„Kwartalnik Filmowy” 1997, nr 18, s. 190-206\nMłode pokolenie Polski niepodległej, które wchodziło w życie w drugiej połowie lat trzydziestych, dojrzewało w poczuciu zapóźnienia cywilizacyjnego II Rzeczypospolitej. Janusz Żarnowski w książce poświęconej rozwojowi techniki w latach 1918-1939 zaliczył Polskę do kategorii krajów średnio zaawansowanych (to znaczy opóźnionych, ale nie katastrofalnie) w ewolucji społecznej i gospodarczej, których znamienną cechą była bardzo znaczna nierównomierność rozwoju pod każdym wzglądem, także pod względem stopnia rozwoju cywilizacji technicznej1. Podsumowując wyniki swych badań nad poszczególnymi sektorami przemysłu, usług i życia codziennego, Żarnowski postawił tezę, iż w Polsce międzywojennej szczególny wpływ techniki na przeobrażenia cywilizacyjne i społeczne ujawnił się w dziedzinach pozagospodarczych, przede wszystkim zaś w kulturze, gdzie rozwinęły się środki masowego przekazu i elementy kultury masowej2. Wytworzyły one bowiem nowe audytorium oraz oddziaływały na wyobraźnię, modernizując w znacznym stopniu procesy kulturotwórcze i produkcję artystyczną.\nZ kręgu tego nowego audytorium wywodzili się młodzi miłośnicy kina, publicyści, a niebawem także twórcy filmowi. Nie znali już ani peregrynacji pierwszych propagatorów kinematografu, ani emocji wywoływanych przez „żywe obrazy”wyświetlane w przygodnych lokalach, ani burzliwych sporów o kulturotwórcze konsekwencje szybkiego upowszechniania się nowego wynalazku. Ich „świadomość filmową” kształtowały osiągnięcia najwybitniejszych ówcześnie artystów kina światowego, które były wystarczającym argumentem na rzecz nowej, rzadko już wtedy kwestionowanej dziedziny sztuki. W oczach młodej generacji film uchodził za potężne, nieznane wcześniej narzędzie oddziaływania na wyobraźnię mas, ważny instrument edukacji społecznej oraz bez mała symbol dwudziestowiecznych przeobrażeń cywilizacyjnych.\nStarsze pokolenie – sądzono nie bez racji – nie dostrzegło w porę przełomowej roli nowego środka wyrazu w procesie modernizacji mentalności polskiego społeczeństwa i posługiwało się nim w sposób niewłaściwy, utrwalając jedynie na ekranie zbiorowe fobie, zużyte stereotypy i mitologie warstw schodzących już z dziejowej sceny. Polski film – pisała w 1933 roku Stefania Zahorska – jest przepojony, zatruty wyziewami zbutwiałej szlachetczyzny w pseudoromantycznych oparach. Dworek, pańskie życie ze strzelbą na ramieniu, lokaj – stary sługa, strzelec z piórkiem na kapeluszu i jelenie rogi, z daleka wieśniacze chatki zbożne i skromne, dożynki i dzieci kmiotków karmione z łapki panienki – dzie-\ndziczki, młodzian rycerski, o ile możności z koniem, na koniu, pod koniem, przy koniu lub co najmniej spowinowacony z jakimś wolantem – oto odpadki szlacheckiej ideologii, które zawędrowały nie tyle pod strzechy, ile do kin3. Ocena ta nie była ani nadmiernie przejaskrawiona ani odosobniona. Filmy polskie zaczęła bowiem oglądać generacja, dla której niepodległość była faktem oczywistym i normalnym, a tradycyjne uniwersum polskie uchodziło w jej oczach za relikt kulturowy i anachronizm obyczajowy. Męczeństwo, spiski, zsyłki na Sybir figurowały w podręcznikach i budziły tylko współczucie, a nawet rozsądek doradzał nam odnosić się z kpiną do całego romantycznego patosu przeszłości – pisał po latach Czesław Miłosz4.\nW świadomości tego pokolenia miejsce dawnych ideałów niepodległościowych, ukształtowanej przez nie symboliki oraz zbudowanych na ich fundamencie podziałów politycznych zajmowały zagadnienia postawy życiowej jednostki oraz grupy, roli jednostki i udziału jej w grupie społecznej, stosunku do pracy, przebudowy Polski, problem silnej władzy, państwa, planowości działania mechanizmu społecznego5. Oblicze ideowe pokolenia Polski niepodległej, jak nazywa tę generację Roman Wapiński, kształtował pragmatyzm wsparty wiarą w możliwość sprostania wyzwaniom współczesności. W ówczesnej sytuacji, charakteryzującej się na ogół biedą oraz wzrostem konfliktów społecznych i narodowościowych, na powszechniejszą akceptację mogły liczyć tylko te idee i hasła, które wychodziły naprzeciw na co dzień odczuwanym potrzebom, aspiracjom i frustracjom6. W latach trzydziestych, gdy pokolenie to odznacza się już dużą aktywnością, zaczną się krystalizować programy przemian zmierzające do reorganizacji porządku społeczno-politycznego. Jeśli nawet – zacytujmy jeszcze raz Romana Wapińskiego – poszczególne środowiska ideowo-polityczne nie zakładają całkowitego odejścia od panującego ładu społeczno-politycznego, z wyjątkiem komunistów i socjalistów, to przewidują daleko idącą jego modyfikację7.\nPrzytoczone rozważania autora Pokoleń Drugiej Rzeczypospolitej znajdują potwierdzenie w artykułach sygnowanych w latach trzydziestych przez przedstawicieli tej nowej formacji intelektualnej, którzy zaczęli upominać się również o modernizację polskiego kina i dostosowanie go do ówczesnych standardów światowych. Na konieczność głębokich, strukturalnych zmian w kinematografii zwracali uwagę sympatycy i reprezentanci wszystkich niemal odłamów politycznych, gdyż problematyka filmowa jednoczyła przeciwników ideowych wokół spraw, które nie wymagały metryk narodowościowych ni wyznaniowych – jak pisał Bolesław W. Lewicki o mocno w latach trzydziestych zantagonizowanym Lwowie8. Podobnie było w Warszawie. Działające tam Stowarzyszenie Miłośników Filmu Artystycznego przyciągało młodych ludzi, których dojrzewanie intelektualne przypadło na okres Polski niepodległej. Stanowimy całość – mówił wtedy Stefan Themerson – przede wszystkim jako pewne pokolenie, które miało do pokonania dość znaczne trudności, jesteśmy całością z punktu widzenia historycznego9.\nZ biegiem czasu ten ferment modernizacyjny został zdominowany przez środowiska lewicowe lub lewicujące. Oczywiście – wspominał Lewicki – partia, PPS, nie wysyłała mnie wcale do klubu [filmowego – A.M.], ale to, że spotykałem tam na zebraniach połowę swoich towarzyszy, to była inna sprawa. Był ten\nposmak lewicowości. (...) Powiedziałbym, prawica filmowcom nie służyła, prawica polityczna10. O wpływach marksistowskich i komunistycznych w „Starcie” mówili wprost członkowie grupy w dyskusji opublikowanej niegdyś w „Kwartalniku Filmowym”11.\nLewicowość była zresztą pojęciem bardzo pojemnym i uchodziła nierzadko za synonim niezgody na zastane status quo: walka przeciw szmirze była więc działalnością nie tylko propagandowo estetyczną, lecz i propagandowo polityczną. „Branża” oznaczała przecież kapitał rządzący filmem. W naszym ówczesnym rozumowaniu było jakieś utopijne uproszczenie, że wystarczy uwolnić film od kapitalistów, aby stał się on społecznie postępowy i artystycznie dobry12. Nie ma też powodów, aby nie wierzyć Jerzemu Toeplitzowi, który wielokrotnie podkreślał: Nie byliśmy rewolucjonistami. Nie chcieliśmy burzyć porządku społecznego. Chcieliśmy, by ludzie zaczęli myśleć, co dzieje się na świecie, co dzieje się w kraju, co dzieje się w nich samych. Tak rozumieliśmy hasło filmu społecznie użytecznego...13\nTo chwytliwe hasło rychło stało się sloganem, którym chętnie szermowali publicyści reprezentujący całe spektrum polityczne epoki: od lewicy, przez sanację, po sympatyków Obozu Narodowo-Radykalnego. Było ono bowiem wycelowane w konserwatyzm „branży” i w jej podwójną grę, która w przeświadczeniu jej zagorzałych przeciwników miała się sprowadzać do żerowania na bezguściu publiczności filmowej, aby minimalnym nakładem środków móc osiągać maksymalne zyski. „Branża” była postrzegana, nawet w kręgach bezpośrednio z nią niepowiązanych, jako rodzaj mafii, która – jak twierdził Karol Irzykowski – będzie sama partaczyć i paskudzić przez sto lal, a nie dopuści nikogo inteligentnego, bo boi się go i wstydzi14.\nW drugiej połowie lat trzydziestych narzekania na „branżę” filmową były już powszechne i tak sztampowe, że sprawiają dziś wrażenie daniny składanej modzie15. W prasie obowiązywał ton prześmiewczy, często szyderczy, który nie zobowiązywał piszących do rzetelnej analizy przyczyn piętnowanego stanu rzeczy. Na tle tych zbyt łatwo formułowanych i upowszechnianych banałów publicystyka młodego pokolenia zaczęła się wyróżniać powagą, rozsądkiem i kompetencją. Niektóre rodzące się wówczas koncepcje będą realizowane po wojnie w zmienionych realiach ustrojowych. Aby zapobiec utrwalaniu się przekonania, że upaństwowienie kinematografii w 1945 roku było mechaniczną transplantacją wzorów radzieckich na grunt polski, należy przypomnieć „polskie korzenie” tych przemian. A także podkreślić, iż wiarę – to prawda, że zbyt bezkrytyczną – w uzdrawiającą moc mecenatu państwowego zrodziły wcześniejsze praktyki rodzimej „branży” filmowej. Z tych też powodów przypomnę te wątki przedwojennej publicystyki filmowej, które w moim przekonaniu odegrały istotną rolę w późniejszych przeobrażeniach kinematografii.