PlayStation Spartacus – ile będzie kosztować Game Pass od Sony? Są przecieki - Scroll\nPlayStation szykuje potężną odpowiedź w stosunku do Xboxowego Game Passa? Istnieje wysokie prawdopodobieństwo! W sieci pojawiły się przecieki zapowiadające, że Sony przygotowuje się na wprowadzenie oferty.\nSpekulacje w internecie pojawiały się regularnie na temat konkurencyjnej usługi. Oficjalnie oczywiście Sony nie zabrało głosu w tej sprawie. Warto jednak zwrócić uwagę na słowa wypowiedziane przez dziennikarza growego – Jeffa Grubba, który w swoim podcaście ujawnił kilka ciekawych informacji. Nagranie możecie znaleźć tutaj.\nPlayStation Spartacus, bo tak powinna się nazywać usługa wedle przepowiedni, niebawem powinna zostać ujawniona całemu światu. Podkreślamy, że słowa Jeffa często się sprawdzają, lecz pamiętajmy, że to tylko teorie niepotwierdzone u producenta. Jak może wyglądać PlayStation Spartacus?\nSprawdź też: PlayStation VR2 – oficjalna prezentacja gogli i kontrolera PlayStation VR2 Sense\nGracze mogą spodziewać się trzech poziomów abonamentu do wykupienia. Pierwszym będzie wariant podstawowy, którego cena oscylować powinna w ok. 10 dolarów. Jego oferta ma zawierać to, co obecnie znajduje się w PS Plus – tak uważa Jeff Grubb.\nPlayStation Spartacus – więcej informacji o Game Passie od Sony\nDrugi poziom abonamentu powinien kosztować 13 dolarów, a katalog gier może zawierać „wszystko, co w PSNow było do pobrania”. To całkiem ciekawa obietnica, ponieważ jeżeli spekulacje potwierdziłyby się, gracze otrzymaliby ok. 300 gier do użytku. Dziennikarz jednak mówi, że przesyłanie strumieniowe nie znalazłoby się w tym pakiecie.\nTrzeci i ostatni abonament to wariant premium – wydatek rzędu 16 dolarów, który gromadzi wszystko z pozostałych poziomów, a także implementuje przesyłanie strumieniowe i dostęp do wersji próbnych przed premierą. Mają pojawić się także klasyczne gry. Ciekawe, czy PlayStation potwierdzi spekulacje dziennikarza.\nInteresujące jest pojęcie klasycznych gier, ponieważ sam Jeff powiedział, że nie wie, o jakie tytuły chodzi. Co ciekawe, nazwał je „główną częścią tego poziomu premium”. Być może chodzi o najciekawsze, najpopularniejsze gry, które debiutowały na PlayStation. Trudno jednoznacznie powiedzieć, co zamierza Sony. Niestety, przecieki dalej zostają niepotwierdzonymi informacjami, czekamy zatem na oficjalne informacje od producenta. Wygląda na to, że powinny pojawić się już niedługo, o ile dziennikarz się nie mylił.\nA co Ty sądzisz o spekulacjach pojawiających się w Internecie? Czy oferta od Sony będzie lepsza niż od Microsoftu? Daj znać w komentarzach.


OUTSOURCING - Wypracowania\nNowa treść funkcji zaopatrzenia\nWprowadzenie outsourcingu do firmy oznacza nowe spojrzenie na funkcję zaopatrzenia. W ujęciu tradycyjnym wszystkie niezbędne do produkcji części oraz komponenty do maszyn i urządzeń wytwarzano na miejscu. Wyroby i podzespoły sprowadzano także z zewnątrz, korzystając z wielu źródeł. Szukano dostawców oferujących produkty po korzystnych dla firmy cenach. Właśnie ze względu na nie często zmieniano dostawców. Firmy zabiegały o to, by komponenty były nowoczesne, dlatego we własnym zakresie prowadziły badania produktów, technologii, itp. Była to działalność kosztowna, na którą mogły sobie pozwolić tylko nieliczne przedsiębiorstwa. Nowe ujecie funkcji zaopatrzenia zakłada przede wszystkim koncentrację na kluczowych obszarach działania firmy. Oznacza to rezygnację z produkcji szerokiej gamy części, na rzecz tych najważniejszych. Pozostałe komponenty zostają dostarczane przez partnerów – taką nazwę nadaje się firmom dostawczym. Przedsiębiorstwo kupuje od swych partnerów know-how – nie musi się więc starać o rozwijanie własnych badań. Stosunki zaopatrzenia w outsourcingu oparte są na innych zasadach niż w tradycyjnym modelu dostaw i są podporządkowane strategii firmy.\n\twykorzystywać innowacyjne możliwości systemów informacyjnych,\n\tzwiększać odpowiedzialność dostawców za zapewnienie odpowiedniej jakości\n\trozwijać partnerską współpracę na szczeblu operacyjnym.\nWydzielenie funkcji ze struktury przedsiębiorstwa (outsourcing) może być rozważane tylko wówczas, gdy w otoczeniu przedsiębiorstwa istnieje, bądź może być stworzona, stabilna i konkurencyjna oferta usług ukierunkowanych na realizację wydzielonej funkcji. Musi być ono podporządkowane celom strategicznym rozwoju przedsiębiorstwa.\nDecyzja o wydzieleniu funkcji musi być poprzedzona wszechstronnymi i wnikliwymi analizami, obejmującymi aspekty: organizacyjne, kadrowe, techniczne, terytorialne, prawne i własnościowe. Wydzielenie funkcji nie może przyczynić się do osłabienia lub utraty kontroli nad prowadzoną działalnością gospodarczą. Wydzielanie funkcji oznacza nie tylko zmianę zasad realizacji funkcji, ale również restrukturyzację przedsiębiorstwa macierzystego. Wydzielanie tych zadań powinno się odbywać na podstawie szczegółowego planu.\n1)\toutsourcing kontraktowy (zwany zewnętrznym)\n2)\toutsourcing kapitałowy (zwany wewnętrznym)\nZ outsourcingiem kontraktowym mamy do czynienia, gdy rezygnujemy z realizacji funkcji w przedsiębiorstwie i przekazujemy jej wykonanie niezależnemu podmiotowi gospodarczemu na podstawie kontraktu, tzn. porozumienia lub umowy. Oznacza to likwidację wszystkich elementów związanych z realizacją funkcji, a więc zwolnienie pracowników, sprzedaż bądź likwidację majątku, likwidację komórki organizacyjnej.\nPrzykłady outsourcingu kontraktowego:\n–\trezygnacja z zatrudniania radców prawnych i zlecenie obsługi prawnej przedsiębiorstwa kancelarii prawnej\n–\tlikwidacja własnej księgowości i zlecenie usług księgowych do biura rachunkowego\n–\tlikwidacja własnej straży przemysłowej i zlecenie usług ochrony mienia przedsiębiorstwa firmie ochroniarskiej\n\tuproszczone struktury, redukcja problemów zarządzania\n\tpełna swoboda doboru wykonawcy, efekty konkurencji\n\tograniczenie zaangażowania i odpowiedzialności za realizację funkcji\n\tefekty specjalizacji rynkowej\nWady outsourcingu kontraktowego:\n\tkonieczność zwolnień pracowników\n\tograniczenie możliwości kontroli\n\tewentualne straty z tytułu sprzedaży lub likwidacji majątku\n\tograniczone możliwości planowania strategicznego działalności\nZ outsourcingiem kapitałowym mamy do czynienia, gdy wydzielamy funkcję z przedsiębiorstwa w postaci powiązanej kapitałowo spółki-córki. Oznacza to, że elementy związane z realizacją funkcji w ramach przedsiębiorstwa nie ulegają likwidacji, lecz są przekazywane do nowego podmiotu gospodarczego, czyli spółki-matki.\nPrzykłady outsourcingu kapitałowego:\n–\twydzielenie działalności serwisowej ze struktury przedsiębiorstwa w postaci spółki-córki serwisowej\n–\twydzielenie działalności socjalnej ze struktury przedsiębiorstwa w postaci spółki-córki socjalnej\n–\twydzielenie transportu zewnętrznego ze struktury przedsiębiorstwa w postaci spółki-córki transportowej\nZalety outsourcingu kapitałowego:\n\tunikanie zwolnień pracowników\n\tutrzymanie majątku w zorganizowanej formie\n\tszersze możliwości kontroli\n\tmożliwość planowania strategicznego działalności\n\twiększa swoboda kształtowania cen\nWady outsourcingu kapitałowego:\n\tograniczone możliwości radykalnej zmiany sposobu działania\n\todpowiedzialność właścicielska za wyniki\n\tograniczona swoboda wyboru wykonawcy, ograniczenie konkurencji\n\tdodatkowe nakłady związane z wydzieleniem\nKoncepcja outsourcingu zakłada również tworzenie nowego modelu w zakresie usług. Otóż uważa się, że można zrezygnować z usług, które nie mają istotnego znaczenia dla firmy i mogą być świadczone przez specjalistyczne przedsiębiorstwa.\nNajczęściej wymienia się tu takie usługi jak: ochrona firmy, zbiorowe żywienie (stołówki i bary), przetwarzanie informacji, utrzymywanie w stanie używalności maszyn i urządzeń (usługi remontowe), sprzedaż, utrzymywanie czystości, a nawet księgowanie. Najbardziej odpowiednie do outsourcingu są usługi luźno związane z podstawową działalnością firmy, a więc: zapewnienie bezpieczeństwa, zbiorowe żywienie. Są to równocześnie usługi proste. Bardziej skomplikowane są usługi polegające na przetwarzaniu informacji, a przy tym stopień powiązania z działalnością przedsiębiorstwa jest wysoki. Mocno zintegrowana z działalnością firmy jest np. rachunkowość finansowa.\nPodsumowując, można stwierdzić, że te usługi, które są proste i mało zintegrowane z podstawową działalnością firmy, najbardziej nadają się do przekazania na zewnątrz. Należy jednak pamiętać, że nie ma tu jednego ogólnego wzorca, a uporządkowanie obszaru usług w konkretnym przedsiębiorstwie zależeć będzie od jego specyfiki.\n\tFacility management: firma zewnętrzna przejmuje odpowiedzialność za prawidłowe działanie sprzętu informatycznego lub oprogramowania w przedsiębiorstwie. Najczęściej sprzęt taki jest własnością przedsiębiorstwa i znajduje się na jego terenie, a firma zewnętrzna wykonuje tylko planowe działania konserwatorsko-administracyjne.\n\tApplication Solution Providing: aplikacje specjalistyczne są własnością firmy zewnętrznej i są zainstalowane w jej siedzibie. Pracownicy przedsiębiorstwa łączą się przez Internet pracując na wydzielonej i odpowiednio zabezpieczonej bazie danych.\nPIERWSZE KROKI OUTSOURCINGU W POLSCE\nGłównym celem działalności tej firmy jest pełnienie funkcji agenta transferowego dla funduszy inwestycyjnych i emerytalnych. Oznacza to prowadzenie rejestrów uczestników funduszy, rozliczanie transakcji, księgowanie obrotów na rachunkach nabyć, umorzeń i prowizji, a także kontrola przepływu środków pieniężnych.\nKonieczność utrzymania pozycji konkurencyjnej w swojej dziedzinie wymusza na dzisiejszych menedżerach poszukiwanie efektywności w strategicznej działalności firmy oraz analizę funkcji według metod kosztów/ korzyści. Tak więc istnieje wiele przesłanek, iż outsourcing stanie się w Polsce popularny nie tylko przy obsłudze funduszy inwestycyjnych i emerytalnych, ale wszędzie tam, gdzie jego stosowanie okaże się ekonomicznie uzasadnione.\nW koncepcji outsourcingu centralną rolę odgrywają koszty, a właściwie oszczędność kosztów . Można stwierdzić, że jeżeli przedsiębiorstwo sano produkuje określone części lub komponenty, to ponosi określone koszty nabycia oraz pewne koszty stałe. Te ostatnie ulegną znacznej redukcji dzięki wzrostowi wydajności personelu i maszyn, a także dzięki obniżce niektórych części tych kosztów. W rezultacie koszty stałe ulegną znacznemu obniżeniu, co da tak pożądane oszczędności. Mogą one stać się źródłem przewagi konkurencyjnej danego przedsiębiorstwa.\nOutsourcing ma licznych zwolenników w Stanach Zjednoczonych. Także w Europie i Japonii wiele przedsiębiorstw ogranicza produkcję części we własnych zakładach i korzysta z usług kooperantów. Głównym argumentem przemawiającym za outsourcingiem jest obniżka kosztów. Ponadto outsourcing umożliwia płynne dostosowywanie się do wahań sezonowych (np. popytu) i lepsze wykorzystanie potencjału czasu, który ma do swojej dyspozycji przedsiębiorstwo.\nOkazuje się jednak, że przedsiębiorstwa, które odnoszą największe sukcesy na rynku, nie stosują outsourcingu i wolą mieć jak największy udział własny w produkcie końcowym. Udział w wyrobie części obcych, pochodzących z kooperacji, powoduje, że obraz firmy wśród klientów ulega zatarciu. Przedsiębiorstwo traci jakby własną tożsamość, a tym samym przewagę konkurencyjną.\nZastosowanie outsourcingu pociąga za sobą określone skutki społeczne.\nZ badań wynika, że w 1993 roku wielkie koncerny amerykańskie, w wyniku zastosowania outsourcingu, zwolniły dziesiątki tysięcy pracowników. Równolegle w\nStanach Zjednoczonych powstało 1,8 miliona nowych miejsc pracy – część z nich dzięki utworzeniu przedsiębiorstw kooperacyjnych. Wielu zwolnionych pracowników nie znalazło jednak zatrudnienia.


