktyków i teoretyków „polskiej szkoły górniczej”, jeden z najświatlejszych i wszechstronnych naukowców swojej epoki.


Aldona Kopkiewicz laureatką Nagrody Fundacji im. Kościelskich za 2019 r, | dzieje.pl - Historia Polski\nPoetka Aldona Kopkiewicz została laureatką Nagrody Fundacji im. Kościelskich w siedzibą w Genewie za 2019 r. - poinformował w sobotę PAP przewodniczący jury François Rosset. Nagrodę przyznano za tom poezji "Szczodra", opublikowany w 2018 r.\nTom "Szczodra" wyszedł drukiem staraniem Wydawnictwa Wojewódzkiej Biblioteki Publicznej i Centrum Animacji Kultury w Poznaniu.\n"Jury doceniło oryginalność tego poematu, kunsztownie budującego świat pełen wewnętrznych napięć, wielowymiarowy, niepokojący, nasycony symboliką religijną i alchemiczną, a przy tym niezwykle zmysłowy" - podkreślono w oficjalnym komunikacie jury nagrody po obradach, jakie miały miejsce 1 czerwca.\nUroczyste wręczenie Nagrody odbędzie się w sobotę 7 września br. w rezydencji Ambasadora Szwajcarii w Warszawie - poinformował PAP przewodniczący jury, wybitny literaturoznawca i tłumacz literatury polskiej na francuski François Rosset.\nW ubiegłym roku laureatką Nagrody Fundacji im. Kościelskich była Joanna Czeczott, którą nagrodzono za książkę "Petersburg, Miasto Snu" opublikowaną przez Wydawnictwo Czarne w 2017 roku.(PAP)


Wybory prezydenckie 2020. Rafał Trzaskowski o niezależności prezydenta i o tym, co zrobi, jeśli wygra wybory - TVN24\n4 lipca 2020, 18:54\nTrzaskowski: Andrzej Duda ma jednego szefa, a moim szefem jesteście wy wszyscy\n4 lipca 2020, 12:26 Aktualizacja: 4 lipca 2020, 18:54\nads, mjz/kab, ks\nTrzaskowski w Częstochowie: chcę mieć jednego szefa, a tym szefem będziecie właśnie wyTVN24\nPrezydent zaprasza polityków na spotkanie po wyborach. Belka: wtedy to być może będzie pakował się do Krakowa\nTrzaskowski: marzy mi się kraj, w którym wszyscy politycy wiedzą, że Ziemia jest okrągła a dzieci trzeba szczepić TVN24\nAndrzej Duda w Łukowie TVN24\nTrzaskowski: ja w nocy będę spał razem ze swoją żoną, a nie podpisywał ustawyTVN24\nTrzaskowski zwrócił się z apelem do prezydenta. Chodzi o ułaskawieniaTVN24\nAndrzej Duda w miejscowości ZastawieTVN24\nKowal: Trzeba dawać czeki, które samorząd może realnie zrealizować. W tej chwili to są kawałki dyktyTVN24\nKowal: prezydentowi zabrakło odwagiTVN24\nBosak: Wyborcy Konfederacji są podzieleni. Znaczna część jest bardzo zniechęcona\nHołownia: doszło do skrajnej polaryzacji społeczeństwaTVN24\nCo prezydent mówił w kwietniu o szczepionce na koronawirusa?TVN24\nTrzaskowski: prezydent zamiast bronić samorządów, uczestniczy w cynicznej polityce partiiTVN24\nPrezydent Duda w SzeligachTVN24\nNitras: mam nadzieję, że nie szkodzę Rafałowi Trzaskowskiemu i mam nadzieję, że ma szanse na zwycięstwoRadio ZET\nTVN24Trzaskowski w Częstochowie: chcę mieć jednego szefa, a tym szefem będziecie właśnie wy\n- Chcę mieć jednego szefa, a tym szefem będziecie właśnie wy - mówił do zgromadzonych na spotkaniu w Częstochowie Rafał Trzaskowski. Wcześniej w Ostrzeszowie wskazywał, że "Andrzej Duda ma jednego szefa, Jarosława Kaczyńskiego". W Kaliszu kandydat Koalicji Obywatelskiej na prezydenta mówił o tym, co zrobi pierwszego dnia po zaprzysiężeniu, jeżeli wygra wybory.\nW ostatnią sobotę kampanii wyborczej kandydat Koalicji Obywatelskiej na prezydenta Rafał Trzaskowski odwiedził między innymi Częstochowę, Kalisz i Ostrzeszów.\n"Chcę mieć jednego szefa, a tym szefem będziecie właśnie wy"\n- Chcę mieć jednego szefa, a tym szefem będziecie właśnie wy - mówił do zgromadzonych na spotkaniu w Częstochowie (woj. śląskie). - Szefem, szefową mają być ludzie. I to nie Polska ma być dla kogoś, tylko władza musi być dla ludzi. I to wam obiecuję - podkreślił. - Pan prezydent opowiada o zmianach w konstytucji, o obronie wolności, a – trzeba zadać te pytania – dlaczego do tej pory nie reagował, kiedy różni ludzie byli atakowani: nauczyciele, (lekarze) rezydenci. Dlaczego milczał, kiedy jego partyjni koledzy i koleżanki z taką pogardą traktowali rodziców osób niepełnosprawnych w Sejmie, dlaczego milczał wtedy, kiedy atakowani byli wszyscy, którzy myślą inaczej, i dlaczego dzisiaj przez cały czas próbuje nas dzielić na równych i równiejszych, mówić o lepszych i gorszych. Dlaczego przez cały czas chce pogłębiać różnice? - wyliczał Trzaskowski.\n- To bardzo ważne rozróżnienie - czy ktoś potrafi wyciągnąć rękę do swoich konkurentów - tak jak ja ją wyciągam – czy ktoś potrafi tylko dzielić Polskę i Polaków - mówił Trzaskowski w Częstochowie.\nZapewnił, że on sam "jest w stanie powiedzieć dobre słowo o konkurentach politycznych". "Lech Kaczyński to nie był prezydent, na którego głosowałem, ale potrafił być niezależny, bronić prawa i konstytucji, być aktywny w polityce wschodniej. Na pewno był prezydentem, który miał kręgosłup. Natomiast pytanie, czy prezydent Andrzej Duda potrafi powiedzieć chociaż jedno dobre słowo o swoich konkurentach politycznych - powiedział kandydat KO.\nTrzaskowski: Polska ma szansę na pierwszą damę odważniejszą niż niejeden polityk\nTrzaskowski przekonywał również, że "jest olbrzymia szansa na to, żebyście mieli pierwszą damę, która jest odważniejsza niż niejeden polityk, pierwszą damę, która będzie zabierać głos w sprawach ważnych, pierwszą damę, która sprawia, że nawet mi drży głos".