\nFilm może być pierwszorzędnym nosicielem wartości twórczych, kulturalnych. Tymczasem obecnie stanowi on w życiu społecznym raczej czynnik destrukcyjny. Film współczesny często demoralizuje, budzi najniższe instynkty. Taka jest bowiem kalkulacja przeciętnego producenta prywatnego: obniżyć poziom,\nprzede wszystkim zaś poziom kulturalny – to przecież ułatwić sobie pracę w przyszłości16. Ta nazbyt generalizująca konstatacja Eugeniusza Cękalskiego dość dobrze odzwierciedla świadomość młodego pokolenia, które pragnęło podciągnąć krajową produkcję filmową do ówczesnych standardów kina artystycznego lub choćby do poziomu przyzwoitych pod względem warsztatowym zachodnich filmów komercyjnych. Sytuacja ta nie zmieniała się jednak, więc w kwietniu 1939 roku Jerzy Bossak alarmował: Nie ma takich okoliczności, które mogłyby usprawiedliwić akcję deprecjacji wartości kulturalnych, a taką akcję film polski bezsprzecznie prowadzi. (...) Trzeba się nad tym dobrze zastanowić: to nie jest groźba, ale życzliwe ostrzeżenie, nie próba wywarcia presji, ale trzeźwa ocena sytuacji17.\nWiara w możliwość gruntownej reformy „branży” gasła w miarę upływu lat, toteż większych szans wymuszenia niezbędnych zmian zaczęto upatrywać w upowszechnianiu wiedzy i kultury filmowej wśród publiczności, a zatem w ukonstytuowaniu się nowego społeczeństwa widzów kinowych, którego wymagania zaczęłyby wywierać presję na producentów filmowych. Inicjatorem winno tu być samo społeczeństwo – nie władze. Tych rzeczy nie stworzy się drogą ustawy. Widz filmowy sam powinien stanąć do walki o lepszy film18 – pisał Cękalski, najgorętszy bodaj zwolennik takiej rewolucji oddolnej. Do samego wybuchu wojny będzie też mobilizował opinię publiczną przeciw szmirze i apelował do widzów o bardziej selektywny dobór repertuaru, gdyż tylko w ten sposób można swobodniej żeglować w tej otchłani geszeftu, jaką jest film.\nObowiązki dydaktyczno-wychowawcze miały spoczywać na tych publicystach, którzy nie ulegali naciskom „branży” (zwano ich wówczas niezależnymi) i serio traktowali swoje zadania. Prasa powinna – przekonywał Antoni Bohdziewicz – zająć się wychowaniem przeciętnego widza, który nic dziwnego, że błądzi, skoro nikt się nim nie opiekuje. Trzeba go, ślepego, prowadzić, nauczyć odróżniać złe od dobrego, wyłożyć mu abc estetyki kinowej, wzbudzić w nim większe wymagania, lepszy gust19. Problem ten stanie się również przewodnim motywem tuż powojennej publicystyki filmowej, ale wówczas „pokolenie Polski niepodległej” będzie już dysponowało socjotechnicznymi instrumentami oddziaływania na publiczność. Zarówno w latach trzydziestych, jak i czterdziestych ulegało ono sugestywnemu, ale mało wiarygodnemu wizerunkowi „przeciętnego widza” odmalowanemu przez przedwojenną „branżę”, która najwyraźniej – jak słusznie zauważył Marek Halberda20 – niewiele odbiegała poziomem intelektualnym i kulturą od stworzonej przez siebie karykatury publiczności. Często przeto deprecjonowano i infantylizowano publiczność, pisząc bądź to o kucharkach i służących, bądź o „przedmieściu” i niewykształconych „masach”, które ulegają w kinie systematycznej demoralizacji.\nStałym wątkiem publicystyki filmowej była więc dbałość o morale widza. Krytycy chętnie wyrokowali, co jest, a co nie jest do przyjęcia przez bywalców kin. Raz publiczność miała się cechować niezdrowymi instynktami, które kino jakoby podsycało, innym razem to właśnie publiczność niechętna wszelakiej proweniencji gorszycielom, spontanicznie odrzucała niemoralne wytwory producentów filmowych.\nNa lewicy za podstawowe źródło zła uchodził kapitalizm, gdyż eksploatacyjny stosunek do kina podtrzymywał koncepcję filmu jako rozrywki przysto-\nsowanej do poziomu przeciętnego widza i w następstwie zabijał po kolei wszystkie usiłowania reformy w tej dziedzinie lub wyzyskiwał je i spychał do roli służebniczej21. W kręgach prawicowych przyczyn złego wpływu kina na widzów dopatrywano się głównie w tematyce filmów, która miała służyć niepolskim interesom22, a w kręgach klerykalnych kino uważano za niebezpieczną pseudo-sztukę, która czyni ogromne spustoszenia moralne w społeczeństwie23.\nPod koniec lat trzydziestych zostanie wreszcie sformułowany postulat stworzenia polskiego odpowiednika kodeksu Haysa. Propagatorzy tej idei wychodzili z założenia, że kryzys filmowy jest problemem w tym samym stopniu artystycznym, co duchowym, toteż jego zażegnanie wymaga wbudowania w system produkcyjny moralnego pionu, czyli wewnętrznej cenzury. Zaczęto nawet nieśmiało szkicować portret takiego superkontrolera. Organ cenzury wewnętrznej – pisano – powinien być powierzony osobie trzeciej, cieszącej się wysokim autorytetem i powołanej spoza tzw. branży. Taki polski Will Hays winien nadto posiadać wysoki poziom kwalifikacji umysłowych. Musi być gruntownie obeznany z literaturą, teatrem, filmem i kulturą. Słowem – powinien być luminarzem, którego orzeczenia miałyby odpowiednią powagę i moc bezapelacyjną24.\nOponenci pomysł ten potraktowali jako próbę skierowania dyskusji o polskim przemyśle filmowym na ślepy tor. Nie trzeba chyba polemizować z tego rodzaju pomysłami. Nie trzeba wyjaśniać, że ani podwójna cenzura, ani stotalizowanie produkcji (jak chcą inni), ani przerzucanie obowiązku tworzenia dobrych filmów na państwo – nie doprowadzą do celu25. Na niecelowość artystyczną stworzenia nowej instytucji cenzorskiej zwracały też uwagę organizacje środowiskowe, które postulowały z kolei powołanie do życia niezależnej Rady Artystycznej Filmu Polskiego, która miałaby dbać o właściwy poziom projektów zgłaszanych do realizacji i przejąć funkcje obywatelskiej cenzury prewencyjnej.\nNie prowadzono wprawdzie wówczas (ani później) żadnych sondaży czy badań socjologicznych pozwalających ustalić, z jakich warstw społecznych i kręgów środowiskowych rekrutowali się bywalcy kin, ale wiadomo, iż większość kinoteatrów była skoncentrowana w dużych i średnich ośrodkach miejskich – z tego właśnie powodu po 1945 roku o własne kina zaczną się ubiegać władze gminne, w opinii których dostęp do tej formy rozrywki będzie uchodzić za najbardziej namacalny przejaw demokratyzacji oraz awansu kulturalnego społeczności pozamiejskich.\nJeśli zatem w latach 1945-1946 brak dostępu do kina uważano za świadectwo degradacji kulturowej, trudno sobie wyobrazić, aby przed wojną mogło się ono lokalizować wyłącznie na najniższych piętrach kultury i hierarchii społecznej. Poza tym, zgodnie z szacunkami Janusza Żarnowskiego26, około 30% (10 mln) ludności II Rzeczypospolitej znajdowało się w orbicie nowoczesnej cywilizacji miejskiej, która oferowała przecież różnorodne formy rozrywki, niekoniecznie obliczone na niewybredne gusty bliżej nieokreślonych „mas”. Ze wspomnień Władysława Galewskiego27, wziętego przed wojną scenografa filmowego i świadka epoki, wynika, iż klęskę wśród publiczności ponosiły zwykle filmy, których producentami byli ludzie przypadkowi, zajmujący się filmem z najdziwaczniejszych i dzisiaj mało zrozumiałych pobudek: bądź to dlatego, by umożliwić swej wybrance ukazanie się na ekranie; bądź to namówieni\nprzez przyjaciół do wypróbowania swych sił na „froncie kulturalnym”; bądź to skłonieni przez przebiegłych ludzi filmu, którzy zyskiwali dzięki nieoczekiwanym pieniądzom pracę. Łatwa w tych przypadkach do przewidzenia klapa nie zachęcała ekipy filmowej do jakiegokolwiek wysiłku.\nJeśli jeszcze pamiętać, że 90% przedwojennego repertuaru stanowiły filmy zagraniczne, w tym największe dokonania ówczesnego kina światowego, można zaryzykować tezę, iż polska widownia nie była gorsza od przeciętnej europejskiej. Za problemem „wychowania” widza, tak mocno absorbującym młodych publicystów, ukrywał się raczej postulat stworzenia w Polsce kina „inteligenckiego”, adresowanego do bardziej wymagających kręgów, które własne potrzeby kulturalne uważały za normę społeczną. Realia okażą się jednak trwalsze i całkowicie odporne na perswazję, co boleśnie odbije się na powojennej twórczości tego pokolenia.