Żołędziewski. o prostu robię swoje. Robert. magazyn ludzi biznesu. Sir Brian Souter chce być nr 1 w Polsce. Maciej Olesiński proponuje wynajem aut - PDF\nŻołędziewski. o prostu robię swoje. Robert. magazyn ludzi biznesu. Sir Brian Souter chce być nr 1 w Polsce. Maciej Olesiński proponuje wynajem aut\nDownload "Żołędziewski. o prostu robię swoje. Robert. magazyn ludzi biznesu. Sir Brian Souter chce być nr 1 w Polsce. Maciej Olesiński proponuje wynajem aut"\n1 magazyn ludzi biznesu II/2013 ISSN Sir Brian Souter chce być nr 1 w Polsce Maciej Olesiński proponuje wynajem aut Grzegorz Turniak przełamuje lody Michał Czajka uwodzi kobiety Beata Cupriak nie zabiega o popularność Robert Sowa poleca nowe dania w Parlamencie Europejskim Jak zmienią się prawa klienta w Internecie P Robert Żołędziewski o prostu robię swoje\n3 W numerze: 4 Twarze biznesu: - Sir Brian Souter Szkocki multimilioner stawia na polskie autokary - Maciej Olesiński Wynajem aut robi furorę wśród polskich przedsiębiorców - Roman Cybulski Jabłuszko z Drwalewa podbija świat 10 Biznes i gospodarka w pigułce - Świt innowacyjnego społeczeństwa - czyli konsultacje publiczne po nowemu 14 Z szuflady eksperta: - Po co nam makrocel, czyli brzózka na horyzoncie - Jak być bogatym - Kłamanie to ciężka praca - Reklama w sieci - Po co i jak przełamywać lody w kontaktach biznesowych - Obawy związane z mediacjami 22 W dobrym stylu: - Kobiety, które mnie uwiodły - Nie muszę o nic zabiegać. Mam własną koncepcję na modę - Psychologia mody - W stylu kobiety przedsiębiorczej - Wysokoprocentowy skarb - Wino wiosenne - Wiosna jest kobietą - Toyota RAV4 miejski SUV z zacięciem terenówki 32 Kultura na widelcu: - Po prostu robię swoje - Uwiodła mnie muzyka - Chłopak z gitarą - Historia polskiej satyry na scenie Teatru Syrena 40 Polecamy: - Miód od nowezelandzkich pszczół - Rodzinna pasja tworzenia z drewna 42 Akademia Dobrego Smaku: - Mistrz poleca 44 Wydarzenia: - Prawa klienta w Internecie - Ojciec współczesnego networkingu odwiedził Warszawę - w Parlamencie Europejskim 47 Warszawskie kolacje biznesowe Szanowni Państwo, Wszyscy pamiętamy niedawne wydarzenia z Cypru. Dramat, który rozgrywał się tam pod koniec marca, skończył się umiarkowanym happy endem. Okazało się, że Międzynarodowemu Funduszowi Walutowemu wspólnie z cypryjskimi politykami nie udał się zamach na ulokowane w tamtejszych bankach oszczędności. Piszę zamach, bo nie przekonują mnie argumenty o tym, że położono łapę na bajońskie lokaty Rosjan, którzy uciekli do tego raju podatkowego przed własnymi służbami, ściągającymi podatki. Nie przekonuje mnie bowiem krucjata, jaką europejskie rządy toczą z rajem podatkowym na Cyprze, jak też z innymi tego typu oazami wolności podatkowej. Nie wierzę w kryzys, który jest bezpośrednim uzasadnieniem tego typu zachowań. Dla mnie to poszukiwanie na siłę argumentów, które uzasadniają sięganie coraz głębiej do kieszeni europejskich podatników. Ale jak mam wierzyć w kryzys, gdy dobiegają do mnie informacje o kolejnych rekordach Daimler, BMW, Mercedes biją rekordy sprzedażowe. Ktoś powie to nie europejscy konsumenci stoją za sukcesami niemieckich gigantów, lecz chińscy Mandaryni. Może to i prawda, ale kolejka do kieszeni Chińczyków jest tak długa, że ten wyścig wygrywają tylko najlepsi. Czy fakt, że najlepszymi są Europejczycy nie powinien napawać nas dumą? I czy ten fakt nie powinien przypadkiem zmienić naszej optyki na to, co zwykło się nazywać w niektórych kręgach kryzysem? Może jesteśmy świadkami przegrupowania sił w światowym biznesie. Przewodnia siła amerykańskich koncernów nie jest już tak oczywista. Niedawne spadki wartości akcji Apple na amerykańskiej giełdzie potwierdziły tylko to, co dawno czuliśmy pod skórą. Niestety, najprawdopodobniej jesteśmy świadkami kolejnej zmiany warty na światowym rynku telekomunikacyjnym. Po Nokii, na naszych oczach nadchodzi zmierzch kolejnej legendy. I znów się okazało, że gospodarka to przede wszystkim ludzie, a często tylko jeden człowiek. Śmierć Steve a Jobsa pokazała słabość amerykańskiej, ale też zachodnioeuropejskiej filozofii, oddającej dużą rolę jednostce w procesach biznesowych. Koreański Samsung bez precyzyjnie określonego lidera wkrótce wykorzysta ten kryzys i przejmie panowanie nad najbardziej pożądanym segmentem światowego rynku. Zastanawia mnie, z której strony przyjdzie odsiecz dla coraz bardziej rozpychających się Azjatów. Wierzę, że Europejczycy nie powiedzieli jeszcze ostatniego słowa. Tak jak Szkoci z firmy w PolskiBus.com. Sir Brian Souter postrzega nasz kraj jako najciekawszy w Europie pod kątem prowadzenia działalności gospodarczej. Cudze chwalicie swego nie znacie, jak mówią w Brukseli, gdzie także zawitaliśmy w tym numerze. Byliśmy również w pracowni projektantki mody, Beaty Cupriak oraz na debacie poświęconej prawom konsumenta. Deser jak zwykle w wielkim stylu o Teatrze Syrena i temat z okładki Robert Żołędziewski, aktor, który zagrał główną rolę w filmie Tajemnica Westerplatte. Swoje umiejętności aktorskie wykorzystuje również w szkoleniach z komunikacji. Mimo, że ma świadomość, że szczęście aktora na pstrym koniu jeździ, każdy dzień traktuje z optymizmem. Czego sobie i Państwu życzę! Barbara Jończyk Prezes Europejskiego Forum Przedsiębiorczości Redakcja: ul. Kaliska 17 lok. 42, Warszawa tel Redaktor naczelny: Barbara Jończyk Sekretarz redakcji: Aneta Sienicka Zespół redakcyjny: Izabella Włodarczyk,Krzysztof Jończyk, Rafał Korzeniewski, Nina Alt Kontakt w sprawie reklamy: Aneta Sienicka tel DTP i druk: MaxMedia, ul. Estrady 67, Warszawa, tel Wydawca Europejskie Forum Przedsiębiorczości Sp. z o.o. ul. Kaliska 17 lok Warszawa NIP: Numer oddano do druku r. Redakcja nie ponosi odpowiedzialności za treść reklam oraz materiałów promocyjnych. Publikowane zdjęcia i materiał są własnością redakcji oraz prezentowanych firm i instytucji. Przedruk tylko za zgodą wydawcy. Redakcja zastrzega sobie prawo do skrótów. 3\n4 Twarze Biznesu SZKOCKI MULTIMILIONER stawia na polskie autokary Sir Brian Souter, szkocki multimilioner, zaczynał w latach 80. jako konduktor. Wkrótce postanowił otworzyć własny biznes. Jego pierwsza firma miała tylko dwa autobusy. Od dwóch lat działa w Polsce pod marką PolskiBus.com. Recepta na sukces? Ciężka praca musi być pasją. Trzeba też mieć szczęście - zdradza W tym przypadku były to strajki kolejarzy w Wielkiej Brytanii w latach 90. Ludzie wtedy zaczęli przesiadać się do autobusów. Rozmawia ANETA SIENICKA Można wozić ludzi autobusem za pół darmo i jednocześnie nie dokładać do interesu? PolskiBus.com zarabia na siebie? Na razie jeszcze nie, ale myślę, że już w tym roku odnotujemy pierwsze zyski. To 4 dopiero drugi rok naszej działalności. W pierwszym roku straty zawsze są wkalkulowane w biznes. Przedsiębiorca musi przecież ponieść koszty reklamy, zakupu autobusów czy przygotowania infrastruktury. Zainwestowaliśmy w Polsce do tej pory około 20 milionów euro. Nasza strata zaś za zeszły rok to kilka milionów. Jednak nadal realizujecie określoną politykę reklamową i wciąż się rozwijacie, a za-\n5 Twarze Biznesu tem wciąż inwestujecie. Jak dużo pieniędzy chcecie wydać jeszcze w naszym kraju? Pierwsza faza naszego rozwoju polegała na swego rodzaju usadowieniu się w Polsce. Robiliśmy wszystko, żeby nasza marka była rozpoznawalna, ale budowaliśmy tylko sieć połączeń z Warszawy. Teraz przechodzimy do drugiej fazy naszego rozwoju, czyli uruchamianiu linii przecinających Polskę z pominięciem stolicy. Jakie miasta bierzecie na celownik? Wszystkie główne miasta chcemy rozwinąć jako niezależne centra. Pierwszym sygnałem nowego otwarcia jest uruchomienie nowej linii z Gdańska do Rzeszowa. O jak dużych nakładach inwestycyjnych mówimy? W ciągu następnych osiemnastu miesięcy zainwestujemy około 30 milionów euro. Ta firma powinna mieć około 200 autokarów. Dziś mamy ich 68. Stworzyliśmy już 350 miejsc pracy, ale w przyszłości chcemy, by zatrudnienie wzrosło do 1000 pracowników. Czy w tym roku będą nowe linie? Oczywiście, ale dopiero pod koniec roku odsłonimy nową strategię. O zagranicznych połączeniach także myślicie? Teraz jest tylko Wiedeń, Praga, Berlin, Bratysława. Myślimy o dwóch nowych kierunkach, ale nie mogę jeszcze zdradzić szczegółów. Może jakieś cieplejsze, wakacyjne kierunki? Raczej nie. Nasz model działa najlepiej na trasie, której odległość nie przekracza 500 kilometrów. Wyjątkiem potwierdzającym regułę jest w tym przypadku trasa do Wiednia. Modelowe przekonanie jest takie, że najbardziej opłacalne są połączenia do 500 km. Ponad tę odległość to linie lotnicze są bardziej efektywne. Ale to nie linie lotnicze są waszym głównym konkurentem? Przede wszystkim samochody osobowe. Podobnie do Stanów Zjednoczonych, w Polsce nowi klienci to ci, którzy podróżowali wcześniej samochodami. W mniejszym stopniu są to natomiast pasażerowie linii lotniczych, kolei, ale też innych przewoźników autobusowych. Przyciągamy jednak też bardzo wielu nowych pasażerów, którzy wcześniej w ogóle nie zdecydowaliby się na jakąkolwiek podróż. Niesłuszne jest więc porównanie Polskiego- Busa z tanimi liniami lotniczymi Ryanair? Mechanizm działania jest podobny, ale gdybym musiał już koniecznie porównywać się do linii lotniczej, to raczej do EasyJet, niż do Ryanair. Przy tych cenach biletów i systemie sprzedaży, my ciągle utrzymujemy wysoką jakość obsługi i tym różnimy się od Ryanair. Tak naprawdę nie chcemy więc być postrzegani jak tani przewoźnik, lecz jak przewoźnik oferujący usługę bardzo wysokiej jakości w dobrej cenie. Czy Polska będzie bazą do waszej ekspansji na Europę Środkowo-Wschodnią? Przyglądamy się innym krajom, choć w tym regionie to Polska jest najatrakcyjniejszym dla nas rejonem do inwestycji. Nie myślicie więc, by otworzyć nową firmę w jednym z sąsiadujących z nami kraju? W dłuższej perspektywie na pewno tak, ale wyzwaniem wystarczającym na dzień dzisiejszy jest rozwijanie tego biznesu w Polsce. Chcemy być przewoźnikiem numer 1 w Polsce, a potem oczywiście będziemy używać polskiego zespołu do rozwoju w innych krajach. Obecnie nie ma nic bardziej pociągającego biznesowo jak rozwijać się w Polsce. Dlaczego akurat Polska? Bo jesteście otwarci dla biznesu i nie macie problemu z korupcją. Polskę zamieszkuje bardzo dużo młodych, otwartych ludzi, którzy są dobrą grupą dla usługi, jaką oferujemy. Do tego wykwalifikowana siła robocza i PKB, które rośnie szybciej, niż w innych krajach. Jakie ma Pan inne doświadczenia we współpracy z polskimi przedsiębiorstwami? Przez fundusz inwestowaliśmy w sieć siłowni Pure Jatomi. Teraz przyglądamy się kilku projektom. Myślimy na przykład o produkcji autobusów. Chcecie przejąć czy założyć nową firmę? Raczej szukamy spółki, by podjąć współpracę. A może wzorem Wysp Brytyjskich zdecydowałby się pan zainwestować w naszą kolej? PolskiWagon.pl brzmi świetnie. Chyba Virgin Train, które obsługują trasę z Londynu do Glasgow? (śmiech) Ale nie. W Polsce skupiam się tylko na dalekobieżnych przewozach autokarowych. Kolej mnie nie interesuje, natomiast myślę, że duży potencjał mają krajowe linie lotnicze. Z pewnością szybko ktoś zechce zająć miejsce OLT. Czym różni się działalność w Polsce od tej prowadzonej przez pana na Wyspach Brytyjskich, w Stanach Zjednoczonych, Nowej Zelandii czy Australii? Różnica podstawowa jest taka, że w Polsce wciąż jest mniej samochodów. Nie chcemy być postrzegani jak tani przewoźnik, lecz jak przewoźnik oferujący usługę bardzo wysokiej jakości w dobrej cenie. Dwa, biznes autokarowy jest u was bardziej zderegulowany, niż w innych krajach. Polskie prawo dopuszcza wolną konkurencję w tym segmencie. W innych krajach, np. w Czechach, jest więcej restrykcji. Czym jeszcze przewoźnik autobusowy może zaskoczyć klientów skoro serwuje, i to za darmo, lody na pokładzie? W najbliższych dniach planujemy uruchomić stronę mobilną. Bilety będzie więc można kupić nie tylko korzystając z komputera, ale też przy pomocy telefonu komórkowego. Nie przesadzałbym natomiast z tymi lodami na pokładzie. Ciężko jest dostarczyć taką usługę na dłuższych trasach. Lody serwujemy tylko na trasie pomiędzy Warszawą i Gdańskiem oraz Rzeszowem i jest to tak naprawdę eksperyment. Ale eksperymentem nie jest WI-FI, skąd wziął się pomysł, by zrobić z tej usługi niemal element wyróżniający PolskiegoBusa. WI-FI godzi sprzeczne interesy pasażerów. Wcześniej wyświetlaliśmy filmy, ale okazało się, że np. w Stanach Zjednoczonych nie dla wszystkich jest to do zaakceptowania. Mocno protestowali np. Amisze. Z uwagi na podróżujące dzieci wciąż dyskutowano także na temat rodzaju filmów jakie powinny być wyświetlane. Po wprowadzeniu WI-FI problemy zniknęły. Sir Brian Souter Jest współzałożycielem Stagecoach Group plc, jednej z wiodących, międzynarodowych grup operujących w sektorze transportu publicznego w Wielkiej Brytanii, USA i Kanadzie. Firma zatrudnia ponad 35 tysięcy osób i prowadzi przewozy autobusowe, autokarowe, tramwajowe oraz kolejowe. W 2011 roku Sir Brian Souter otrzymał z rąk brytyjskiej królowej tytuł szlachecki. W Polsce założył Souter Holdings Poland, firmę, która pod marką PolskiBus.com oferuje klientom możliwość szybkiej i komfortowej podróży w atrakcyjnej cenie. Ponadto Brian Souter i jego żona Betty Souter założyli organizację charytatywną Souter Trust. Organizacja ta zajmuje się w Wielkiej Brytanii duchowym wspieraniem osób cierpiących i wymagających pomocy. W ciągu ostatnich trzech lat organizacja przyznała ponad dotacji o łącznej wartości ponad 32 milionów funtów. 