Strona główna Warto wiedzieć Jedzenie Te warzywa i przyprawy Cię odmłodzą\nAutorka Diety Na Odmłodzenie oraz Diety Venus\nTo idealna dieta na odmłodzenie skóry. Wiele produktów żywnościowych ma tragiczny wpływ na naszą skórę i szybkość starzenia się. Weźmy np. sól i produkty słone, które bardzo źle wpływają na wygląd naszej skóry. Sól zatrzymuje wodę w organizmie, czego konsekwencją jest napęczniała skóra. Jesli będziemy nadużywać soli, (pamiętajmy, że sól dodawana jest właściwie do każdej potrawy, nawet słodyczy!) przyspiesza to w znacznym stopniu proces wiotczenia skóry.\nNa szczęście jest wiele naturalnych produktów, których skladniki walczą z wolnymi rodnikami i przyspieszają proces regeneracji skóry. Niektóre warzywa i przyprawy zawierają np. koenzym Q10, który jest jednym z najkuteczniejszych antyoksydantów. Dodaje się go do kremów, jednak wiele z nich zwiera mnóstwo chemii, która wnika do krwiobiegu i niszczy skórę, a przy okazji i nasze zdrowie. Odpowiednia ilość koenzymu Q-10 pomaga też przyswoić więcej składników odżywczych i może pomóc chronić wszystkie komórki, zmniejszając całkowicie ryzyko zachorowania na choroby przewlekłe. Po 35 roku życia, nasz organizm ma dużo mniej koenzymu Q10, a najprzyjemniejszym i najzdrowszym sposobem aby go uzupełnić, jest naturalne jedzenie...\nZawsze powtarzam, że: „Odmładzanie skóry należy zacząć od zakupów w warzywniaku, a nie w sklepie z kosmetykami czy wizyty u kosmetyczki, choć to także przyjemne..”\nOto 17 naturalnych produktów, które nalezy włączyć do swojej diety, aby się odmłodzić.\nChoć ogórek w większości składa się z wody, nie brakuje w nim dobrych substancji. Znajdują się one przede wszystkim w skórce, dlatego najlepiej jest jeść ogórki bez obierania skórki. Ogórki odkwaszają organizm, obniżają poziom cholesterolu, a także działają moczopędnie i pomagają usuwać toksyny z organizmu. Można je też stosować zewnętrznie – plasterek ogórka pomaga walczyć z opryszczką oraz łagodzi dolegliwości po ukąszeniach owadów. Maseczka z ogórka wygładza i rozświetla skórę, tonizuje, ściąga pory i działa oczyszczająco. Sok ze świeżego ogórka można wykorzystywać jako naturalny tonik i używać do codziennej pielęgnacji twarzy.\nPRZECZYTAJ SZCZEGÓŁY: Jak w 14 dni odmłodzić skórę o 10-15 lat!\nZobacz też: Pyszne spagetti z awokado?\nPopularne: Idealny napój na „dzień dobry”, pijesz go?>>\nNajczęściej klikane: 3 napoje, które „czyszczą” organizm z toksyn?\nWYPRÓBUJ: 20 przepisów na koktajle odmłądzające\nZewnętrznie orzechy możemy wykorzystywać do domowych maseczek peelingujących i odżywczych. Nałożone na twarz i dekolt głęboko oczyszczają, odtykają pory, oczyszczają skórę z brudu, kurzu i bakterii. Od razu po użyciu skóra jest rozjaśniona, gładka i pełna blasku.\nCiemna czekolada jest dla nas dużo zdrowsza niż mleczna z orzechami. Jest prawdziwą bombą magnezową, poprawiającą nastrój i korzystnie wpływającą na nasz układ krwionośny i nerwowy. Co więcej – działa również przeciwzmarszczkowo oraz ogranicza tworzenie się osadów na zębach. Codzienne spożywanie kilku kostek czekolady zadba więc nie tylko o piękną cerę, ale też śnieżnobiały uśmiech. Można też wykorzystać ciemną czekoladę do zrobienia domowej maseczki piękności. Owszem, trochę żal wykorzystać smakowite kostki inaczej niż do zjedzenia, ale naprawdę warto. W ten sposób dostarczymy naszej skórze mnóstwo flawonoidów, które neutralizują wolne rodniki. A aromatyczny zapach poprawi nastrój.\nWypróbuj też inny skuteczny sposów, na odmłodzenie skóry i młodzieńczy wygląd\nTen spsoób ułatwi Ci odchudzanie, dzięki nim wyregulujesz poziom cukru we krwi, pomoże obniżyć cholesterol i trójglicerydy. Ten sposób dostarczy Ci mnóstwo składników w tym antyoksydanty, składniki mineralne, witaminy i składniki odżywcze, które wspierają zdrowie, odmładzają i pomagają schudnąć. Dzięki nim możesz wyglądać nawet 10-15 lat młodziej.Koniecznie je wypróbuj. Wszystkie te zdrowe przepisy znajdziesz na następnej stronie\nPoprzedni artykuł3 GŁÓWNE BŁĘDY ŻYWIENIOWE PRZEZ KTÓRE TRUDNIEJ SCHUDNĄĆ\nNastępny artykułZOBACZ DLACZEGO JEDNA MARCHEW DZIENNIE MOŻE URATOWAĆ CI ŻYCIE…


» Kajko i Kokosz. Wielki turniej\nKod produktu: B8B8-114E3_20210817100203\nKasztelan Mirmił nie ma łatwego życia - żona nie pozwala mu się wyspać nawet w sobotę, którą ogłosił wolną, hałasujący grodzianie uniemożliwiają mu spokojne łowienie ryb w fosie, a na dodatek źli Zbójcerze wymyślają coraz to nowe sposoby na zdobycie Mirmiłowa. Tym razem sprowadzili na kasztelana zmorę, która nie daje mu spać. Ale to wszystko i tak nic w porównaniu z bólem głowy, jaki ma Mirmił w związku ze Świętem Barana, na które każdy kasztelan ma obowiązek wystawić własnego zawodnika - barana zdolnego pokonać inne barany w walce na bodzenie. A że w Mirmiłowie nie ma baranów, więc Kajko i Kokosz wyruszają w góry, aby znaleźć odpowiedniego zawodnika. W tym samym celu także Zbójcerze wysyłają na pastwiska komando pod wodzą Kaprala.


Generał jezuitów zachęca, by włączyć się w papieski projekt "Platforma Laudato Sì w działaniu" | Jezuici.pl\nW tych dniach Generał jezuitów, o. Arturo Sosa, zaprosił wszystkich, którzy realizują misję Towarzystwa Jezusowego, by włączyli się w platformę uruchomioną przez papieża Franciszka, poświęconą wprowadzaniu w życie encykliki Laudato Sì. Platforma dostępna jest już w sześciu językach.\nPrzesłanie Ojca Generała zachęcające jezuickie instytucje i sieci dzieł apostolskich do włączenia się w „Platformę Laudato Sì w działaniu” (Laudato Sì Action Platform)\nkilka dni temu doroczna konferencja ONZ w sprawie zmian klimatycznych COP 26 zakończyła się w Glasgow nie przynosząc zadowalających rezultatów. Nie wolno nam tracić nadziei i musimy nadal towarzyszyć najsłabszym, angażując się z większą energią w pracę, stając się rzecznikami reformy zaprowadzającej sprawiedliwość w kwestiach klimatycznych. Nie czekajmy, aż przywódcy polityczni zaczną działać, róbmy to, co powinniśmy. Jako odpowiedzialni obywatele tej planety angażujmy się wspólnie w troskę o nasz wspólny dom.\nWszyscy wiemy, że nasza planeta przechodzi bezprecedensowy kryzys społeczny i ekologiczny, w dużej mierze z powodu działań człowieka. Naruszyliśmy równowagę między Bogiem, stworzeniem i ludzkością i ponosimy tego konsekwencje. Krzyk ubogich i wołanie ziemi uświadamia nam, jak zniszczyliśmy ekosystemy tracąc bogactwa kulturowe. A przyczyną tego wszystkiego jest mentalność wyzysku. Kwestie takie jak zmiany klimatu, nieodpowiedzialne górnictwo, napędzana konsumpcją nadprodukcja czy pierwszeństwo parametrów ekonomicznych nad rozwojem człowieka są tylko przejawami tej utraty równowagi, która najbardziej zagraża grupom bezbronnym – dzieciom, osobom starszym, ludność tubylczej czy migrantom. Oni są najbardziej narażeni i ponoszą konsekwencje w większym stopniu.\nFoto: JRS Bangladesh\nW tym kontekście papież Franciszek w maju 2021 r. uruchomił „Platformę Laudato Sì w działaniu”, a w niedzielę 14 listopada rozpoczęły się rejestracje. Platforma, jak wielu z was wie, składa się z projektu roboczego na następne siedem lat, który stawia przed nami siedem celów. Wzywają one do ekologicznego nawrócenia i do zaprowadzenia harmonii zarówno w duchu ignacjańskiego Roku Jubileuszowego, jak i w duchu integralnej ekologii. Jest to plan, który ma na celu pomóc rodzinom, wspólnotom, parafiom, diecezjom, sieciom dzieł, instytucjom edukacyjnym i zgromadzeniom zakonnym w osiągnięciu w pełni zrównoważonego rozwoju. W tym sensie Platforma stanowi innowacyjną współpracę pomiędzy Watykanem (Dykasterią ds. Integralnego Rozwoju Człowieka) a międzynarodową koalicją organizacji katolickich i „wszystkimi ludźmi dobrej woli” (LS nr 3).\nCelem tego projektu jest zorganizowanie programu działań, poprzez które wsłuchując się w wołanie ziemi będziemy mogli odpowiedzieć na płacz ubogich i zapewnić prawa przyszłym pokoleniom.\nPlatforma Laudato Sì dodaje jeszcze sześć kolejnych celów: rozwijanie gospodarki ekologicznej; podjęcie zrównoważonego stylu życia; edukacja ekologiczna; pogłębianie duchowości, która przyczynia się do przywracania równowagi ekologicznej; zaangażowanie wspólnotowe; obywatelska odpowiedzialność za ochronę środowiska.\nKongregacje Generalne Towarzystwa Jezusowego zobowiązały nas do zaangażowania się w ten fundamentalny aspekt misji pojednania i sprawiedliwości, która z każdym dniem staje się coraz pilniejsza. Nie możemy i nie chcemy stawić czoła tej misji sami, ale w porozumieniu z najsłabszymi i marginalizowanymi ludźmi w społeczeństwie. Ponoszą oni najpoważniejsze konsekwencje w rozpadającym się świecie. Zamierzamy towarzyszyć młodym w podejmowanych przez nich wysiłkach zmiany kierunku, w jakim obecnie podąża ludzkość, współpracując z instytucjami i organizacjami Kościoła, którego jesteśmy częścią, oraz z wszystkimi, którzy chcą włączyć się w to zaangażowanie.\nPlatforma Laudato Sì w działaniu” wpisuje się w proces synodalny, który trwa w Kościele katolickim i w którym bierze już udział wiele osób, instytucji oraz sieci dzieł apostolskich Towarzystwa Jezusowego. Jest ona konkretnym sposobem pogłębiania naszego zaangażowania w troskę o wspólny dom, co stanowi integralny element Uniwersalnych Preferencji Apostolskich, dążenia do zjednoczenia naszych wysiłków z działaniami ludzi i instytucji z całego świata, które podejmują współpracę w budowaniu globalnej wspólnoty, ludzkiej rodziny zdeterminowanej do realizacji planu, poprzez który Bóg chce wprowadzić równowagę między życiem człowieka a otaczającym go środowiskiem naturalnym.\nDlatego zapraszam wszystkich, by włączyli się w proces proponowany na „Platformie Laudato Sì w działaniu”, a poprzez to pogłębili swoje ekologiczne nawrócenie i nie ustawali w integrowaniu celów wyznaczonych przez Laudato Sì z własnym życiem i działalnością apostolską. Podejmijmy konkretne i odważne działania, które pozwolą stawić czoła kryzysowi nękającemu nasz wspólny dom, robiąc to w ramach naszej misji pojednania i sprawiedliwości, której celem jest przywracanie równowagi w środowisku poprzez rozmontowywanie niesprawiedliwych struktur, a tym samym odbudowywanie naszej relacji z Bogiem. W ten sposób możemy przyczynić się do budowania bardziej braterskiego, sprawiedliwego i zrównoważonego świata.\nTłumaczył Wojciech Żmudziński SJ – tekst oryginalny w języku hiszpańskim i angielskim\nFoto (zdjęcie główne): Vivian Richard SJ\nPoprzedniPaweł Apostoł i… święty Mikołaj\nNastępny28. Dni Xaverianum – Gala Żar Serca


Przeczytane książki na półkach – Wizualizacje-architektoniczne.com.pl\nInstalator 15 lutego, 2021 0 COMMENTS\nZwykło się myśleć, że jeżeli w domu dużo się czyta, kupuje się sporo książek, to warto mieć dla nich odpowiednie miejsce. Najczęściej potrzebne są wtedy drewniane półki, bo najzwyczajniej w świecie, książki się na nich świetnie prezentują. Wystarczy wejść do pierwszej, lepszej biblioteki i przekonać się, że robi to naprawdę spore wrażenie. Ciekawe jednak jest to, że książki, które aktualnie czytamy, rzadko odkładane są na półkę. Raczej wolimy ją mieć przy sobie. W zależności od tego, gdzie lubimy czytać i spędzać czas z lekturą.\nOczywiście nie tylko książki dobrze się prezentują na półkach. W zależności od domowników, ich przyzwyczajeń, można na nich spotkać rozmaite przedmioty. Od ozdób, przez płyty z muzyką, filmami po doniczki z kwiatami, wazony itp. A jednak to książki chyba najczęściej wędrują z miejsca na miejsce, kiedy zaczynamy którąś z nich czytać. Można mieć wrażenie, że półki drewniane nadają się na to, co już za nami. A to, co przed nami musi trochę z nami poprzebywać, żeby kiedyś trafić na swoje miejsce.\nNie dzieje się tak przecież ani z ozdobami, ani nawet z płytami na filmy, czy muzykę. Najczęściej słuchamy lub oglądamy w jednym pomieszczeniu. Nie weźmiemy ich do kuchni, chyba, że mamy tam zainstalowany odpowiedni sprzęt do odtwarzania. Ale jeżeli tego nie mamy, to te przedmioty raczej nie wędrują po mieszkaniu wraz z nami.\nCiekawe byłoby podpatrzeć, jak podręczniki, lektury wędrują po mieszkaniu na przykład nauczyciela. Podobnie można pomyśleć o książkach wypożyczonych z biblioteki, czy od znajomych. Czy one ląduje ostatecznie na półce z książkami, czy szuka się dla nich innego miejsca. Na przykład przy nocnej szafce w sypialni lub nawet we wspomnianej wcześniej kuchni. Wypożyczamy przecież nie po to, żeby powieść, tom poezji, czy jakiś podręcznik do nauki odłożyć na półkę. To raczej niemożliwe. Co innego, jeżeli spełni ona swoje zadanie, wszystko przeczytamy lub dowiemy się tego, co nas interesowało. Wtedy chyba tak – odkładamy na półkę z książkami. Być może nawet w miejsce specjalnie do tego przeznaczone, żeby mieć w jednym punkcie wszystko, co wymaga oddania.\nCiekawe jest to, że najczęściej na półkach mamy książki przeczytane, do których być może już nie wrócimy, a na pewno nie do wszystkich. A jednak wypełniają one nam przestrzeń i nadają odpowiedniej atmosfery. Nie są jak rzeczy, z których wyrastamy lub które wyblakły ze starości. Mało tego, czasami nawet poplamione, popisane, nieco zniszczone – w żaden sposób nam nie przeszkadzają. A nawet – niektóre – mają dla nas większą wartość.