\nZaznaczył, że jego małżonka Małgorzata Trzaskowska jako pierwsza dama "zawsze będzie stała po stronie słabszych oraz zawsze będzie zabierała głos w sprawach ważnych, zwłaszcza jeśli chodzi o prawa kobiet". Trzaskowski podkreślił, że właśnie z tego jest najbardziej dumny.\nWcześniej podczas spotkania głos zabrała Trzaskowska, która opowiadała o swojej rozmowie z kobietami ze stowarzyszenia Częstochowskie Amazonki. Mówiła, że rozmowa ta dotyczyła problemów z dostępem do opieki zdrowotnej, badań profilaktycznych, rehabilitacji i edukacji prozdrowotnej. Żona kandydata na prezydenta zauważyła, że od tego, jak zorganizowana jest służba zdrowia, "zależy życie i zdrowie członków naszych rodzin". Przekonywała, że trzeba natychmiast przywrócić programy profilaktyczne dla kobiet, a także zwiększyć wynagrodzenia pielęgniarek, lekarzy i innych pracowników służby zdrowia. - Wiem, że dla mnie i mojego męża będzie to bardzo ważne - wprowadzenie zmian w służbie zdrowia będzie kluczowe we wszystkich naszych działaniach - zadeklarowała Małgorzata Trzaskowska.\n"Andrzej Duda ma jednego szefa, Jarosława Kaczyńskiego"\nKwestię niezależności urzędu prezydenta Trzaskowski podkreślał także na spotkaniu z mieszkańcami Ostrzeszowa (woj. wielkopolskie), w którym przebywał przed wizytą w Częstochowie.\n- Prezydentura musi być silna, ale przede wszystkim niezależna. Ale co to znaczy niezależna? To taka prezydentura, w której prezydent nie słucha tylko jednej osoby, który w momentach trudnych, dla celu politycznego nie posunie się do tego, by atakować innych, by dzielić - atakować wolność samorządów i prasy - powiedział Trzaskowski.\nZwracając się do zebranych mówił, że wszyscy "mogą zostać szefowymi i szefami prezydenta". - To jest to, z czego czerpię energię, bo widzę, że wszyscy się obudzili, że dzisiaj to zwycięstwo będzie naszym zwycięstwem - podkreślił kandydat KO. Dziękował tym, którzy organizują się, zbierają podpisy, namawiają innych do udziału w wyborach i do oddania głosu na niego.\n- Andrzej Duda ma jednego szefa, Jarosława Kaczyńskiego, a moim szefem jesteście wy wszyscy - dodał Trzaskowski.\nZaznaczył, że chce też mówić o możliwej współpracy z rządem, a "czasami kiedy widzi telewizję, która kiedyś była publiczna, to widzi, że oni tam cały czas jątrzą, opowiadają, że nie będzie tu współpracy, bo nic nie rozumieją". - Słuchajcie, to jest tak zniewolony umysł, który zarządza telewizją, że on tylko rozumie konflikt, on tylko rozumuje w kategoriach stuprocentowo cynicznych, ponieważ tak się nauczył od prezesa (PiS). On nie rozumie, że można podejmować decyzje pozytywne i negatywne, że można wetować, kiedy będą złe propozycje, ale być otwartym do współpracy - podkreślił Trzaskowski.\nDeklarował otwartość do współpracy przy "propozycjach sensowych i racjonalnych". - Jeżeli trzeba będzie im pomóc ratować gospodarkę, jeżeli trzeba będzie im pomóc z pozyskiwaniem pieniędzy z Unii Europejskiej, to ja to zrobię tak, jak Senat, który jest twardy, kiedy trzeba, ale współpracuje na przykład przy ułatwieniach dla przedsiębiorców - powiedział.\n"Wyobraźmy sobie dzień, że budzimy się w poniedziałek, już po ogłoszeniu wyników wyborów..."\nTrzaskowski podkreślał, że obecny prezydent Andrzej Duda "chce prezydentury w stu procentach partyjnej, że podpisze każdą ustawę, którą mu prezes (PiS) przygotuje, nawet najbardziej trudną dla obywateli, bo nie ma kręgosłupa". - Skoro już nie ma na polskiej scenie politycznej Donalda Tuska, to może czas, żeby nie było na niej także Jarosława Kaczyńskiego - mówił.\n- Wyobraźmy sobie dzień, że budzimy się w poniedziałek, już po ogłoszeniu wyników wyborów, rozglądamy się, włączamy telewizję publiczną i nagle nie ma nienawiści, nie ma dzielenia nas, nie ma opowiadania tej totalnej nieprawdy, którą słyszymy od rana do wieczora. Z prostej przyczyny: nikt nie zadzwonił do prezesa telewizji, żeby mu powiedzieć, co ma powiedzieć, bo Jarosława Kaczyńskiego już nie ma w polskiej polityce, wyobraźmy sobie taki dzień - powiedział Trzaskowski.\nPodkreślał, że on w jest stanie powiedzieć, iż rząd PO-PSL robił błędy. Jest też w stanie pochwalić za niektóre rozwiązania rząd PiS, np. program 500 plus. - Czy Andrzej Duda jest w stanie chociaż raz skrytykować prezesa? - pytał. - Czy wyciągnął kiedykolwiek rękę do konkurentów politycznych? Nie, nie wyciągnął, bo boi się prezesa - dodał Trzaskowski.\n"Prezydentura niezależna to taka, że prezydent może co najwyżej obawiać się swojej żony"\nKandydat KO przekonywał, że "prezydentura niezależna to taka, że prezydent może co najwyżej obawiać się swojej żony, jak on czasem, a nie prezesa partii politycznej".\nPrzekonywał, że dzisiaj potrzeba prezydenta, który patrzy w przyszłość, a nie wraca do tego, co było kilkanaście lat temu. Podkreślał, że prezydent Andrzej Duda "zawsze milczy, kiedy pojawia się jakiś problem". - Tylko i wyłącznie gniewa się, krzyczy na nas na przeróżnego rodzaju wiecach, w momencie kiedy jest kampania wyborcza. Jak nie ma kampanii wyborczej, to tak naprawdę tak, jakby nie było pana prezydenta - ocenił kandydat KO.\n- Pojawia się w nocy nagle z długopisem, podpisuje i znika. I nie ma go tam, gdzie powinien być prezydent, czyli nie ma go tam, gdzie są słabsi, nie ma go tam, gdzie trzeba pomóc ludziom - dodał Trzaskowski.