\nTymczasem jednak zaczęto propagować hasło „kinofikacji”, czyli stworzenia gęstej sieci kin obsługujących miejscowości i środowiska, które nie miały dostępu do tej formy rozrywki. Nazwę tego przedsięwzięcia zaczerpnięto w latach dwudziestych z radzieckich programów umasowienia kultury filmowej, neutralizując wszakże ich aspekty ideologiczne. Rzeczą fanatyków moskiewskich – pisał w 1928 roku Leon Brun – jest propagować ich czad rewolucyjny; rzeczą zdrowego rozsądku – nie poddawać się tej ponurej egzaltacji. Naszym zaś zadaniem – przyjrzeć się ciekawym planom rosyjskiej „kinofikacji”, abstrahując najzupełniej od jej politycznych celów. Idzie nam w tej chwili o samo narzędzie niezależnie od celów, do których będzie użyte28.\nDziesięć lat później publicysta zwróci uwagę, że w dziedzinie „kinofikacji” można już wykorzystać polskie doświadczenia w zakresie motoryzacji czy budownictwa i stworzyć specjalny system ulg podatkowych, które zachęcałyby prywatnych przedsiębiorców do uruchamiania nowych kin. Zaangażowanie w tę akcję władz państwowych i wojska oraz instytucji społecznych i samorządowych powinno nadać całemu przedsięwzięciu takiego rozmachu, że kino stanie się wreszcie szkołą zbiorowego myślenia i czucia, czy też instytucją regulującą nastroje w szerokich masach i wciągającą je do czynnej współpracy w obronie ojczyzny29.\nW latach trzydziestych nie kwestionowano konieczności dokonania szybkiej „kinofikacji”, bowiem zdawano sobie sprawę, że jej pozytywne efekty mogą wpłynąć ożywczo na rodzimy przemysł filmowy, który zostałby zasilony większymi wpływami z eksploatacji polskich filmów. W katastrofalnym niedorozwoju sieci kin dostrzegano brak zaufania społeczeństwa i władz do filmu, a także brak zrozumienia jego właściwej roli we współczesnej kulturze. W tamtych latach zaczęły też uwyraźniać się nowe – i ważne w obliczu groźby wybuchu wojny – funkcje kina, które w sąsiednich krajach z powodzeniem wykorzystywano do sterowania zbiorowymi nastrojami i do stymulowania pożądanych postaw społecznych. Dlatego też masową propagandę kinofikacji kraju uważano za pilne zadanie, a spierano się jedynie o metody przeprowadzenia jej oraz instytucjonalny patronat nad całym przedsięwzięciem.\nW tamtym okresie kina objazdowe coraz częściej były wykorzystywane w różnorodnych akcjach oświatowych prowadzonych przez takie organizacje, jak Polska Macierz Szkolna, Towarzystwo Czytelni Ludowych, Towarzystwo Szkół Ludowych, Akcja Katolicka czy Ochotnicze Straże Pożarne. W większości były to przedsięwzięcia komercyjne, gdyż ich organizatorzy nie mogli sobie pozwolić na dotowanie kin objazdowych. Na szerszą skalę działalność „kinofikacyjną” zaczęło prowadzić Ministerstwo Spraw Wojskowych, które dysponowało kilkoma nowoczesnymi samochodami kino-radiowymi, mogącymi docierać do najodleglejszych garnizonów i skupisk ludzkich. Projekcjom filmowym towarzyszyła sprzedaż specjalnych zestawów płyt gramofonowych, książek i rozmaitych materiałów propagandowych. Akcje te miały służyć przede wszystkim cywilizowaniu i polonizacji Kresów Wschodnich. Z biegiem czasu sądzono, że popularyzacja kinematografu na tamtych terenach zmusi producentów filmowych do brania pod uwagę wymagań tej szczególnej publiczności, specyficznego regionalizmu kresów i panującego tam głodu wiedzy30.\n„Kinofikacja” przynosiła jednak nie całkiem pozytywne rezultaty. Na mieszanych etnicznie terenach była jawnie bojkotowana przez ludność wrogą wszelkim wysiłkom polonizacyjnym – tam zresztą celowo wyświetlano wyłącznie filmy polskie, co nie mogło się spotkać z przychylną reakcją Białorusinów czy Ukraińców. Rdzennie polska ludność wiejska również nie obdarzała ekip filmowych zaufaniem (podobnie będzie po wojnie), gdyż nie brakowało wśród nich pomysłowych naciągaczy. Poza tym polska wieś organicznie nie znosiła fars filmowych w rodzaju Wacuś czy Dodek na froncie. Żywsze emocje wzbudzały jedynie melodramaty – podczas ich projekcji podobno płakano i śmiano się, w momentach patriotycznych i bardziej podniosłych wstawano całą ławą, nucąc niejednokrotnie do wtóru melodii narodowej rozlegającej się z głośnika filmowego31.\nZwolennicy państwowej inicjatywy w zakresie „kinofikacji”dowodzili, że interes kulturalny Polski wymaga planowej i skoordynowanej akcji, jakiej organizacje społeczne i prywatni przedsiębiorcy nie są w stanie przeprowadzić. Akcja ta powinna, przekonywał Jerzy Bossak32, dorównywać tempem i rozmachem procesowi radiofonizacji kraju, który w tamtym okresie mógł uchodzić za wzór inspirowanych przez państwo działań, zmierzających do spopularyzowania różnych treści kulturalnych za pośrednictwem nowoczesnego środka masowego przekazu. Angażując pisarzy i narzucając im własne, swoiste wzory kulturowe, (radio – A.M.) rozwijało się intensywniej aniżeli film polski, a nawet cała kinematografia33 – co nie mogło przecież zostać przeoczone w środowisku filmowym.\nCzęść publicystów wiązała duże nadzieje z działalnością Instytutu Filmowego, który powstał w obrębie państwowego przedsiębiorstwa, jakim była Polska Agencja Telegraficzna. Instytut rozpoczął instalowanie aparatury wąskotaśmowej w szkołach i zamierzał w przyszłości „skinofikować” kraj w porozumieniu z pracownikami świetlic, czytelni wiejskich, spółdzielni produkcyjnych, klubów sportowych itp. Jedynie PAT dysponuje środkami i doświadczeniami umożliwiającymi wykonanie tego zadania – przekonywano w prasie filmowej34.\nWprowadzenie filmu do szkół uważano za jeden z warunków modernizacji polskiej oświaty i przybliżenie jej do zachodnioeuropejskich modeli. Problem\nten miało rozwiązać Ministerstwo Wyznań Religijnych i Oświecenia Publicznego, doprowadzając z czasem do wielkiego tryumfu sztuki filmowej na terenie, który dotychczas był dla niej niedostępny – w szkole, wśród najszerszych rzesz młodzieży35 (np. w wykazie filmów zalecanych przez ministerstwo dla młodzieży szkolnej znajdowała się także Olimpiada Leni Riefenstahl).\nIdea „kinofikacji” nie tylko odzwierciedlała dążenia modernizacyjne tej części środowiska filmowego, która złą kondycję kinematografii uważała za przejaw zacofania cywilizacyjnego Polski. W latach wzmożonego lansowania tego bardzo chwytliwego hasła zaczęło ono nieoczekiwanie współbrzmieć z niektórymi deklaracjami prosanacyjnego Obozu Zjednoczenia Narodowego powstałego w 1937 roku. Nawet jeśli był to tylko zwykły przypadek, publicyści filmowi, uważnie śledzący zmiany i przegrupowania dokonujące się na scenie politycznej, mieli prawo oczekiwać bardziej wyraźnego wsparcia ich dążeń przez czynniki oficjalne. Program Obozu wskazywał bowiem na wychowawcze i integracyjne funkcje kultury oraz głosił konieczność upowszechniania dóbr kulturalnych wśród szerokich kręgów społecznych. W myśl tych założeń państwu miała przypaść rola stymulatora produkcji kulturalnej w dwóch co najmniej zakresach: dbałości o obniżkę kosztów produkcji dóbr kultury oraz przejścia od wytwórczości na małą skalę, mieszczącej się najczęściej w ramach wysiłków i możliwości indywidualnych, do produkcji o charakterze masowym, przeznaczonej dla szerokiego ogółu36. Realizacja postulatu dotarcia z ofertą kulturalną do nieelitarnych kręgów potencjalnych odbiorców wymagała planowych i scentralizowanych działań aparatu państwowego, który mógł szukać pomocy jedynie w organizacjach środowiskowych i stowarzyszeniach społecznych, a reformatorom kinematografii o nic innego nie chodziło. Daleko idąca ingerencja państwa w sferę kultury rodziła wprawdzie obawy przed administracyjnym komenderowaniem, ale rozwój przemysłu filmowego bez skromnego choćby udziału państwa uważano wówczas za niemożliwy.\nPierwsze godne uwagi projekty rozbudowy polskiej kinematografii na zdrowych podstawach przedstawił Jerzy Toeplitz w cyklu artykułów opublikowanych w 1934 roku na łamach „Pionu” – tygodnika uważanego powszechnie za oficjalne pismo obozu rządzącego. Koncepcje te wypływały wprawdzie ze zbyt dużych nadziei pokładanych przez autora w świeżo uchwalonej ustawie o filmach i ich wyświetlaniu, ale niezależnie od tego zmuszały one do rozpatrywania problemów kinematografii w kategoriach systemowych, które powinny eliminować wszelkie półśrodki i działania pozorowane. Chodziło zatem o takie uporządkowanie poszczególnych sektorów kinematografii, aby właściwe im mechanizmy ekonomiczne zaczęły wpływać na prawidłowe funkcjonowanie całości.