DorotaAB 6 grudnia 2016 Grzegorz Płonka CZŁOWIEKIEM BEZ BARIER 2016!2016-12-06T21:27:51+01:00 Inne, Polecane No Comment\nOsobość Internetowa – Rafał Miszkiel\nNagroda specjalna – Natalia Partyka\nNagroda Publiczności – Bawer Aondo-Akaa\nW czternastu dotychczasowych konkursach nagrodzono 78 osób. „Człowiekiem bez barier 2016” został Grzegorz Płonka. Konkurs zorganizowało Stowarzyszenie Przyjaciół Integracji.\nLaureat konkursu: Grzegorz Płonka. Fot: Marta Kuśnierz, Integracja\nfot: Marta Kuśnierz, Integracja\nLaureaci Konkursu. Fot: Marta Kuśnierz, Integracja\nGrzegorz Płonka – urodził się jako wcześniak, w bardzo złym stanie. Był obarczony szeregiem wad wrodzonych. Jego nadwrażliwość na dotyk została określona jako objaw autyzmu. Dopiero gdy miał 14 lat stwierdzono u niego ciężki niedosłuch zmysłowo-nerwowy i brak autyzmu. Wtedy też dostał aparaty słuchowe (5 lat później wszczepiono mu implant ślimakowy w jednym uchu) i wreszcie zaczął uczyć się mówić. Samodzielnie nauczył się I części Sonaty Księżycowej Beethovena. Ten utwór wykonał na I Międzynarodowym Festiwalu „Ślimakowe Rytmy” (lipiec 2015) i został jego laureatem. Nazwano go „Beethovenem z Murzasichla”, a piękną interpretację chwalili znani muzycy i krytycy.\nW kwietniu 2009 roku uległa ciężkiemu oparzeniu, które obejmowało 30 proc. powierzchni jej ciała: głowę, szyję, klatkę piersiową, ręce i nogi. W czasie leczenia zauważyła, że osoby poparzone mają zapewnioną rehabilitację na bardzo niskim poziomie, nie ma refundacji leków i maści, brakuje pomocy psychologicznej. Założyła Fundację Poparzeni, w której pomaga osobom poparzonym. Szuka dla nich lekarzy, psychologów, rehabilitantów, wspiera w codziennym życiu.\nMa 25 lat, pochodzi z Suwałk. Od urodzenia nie ma prawego przedramienia i lewej dłoni. Mimo swej niepełnosprawności posiada uprawnienia do prowadzenia motocykla, koparko-ładowarki, wózka jezdniowego oraz ciężarówki z naczepą. Od czterech lat zawodowo jeździ ciężarówkami.\nPolska lekkoatletka specjalizująca się w pchnięciu kulą, które trenuje od 20 lat. Trzykrotna mistrzyni paraolimpijska z Sydney (2000), Londynu (2012) i Rio de Janeiro (2016), a także wielokrotna mistrzyni świata. Złoty krążek z Rio de Janeiro trafił na licytację, by wspomóc leczenie 9-letniej Wiktorii, u której zdiagnozowano białaczkę limfoblastyczną z koniecznością przeszczepu szpiku.\nMa 31 lat. Ukończył studia magisterskie z zakresu teologii na Uniwersytecie Papieskim im. Jana Pawła II w Krakowie. W 2015 roku obronił rozprawę doktorską i uzyskał stopień naukowy doktora nauk społecznych w dziedzinie teologii. Od dwóch lat pracuje w Klubie Jagiellońskim w Krakowie. Był zaangażowany w prace Zespołu ds. Osób Niepełnosprawnych w Komitecie Organizacyjnym Światowych Dni Młodzieży. We wrześniu tego roku został wyróżniony tytułem Ambasadora Konwencji ONZ o prawach osób z niepełnosprawnościami. Pomaga w Katolickim Stowarzyszeniu Osób Niepełnosprawnych i Ich Przyjaciół KLIKA. Stara się również szukać pracy dla osób z niepełnosprawnością. On sam mówi, że chciałby pójść kiedyś do nieba. Ma nadzieję, że będzie zbawiony i spotka Jezusa Chrystusa. W wymiarze ziemskim – chciałby się habilitować i uzyskać tytuł profesora.\nBawer Aondo-Akaa otrzymał również Nagrodę Publiczności.\nW tym roku, po raz pierwszy przyznano Osobowość Internetową, którą otrzymał Rafał Miszkiel.\nMa 23 lata. Przed trzema laty uległ wypadkowi i doznał wielopoziomowego złamania kręgów z porażeniem kończyn dolnych oraz amputacji prawej ręki na wysokości 1/3 przedramienia. Rafał prowadzi kanał na YouTube „Życie na wózku”. W swoich filmach pokazuje, jak wygląda życie osoby poruszającej się na wózku, opowiada o swoich problemach, ale też chwali się osiągnięciami.\nNagrodę Specjalną w Konkursie „Człowiek bez barier 2016“ otrzymała Natalia Partyka.\nPolska tenisistka stołowa. Czterokrotna mistrzyni paraolimpijska – z Aten, Pekinu, Londynu i Rio de Janeiro. Trzykrotna uczestniczka igrzysk olimpijskich: w Pekinie, Londynie i Rio de Janeiro. Zaczęła grać w tenisa stołowego, gdy miała 7 lat. Wszystko dzięki starszej siostrze, która pierwsza rozpoczęła treningi i rodzicom, którzy bardzo chcieli, aby spróbowała swoich sił w sporcie. Tenis stołowy jest dla Natalii największą pasją i nie wyobraża sobie życia bez celuloidowej piłeczki. Założyła Fundusz Natalii Partyki, dzięki któremu może pomagać młodym sportowcom.\nGala Konkursu odbyła się w Zamku Królewskim w Warszawie. W 2016 r. honorowy patronat nad tym wydarzeniem, już po raz drugi, objęła Małżonka Prezydenta RP,\nZ grona 20 półfinalistów Konkursu Jury wyłoniło „Człowieka bez barier 2016” i czworo równorzędnych wyróżnionych. Przyznana została też nagroda w kategorii Osobowość Internetowa oraz Nagroda Specjalna.\nW 14-letnią historię Konkursu wpisała się statuetka „Człowiek bez barier”. Twórcą pierwszych, wręczonych w 2003 r., był Andrzej Renes, artysta rzeźbiarz, autor m.in. statuetek telewizyjnego Wiktora i Nagrody Kisiela. Od kolejnych edycji Konkursu „Człowiek bez barier” wręczane są statuetki według projektu Anny Szafrańskiej.\nczłowiek bez barier, fundacja Integracja, Grzegorz Płonka, niepelnosprawni.pl\n« Co kryją luksusowe jachty?\nNajbardziej zadowoleni inwestorzy kupujący whisky »


Category: Kambodża - mpk poland\nDobre serca na krańcu świata\nKambodża - kraj który zadziwił nas, przybyszów z kraju innej kultury i religii, magią buddyzmu. Mimo wszechobecnej biedy, złote posągi Buddy (lub czasem tylko w złotym kolorze) i bogato zdobione świątynie zachwycają swoim pięknem. Podczas całego naszego pobytu w Kambodży często przyglądaliśmy się kompletnie niezrozumiałym dla nas buddyjskim obrzędom, takim jak: składanie przed posągami Buddy owoców i ciasteczek, dotykanie na szczęście jego grubego brzucha, palenie przed nim falsyfikatów banknotów, które ma przynieść dostatek czy zapalanie przyjemnie pachnących kadzidełek, których woń towarzyszyła nam podczas zwiedzania kolejnych świątyń. W Kambodży ponad 90% społeczeństwa to buddyści, wyznawcy religii chrześcijańskich stanowią 1% populacji, a tylko 0,15% mieszkańców kraju to katolicy. Bardzo chcieliśmy dotrzeć tu do społeczności naszych współwyznawców. Będąc w Kambodży mieliśmy okazję odwiedzić dwie społeczności katolickie. Jedną dość rozwiniętą w Battambang, a drugą jeszcze bardzo młodą w wiosce w pobliżu Poipet.\nNasze kambodżańskie wizy już prawie się kończyły, ale mieliśmy jeszcze czas, żeby zostać ten jeden dzień dłużej. Niedziela – święty dzień chrześcijan. Znaleźliśmy w Internecie informację, że w przygranicznym miasteczku Poipet jest mała społeczność katolicka. Stanowi ją 15 rodzin i mnóstwo dzieci. Paweł skontaktował się z jedną z tamtejszych sióstr misjonarek i dostaliśmy wiadomość, że zapraszają nas serdecznie do udziału we mszy świętej, a wraz z zaproszeniem krótką instrukcję jak się do nich dostać. Pójdziemy tam – zadecydowaliśmy bez namysłu. Jednak garść dobrych chęci to jeszcze nie wszystko. Aby dotrzeć na miejsce, potrzebowaliśmy także sporej dawki determinacji, żeby po sobotnich bezskutecznych poszukiwaniach, we wczesny niedzielny poranek, z nowymi instrukcjami, zacząć szukać od nowa. No bo jak tu cokolwiek zlokalizować, skoro w małych kambodżańskich miejscowościach nie stosuje się dokładnych adresów. Gdy miejscowi opisują komuś swoje miejsce zamieszkania, definiują je mniej więcej tak: „Mieszkam koło tego i tego lub pomiędzy tym a tamtym”. Sytuacja nieciekawa, zwłaszcza, gdy nie zna się khmerskiego języka. Ale w końcu udało się, znaleźliśmy. Choć nie było to już miasteczko Poipet, tylko mała wioska w jego pobliżu.\nPoranek był słoneczny i jeszcze przyjemnie rześki. Prawie przeoczylibyśmy nasz cel i pomaszerowali dalej, przechodząc obok ogrodzonego podwórka, leżącego między polami. Jednak mijając bramę zerknęłam kątem oka do środka i zobaczyłam krzyż. Była też Matka Boska z małym Dzieciątkiem i gromadką innych dzieci, które przyszły schować się w okryciu Jej sukni. Stoi tak całymi dniami w upale, a od słonecznego żaru chroni Ją tylko słomiany daszek. Taka skromna, daleka od buddyjskiego złota.\nA na końcu placu stał kościółek. Malutki słomiany kościółek. To było prawdziwe święto. Msza była piękna i wzruszająca. Jak modlitwa dziecka, prosto z serca i chwytająca za serce. Widzieliśmy uśmiechy na twarzach, szczerą radość, wielkie zaangażowanie. Mnóstwo śpiewających dzieci w niezrozumiałym dla nas języku. Ksiądz stał na boso. Byliśmy zdumieni, słuchając z jaką łatwością mówi po khmersku. Miał w sobie jakąś ogromną siłę. Ksiądz Luka, pochodzący z Włoch, nie tylko czytał w tym języku, ale nawet z pełną swobodą opowiadał żarty.\nSiostry i cała społeczność wspaniale nas przyjęły. Oprócz księdza z Włoch, poznaliśmy dwie siostry z Indii, siostrę z Peru, nauczycielkę angielskiego z Singapuru i wolontariuszkę z Meksyku. Zostaliśmy z nimi aż do popołudnia. Na mszę przyjechała również zorganizowana grupa Anglików, która wspiera finansowo Kościół w Kambodży. Siostry cieszyły się z przybycia tylu gości. Powiedziały, że jeszcze nigdy, w krótkiej historii funkcjonowania tutejszej misji, tyle różnych krajów nie było tu obecnych. Byliśmy dumni, że i Polska miała w tym dniu swoja reprezentację.\nDziałalność misyjna w Kambodży to nie tylko szerzenie chrześcijaństwa. To w głównej mierze wszechstronna pomoc, taka jak nauka szkolna, nauka umiejętności zawodowych, zapewnienie wyżywienia oraz opieki medycznej. Siostry misjonarki z Poipet prowadzą przedszkole dla tych najuboższych z ubogich dzieci. Znaczna większość z nich pochodzi z rodzin buddyjskich. Zobaczyliśmy jak funkcjonuje przedszkole, a później zostaliśmy zaproszeni na lunch i tort urodzinowy siostry z Peru. Dzięki temu mieliśmy okazję sporo dowiedzieć się o codziennym życiu misji. Cel działalności przedszkola to nie tylko edukacja, ale także zapewnienie dzieciom dobrej diety. Aż trudno sobie wyobrazić uderzającą prawdę, słysząc, że dzieci w każdy piątek przed powrotem na weekend do domów zjadają nieprawdopodobne ilości jedzenia, po dwie, trzy porcje ryżu - w domu często już nie dostaną.\nMiasteczko Poipet, będące najpopularniejszym przejściem granicznym z Tajlandią, boryka się z problemami migracji, przemytu, hazardu, prostytucji. Siostry odwiedzają kobiety i dzieci przebywające w pobliskim więzieniu. Przynoszą im nie tylko jedzenie, ale także otuchę i dobre słowo. Więźniowie przebywają tam w nieludzkich warunkach, w brudnych, śmierdzących i przeludnionych celach. Jak zrozumieć niesprawiedliwość przyszłego losu niewinnych dzieci, które przebywają w tym miejscu razem ze swoimi matkami, gdyż nie mają żadnej innej bliskiej osoby? Kim zostanie w przyszłości 15-letni chłopak, którego historię usłyszeliśmy? Urodził się w więzieniu, nie zna innego życia niż to wewnątrz, mógłby opuścić celę, ponieważ nie popełnił żadnego przestępstwa, lecz nie potrafi funkcjonować w normalnym świecie, więc woli żyć tam.\nWażnym podjętym działaniem misji w Popiet jest też budowa murowanego kościoła. Wykopy pod fundamenty mogliśmy zobaczyć na polanie nieopodal słomianego kościółka. Jeżeli wszystko pójdzie dobrze, za około trzy lata będzie gotowy.\nŻegnając się z siostrami misjonarkami oraz życząc im wiele siły na każdy kolejny dzień, pożegnaliśmy też Kambodżę. Pierwszy raz, od początku naszej podróży, do przejścia granicznego wyruszyliśmy pieszo. Mieliśmy niecały kilometr. Mniej niż ten jeden kilometr dzielił nas od granicy. Tuż za nią czekała na nas „kraina tysiąca uśmiechów”, kraj, który był początkiem moich marzeń o podróży do dalekiej Azji. Przed nami rozpościerała się Tajlandia.\nKościół katolicki w Kambodży w naszym obiektywie\nMagia przeszłości i wariactwo teraźniejszości - odkrywanie Angkoru\nAngkor nazywany jest jednym z najwspanialszych i najcenniejszych zabytków archeologicznych na świecie. Pomiędzy IX a XV wiekiem był stolicą Imperium Khmerskiego, jednego z najpotężniejszych i największych w historii Azji Południowo-Wschodniej. W czasach świetności Angkoru, miasto to było zamieszkiwane przez około milion mieszkańców, co czyniło je największym miastem ówczesnego świata. Angkor to nie tylko pojawiający się na wszystkich pocztówkowych fotografiach Angkor Wat. Cały kompleks zabytków liczy kilkadziesiąt świątyń i obejmuje ogromny obszar ponad 400 km kwadratowych.\nO legendarnym pochodzeniu imperium, czasach jego świetności oraz prawdopodobnych przyczynach upadku można przeczytać naprawdę wiele w przewodnikach, książkach czy choćby w Internecie. Trudno natomiast dowiedzieć się więcej o teraźniejszym obliczu Angkoru. Jaki jest on współcześnie? Co nas zaskoczyło w tym tętniącym życiem miejscu?