\nWedług niego, dzisiaj trzeba pomóc nauczycielkom i nauczycielom, którzy biorą na siebie trud nauczania zdalnego, trzeba się zastanowić co z przemysłem gastronomicznym, przemysłem, który dba o branżę turystyczną. "A pan prezydent na te pytania nie chce odpowiadać, tylko przez cały czas wraca do tego, co było kilkanaście lat temu" - zaznaczył kandydat KO. W jego ocenie, "dzisiaj potrzeba prezydenta, który patrzy w przyszłość".\n"Wygląda na to, że rząd ukrywa prawdziwe informacje o stanie finansów publicznych"\nWcześniej Trzaskowski był na spotkaniu w Kaliszu. Podkreślił tam, że Polacy powinni się dowiedzieć, jaka jest sytuacja gospodarcza Polski, tym bardziej, że "zapowiadają się kolejne podwyżki podatków, bo rząd nie radzi sobie z sytuacją gospodarczą, dane gospodarcze są bardzo niepokojące, a w maju dochody z VAT spadły o 34 procent".\n- Wygląda na to, że rząd ukrywa prawdziwe informacje o stanie finansów publicznych. "Dziura Morawieckiego" na koniec 2020 roku może wynieść 100 miliardów złotych. Gdy Senat prosił o informację (na temat stanu finansów publicznych - red.), ta informacja nie została Senatowi udzielona - zaznaczył kandydat KO.\nTrzaskowski: jeśli zostanę prezydentem, dzień po zaprzysiężeniu zwołam Radę Gabinetową\nWedług niego, "widać, że rząd coś ukrywa". - Trzeba zadawać trudne pytania, robimy to już dzisiaj, robi to Senat, a na pewno jak zostanę prezydentem RP, ta sprawa zostanie wyjaśniona - oświadczył.\n- Deklaruję, że jeśli zostanę prezydentem, to na dzień po zaprzysiężeniu zwołam Radę Gabinetową, by już 7 sierpnia móc rozmawiać o stanie finansów publicznych - mówił.\nRada Gabinetowa to Rada Ministrów obradująca pod przewodnictwem prezydenta, ale nie przysługują jej kompetencje rządu.\n"Pewne kategorie przestępstw powinny być wyłączone z ułaskawienia"\nTrzaskowski był proszony o odniesienie się do ułaskawienia przez prezydenta Andrzeja Dudę mężczyzny skazanego za molestowanie małoletniej córki. Prezydent Duda i wiceszef jego kancelarii Paweł Mucha tłumaczyli, że ułaskawienie dotyczyło skrócenia zakazu zbliżania do osób pokrzywdzonych, o co wystąpiły one same, mężczyzna odbył już karę, a wniosek popierały sądy i Prokuratura Generalna.\n- Na pewno nie ułaskawiłbym nikogo, kto popełnił przestępstwo pedofilii - zadeklarował Trzaskowski.\nJak mówił, chciałby, żeby wszystkie ułaskawienia prezydenta były jawne. - Oczywiście nie chodzi o dane osobowe, ale kategorie przestępstw. Uważam, że pewne kategorie przestępstw powinny być wyłączone z ułaskawienia: na pewno pedofilia, gwałt, morderstwo ze szczególnym okrucieństwem - powiedział kandydat KO.\n"Nie wyobrażam sobie sytuacji, że moja żona miałaby milczeć w sytuacji, które są dla niej ważne"\nTrzaskowski został zapytany o aktywność swojej żony Małgorzaty w kampanii. - Moja żona uznała, że ważne jest, żeby pierwsza dama była osobą aktywną. Chce być rzeczniczką wszystkich kobiet. Rozmawia z kobietami w całej Polsce i przedstawia postulaty, które są dla nich istotne. Bardzo się z tego cieszę, bo moja żona zawsze była partnerem oraz przyjacielem. Nasz związek jest partnerski, nie wyobrażam sobie sytuacji, że miałaby milczeć w sytuacjach, które są dla niej ważne - mówił kandydat Koalicji Obywatelskiej.\n- Bardzo się cieszę, że mnie wspiera. Nigdy nie angażowała się w politykę, ale uważa, że takie wybory jak za tydzień zdarzają się raz na pokolenie, że ta zmiana jest absolutnie konieczna - dodał.\nTrzaskowski: jestem przeciwko adopcji dzieci przez pary jednopłciowe\nTrzaskowski był też pytany o propozycję prezydenta Dudy, który chce dodać do konstytucji zapis, że wykluczone jest przysposobienie lub adopcja dziecka przez osobę pozostającą w związku jednopłciowym.\n- Jestem przeciw adopcji dzieci przez pary jednopłciowe i wydaje mi się, że takie jest stanowisko większości partii politycznych - odpowiedział Trzaskowski. Jak dodał, w tej akurat kwestii zgadza się z ubiegającym się o reelekcję prezydentem. Zarazem jednak ocenił, że Andrzej Duda "jak zwykle ucieka i szuka tematów zastępczych, które nie są dzisiaj przedmiotem debaty w wyścigu prezydenckim".\nAutor:ads, mjz/kab, ks\n"Dla młodych te czynniki są istotne". Profesor Skarżyńska o przepływach elektoratu\n4 lipca 2020, 11:56\nTrzaskowski w Częstochowie, Duda we Wrocławiu. Do wyborów 8 dni, kandydaci kontynuowali kampanię\n4 lipca 2020, 8:55\nAktualizacja: 4 lipca 2020, 17:26\nPrezydencki projekt nowelizacji ustawy o Prawie oświatowym w Sejmie\n4 lipca 2020, 5:25\nWyrównany wyścig prezydencki\n3 lipca 2020, 23:28


Agatha LOVEr: Uczennica.\nNie będę ukrywać, 1 września tego roku przeżyłam bardzo mocno. Nawet nie z powodu przeczucia, że Julka nie poradzi sobie w szkole a symbolicznie ten dzień wywoływał we mnie ogrom emocji.\nDopiero co oglądałam te apele z drugiej strony. Pierwszy dzwonek, pierwsze znajomości, oceny, pierwszy biustonosz...tym razem stałam na boisku z jedną z najważniejszych osób z moim życiu, która chyba do końca nie rozumiała co się dzieje. Adaptacja w szkole okazała się być dla Niej pikusiem. Mało tego, Julka wstaje dużo chętniej i jest zdecydowanie mocniej zmotywowana wędrując do szkoły niż do przedszkola.