\nPodstawowym zagadnieniem była kwestia skoordynowania produkcji filmów z chłonnością rynku i konsumpcją. Zestrojenie obu czynników wymagało z jednej strony położenia kresu rabunkowej gospodarce prowadzonej w Polsce przez amerykańskie koncerny filmowe, z drugiej – oparcia rodzimego przemysłu filmowego na zasadach kalkulacji ekonomicznej, które wykluczałyby dalsze upra-\nwianie hazardu, jakim w opinii autora była polska produkcja filmowa. Ponieważ zasadami takimi może się kierować jedynie duża, prężna wytwórnia, Toeplitz proponował przedyskutowanie czterech sposobów zdobycia funduszy na budowę takiej wzorcowej placówki: połączenie z kapitałami zagranicznymi, fuzję istniejących już ośrodków, utworzenie spółdzielni produkcyjnej oraz zaangażowanie skarbu państwa, prowadzące do pośredniej lub bezpośredniej etatyzacji przemysłu filmowego37.\nWytwórnia dysponująca poważnymi kapitałami byłaby w stanie prowadzić systematyczną produkcję, której istotą jest szczegółowy plan określający nie tylko liczbę realizowanych filmów, ale również ich jakość i zróżnicowanie gatunkowe. Wytwórnia pracująca według określonego planu – przekonywał Toeplitz – nie dopuści do zalewu polskich kin falą czy to „szmoncesjady”, czy też serią „carsko-Smosarsko-patriotyczną”. Zachowana zostanie błogosławiona równowaga, a widz nie będzie skazany na Eugeniusza Bodo w tylu a tylu filmach czy na Adolfa Dymszę – w tym samym sosie, a różnych obrazach38.\nTak rewolucyjne zmiany wymagałyby również zaangażowania nowych ludzi pozbawionych złych nawyków oraz fachowców różnych specjalności, którzy podnieśliby poziom artystyczny produkcji filmowej. Taka wytwórnia – tłumaczył dalej Jerzy Toeplitz – pracująca według metod amerykańskich czy zachodnioeuropejskich, czy też sowieckich, jest w Polsce niezbędna – ale powstanie ona dopiero w 1945 roku jako przedsiębiorstwo państwowe Film Polski, które na początku swego istnienia będzie ucieleśnieniem tej właśnie koncepcji.\nW latach trzydziestych realizacja projektu rozsadzającego „branżę” filmową od wewnątrz nie była możliwa, ponieważ żaden ze wskazanych przez Toeplitza sposobów zdobycia kapitałów nie był wówczas w pełni realny. Dominacja koncernów amerykańskich na rynku polskim nie zachęcała zagranicznych inwestorów do lokowania kapitałów w słabym przemyśle filmowym, a drobni producenci, których owa „wzorcowa wytwórnia” prędzej czy później eliminowałaby z gry, potrafili skutecznie bronić swych interesów. Idea spółdzielcza zaczęła się konkretyzować dopiero w 1937 roku w zamierzeniach Spółdzielni Autorów Filmowych39 i nie miała już szansy – czego naturalnie nie można było wtedy przewidzieć – na pełny rozwój. Najgorętszym jej zwolennikiem pozostał Eugeniusz Cękalski, współtwórca SAF, który jeszcze w 1944 roku ufał, że spółdzielcza produkcja i eksploatacja filmów będzie w powojennej rzeczywistości domeną wolnej i czystej ideowo pracy40.\nW istniejących w tamtym okresie warunkach pozostały więc jeszcze próby zaangażowania państwa w sprawy kinematografii. Do ich podejmowania zachęcał rozwój etatyzmu i wzrost roli interwencjonizmu państwowego w gospodarce narodowej. Przedsiębiorstwa państwowe, łącznie ze skomercjalizowanymi, były obdarzane wieloma przywilejami ekonomicznymi w postaci ulg i zwolnień podatkowych, udogodnieniami kredytowymi czy subwencjami i bezzwrotnymi dotacjami41. Dzięki temu część z nich – w tym również Polska Agencja Telegraficzna – mogła prosperować na granicy opłacalności. Ich niskie wyniki ekonomiczne stały się w latach trzydziestych przedmiotem ostrej krytyki. Zwolennicy liberalizmu gospodarczego oskarżali władze państwowe o dążność do spopularyzowania w Polsce idei kolektywizmu i „bolszewizmu”. Wszystkie niemal ugrupowania polityczne podzielały pogląd, że etatyzm wiedzie prostą drogą\ndo socjalizmu, który w sposób radykalny likwiduje zasady konkurencyjności i wolnej gry rynkowej42.\n„Pokolenie Polski niepodległej” obawy tego rodzaju podzielało w znacznie mniejszym zakresie. Nie tylko dlatego, że formowało je starsze pokolenie, powiązane na ogół z rządzącym establishmentem, ale i dlatego, że reprezentanci młodszej generacji wyrośli już w innej, bardziej niespokojnej epoce, byli mniej cierpliwi i bardziej wierzyli w moc sprawczą swych działań. Żyjąc w epoce społeczeństwa masowego, w kraju trudnych do rozwiązania kwestii społecznych i narodowościowych, w swych wizjach i poczynaniach zarazem odzwierciedlali i formułowali aspiracje tego społeczeństwa43. W dziedzinie kinematografii aspiracje te wydawały się możliwe do urzeczywistnienia tylko pod warunkiem, iż władze państwowe zrozumieją i uznają kulturotwórczą rolę filmu. Po piętnastu latach istnienia niepodległego życia państwowego mamy prawo wołać o okazanie więcej zainteresowania sztuce, której olbrzymiej roli społecznej i wychowawczej nie potrzebujemy tutaj podkreślać – pisał Antoni Bohdziewicz44.\nW połowie lat trzydziestych najwięcej uwagi poświęcano więc projektowaniu działań mających prowadzić do bezzwłocznego ograniczenia monopolu „branży”, który utrwalał się wskutek popierania – za pośrednictwem ustawowych ulg podatkowych – produkcyjnej miernoty. Naprawdę, jeśli już mamy wybierać: złe kino – albo żadne kino, to lepiej wybrać to ostatnie!45 – twierdził wówczas Bohdziewicz; podobny radykalizm wpędzi go po wojnie w konflikt z całkowicie już państwowymi władzami kinematografii. Wpływ na producentów powinna wywierać rządowo-środowiskowa komisja powołana do oceny wyprodukowanych filmów i rozporządzająca Funduszem Filmowym, który miał być wygospodarowany w budżecie państwa z wpływów za zezwolenia na publiczne wyświetlanie filmów. Z funduszu tego winny też być udzielane specjalne premie finansowe autorom wyróżniających się filmów bądź projektów. Ten rodzaj dotacji celowych miał zapobiegać trwonieniu pieniędzy na finansowanie produkcji niespełniającej określonych wymogów artystycznych. Wiązało się to oczywiście z inwestycjami na szkolnictwo filmowe i badania naukowe, wraz z całą niezbędną infrastrukturą46. W tych też latach Antoni Bohdziewicz przedstawił gotową już niemal koncepcję Warsztatu Filmowego Młodych, którą w 1945 roku zrealizuje w Krakowie. Ze względu na nikłą ilość osób, które by mogły już w tej chwili uczyć i wykładać na tematy filmowe – lwia część programu pierwszych paru lat nosiłaby w Instytucie [Filmowym – A.M.] charakter samokształceniowy. Pierwszy zastęp słuchaczy składałby się z osób mających za sobą dość duże doświadczenie filmowe i jaki taki dorobek, więc z nich stworzyłoby się później pierwsze kadry wykładowców. (...) Zacząć można od małego, nikt nie myśli od razu o budowaniu całego Krakowa...47\nZapewne nie przez przypadek pod koniec lat trzydziestych publikowano też sporo artykułów o innych kinematografiach narodowych, w których wzrastała rola interwencjonizmu państwowego. Z rozmysłem taką dość systematyczną akcję informacyjną prowadziła redakcja dwutygodnika „Film”, poszukując nąjwyraź-\nniej wzorcowych rozwiązań możliwych do zaakceptowania zarówno przez władze polskie, jak i rodzime środowisko filmowe. Pisano więc o planowanej reorganizacji kinematografii francuskiej zmierzającej do częściowej centralizacji, etatyzacji oraz budowy kin państwowych. Propagowano działania władz czechosłowackich podejmowane w celu ochrony krajowej produkcji filmowej oraz stworzenia czytelnego systemu subsydiów i gwarancji państwowych. Przyglądano się uważnie kinematografiom państw totalnych, wskazując na społeczne, finansowe i polityczne korzyści czerpane z rozbudowy przemysłu filmowego, choć brano również pod uwagę niebezpieczeństwa wynikające z roztaczania nadmiernej kontroli nad twórczością filmową. Filmy włoskie – ostrzegano na łamach „Filmu” – są poprawne technicznie i artystycznie, ale tylko poprawne. Brak im owego nieuchwytnego ciepła, serca, tego wszystkiego, co nie daje się właśnie ująć w ramy schematu państwowego. Film włoski cierpi na brak indywidualności artystycznej – najpoważniejszą chorobę każdej zetatyzowanej sztuki48. Z kolei w serii artykułów opublikowanych w „Zaczynie”– tygodniku powiązanym z grupami skupionymi wokół marszałka Rydza-Śmigłego – za najbardziej godną naśladowania uznano filmową politykę władz sowieckich, dzięki której dzieła filmowe stanowią idealny wyraz owej sztuki państwowej, zrodzonej samorzutnie z reakcji psychiki twórczej, i trafiają bez przeszkód do biernej psychiki mas49. Działania władz włoskich przedstawiano w „Zaczynie”jako nadzwyczaj roztropne, jednoznacznie potępiając jedynie III Rzeszę za zbyt radykalne narzucenie sztuce ustroju totalnego, co doprowadziło do zdecydowanej klęski moralnej.