\nAngkor i miasto Siem Reap, które jest bazą wypadową do zwiedzania świątyń, to zupełnie inna Kambodża, niż ta, którą dotychczas widzieliśmy. Już na początku, gdy przyjechaliśmy do Siem Reap, uderzyła nas ogromna liczba luksusowych hoteli, sklepów światowych marek czy ekskluzywnych restauracji. Lecz przecież nie ma co się tak dziwić. Angkor Wat to symbol i duma Kambodży, prawdopodobnie ważniejszy dla jej mieszkańców niż wieża Eiffla dla Francuzów. Znalazł swoje miejsce pomiędzy dwoma poziomymi niebieskimi pasami na czerwonym tle flagi państwa. Historia wspaniałego Angkoru przyciąga corocznie w to miejsce ponad 2,5 miliona turystów, a wydawane przez nich pieniądze stanowią ponad połowę dochodów z całej turystyki Kambodży.\nPerła historii Imperium Khmerów to obecnie nie tylko zyski z biletów wstępu do Parku Archeologicznego Angkor, noclegów czy restauracji. Świątynie dają dochód niezliczonej ilości ludzi. Są kierowcy tuk-tuków, przewożący turystów od jednej świątyni do drugiej; sprzedawcy na straganach, u których można kupić prawie wszystko; uliczni muzycy, pięknie grający khmerskie melodie, którzy stracili kończyny w wyniku wybuchów wciąż licznych min lądowych; artyści próbujący uchwycić piękno Angkoru na płótnie; przebierańcy w kolorowych tradycyjnych strojach, którzy wabią turystów do wspólnego zdjęcia; małe dzieci sprzedające pocztówki i najróżniejsze drobne pamiątki, a nawet żebrzące kobiety z chorymi niemowlętami.\nNajwiększy biznes kręci się wokół dwóch najpopularniejszych świątyń: Angkor Wat i Angkor Thom. Niestety ciężko odnaleźć w tych miejscach tajemnice przeszłości i ducha dawnych czasów, za to można się tam poczuć jak w parku rozrywki. Wokół świątyń jest możliwość przejażdżki na słoniu, jak dawny władca khmerski, a na turystów z zasobnym portfelem czekają nawet takie atrakcja jak loty balonem lub helikopterem nad Angkorem.\nNa szczęście można odnaleźć też miejsca, w których panuje spokój i w nich przenieść się wyobraźnią w odległe czasy. Wiedzieliśmy, że nie odwiedzimy wszystkich świątyń podczas jednego dnia. Aby dogłębnie zwiedzić cały kompleks potrzeba kilku dni. Dlatego trasę zaplanowaliśmy tak, aby wyciągnąć z wizyty jak najwięcej dla siebie. Naszą wyprawę zaplanowaliśmy jako wycieczkę rowerową o łącznej długości 40 kilometrów ze zwiedzeniem do drodze wybranych świątyń.\nNie byliśmy oryginalni wstając o 4:30 rano, aby zdążyć przed największymi tłumami oraz by obejrzeć słynny wschód słońca nad Angkor Wat. Warto było wcześnie wstać, ale akurat nie dla wschodu słońca i jest on moim zdaniem trochę przereklamowany. Nie zachwycił nas tak bardzo, jak prezentują to niektóre artystyczne zdjęcia. Żadne przewodnikowe fotografie Angkor Wat nie ujmują hałasujących, dzikich turystycznych tłumów, walczących o najlepsze miejsce do zrobienia zdjęcia, chcących uchwycić świątynię w najpopularniejszym kadrze z sadzawką.\nPostanowiliśmy wrócić do Angkor Wat na koniec dnia, a od rana wyruszyliśmy na tzw. dużą pętlę, by dotrzeć do tych spokojniejszych miejsc - świątyń położonych na uboczu. Po niejednych doświadczeniach rowerowych na piaskowych, kurzących się drogach, jazda rowerami po asfalcie, pomiędzy świątyniami, oddalonymi od siebie zazwyczaj o 2-3 kilometry, była czystą przyjemnością. Ilość budowli, rozmaitość stylów, ogromna powierzchnia całego kompleksu zabytków naprawdę robią wrażenie. Zwiedzając niektóre miejsca można poczuć się jak odkrywca dawnych dziejów i rozmyślać jakie zagadki kryją mury oraz jak wyglądało tutejsze życie tysiąc lat temu.\nUznaliśmy zgodnie, że ze wszystkich miejsc, które udało nam się zobaczyć, świątynia Pre Rub zrobiła na nas największe wrażenie. Była to jedna z tych, do których dojechaliśmy o poranku i nie byliśmy jeszcze bardzo zmęczeni upałem. Wyjechaliśmy z drogi prowadzącej między drzewami na pustą polanę i naszym oczom już z daleka ukazały się wieże Pre Rub. Do centralnie położonej, najwyższej wieży, z czterech stron prowadzą strome kamienne schody. Warto wspiąć się na samą górę, by z najwyższego poziomu świątyni ujrzeć przepiękny widok na okolicę.\nPo całodniowej eksploracji byliśmy zmęczeni, ale zadowoleni z wycieczki. Późnym popołudniem dotarliśmy z powrotem do Angkor Wat. Wciąż były tam tłumy, lecz nie tak wielkie jak o poranku i mogliśmy w spokoju podziwiać piękno najważniejszej świątyni. Angkor Wat naprawdę zachwyca. Zostaliśmy prawie do zachodu słońca. Wraz z nami odjeżdżali do swoich domów okoliczni handlarze i wszystkie te osoby, którym bliskość świątyń pozwala się utrzymać.\nPrzeżyliśmy jeden dzień w rytmie Angkor i wyruszyliśmy dalej. A tam, w miejscu, które zostawiliśmy za sobą, każdego kolejnego dnia, wraz ze wschodem słońca, całe szaleństwo Angkoru zaczyna się od nowa.\nAngkor w naszym obiektywie\nBamboo train, czyli bambusowy pociąg\nKiedyś bardziej powszechny i używany w dużej mierze przez miejscowych, dziś wyłącznie atrakcja turystyczna dla obcokrajowców w jednym tylko mieście Kambodży. Czytałem o nim w Internecie jeszcze przed wyruszeniem w podróż do Azji. Widziałem też nakręcone o nim materiały filmowe. Marzyłem, by pewnego dnia zabrać się nim na przejażdżkę. Jakże odległe były to wówczas marzenia - dzieliły nas przecież dziesiątki tysiący kilometrów. Jednak po podróży koleją transsyberyjską oraz trekkingu na trasie kolei krugobajkalskiej dystans skrócił się znacznie, a on stał się moim kolejnym kolejowym obiektem pożądania. Musieliśmy się jednak spieszyć by go jeszcze zobaczyć. W Internecie chodziły bowiem pogłoski, że w związku z odbudową krajowych linii kolejowych, zaprzestał już całkowicie kursowania. Nieprawda. Otóż zaświadczamy, że Bamboo train jeździ! I ma się bardzo dobrze.\nCo to jest bambusowy pociąg? Czy to normalny skład kolejowy, tyle że zrobiony z bambusa? Nie do końca. Popularny bamboo train (lub „nori” jak określają go też miejscowi) to bambusowa platforma o wymiarach około 3 na 2 metry. Kładzie się ją na żelazne osie z kołami, które wcześniej ustawia się na torach kolejowych. Na koniec przymocowuje się do platformy silnik spalinowy, który za pomocą paska klinowego napędza tylną oś i bambusowy pociąg gotowy. Jego montaż odbywa się na oczach pasażera i trwa około pół minuty. Linie kolejowe w Kambodży są prawie wyłącznie jednotorowe, zatem co się dzieje w sytuacji, gdy na drodze spotkają się dwa takie pojazdy jadące w przeciwną stronę? Pasażerowie jednego z „pociągów” wysiadają i odbywa się szybki demontaż całości. Gdy drugi pojazd przejedzie, całą konstrukcję montuję się ponownie na szyny i można jechać dalej.\nKiedyś bamboo train był bardzo popularnym lokalnym środkiem transportu w wielu miejscach Kambodży. Często pojazdy te transportowały towary, ludzi czy motory, będąc znacząco przeludnione i przeładowane. Najstarsze wersje nie były nawet wyposażone w silnik, a napęd uzyskiwano wówczas z odpychania się drewnianą tyczką. Rola bambusowego pociągu z czasem była ograniczana i malała. Dziś jest to wyłącznie atrakcja turystyczna dla przyjezdnych z zagranicy, z której można skorzystać w jednym już tylko mieście Kambodży - w Battambang, na północnym-zachodzie kraju. Z tego właśnie względu miasto to stało się obowiązkowym punktem na mapie naszej podróży. Choć przed przyjazdem nie byliśmy nawet pewni, czy ze względu na modernizację zniszczonych kambodżańskich lini kolejowych, bamboo train uda nam się w ogóle tam jeszcze odnaleźć.\nNie było łatwo. Poszukiwania rozpoczęliśmy od głównego dworca kolejowego w Battambang, który podejrzewaliśmy o to, że być może jest bazą wypadową dla wycieczek bambusowym pociągiem. Mimo przyjścia na dworzec wczesnym przedpołudniem nie znaleźliśmy niczego, co by dawało nadzieję na to, że bamboo train tam jeszcze funkcjonuje. Po nieudanej próbie, trochę rozżaleni, poszliśmy pozwiedzać miasto i poobserwować toczące się w nim życie. Podczas zwiedzania jednej z buddyjskich pagód Magda zagadała kręcących się tam młodych mnichów. Dowiedzieliśmy się od nich, że bamboo train jeździ i że trzeba udać się na południe żeby go odszukać. Nadzieja odżyła. Postąpiliśmy więc zgodnie z ich wskazówkami. Logika nakazywała dojść do najbliższego przejazdu kolejowego i rozpocząć wędrówkę po torach kolejowych w kierunku południowym tak długo, aż nie wpadniemy na (pod) bambusowy pociąg.\nSpacer nie był krótki, choć okolica niezwykle urokliwa. Tory kolejowe, będące w nienajlepszym już stanie technicznym, wiodły przez niepopularne rejony miasteczka, które wspólnie uznaliśmy za piękne i warte odwiedzenia. Byliśmy zadowoleni z faktu, że zdecydowana większość turystów nie odwiedza takich rejonów, przez co możemy podglądać toczące się tam autentyczne życie. Czas upływał, pokonywany dystans zwiększał się, a upał coraz mocniej dawał w kość. I choć wszyscy napotkani ludzie, których pytaliśmy o bamboo train, wskazywali nam ten sam kierunek, to nie byliśmy przekonani, czy są oni w pełni zorientowani na temat tego, czy istnieje on jeszcze, czy może już nie. Przy okazji zrozumieliśmy różnicę pomiędzy angielskim słówkiem „go”, a wyrażeniem „gooOooł”. Podczas gdy pierwsze znaczy „iść”, drugie oznacza już mniej więcej „to jest naprawdę baaardzo daleko stąd”.\nOstatecznie wyszliśmy poza miasteczko. Gdy nadzieja już gasła, pewien mężczyzna w mundurze na współę z tuk-tukarzem wyjaśnili nam, gdzie dokładnie trzeba iść i że jest to już niedaleko. Posłuchaliśmy więc ich rad i poszliśmy wskazaną, kurzącą się, drogą. Pojawienie się nagle sporej ilości tuk-tuków wożących zagranicznych turystów utwierdziło nas w przekonaniu, że idziemy w dobrą stronę. Po kilku chwilach, znienacka, wyłonił się malutki budynek, jakby starej stacji kolejowej, przy której „zaparkowanych” było pełno bambusowych platform. Udało się! Bamboo train wciąż istnieje!\nJak dochodowa musi być to atrakcja turystyczna świadczy fakt, że nad organizacją całości przedsięwzięcia czuwa lokalna policja. Niektóre aspekty funkcjonowania tej instytucji opisałem w pierwszym moim wpisie o Kambodży. Pan policjant powitał nas elegancką angielszczyzną i opowiedział w skrócie o historii bambusowego pociągu. Gdy dowiedział się z jakiego kraju pochodzimy sypnął nawet garścią informacji o Polsce. Po wysłuchaniu opowieści mogłem nacieszyć się robieniem upragnionych zdjęć. Przejażdżka na bambusowej platformie, o której marzyłem jeszcze dawno temu w Polsce, mogła stać się rzeczywistością z moim udziałem w roli głównej.\nBambusowa wycieczka po nienadających się już do użytku torach kolejowych, odbywa się na odcinku około 7-8 km. Sternik dowozi pasażerów do oddalonej o taką właśnie odległość malutkiej stacji kolejowej, zlokalizowanej w jednej z okolicznych wiosek. Miejscowi urządzają tam polowanie na turystów. Niejeden marketingowiec czy handlowiec powinien udać się w to właśnie miejsce na znakomity kurs marketingu i sprzedaży. Panie i panowie ze znajdujących się tam straganików zagadują po angielsku, uśmiechają się pięknie, nawołują żeby sobie usiąść i odpocząć, a potem sprzedają turystom drogie przekąski, napoje, pamiątki czy wyroby włókiennicze. Młode dziewczyny potrafią przeprowadzić przyjacielską rozmowę, by na jej zakończenie zaprosić do zakupu swoich wyrobów. Te jeszcze młodsze starają się sprzedać obcokrajowcom za dolara jakieś własnoręczne dzieła z liści. Młodzi chłopcy chcą zaprowadzić do znajdującej się niedaleko „fabryki ryżu”. Odbywa się więc prawdziwy festiwal wyciągania kasy z turystycznych kieszeni. Z drugiej jednak strony nie ma co się dziwić. Bamboo train stał się dla tych ludzi doskonałym sposobem zarabiania na życie - okazją, której nie mają już mieszkańcy pozostałych okolicznych wiosek. Po około 15-20 minutach ten sam sternik zabiera pasażerów tą samą platformą do stacji początkowej i wycieczka dobiega końca.\nSama jazda należy do naprawdę ciekawych doświadczeń. Trzęsie i hałasuje to niesamowicie. Na niektórych złączeniach szyn można solidnie obić sobie d… pośladki. Ale frajda z jazdy jest rewelacyjna. Kilka razy musieliśmy schodzić żeby przepuścić jadące platformy z naprzeciwka. Dawniej, gdy bamboo train miał praktyczne zastosowanie wśród miejscowych, funkcjonowała zasada, że schodzą ludzie z tej platformy, gdzie jest mniej pasażerów. Dziś zasada ta nie ma racji bytu, a bardziej sensowne jest schodzenie z platformy, która musi przepuścić większą liczbę jadących z naprzeciwka pojazdów. W praktyce zazwyczaj przepuszczane są powroty, gdyż sternicy organizują je w grupkach, a jadący w pierwszą stronę muszą ustępować. Jest to jednak ważna część tej świetnej zabawy i naprawdę czułbym się zawiedzony, gdybym ani razu nie mógł zobaczyć jak w mgnieniu oka demontują i powtórnie montują mój pociąg.