\nChciałam uniknąć świetlicy, by nowości dawkować stopniowo, niespełna tydzień po rozpoczęciu roku poprosiła by Ją tam zapisać. Moje założenia i Jej prośby i zachowania pokazały mi tylko kto bardziej nie radzi sobie emocjonalnie z dniem 1 września, z początkiem Roku Szkolnego. Obojętnie czy to nauka przez zabawę, w dodatku tylko kilka h dziennie, to mury szkoły. To klasy, szafki, świetlica, stołówka, stada kolegów, to mury w których dojrzeją nasze dzieci. I tak - to my rodzice przeżywamy to dużo mocniej i boleśniej, sentymentalnie cofając się do czasu poznawania macierzyństwa.\nTen rachunek sumienia spowodowany jest chyba stresem pierwszej wywiadówki/zebrania. Kogo jeszcze to czeka? Chętnie przyjmę pod budkę kilka solidarnych rąk. Od kilku dni zapisuję w myślach pytania i zagadnienia, rozmyślam jak je zadać by nie wyjść na czepialską, upierdliwą matkę.\nPierwsze spostrzeżenia są takie, że trochę po macoszemu traktowany jest wf i język, niestety. Gdy pytam o wf Julia opowiada, że Pani zapomniała zegarka, nie zdążyła itp., itd. Jeśli chodzi o język angielski, też nie jest wesoło. Jest dwa razy w tyg, 45 min, z czego pewnie połowa czasu to ujarzmianie dziecięcej załogi. Nie chodzi mi o to by z Julki na siłę robić omnibusa, ale teraz kiedy chłonie ten język jak szalona, samodzielnie śpiewając zasłyszane z reklam i piosenek teksty, chcę na tę naukę postawić. Szukając dodatkowych zajęć, trafiłam na bardzo przyjemną stronę, która jest naprawdę doskonałą platformą do znalezienia indywidualnego nauczyciela. Spośród długiej listy oferujących swoje usługi korepetytorów, można wybrać najbardziej odpowiadającą nam osobę lub jeśli nie mamy czasu szukać, możemy zamieścić konkretne ogłoszenie i poczekać na oferty. Wielkim plusem jest możliwość podejrzenia ceny, regionu w jakim dany nauczyciel udziela lekcji a także recenzji osób, które korzystały z jego usług. Od kilku dni wertuję listę poznańskich korepetytorów, żeby wybrać kogoś przyjemnego dla Julki choć na jedną, dwie lekcje w tygodniu.\nCo sądzicie na temat wf-u i języka w szkole? Jakie są Wasze sprawdzone metody na zarażenie dzieci chęcią uprawiania sportu i nauki języka? Jako początkująca mama uczennicy, chętnie poznam Wasze opinie i rady!\nSylwia K. 14 września 2015 03:35\nCo do języka to się jak najbardziej zgodzę. U mojej siostry (teraz już dumna drugoklasistka) jest go zdecydowanie za mało (planowo ma tak jak Julka). A WF w klasie u mojej Weroniki przez jedne dziewczynki jest uwielbiany przez inne znienawidzony. Dlaczego? Bo "Pani ciągle wymyśla jakieś ćwiczenia, która nie są fajne". Bo rozwinięciu tego zdania rozchodzi się o ćwiczenia rozciągające, zalatujące mi pod akrobatykę. Nie ma praktycznie w ogóle zabaw czy gier ruchowych. Dzieciaki wolą brać brak stroju niż po raz kolejny naciągać się 40 minut. Osobiście to rozumiem. Bo za moich czasów przynajmniej przez pierwsze 3 lata szkoły było dużo zabaw ruchowych jak zbijany, jakieś wyścigi grupowe, nauka podstawowych rzutów do kosza czy tym podobne. Sama bym się zraziła gdyby na każdej lekcji zajęcia były nudne, a Pani zdarzyło się podnosić na Nas głos.\nSouthgirl 14 września 2015 15:03\nJezyk to chyba w kazdej szkole publicznej kuleje :/ I predko widac sie to nie zmieni :(\nYasniiable 16 września 2015 04:28\nSzkoda, ze wf w szkołach schodzi na drugi plan ..


R-Tile – Wykładziny obiektowe, przemysłowe, PCV SAGAR\nSAGAR - GARAŻE / SIŁOWNIE - R-TILE\nR-Tek produkuje u siebie produkty z gamy blokujących płytek podłogowych R-Tile, z wykorzystaniem 7-mio stopniowego procesu produkcji na maszynach formujących, działających 24 godziny, 5 dni w tygodniu.\nR-Tek nie tylko specjalizuje się w produkcji produktów z gamy R-Tile, ale również posiada silny dział BiP, który rozwiną szereg innowacyjnych nowych produktów firmy włączając w to nowoczesny i bardziej wytrzymały system blokujący płytek, które maja fakturę skóry i są z łączeniem typu jaskółczy ogon, jak również płytkę o fakturze kamienia z ukrytym łączeniem będącą liderem na rynku oraz ostatnio opatentowany projekt płytki, który jest rewolucyjnym nowym produktem na rynku.\nR-Tek działa zgodnie ze standardami ISO 9001 oraz zbudowała reputację na zapewnianiu wysokiej jakości produktów popartych doskonała siecią dystrybucji, która pozwoliła firmie stać się liderem na rynku europejskim w dziedzinie blokujących płytek podłogowych. Wszystkie produkty wyprodukowane są zgodnie z CE 14041:2004 oraz gama produktów jest akredytowana by spełniać odpowiednie standardy brytyjskie i europejskie.\nWszystkie materiały użyte do produkcji gamy R-Tile są zgodne z rozporządzeniem REACH. Produkty z gamy R-Tile są zaklasyfikowane na A+ według standardów BREEM. R-Tek działa również w ścisłej zgodności z normami środowiskowymi ISO 14001-2004, w których wszystkie odpady są w 100% przetwarzane łącznie ze wszystkimi odrzuconymi płytkami itp., które są granulowane i z powrotem przetwarzane do produkcji nowych czarnych płytek. Obrót roczny R-Tek jest w wysokości 4,2 miliona GBP z udaną obecnością na rynkach w całej Europie, USA i Australii. Nasza firma zarejestrowana jest pod numerem NI073264 i od 3 lat księgowość jest prowadzona wewnątrz firmy.\nESD i antystatyczne\nGama R-Tile blokujących płytek podłogowych dla obiektów garażowych jest idealnym rozwiązaniem dla podłóg dla celów komercyjnych jak i garaży w obiektach mieszkalnych.\nBlokujące płytki podłogowe są łatwe w montażu i utrzymaniu, są odporne na uderzenia, co czyni je odpowiednim systemem podłogowym na intensywnie używanych powierzchniach.