\nRosnące zainteresowanie doświadczeniami państw o niedemokratycznym ustroju musiało wzniecać niepokój twórców filmowych. W czerwcu 1939 roku Stefan Norris, prezes Stowarzyszenia Realizatorów i Techników Filmowych, ustanawiał na łamach „Wiadomości Kino-Technicznych” – organu prasowego tej środowiskowej organizacji – wyraźne granice między produkcyjnymi wymogami chwili bieżącej a powinnościami artystycznymi twórców: Daleko jesteśmy od tego, aby hołdować polityce narzucania sztuce filmowej tematyki przez władze centralne. (...) Produkcja filmowa państw, zwolenników zasady ograniczania swobody twórczej, przekonała nas bowiem niezbicie, że tam, gdzie nie ma swobody twórczej – tam nie ma sztuki, tam nie ma możliwości powstawania dzieł reprezentujących poziom i kulturę...50 W tym samym numerze „Wiadomości” Andrzej Ruszkowski dopowiadał: Nie ma nic gorszego w produkcji filmowej niż skrępowanie swobody twórcy, niż narzucanie mu z góry ciasnego kółka, w którym musi obracać się jak więziony w klatce. Wiemy o tym z doświadczeń kilku państw, które w ten sposób poderwały egzystencję swej produkcji filmowej.\nW okresie tym władze polskie prowadziły ze środowiskiem filmowym do niczego niezobowiązujący flirt. Urzędnicy Centralnego Biura Filmowego – agendy Ministerstwa Spraw Wewnętrznych, sprawującej nadzór administracyjny nad przemysłem filmowym – przyswoili sobie hasła o ogromnej roli propagandowej filmu, ale wskutek ich bezmyślnego nadużywania przekształcili je rychło w synonim biurokratycznego pustosłowia, charakteryzującego „państwowotwórczą” retorykę obozu rządzącego. Mówiono więc o konieczności powiązania produkcji filmowej z aktualnymi problemami życia społecznego, ale odwlekano zarazem proces porządkowania aktów prawnych i korygowania uchwalo-\nnej w 1934 roku ustawy o filmach i ich wyświetlaniu. Realizatorzy zapewniali z kolei, że są gotowi przystąpić do tworzenia obrazów społecznie i państwowo użytecznych, lecz nie mają wpływu ani na kondycję finansową producentów, ani na restrykcyjną działalność cenzury filmowej, która pozostawała w gestii CBF. Na dalsze karesy nie było jednakże czasu, gdyż atmosfera zaczęła się zagęszczać.\nW lutym 1939 roku Józef Relidzyński, naczelnik CBF, zwołał na naradę przedstawicieli wszystkich środowiskowych organizacji i poświęcił ją tematyce\npolskich filmów. Stwierdził, iż filmy produkowane w Polsce w języku żydowskim oddają rzeczywistość żydowską w świetle właściwym, tj. ciepłym, i należałoby sobie życzyć, aby filmy polskie tę rzeczywistość polską co najmniej równie dobrze reprezentowały51. Poinformował też o zawieszeniu praw do publicznego wyświetlania dwóch filmów: Strachy i Za winy niepopełnione, które uznał za utwory szkalujące dobre imię Polski. W imieniu niezależnej krytyki filmowej głos zabrał Zdzisław Broncel – inicjator krucjaty przeciwko Strachom52 – który doszedł do wniosku, iż film w Polsce musi być z ducha polski i głęboko moralny, ponieważ obecnie należy dążyć do wychowania takiego typu obywatela, jakiego wymaga sytuacja kraju, który jest barierą między Niemcami a Rosją Sowiecką.\nNastępstwem tej konferencji były pospiesznie organizowane zebrania poszczególnych stowarzyszeń środowiskowych, podczas których gorączkowo omawiano sposoby rozwiązania najpilniejszych problemów polskiej kinematografii. Część zgłaszanych wówczas wniosków i postulatów mogłaby stanowić przepustkę do następnej epoki, w której podobne uchwały nabiorą specjalnego znaczenia. Nakazem chwili – głosiła jedna z tez konferencji zorganizowanej w marcu 1939 roku przez SRiTF – jest zmiana nastawienia tematyki filmowej, wyrwanie filmu polskiego z zakłamanego kręgu sprzecznych z rzeczywistością polską konwenansów i szukanie tematów o wyraźnym obliczu ideologicznym. Film polski powinien spełniać twórczą rolę w organizowaniu siły obronnej państwa na odcinku kultury i tym samym przyczyniać się do pozytywnego kształtowania naszej rzeczywistości społecznej oraz wzrostu poczucia jedności narodowej53. Narada ta została szeroko rozpropagowana w prasie. Konkluzje komentatorów zawierały nierzadko dalej jeszcze idące dezyderaty. Chwila jest poważna, czas na wyjaśnienie nieporozumień. Cały przemysł filmowy powinien stanąć w jednym szeregu w służbie dla państwa – pisał w 1939 r. Jerzy Toeplitz w „Dzienniku Ludowym”54.\nZaczęto też ostro piętnować złą politykę państwa (a właściwie jej brak) wobec kinematografii i domagać się aktywnego współdziałania rządu w podnoszeniu kultury filmowej. Nie wystarczy bowiem, pisał Bossak w „Filmie”, utworzenie Centralnego Biura Filmowego, które jak niechętny, podejrzliwy dozorca we wszystkim doszukiwać się będzie zbrodniczych aluzji, nie wystarczy mniej czy bardziej słusznie strofować producentów i scenarzystów, wołać nie wolno, nie wolno, nie wolno!55\nPrzed wybuchem wojny zaczął się więc zarysowywać coraz głębszy rozdźwięk między urzędnikami państwowymi a środowiskiem filmowym. Pracownicy CBF, mocno powiązani z kręgami wojskowymi, uświadomili już sobie, jaką potęgą propagandową staje się kino w silnie zantagonizowanym świecie i rozpoczęli chaotyczny szturm na pozostający w rękach prywatnych przemysł filmowy. Jedynym środkiem nacisku, jakim wówczas dysponowali, była presja psychologiczna na organizacje środowiskowe, która miałaby je skłaniać do wsparcia inicjatyw propagandowych władz. Chodziło zarówno o budzenie wiary w siłę gospodarczą i militarną II Rzeczypospolitej, jak i o wzmacnianie wątków narodowych w różnego typu przekazach. Część środowiska filmowego doskonale zdawała sobie sprawę z konieczności sprostania wyzwaniom dziejowej chwili i podzielała opinię, że rozwój wydarzeń w Europie wymaga pełnej mobi-\nlizacji całego społeczeństwa. Wyrazem tej obywatelskiej postawy była przyjęta przez aklamację w maju 1939 roku uchwała Walnego Zebrania Stowarzyszenia Realizatorów i Techników Filmowych, zobowiązująca członków tej organizacji do współdziałania w usilnej pracy propagandowej dla obronności kraju oraz do bezinteresownego zrealizowania krótkometrażówki propagującej Fundusz Obrony Narodowej, na rzecz którego zebrano również składki.\nŚrodowisku chodziło jednak przede wszystkim o długofalowe działania, umożliwiające przeprowadzenie w nieodległej przyszłości gruntownej reformy kinematografii. Gwarancję jej powodzenia widziano w zaangażowaniu odpowiednich władz w niezbędne prace legislacyjne. Interwencja władz państwowych miała wypływać ze zrozumienia doniosłej roli kulturalnej filmu, a nie z doraźnych potrzeb, które redukowały ogólnokulturowe funkcje kina do jego potencjału propagandowego. Owe nakazy chwili twórcy rozumieli jako konieczność organicznego związania tematyki filmów z życiem polskiego społeczeństwa, ale nie odgórne dyrektywy miałyby to przesądzać, lecz twórcza wola artystów, otoczona opieką władz, winna film nasz na tę drogę skierować56. Tak właśnie rozumiana symbioza twórców z czynnikami oficjalnymi scementuje filmowców z nowymi władzami po zakończeniu wojny.\nW ostatnich miesiącach istnienia II Rzeczypospolitej zaczęto podsuwać urzędnikom gotowe projekty rozwiązań legislacyjnych, które składały się na godny rzeczowej dyskusji, uwzględniający ówczesne realia ustrojowe program rozwoju polskiej kinematografii pod auspicjami państwa. Pozostawiał on wolną rękę inicjatywie prywatnej, wiążąc wszakże jej przedsięwzięcia z ogólnospołecznym interesem reprezentowanym przez demokratycznie wybierane władze.\nW tym czasie za najpilniejsze zadanie uznano nowelizację ustawy z 1934 roku o filmach i ich wyświetlaniu, która powstała w okresie, gdy stosunek państwa do filmu był czysto policyjny, formalny, wskutek czego prawo filmowe nie wykraczało poza przepisy i rozporządzenia o charakterze czysto administracyjnym. Teraz zaś chodzi, tłumaczono, o stworzenie kinu polskiemu trwałych podstaw moralnych, narodowych i materialnych.