5\n6 Twarze Biznesu WYNAJEM AUT robi furorę wśród polskich przedsiębiorców Auto jest niezbędnym narzędziem funkcjonowania wielu firm. Nie tylko tych wielkich, posiadających dziesiątki aut w swoich flotach, ale też małych, jednoosobowych działalności. Niezależnie od swoich rozmiarów, każde przedsiębiorstwo może skorzystać z różnych form finansowania zakupu aut. O tym jakie mają możliwości rozmawiamy z Maciejem Olesińskim, dyrektorem zarządzającym Carolina Fleet Management. Rozmawia KRZYSZTOF JOŃCZYK Jest Pan prezesem firmy, która zajmuje się krótko i długoterminowym wynajmem oraz leasingiem aut dla firm. Która z tych form pozyskiwania aut jest wśród firm najpopularniejsza? Każda z tych form jest adresowana do innego grona odbiorców. Z wynajmu krótkoterminowego najczęściej korzystają firmy młode, które dopiero zaczynają swoją działalność. Nie muszą zaciągać długoterminowych zobowiązań a w przypadku zmiany planów biznesowych po prostu oddają samochody. Jest to dla nich szybkie, tanie i wygodne rozwiązanie. Leasing jest dobrym rozwiązaniem dla małych firm, które mają niewielką ilość samochodów, niewiele jeżdżą i np. po zakończonym leasingu samochody zostają w firmie do dalszej eksploatacji. Full Service Leasing czyli wynajem długoterminowy, przeznaczony jest dla firm, które samochody traktują jako narzędzie pracy, chcą skoncentrować się wyłącznie na swojej działalności a do obsługi floty potrzebują wyspecjalizowanego partnera. Jest to usługa przeznaczona dla dużych i małych firm. Łatwość budżetowania, stałe, niskie, miesięczne koszty i brak konieczności wykupu aut na koniec kontraktu, stanowią dla nich idealną formę użytkowania samochodów. Jakiego rodzaju firmy korzystają z Państwa usług? Wynajem długoterminowy jest dość popularnym rozwiązaniem w firmach z branży FMCG, farmaceutycznych, ubezpieczeniowych wszędzie tam, gdzie, użytkownicy koncentrują się na swoich zadaniach a samochody mają stanowić sprawne narzędzie pracy. Czy macie Państwo w swojej ofercie tylko auta Toyoty? Z racji tego, że właściciele CFM są również właścicielami salonów Toyoty najbardziej preferowaną przez nas marką jest właśnie Toyota. Ale na nasze Toyota jest typowym przykładem marki, która osiąga najwyższe wartości rezydualne stąd nawet na pozornie droższy samochód jesteśmy w stanie uzyskać bardzo korzystną ratę. preferencje składa się głównie: niezawodność, trzyletnia gwarancja oraz doskonała wartość odkupu pojazdów. Więc jeśli są inne marki, które spełniają te wymogi równie chętnie z nich korzystamy. Jakie auta są wybierane przez Państwa klientów najczęściej? Nasi Klienci wybierają głownie auta z segmentu B i C (w naszym przypadku jest to głownie Yaris oraz Auris i Corolla), które stanowią zazwyczaj większość samochodów w firmach. Dla kadry zarządzającej auta z segmentu D czyli Avensis. Pojawiają się również auta klasy Premium RAV4, Land Cruiser lub samochody z gamy Lexusa. Czy obecna oferta rynkowa jest już szczytem możliwości czy jest szansa na jeszcze inne, bardziej innowacyjne rozwiązania? W jaki sposób według Pana, firmy będą pozyskiwać auta w przyszłości? Zdecydowanie będzie to wynajem długoterminowy. Coraz częściej samochody są traktowane jako narzędzie pracy najlepiej jest je pozyskać bez angażowania własnych środków, w czasie eksploatacji mieć pomoc firmy, która specjalizuje się w obsłudze samochodów, a na koniec kontraktu oddać wyeksploatowane auta i wynająć nowe. Jakie są koszty przy wynajmie długoterminowym? Koszty wynajmu samochodu uzależnione są przede wszystkim od wartości samochodu, okresu wynajmu i przebiegu. Ale nie zawsze jest tak, że czym tańszy samochód tym niższa rata. Najważniejszym czynnikiem przy kalkulowaniu raty finansowej jest wartość rezydualna samochodu czyli kwota za jaką możemy sprzedać samochód po okresie najmu. Toyota jest typowym przykładem marki, która osiąga najwyższe wartości rezydualne stąd nawet na pozornie droższy samochód jesteśmy w stanie uzyskać bardzo korzystną ratę. Dla przykładu Toyotę Auris o wartości zł jesteśmy w stanie wynająć na okres 4 lat, przy przebiegu km, za kwotę 1390 zł miesięcznie. Rata ta obejmuje, oprócz kosztu finansowania i ubezpieczenia, wszystkie koszty związane z eksploatacją samochodu, poza kosztem paliwa. Czy firma, która chce wynająć nie jedno, ale np. pięć aut może liczyć na jakieś zniżki? Każdy przedsiębiorca posiadający więcej niż jeden samochód może liczyć na rabaty flotowe. Uzależnione są one od potencjału firmy, wielkości planowanych 6\n7 Twarze Biznesu Maciej Olesiński Od 2011 roku jest Prezesem Zarządu i współwłaścicielem Carolina Fleet Management. Od wielu lat związany z branżą motoryzacyjną. Studiował na UW i w SGH. W niepewnej sytuacji gospodarczej wynajem aut ma większe szanse powodzenia niż zakup auta za gotówkę czy leasing. zakupów. Każdy importer ma własną politykę flotową i rabatową. W Toyocie wniosek o rabat każdego klienta jest rozpatrywany indywidualnie. Czy jednoosobowa firma też może wynająć auto? W portfelu naszych klientów większość stanowią firmy, które posiadają mniej niż 10 samochodów. Wiele z nich to firmy jednoosobowe. Dla nas są to o tyle cenni klienci, że sami potrafią ocenić jakość świadczonych przez nas usług. A tego nie możemy się powstydzić. Macie Państwo też usługę zarządzania flotą "Carolina Easy Management", polegającą na przejęciu opieki nad samochodami klienta. Jakie ona daje korzyści? Przed zawarciem umowy omawiamy z klientem ramy, w jakich będziemy zarządzać samochodami i na tej podstawie odciążamy klienta od obowiązków związanych z obsługą samochodów pozwalając mu skoncentrować się na własnej działalności. Poprawiamy efektywność zarządzania flotą, zmniejszamy łączne koszty związane z eksploatacją samochodów, zapewniamy kontrolę wszystkich kosztów eksploatacji. Główne korzyści dla klienta to brak stałej, zryczałtowanej, opłaty miesięcznej, zbiorcza faktura na wszystkie czynności ze szczegółowym ich wykazem, uwzględniająca przedłużony termin płatności, stały dostęp do informacji i raportów, większy wpływ na jakość usług za pośrednictwem firmy zarządzającej. Czy usługi wynajmu aut są w Polsce wciąż popularne? Dynamika wzrostu sprzedaży aut w tej formie co prawda spadła na koniec 2012 r. Ale jest to bardziej związane z sytuacją makroekonomiczną niż z samą usługą, która zdobywa coraz to nowych zwolenników. Właśnie w takiej niepewnej sytuacji gospodarczej usługa ta ma większe szanse powodzenia niż zakup auta za gotówkę czy leasing. Gotówkę zawsze lepiej przeznaczyć na inne wydatki, umowa leasingowa wiąże klienta bezwzględnie na czas jej trwania a wynajem zawsze można dopasować do aktualnych potrzeb klienta. Jeśli dodamy do tego wygodę w korzystaniu z auta nie ma podstaw, żeby ta usługa nie była popularna. Świadczy o tym fakt, że w wynajmie długoterminowym w Polsce obsługiwanych jest obecnie ponad samochodów. 7\n8 Twarze Biznesu JABŁUSZKO Z DRWALEWA podbija świat Co dziesiąte jabłko zjadane w Norwegii pochodzi z Drwalewa pod Grójcem. Tamtejsze jabłka jedzą nie tylko Skandynawowie, ale też mieszkańcy Mongolii czy Kuwejtu. Roman Cybulski, prezes firmy Jabłuszko opowiada nam, jak jego jabłka podbiły świat. Rozmawia ANETA SIENICKA Podobno ideą powstania firmy była obrona przed Unią Europejską. Dlaczego bał się Pan Unii? Przed przystąpieniem do Unii, patrzyłem na inne stowarzyszone kraje. Chciałem dowiedzieć się, co nas czeka po akcesji i zrozumiałem, że będziemy mieć gorzej. Faktycznie był to sprzeciw, ale na zasadzie dostosowania się do nowych warunków, na które naszą odpowiedzią było powołanie organizacji producenckiej. Gdybyśmy się nie zjednoczyli, najprawdopodobniej dawno by już nas nie było. Pochłonęliby nas ci wielcy. Tak naprawdę nie byliśmy przeciwnikami wstąpienia do Unii. Mieliśmy tylko świadomość, że musimy się zjednoczyć, żeby przeciwstawić się konkurencji i znaleźć swoje miejsce na rynku europejskim. A nie było nadziei na otwarcie ogromnego rynku, na nowe szanse? Szanse były zawsze... ale wcześniej nie mieliśmy takich możliwości eksportowych jak po przystąpieniu do Unii? Mieliśmy. Mogliśmy handlować ze Wschodem, dokąd sprzedawaliśmy niemal całą produkcję. Nadal handlujecie z Federacją Rosyjską? Oczywiście. To nasz najważniejszy partner handlowy. Jabłka z logo Drwalew są poszukiwane w Moskwie. Uzyskujemy tam nawet lepszą cenę za swój towar, niż inni dostawcy z Unii. Rosjanie bardzo cenią naszą jakość. Mówią, że przyjeżdżają po nasze jabłka, żeby mieć coś lepszego. Ale to nie jedyny zagraniczny odbiorca naszych owoców. Dostarczamy je także do Mongolii, Bułgarii, Kuwejtu czy Arabii Saudyjskiej. Ostatnio dużo kupują też od nas Hiszpanie. Znaczącym dla nas rynkiem jest również Norwegia. Współpracujemy w tym kraju z hurtownikiem, w którego 8 Roman Cybulski absolwent SGGW wydziału Ogrodniczego. Zaangażowany w propagowanie nowoczesnego sadownictwa w Polsce. Współtwórca i założyciel Grupy Producenckiej Jabłuszko Sp. z o. o. Członek zarządów organizacji branżowych Towarzystwo Rozwoju Sadów Karłowych, Krajowy Związek Grup Producentów Owoców i Warzyw, Unii Owocowej. Jako jeden z niewielu w Polsce może służyć doradztwem know-how w szerokim zakresie odnośnie Grup i Organizacji Producenckich. Współzałożyciel organizacji wspólnych konsorcjów w innych branżach. rękach jest 60 proc. rynku norweskiego. Nasze jabłka je co dziesiąty Norweg. Coraz śmielej wchodzimy też do Szwecji. Obecni jesteśmy również na rynku francuskim. Współpraca z tamtym krajem jest jednak chimeryczna. Gdy mają urodzaj, producenci z innych krajów mogą zapomnieć o sprzedaży na ich rynku. A Niemcy? W ogóle nie współpracujemy z firmami z tego kraju. Mamy przykre wspomnienia ze współpracy z kontrahentem z tego kraju. Niemal zbankrutowaliśmy. A co się stało? Nie ma sensu mówić o przeszłości. Jeżeli kontrahent z tamtego kraju chce z nami współpracować dziś to musi płacić gotówką. W tonie żartobliwym powtarzam: jako biedny Polak nie mogę kredytować wielkiego, bogatego Niemca. Powiedział Pan, że Rosjanie przyjeżdżają po Wasze jabłka, bo chcą czegoś lepszego już od początku działalności postanowiliśmy kierować się zasadą Forda, który powiedział, że klient znajdzie producenta, który wyróżnia się jakością nawet na pustyni. Wtedy w naszym przypadku ta metoda była nieco wymuszona. Postawiliśmy na jakość, bo zwyczajnie nie mieliśmy środków na reklamę i promocję. W jaki sposób w takim razie odbiorcy dowiedzieli się o Was? Już wcześniej, pod koniec lat 90-tych jeździłem po Europie i nawiązywałem kontakty handlowe m. in. we Francji czy Norwegii. Dzięki wysokiej jakości mieliśmy odbiorców na platformach logistycznych na Śląsku, ale też na rynkach hurtowych w Poznaniu, Warszawie. Współpracowaliśmy również z firmą Baćpol, potentatem hurtowym w tym czasie. Jakie odmiany jabłek najchętniej kupują cudzoziemcy? Najbardziej poszukiwana jest Gala, jednak produkcja tej odmiany jest zbyt mała w stosunku do zapotrzebowania rynku. Natomiast Idared to gatunek, którego produkujemy i sprzedajemy najwięcej. Ale tak naprawdę potrafimy znaleźć odbiorcę na każdą odmianę. Dziś Wasza firma jest w pierwszej dziesiątce producentów w Polsce. To było na pew-\n9 Twarze Biznesu Linie do pakowania jabłek no kosztowne przedsięwzięcie. Stać Was było na taką wielką inwestycję? 