\nWszystkie R-Tile blokujące płytki podłogowe oferują R10 w skali właściwości antypoślizgowych, są ognioodporne i zapewniają doskonały poziom izolacji i redukcji hałasu i kurzu.\nWszystkie płytki podłogowe są akredytowane CE i zostały pomyślnie zainstalowane w wielu obiektach garażowych w mieszkalnictwie i w obiektach komercyjnych.\nOpcje płytki Podłogowej w Garażu\nO fakturze blachy ryflowanej - 4mm\nO fakturze monet - 5mm & 7mm\nExcel (ukryte łączenia) - 5mm & 7mm\nO fakturze skóry - 4mm, 5mm, 7mm & 9mm\nUnikalny system blokujący typu Jaskółczy Ogon\nR-Tile płytki podłogowe dla garaży i warsztatów posiadają unikalny systemem blokujący typu jaskółczy ogon, który pozwala na szybką i łatwą instalację.\nSystem blokujący typu jaskółczy ogon, który jest unikalny w gamie R-Tile, oferuje znacznie bardziej wytrzymałe i trwałe łączenia, które pozostają mocne i działają lepiej wraz ze swoja żywotnością.\nBlokujący system podłogowy może być wykorzystany na pokrycie nierównych, wilgotnych i zakurzonych podłóg z niewielkim lub bez przygotowania podłoża.\nGłówne zalety R-Tile Blokujących Płytek Podłogowych dla Garaży\nNadaje się do pomieszczeń używanych przez samochody ciężarowe oraz z ciężkimi obciążeniami\nNie wymaga warstwy paroszczelnej, wylewki ani kleju\nRedukcja kurzu i hałasu\nDoskonała trwałość i odporność na poślizg\nCiepła - izoluje podłogi\nAntypiryna - Bfl S1\nŁatwa do przenoszenia i ponownego użycia\n• Wybór 10 kolorów\nZakres R-Tile blokujących płytek podłogowych dla siłowni jest idealnym rozwiązaniem dla każdej podłogi centrum fitness lub domowej siłowni. Połączenie profesjonalnego wykończenia w 10 jasnych i żywych kolorach z powierzchnią antypoślizgową, która jest jednocześnie ciepła i miękka przy chodzeniu.\nR-Tile rozwiązanie podłogowe dla siłowni jest szybkie i łatwe w montażu i może być wykorzystane na pokrycie nierównych, wilgotnych i zakurzonych podłoży z niewielkim lub bez przygotowania podłoża.\nR-Tile 7mm płytki podłogowe zostały zaprojektowane tak, aby poradzić sobie z presją ciężkiego sprzętu w siłowni i są odporne na uderzenia, aby poradzić sobie z upuszczanymi ciężkimi ciężarami.\nOpcje płytki podłogowej dla siłowni\nO fakturze skóry, 5mm & 7mm\nO fakturze monet, 5mm & 7mm\nO fakturze blachy ryflowanej, 5mm and 7mm\nCala gama R-Tile podłóg dla siłowni posiada unikalny system blokujący typu jaskółczy ogon, który pozwala na szybką i łatwą instalację.\nBlokujący system typy jaskółczy ogon jest unikalny dla gamy R-Tile, oferując znacznie bardziej wytrzymałe i trwałe łączenia, która pozostają mocne i działa lepiej z czasem użytkowania.\nSpecjalistyczne Podłogi Przemysłowe – Gama R-Tile przemysłowych płytek podłogowych blokujących jest lepsza niż podłogi z żywica epoksydowa / a oto dlaczego ...\nWyprodukowane w Wielkiej Brytanii, z twardego PCV, R-Tile przemysłowe płytki podłogowe zapewniają skuteczne, solidne i wytrzymałe rozwiązanie podłogowe, które zostało zaprojektowane specjalnie dla powierzchni, gdzie są w ciągłym użyciu wózki, wózki paletowe i występują wycieki.\nR-Tile przemysłowe płytki podłogowe wymagają minimalnego utrzymania, oferują doskonałą powierzchnię antypoślizgową, anty-zmęczeniową i odporność na uderzenia.\nOpcje Płytek Podłóg Przemysłowych\nO Fakturze Skóry - 7mm, 9mm\nO Fakturze Monet - 7mm\nGama produktów R-Tile podłóg przemysłowych ma unikalny, bardziej niezawodny i lepszy typ łączenia blokującego jaskółczy ogon, który pozwala na szybką i łatwą instalację. To wyjątkowe łączenie typu jaskółczy ogon oferuje również podłogę niemal jednolita podłogę prawie bez widocznych łączeń po zainstalowaniu.\nBlokujące rozwiązanie podłogowe może być wykorzystane na pokrycie nierównych, wilgotnych i zakurzonych podłoży z wymagającym niewiele lub niewymagającym przygotowania podłożem.\nR-Tile Podłogi Przemysłowe Zalety\n• Nadaje się do pomieszczeń używanych przez samochody ciężarowe oraz z ciężkimi obciążeniami\nRedukcja kurzu i halasu\nSpecjaliści Podłóg w Fabrykach\nR-Tile blokujące płytki podłogowe dla fabryk zostały opracowane, aby sprostać wymaganiom nowoczesnych środowisk fabrycznych; co czyni je idealnym rozwiązaniem dla każdej podłogi w fabryce lub magazynie.\nR-Tile podłogi dla fabryk oferują solidne i wytrzymałe rozwiązania podłogowe, które został specjalnie zaprojektowane do obszarów, gdzie mogą wystąpić wycieki, gdzie są używane wózki paletowe i wózki widłowe.\nBlokujące płytki podłogowe dla fabryk są luźno kładzione, co oznacza brak konieczności używania klejów i oferują doskonałe właściwości antypoślizgowe i odporność na uderzenia, dzięki czemu są bezpiecznym i idealnym rozwiązaniem dla intensywnie używanych podłóg w obszarach roboczych.\nR-Tile płytki podłogowe dla fabryk są dostępne w różnych kolorach i są wzajemnie wymienne, więc mogą być z nich tworzone chodniki i powierzchnie rozgraniczające.\nWszystkie R-Tile podłogowe dla fabryk są akredytowane CE i zostały pomyślnie zamontowane w wielu czołowych obiektach produkcyjnych i inżynierii w Europie.\nOpcje płytek podłogowych dla fabryk\no fakturze skóry - 5mm, 7mm i 9mm\nfakturze monet - 5mm and 7mm\nWszystkie produkty z gamy R-Tile blokujących płytek podłogowych dla fabryk i magazynów mają unikalny system blokujący typu jaskółczy ogon, który pozwala na szybką i łatwą instalację.