\nMimo, że dziś bamboo train pozostał już wyłącznie turystyczną atrakcją i rozrywką, mam nadzieję, że nie ucierpi on z powodu odbudowy krajowych linii kolejowych. Tak długo. jak będzie istniał, dla miłośników kolei zawsze będzie podstawowym punktem programu podczas podróżowania po Kambodży. Myślę, że bambusowy pociąg można uznać za jedną z wizytówek tego kraju i uważam, że wielką szkodą byłoby położyć kres jej istnieniu. Bezsprzecznie jednak najwspanialsza wizytówka Kambodży znajduje się w zupełnie innym miejscu. Zjeżdżają do niej tysiące ludzi każdego dnia, by podziwiać jej piękno. My również wybraliśmy się tam bezpośrednio z miasta będącego ostoją bambusowego pociągu. To Angkor - historyczna stolica potężnego imperium Khmerów i największe ówcześnie miasto świata.\nBattambang i bamboo train w naszym obiektywie\nIstnieje na świecie takie miejsce, które można nazwać krainą spełnionych marzeń. Gdzie czas płynie zupełnie inaczej, gdzie bezustanna pogoń za szarą codziennością zamienia się w leniwe leżenie na hamaku i niemyślenie o tych wszystkich sprawach na głowie. Miejsce, w którym pracujesz kiedy chcesz, jesz tropikalne orzeźwiające owoce z własnego ogrodu i pijesz wodę wydobytą z własnej ziemi. Gdzie zacierają się dni tygodnia, gdzie mróz nie występuje nigdy, gdzie cały czas jest ciepło i prawie zawsze słonecznie. Istnieje taka oaza, w której z przyrodą obcuje się każdego dnia, codziennie podziwia się przepiękne góry, a każdego niemal wieczoru wspaniałe zachody słońca. Taka mała wioska, w której jest wszystko, co niezbędne do życia. Taki mały własny świat, udekorowany według swoich pomysłów. Taka mała zaczarowana kraina, którą można odnaleźć pod hasłem "szczęście" w niejednym ludzkim sercu. Taki mały piękny raj, o którym wielu marzy…\nPo spędzeniu kilku dni tam gdzie pieprz rośnie - pojechaliśmy do miejsc, gdzie rosną banany, mango i papaja. Był to więc dla nas powrót do klimatów kambodżańskiej wsi. Tym razem jednak w wydaniu bardziej przyjaznym niż poprzednia konfrontacja z wiejską rzeczywistością w tym kraju - wiedzieliśmy jak się wieś nazywa, gdzie mniej więcej jest na mapie i jak w razie zaistnienia jakichś poważnych problemów szybko stamtąd uciec. Ewentualny brak łazienki z czterema ścianami nie uznaliśmy za powód do rezygnacji z odkrywania kolejnych turystyczno-dziewiczych terenów Kambodży. Tylko z dojazdem tam był pewien kłopot.\nWioska, którą odwiedziliśmy nazywa się Veal Thom i zlokalizowana jest 6 km na południe od miejscowości Pich Nil, w prowincji Kampong Speu. Z Kampotu nie było oczywiście żadnego bezpośredniego środka transportu do naszej destynacji, ale tego akurat nawet nie oczekiwaliśmy. Nie spodziewaliśmy się jednak, że absolutnie nic nie będzie jechać bezpośrednio do Pich Nil. Rozpoznanie możliwości przeprowadziliśmy w przeddzień wyjazdu. Tylko jeden facet z dość średnio prezentującego się biura transportowego zapewnił nas, że rano zorganizuje nam minibus właśnie do Pich Nil. Azja przyzwyczaiła nas już do tego, by nie cieszyć się zbyt pochopnie w takich sytuacjach. Skoro wszystkie biura nie mają żadnego kursu w naszym kierunku, to na pewno nie znajdzie się jedno wyjątkowe, które taki właśnie ma. Prywatni busiarze mówili, że mogą nas zabrać najdalej do przesiadkowej miejscowości Veal Rean, gdzie łączą się dwie drogi krajowe.\nNie myliliśmy się. Facet, z którym byliśmy umówieni, gdy ujrzał nas rano, kazał nam iść do prywatnych busiarzy kilka metrów dalej. Nie wiedział, że zdążyliśmy zrobić już rozeznanie i wiedzieliśmy, że nikt z nich nas nie zabierze. Poprosiliśmy go żeby pokazał nam, w który minibus mamy wsiąść. Poszedł z nami, ale nie zdziałał nic więcej niż my sami wcześniej i powiedział, że minibus zabierze nas jednak tylko do Veal Rean, a nie do Pich Nil i za wyższą cenę niż mówił dzień wcześniej. Człowiek, który siedzi w tej branży prawdopodobnie już długi czas, zna pewnie z imienia wszystkich busiarzy i współpracuje z nimi każdego dnia, nie mógł nie wiedzieć, że nikt nas nie zabierze tam, gdzie nam obiecywał. Postanowiliśmy mu nie odpuszczać. Dyskutowaliśmy z nim żywiołowo, a na koniec wygarnęliśmy mu przy wszystkich, że nas okłamał. Azjata stracił twarz.\nW azjatyckiej kulturze występuje takie zjawisko jak utrata twarzy. Gdy jakiś człowiek zostanie ośmieszony, skrytykowany lub upokorzony, albo wyjdzie na jaw jego niewiedza lub niecny uczynek (np. oszustwo, którego dokonał) jest to dla niego utrata twarzy. Trudno przełożyć to na europejski tok rozumowania - jest to pewnego rodzaju hańba czy bardzo osobista i dotkliwa skaza na wizerunku. I nie chodzi tu tylko o relację Azjata - obcokrajowiec spoza Azji, ale także (i chyba nawet w największej mierze) o relacje Azjata - Azjata właśnie. Poszkodowany w takiej sytuacji zazwyczaj nie wyraża skruchy i nie przeprasza. Zwykle, albo odwraca się na pięcie i odchodzi bez słowa, albo staje się agresywny i żądny zemsty. Jeśli z przyczyn obiektywnych nie może odejść (np. w autobusie), na pewno będzie unikał kontaktu wzrokowego.\nI tak postąpił nasz facet - wymamrotał coś pod nosem i poszedł w długą. Otoczyli nas za to prywatni busiarze, którzy dokładnie już po całej akcji wiedzieli, że musimy dojechać do miejscowości przesiadkowej Veal Rean. Chcieli nas upchnąć do zdezelowanego auta, załadowanego już prawie po brzegi miejscowymi pasażerami. Zażądali ceny, za którą do Veal Rean mógł nas także ze spokojem zabrać komfortowy autobus agencji transportowej. Chcieliśmy ponegocjować, ale jak Magda powiedziała jednemu z kierowców, że nikt z miejscowych nie płaci przecież tyle za tak krótki odcinek, ten zezłościł się, odwrócił i sobie poszedł. Nie zaprzeczył jednak, więc prawdopodobnie Magda w ciągu trzech minut przyczyniła się do utraty twarzy przez kolejnego Azjatę, który uświadomił sobie, że zdemaskowaliśmy jego próbę wyłudzenia od nas większych pieniędzy. No jak panowie są tacy obrażalscy to do porozumienia dojść się nie da. Zdecydowaliśmy się na przejazd przyjemnym nieprzeludnionym minibusem, zorganizowanym przez normalne biuro transportowe, który kosztował dokładnie tyle samo, ile chcieli wyciągnąć od nas prywatni busiarze.\nDojechaliśmy do Veal Rean. I co dalej? Nie chcieliśmy znów pakować się do lokalnych, przeładowanych i zawsze zdecydowanie zbyt długo jadących minibusów. Postanowiliśmy więc łapać na stopa jakiś autobus jadący z Sihanoukville do Phnom Penh. Udało się i to relatywnie bardzo szybko. W takim przypadku cenę za przejazd negocjuje się bezpośrednio z kierowcą i panem autobusowym, gdyż pieniądze idą oczywiście do ich kieszeni, a nie do kasy przewoźnika. Jest to powszechna strategia w Kambodży - nieraz widzieliśmy jak kierowca zabierał lokalnych pasażerów zaraz po wyjechaniu z dworca autobusowego. Pan autobusowy powiedział nam kiedy wysiąść. Wysadzili nas przy jakiejś małej zajezdni z kapliczką Buddy i pięknym widokiem na góry. Musieliśmy jeszcze przejść z 2-3 kilometry żeby dojść do piaszczystej drogi, która odbijała do naszej wioski Veal Thom. Maszerowaliśmy w upale dalej ponad 6 kilometrów i w końcu do niej dotarliśmy. Gdy odpoczywaliśmy przy jednym z pierwszych domów wioski, pijąc sobie zbawienny w tym upale sok z trzciny cukrowej z lodem, podeszła do nas Savy. Osoba, która przez najbliższe kilka nocy miała nas gościć w swoim domu.\nYvan i Savy prowadzą w Veal Thom małe gospodarstwo. Mieszkają w tradycyjnym khmerskim domu - bardzo podobnym do tych, które mieliśmy już okazję widzieć na kambodżańskich wioskach w prowincji Takeo. On jest Szwajcarem, od ośmiu lat mieszkającym w Kambodży, ona to rodowita Kambodżanka z częściowo wietnamskimi korzeniami. W ich niemałym ogrodzie można spotkać między innymi drzewka papai i mango, bananowce, krzaki z chili, wystające z ziemi kolczaste liście ananasów czy drzewa, na których rosną dżakfruty (osiągają do 30 kg wagi i są tym samym największymi na świecie owocami, rosnącymi na drzewie). Po ogrodzie i przed domem biegało też osiem psów, kury z kogutami i jedna gruba świnia. Niezwykłość, która wyróżnia dom Yvana i Savy od reszty tradycyjnych khmerskich chat i co jest chyba ewenementem na skalę całego kraju, to murowana łazienka z najnormalniejszą ubikacją i czterema ścianami. Po pewnych doświadczeniach i obserwacjach wiejskiego życia człowiek naprawdę zaczyna doceniać istnienie czterech ścian w łazience.\nW zamian za pomoc w prostych pracach ogrodowych w ich gospodarstwie, co było dla nas także bardzo wartościowym doświadczeniem pracy na kambodżańskiej wiosce, dostaliśmy od nich miejsce do spania w ich domu i tradycyjne khmerskie wyżywienie. Pierwszego dnia sadziliśmy drzewka papai, a cały drugi dzień pomagaliśmy w cementowaniu podłogi w świńskim domku. Ja wspólnie z Yvanem mieszaliśmy cement z piaskiem i wodą, a dziewczyny rozprowadzały i wygładzały gotową cementową zaprawę. Po przedpołudniowej pracy odpoczywaliśmy w hamakach i czekaliśmy aż przejdzie największy upał, by móc popołudniu wrócić do działania w ogrodzie. Wieczory spędzaliśmy na rozmowach z Ivanem. Opowiedział nam on sporo ciekawych rzeczy o Kambodży, jej mieszkańcach i aktualnych problemach w kraju, z europejskiego punktu widzenia. O wielu sprawach, które poruszył, nigdy nie opowiedział by nam żaden Kambodżanin. Spaliśmy w warunkach prawie identycznych do tych, które znaliśmy już z poprzednich odwiedzin na wioskach. Konfrontacja naszych pleców z bambusowymi matami na drewnianej podłodze przywołała wspomnienia niedawnych przygód.\nOkolica była przepiękna. Wioska, w której mieszkaliśmy przez te kilka dni, otoczona jest górami, rozległymi polami i owocowymi plantacjami. Jednego dnia wybraliśmy się na wycieczkę rowerową. Kierowaliśmy się w stronę gór i dotarliśmy do samych ich zboczy. Okoliczne tereny naprawdę nas urzekły - cisza, spokój i fantastyczne krajobrazy z dala od tłumów i turystycznego zgiełku. To lubimy najbardziej, to sprawia nam największą frajdę i satysfakcję - odkrywanie własnych wspaniałych zakątków świata. I pomyśleć, że nic nie trzeba płacić za wstęp do tak cudownych, dziewiczych miejsc. Wieczorami nawet było znośnie - upał nie doskwierał tak bardzo, gdyż wytchnienie od wysokich temperatur dawał panujący tam górski mikroklimat. Polubiliśmy także widok chowającego się za górami, zachodzącego słońca. Rozmarzony myślałem, że naprawdę mógłbym tam zostać na zawsze.\nJedzenie, które każdego dnia przygotowywała dla nas Savy było przepyszne. Dzięki niej mieliśmy okazję posmakować go w prawdziwym khmerskim tradycyjnym wydaniu. Podczas naszego pobytu dodatkami do zawsze obowiązkowego ryżu były więc takie potrawy jak: kawałki wieprzowiny z imbirem w smakowitym sosie na ostro, dwie bardzo różniące się od siebie zupy rybne, zupa z egzotycznych owoców z kaczymi jajkami, a na śniadanie smażony makaron ze szklanką khmerskiej czarnej kawy. Nie obyło się też bez spróbowania lokalnych owoców. Był więc dżakfrut (przepyszny), małe arbuziki czy zielony owoc z kolcami, którego nazwy nie znamy (także bardzo smaczny - orzeźwiający i trochę kwaśny). Był to też czas, w którym dowiedziałem się, że prawie na pewno nie spełni się moje marzenie o zerwaniu z drzewa żółtego banana, gdyż zrywa się je zazwyczaj jak są jeszcze zielone, a żółte robią się dopiero po kilku dniach od zerwania.\nYvan nieraz zaimponował nam swoją zaradnością. Oprócz wielu interesujących historii, które nam opowiedział, mogliśmy zobaczyć jak zaopatrzył swój wiejski khmerski dom w kilka ciekawych rozwiązań, sprawiających, że codzienne życie nie jest aż tak uciążliwe. Oczywiście istnienie łazienki to pierwsza rzecz, która rzuca się w oczy i w sumie szokuje w tych realiach. Do wielkiego zbiornika, który się w niej znajduje, woda wypompowywana jest ze studni. Nie trzeba więc za każdym razem latać z wiaderkiem. Yvan zainstalował sobie również system filtracji, umożliwiający uzdatnianie do picia wody ze studni. Sieć rynn, którą rozlokował przy domu, zbiera deszczówkę do wielkiej stągwi. W warunkach kambodżańskiej wioski liczy się każda kropla, więc woda z opadów atmosferycznych znajduje szereg swoich późniejszych zastosowań (np. mycie rąk, podlewanie roślin).\nZ Yvanem i Savy spędziliśmy bardzo miłe chwile. Polubiliśmy także ich psią gromadę, usypiające do popołudniowej drzemki hamaki i płochliwą grubą świnię. Cieszymy się, że mogliśmy pomóc im w ogrodowo-budowlanych pracach i jesteśmy szczęśliwi, że zgodzili się nas za to gościć w swoim domu. Gdyby nie ich zaproszenie, nie moglibyśmy wspominać tych przepięknych krajobrazów i tego romantycznego zachodu słońca, który podziwialiśmy z ich ogrodu. Po pobycie w Veal Thom i wcześniejszych wizytach na kambodżańskich wioskach możemy powiedzieć, że poznaliśmy różne ich oblicza. Za niektórymi momentami będziemy naprawdę szczerze tęsknić, o niektórych będziemy rozmyślać z zadumą, a niektóre pozostaną dla nas, nazwijmy to, bardzo cennym doświadczeniem, które być może w przyszłości pozwoli uniknąć przykrych lub stresujących sytuacji.