50 proc. środków pochodziło z dotacji unijnych a 25 proc. ze środków krajowych. Gdyby nie te pieniądze, nie bylibyśmy w stanie stworzyć takiej bazy produkcyjnej dla jabłek. Zresztą nie tylko my, ale też inni w Polsce. To dlatego dziś możemy śmiało powiedzieć, że Polska jest największym producentem jabłek w Europie i czwartym na świecie. Po Chinach, Stanach Zjednoczonych i Rosji. Sprzedajecie nie tylko jabłka, lecz także inne owoce. W naszej organizacji zrzeszamy 63 producentów owoców. I oprócz jabłek, mamy w swojej ofercie również truskawki, gruszki, czereśnie, śliwki, wiśnie i borówki. Od trzech lat oferujemy też soki jabłkowe. Uruchomiliśmy produkcję soków, dostrzegając pewną niszę na polskim rynku. Polskie przetwórnie, które były w rękach zachodnich przetwórni produkowały tylko koncentraty. Na zachodzie było inaczej, bo produkcja soków podnosi rentowność produkcji w sadzie. Rozumiem, że do butelki lądują te gorsze jabłka, których nie można sprzedać inaczej? Powiem inaczej. My nazywamy je nieumalowanymi dziewczynami. Choć nie tak piękne, to jednak są to pełnowartościowe owoce. Prawdziwy Pyshniak (to nasza marka) jest najwyższej jakości. Maszyna wstępnego sortowania z wodnym rozładunkiem Kierujemy się zasadą, że klient znajdzie producenta, który wyróżnia się jakością nawet na pustyni. Tylko jak tę jakość udowodnić? Myślę o stworzeniu ogólnokrajowej marki, która dawałaby gwarancję jakości. Takie stowarzyszenie producencko-konsumenckie, które by wzajemnie się kontrolowało, dbało o swoje interesy. Obecnie większość firm wydaje certyfikaty, żeby robić biznes, a to powinien być honorowy dokument. Certyfikat finansowany przez firmy zewnętrzne, którego uzyskanie nie byłoby uzależnione od finansów. Każdy miałby prawo kontroli bez ostrzeżenia, w dowolnej chwili. To spowodowałoby, że każdy producent dbałby o jakość. 9\n10 Biznes i gospodarka w pigułce ŚWIT innowacyjnego społeczeństwa Ta uśmiechnięta twarz to wykres obrazujący innowacyjność polskiej gospodarki. Znaczenie ma tu szerokość uśmiechu, owal twarzy, a nawet to, w którą stronę jest skierowany wzrok. Twarz wygląda na pogodną, nie jest więc chyba z innowacyjnością polskiej gospodarki źle. Rafał Korzeniewski Lądowanie na dachu hotelu? Tego dnia, pamiętam, miałem kilka innych propozycji, dlaczego wybrałem właśnie tę? Może zadecydowało miejsce, ostatnie piętro warszawskiego hotelu Grand przy ul. Kruczej. Alternatywą dla gapienia się w sufit, gdyby na konferencji Świt innowacyjnego społeczeństwa było nudno, jest tu wyjrzenie za okno. Rozciąga się stąd panorama miasta, bo choć budynek nie jest wysoki, to nic tu nie zasłania widoku. Z zewnątrz najwyższa część hotelu wygląda dość dziwnie, bo i zaskakujące było jej przeznaczenie. To część dawnego lądowiska helikopterów, helidromu. Pomysł, by urządzić lądowisko helikopterów na dachu hotelu w centrum miasta wydawał się wtedy, a nawet dziś innowacyjny, ale jak głosi uporczywa miejska plotka helikopter wylądował tam tylko raz. Gdy tam byłem nie wylądował na pewno żaden. Po kilkudziesięciu latach spróbowaliśmy znowu, budując lądowisko dla helikopterów na dachu wieżowca przeznaczonego na siedzibę państwowej wtedy jeszcze Telekomunikacji Polskiej. Pomysł, by prezes mógł dolatywać do pracy helikopterem też wydawał się innowacyjny, ale rezultat był koniec końców ten sam. Nie każdy bowiem innowacyjny pomysł to dobry pomysł. Pionierski znaczy lepszy Innowacyjność to prawdziwa obsesja Unii Europejskiej, nasza zresztą także. I nie bierze się to znikąd. Atutem europejskiej gospodarki na tle świata nie są na pewno niskie płace, ani tym bardziej tanie surowce. Można by próbować odgrodzić się od światowej gospodarki różnymi barierami i niekiedy to nawet robimy, ale zdajemy sobie świetnie sprawę, że na dłuższą metę to nie ma sensu. Musimy być więc lepsi w czymś innym i stąd nacisk na nowatorskość i niekonwencjonalność. A skoro to takie ważne, to prowadzi się także wewnętrzny ranking, kto jest bardziej innowacyjny, a kto odstaje. Prowadzą, co nie powinno być zaskoczeniem, 10 Te buźki to wykresy Chernoffa. Polska wygląda bardzo pogodnie, ale jest nieco nazbyt pociągła (niezbyt duży odsetek firm prowadzących działalność badawczo-rozwojową), natomiast optymistyczny uśmiech odzwierciedla duże nakłady na innowacyjność firm dużych. oczywiście Niemcy. A jak my wypadamy w tym rankingu? I tu ta uśmiechnięta twarz z wykresu wprowadza nas jednak w błąd Dysponujemy na razie danymi Eurostatu za lata 2008 i 2010 (europejskie komputery powinny jednak pracować zdecydowanie szybciej, bo to jednak dane cokolwiek już historyczne), i tu Polska zajmuje przedostanie miejsce. W 2010 wyprzedzaliśmy pod tym względem tylko Bułgarię, w 2008 różnica była tylko taka, że peleton zamykała Łotwa, która dwa lata później już nas w tym rankingu wyprzedzała. Statystyki, statystykami... A może to ze statystykami jest coś nie tak? Nie dziwi pierwsze miejsce Niemiec, zresztą w tym rankingu samotnego lidera, bo to przekłada się na pozycję niemieckiej gospodarki. Trochę zaskakują dwa kolejne kraje, Islandia i Luksemburg. Trudno się oprzeć wrażeniu, że w tym wypadku chodzi o innowacje w dziedzinie nowoczesnych mechanizmów finansowych i niekoniecznie jest tu co powydziwiać. Islandia zresztą zaliczyła tu ponad dziesięciopunktowy regres, ale i tak nie spadła z podium. Tymczasem w realnych ekonomicznych statystykach to polska nieinnowacyjna gospodarka była liderem Europy, to czasy polskiej zielonej wyspy odcinającej się na tle pogrążonej w recesji czerwonej reszty Europy (symbolika jest zaczerpnięta z giełdy, kolorem zielonym oznacza się wzrost, czerwonym spadek). Można z tego wyciągnąć tak skrajne wnioski, jak prof. Leszek Balcerowicz, który publicznie wzywa do tego, by robić to, co dotąd przynosiło nam sukcesy, czyli nie ścigać się w innowacyjności, a naśladować. Może zresztą także dlatego niegdysiejszy autor polskich przemian jest traktowany coraz mniej poważnie, robi zresztą wrażenie wyraźnie zagubionego, jeśli idzie o realia dzisiejszej gospodarki. Nie jest jednak tak, że istotnie to naśladownictwo nie przynosiło nam powodzenia. My goniliśmy europejską gospodarkę i to była premia za nasze zacofanie. Wystarczyło kopiować innych, unikając przy okazji ich błędów, by szybko zacząć odrabiać dzielący nas dystans. Tyle, że w wielu dziedzinach my już od światowej gospodarki wcale nie odstajemy i recepta profesora Leszka Balcerowicza może dać efekt przeciwny, dotąd zmniejszający się dystans zacznie się znów powiększać. Na tym modelu bazowały zresztą Chiny, ale i one od niego odchodzą. Duży może więcej Do tego, choć niedoskonałe, bo naprawdę trudno jest mierzyć innowacyjność, te statystyki coś jednak pokazują. Zwłaszcza te buźki. W polskiej gospodarce jest naprawdę źle, jeśli idzie o badania i rozwój. O współpracę nauki i gospodarki (bo chodzi nie tylko o przemysł, ale i usługi). Najgorzej wypadają tu małe i średnie przedsiębiorstwa, owszem, znamy i to nie jeden przykład takiej bardzo innowacyjnej firmy, ale to jednak wyjątek od reguły, a nie reguła. Statystyki pokazują natomiast, że nie mają czego się wstydzić duże firmy. Wraz z wielkością firmy poprawiają\n11 się u nas wszystkie statystyki związane z innowacyjnością. To po części spadek po poprzedniej epoce, gdy gospodarka była zdominowana przez wielkie firmy i one się tym zajmowały, w większej jednak wpływ zachodnich koncernów, które ten model przyniosły ze sobą. A światowe koncerny lokują w Polsce swoje centra badawczorozwojowe, i także dlatego recepty Leszka Balcerowicza są ciut niepoważne (tylko tych stworzonych przez kapitał zagraniczny jest prawie osiemdziesiąt i zatrudniają kilka tysięcy inżynierów, i chyba wiedzą, co robią). I może warto wziąć przykład ze Stanów Zjednoczonych, jeśli idzie o finansowanie prac badawczo-rozwojowych. W Europie, inaczej niż tam, w dużo większym stopniu zaangażowane jest w to państwo. W Polsce w przemyśle zbrojeniowym finansuje je nawet w całości. W rezultacie o tym, co innowacyjne decydują urzędnicy. W Stanach Zjednoczonych jest to część biznesu. Biznes i gospodarka w pigułce Nie zaryzykujesz, nie zarobisz I to chyba lepiej działa, bo mimo wdrażanej z wielkim hukiem Strategii Lizbońskiej dystans pomiędzy gospodarką europejską a amerykańską wcale się nie zmniejszył. Europa poniosła tu klęskę (i nieprzypadkowo tak mało jest analiz efektów strategii lizbońskiej, nie ma się bowiem czym chwalić). To nie jest propozycja, by się z tych wydatków wycofywać, ani nawet je zmniejszać, tylko propozycja większej w nich partycypacji biznesu, by czuł się on współodpowiedzialny za ich wyniki. Powinniśmy też zmienić nasze nastawienie, jeśli idzie o oczekiwane rezultaty. Nie zawsze będzie to sukces. Zaczynamy to zresztą rozumieć. W jednym z projektów realizowanych w ramach Programu Operacyjnego Innowacyjna Gospodarka rozdzielono część badawczą od wdrożenia. Można było dostać pieniądze na pierwszą część i nie dostać na drugą, można też było zrealizować pierwszą i samemu odstąpić od drugiej, nie zwracając już otrzymanych pieniędzy. Było to bardzo sensowne rozwiązanie, bo działalność innowacyjna jest zawsze obarczona ryzykiem niepowodzenia. Trzeba się z tym liczyć i równie ważne jak gotowość ponoszenia ryzyka, jest umiejętność wycofania się w porę, gdy widać, że nic z tego nie będzie. Tego, tak jak współpracy nauki z biznesem, musimy się jeszcze nauczyć. Wbrew pozorom, uczymy się szybko, czego dowodzą też wyniki naszej gospodarki, ale czym szybciej, tym lepiej. I zachęcam do lektury materiałów z konferencji, zawierających między innymi statystyczny (to część najciekawsza) obraz innowacyjności polskich przedsiębiorstw na tle Europy. Wystarczy zeskanować komórką kod poniżej. My też staramy się być innowacyjni. Zorganizowana przez Polską Agencję Rozwoju Przedsiębiorczości konferencja Świt innowacyjnego społeczeństwa odbyła się 8 marca w hotelu Mercure (d.grand) przy Kruczej, z udziałem między innymi prezes PARP Bożeny Lublińskiej-Kasprzak. czyli konsultacje publiczne po nowemu Narzekanie, że prawo jest nieżyciowe i po prostu złe mamy chyba zakodowane w genach. Ale w tym narzekaniu nie odstajemy za bardzo od europejskiej, a nawet światowej średniej. Problem polega na tym, że tak naprawdę nie robimy nic, aby takie nie było. Rafał Korzeniewski Pozostawiamy tworzenie prawa urzędnikom, a oni nawet jeśli są pełni dobrych chęci, to wiadomo jak mówi stare polskie porzekadło dobrymi chęciami piekło wybrukowane. Bo finał zwykle jest taki, że robią prawo, uwzględniając głównie własne interesy. Co prawda zaświadczenia zastąpiły oświadczenia, ale ten stos papierów, który przy każdej okazji musimy opatrzyć swoim podpisem zagraża już naszym lasom. Przecież, aby wyprodukować taką ilość papieru, trzeba wyciąć naprawdę sporo drzew. Zarówno zaświadczenia, jak i oświadczenia służą oczywiście jednemu by urzędnicy mieli święty spokój. Zanim jednak takie prawo stanie się obowiązującym prawem, na które będziemy mogli narzekać, zazwyczaj odbywają się publiczne konsultacje. Bo to się zwykle tak zaczyna Zanim jednak takie prawo stanie się obowiązującym prawem, na które będziemy mogli narzekać, zazwyczaj odbywają się publiczne konsultacje. A właśnie, czy zdarzyło się Wam kiedykolwiek wziąć udział w takich konsultacjach? Podejrzewam, że gdybyśmy zrobili