\nZnowelizowana ustawa powinna powołać do życia specjalną instytucję centralizującą wszystkie zagadnienia filmowe w państwie, która miałaby wreszcie prawo nosić nazwę Centralnego Biura Filmowego57. Nowa instytucja musi posiadać precyzyjnie wyznaczone uprawnienia i ściśle określony zakres działania, bo tylko w ten sposób można uchronić kinematografię przed urzędniczą samowolą. Za jej jaskrawe przejawy uważano wyroki cenzury, od których odwołanie było kwestią nader iluzoryczną, a także czasowe ograniczenia (od roku do trzech lat) zezwoleń na prowadzenie kin, które zniechęcały poważniejszych przedsiębiorców do inwestowania w tak niestabilny interes. Kapitał nie znosi niepewności – przypominano. – Dowolność uznania władz i zwolnienie władz od potrzeby uzasadniania odmownej decyzji prolongowania zezwolenia muszą odstraszyć finansistów od inwestowania poważnych kapitałów w budownictwo kinowe58 – bez którego nie sposób z kolei rozwinąć produkcji filmów. Zmiany\nw ustawie winny również precyzować wymogi, jakie muszą respektować osoby zamierzające związać się z przemysłem filmowym. Chodziło więc o legalne usunięcie z „branży” tych, którzy nie mogą wykazać się solidnością pracy kupieckiej i posługują się tak nieuczciwymi metodami, jak wypuszczanie czeków bez pokrycia, złośliwe upadłości czy nierespektowanie umów z twórcami.\nDrugim poważnym problemem była zmiana chałupniczych metod pracy na przemysłowe. Fundamentalnym warunkiem przeprowadzenia jej był stały dopływ do kinematografii liczących się kapitałów. Ponieważ kapitał nie lubi zabezpieczeń „na słowo honoru”, proponowano stworzenie nowej instytucji prawnej w postaci hipoteki (formy rejestru filmowego), wzorowanej na polskim ustawodawstwie obowiązującym już w innych gałęziach przemysłu. Funkcjonowanie tej instytucji prowadziłoby, najkrócej rzecz ujmując, do zabezpieczenia interesów osób inwestujących w produkcję filmową i uchronienia ich przed stratami wynikającymi na przykład z nieuczciwej eksploatacji filmu. Wpis do hipoteki filmowej sprawiałby więc, że kopia produkowanego filmu zyskiwałaby realną wartość majątkową, która mogłaby stanowić podstawę do ubiegania się o kredyty i byłaby zarazem formą ich zabezpieczenia. Projekt ten był dyktowany troską o zainteresowanie filmem nie ryzykantów, nie ludzi lekkomyślnych, lecz ludzi solidnych, dysponujących poważnym kapitałem59.\nWreszcie proponowano utworzenie pod kontrolą rządową Banku Filmowego, który nadawałby kierunek i ton całemu życiu filmowemu w Polsce, a w przyszłości byłby czynnikiem umożliwiającym unarodowienie przemysłu filmowego oraz współdziałającym w realizowaniu postulatów rządu w dziedzinie polityki filmowej60. Jego działalność mogłaby obejmować zarówno produkcję filmową, jak i handel filmami oraz kinoteatry. Udzielane kredyty miałyby różne zabezpieczenia, których specyfikę określa ekonomiczna odmienność poszczególnych sektorów kinematografii. Powołanie Banku Filmowego uznano więc za rzecz palącą, nie cierpiącą zwłoki, która wraz z projektowaną hipoteką będzie jedną z podstaw wspaniałego rozwoju naszej rodzimej produkcji oraz właściwej kinofikacji kraju.\nTak oto tuż przed wybuchem wojny, jakby wyczuwając, iż nie pora już na wzajemne oskarżenia, sformułowano najbardziej dojrzałe i rzeczowe projekty gospodarczej reformy kinematografii. Chodziło w nich przede wszystkim o zmianę jej „ustroju ekonomicznego”, która następnie, na zasadzie naczyń połączonych, miała wymusić zmiany artystyczne. Proponowane rozwiązania wiodły do zespolenia wysiłków prywatnych przedsiębiorców z mądrymi i dalekowzrocznymi posunięciami administracji państwowej. Ingerencję państwa uważano za czynnik stabilizujący prywatną działalność gospodarczą. Oczekiwano więc szeregu norm prawnych wspierających (nie: likwidujących!) inicjatywę prywatną, a także zapobiegających nadużyciom, jakich mogła się ona dopuszczać z powodu braku odpowiednich regulacji. Nie jest wykluczone, że omówione wcześniej projekty zostałyby zrealizowane w pierwszej połowie lat czterdziestych, gdyż prawno-ekonomiczna organizacja kinematografu musiałaby jednak współgrać z ogólnymi przeobrażeniami gospodarczymi i cywilizacyjnymi kraju.\nInwestycji państwowych domagano się jedynie w tej sferze życia społeczno-kulturalnego, której pożądany rozwój pozostawał poza finansowymi możliwo-\nściami przedsiębiorców filmowych (sieć kin szkolnych i objazdowych, szkolnictwo filmowe, archiwistyka, badania naukowe itp.). Zaangażowanie w nią środków państwowych byłoby też rozumiane jako forma moralnego wsparcia prywatnego przemysłu filmowego. Ten sposób myślenia najbardziej liczącego się odłamu środowiska filmowego jasno wyłożył prezes Stowarzyszenia Realizatorów i Techników Filmowych w wywiadzie zatytułowanym Jest źle, ale musi być lepiej: Wierzę jednak, że nastąpią zmiany na lepsze, że Państwo zainteresuje się bytem kinematografów prowincjonalnych, rozwinie sieć kin szkolnych, samorządowych, doceni społeczno-kulturalną rolę kina, uznając jednocześnie znaczenie inicjatywy prywatnej – tak ważnej dla współczesnych czasów dziedziny gospodarczej61.\nOkazało się jednak, że wcale nie musi być lepiej.\n1 J. Żarnowski, Polska 1918-1939. Praca – technika – społeczeństwo, Warszawa 1992, s. 358.\n2 Tamże, s. 266.\n3 S. Zahorska, W obronie polskiego filmu, „Wiadomości Literackie” 1933, nr 17.\n4 Cz. Miłosz, Rodzinna Europa, Warszawa 1990, s. 143.\n5 R. Wapiński, Pokolenia Drugiej Rzeczypospolitej, Wrocław 1991, s. 283.\n6 Tamże, s. 314.\n7 Tamże, s. 317.\n8 B.W. Lewicki, Klub Filmowy „Awangarda”, w: B.W. Lewicki, Wybór pism, wstęp i red. E. Nurczyńska-Fidelska, B. Stolarska, Łódź 1995, s. 225-256.\n9 Rozmowy o „Starcie”. „Pion” 1933, nr 5. Nie jest to miejsce na weryfikowanie stworzonej po wojnie legendy „Startu”. Wystarczy skonfrontować zachowane protokoły zebrań członków stowarzyszenia (Archiwum Filmoteki Narodowej, zesp. A-89) z powstałymi potem opracowaniami, aby dostrzec istotne rozbieżności między krytyczną samooceną grupy a znaczeniem przypisywanym po latach jej działalności. W okresie powojennym jedynie B.W. Lewicki kwestionował przesadnie pozytywne oceny „Startu” i apelował o ich historyczną rewizję. Zob. B.W. Lewicki, Legenda i prawda „Startu”, „Ekran”1960, nr 5.\n10 B.W. Lewicki, Społeczne drogi kultury filmowej w okresie przed II wojną światową, „Film na Świecie” 1981, nr 2, s. 46.\n11 Rekonstruując obraz kinematografii polskiej w prasie lat 30., M. Halberda doszedł do wniosku, że lekceważenie przez prawicę krajowej produkcji filmowej było skutkiem przyjętego przez nią założenia o niereformowalności dziedzin życia i gałęzi produkcji opanowanych przez Żydów (M. Halberda, Recepcja filmu polskiego w prasie w latach 1930-1939, Kraków 1987, maszynopis, s. 239). Zob. „Kwartalnik Filmowy” 1961, nr 1 – w całości poświęcony „Startowi”.\n12 Wypowiedź Aleksandra Bachracha, tamże, s. 58.\n13 Jestem umiarkowanym optymistą, z Jerzym Toeplitzem rozmawia Danuta Karcz, „Kino” 1984, nr 12.\n14 Branża filmowa w Polsce – to mafia. Mówi Karol Irzykowski, „Światowid” 1934, nr 21. Przedr. w: K. Irzykowski, X Muza oraz pomniejsze pisma filmowe, red. A. Lam, Kraków 1982, s. 505. Zob. też L. Starski, Branża, „Kino” 1991, nr 1.\n15 M. Halberda, dz. cyt., s. 183.\n16 Rozmowy o „Starcie”, dz. cyt.\n17 J. Bossak, Mniszkówna... i co dalej?, „Wiadomości Kino-Techniczne” 1939, nr 1.\n18 E. Cękalski, O kulturę filmową, „Orka na Ugorze” 1938, nr 5. Tenże, Nowe drogi polskiego filmu, „Pion” 1935, nr 1. Tenże, Nowe drogi rozwoju kina, „f.a” 1937, nr 1. Tenże, A jednak jest sztuką, „Wiadomości Kino-Techniczne” 1939, nr 1.\n19 A. Bohdziewicz, Dziś i jutro polskiego filmu, „Życie sztuki” 1935, nr 229.\n20 M. Halberda, dz. cyt., s. 189.\n21 S. Baczyński, Film polski: dziecko nierządu, „Wiadomości Literackie” 1933, nr 28.\n22 M. Halberda, dz. cyt. Tenże, „Swoi” i „nasi”. Kwestia żydowska w publicystyce filmowej lat trzydziestych, „Iluzjon” 1988, nr 1.\n23 M.T. Hoszowski, Film, sztuka i etyka, Warszawa 1938, s. 12-17.\n24 Cyt. za: Przegląd prasy, „Wiadomości Kino-Techniczne” 1939, nr 3.\n25 J. Fryd, „Dziennik Ludowy” 1939, nr 125.\n26 J. Żarnowski, Technika a rozwój gospodarki, społeczeństwa i kultury w Polsce międzywojennej, „Kwartalnik Historyczny” 1984, nr 4, s. 213.\n27 W. Galewski, Pamiętniki, Archiwum Filmoteki Narodowej.\n28 L. Brun, Coś nowego: kinofikacja, „Kalendarz Wiadomości Filmowych” 1928, nr 56\n L. Brun, Film polski przed przełomem, „Aktualności” 1939, nr 1. Tenże, O odrodzenie produkcji krajowej, „Aktualności” 1939, nr 2.\n30 a [A. Czermiński], Kino na kółkach dla KOP-u, „Czas” 1939, nr 2. Film w odpowiedniej roli, „Zaczyn” 1937, nr 48.\n31 A. Czermiński, Film w stodole i na leśnej polanie. Jak pracuje Wiejska Spółdzielnia Kinematograficzna, „Film” 1939, nr 1.\n32 J. Bossak, O planową kinofikację kraju. „Film” 1937, nr 11.\n33 S. Żółkiewski, Kultura literacka 1918-1932, Wrocław 1973, s. 52. Por. J. Żarnowski, Polska 1918-1939, dz. cyt., s. 291 i nast.