\nSystem blokujący typu jaskółczy ogon jest unikalny dla gamy produktów R-Tile i oferuje znacznie bardziej wytrzymałe i trwałe łączenia, które pozostają silnie połączone z biegiem lat.\nRozwiązania blokującej podłogi może być wykorzystane na pokrycie nierównych, wilgotnych i zakurzonych podłoży z niewielkim lub bez przygotowania podłoża.\nGama produktów R-Tile blokujących płytek blokujących dla obiektów komercyjnych i handlowych oferuje doskonałą alternatywę dla tradycyjnych podłóg o przeznaczeniu handlowym, takich jak dywan i arkusze winylu.\nR-Tile blokujące płytki podłogowe dla obiektów komercyjnych i handlowych oferują doskonałe właściwości antypoślizgowe, dzięki czemu są bezpiecznym i idealnym rozwiązaniem dla intensywnie używanych podłóg w środowisku handlowym.\nProdukty R-Tile płytek podłogowych dla handlu są dostępne w dwóch gamach, standardowa gama i Kolekcja Projektancka. W obrębie każdej z tych gam jest wiele różnych faktur, kolorów i grubości.\nWszystkie płytki podłogowe R-Tile są akredytowane CE i zostały pomyślnie zainstalowane w wielu wiodących europejskich lokalach komercyjnych i handlowych.\nBlokujące płytki podłogowe Excel oferują ukryte ścięte łączenie, co czyni je szczególnie odpowiednimi w obiektach handlowych.\nR-Tile blokujące rozwiązania podłogowe mogą być wykorzystane na pokrycie nierównych, wilgotnych i zakurzonych podłoży z niewielkim lub bez przygotowania podłoża.\nOpcje płytek podłogowych dla obiektów Komercyjnych i Handlowych\nKolekcja Plytek Projektanckich - 7.8mm\nExcel - 5mm & 7mm\nR-Tile płytki podłogowe posiadają unikalny systemem blokujący typu jaskółczy ogon, który pozwala na szybkie i łatwe instalowanie. System blokujący typu jaskółczy ogon, który jest unikalny w gamie R-Tile, oferuje znacznie bardziej wytrzymałe i trwałe łączenia, które pozostają mocne i działają lepiej wraz ze swoja żywotnością.\nGama R-Tile blokujących płytek podłogowych dla obiektów mieszkalnych posiada ukryte łączenie, płytki podłogowe Excel oraz o fakturze Kamienia są przyjemne pod względem estetycznym.\nTe blokujące płytki podłogowe zostały specjalnie opracowane do zaoferowania "ceramicznego" wyglądu płytek, ale ze wszystkimi zaletami luźno kładzionej płytki w modułowym systemie podłogowym.\nPłytki podłogowe są szybkie i łatwe w montażu i dostępne w 10 nowoczesnych kolorach.\nPłytki podłogowe R-Tile wykonane są z elastycznego materiału PCV, który zapewnia miękką wygodną powierzchnię z doskonałymi właściwościami antypoślizgowymi.\nBlokujące rozwiązania podłogowe mogą być wykorzystane na pokrycie nierównych, wilgotnych i zakurzonych podłóg z niewielkim lub bez przygotowania podłoża.\nWszystkie płytki podłogowe są akredytowane CE i zostały pomyślnie zainstalowane w wielu obiektach mieszkaniowych i domach mieszkalnych w całej Europie.\nPłytki podłogowe R-Tile ESD to statycznie rozpraszająca lub przewodząca podłoga przeznaczona do stosowania w miejscach, gdzie komponenty lub osoby muszą być chronione przed ryzykiem antystatycznym.\nR-Tile ESD blokujące płytki podłogowe są produkowane z wykorzystaniem procesu formowania wtryskowego, gwarantującego stałe właściwości ESD i wykorzystywane zgodnie z zestawem uziemiającym i matrycy przewodzącej tworzą bezpieczne podłogi przewodzące, które mogą być używane, jako podstawowe uziemienie.\nR-Tile ESD blokujące płytki podłogowe spełniają wymagania PN-EN 61340-5-1: 2001.\nOpcje Płytek Podłogowych ESD\nO fakturze skóry - 5mm & 7mm\nWersja 7mm nadaje się do powierzchni używanych przez wózek widłowy i do palet, 5mm są dla ogólnych celów oraz dla lekkiego ruchu kołowego. Opcje Płytek Podłogowych Antystatycznych\nDla obszarów z niższym ryzykiem, takich jak sale komputerowe, są również dostępne antystatyczne blokujące płytki podłogowe oferujące oporność powierzchniową. Blokujące płytki podłogowe dostępne są w pełnej gamie 4mm, 5mm, 7mm i 9mm oraz w 10 standardowych kolorach.\nAntystatyczne blokujące płytki podłogowe oferują taką samą trwałość i wydajność, jak nasz standardowy zakres.\nZgodność z normą BS EN 61340-5-1: 2001 i IEC 61340\nOferujemy bezpłatną wizytę


10 Najlepszych Ofert Na Kredyt Hipoteczny w Krotoszynie, 2021\nNajlepszy Kredyt Hipoteczny w Krotoszynie, 2021\nPoszukujesz korzystnej oferty dotyczącej kredytu hipotecznego? SKOK Opolska na pewno Ci pomoże - ma w swojej ofercie bogaty wybór produktów i dopasuje je do Twoich potrzeb. Dłużej nie czekaj i poproś o ofertę - na pewno będziesz zadowolony!\nKredyt na mieszkanie i szczegóły z tego wynikające skończą być dla Ciebie tajemnicą, jeśli wybierzesz ofertę Lombard 777 Jagoda Rozum. Wykwalifikowani pracownicy z zakresu kredytu na mieszkanie pomogą Ci znaleźć idealne rozwiązanie. Dłużej nie trać czasu i poproś o wycenę - gwarancja zadowolenia!\nOdpowiedni Kredyt Na Mieszkanie Krotoszyn\nSzukający kredytów na zakup nieruchomości winien zgłosić się do Karina Szyszka i zobaczyć na własne oczy atrakcyjne oferty oraz najwyższą jakość obsługi. Już teraz określ czego potrzebujesz, aby otrzymać dopasowaną ofertę spełniającą Twoje wymagania.\nPragnąc dotrzeć do kredytów na zakup nieruchomości namierzysz wiele firm, które mają ofertę dla Ciebie, ale Pro Finanse Paweł Nowak nie ma sobie równych. Otrzymaj propozycję dopasowaną do Twoich potrzeb i sprawdź co firma ma do zaoferowania.