sondę uliczną i zadali takie pytanie, najczęściej odpowiedzią byłoby kłopotliwe milczenie. Jeśli nawet przypadkowo zapytani przechodnie wiedzieliby co to w ogóle takie- 11\n12 Biznes i gospodarka w pigułce go, to odpowiedzią byłoby wzruszenie ramion: Naprawdę te konsultacje traktujecie poważnie? Przecież nikogo nie obchodzi, co o tym myślimy. Ale procedura wymaga, więc konsultacje się robi. Często pospiesznie, bo terminy gonią. Bywa, że nawet rząd, by oszczędzić sobie z nimi mitręgi, puszcza projekt nie jako rządowy, ale jako poselski. Wtedy jest szybciej, no i bez konsultacji. Coś się jednak zmienia Mniej chyba zadecydował o tym nacisk społeczny, choć na przykład (i nie oni jedyni) Business Center Club prowadził projekt poświęcony stworzeniu modelu konsultacji społecznych. Propozycje były całkiem ciekawe, na spotkania przychodzili nawet przedstawiciele rządu, ale w debacie nad konkretami co i raz pojawiały się z ich strony uwagi, że to nieżyciowe, że tak się nie da, przynajmniej nie w każdym przypadku. No, może przy tych projektach, które budzą żywe emocje, bo tam dyskusja i tak będzie, zaangażuje się czy rząd chce tego czy nie - opinia publiczna, więc taki bardziej sformalizowany tryb konsultacji może być przydatny. Powód wynika jednak raczej z czegoś innego z tego, że się więcej niż raz na tym sparzono. Urzędnicy robią oczywiście to, co się im każe i to jest dla każdego rządu wygodne, ale ich spojrzenie jest nader jednostronne i ma to swoje konsekwencje. Kompromitujące ACTA Może jakiś wpływ miała na to choćby sprawa ACTA. Tu konsultacje były, ale konsultowano tylko z jedną stroną, bo akurat oni byli na liście ministerstwa kultury, które się nią zajmowało. Rząd chciał chyba dobrze, wyszło całkiem na odwrót. Wybuchł najprawdziwszy bunt, a wtedy, ulegając opinii publicznej, rząd zmienił front, co początkowo przyjęto z zupełnym niedowierzaniem. Ale pochwał i tak nie było. Tak naprawdę rząd woli wiedzieć, z jaką reakcją spotka się ich pomysł zawczasu. Urzędnicy niekoniecznie, bo to dla nich duży kłopot. Ale tu ich punkt widzenia nie pokrywa się z punktem widzenia ich pracodawcy. Oczywiście rządzący zawsze mają jakieś własne pomysły, którymi chcą uszczęśliwić wszystkich i niechętnie będą słuchali dobrych rad. Ale najczęściej jest tak, że dopiero szuka się dobrego pomysłu, a często do tego jest lepiej, by pomysł został najpierw oceniony, bo zawsze można ulec głosowi ludu i wtedy nie ma lepszej wymówki, jakby coś nie wyszło. Konsultacje on-line Zasady przygotowywanego nowego sposobu konsultacji publicznych zostały przedstawione podczas debaty pod kopułą, cyklu otwartych debat, które obejmując swój urząd wicepremier Janusz Piechociński obiecał urządzać w siedzibie ministerstwa. Słowa dotrzymał i to też było jakoś symboliczne. Warto zarejestrować swój profil epuap i czasem zajrzeć na stronę konsultacji. Choćby z ciekawości. A jeśli coś nam się nie spodoba, możemy to od razu napisać. Nie czekając, aż irytujący nas pomysł stanie się prawem. 12 Strona główna portalu Jeśli mamy już utworzony zaufany profil epuap, wszystko okaże się bardzo proste. Ministerstwo gospodarki pojawiło się tu zresztą nieprzypadkowo, bo wdrożyło pilotażową wersję nowego sposobu konsultacji - konsultacji odbywających się on-line, przez Internet, w których może wziąć udział każdy. Bo każdy może zarejestrować swój profil epuap. Ten uproszczony sposób podpisu elektronicznego przyda nam się nie tylko do tego. Osoby prowadzące działalność gospodarczą mogą go na przykład wykorzystywać do nanoszenia zmian w ewidencji działalności gospodarczej i robi się to przez Internet całkowicie bezpłatnie. Taki podpis upoważnia nas do zarejestrowania się i zabierania głosu, ale zajrzeć na stronę i zobaczyć, jak realnie wyglądają te konsultacje, możemy od razu, nawet bez rejestracji. Odnaleźć stronę wcale nie tak łatwo, bo choć jest na niej logo ministerstwa gospodarki, to przez stronę ministerstwa wejść się mi na nią nie udało. Pewnie gdzieś to jest, ale nie warto szukać. Zawsze można skorzystać z googli, które przeniosą nas bez problemu tam, gdzie potrzeba. I przyznaję, że sam nieco zirytowany skorzystałem z tej drogi. Czytelnik męczyć się z tym niemu musi, adres strony podany jest w tytule. Szału nie ma. Raptem kilkanaście różnych aktów, dwie pierwsze pozycje obejrzałem jako drugi, by przekonać się, że nie było tam w ogóle po co zaglądać. Nawet przeglądających jest mało, nie mówiąc już o zgłaszaniu uwag. Dostrzegłem jednak coś, co czyni różnicę w stosunku do tego, co bywało w przeszłości. Sięgając nieco w głąb, znalazłem wpisy z uwagami, bo jednak trochę się ich pojawiło. Są uwagi napływające z innych ministerstw, ale i pojawia się vox populi, głos ludu. Ktoś to do tego czyta i nawet odpowiada, bo są i odpowiedzi. A my możemy to wszystko obserwować i jeśli chcemy, włączyć się. Rewolucja jednak się dokonała Rewolucja mało przez kogo zauważona, a jednak na oczach póki co nielicznych tam zaglądających dokonuje się przełom. Trzeba więc, jeśli nie mamy, zarejestrować swój profil epuap i czasem zajrzeć na stronę konsultacji. Choćby z ciekawości. A jeśli coś nam się nie spodoba, możemy to od razu napisać. Nie czekając, aż irytujący nas pomysł stanie się prawem.\n14 Z szuflady eksperta PO CO NAM MAKROCEL, czyli brzózka na horyzoncie Większość ludzi planuje swoje działania na rok, dwa lub najwyżej na kilka lat. Postanawia zrealizować np. roczne plany sprzedaży, zakłada, że w ciągu jakiegoś czasu osiągnie wyższe stanowisko, skończy szkołę, zawrze związek małżeński, urodzi dziecko itd. Ta strategia planów podzielonych na krótkie odcinki jest skuteczna i sprawdza się w codziennym życiu. Dzięki niej osiągamy kolejne sukcesy. Dariusz Tarczyński Zastanówmy się nad innym podejściem i pomyślmy o przyszłości inaczej. Spróbujmy patrzeć szerzej i planować dalej. Co nam da taka dłuższa perspektywa? Pozwól Czytelniku, że wyjaśnię to na przykładzie. W latach osiemdziesiątych zapragnąłem wybudować sobie wolnostojący dom z ogrodem. Wówczas Polska była państwem socjalistycznym, a ja byłem bardzo młody i nie miałem znajomości. Otrzymanie działki budowlanej przez kogoś takiego jak ja graniczyło z cudem. Realizacja mojego planu wydawała się niemożliwa. Wtedy przypadkiem dowiedziałem się, że członkowie spółdzielni rolniczej otrzymują nieruchomości pod budowę domu. Nie namyślając się długo, zapisałem się do najbliższej spółdzielni na stanowisko traktorzysty ( w konsekwencji, po wielu latach, dom w tym miejscu zbudowałem). Nigdy wcześniej nie zajmowałem się uprawą roli i słabo znałem się na rolnictwie. Od zawsze byłem mieszczuchem. Moje umiejętności jako traktorzysty były słabe, więc wysyłany byłem do wykonywania łatwiejszych prac, takich jak bronowanie, polegające na kruszeniu brył, wyrównywaniu powierzchni pola, czy roztrząsanie i wałowanie siana, po to, aby wyschło. Pewnego dnia kierownik produkcji skierował mnie do orki. Zadanie to było 14 zdecydowanie trudniejsze od prac, które do tej pory wykonywałem. Jan Kolasa, stary, doświadczony traktorzysta, który przez całe życie pracował w polu miał mi towarzyszyć oraz udzielić niezbędnych instrukcji. Udaliśmy się na wyznaczone miejsce, stanęliśmy na polnej drodze, patrząc na 40 hektarów niezaoranego pola. Jan Kolasa powiedział, abym opuścił pług i jechał jako pierwszy. Przyznam się, że nogi się pode mną ugięły. Czułem się bardzo niepewnie, bo nigdy wcześniej tego nie robiłem, więc zacząłem negocjacje: Panie Janku, może jednak Pan pierwszy zacznie. Ja wjadę w bruzdę, którą Pan wyorze i za pana traktorem będę orał. Ale on się uparł: Nie, nie, ty jedziesz pierwszy. Ale jak mam to zrobić protestowałem - pole wielkie, więc krzywo mi wyjdzie. To może chociaż jakiś sznurek pociągnę, aby mógł według tego sznurka jechać zaproponowałem. Zaśmiał się: Jeszcze w życiu nie widziałem, aby chłop orkę wg sznurka robił. Ja mu na to, że to może dlatego, że poletka chłopskie są wąskie: Chłop widzi lepiej, bo zaczyna od miedzy, a nasze pole jest przecież szerokie. Westchnął głęboko, popatrzył na mnie i zapytał. A widzisz ty tam na końcu pola wystającą brzózkę? No, widzę ją wyraźnie odrzekłem. No to patrz na nią i jadź usłyszałem. Tak oto Pan Jan Kolasa ze spółdzielni pod Łodzią nauczył mnie, czym jest azymut. Powiedział mi, że jeżeli masz na horyzoncie punkt, do którego zmierzasz, wtedy twój sposób dojścia do niego jest najbardziej optymalny i robisz najmniej błędów. Krótko mówiąc, twój sposób funkcjonowania i realizacja zadań służących celowi, tych mniejszych i drobniejszych, będzie tak zoptymalizowany, że nie będziesz tracił dodatkowo wysiłku na zbędne, czy błędne działania. Brzózka ze wspomnianej historii jest twoim najważniejszym życiowym celem, pragnieniem, które chcesz zrealizować i do którego zmierzasz. Jeden z uczestników moich szkoleń opowiedział własną anegdotę. W czasie wakacji dorabiał z kolegą w Niemczech. Otrzymali zadanie zrobienia długiego ogrodzenia wzdłuż nieruchomości. Z jednej strony ogrodzenie robili oni, a z drugiej dwóch niemieckich fachowców. Panowie Ci odmierzali odległości, robili szczegółowe wyliczenia. U nich wszystko miało być pod linijkę. Wspomniany uczestnik szkolenia wraz z kolegą wkopali jeden słupek na początku, drugi na samym końcu nieruchomości i przeciągnęli sznurek. Wzdłuż niego rozmieszczali dalsze słupki. Wykonali swoją pracę szybciej i dokładniej niż fachowcy z Niemiec. A to dlatego, że ogrodzenie robione metodą odmierzania od jednego słupka do następnego miało niewielkie odchylenia od linii raz w prawo raz w lewo, natomiast to, z linią wytyczoną sznurkiem, było idealnie równe. Po co przytaczam tę historię? Otóż jeżeli odpowiednio daleko postawisz sobie słupek lub trzymasz azymut na brzózkę wówczas to, co robisz po drodze jest bardziej precyzyjne, robisz mniej błędów, a sama droga jest prostsza. I odwrotnie. Jeżeli planujemy odcinkami, robimy więcej zbędnych działań, to łatwiej jest nam zabłądzić, przyjąć niewłaściwy kierunek, który spowoduje, że będziemy marnować naszą energię i czas na korekty. Ponadto, wraz z określeniem najważniejszego życiowego celu brzózki zmie-\n15 nia się nasze podejście do realizacji drobniejszych zadań i celów, postrzegamy je jako lżejsze, a przez to łatwiej osiągalne. Podsumowując to jednym zdaniem: Jeśli określisz sobie życiowy cel, łatwiej ci będzie działać na co dzień Spinanie pośladków, czyli kiedy można zdjąć bielmo z oka Gdy skupiamy się na realizacji małych, nieodległych celów oraz nadajemy im rangę niezwykle ważnych, a pomijamy przy tym szerszą perspektywę znaczenia celów życiowych, w naszej psychice pojawia się nastawienie, które powoduje, że odczuwamy realizację poszczególnych zadań jako trudną i robimy więcej błędów. Dlaczego tak się dzieje? To rezultat nadmiernego napięcia naszego ciała i naszej psychiki. Gdy zbyt mocno koncentrujemy się na zadaniu, wciąż o nim myślimy. Mamy klapki na oczach, bo zapatrzeni jesteśmy we własny (przypomnijmy wcale nie o życiowej randze) cel. Tracimy elastyczność myślenia, swobodę działania, umiejętność obserwacji otoczenia i adekwatnego reagowania na zmiany czy nadarzające się okazje. Nie potrafimy uzyskać dystansu i zauważyć, że są inne sprawy poza naszym dążeniem. W slangu młodzieżowym taka postawa określana jest dosadnie spinaniem pośladków. Zaobserwujmy, co się dzieje z naszym organizmem, gdy nas to dopadnie. Otóż mamy typowe objawy stresu i przemęczenia. Zdarza się, że nie możemy wypocząć, wyspać się czy zrelaksować. Jesteśmy zmęczeni, ale i nadmiernie pobudzeni. Często jesteśmy tak przejęci i zestresowani, że trzęsą nam się ręce, głos drży a ciało nadmiernie się poci. Prosty przykład - w konkursach, quizach czy grach zręcznościowych ludzie, którzy mają wykonać z pozoru proste zadanie, dużo częściej robią błędy, gdy nadchodzi dla nich decydująca szansa niż podczas treningów i prób. Osobie, która jest pod wpływem presji wielkiej wygranej, nawet odpowiedź na zupełnie banalne pytanie może sprawić kłopot. Wynika to właśnie ze spięcia i ze zbyt dużego skupienia