\n34 PAT przeprowadza kinofikację, ,,Film” 1936, nr 27. M.S. Kinofikacja szkolnictwa przy pomocy wąskiej taśmy, „Film” 1937, nr 8.\n35 R. Romaszewski, Kinofikacja szkolnictwa w Polsce robi duże postępy, „Film” 1939, nr 7. Zob. też I. Nowak-Zaorska, Polski film oświatowy w okresie międzywojennym, Wrocław 1969, s. 198-218.\n36 Problem upowszechniania wartości kulturalnych, Warszawa 1938 (wyd. OZN), s. 9. J. Majchrowski, Silni, zwarci, gotowi, Myśl polityczna Obozu Zjednoczenia Narodowego, Warszawa 1985, s. 114-116.\n37 J. Toeplitz, Gra na fuksa i miraż zeroekranu. „Pion” 1934, nr 17. Tenże, Przemysłowcy czy geszefciarze? „Wiadomości Literackie” 1933, nr 17.\n38 J. Toeplitz, Filmowa produkcja planowa, „Pion” 1934, nr 18.\n39 Filmem-wizytówką Spółdzielni były Strachy (1938, reż. E. Cękalski, K. Szołowski). W materiałach reklamowych przygotowanych przez SAF dla prasy informowano: Jest to pierwszy film polski, w którym poszczególne działy opracowywane są naprawdę „spółdzielczo”, to znaczy zbiorowo i kolegialnie, po czym przedstawiono imponującą listę osób zaangażowanych w produkcję filmu. Archiwum Filmoteki Narodowej, zesp. A-176.\n40 E. Cękalski, Opium w celuloidzie, „Nowa Polska”(Londyn) 1944, nr 3-4, s. 233.\n41 J. Gołębiowski, Sektor państwowy w gospodarce Polski międzywojennej, Warszawa-Kraków 1985, s. 300 i nast.\n42 K. Dziewulski, Spór o etatyzm. Dyskusja wokół sektora państwowego w Polsce międzywojennej, 1919-1939, Warszawa 1981, s. 114-120.\n43 R. Wapiński, dz. cyt., s. 45.\n44 A. Bohdziewicz, dz. cyt., s. 223.\n45 Tamże, s. 224.\n46 B.W. Lewicki, Jak współpracuje film z rządem? „Nowe Czasy” 1935, nr 27. Tenże, Ustrój kultury filmowej, „Gazeta Lwowska” 1933, nr 348. Tenże, Organizacja kultury filmowej, „Gazeta Lwowska” 1938, nr 87. J. Toeplitz, O talentach i wykształceniu filmowym, „Pion” 1943, nr 21. E. Cękalski, O szkołę dla polskich filmowców, „Pion” 1935, nr 4.\n47 A. Bohdziewicz, dz. cyt., s. 227.\n48 M. Brzeziński, Kinematografia włoska pod opieką państwa, „Film” 1939, nr 9-10. W piśmie tym krytycznie oceniano również dokonania znacjonalizowanej kinematografii radzieckiej.\n49 Film w państwie, „Zaczyn” 1937, nr 26. Film w państwie, „Zaczyn” 1937, nr 38-40, 42-45.\n50 S. Norris, Mobilizacja filmu, „Wiadomości Kino-Techniczne” 1939, nr 2.\n51 Komunikat prasowy Związku Dziennikarzy i Publicystów Filmowych o konferencji w Ministerstwie Spraw Wewnętrznych w sprawie tematyki filmowej krajowej produkcji, „Aktualności” 1939, nr 1.\n52 Po premierze (31 X 1938) Strachy na ogół dobrze oceniano w prasie, a nawet komplementowano, co nieczęsto się wówczas zdarzało. Jednakże w grudniowym numerze katolickiego „Przeglądu Powszechnego” Zdzisław Bloncel ujawnił, że w filmie postać antypatycznego Żyda odtwarza Polak o wyraźnie aryjskim typie (J. Kreczmar), i uznał to za skandal, do którego nie powinna dopuścić cenzura. Przekonujemy się – pisał – że żydzi [sic!] stosują następującą zasadę: żyd nie może być pokazany w ujemnym świetle – bo to jest antysemityzm. Polak może być w filmie gwałcicielem, wyzyskiwaczem, szantażystą, złodziejem – wtedy wszystko jest w porządku. Artykuł ten wywołał prawdziwą burzę w prasie wszystkich odcieni politycznych i falę protestów przeciwko Strachom. Niewybredne ataki na film kończyły się zawsze wnioskiem, iż czynniki miarodajne powinny wreszcie zająć się usuwaniem wpływów żydowskich z rzekomo polskiej kinematografii.\n53 Konferencja prasy ze Stowarzyszeniem Realizatorów i Techników Filmowych, „Wiadomości Kino-Techniczne” 1939, nr 1.\n54 Cyt. za: Przegląd prasy, „Wiadomości Kino-Techniczne” 1939, nr 2-3.\n55 J. Bossak, Przed wielkim egzaminem, „Film” 1939, nr 13.\n56 E. Cękalski, Nakazy chwili, „Film” 1939, nr 14.\n57 O nowelizację ustawy filmowej, „Aktualności” 1939, nr 3.\n58 Tamże. Zob. też T. Skrzyński, Konieczność nowelizacji ustawy filmowej, „Aktualności” 1939, nr 2.\n59 Hipoteka filmowa, „Aktualności” 1939, nr 4.\n60 S. Zagrodziński, Polski Bank Filmowy. Na marginesie ustawy filmowej, „Aktualności” 1939, nr 5-6.\n61 S. Norris, Jest źle, ale musi być lepiej, „Film” 1937, nr 35.


Serwis notebooków Wrocław - Katalog stron Mega-Lock odblokujemy przezd tobą google\nSłowa kluczowe: naprawa notebooków Wrocław, naprawa laptopów Wrocław, serwis notebooków Wrocław, serwis laptopów Wrocław\nJakość w przeprowadzaniu usług realizuje nadzwyczaj istotną kwestię. Toż od niej tak właściwie zależy to, czy klient stwierdzi, czy coś zostało zrobione rzetelnie, czy też nie. Acz na to oddziałuje nadzwyczaj wiele czynników. Mianowicie są to nie jedynie umiejętności, doświadczenie, bądź wiedza ekspertów, lecz także urządzania, bądź części jakimi się posługujemy. Bez wątpienia najodpowiedniejszej klasy wymaga się od firm które zajmują się serwisem rozmaitego typu urządzeń, zaś już szczególnie iphone'ów. Albowiem są owo narzędzia służące nie tylko do komunikacji, lecz dodatkowo wykonuje się na nich cykl innych czynności. Zatem jeśli się coś zepsuje to najlepszą naprawę będą mieć Państwo w Smartfon Doctor. W ofercie jest pomiędzy innymi Wymiana lcd iphone 8, wymiana stłuczonej szybki, wymiana baterii oraz wiele innych. Ceny są stosowne do klasy przeprowadzanych usług. Wszystko odbywa się szybko – trwa to od 15 minut do maksymalnie pół godziny. Zapewniamy gwarancję, iż będą Państwo usatysfakcjonowani. Więcej wiadomości odszukają Państwo na witrynie: smartfondoctor. pl.


Gryfiada po raz szósty! [foto] - mojaswidnica.pl\nGryfiada po raz szósty! [foto]\nautor Daniel Gębala 8 czerwca, 2018\nTradycyjnie już dziesiątki dzieci i młodzieży ze świdnickich przedszkoli oraz szkół wzięło udział w corocznej Świdnickiej Gryfiadzie. Uczestnicy przebrani między innymi za rycerzy, księżniczki, smoki, piekarzy przemaszerowali ulicami miasta. Kolorowa parada dotarła na Rynek, gdzie odbyła się dalsza część uroczystości.\nPunktualnie o godz. 10.00 barwny korowód wyruszył z placu Jana Pawła II, następnie maszerując ulicami Długą oraz Pułaskiego dzieci i młodzież prezentowały swoje niesamowite historyczne stroje. Parada prowadzona przez mażoretki dotarła na rynek, gdzie dzieci odebrały symboliczne klucze miasta. Organizatorem dzisiejszej zabawy jest Młodzieżowy Dom Kultury.\nWieczór z poezją Leokadii Kasprzyckiej (FOTO/WIDEO)\nZagrożenie suszą rolniczą na terenie gminy Strzegom\nJubilat laureatem dolnośląskiego Oskara\nautor Agnieszka Komaniecka 28 września, 2018\nKolejny etap prac na ulicy Wałbrzyskiej\nautor Agnieszka Komaniecka 1 września, 2018\nautor Daniel Gębala 13 października, 2018


Będzie szybciej dzięki HSPA+ - TELEPOLIS.PL\nWiadomości Będzie szybciej dzięki HSPA+\nQ! 9 Grudnia 2008 08:50\nHuawei Technologies zaprezentował system HSPA+, który jest następcą systemu HSPA, umożliwiającego szybką transmisję danych w sieciach komórkowych.\nTechnologiczne możliwości technologii HSPA kończą się na prędkości pobierania danych rzędu 14,4 Mb/s. Jednak są to wartości czysto teoretyczne i w praktyce są one znacznie niższe. Według Huawei HSPA+ ma oferować prędkość "do użytkownika" na poziomie 21 Mb/s. Jednak i ta prędkość zapewne jest tylko teoretyczną.\nDyrektor Huawei, Edward Chen, twierdzi, że HSPA+ będzie gotowe do komercyjnego wdrożenia w pierwszej połowie przyszłego roku. Ma ona być wstecznie kompatybilna z istniejącymi już na rynku rozwiązaniami WCDMA, tak więc jej implementacja nie powinna przysporzyć operatorom większych trudności i kosztów.\nJedną z pierwszych sieci europejskich, która wprowadzi do swojej oferty transmisję HSPA+, będzie skandynawski oddział sieci "3". Odpowiednie umowy zostały już podpisane. Pierwszymi klientami, którym zostanie zaoferowana tak szybka transmisja danych będą niektórzy klienci w Szwecji i Danii.\nŹródło tekstu: vunet, wł\nNajnowszy, globalny trend w komunikacji mobilnej coraz szybciej wkracza w naszą rzeczywistość i właśnie zaczyna funkcjonować na polskim rynku. RCS to nowa forma krótkiej wiadomości tekstowej. Pozwala ona wysyłać dużo większe pliki multimedialne, aż do 100 MB. Wcześniej, w przypadku standardowych MMS-ów, a tym bardziej SMS-ów było to niewykonalne. Możliwe będzie...\n1. ~mirekb 2008-12-09 09:08:21 host: hii126.internetdsl.tpnet.pl\ni w to powinni inwestowac tez nasze opy,szczegolnie play..kredyt z Chin,firma i technologia z Chin i wtedy sie oderwią od "DO 1Mb/s"..po co nam LTE jak nawet 3g porzadnego u nas nie ma??