\nFirma Tomi Credit Doradztwo Finansowe Celina Chamerska świadczy swoje usługi w bardzo przystępnej cenie. Koncentruje się na Klientach z miejscowości Krotoszyn i z sąsiednich miast. Nie trać czasu - zadzwoń do nich, aby uzyskać szczegółowe informacje.\nDołącz do naszych Specjalistów od Kredytów Hipotecznych w Krotoszynie\nDziałasz na rynku jako Specjalista od Kredytów Hipotecznych i szukasz nowych Klientów z Krotoszyna lub okolic? Załóż konto i realizuj potrzeby zainteresowanych Klientów z Oferteo!\nPowiązane strony: Kredyt hipoteczny, Szukam kredytu hipotecznego Krotoszyn\nWciąż nie znalazłeś pożyczek hipotecznych, mimo że próbujesz znaleźć od kilku tygodni? Przedsiębiorstwo Handlowo Usługowe Paulina Kliber może rozwiązać Twój problem. Szczegółową ofertę otrzymasz po kontakcie.\nRewelacyjne Pożyczki Hipoteczne Krotoszyn\nSpecjaliści z Przedsiębiorstwo Handlowo Usługowe Paulina Kliber złożą Ci bezkonkurencyjną ofertę kredytu na budowę domu. Mają na swoim koncie wiele dobrych opinii od Klientów, co świadczy o ich dużym doświadczeniu. Ustal pasujący termin bez zbędnej zwłoki i na własne oczy przekonaj się, że warto!\nSzukasz korzystnej oferty dotyczącej pożyczek hipotecznych? PHU Olech na pewno Ci pomoże - ma w swojej ofercie bogaty wybór produktów i dopasuje je do Twoich oczekiwań. Zachęcamy do kontaktu - to Ci się opłaci.\nPracownicy Credit Agricole Bank Polska SA przedstawią Ci bezkonkurencyjną ofertę kredytu hipotecznego. Mają na swoim koncie wiele dobrych opinii od Klientów, co świadczy o ich dużym doświadczeniu. Ustal pasujący termin bez zbędnej zwłoki i na własne oczy przekonaj się, że warto!\nDotarcie do opłacalnego kredytu hipotecznego może być bardziej skomplikowane niż się oczekiwało, ale Lombard 777 Daniel Rozum na sto procent pomoże Tobie w znalezieniu odpowiedniego produktu. Zdecyduj się szybko - przedzwoń i otrzymaj niezobowiązującą propozycję współpracy, która Cię usatysfakcjonuje.\nKredyt hipoteczny, porównanie i kalkulator kosztów w Krotoszynie\nSzukasz kosztów kredytu hipotecznego? A może interesuje Cię najtańsza oferta w Krotoszynie? Złóż zapytanie, a firmy z Krotoszyna same prześlą wyceny.\nInne pobliskie usługi: Księgowy Krotoszyn Ubezpieczenia Krotoszyn Kredyt Krotoszyn\nOpłacalny Kredyt Hipoteczny Krotoszyn\nZdecydowanie o wyborze pożyczek hipotecznych nie jest łatwą sprawą, dlatego nie zwlekaj - specjaliści z Konrad Krolikowski pomogą Ci i znajdą dostosowane rozwiązanie. Tylko krok dzieli Cię od dostania atrakcyjnej wyceny - skontaktuj się!\nNadal nie znalazłeś kredytu hipotecznego, mimo że poszukujesz od wielu dni? Consultant Teresa Ciosek Kaczagórka może ma szansę zakończyc Twój problem. Jeszcze dziś umów się z nimi na rozmowę, aby otrzymać ofertę.\nKażdy, kto szuka pożyczek hipotecznych winien niezwłocznie zgłosić się do Bank Spółdzielczy w Dobrzycy i poznać świetne oferty oraz doskonały proces dobierania rozwiązań. Podejmij decyzję od razu - skontaktuj się i otrzymaj wstępną propozycję współpracy, która Cię usatysfakcjonuje.\nOsoby z PHU zaproponują Ci najlepszą ofertę kredytów mieszkaniowych. Mają na swoim koncie wiele dobrych referencji od Klientów, co świadczy o ich profesjonalnym podejściu do pracy. Zaledwie chwila dzieli Cię od uzyskania świetnej wyceny - skontaktuj się od razu!\nZdecydowanie o wyborze kredytu na mieszkanie nie jest łatwe, dlatego nie zwlekaj - fachowcy z Katarzyna Laskowska pomogą Ci i wybiorą dostosowane do Twoich potrzeb rozwiązanie. Dopasowaną ofertę możesz otrzymać jeszcze dzisiaj, dlatego nie zwlekaj.\nSzukasz godnej uwagi oferty dotyczącej kredytu hipotecznego? DS FINANSE na pewno Ci pomoże - ma w swojej ofercie szeroki wachlarz produktów i dopasuje je do Twoich oczekiwań. Już nie czekaj i skontaktuj się teraz - na pewno będziesz zadowolony!\nJeśli interesują Cię opinie na temat kredytu hipotecznego, szukasz ofert lub porad skontaktuj się z doradcami z Krotoszyna. Dodatkowo możesz tanio porównać i wybrać najkorzystniejsze usługi finansowe - koniecznie wyślij zapytanie do naszych firm i wybierz najlepszą ofertę.\nPlanujesz wybrać wartego uwagi partnera, dzięki któremu wprowadzisz w życie swoje plany? Andrzej z Krotoszyna będzie najszybszą drogą. Chwyć za telefon i skontaktuj się, a otrzymasz wycenę, która na pewno zrobi na Tobie dobre wrażenie.\nWciąż nie znalazłeś kredytów na zakup nieruchomości, mimo iż szukasz od sam nie wiesz jak dawna? Ovb Mariusz Fedorowski może być Twoim rozwiązaniem. Napisz w krótkim formularzu na czym Ci zależy i poznaj dobrą ofertę spełniającą Twoje oczekiwania.\nFirma Kaskar Katarzyna Sendera oferuje swoje usługi po wcześniejszym ustaleniu zakresu oraz terminu realizacji. Skupia się na Klientach z miejscowości Krotoszyn i okolic. Już teraz umów się z nimi na rozmowę, aby otrzymać ofertę.\nEksperci z Bank Spółdzielczy w Miliczu to specjaliści w swoim fachu i są zawsze gotowi doradzić każdemu Klientowi poszukującemu profesjonalisty z branży solidnego doradztwa kredytowego. Gorąco zachęcamy do zadawania pytań - to Ci się opłaci.\nLEXIN Usługi Finansowo Prawne Rafał Krzyżaniak zapewnia bogatą ofertę bezkonkurencyjnego kredytu hipotecznego gwarantując przy tym sympatyczną obsługę, a na życzenie także usługi dodatkowe, które również mogą Cię zainteresować. Nie trać czasu - zadzwoń do nich, aby otrzymać dopasowaną ofertę.