na celu. Jeśli nastawiamy się na coś bardzo mocno, wtedy nasza efektywność jest znacznie mniejsza. I jeszcze jedna opowieść. Na dalekiej Syberii mieszkał uzdrowiciel. Ściągał scyzorykiem bielmo z oczu. Pomógł wielu ludziom. Jego sława rozchodziła się szeroko. Przyjeżdżali do niego niewidomi z najdalszych zakątków kraju, a on usuwał skutecznie zaćmę wszystkim. W końcu usłyszeli o nim moskiewscy profesorowie. Byli ciekawi jego nadzwyczajnych umiejętności. Zaprosili go więc do Akademii Moskiewskiej i poddali próbie. Mieli pacjenta z bielem na obu oczach. Na jedno oko wcale nie widział, na drugie niewiele. Uzdrowiciel wprawnie i z powodzeniem usunął bielmo z gorszego oka. Profesorowie zachwyceni zręcznością uzdrowiciela, zaczęli z nim rozmawiać. Mówili, jak wrażliwym narządem jest oko, jak skomplikowana jest jego budowa i z jak delikatnych tkanek się składa, podziwiając przy tym jak profesjonalnego zabiegu dokonał. Po tej rozmowie cudotwórca miał przystąpić do operacji drugiego oka. Jednak gdy Z szuflady eksperta dr Dariusz Tarczyński Psycholog, założyciel i dyrektor Instytutu Nieinwazyjnej Analizy Osobowości. Negocjator, trener, coach, o bogatym, wieloletnim doświadczeniu w prowadzeniu szkoleń i warsztatów dla kadry zarządzającej i kierowniczej podnoszących kompetencje menedżera w zakresie: zarządzania i kierowania zespołem, pozafinansowych form motywowania, kreowania wizerunku i wystąpień publicznych, technik negocjacyjnych i wywierania wpływu, radzenia sobie z sytuacją kryzysową. Twórca autorskiej metody NAO nieinwazyjnej analizy osobowości na podstawie interpretacji wyglądu i wypowiedzi. Autor książek: Jak odczytać człowieka z wyglądu, Zrozumieć człowieka z wyglądu, Psychografologia, Słowa klucze tylko przystawił doń scyzoryk, jego zawsze dotąd niezawodna ręka zadrżała. Usłyszał przecież, jak trudny, wymagający ogromnej precyzji jest to zabieg. Nie był już w stanie wykonać operacji. Na zawsze stracił lekkość ręki i swoje zdolności. Profesorowie prawdopodobnie uświadomili mu ogromną odpowiedzialność i być może po raz pierwszy przestraszył się konsekwencji swojego działania. Ten przykład dobrze oddaje, jak trudna lub nawet niemożliwa może stać się realizacja celu, gdy towarzyszy nam napięcie i obawy o skuteczność działań. Podpowiada też, jak sprawnie potrafimy decydować, dobierać właściwe narzędzia i czynności, gdy jesteśmy zorientowani na osiągnięcie naszego MAKRO- CELU. JAK BYĆ BOGATYM Możesz zarabiać bardzo niewiele, a jednak być bogatym. Możesz także zarabiając bardzo dużo być biednym, a nawet bankrutem. O twojej zamożności i bezpieczeństwie finansowym decyduje nie to ile zarabiasz tylko to, ile masz oszczędności. Andrzej Spuła Wiekszość z nas nie potrafi oszczędzać. Dlaczego? Liczymy, że w przyszłości będziemy lepiej zarabiać i wtedy zajmiemy się oszczędzaniem. Wolimy wydawać uważając, że oszczędzanie ogranicza nasz teraźniejszy standard życia, przez co wyciągamy mylny wniosek, że nie opłaca się oszczędzać. Jesteśmy gotowi płacić wszystkim dookoła, natomiast nie potrafimy zapłacić najważniejszej osobie czyli sobie. Na początku miesiąca płacimy za prąd, telefon, czynsz. Płacimy wszystkim za wszystko: za paliwo do samochodu, bilet do kina, ubrania, kolejne buty, kosmetyki, itp. Na końcu miesiąca nie zostaje nam już nic i tak większość ludzi funkcjonuje całe 15\n16 Z szuflady eksperta życie. Nie jesteśmy w stanie zapłacić sami sobie, czyli odłożyć część zarobionych przez siebie pieniędzy. Najważniejsza zasada, od której powinniśmy zacząć, to najpierw, na poczatku miesiąca płacimy sobie określoną sumę np. 10 proc. swoich dochodów. Robimy polecenie zapłaty na tzw. konto inwestycyjne gdyż tylko w ten sposób nie zapomnimy o sobie! To my jesteśmy najważniejsi, to my pracujemy na te pieniądze, dlatego musimy być pierwsi w kolejce. To jest nasza motywacja na przyszłość, ale również gwarancja na niezależność finansową. Pieniądze nie załatwią w naszym życiu wszystkiego, ale sprawią, że życie może być o wiele łatwiejsze i przyjemniejsze. Pieniądze nie spowodują, że będziemy zdrowi. Nie sprawią, że będziemy mieli więcej prawdziwych przyjaciół. Nie zapewnią nam udanego małżeństwa. Nie poprawią naszych relacji z dziećmi. Natomiast dadzą nam odrobinę wolności, stabilności i poczucia bezpieczeństwa. Jest to wystarczająco dużo, żeby warto je było mieć. Zwłaszcza ze nasza sytuacja może się zmienić. Na lepsze lub na gorsze ( np. w związku z chwilową utratą pracy czy chorobą) Magiczne 10 proc. Najskuteczniejszą metodą jest wypłacenie sobie zaraz po otrzymaniu wynagrodzenia 10 proc. na konto inwestycyjne. Te 10 proc. stanie się fundamentem twojego prawdziwego dobrobytu i niezależności finansowej. Za pozostałe 90 proc. będziesz żył dokładnie tak samo jak dotychczas, ale zaczniesz nowy etap w swoim życiu, zaczniesz budować dobrobyt dla siebie. Oszczędzać czy inwestować? Pieniędzy nie należy trzymać w domu, bo jest do nich łatwy dostęp i mogą za szybko się nam przydać. Dlatego warto otworzyć specjalne konto oszczędnościowoinwestycyjne. Oczywiście pieniądze trzymane w banku nie stanowią żadnej inwestycji. Jest to po prostu bezpieczna skarbonka. Nasze pieniądze powinny być inwestowane, aby pracowały dla nas. Zastanów się, ile zarobiłeś w ciągu ostatnich pięciu lat? Jeśli zarabiasz zł miesięcznie, byłaby to kwota zł. Ile z tego udało ci się oszczędzić? Odpowiedz znasz tylko ty - spójrz na swoje konto. Może czas to zmienić? Jesteśmy gotowi płacić wszystkim dookoła, natomiast nie potrafimy zapłacić najważniejszej osobie czyli sobie. Płacimy wszystkim za wszystko: za paliwo do samochodu, bilet do kina, ubrania, kolejne buty, kosmetyki, itp. Na końcu miesiąca nie zostaje nam już nic i tak większość ludzi funkcjonuje całe życie. Jak mądrze inwestować? Współczesne metody inwestowania są gotowymi produktami rynkowymi. Na naszych seminariach finansowych polecamy produkty inwestycyjne, które są zarządzane przez specjalistów od początku do końca, aby ten, kto zdecyduje się na inwestowanie korzystał z fachowej opieki a sam skupiał się na tym, co najlepiej potrafi na swojej pracy. Inwestor wybiera pomiędzy dwoma portfelami inwestycyjnymi: 8 10 proc. średniorocznie lub proc. inwestując w programy 5+5 (pięć lat jest płacona składka i pózniej 5 lat kapitał jeszcze pracuje). Niezależnie od wyboru ważne jest to, że im szybciej i wcześniej zaczniemy regularnie oszczędzać, tym większy zgromadzimy kapitał. I musimy być w tym konsekwentni. O wysokości zysku decyduje czas, oprocentowanie oraz wysokość wkładu. Np. mając 30 lat decydujemy, że będziemy inwestować 400 zł miesięcznie. Uzyskując 15 proc. zysku średniorocznie zgromadzimy w 65 roku życia ok zł. Jeżeli zaczniemy inwestować dopiero mając 45 lat, żeby osiągnąć tę samą kwotę, należy odkładać już 3440 zł miesięcznie. W wieku 55 lat należałoby odkładać już zł miesięcznie. Jak widać im wcześniej dojrzejemy do decyzji tym lepiej. Jak osiągnąć średnio, rocznie 15 proc. zysku z zainwestowanego kapitału informujemy szczegółowo na naszych spotkaniach informacyjnych, organizowanych w Warszawie w Pure Sky Club, gdzie wstęp dla klubowiczów KIE i ich znajomych jest bezpłatny. Oprocentowanie Dobierając sposób inwestowania pieniędzy należy zwracać uwagę na wysokość oprocentowania. Im wyższy zysk tym lepiej pracują dla ciebie twoje pieniądze. Oczywiście przy zachowaniu bezpieczeństwa portfela inwestycyjnego. Niektórzy uważają, że lokaty to też inwestycja. To błąd, lokata to jest parkowanie pieniędzy, gdyż nawet przy oprocentowaniu 4 proc., po zapłaceniu podatku od zysków to ok. 3 proc., aby podwoić nasz kapitał, czyli na przykład z 10 tys. mieć 20 tys. musimy czekać 24 lata. Jeśli uzyskamy zysk na poziomie 15 proc. średniorocznie po opłaceniu podatku podwoimy kapitał już po 5 latach. Niezbędne cechy programu inwestycyjnego: Powinien być prosty i zrozumiały a zarazem bezpieczny i pod nadzorem KNF. Inwestycja powinna być podzielona na różne grupy ryzyka ( dywesyfikacja portfela) Musi być realna rentowność inwestycji. Konto powinno dawać korzyści podatkowe ( kolejna korzyść oszczędzasz na podatkach). Mogą to też być programy inwestycyjne z niewielkim ubezpieczeniem. Dostęp do funduszy zagranicznych, w różnych walutach. Możliwość dostępu do konta online (do podglądu inwestycji). Możliwość wypłaty odsetek z zarobionego kapitału. Prawne zabezpieczenie środków oraz ich ciągły dostęp poprzez subkonto składek dodatkowych. Zamożny doradca finansowy, który będzie opiekował się naszymi inwestycjami. Wszystkie te parametry spełniają produkty polecane przez naszą firmę. Money Coaching to gwarancja sukcesu finansowego dla tych, którzy potrafią regularnie płacić sobie określoną kwotę. Chcesz się przekonać przyjdź, zobacz, sprawdź. Wszystkie terminy spotkań inwestycyjnych na stronie Andrzej Spuła prezes Money Coaching Sp. z o.o. S.K.. Doradca finansowy z unijnym certyfikatem, który od kilku lat prowadzi seminaria z zakresu rozwoju osobowości i problematyki finansowej. Andrzej Spuła to przede wszystkim praktyk, specjalista od marketingu, który w swojej dotychczasowej karierze zdobył kilkakrotnie tytuł Managera Roku osiągając dzięki temu jedną z czołowych pozycji w znanej niemieckiej firmie marketingowej. Już od dłuższego czasu zajmował się lokowaniem kapitału. Strategię inwestowania poznał w Niemczech i w Holandii. 16\n17 KŁAMANIE to ciężka praca Z szuflady eksperta Bill Clinton podczas tłumaczenia się Amerykanom z afery rozporkowej z udziałem Moniki Lewinsky, powiedział następujące zdanie (tłumaczenie dosłowne): Chcę powiedzieć Amerykanom jedno i chcę żebyście mnie posłuchali, bo nie mam zamiaru mówić tego ponownie, nie miałem relacji seksualnych z tą kobietą, Moniką Lewinsky, nigdy nie powiedziałem nikomu, żeby kłamał, ani jednego razu, nigdy. Grzegorz Załuski Zperspektywy czasu dobrze wiemy jak skończyła się historia prezydenta, zwanego przez Amerykanów mister charyzma. Pytanie tylko dlaczego podczas wypowiedzi, Bill Clinton forsując swoje zapewnienia o braku relacji seksualnych, kiwa głową z góry do dołu twierdząco (na tak). Dlaczego mówiąc o dobrze sobie znanej osobie, mówi: z tą kobietą i później szybko poprawia się, dodając: z tą kobietą, Moniką Lewinsky? Czy konieczne jest powtarzanie słowa: nigdy kilka razy, aby zapewnić innych o swojej niewinności? Oczywiście te i wiele innych sygnałów nie są stu procentowym dowodem mówienia nieprawdy, ale są to wyraźne sygnały mogące o tym świadczyć. Nie ulega wątpliwości, że kłamstwo otacza nas z każdej strony. Szacuje się, że 80 proc. kłamstw pozostaje nie wykryte, a dorośli ludzie kłamią w co piątej tzw. sytuacji socjalnej. Trudno znaleźć człowieka, który nigdy w życiu nie skłamał. Dlatego też każdy z nas chciałby wiedzieć jak rozpoznać czy osoba, z którą porozumiewamy się w sferze biznesowej czy prywatnej jest wobec nas szczera i nie próbuje nas wykorzystać opowiadając kłamstwa. Należy jednak pamiętać, że rozpoznawanie sygnałów fałszerstwa, to zadanie wymagające trochę wiedzy i uwagi. Dr Paul Ekman prekursor badań dotyczących kłamania, definiuje kłamanie jako: intencjonalne wprowadzanie w błąd drugiej osoby, bez uprzedzenia jej o zamiarze takiego zachowania. Na kłamstwo możemy patrzeć z wielu perspektyw. Kłamać można na wiele sposobów, m.in.: można przekazać komuś fałsz jako prawdę, zataić prawdziwe informacje, przekazać tylko część prawdy, ujawnić prawdę w sposób intencjonalnie niewiarygodny, aby po prostu zmylić rozmówcę (np. zdanie powiedziane odpowiednim tonem głosu tak szefie oczywiście cały dzień spędziłem w domu oglądając telewizję ) czy też zastosować podstęp i na pytanie Kochasz mnie? Odpowiedzieć np. Kochanie, a cóż można odpowiedzieć w takiej sytuacji. Ludzie kłamią z wielu powodów: aby osiągnąć dodatkowe zyski, wyeksponować cechy których może oczekiwać rozmówca, dokuczyć komuś lub odwrotnie, aby nie sprawić przykrości, wypaść lepiej na rozmowie rekrutacyjnej, poznać partnera, uniknąć kary itd. Istnieją też sytuacje, w których kłamstwo jest usprawiedliwiane przez