\nPożegnanie z Yvanem i Savy było jednocześnie pożegnaniem z kambodżańskimi wioskami. Na pewno Kambodżę będziemy wspominać w dużej mierze właśnie przez ich pryzmat. Z Veal Thom udaliśmy się do miasta Battambang, do którego koniecznie chcieliśmy pojechać, by na własne oczy przekonać się, czy wciąż istnieje tam pewien bardzo interesujący i ekstremalnie nietypowy środek transportu…\nWioska Veal Thom w naszym obiektywie\nKhima poznaliśmy przez Internet. Wysłał nam zaproszenie do udziału w programie wolontariatu na malutkiej wiosce w Kambodży. Perspektywa zatrzymania się gdzieś na dłużej, pomagania dzieciom z biednych rodzin, obserwowania toczącego się życia z dala od cywilizacji i zgiełku dużych miast przekonała nas do przyjęcia jego zaproszenia. Cieszyliśmy się, że będziemy mogli doświadczyć czegoś absolutnie nowego i niestandardowego oraz dać coś dobrego z siebie. Wiedzieliśmy też, że będzie to dla nas możliwość głębszego poznawania toczącego się życia zwykłych ludzi na wsi, ich obyczajów i kultury. Khim poprosił nas, żebyśmy pracowali pomagając w szkolnej bibliotece. Z opisu, który nam przedstawił i stron internetowych, do których wysłał nam linki wynikało, że program wolontariatu jest bardzo profesjonalny i doskonale zorganizowany. Miał być pokój w szkole i miejsce do spania z wiatrakiem, miały być zapewnione dwa posiłki dziennie (lunch i obiad), miał być darmowy transport ze stolicy, miało być kilka godzin pracy z dziećmi każdego dnia i trochę wolnego czasu na eksplorację okolicznych miejsc. Żeby dać z siebie jakąś autentyczną pomoc i zwolnić trochę tempo naszego podróżowania postanowiliśmy na wolontariacie spędzić dwa tygodnie.\nZ Khimem spotkaliśmy się w umówionym miejscu w Phnom Penh. Przyjechał do stolicy specjalnie po nas, żeby zabrać nas do wioski. Mężczyzna inteligentny, dobrze jak na Azjatę mówiący po angielsku, niepełnosprawny - choroba nóg, z którą się urodził nie pozwala mu chodzić. Poruszał się wyłącznie na małym wózku inwalidzkim, co zrobiło na nas olbrzymie wrażenie – niepełnosprawny człowiek, który tak prężnie pomaga biednym dzieciom na wioskach i do tego organizuje programy wolontariatu, coś niesamowitego. „Dopóki mam sprawną głowę, dwie ręce i mogę oddychać, dopóty jestem w stanie pomagać dzieciom” – powiedział nam później.\nPo zdecydowanie za długiej podróży lokalnym niewygodnym minibusem, dojechaliśmy do wioski. Nie była to jeszcze ta wioska, w której miał odbywać się wolontariat, ale wioska, w której mieszkał Khim z żoną i dziećmi. Powiedział nam, że do szkoły pojedziemy nazajutrz rano, a tymczasem na jedną noc zatrzymamy się u jego rodziny. Byliśmy szczęśliwi, że możemy spać na prawdziwej malutkiej wiosce, gdzieś w głębi Kambodży. Nie wiedzieliśmy nawet dokładnie gdzie jesteśmy i jak nazywa się to miejsce - był to pierwszy taki przypadek w naszej dotychczasowej podróży. Każdy widok i każdy zakątek wywoływał nasz zachwyt. Między innymi tego właśnie chcieliśmy podczas naszej azjatyckiej wyprawy - zobaczyć prawdziwe życie daleko od cywilizacji.\nKolację przygotowała nam jego żona. Prawdziwy khmerski styl - suchy ryż i do tego smażone, przepysznie przyprawione kawałeczki kurczaka. Do popicia nieprzegotowana woda ze studni. Dobrze, że mieliśmy ze sobą zapas butelkowanej wody, gdyż wypicie dużej ilości podanego nam napoju mogło być ryzykowne - nawet jeśli oni ją piją i jest wszystko OK, to nie znaczy, że nasze organizmy wyszłyby z tego bez szwanku. Miejsce do spania przygotowali nam w domu kuzynki, mieszkającej niedaleko. Do tej pory prowizoryczne, zbite z desek domy na palach widziałem tylko w telewizji lub Internecie. Teraz mieliśmy możliwość poczucia tych desek pod własnymi plecami, śpiąc w jednym z takich właśnie domów. Na drewnianej podłodze ułożone mieliśmy bambusowe maty, ale niespecjalnie amortyzowały one nasz ciężar. Cieszyliśmy się jednak, że mimo takich niedogodności jak brak łóżka, brak łazienki, brak prądu czy skromne jedzenie, mamy okazję doświadczyć życia w warunkach prawdziwej kambodżańskiej wsi.\nNastępnego dnia rano mieliśmy jechać do szkoły. Po obudzeniu się poszliśmy do domu Khima, ale okazało się, że go nie ma. Choć nic wcześniej nam nie wspominał, to z karteczki, którą zostawił dowiedzieliśmy się, że pojechał znów do stolicy odebrać parę kolejnych wolontariuszy – Amerykanów. Napisał też, że wróci około 13:00. Po spędzeniu w Azji ponad dwóch miesięcy wiedzieliśmy, że Azjata pisząc, że wróci o 13:00 ma na myśli, że wróci przynajmniej kilka godzin później. Wiedzieliśmy to tym bardziej, gdyż poprzedniego dnia sami przecież przyjechaliśmy z Phnom Penh około 17:00. Ta informacja trochę nas zdezorientowała, ale z drugiej strony mieliśmy prawie cały dzień żeby pochodzić po okolicy i podpatrywać toczące się życie kambodżańskich wiosek. Dla nas bomba. Cały więc dzień spacerowaliśmy po okolicach. Prawie wszyscy się do nas uśmiechali, a dzieci wołały „hello, hello” przyglądając się nam ze zdziwieniem. Życie, mimo, że bez znanych nam wygód, toczy się tam swoim torem, spokojnie i powoli. Popołudniu mieliśmy okazję zobaczyć, jak kobiety z domu, w którym spaliśmy, przygotowywały razem z dziećmi słodki placek ryżowo-kokosowy. Dostaliśmy też trochę do spróbowania.\nPóźnym popołudniem przyjechał po nas minibus z Khimem na pokładzie. Amerykanów nie było, podobno nie dogadali się co do terminu przyjazdu na wolontariat. Minibus zabrał nas około 15-20 km do właściwej już wioski, w której znajdowała się szkoła. Wysiedliśmy przy niej, a Khim oprowadził nas po szkolnych budynkach. Pokazał nam też budynek biblioteki, w której mieliśmy spędzić najbliższe dwa tygodnie na pomaganiu w jej funkcjonowaniu. Było już późno, więc wszystko było pozamykane. Khim powiedział nam, że tę noc spędzimy w domu jednej z rodzin, którą wspiera. Domek, a w zasadzie dwa domki, znajdowały się niedaleko. Szczególnie drugi z nich był bardzo biedny. Khim przedstawił nas mieszkającym tam ludziom. Powiedział nam też, że do tej rodziny mamy każdego dnia przychodzić na posiłki w ramach wolontariatu. Mówił, że wspiera tą rodzinę, więc będą dawać nam jedzenie. Z tych słów zrozumieliśmy, że jego fundacja zapłaciła tej rodzinie za posiłki dla wolontariuszy, więc mogliśmy mieć wówczas pewność, że nie odbieramy jedzenia ubogim ludziom (Khim opowiadał, że mieszkające tutaj dzieci często chodzą głodne). Pewien stary mężczyzna (na potrzeby tego wpisu będę nazywał go „dziadek”), który był właścicielem jednego z domów, chodził pijany i w kółko gorliwie nam dziękował oraz zagadywał po khmersku. Według Khima spotkał kogoś, kto poczęstował go alkoholem.\nTamtą noc mieliśmy spędzić właśnie w domu dziadka, a w zasadzie na drewnianej platformie w przydomowym ganku. Druga noc na twardych dechach i to w zasadzie na dworze – ten styl naprawdę zaczął przypadać nam do gustu. Trochę bardziej doskwierało nam, że od dwóch dni nie mieliśmy żadnej możliwości umycia się, a i z myciem chociaż samych rąk i twarzy było ciężko. W tutejszym gorącym klimacie, gdzie każda droga kurzy się na potęgę, człowiek ze świata europejskiego naprawdę odczuwa chęć odświeżenia się, szczególnie jeśli nie robił tego prze dwa dni. Trzeba było jednak zacisnąć zęby i spędzić kolejną noc bez luksusu, jakim jest łazienka (albo chociaż zbiornik z wodą) z czterema ścianami. Skoro inni ludzie mogą tak żyć, to my też. W domu oprócz dziadka spała jeszcze młoda kobieta z dziećmi. O psach, krowach i chrumkającej świni, naszych towarzyszach tej nocy, pisała już Magda we wcześniejszym wpisie.\nRano otrzymaliśmy śniadanie, pomimo tego, że Khim mówił o lunchu i obiedzie. Po posiłku udaliśmy się do szkoły - miał być to pierwszy dzień naszego udziału w wolontariacie. Wzięliśmy ze sobą cały dobytek, gdyż od kolejnej nocy mieliśmy na stałe zamieszkać w szkolnym domu wolontariuszy. Od naszego przyjścia do szkoły rozpoczął się ciąg dziwnych sytuacji. Khim dotarł do szkoły trochę później. Wspólnie czekaliśmy na otwarcie szkolnej biblioteki. Gdy przyjechał mężczyzna, który wpuścił nas do środka zagadał nas nauczyciel języka angielskiego. Warto dodać, że nauczycieli angielskiego w tej szkole było dwóch - byliśmy zdziwieni, że obaj bardzo słabo mówią w tym języku. Nauczyciel, który wtedy do nas podszedł wydawał się kompletnie zaskoczony i zmartwiony naszą obecnością. Po co przyjechaliście? Co wy chcecie tutaj robić? Gdzie będziecie spać? Co i gdzie będziecie jeść? To mniej więcej treść jego pytań, które zrozumieliśmy. Nie miał zielonego pojęcia o tym, że mamy pomagać w bibliotece. Zaproponowaliśmy mu porozmawiać z Khimem, żeby ten wszystko mu wyjaśnił. Był to dla nas pierwszy poważny sygnał, że coś jest nie tak.\nChwilę później siedzieliśmy już w bibliotece z tym nauczycielem, Khimem i facetem, który otworzył bibliotekę. Nie trzeba było rozumieć języka khmerskiego, żeby zauważyć, że pracownicy szkoły absolutnie nie mieli pojęcia, że tu przyjedziemy. Na naszych oczach odbywała się dyskusja, w której Khim ich przekonywał, że wolontariusze są tu potrzebni i że książki w bibliotece trzeba ułożyć na półkach we właściwym porządku. Jakoś ciężko przychodziło do głowy pracownikowi biblioteki, żeby taka potrzeba w ogóle istniała. Po burzliwej dyskusji Khim wyjaśnił nam chwilę później, że mamy ułożyć książki w dobrej kolejności na półkach i mamy je uporządkować według tematyki. Zasugerowaliśmy mu także, że możemy uczestniczyć w lekcjach angielskiego. Jednak pomysł ten nieszczególnie przypadł do gustu anglistom. Wtedy dopiero wydało nam się dziwne także to, że na daleką wioskę sprowadza się obcokrajowców, żeby ułożyli na półkach kilka książek, skoro z powodzeniem mogliby to zrobić uczniowie lub nauczyciele.\nPóźniej Khim pokazał nam „łazienkę”. Rzeczywiście, po tym co widzieliśmy na wioskach była to łazienka z prawdziwego zdarzenia. Była dziura jako toaleta, cztery ściany i zamykane drzwi. Woda to oczywiście niestety nietutejszy luksus. Poradzono nam wziąć wodę z jeziora. Po spojrzeniu na tą brązową maź nie byłem pewny, czy będę bardziej czysty po polaniu się taką wodą, czy może wręcz odwrotnie. Całe szczęście udało nam się na tyłach szkoły znaleźć wielką stągiew ze zgromadzoną deszczówką. Zdechłe komary i inne pływające robaki gratis. Ale lepsze to niż jeziorne błotko. Polewaliśmy się zimną wodą z prowizorycznego bukłaczka. Po wziętym przez nas, pierwszym od kilku dni „prysznicu”, posiedzieliśmy chwilę z Khimem i nauczycielami. Było jeszcze przedpołudnie. Gdy dzieci zaczęły wychodzić ze szkoły na przerwę lunchową postanowiliśmy wrócić do dziadka na posiłek.\nGdy rodzina nas zobaczyła również była kompletnie zaskoczona. Sprawiali wrażenie całkowicie zdumionych, że nas ponownie zobaczyli. O obiecanym posiłku oczywiście nie było co myśleć. Dziadek na szybko rozkazał dzieciakom przygotować dla nas kokosy, żebyśmy mogli się z nich napić kokosowej wody, która miała nas posilić. Sprawa zaczęła robić się coraz bardziej podejrzana. Nie dopiliśmy kokosów do końca, gdyż zaczęliśmy podejrzewać, że być może rodzina wcale nie dostała pieniędzy na posiłki w ramach wolontariatu, o którym przecież nikt nic nie wiedział. Chłopiec, któremu oddaliśmy orzechy bardzo się ucieszył, że może je wypić - mimo, że krzątał się za nami cały dzień nie spostrzegliśmy żeby tego dnia cokolwiek jadł.\nPoszliśmy zatem sami kupić sobie coś do jedzenia, co na takiej wiosce wcale nie jest proste. Ostatecznie na jakimś małym straganiku kupiliśmy sobie paczkę suchych biszkoptów. Potem wróciliśmy do szkoły. Khim zniknął bez słowa. Chcieliśmy się z nim skontaktować telefonicznie, ale jego komórka była cały czas wyłączona. Czekaliśmy około dwie godziny za ponownym otwarciem biblioteki, w której, na domiar złego, uwięzione zostały nasze plecaki. Po przyjeździe faceta, który ją otworzył usiedliśmy w środku i Magda zaczęła układać książki. Znajomość khmerskiego nie okazała się konieczna, gdyż książki miały ponaklejane numery, według których postanowiliśmy je ułożyć. Po kilku chwilach wparowała grupa dzieci i drugi nauczyciel angielskiego, którzy bardzo byli zaciekawieni, co mu tam robimy. Magda zagoniła uczniów i anglistę do pomocy. Dziewczynki uwijały się bardzo pracowicie, za to chłopcy patrzyli tylko jak się stamtąd wymknąć. Przy okazji dzieci miały ubaw, że ich nauczyciel angielskiego nie potrafi się z nami skomunikować.\nUkładanie książek, czyli praca, którą mieliśmy wykonywać przez dwa tygodnie wolontariatu, zajęło nam może z dwie godziny. W czasie prób komunikacji z anglistą okazało się, że nie wie on kim jest Khim. Jak oświeciliśmy go, że to mężczyzna na wózku inwalidzkim, to powiedział nam, że bywa on tu rzadko i że nie miał okazji go poznać. Dowiedzieliśmy się też, że jesteśmy pierwszymi wolontariuszami w tej szkole. Szok - przecież miał być to profesjonalnie działający wolontariat. Magda przeprowadziła misję uświadamiającą wśród nauczycieli, podpowiadając im do czego może przydać się „wolontariusz” obcokrajowiec. Dzięki niej mogliśmy uczestniczyć w popołudniowej lekcji języka angielskiego. Anglista zaczął się do nas przekonywać. Dzieci były nieśmiałe, ale zaangażowały się w wymyślone przez nas gry i zabawy w języku angielskim. Doświadczenie zdobyte w Guilin nie poszło więc na marne.