\nW dalszym ciągu nie znalazłeś kredytu hipotecznego, mimo iż szukasz od dłuższego czasu? Firma Handlowo Usługowa Catrina Katarzyna Gajewczyk może zakończyć Twój problem. Przedzwoń, a specjaliści udzielą odpowiedzi na wszystkie pytania.\nRównie dobrej oferty kredytu na budowę domu nie znajdziesz w miejscowości Krotoszyn i okolicy, więc jeżeli szukasz odpowiedniego kredytu na budowę domu to niezwłocznie poznaj Euro Kredyt Sp z oo. Ustal pasujący termin od razu!\nOferta kredytów hipotecznych to specjalność ekipy z firmy Progres Mariusz Orczykowski - są niekwestionowanym liderem w branży. Ustal pasujący termin już teraz i na własne oczy przekonaj się, że warto!\nGdy poszukujesz współpracy to specjaliści z FHU Komtel Edyta Mąka Jarocińskie Centrum Finansowe są dla Ciebie stworzeni. Dłużej nie zwlekaj i skontaktuj się od razu - gwarantujemy, że będziesz zadowolony!\nEksperci z Bank Spółdzielczy w Jarocinie to specjaliści w każdym calu i są gotowi pomóc każdemu Klientowi szukającemu profesjonalisty z branży oferty kredytów hipotecznych. Ofertę otrzymasz po kontakcie, dlatego nie zwlekaj.\nWłaśnie wybierasz solidnego partnera, dzięki któremu wprowadzisz w życie swoje plany? Credit Agricole Bank Polska SA będzie najszybszą drogą. Już nie zwlekaj i skontaktuj się od razu - na pewno będziesz zadowolony!\nTen fachowiec działa na terenie miejscowości Krotoszyn i oferuje różnorodne usługi z zakresu pierwszorzędnego doradztwa kredytowego. Żeby otrzymać wycenę skontaktuj się dziś - naprawdę warto.\nPoszukujesz dobrej oferty dotyczącej kredytów mieszkaniowych? Biuro Kredytowe Gotówka Nowak Agnieszka na pewno Ci pomoże - ma w swojej ofercie szeroki wachlarz produktów i dopasuje je do Twoich wymagań. Zdecyduj się od razu - przedzwoń i otrzymaj wstępną wycenę, która Cię usatysfakcjonuje.\nGdy poszukujesz rewelacyjnej jakości wykonywanych usług to specjaliści z Deutsche Bank Polska są dla Ciebie idealni. Żeby otrzymać więcej informacji skontaktuj się już teraz - to Ci się opłaci.\nEksperci z Bank Millennium SA to specjaliści w swoim fachu i są gotowi doradzić każdemu Klientowi poszukującemu profesjonalisty od doradztwa kredytowego. Ustal pasujący termin i na własne oczy przekonaj się, że warto!\nUtalentowani pracownicy Pośrednictwo Ubezpieczeniowo Finansowe Grażyna Krzywda spełnią Państwa wymagania w temacie oferty kredytów hipotecznych. Określ czego potrzebujesz i otrzymaj dobrą ofertę spełniającą Twoje oczekiwania.\nCredit Agricole Bank Polska SA zapewnia bogatą ofertę najwyższej klasy kredytów mieszkaniowych gwarantując przy tym fachową obsługę, a opcjonalnie również usługi dodatkowe, które również mogą Cię zainteresować. Nie trać czasu i skontaktuj się teraz - nie zawiedziesz się!\nRównie dobrej propozycji kredytu na mieszkanie nie znajdziesz na terenie Krotoszyna, więc jeśli poszukujesz opłacalnego kredytu na mieszkanie to koniecznie poznaj Lombard Tomasz Majchrzak. Jeśli chcesz otrzymać dokładną wycenę skontaktuj się już teraz - możesz tylko zyskać.\nKredyt hipoteczny i implikacje z tym powiązane już nie będą dla Ciebie problemem, jeśli skorzystasz z oferty Pawn Shop Aron Rozum. Doświadczeni pracownicy z zakresu kredytu hipotecznego pomogą Ci znaleźć idealne rozwiązanie. Podejmij decyzję bez zwłoki - zatelefonuj i otrzymaj niezobowiązującą wycenę, która Cię usatysfakcjonuje.\nJeśli poszukujesz rewelacyjnej ceny usług względem jakości wykonania to specjaliści z Dominik Filipiak Lombard są dla Ciebie stworzeni. Dłużej nie zwlekaj i zadzwoń od razu - nie zawiedziesz się!\nAnna Kempińska Multiagencja zapewnia bogatą ofertę opłacalnych kredytów mieszkaniowych gwarantując przy tym solidną obsługę, a na życzenie także usługi dodatkowe, które również mogą Cię zainteresować. Przedstawią Ci dobrą ofertę - sprawdź już dziś.\nRanking Specjalistów od Kredytów Hipotecznych obejmuje również takie miejscowości jak: Krotoszyn, Koźmin Wielkopolski, Kobylin, Zduny, Sulmierzyce, Rozdrażew, Kobierno, Biadki, Chachalnia, Dąbrowa, Lutogniew, Trzemeszno, Gałązki, Roszki, Konarzew, Orpiszew, Smoszew, Chwaliszew, Perzyce, Dzielice. więcej...\nPodobne zlecenia: Szukam kredytu hipotecznego Krotoszyn\nTytuł otrzymują Specjaliści cieszący się uznaniem wśród Klientów w swojej branży i regionie. Jesteś jednym z Najlepszych? Pochwal się Klientom dodając ten link na swojej stronie internetowej: https://www.oferteo.pl/kredyt-hipoteczny/krotoszyn#Najlepsi


Słój życzeń: Rzeczy, które musisz zrobić w swoim życiu - MyGiftDna.pl\nSłój życzeń: Rzeczy, które musisz zrobić w swoim życiu\nPiękny zdobiony słój szklany z 31 karteczkami o tematyce: Rzeczy, które musisz zrobić w swoim życiu.\nRzeczy, które musisz zrobić w swoim życiu\nPodaruj prezent, który będzie miał przesłanie na każdy dzień - możesz skorzystać z naszych propozycji, albo napisać własne propozycje przeżyć.\nSłój Życzeń “Rzeczy, które musisz zrobić w swoim życiu” zawiera 31 personalizowanych karteczek. Oto przykładowe treści:\nZatańczyć sambę podczas karnawału w Rio de Janeiro.\nObejrzeć horror w nawiedzonym domu.\nZamawiałam prezenty i jestem b. zadowolona z zakupu w tym sklepie.\nJestem bardzo zadowolona z produktu jak i obslugi wszystko na najwyzszym poziomie polecam\nLista rzeczy, które musisz zrobić w swoim życiu - bardzo ciekawe wpisy na liście. Słój jest piękny. Bardzo starannie wykonany i zapakowany. Polecam