ludzi. Wówczas potocznie nazywa się takie oszustwo białym kłamstwem. Jest to oczywiście kwestia bardzo niejednoznaczna, gdyż dla niektórych kłamstwo pozostaje kłamstwem niezależnie od tego czy jest ono małe, nieszkodliwe czy wypowiedziane w tzw. dobrej intencji, np. żeby kogoś nie zranić. Każdy z nas indywidualne musi sam zdecydować czy można wytykać bezduszność lekarzowi, który nie mówi pacjentowi o nieuleczalnej chorobie, żonie mówiącej mężowi, że nadal jest szczupły i atrakcyjny by uchronić go przed depresją czy szefowi, który nie chcąc pozbawić motywacji swojego podwładnego, ukrywa przed nim fakt braku możliwości awansu w tej firmie. Najczęściej kłamca racjonalizuje przyczynę kłamstwa, aby usprawiedliwić swoje działanie, np. ponieważ mój szef niesłusznie pominął mnie przy ostatniej premii, sam musiałem zadbać o swoje interesy przywłaszczając sobie mienie firmowe. Możemy także mieć do czynienia z przypadkami nieco odmiennymi, leżącymi np. u podłoża głębokiej wiary w to co mówimy. Jeżeli w szpitalu psychiatrycznym pacjent twierdzi, że jest Napoleonem to mówi prawdę i kłamie jednocześnie. Mówi prawdę ponieważ wierzy w to, że jest Napoleonem, a kłamie ponieważ nim nie jest. Podobnie może być z politykami (bez porównania do szpitala psychiatrycznego oczywiście), jeżeli polityk przedstawia informacje w pełni wierząc w to, co mówi, może również nie podlegać definicji kłamstwa, musi jednak mieć 100 proc. pewności, że to, co mówi jest prawdą. Kłamca najczęściej musi wykonać naprawdę dużo pracy, aby osiągnąć sukces. Powinien poukładać wszystkie fakty i sprytnie wpleść je w swoją historię, nieustannie pamiętając to, co już powiedział, zarówno nam, jak i naszemu otoczeniu. Musi robić to wszystko jednocześnie czujnie obserwując wszystkie reakcje swojej ofiary (uwierzy czy nie?). Na koniec kłamca musi nieustannie kontrolować własne reakcje na stres wynikające z mówienia nieprawdy. Jak widać kłamanie to bardzo ciężka praca. Ten duży lub czasem ogromny wysiłek, to wielka szansa dla osób, które chcą sprawdzić prawdomówność swojego rozmówcy. Chwilowa dekoncentracja oszusta może zaowocować przeciekiem prawdziwej informacji (czy emocji) lub wskazać nam coś, co może świadczyć o tym, że jesteśmy okłamywani. Dlatego tak ważna jest czujna obserwacja naszego rozmówcy oraz ciągły trening w odczytywaniu i interpretowaniu sygnałów, które pokazują ciało czy twarz. 17\n18 Z szuflady eksperta Grzegorz Załuski Body Language Institute Polska. Trener technik perswazji i wykorzystania mowy ciała w biznesie. Certyfikowany Senior Instruktor metody YOU CAN T LIE TO ME W najnowszej książce You can t lie to me ( Nie okłamiesz mnie ) autorka Janine Driver, pokazuje jak odkryć kłamstwo w nieco odmienny sposób od dotychczasowego rozumienia języka ciała. Janine jest nie tylko pisarką i światowym ekspertem języka ciała, ale także praktykiem i trenerem m.in. takich służb jak FBI czy CIA. Autorka podaje trzy podstawowe kroki, stanowiące niezbędną procedurę podczas wykrywania wskazówek fałszu: Zbadaj zachowania bazowe (baseline) Zatrzymaj się na oznakach fałszerstwa (stop on the hot-spot) Zadawaj mistrzowskie pytania (ask powerful questions) Mówiąc o pierwszym kroku, warto zapamiętać najważniejszą zasadę najlepszych detektywów: żadna wskazówka kłamstwa nie jest wiarygodna w odniesieniu do wszystkich ludzi (Paul Ekman). Każdy człowiek jest inny i niestety każdego człowieka musimy nauczyć się obserwować niezależnie. Dlatego też ważnym jest, aby ustalić bazę zachowania człowieka, rozpoznać jego gesty, tiki, typowe zachowania, właściwe tylko jemu. Trzeba pamiętać, aby zaczynając rozmowę podchodzić do rozmówcy z otwartą głową. Inaczej zamiast szukać obiektywnych oznak kłamstwa zaczniesz doszukiwać się tych oznak na siłę i zapewne coś znajdziesz. Pytanie tylko czy będzie to oznaka kłamania, czy tylko przypadkowy tik. Patrząc na zabiegi służące kłamaniu możemy pokusić się o klasyfikację kłamców, aby łatwiej odczytywać ich próby fałszerstwa. Janine Driver w swojej książce porównała kłamców do osób chodzących po linie i wyróżniła trzy następujące typy: balansujący chwiejnie, przekonujący nieprzekonany oraz wycofany. Jednak definitywna przynależność oszusta do któregoś z tych typów nie jest jednoznaczna i trwała. Wielu oszustów przybiera różne strategie np. w zależności od sytuacji. I tak manager ważnego działu w firmie w rozmowie ze swoimi podwładnymi może być przekonującym nie-przekonanym, a wezwany na rozmowę z zarządem spółki może zachowywać się jak kłamca wycofany. Oczywiście precyzyjną wiedzę o wykorzystaniu takich informacji zdobywa się na specjalistycznych treningach, które bardzo często zmieniają fundamentalnie perspektywę (nawet biznesową) wielu osób. Typologia kłamców oraz znajomość stosowanych przez nich zabiegów mogą okazać się niezwykle przydatne w wykrywaniu kłamstwa. Możemy je odnieść nie tylko do słów jakimi się posługują, gdyż w kompletnym spojrzeniu na potencjalnego kłamcę potrzebna jest także analiza innych aspektów, jak np. mowy ciała pozostałych elementów. Przyglądając się naszemu rozmówcy musimy skupić się zarówno na jego twarzy jak i na pozostałych częściach jego ciała. W obserwacji twarzy, wyjątkowo przydatny okazuje się trening rozpoznawania mikroekspresji twarzy. Są to widoczne przez ułamek sekundy (ok. 0,2 s) ekspresje twarzy, najbardziej charakterystyczne dla odczuwanej w danym momencie emocji. Mikroekspresje pojawiają się mimowolnie bez udziału świadomości. Np. gdy jesteśmy źli ściągamy brwi w dół i mamy rozszerzone nozdrza. Jeśli coś nas zdenerwuje i nie możemy tego pokazać, mimo wszystko przez ułamek sekundy nasza twarz przybierze wyraz złości. Mimo, że każdy z nas pokazuje złość czy strach w ten sam sposób, należy wziąć pod uwagę kilka czynników, które mogą sprawić, że dostrzeżenie czy interpretowanie konkretnej mimiki będzie zadaniem trudniejszym niż zwykle. W zależności np. od tego gdzie się wychowaliśmy jesteśmy inaczej uczeni radzenia sobie z naszymi uczuciami. W Japonii, w sytuacjach prywatnych ludzie wykazują uniwersalne ekspresje, jednak w obliczu autorytetu bardziej koncentrują się na maskowaniu swoich emocji, co nie występuje wcale np. u amerykańskich studentów. Ponadto różne gesty mogą być inaczej interpretowane w różnych zakątkach świata, w jednych za znak obraźliwy, a w innych za przyjazny. Pomimo faktu, że istnieją ekspresje twarzy, które występują niezależnie od rasy, płci czy kultury, to często wyzwalają je odmienne przyczyny. Ktoś może bać się pająków, a ktoś inny może sobie nic nie robić z ich obecności, jednak panicznie bać się wysokości albo małych pomieszczeń. Jednocześnie z dogłębną analizą ekspresji twarzy należy przyglądać się językowi całego ciała. Postawa, ruchy i gesty naszego rozmówcy bardzo często zupełnie nieświadomie informują o jego stosunku do nas, o jego pewności bądź niepewności czy też dostarczają nam cennych informacji, które mogą kwestionować jego prawdomówność. Ważna jest zarówno odległość w jakiej nasz rozmówca stoi od nas (oczywiście inaczej wygląda to w sytuacjach biznesowych, a inaczej w prywatnych, gdzie dystans między komunikującymi się osobami jest z reguły mniejszy), jego pozycja i reakcje na nasze słowa. Kłamstwo to ogromny wysiłek energetyczny i pociąga za sobą stres. Według Joego Navarro, specjalisty od komunikacji niewerbalnej, na stresującą sytuację można reagować na trzy sposoby: ucieczką (np. fizycznym odchyleniem się do tyłu), atakiem (np. atak słowny i/lub fizyczny) lub zastygnięciem (podobnie jak reakcja myszy na atak kobry królewskiej). Oczywiście wszystkie te reakcje mogą trwać bardzo krótko i w wielu przypadkach mogą być bardzo subtelne i nie dosłowne, dlatego też zanim zaczniesz je oceniać dobrze przećwicz ich czytanie. Podsumowując, poprawna identyfikacja kłamstwa wymaga poruszania się po opisanych wyżej pięciu obszarach. Na początku należy zebrać dane (bazę zachowania), następnie analizować słowa, ekspresje twarzy i obserwować całe ciało. Na koniec zadawać mistrzowskie pytania, które pomogą w ocenie prawdomówności naszego rozmówcy. Nasz wewnętrzny Typologia kłamców oraz znajomość stosowanych przez nich zabiegów mogą okazać się niezwykle przydatne w wykrywaniu kłamstwa. wykrywacz kłamstw musi być dobrze nauczony sprawnego poruszania się między tymi obszarami, by mógł wyłapać sygnały kłamania u naszych rozmówców. Nikogo nie trzeba przekonywać o tym jak przydatna jest świadomość tego czy nasi rozmówcy są z nami szczerzy. Nikt z nas nie chce zostać oszukany, bo często kończy się to dla nas cierpieniem i utratą czegoś ważnego i potrzebnego. Obserwacja i analiza mowy ciała jest prawdziwym wyzwaniem. Umiejętność interpretowania języka ciała wymaga obiektywnego podejścia i wyzbycia się uprzedzeń wobec danej osoby, ponieważ bardzo łatwo jest zinterpretować czyjś gest, ruch, a nawet wypowiedź po naszej myśli. Łatwo tutaj o pomyłkę, mogącą mieć wpływ na nasze relacje z rozmówcą. Na koniec chciałbym zwrócić także uwagę na osoby chrakteryzujące się swojego rodzaju wieczną podejrzliwością. Pomijam tu wątek przyczyn takiej postawy, mogących mieć swoje źródła w dzie- 18\n19 Z szuflady eksperta ciństwie, wychowaniu, środowisku pracy czy też życiowych doświadczeniach. Chciałbym jednak zauważyć, że rzetelna umiejętność rozpoznawania kłamstwa, każdemu z nas służyć może inaczej. Policjant pragnie złapać przestępcę, adwokat chce wychwycić uniki świadka w sądzie, handlowiec lub negocjator chciałby wiedzieć czy reakcja rozmówcy na ofertę jest prawdziwa czy też jest to jedynie gra negocjacyjna. Prywatnie, osobisty wykrywacz kłamstw może służyć do oceny prawdomówności partnera lub dorastającego dziecka. Skuteczne wykrywanie kłamstw a także rzetelna i umiejętna ocena prawdomówności pozwala nam uniknąć stawiania chybionych tez i wyeliminować nerwową podejrzliwość. To umiejętność rozumienia reakcji i zachowań zamiast zwykłych prób czytania w ludzkich myślach. REKLAMA w sieci 2,4 miliardów na świecie*. Prawie 17,5 miliona Polsce**. Tyle osób zamiast szukać informacji o twojej firmie na targach czy w czasopismach branżowych, sięgnie po Internet. To liczby, których nie należy lekceważyć, bo internautów z każdym dniem przybywa. Marta Buzalska Co to oznacza dla przedsiębiorców? Przede wszystkim zupełnie nowe możliwości reklamy, nieograniczone zasięgiem geograficznym i o wiele tańsze niż w tradycyjnych mediach. Internet w porównaniu z innymi nośnikami ma stosunkowo niewiele wad. Jeśli tylko potencjalny klient ma do niego dostęp, to reklama w sieci może okazać się strzałem w dziesiątkę, szczególnie przy rosnącej ostatnio popularności smartfonów i tabletów. Naturalnie, nieprzemyślana reklama zawsze będzie nieskuteczna, nieważne w jaki sposób rozpowszechniana. Nie wystarczy więc stworzyć stronę internetową z ofertą naszej firmy i oczekiwać, że klienci zaleją nas zamówieniami. Jednak faktem jest, że reklama w sieci jest dużo ciekawsza dla odbiorcy pozwala na ogromną kreatywność i elastyczność. Klient doceni także fakt, że cały proces zakupowy może zamknąć się w bardzo krótkim czasie i to bez opuszczania domu. Internet pozwala znaleźć produkt lub usługę, porównać ją z innymi, wybrać z puli najlepszą ofertę, zamówić produkt i od razu za niego zapłacić. Dla właścicieli sklepów, którzy reklamują się w Internecie, ważne jest, że zamiast zalewać wszystkich odbiorców reklamami, mogą trafić do specjalnie wyselekcjowanego klienta, zainteresowanego jego działalnością. Poza tym dostosowane do odbiorcy reklamy są mniej nachalne i mniej denerwujące dla internautów. Reklama w Internecie to zasadniczo trzy obszary. Pierwszym są wyszukiwarki, takie jak Google czy Yahoo. W tym celu powinniśmy oczywiście stworzyć portal o naszej firmie i zadbać o odpowiednie pozycjonowanie strony. Złota zasada mówi, że jeżeli czegoś nie ma na pierwszej stronie wyszukiwarki, to nie ma tego w ogóle. To prawda, internauci rzadko zaglądają na drugą stronę, o dalszych nawet nie wspominając. Warto też pamiętać, że brzydko zaprojektowana, statyczna strona