\nPo lekcji usiedliśmy przed szkołą i czekaliśmy na Khima. Dwóch chłopaków powiedziało nam, że pojechał do Phnom Penh i że wróci o 17:30. Jak Azjata mówi, że wróci o 17:30 to prawdopodobnie nie wróci wcale. Jego telefon od samego przedpołudnia, gdy widzieliśmy go po raz ostatni, był cały dzień wyłączony. Totalna katastrofa organizacyjna wolontariatu, a mówiąc szczerze brak istnienia jakiegokolwiek programu, mającego jego znamiona, bardzo nas sfrustrowały. Naszego nastroju nie poprawiał oczywiście fakt chronicznego braku kontaktu z Khimem, osobą odpowiedzialną za nasz pobyt na wiosce. Widząc, że wszystko to wygląda w taki sposób, podjęliśmy tego popołudnia decyzję, że na pewno wyjedziemy stąd szybciej niż planowaliśmy początkowo.\nNie było możliwe opuszczenie tego miejsca w dowolnej chwili. Nie mogliśmy w dowolnym momencie wziąć plecaków, pójść na jakiś przystanek autobusowy i po prostu wyjechać. Żeby wydostać się z wioski trzeba zadzwonić do kierowcy minibusu, który przyjeżdża po klienta pod wskazany adres. Żeby to uczynić potrzebne są dwie rzeczy - numer telefonu do kierowcy i znajomość języka khmerskiego żeby się z nim skomunikować. Z przyczyn oczywistych ta opcja nie wchodziła dla nas w grę. Można też samemu dojechać do miejsca, z którego powszechnie wśród lokalnej społeczności wiadomo, że odjeżdżają minibusy do określonej destynacji i tam złapać jeden z nich. Żeby to zrobić trzeba „tylko” wiedzieć gdzie takie miejsce jest i jak się tam dostać. Poza tym złapanie minibusu późnym popołudniem lub wieczorem jest raczej mało prawdopodobne, najlepiej starać się o to rano. My natomiast kompletnie nie wiedzieliśmy nawet gdzie jesteśmy, a co dopiero jak stamtąd dojść do równie nieznanego nam miejsca odjazdu minibusów. Do tej wioski przyjechaliśmy bowiem z jeszcze innej wioski (gdzie spaliśmy u rodziny Khima), w obu przypadkach jeżdżąc w dużej części polnymi drogami, kręcąc się i zawracając wiele razy w celu dowiezienia wszystkich pasażerów pod wskazane adresy. Właśnie dlatego nie mieliśmy pojęcia, gdzie się znajdujemy. Byliśmy skazani na pomoc kogoś miejscowego.\nZaczęło się ściemniać. Uczniowie rozeszli się już do domów, tylko garstka chłopaków mieszkających w tutejszym internacie grała w siatkówkę. Na pożegnanie anglista pokrzepił nas słowami – „Musicie uważać, gdyż ludzie tu myślą, że jesteście bogaci, przebywanie na tak biednej wiosce może być dla Was niebezpiecznie”. Super! Na dokładkę wyjaśniliśmy mu, w którym domu będziemy spać, co uznaliśmy później za wysoce nieroztropne. Telefon Khima milczał bez przerwy. O miejscu do spania w szkole oczywiście nie było mowy. Jedynym sensownym rozwiązaniem było pójście do domu dziadka.\nTak też uczyniliśmy. Gdy doszliśmy na miejsce było już prawie zupełnie ciemno. Do tego w domu ani na podwórku nie było nikogo. Drugiego posiłku w ramach „wolontariatu” oczywiście już nawet się nie spodziewaliśmy. Usiedliśmy na platformie przed domem i czekaliśmy w zupełnej ciemności, co się wydarzy. Po dłuższym czasie przybiegły dziewczyny z sąsiedniego domku i zaaferowane naszym przybyciem, spytały czy jesteśmy głodni. Trudno nie być głodnym jeśli cały dzień jest się tylko na śniadaniu i biszkoptach. Chwilę później przyszedł dziadek, pijany w sztok. Czy to możliwe, żeby drugi dzień z rzędu ktoś tak mocno go poczęstował alkoholem, jak pierwotnie mówił Khim? Kobieta, która mieszkała w drugim domku specjalnie dla nas pojechała na motorze kupić z 2-3 małe rybki. Mieliśmy bardzo mieszane uczucia. Z jednej strony żywiliśmy jeszcze cień nadziei, że może Khim zapłacił im jednak za jedzenie dla nas w ramach programu, aczkolwiek z drugiej strony wiele rzeczy, które nam opowiadał okazały się kompletną bzdurą - jak choćby cały ten program „wolontariatu” i jego warunki.\nMieszkanka sąsiedniego domku specjalnie dla nas przygotowała posiłek. Wiedzieliśmy, że normalnie nie kupuje każdego dnia ryb, gdyż nie ma na to aż tyle pieniędzy i strasznie źle się z tym czuliśmy, że pojechała je kupić tylko ze względu na nas – żeby nie dawać obcokrajowcom suchego ryżu. Był to najbardziej traumatyczny posiłek, jaki jadłem w życiu. Dzieci tej kobiety stały i przyglądały się jak jacyś obcy dziwni ludzie zjadają ich ryż - z pewnością tego nie rozumiały. Patrzyły tylko błagalnymi oczami, żebyśmy nie zjedli za dużo ich ryżu. Bardzo ciężko opisać tak trudne doświadczenie. A najgorsze było to, że dzieci zaraz po nas wyjadały resztki tego, czego my nie zjedliśmy. Taki widok był dla nas prawdziwym koszmarem. Nie zrozumie tego ten, kto tego nie przeżył. Czy ludzie biorący udział w programach wolontariatu powinni być wystawiani na tak tragiczne osobiste doznania psychiczne? Byliśmy już niemal pewni, że Khim wcale nie dał pieniędzy tej rodzinie na posiłki dla nas, a nawet jeśli to prędzej dziadek upijał się za nie każdego dnia. Stało się też dla nas oczywistością, że objadamy biedną kambodżańską rodzinę, której nie stać nawet na jedzenie dla siebie. Miarka się przebrała, nie wytrzymaliśmy takiego obciążenia psychicznego i tego wieczoru postanowiliśmy, że nazajutrz wyjeżdżamy.\nWieczór i noc nie były łatwe. Mieliśmy w pamięci słowa nauczyciela angielskiego o niebezpieczeństwie związanym z naszym pobytem w wiosce. Do tego martwiliśmy się, co za nowiny pijany dziaduch mógł porozgłaszać po sąsiadach. Ponadto wieczorem przyjechało trzech lub czterech mężczyzn, których do tej pory nie widzieliśmy. Obecność kilku obcych facetów, którzy przyjechali nie wiadomo skąd i nie wiadomo po co, wzbudziła w nas małe zdenerwowanie, nawet mimo tego, że wyglądali na zatroskanych naszym losem. Nikt oczywiście nie mówił po angielsku. Ostatecznie wszyscy rozjechali się do domów, a dziadek zapadł w głęboki chrapliwy sen. Tej nocy w chatce spał tylko on. Dziwne było dla nas, że kobieta i dzieci, które spały z nim dzień wcześniej tego wieczoru nie przyjechały wcale.\nNoc była ciężka i stresująca. Słusznie, czy nie, ale naprawdę obawialiśmy się o nasze bezpieczeństwo. Zdaliśmy sobie bowiem sprawę, że spanie tak naprawdę na dworze, pośrodku biednej wioski na końcu świata, gdzie nikt w pobliżu nie mówi po angielsku, w dodatku po dniu, w którym widziały nas wszystkie dzieci ze szkoły i z pewnością nie omieszkały opowiedzieć swoim rodzinom o obcokrajowcach z dużymi plecakami, to nie to samo, co nocleg w szkole, w jakimś pokoju dla wolontariuszy na zorganizowanym programie wolontariatu. Obecność chrapiącego pijanego dziadka nie poprawiała nam nastrojów. Gdyby cokolwiek złego stało się nam tej nocy na wiosce, prawdopodobnie nikt by się o tym nigdy nie dowiedział. Każde mlaśnięcie krowy czy chrumknięcie świni było dla nas nadchodzącym potencjalnym zagrożeniem. W pewnym momencie wydawało nam się zgodnie, że słyszymy czyjeś kroki, chwyciłem po dłuższej chwili za latarkę i wyskoczyłem przed ganek. Nikogo nie wypatrzyłem, tylko krowa się na mnie jakoś tak dziwacznie gapiła. Sumę zmartwień potęgował dodatkowo fakt, że kompletnie nie mieliśmy pojęcia, gdzie jesteśmy i w którą stronę trzeba rano iść, żeby złapać jakiś minibus, jadący gdziekolwiek. Nasze położenie na tych twardych dechach było w tamtym momencie raczej nie do pozazdroszczenia.\nO poranku poszliśmy do szkoły szukać pomocy u nauczycieli. Podszedłem do pierwszego, który się pojawił i wyjaśniłem mu trochę po angielsku, a trochę rysując obrazek minibusu, że musimy jechać jak najszybciej do Phnom Penh i czy może nam pomóc. Wykonał kilka telefonów, ale powiedział, że nie może nam pomóc. Po chwili sygnał w komórce oznajmił, że Khim włączył telefon. Po kilku próbach dodzwoniliśmy się do niego. Nie wylewaliśmy żadnych żali, po prostu powiedzieliśmy, że musimy się dzisiaj dostać do Phnom Penh i poprosiliśmy o zorganizowanie minibusu. Odpowiedział, że może nam pomóc. Od tamtej pory do dnia dzisiejszego nie dostaliśmy już od niego żadnej wiadomości. Oczywiście w sprawie transportu nic nie zdziałał. Otrzymaliśmy za to pomoc tego nauczyciela, który jak widać przejął się naszym losem i poczuł za nas odpowiedzialność. Jego znajomy zawiózł nas na starej motorynce do jakiejś innej wioski, oddalonej o kilka kilometrów. Stamtąd odjeżdżały już minibusy do Phnom Penh. Byliśmy uratowani.\nGdy dotarliśmy do stolicy Kambodży poczuliśmy olbrzymią ulgę. Czuliśmy się bezpiecznie w znajomych rejonach i cieszyliśmy się, że udało się nam jakoś wybrnąć z tak kiepskiej sytuacji, w jakiej znajdowaliśmy się jeszcze kilka godzin wcześniej, w środku nocy. Przygoda na kambodżańskich wioskach dobiegła końca. Niektóre momenty, które tam przeżyliśmy, były dla nas naprawdę trudne i wstrząsające. Ale jak mówi popularne powiedzenie - co nas nie zabije to nas wzmocni. Podczas ostatnich chwil, w których łudziliśmy się jeszcze, że Khim może jednak organizuje nam inaugurację wolontariatu, łączyliśmy się myślami z misjonarzami w różnych niedostępnych zakątkach świata, którzy chcąc pomóc jakiejś społeczności też muszą najpierw przebić się przez mur nieświadomości potrzeby pomocy. Po wyjeździe stamtąd pocieszamy się, że najlepszą rzeczą, jaką udało nam się osiągnąć w tej szkole, jest przekonanie tamtejszych nauczycieli, że wolontariusz z obcego kraju nie taki straszny jest i że pomóc może. Byliśmy tam pewnego rodzaju „pionierami wolontariatu” i wierzymy, że jeśli kiedyś jakikolwiek obcokrajowiec tam jeszcze zawita, będzie miał już znacznie łatwiej.\nMy podróżujemy dalej, jednak często myślimy o tych wszystkich rodzinach, które tam widzieliśmy i wszystkich dzieciach, które się tam do nas uśmiechały. My odkrywamy kolejne miejsca, a ci ludzie zostali tam, na tych biednych malutkich wioskach, z tymi samymi codziennymi problemami, zmuszeni do stawiania czoła tym samym, ciężkim, życiowym wyzwaniom. Większość z nich pewnie nigdy nie będzie miała możliwości spróbowania smaku życia w innym świecie, niż ten ich - na uboczu cywilizacji, przy piaszczystej, kurzącej się drodze bez nazwy.\nO co w tym wszystkim chodziło? Z jakiego powodu Khim zabrał nas na biedną kambodżańską wieś - na wolontariat, który nie istniał - zostawiając nas tam bez słowa na pastwę losu i bez możliwości jakiegokolwiek kontaktu? Jaki miał w tym cel? Dlaczego nas okłamywał i dlaczego do dzisiaj już się z nami w ogóle nie skontaktował, żeby choć cokolwiek wyjaśnić? Jak to możliwe, że niepełnosprawny człowiek na wózku inwalidzkim aż tak bardzo zaangażował się w sprowadzenie nas tam, nie odnosząc z tego żadnych korzyści? Jaki miał motyw, żeby uwikłać nas w całe to swoje dziwne przedsięwzięcie? Te intrygujące pytania już prawdopodobnie na zawsze pozostaną dla nas tajemnicą. Żeby skomplikować trochę sprawę dodam, że podczas naszego pobytu na wioskach Khim nieraz prosił mnie o robienie wielu zdjęć. Chciał je później wysłać do ludzi z USA, którzy rzekomo finansują jego fundację. Dziadek aż wręcz sam zabiegał o to, żebym robił jemu zdjęcia - a to na tle domu, a to z krową. Co mu Khim naopowiadał? Za co każdego dnia tak gorliwie nam dziękował po pijaku? Za posprzątanie biblioteki? Moich zdjęć Khim nigdy nie dostał. Nie miałem nawet okazji żeby mu je skopiować. Po opuszczeniu szkoły wysyłaliśmy mu jeszcze smsy, napisaliśmy obszerną wiadomość na portalu internetowym, poprzez który zaprosił nas na wolontariat, a po kilku dniach wystawiliśmy mu tam negatywną referencję. Wszystko to jednak pozostało bez jakiegokolwiek odzewu. Widzieliśmy, że logował się jeszcze przynajmniej dwukrotnie, a później usunął z portalu swój profil. Wszystkich tych zagadek i dziwnych sytuacji już prawdopodobnie nigdy nie uda się rozwiązać.\nSzkoła na kambodżańskiej wiosce w naszym obiektywie


Biblia dla dzieci w 100 historiach - B.A. Jones - Książka - Sklep AleMaluch.pl\nAutor: B.A. Jones\n45,90 zł 34,43 zł\nTa ekscytująca podróż w biblijne czasy może wzbudzić wiarę w młodych sercach i pomóc dzieciom odkryć, kim jest Jezus, i co dla nas robi.\nCo się w niebie święci, czyli skąd...\nCo się w niebie święci czyli skąd ...\nKsiążka zawiera ponad 1500 wspaniałych zdjęć i ilustracji, najważniejsze dane liczbowe dotyczące Ziemi i Kosmosu, mapy świata i flagi państw oraz mnóstwo innych ciekawostek.• Dlaczego magnes przyciąga?• Czym różnią s...\nAgnieszka Fulińska , Aleksandra Klęczar\nTrzynastoletni Igor i jego rówieśniczka Hanka, przypadkiem spotykają się na wakacjach nad jeziorem Gopło. Nie wiedzą, że lato w cichym zakątku koło Kruszwicy przyniesie im nieoczekiwane przygody. Któż by się bowiem spodziewał w takim miej...