czasami potrafi bardziej zaszkodzić niż pomóc. Dlatego warto zatrudnić profesjonalistę, który odpowiednim designem i niebanalnymi pomysłami zachęci odwiedzających by pozostali na stronie. Ważne jest, by kierować się zasadą trzech kliknięć. Klient powinien znaleźć poszukiwaną na naszej stronie informację klikając maksymalnie trzy razy, w przeciwnym razie może się zniechęcić i zacząć szukać tego, co go interesuje u konkurencji. Drugim obszarem jest szeroko pojęta blogosfera. Blogi przeżywają ostatnimi czasy prawdziwy rozkwit, a najbardziej znani blogerzy są w swojej dziedzinie niemal wyroczniami. Reklama na popularnych blogach jest więc niezwykle skuteczna. Jeśli bloger poleci waszą firmę to zadziała tu mechanizm tzw. marketingu szeptanego. Klienci potraktują takie polecenie jak opinię znajomego, a takie cenimy najbardziej w końcu stali czytelnicy czują się związani z autorem bloga w sposób bliższy relacji przyjacielskiej aniżeli celebryta fan. Jednak tematyka bloga musi korespondować z tym, czym się zajmujemy. Reklama dilera samochodowego na blogu kulinarnym, nie tylko nie zachęci klienta by odwiedził naszą stronę, ale też przeszkodzi w stworzeniu spójnego wizerunku firmy. Trzecim obszarem marketingu w Internecie są media społecznościowe, takie jak Facebook (ponad miliard aktywnych użytkowników) czy Tweeter (ponad 200 mln aktywnych użytkowników). W mediach społecznościowych najskuteczniejszą reklamą jest prowadzenie profilu. Powinniśmy umieszczać tam nie tylko informacje o nowych ofertach firmy, ale przede wszystkim ciekawostki branżowe, które użytkownik chętnie udostępni znajomym, reklamując nas coraz większej ilości osób. Profesjonalnie prowadzony fanpage na Facebooku to idealny sposób, by szybko i niskim kosztem opowiedzieć internautom o naszej firmie. Co więcej, tego typu profile pozwalają doskonale kreować wizerunek firmy, stworzyć pewną markę, co dzisiaj coraz częściej jest warunkiem sukcesu. * Dane serwisu royal.pingdom.com ** Dane serwisu Marta Buzalska studentka Dziennikarstwa i Komunikacji Społecznej, absolwentka Instytutu Etnologii i Antropologii Kulturowej na Uniwersytecie im. Adama Mickiewicza w Poznaniu. 19\n20 Z szuflady eksperta PO CO I JAK przełamywać lody w kontaktach biznesowych. Od kilku lat coraz więcej firm oczekuje od swoich pracowników posiadania szerokiej i mocnej sieci kontaktów. Konferencje, seminaria czy spotkania biznesowe są jedną z okazji do ich budowy. Niestety ponad 70 proc. uczestników wydarzeń biznesowych, nie czuje się komfortowo w przełamywaniu lodów. Co robić, aby w pełni wykorzystać takie okazje do budowania relacji biznesowych? Jak szybko zawierać nowe znajomości? Grzegorz Turniak Mingling i networking na konferencjach Biorąc udział w różnych wydarzeniach organizowanych dla środowiska biznesowego większość uczestników koncentruje się głównie na kwestiach merytorycznych konferencji, nie wykorzystując okazji do zawierania nowych znajomości. Pewnym rozwiązaniem, które stosują organizatorzy jest mingling czyli wymieszanie się ludzi. Bez wspomagania organizatorów wymiana wiedzy i doświadczeń pomiędzy uczestnikami jest zazwyczaj niewielka. Wynika to z wielu powodów, np. uczestnicy nie wiedzą, po co zawierać nowe znajomości, jak to robić, czego nie robić oraz jak podtrzymywać nawiązane relacje. Co zrobić, aby w pełni wykorzystać wydarzenia biznesowe na poszerzenie bazy kontaktów? Po pierwsze: potraktuj przerwy jako czas na poznawanie nowych ludzi. W sumie najważniejszy jest okres rejestracji uczestników przed rozpoczęciem wydarzenia. Jeśli przyjdziesz wcześnie, będziesz miał okazję poznać innych w komfortowych warunkach. Po drugie: nie siadaj po rejestracji, lecz stój i z uśmiechem witaj przybywających. Wciel się w rolę witającego gości. Swoją teczkę zostaw w domu lub szatni ew. na krześle w sali. Po trzecie: rozmawiaj głównie z nieznajomymi, znajomych serdecznie pozdrów i ewentualnie poznaj ich z nowopoznanymi osobami. Warto poprosić znajomych o to, aby Cię przedstawili innym ludziom. Po czwarte: stań się mistrzem pogawędek, pomóż innym zaprezentować siebie i swój biznes. Dzięki zasadzie wzajemności oni po zaprezentowaniu siebie poproszą Ciebie o opowiedzenie o sobie. Po piąte: bądź łącznikiem między ludźmi. Pomóż im się poznać, a będą Ci wdzięczni, co przełoży się na Twoje dobre z nimi relacje. 20 Fot. Piotr Szalański Grzegorz Turniak Niestrudzony orędownik idei: networkingu, miglingu, zarządzania talentami i karierą. W 2006 r. założył i do końca 2012 r. był prezesem BNI Polska. Założył i prowadził z partnerami The Top Careers Club. Wcześniej, w swojej karierze pełnił m.in. funkcje: prezesa Jobpilot Polska, HR Sector Sales Managera w SAP Polska, Managing Directora w Neumann Management Institute, Dyrektora Polskiej Międzynarodowej Szkoły Zarządzania. Idealnie zorganizowana konferencja Na konferencjach lub większych spotkaniach biznesowych organizatorzy coraz częściej wyznaczają osoby do witania i zajmowania się gośćmi tak, aby czuli się oni komfortowo. Są to tak zwani icebreakerzy. Dzięki temu uczestnicy uzyskują niespotykaną na rynku wartość dodaną. Unikalne, zapadające w pamięć doświadczenia stają się istotnym elementem budowania reputacji i wyróżniania się wydarzenia na konkurencyjnym rynku. Wprowadzenie spójnego systemu zarządzania doświadczeniem klienta podczas seminariów czy konferencji ma ogromne zalety. Pozwala ograniczać wpływ przypadku na jakość doświadczenia, wyeliminuje źródła negatywnych doświadczeń klienta, wywołuje wdzięczność dla organizatorów za zadbanie o przełamanie lodów. Przede wszystkim jednak stymuluje klientów do zachowań pożądanych z punktu widzenia interesów Twojej firmy (rekomendacje, lojalność, większa sprzedaż). Rola icebreakerów Zespół witający gości realizuje wiele celów: zbudowanie miłej i przyjacielskiej atmosfery przed rozpoczęciem konferencji, wywołanie poczucia wdzięczności klientów dla organizatorów za troskliwe zaopiekowanie się nimi od samego początku, przełamanie lodów przez uczestników, którzy się nie znają, zwiększenie liczby nawiązanych wartościowych kontaktów przez uczestników konferencji oraz efektywne wykorzystanie czasu na konferencji. Przebieg sesji networkingowej Przed rozpoczęciem konferencji przeszkoleni uprzednio icebreakerzy pełnią rolę proaktywnie witających uczestników: pomagają uczestnikom przełamać lody, czyli bezpiecznie wyjść ze swojej strefy komfortu i nawiązać wartościowe kontakty. Taktownie ułatwią nawiązanie rozmowy, przedstawiając sobie uczestników od momentu rejestracji do rozpoczęcia konferencji. Łączą także osoby, które niejednokrotnie są trochę zagubione, ponieważ nie mają znajomych wśród profesjonalistów na konferencji. Trudno przecenić korzyści płynące ze sprawnego minglingu, który nie wymaga zbytniego wysiłku, ale zaangażowanych i otwartych ludzi. Moje dotychczasowe doświadczenia pokazują, że moderowane sesje networkingowe przynoszą dodatkowe korzyści wymiany wiedzy i doświadczeń oraz dostarczają wiele satysfakcji uczestnikom, a organizatorom możliwość skorzystania z zasady wzajemności.


MOTORSPORT GRAND PRIX - Grand Prix Wietnamu w kalendarzu Formuły 1 od sezonu 2020\nGrand Prix Wietnamu w kalendarzu Formuły 1 od sezonu 2020\n07 Listopada 2018, 11:25\nFormuła 1 potwierdziła organizację Grand Prix Wietnamu od sezonu 2020, po podpisaniu wieloletniej umowy z miastem Hanoi.\nMistrzostw Świata Formuły 1 były łączone z Wietnamem od kilku lat, jednak dopiero w zeszłym miesiącu okazało się, że rozmowy są na ostatniej prostej, a lokalizacja obiektu została ustalona.\nPół uliczny obiekt w Hanoi będzie liczył 5,5 kilometra i dwadzieścia dwa zakręty, a kierowcy zmierzą się na nim w kwietniu.\nUkład zaprojektowany przy współpracy z firmą Hermanna Tilke, został stworzony z zamiarem stworzenia unikalnego układu hybrydowego, łączącego cechy obiektu ulicznego z trwałym układem toru w ramach topografii miasta.\nZakręty jeden i dwa zostały zainspirowane sekwencją otwierającą układ Nurburgring, od dwunastego do piętnastego to myśl o pierwszej części obiektu w Monte Carlo, natomiast od szesnastego do dziewiętnastego to inspiracja eskami na torze Suzuka.\nNowy obiekt w Hanoi będzie posiadał również długie proste, w tym półtorakilometrowy odcinek, co wraz z kombinacją technicznych części toru, postawi zespoły przed dużym wyzwaniem.\nZ przyjemnością ogłaszamy, że w Hanoi odbędzie się Grand Prix Formuły 1 - powiedział Chase Carey, prezes Formuły 1.\nOdkąd zaangażowaliśmy się w ten sport w 2017 roku, rozmawialiśmy o rozwoju w nowych miastach, aby poszerzyć atrakcyjność Formuły 1, a Grand Prix Wietnamu jest realizacją tych ambicji.\nCieszymy się, że jesteśmy w Hanoi, jednym z najbardziej ekscytujących miast na świecie, z bogatą historią i niesamowitą przyszłością.\nJest to idealna formuła dla wyścigów Grand Prix i cieszę się, że stanie się ona prawdziwą atrakcją kalendarza F1.\nNasz zespół do spraw motorsportu, współpracując z miastem Hanoi i promotorem Vingroup, pracował nad stworzeniem toru, które nie tylko przetestuje kierowców, ale także zapewni naszym fanom radosne widowisko.\nZ niecierpliwością czekamy na to, by zobaczyć bolidy Formuły 1 pędzące po ulicach tego fantastycznego miasta od 2020 roku - dodał.


Publiczna Szkoła Podstawowa im. O. Flawiana Słomińskiego w Borzechowie - ŚWIĘTA MAJOWE W PSP BORZECHOWO\nJesteś: Strona główna » Aktualności » ŚWIĘTA MAJOWE W PSP BORZECHOWO\n28 kwietnia 2018 00:52 | Aktualności\nŚWIĘTA MAJOWE W PSP BORZECHOWO\nMaj jest miesiącem szczególnym w historii Polski. W pierwszych trzech dniach maja obchodzone są w Polsce trzy ważne święta. 1 Maja zapisał się jako Międzynarodowe Święto Pracy obchodzone nie tylko w Polsce, ale i na świecie. 2 Maja został ustanowiony Dniem Flagi Rzeczypospolitej Polskiej. Święto to czci polskie barwy narodowe. Jest to dzień, w którym Polakom towarzyszą refleksje o szczytnych kartach historii Polski. Dzień Flagi poprzedza święto 3 maja, upamiętniające przyjęcie niezwykle istotnego dokumentu, jakim była Konstytucja 3 Maja z 1791 roku.\n"Czy to można zrozumieć"\nW piątek 27 kwietnia 2018 r. w Publicznej Szkole Podstawowej im. O. Flawiana Słomińskiego w Borzechowie odbył sie uroczysty apel poświęcony ŚWIĘTOM MAJOWYM. Apel przygotowali najmłodsi uczniowie naszej szkoły - klasa I i II sp pod kierunkiem pani Marietty Sroki i pani Bożeny Kromer. Uroczystość uświetniał także chór szkolny pod przewodnictwem pana Sylwestra Klamanna.\nMaluchy wykazały się zdolnościami czytelniczymi, recytatorskimi, wokalnymi i tanecznymi. Udowodniły, że znają swój kraj, jego symbole narodowe oraz interesują się jego historią, a słowo konstytucja nie jest im obce. Pokazały piękny układ taneczny do Poloneza - polskiego tańca narodowego. Jeden z uczniów wcielił się w postać króla Stanisława Augusta Poniatowskiego, który był jednym z głównych autorów ustawy zasadniczej zwanej Konstytucją 3 Maja. Dla wszystkich uczniów naszej szkoły ten apel był lekcją historii.\nOpracowała: Bożena Kromer\nŚwięta Majowe 2018r


Marsylianka i potężna flaga. Przystanek Woodstock z Francją [ZDJĘCIA] | Gazeta Lubuska\nJakub Pikulik 15 lipca 2016, 22:31\nTakiego wydarzenia w historii Przystanków Woodstock jeszcze nie było. Jurek Owsiak już o godzinie 14.00 zapowiadał, że będzie to coś wyjątkowego. I było. Około godziny 22.00, po koncercie kapeli Decapitated, na scenę wyszedł dyrygent Wielkiej Orkiestry Świątecznej Pomocy. - We Francji stało się coś strasznego - powiedział do woodstokowiczów. Zgromadzony przed dużą sceną Przystanku Woodstock 2016 tłum zamarł.\nWcześniej Pokojowy Patrol rozdał wszystkim kartki. Były w kolorze białym, niebieskim i czerwonym.\nI nagle na dużej scenie rozbłysły światła, które oświetliły zgromadzonych przed nią ludzi. Chwilę później z głośników rozbrzmiał hymn Francji. W tym momencie tysiące ludzi zgromadzonych pod sceną uniosło w górę kartki, które ułożyły się w potężną flagę Francji. W ten sposób cały Przystanek Woodstock połączył się w bólu z osobami, które ucierpiały w czwartkowym zamachu.