Każdy etap projektowania jest pełen rozterek - Wywiady\nKażdy etap projektowania jest pełen rozterek\n30 maj 2017 15:22\nGrzegorz Wit, projektant firmy Paged\nGdy faza wstępna zostanie dopięta na ostatni guzik, czas przystąpić do właściwego procesu projektowego. Co jest największym wyzwaniem na tym etapie? O tym mówi Grzegorz Wit, projektant firmy Paged.\n- Ważny jest początek. Obserwacja otoczenia. Idea. Znalezienie dobrego punktu zaczepienia, który może zaowocować jakąś inspiracją, wizją. Taki, powiedzmy, „pomysł w zalążku” uruchamia proces, który podzieliłbym na kilka etapów: brief, czyli zestaw informacji użytecznych w procesie tworzenia, prezentacja projektów oraz casting, przekazanie dokumentacji i założeń do działu technologiczno-konstrukcyjnego oraz finalnie modelowanie wzoru i jego ocena - uważa Grzegorz Wit, projektant firmy Paged.\nJak zaznacza: na każdym z tych etapów pojawiają się różnego rodzaju rozterki i inne wyzwania, którym trzeba sprostać. Aby dotrzeć do ostatniego punktu, projekt musi zdobyć przede wszystkim akceptację, posiadać odpowiednie walory funkcjonalno-użytkowe, krótko mówiąc, powinien spełnić oczekiwania zleceniodawcy.\n- Mając gotowy do przekazania, ciekawy i atrakcyjny – w moim zamierzeniu – finalny produkt, przychodzi pora na konfrontację z zespołem wdrożeniowym. W skład takiego zespołu wchodzą konstruktorzy i technolodzy. Podczas omawiania i definiowania założeń projektowych często powstają rozbieżności w formułowaniu rozwiązań technologicznych - dodaje projektant.\nPrzedstawiciel firmy Paged mówi, że znaczący wpływ na pierwotną wizję projektu ma forsowanie przez każdego z członków zespołu własnych koncepcji konstrukcyjnych, które w efekcie końcowym mogą doprowadzić do znacznych zmian formy. Nie bez znaczenia jest również optymalizacja projektu pod kątem kosztów produkcji i w tym miejscu każdy projektant powinien dostać wsparcie zespołu wdrożeniowego.\n- Prawdziwym wyzwaniem dla mnie jest doprowadzenie do konsensusu i zakończenie tego procesu poprzez uzyskanie zamierzonego wcześniej efektu, czyli zachowanie możliwie jak najmniej zmienionego „zalążka pomysłu” - dodaje w rozmowie z portalem Biznesmeblowy.pl.\nPaged RSS Grzegorz Wit RSS


Zagraj teraz w najlepsze Stars Ablaze w Power Casino kasynie online\nOstatnimi czasy branża iGaming wykonała ogromny skok naprzód. Technologia ta coś znacznie więcej aniżeli tylko pomogła stworzyć świeże możliwości, ale też zmieniła sposób, przy jaki ludzie odnoszą korzyści z najpopularniejszych obecnie Stars Ablaze gier - automatów do gry.\nOd chwili gdy każdy nosi aparat telefoniczny w kieszeni lub tablet w ekwipunku (lub torebce), mobilne Stars Ablaze sloty stały się ostatnio największym hazardowym szałem. Dlatego także postanowiliśmy zagłębić się nieco bardziej po temat mobilnych slotów w Polsce, żeby wyjaśnić Ci, jak dokładnie czyni gryzie tak wyjątkowymi. Dostrzeżmy, co czeka w Twoim telefonie!\nCzym jest Stars Ablaze slot ruchowy?\nPo pierwsze, istotne jest, aby zrozumieć, czym są mobilne Stars Ablaze sloty w Power Casino kasynie. Jeśli rozbierzemy owo na czynniki pierwsze, to tak rzeczywiście chodzi o jednorękich bandytów na Twym urządzeniu mobilnym. Nadal kilkadziesiąt lat wstecz wydawało się owo nie do pomyślenia, ponieważ maszyny były gigantyczne i zdołały zajmować tyle stanowiska, co cały pokój.\nDziś w tego typu gry można odgrywać w każdej chwili z poziomu urządzenia mobilnego. Gry mobilne Stars Ablaze zawierają też dużo ciekawych funkcji, tego rodzaju jak rozgrywka 3D czy motywy wraz z znanych filmów albo programów telewizyjnych.\nKomplet tego stopniowo doprowadziło służące do pojawienia się coraz to większej liczby witryn z mobilnymi slotami, które oferują fanom tysiące doskonałych Stars Ablaze slotów. Wszystkie z nich mają zazwyczaj luksusowe promocje, których obiektem jest przybliżenie Cię do największych jackpotów w Internecie Power Casino.\nTo całokształt brzmi bardzo estetycznie, ale czy układ operacyjny odgrywa pewną rolę? No cóż, tak. Zobaczmy, jakie alternatywy są dostępne przy 2022 roku:\nAplikacje: Są one najczęściej ograniczone do programów operacyjnych choćby takich jak Android i iOS. Pamiętaj, że Power Casino kasyna internetowego skupiają się w masach i toteż umieszczają swoje programy w Play Store lub App Store.\nApple: Gigant wraz z Doliny Krzemowej w tej chwili od jakiegoś okresu jest obecny w rynku gier hazardowych online. Obecnie proponuje najlepsze aplikacje Stars Ablaze mobilnych Stars Ablaze automatów do rozrywki, choć błyszczą ów kredyty także w produkcji przeglądarkowej.\nAndroid: Sukcesywnie wkraczając do rozrywki, Android wyróżnia się technologią. W rzeczywistości, urządzenia mobilne z systemem Android istnieją już na równi z ich odpowiednikami stacjonarnymi, jeśli chodzi o mobilne Stars Ablaze automaty do rozrywki.\nWindows: Systemem operacyjnym, który pozostaje przy tyle w przypadku smartfonów, ale zdecydowanie przoduje w przypadku tabletów, jest Windows. Podobnie jak w wypadku komputerów, tablety z systemem Windows są bardzo dobre i zawsze wyposażone w najnowsze poprawienia technologiczne.\nJak zawczasu wspomnieliśmy, wielką przewagą są darmowe Stars Ablaze automaty do gry dzięki urządzeniach mobilnych. Power Casino Kasyna oferują coraz więcej darmowych mobilnych Stars Ablaze automatów do gry, żeby gracze nie musieli grać od razu na prawdziwe finanse, co pozwala im ćwiczyć i rozumieć grę, zanim postawią zakłady na oryginalne pieniądze.\nKiedy fan poczuje się Stars Ablaze gotowy do gry przy mobilne automaty na prawdziwe pieniądze, zawsze ma możliwość zrobienia tego od razu w Power Casino kasynach przez internet. Mobilne automaty do gry na oryginalne pieniądze nie wyłącznie mają tę zaletę, że dają okazję na wygranie kasy, ale są również grami, w których możemy otrzymać najlepsze bonusy, a nawet jackpoty. W ten sposób możesz spróbować swojego szczęścia i być trzymane się kolejnym szczęśliwym milionerem.


Konflikty religijne w Bizancjum w IV-V wieku – blog.avehistorica.edu.pl\nZwycięzcy monofizyci, głoszący jedność natury boskiej i ludzkiej w Chrystusie, w niedługim czasie spotkali się z własną opozycją. Reprezentował ją zarówno kler konstantypolitański jak i papiestwo rzymskie. Wspólnym frontem „dowodzili” patriarcha Konstantynopola Flawian i papież Leon I. Głosili oni istnienie w Chrystusie dwóch nieprzemieszanych natur – boskiej i ludzkiej – tworzących jednak jedną osobowość. To istotne zastrzeżenie odrózniało tę naukę od potępionego nestorianizmu. Dopuszczało ponadto kult Bogarodzicy. Na kolejnym soborze w Efezie (449) monofizyci poturbowali zwolenników nowej teorii. Jednakże nowy cesarz Marcjan, któremu zależało na poparciu Rzymu, zwołał kolejny sobór do Chalcedonu (451), na którym zgodnie z wolą papieża Leona potępiono monofizytyzm.


Gdzie kupic Stojak WINE do chłodzenia wina ze stali nierdzewnej\nOpis produktu: Pozostałe akcesoria do alkoholu Stojak WINE do chłodzenia wina ze stali nierdzewnej EH Excellent Houseware\nKolorowy zawrót głowy dla miłośników napoi alkoholowych Zobacz pełny opis produktu >>>\nFunkcje Stojak WINE do chłodzenia wina ze stali nierdzewnej EH Excellent Houseware\nSpecyfikacje Stojak WINE do chłodzenia wina ze stali nierdzewnej i opis można znaleźć na stronach w katalogu lub bezpośrednio na stronie EMAKO EH Excellent Houseware, gdzie można od razu kupić ten produkt za 40 zł.\n- produkcja EAN 8719202482508\nInformacje o produkcie Stojak WINE do chłodzenia wina ze stali nierdzewnej\nNajlepszym rozwiązaniem jest wyświetlenie najlepiej ocenianego Pozostałe akcesoria do alkoholu i zobacz produkt, który ma najwięcej opinii od użytkowników Ceneo. Znajdziesz tu wszystko, czego potrzebujesz i jaka marka jest dobra lub czego wolisz unikać. Koniecznie spójrz na inne recenzje EH Excellent Houseware na forach i blogach. Spróbuj wyszukać recenzję Stojak WINE do chłodzenia wina ze stali nierdzewnej Pozostałe akcesoria do alkoholu i Youtube , gdzie wiele osób publikuje opinie i oceny produktów, które kupili lub przetestowali.\nRecenzje Stojak WINE do chłodzenia wina ze stali nierdzewnej\nOcena produktu Stojak WINE do chłodzenia wina ze stali nierdzewnej: Szybka, bezproblemowa dostawa. Wszystkie produkty\nJeśli potrzebujesz dokumentacji produktu Stojak WINE do chłodzenia wina ze stali nierdzewnej, podręczników lub szczegółów produktu dla Stojak WINE do chłodzenia wina ze stali nierdzewnej 8719202482508 , Skontaktuj się bezpośrednio z producentem. Wszystkie etykiety produktu, ceny i dostępności są informacyjne i dokładne dane , sprawdź EMAKO Sprzedawcy Strona, na której wszystkie te informacje są aktualne.\nSzklanki do napojów z wieczkiem i słomką, komplet 4 słoiczków do drinków - ZELLER


Sławny pisarz Henryk Sienkiewicz ( ) - ppt pobierz\nOpublikowałJolanta Kazubek Został zmieniony 7 lat temu\nPrezentacja na temat: "Sławny pisarz Henryk Sienkiewicz ( )"— Zapis prezentacji:\n1 Sławny pisarz Henryk Sienkiewicz (1846-1916)\nPrzygotowali: Konrad Stanclik i Mateusz Binda\n2 spis tresci Biografia Miejsca pobytu Utwory\nCzym się zajmował w młodości\n3 Henryk Sienkiewicz urodził się 5 V 1846r\nHenryk Sienkiewicz urodził się 5 V 1846r. w Woli Okrzejskiej na Podlasiu.\n4 Henryk Sienkiewicz skończył gimnazjum i studia wyższe w Warszawie.\n1876- podróż do Ameryki. 1879-powrót do kraju =pracował nad trylogią . Trylogia „Ogniem i Mieczem” zdobywa wielką popularność 1890- wyprawa do Afryki 1905-literacka nagroda Nobla Quo vadis 1914-wyjazd do Szwajcarii z powodu wybuchu I wojny światowej 15 XI Śmierć pisarza 1924-przeniesienie prochów do katedry Św. Jana\n6 Utwory „Krzyżacy” „Potop” „Quo vadis” „W pustyni i w puszczy”\n„ Pan Twardowski” „Ogniem i mieczem” „Pan Wołodyjski\n7 Wędrówka do Afryki\n8 Do powstania "Trylogii" - "Ogniem i mieczem", "Potop", "Pan Wołodyjowski" przyczyniło się zainteresowanie Henryka Sienkiewicza romantyzmem, fascynacja krajobrazem i historią Stanów Zjednoczonych oraz zainteresowanie historią XVII wieku.\n10 Henryk Sienkiewicz pracował jako reporter i felietonista w "Gazecie Polskiej" ( ). Był współwłaścicielem dwutygodnika "Niwa" i redaktorem dziennika " Słowo". W latach przebywał w Ameryce Północnej. W tym czasie stworzył kilka utworów nowelistycznych, np. "Szkice węglem" (1877).\n11 źródła Lektura z opracowaniem „W pustyni i w puszczy” wydawnictwo GREG 2011r. Str\n12 Quiz odpowiedz na pytania\n1 Gdzie urodził się Henryk Sienkiewicz? 2 Za jaką powieść dostał nagrodę nobla 3 Wymień 5 największych dzieł Sienkiewicza 4 Czym interesował się Sienkiewicz 5 W którym roku wyruszył do ameryki? 6 W którym roku zmarł? 7 gdzie zmarł Sienkiewicz? 8 w którym roku pochowano Sienkiewicza 9 Gdzie pochowano Sienkiewicza 10 W jakiej gazecie pracował Henryk\n13 odpowiedzi 1 Woli Okrzejskiej 2 „Quo vadis”\n3 „Quo vadis”, „w pustyni i w puszczy”, „Krzyżacy”, „pan Twardowski”, „potop”. 4 zainteresowanie Henryka Sienkiewicza romantyzmem, fascynacja krajobrazem i historią Stanów Zjednoczonych oraz zainteresowanie historią XVII wieku.\n14 Odpowiedzi cd. 5. 1876 6.15 XI 1916 7. w Szwajcarii 8. 1924\n9. w kościele św. Jana 10. Gazeta polska\nPobierz ppt "Sławny pisarz Henryk Sienkiewicz ( )"


Zegarek męski Timex Fairfield Chronograph z kopertą 41 mm i skórzanym paskiem TW2T67700 - www.zegarki-diament.pl\nZegarek męski Timex Fairfield Chronograph z kopertą 41 mm i skórzanym paskiem\nKod producenta: TW2T67700\nZegarek męski Timex Fairfield Chronograph z kopertą 41 mm i skórzanym paskiem. Minimalistyczny, ale nie banalny zegarek Fairfield Chronograph oferuje subtelny, urokliwy desing. Zegarek wyróżnia srebrna koperta o szerokości 41 mm ze złotymi akcentami, tarcza w kolorze khaki i brązowy pasek ze skóry. Takie połączenie czyni ten model niecodziennym. Innowacyjna metoda podświetlania INDIGLO umożliwia odczyt godziny w pełnej ciemności.