Oleander - OGRODY - Pamiętajcie o ogrodach - forum.muratordom.pl\n07-09-2004 09:35 #1\njak powinno się pielęgnować oleandra? W tamtym roku dostalam spory okaz, całe lato był w ogrodzie, ladnie kwitł. na zimę został zniesiony do piwnicy, podlewany rzadko. W to lato niestety nie zakwitł podobno nalezy obrywać kwiaty po przekwitnięciu\n08-09-2004 10:11 #2\nMajeczko oleandry przez cały rok potrzebują dużo światła.. ja chodowałam je w domu na parapecie a jak kwitły to wynosiłam na zewnątrz.. bo jak kwitną to moga uczulać i powodują złe samopoczucie\n08-09-2004 10:30 #3\nHm... Nie obrywam kwiatów, natomiast swego czasu przeczytałam, aby olendrowi nie zapewniać zbyt dużej doniczki - im mniejsza tym lepiej, bo wtedy kwitnie obficiej i u mnie to się sprawdza.\n08-09-2004 11:52 #4\nhm, gdzie ja go postawię? Toż to olbrzym. Istnieje także mozliwośc, ze kotki zrobia sobie dodatkowy wychodek W piwnicy faktycznie nie ma za duzo swiatła, w pokojach, chyba za cieplo.\nDoniczki mu już nie zmniejszę, to raczej niewykonalne.\njak często ma byc podlewany, czym nawozić na wiosnę? ma kwitnąć i już.\n24-09-2004 11:26 #5\nMAm trzy oleandry od kilku lat i pewne doświadczenia.\nRośliny na wiosnę i latem potrzebują dużo światła, wody i nawozu. Bardzo dobrze rosną na dworze, w słońcu, ale jak to się mówi, nogi lubią mieć w wodzie, więc bryła korzeniowa musi być stale wilgotna, a na podstawce, czy w osłonce w której stoi doniczka może być stale woda. Kiedy kwitną nie lubią za to wiatru i deszczu, który niszczy ich delikatne kwiaty i rozwijające się pączki ( tym zielonym, zwiniętym nie szkodzi), więc ze względu na urodę lepiej im będzie na osłoniętym tarasie.\nOleandry muszą być nawożone od wiosny do jesieni obficie i często. Ja zasilam od marca do połowy kwietnia nawozem POKON do roślin zielonych ( więcej azotu), a potem POKONEM do kwitnących, od czasu do czasu troszkę nawozu przeciwko chlorozie. Można nawozić po troszku z każdym podlewaniem ( ale mnimalne ilości), albo raz w tygodniu większą dawką od zalecanej dla roślin doniczkowych. Ze trzy, cztery razy nawożę po prostu "zamiast" przefermentowaną gnojowicą ( od krówki). Wszystkie rośliny prawie rosną po tym jak szalone.\nOleandry wytrzymują spadki temperatury do ok - 5 stopni, ale ja tak nie ćwiczę i zabieram je do domu tak jak pelargonie, fuksje, itp. czyli tuż przed pierwszym przymrozkiem.\nJesienią wybujałe oleandry co drugi rok przycinam bez żalu o prawie połowę. To konieczne, żeby zachowały ładny, gęsty, krzaczasty pokrój i ulistnienie na całej długości. Wtedy wypuszczają dużo świeżych, nowych pędów, a z przyciętych wypuszczają po trzy pędy, które powinny zakwitnąć, z kórych następnie wyrastają kolejne trzy pędy. Te obcięte można ukorzenić.\nNa zimę przenoszę je do słabo ogrzewanego pomieszczenia z dużym oknem. Niestety, zimą muszą mieć jasnoi więc jest to problem. W kwietniu, kiedy miną przymrozki lądują na tarasie i zabawa zaczyna się od początku. Ale warto dla kwiatów, mój jeden kremowy pachnie wanilią.\n24-09-2004 12:54 #6\n"...przycinam o polowę..." jak????, mam wziąć sekator i ciąć? przez rozwidleniem gałązki, czy za? I potem te obciete gałazki zanurzyć w ukorzeniaczu i do doniczki z ziemią?\nNapisz jeszcze trochę, jestem kompletna ignorantką\n25-09-2004 20:57 #7\nprzycinasz zaraz za węzłem, czyli rozwidleniem, konkretnie jakieś 3-4 mm za rozwidleniem.\nbłagam jak będziesz przycinać swój kremowy ukorzeń dla mnie, albo wyślij mi w foliowym woreczku owinięte w mokrą ligninę takie ze dwie-trzy sadzonki to sobie ukorzenię. Od dwóch lat poszukuję kremowego, mam dwa ciemnoróżowe. Jeśli jesteś na tak - wyślę ci adres na priva.\n26-09-2004 19:46 #8\nZrobione Ukorzeniłam 6 malych, jeszcze nie zdrewniałych gałązek, zobaczymy co z tego wyjdzie. Oleander /już "skrócony"/ został wniesiony do domu, donicę od góry zabezpieczyłam przed sprytnymi kotami siatką do tynkowania\n30-09-2004 14:37 #9\nHanula, usiłowałam ci wysłać wiadomość, ale nie wiem czy dotarła.\nChętnie prześlę sadzonki, jak je obetnę, bo w tym roku akurat będę obcinać, ale moje oleandry jeszcze na tarasie i kwitną. Marzą mi się czerwone i takie z liśćmi obrzeżonymi na żółto - chętnie się wymienię, mam kremowy, pojedynczy jasnoróżowy i pełny ciemnoróżowy.\nCo do obcinania - ja nie obcinam zaraz pod miejscem z którego pędy się rozgałęziają, tylko znacznie niżej, tak mniej więcej w połowie. Jeżli obetnie się zaraz pod rozgałęzieniem, to powyżej na wiosnę wyrosną pędy w tym samym miejscu, a chodzi o to żeby się rozgałęziły i zgęstniały, a dzieje się tak gdy nowe wyrosną niżej i od samej podstawy, od korzeni. PRzez to niektóre mogą niezakwitnąć, więc warto nie obcinać wszystkich naraz, tylko np. połowę i tak co roku.\nNieobcinane oleandry tracą dolne liście i z trudem się rozrastają, w końcu robią się brzydkie. Pozdrawiam.\nA ja wczoraj wyczytałam w tzw. prasie kobiecej, że nie należy przebywać długo w towarzystwie kwitnącego obficie olaendra, bo wydziela trujące substancje, a to przebywanie może skończyć się np. silnym bólem głowy. Czy to jest prawda?\n04-10-2004 08:52 #11\nChyba oleandrowi przeniesienie do domu się niespodobalo Część liści mu żółknie i chyba spadną. Może źle go podlewam, ile wody potrzebuje roslina metrowej wielkości?\n04-10-2004 12:52 #12\nTrochę za wcześnie schowałaś tego oleandra. Co do podlewania - oleander potrzebuje dużo wody, latem ma mieć cały czas "mokre nogi", ale teraz jak go obcięłaś, powierzchnia liści się zmniejszyła i już nie potrzebuje tyle wody. Ziemia w donicy powinna być lekko wilgotna i tak przez cały okres spoczynku, nie można oleandra zasuszyć. Trudno mi stwierdzić na odległość czy liście opadły Twojemu oleandrowi z powodu nadmiaru czy niedoboru wody, bo efekt jest podobny. Jeśli korzenie są podgniłe, ziemia była bardzo mokra to znaczy że wody było za dużo.\n04-10-2004 13:16 #13\nhm, mam wynieść z powrotem U nas były juz przymrozki, teraz faktycznie jest ciepło. Dobrze, będę podlewać mniejszą iloscia wody /kubek 0,5l na tydzień/\n09-10-2004 11:45 #14\nJa podlewam swoje letnia woda nigdy zimna reszte podobnie.\n15-11-2004 12:47 #15\nOleander na obcietych gałęziach wypuscił mlode listki mam nadzieję, ze tak powinien się zachować\n19-11-2004 09:19 #16\nWłaśnie tak, to będą młode pędy, powinny tez wyrosnąć nowe u podstawy.\nPochwalę się jeszcze trochę: właśnie wróciłam z ciepłych krajów i przywiozłam sobie ukorzenione już sadzonki oleandra z jasnym obrzeżeniem i bugenwillę. Ponieważ ziemi nie wolno przywozić, otrzepałam je przed wyjazdem z ziemi i z gołymi korzeniami, zapakowane jakoś przeleciały w walizce. Wsadziłam je do doniczek i mam nadzieję że będzie OK, choc obawiam się trochę o bugenwillę.


"Pokaż to Putinowi". Fotografie z chwili ratowania 6-letniej dziewczynki zabitej na Ukrainie obiegły świat - Kobieta.pl\nRelacja fotograficzna pokazująca w najbardziej poruszający sposób piekło wojny. "Pokaż to Putinowi. Oczy tego dziecka i płaczących lekarzy".\n"Pokaż to Putinowi". Zdjęcia z chwili ratowania 6-letniej dziewczynki zabitej na Ukrainie obiegły świat\nNiedziela, 27 lutego 2022 w szpitalu w Mariupolu na Ukrainie. "Pokaż to Putinowi. Oczy tego dziecka i płaczących lekarzy" - mówi do fotoreportera Associated Press ratownik medyczny, który próbował uratować umiejącą 6-latkę. Wstrząsające zdjęcia trafiły do mediów.\nWedług relacji agencji Associated Press w momencie rozpoczęcia rosyjskiego ostrzału dziecko wraz z rodziną przebywało w supermarkecie na obrzeżach Mariupolu - miasta porowego w południowo-wschodniej części Ukrainy. Ranna w wyniku działań rosyjskich żołnierzy 6-letnia dziewczynka trafiła do szpitala, kiedy tylko stało się to możliwe.\nZabierz ją, zabierz ją! Damy radę! - miał krzyczeć do zespołu i rodziny jeden z ratowników.\nMatka dziewczynki płakała przed karetką. Ojciec, cały we krwi, cały czas trwał u boku dziecka. Najpierw była walka o przywrócenie jej funkcji życiowych na noszach, później, przy pomocy tlenu w szpitalu. Niestety, 6-latki z Mariupola nie udało się uratować.\nLekarz, który ratował dziewczynkę, miał w momencie jej śmierci powiedzieć do reportera Associated Press:\nPokaż to Putinowi. Oczy tego dziecka i płaczących lekarzy.\nRelację fotograficzną zamieściło m.in. CNN. Ostatnie zdjęcie to martwe ciało dzieci leżące w szpitalnej sali, przykryte jej kurtką.\nPost udostępniony przez Michał Kośmicki (@spanko_w_plynie)\nUDZIEL WSPARCIA BOHATEROM UKRAINY:\nPoprzedni artykuł Zbiórki dla Ukrainy: jak pomóc potrzebującym? W jaki sposób przyjąć do siebie rodzinę z Ukrainy? [LISTA ZBIÓREK I INNYCH MOŻLIWOŚCI]\nNastępny artykuł Sean Penn i jego koledzy porzucił samochód i pieszo dotarli do polskiej granicy. To, co widzieli po drodze, zmusiło ich do refleksji


Praca sezonowa. Jest nowy rodzaj umowy – umowa o pomocy - Portal FK\nDzisiaj wchodzi w życie nowelizacja ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników oraz niektórych innych ustaw. Nowela wprowadza nowy rodzaj umowy, na podstawie której rolnicy będą mogli zatrudniać pomocników oraz rozszerza definicję wypadku w rolnictwie.\nDo tej pory rolnicy w szczycie sezonu zatrudniali pracowników albo na umowy o dzieło albo na czarno. Większość osób pracujących na tych zasadach pochodziła z Ukrainy. Niewątpliwie praca „na czarno” była wykonywana nielegalnie, a ta na umowę o dzieło nie dawała im żadnego prawa do przyszłych świadczeń czy także bezpłatnego leczenia.\nSejm wprowadził nowe przepisy do obowiązującej ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników oraz niektórych innych ustaw, które weszły w życie 18 maja br.\nStąd już w tym sezonie rolnicy mogą zatrudniać pomocników do prac przy zbiorach na podstawie nowych umów. Jest to nowy rodzaj umowy cywilnoprawnej.\nUmowa o pomocy przy zbiorach – nowy rodzaj umowy\nZawierając umowę o pomocy przy zbiorach – pomocnik rolnika zobowiązuje się do świadczenia pomocy przy zbiorach produktów rolnych, a także pozostałych ziół i roślin zielarskich, zwanych dalej „chmielem, owocami, warzywami, tytoniem, ziołami i roślinami zielarskimi", w określonym miejscu w gospodarstwie rolnika i przez określony czas, a rolnik do zapłaty umówionego wynagrodzenia za świadczoną pomoc.\nWażne informacje dotyczące zawarcia umowy\nUmowę trzeba zawrzeć na piśmie przed rozpoczęciem świadczenia pomocy przy zbiorach chmielu, owoców, warzyw, tytoniu, ziół i roślin zielarskich.\nW umowie strony muszą określić:\nWykonywanie powyższych czynności nie stanowi zatrudnienia w rozumieniu Kodeksu pracy. W zakresie nieuregulowanym w rozdziale 7a do umowy o pomocy przy zbiorach stosuje się przepisy Kodeksu cywilnego.\nPomocnik będzie mógł świadczyć pracę tylko przez 180 dni i być osobą pełnoletnią\nRolnik musi zapewnić potrzebne narzędzia\nUmowy będą oskładkowane\nRolnik będzie musiał opłacać za pomocnika składkę ma ubezpieczenie wypadkowe oraz składkę zdrowotną.\nObecnie wysokość składki zdrowotnej wynosi 142,48 zł, a wypadkowej 42 zł. Zatem łącznie wyniesie to miesięcznie około 184 zł.\nSkładka na ubezpieczenia wypadkowe może być liczona proporcjonalnie do ilości dni przepracowanych przez pracownika sezonowego, a składkę zdrowotna trzeba opłacić za cały miesiąc.\nPomocnik rolnika będzie musiał rozliczyć się z podatku od osiągniętych dochodów w kraju, którego jest obywatelem.\nJest nowa definicja wypadku\nNowe przepisy rozszerzają definicję wypadku w rolnictwie.\nustawa z 13 kwietnia 2018 r. o zmianie ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2018 r. poz. 858).\npraca sezonowaumowa o pracę