\n2. ~Bob 2008-12-09 09:12:02 host: public49718.xdsl.centertel.pl\nKosmiczne te prędkości. Mam w domu 1mb/s w DSL-u i mnie to wystarcza, pomiary na witrynie Numion pokazują, że prędkości otwierania w Polsce większej mieć nie można. Pobieranie zaś? No, zależy co komu potrzeba..... Co innego, gdy dzielić łącze np. w 50 osobowym biurze, ale i wtedy można zadać pytanie o strukturę przesyłanych danych ;-P\n3. ~xxx 2008-12-09 09:22:30 host: dur37.internetdsl.tpnet.pl\nco ze speedu jak duże pingi są\n4. ~Pu94 2008-12-09 10:17:11 host: inet20907ng-1.eranet.pl\n3@ Ha ha no tak jak w neostradzie ;] Pozatym coi komu z predkosci jak na 7,2 maxymalnie zobaczylem 3mb/s poza miastem a w centrum Szczecina osiagam max 1mb/s to troche lipa wieje. A co komu po predkosci ? no przy urzadzeniach mobilnych wolisz miec cos szybko z net anim ci runie bateria niz czekac na dana aplikacje multimedia czy cokolwiek pare godzin ;]\n5. ~Gal 2008-12-09 10:35:35 host: hff170.internetdsl.tpnet.pl\nProponuje redakcji artykul o bezprzewodowych metodach transmisji danych - od tych odmian UMTSa az glowa boli. Osobiscie zaczynam sie gubic.\nGal - dokładnie, mnoży się tego. Jeśli szukać dobrych pingów to tylko po WiMAX-ie, który podpięty jest do kategorii sieci 4G.\n7. ~MooNTER 2008-12-09 22:17:36 host: public-gprs72971.centertel.pl\nPu94: to slabo, ja w orange (Wroclaw) wyciagam stabilne 5Mbps down i 1Mbps uplinku (zrobilem nawet screena - na nim jest akurat 643KB/s i sciagniete 18MB na 80MB plik - wachało sie, max chyba 660KB/s, sciagnalem 25MB i anulowalem sciaganie bo zapuscilem to testowo). Dodajac do tego brak limitow na sciaganie danych (stara umowa :) i abo 50zl/m-c (+vat, ale to na firme wiec odlicze :) to nie chce innego lacza\n8. ~ 2008-12-09 22:18:27 host: public-gprs72971.centertel.pl\nno i jeszcze zewnetrzny adres ip jesli tylko tego w danej chwili potrzebuje\n9. ~tit 2008-12-09 22:45:00 host: 92.117.172.144\nzanim w Polsce i nie tylko w polsce będzie całe pokrycie HSDPA minie sporo lat a stary GSM czeka na EDGE EVOLUTION. Plus już coś tam zapowiadał ale myślę że o PLAY też będzie stawiał takie nadajniki. Byłoby to optymalne rozwiązanie na terenach mało zaludnionych a więc takich gdzie ruch jest mały. a jeżeli by sie okazało że na jakiejś wiosce jest duży rych zawsze możma postawić UMTS. musimy sobie uzmysłowić że jak na razie UMTS jest do internetu niz do rozmów. sam ma telefon 3G a video rozmowę przeprowadziłem tylko dla sprawdzenia. oprócz tego zasięg UMTS nawet w miastach jest tragiczny. ostatnio w krakowie na stacji lotosu na aleji pokoju włączyłem bluconecta i musiałem korzystać z EDGE. a jeżdżąc po krakowie z zasięgiem UMTS widzę jak zasięg skacze a nawet ginie w otwartej przestrzeni\nBedzie sie dzialo. Przyszlosc nalezy do netu bezprzewodowego ale napewno kablowe oferty tez nie pozostana w miejcu - ogolnie zapowiada sie fajna konkurencja z korzyscia dla nas. Mnie spokojnie wsytarcza stabilny 1Mbit ale niech bedzie nawet i 7 albo wiecej :)


Podręczniki do matury z języka angielskiego - Przygotowanie do matury z języków obcych\nU wielu osób uczących się w szkole średniej egzamin maturalny z języka obcego wywołuje spory stres. Jest to zrozumiałe, chociaż nadmiar stresu jest zupełnie niepotrzebny, gdyż obecne na rynku oraz w szkole pomoce naukowe są w stanie bardzo kompletnie przygotować ucznia do matury z języka obcego. Najczęściej zdawanym na maturze językiem obcym w polskiej szkole jest język angielski. Czy matura z angielskiego musi być trudna? Jak się do niej dobrze przygotować?\nDobry podręcznik z angielskiego – z czego powinien się składać?\nNajczęściej egzamin maturalny z języków obcych wygląda w taki sposób, że składa się z części pisemnej, oraz ustnej. Dlatego tak ważne jest, aby przygotowanie było kompleksowe i obejmowało nie tylko opanowanie czytania i pisania po angielsku, ale również mówienia i rozumienia tekstu słyszanego.\nNajskuteczniej przygotować się pozwala dobrze skomponowany podręcznik, lub repetytorium maturalne z angielskiego. Warto korzystać także z dodatkowych pomocy naukowych, takich jak fiszki albo krótkie lektury lub artykuły w języku angielskim.\nPomocne w nauce może okazać się także oglądanie filmów i seriali w języku angielskim. Jeśli jest potrzeba, można oglądać z polskimi napisami. To łączenie czasu relaksu z nauką, jednak pozwala na wsłuchanie się w język mówiony, naukę całych fraz i kontekstu używanych słów.\nJeśli uczeń ma znajomego, który swobodnie porozumiewa się po angielsku, może odbywać z nim rozmowy dla ćwiczeń. Doskonałą metodą nauki jest rozmowa z native speakerem, czyli osobą, która używa języka obcego naturalnie od urodzenia.\nSłuchanie muzyki po angielsku, włączanie podcastów lub innych nagrań również ułatwia oswojenie się z tym językiem. Ważne jest, aby robić to w sposób systematyczny, regularny.\nAby dobrze przyswoić gramatykę, praktyczne mogą okazać się ćwiczenia do rozwiązywania, oferowane przez dedykowany podręcznik szkolny lub karty pracy przygotowane przez nauczyciela prowadzącego.\nJęzyk angielski w dzisiejszym świecie jest niemalże wszechobecny, dlatego jego przyswojenie jest ważne i może okazać się istotne dla przyszłego zawodu. Przyda się również w podróży.\nDobrą pomocą do nauki języka angielskiego będzie podręcznik dla klas maturalnych bądź repetytorium maturalne. Taka książka powinna posiadać:\n– elementy pozwalające na ćwiczenie gramatyki\n– elementy dotyczące prawidłowego używania czasów\n– słowniki z słówkami\n– czytanki, artykuły\n– przykładowe zadania maturalne do rozwiązywania\n– część słuchaną\n– ćwiczenia zachęcające do prowadzenia dialogu między uczniami\n– płytę CD z słuchowiskami, zadaniami\n– sektor materiału podstawowego\n– sektor materiału rozszerzonego\n– wykaz używanych zwrotów grzecznościowych\n– wskazówki dotyczące pisania maili, CV, podań\n– elementy ukazujące fragmenty kultur anglojęzycznych\n– sekcje zawierające najważniejsze, kluczowe informacje i wiadomości\nWszystkie powyższe elementy łącznie pozwolą stworzyć kompletny podręcznik lub repetytorium do nauki języka angielskiego. Wzbogacone o zdjęcia, wykresy, schematy i infografiki z pewnością ułatwią naukę osobom, które preferują naukę wzrokową. Szczególny nacisk należy położyć na ćwiczenie mówienia, ponieważ ustna matura z angielskiego, chociaż nie jest skomplikowana, bywa stresująca. Poza tym, nauka odpowiedniego akcentowania i wypowiadania słów w języku obcym zdecydowanie może w przyszłości ułatwić pobyt za granicą, szukanie pracy lub kontakt z bliską osobą, która porozumiewa się innym językiem.\nWarto przygotować się do matury z angielskiego sumiennie, korzystając z dobrej jakości pomocy naukowych.\nangielskiegzamin maturalny z języka angielskiegoksiążki do matury z angielskiegomaturamatura angielskimatura z angielskiegomatura z języka angielskiegopodręczniki do matury z angielskiego


ZAWSZE SOLIDNIE ZABIEZPIECZANE na czas transportu - Usługi - add24\nZAWSZE SOLIDNIE ZABIEZPI...\nolej zamiana brukarstwo opel Zielona kawa panele sukienka omega scenic układanie kostki kostka brukowa herbata ekologiczna pukka Transport meble paczka narożnik odchudzanie sukienki manuka przesyłka\ndo korzystania z moich usług w zakresie\nPRZEPROWADZEK - TRANSPORTU.\nPrzewożone przez nas meble-sprzęty są\nZAWSZE SOLIDNIE ZABIEZPIECZANE na czas transportu ! Przede wszystkim dbamy o to by powierzony nam towar dotarl BEZPIECZNIE I NA CZAS w miejsce przeznaczenie. Zlecenia wykonujemy na terenie Warszawy ,\nokolic i całego kraju.\nPrzeprowadzke moga wykonac:\n1-Państwo sami .\n2-Z pomocą kierowcy .\n3-Dwóch (lub więcej ) ludzi którzy przyjadą i zajmą sie wszystkim (noszeniem itp.)\nWszystko zależy od indywidualnych potrzeb i życzeń Państwa.


Lokal Wynajem Toruń Kujawsko-Pomorskie | Centrala Nieruchomości\nLokal na wynajem Toruń - 592/4957/OLW\nPrzesyłam link do ciekawej oferty: https://centralanieruchomosci.pl/lokal-wynajem-803m2-28105pln-torun-kujawsko-pomorskie,592/4957/OLW\n2 810,50 PLN\nOferta lokalu na wynajem w dzielnicy Bielawy, w nowo zmodernizowanym parterowym budynku biurowym z dużą ilością miejsc postojowych.\nBudynek jest z lat 60-tych, ale przeszedł całkowita renowacje łącznie z okablowaniem elektrycznym, zamontowano rekuperację, niezbędną w prawidłowej wentylacji pomieszczeń (tzw. wentylacja wymuszona) w budynku, to znaczy ciągłej wymiany na czyste powietrze.\nOgrzewanie jest gazowe ustawione na optymalną temperaturę 23 stopni w każdym z pomieszczeń najmowanych. Energia elektryczna rozliczana według swojej własnej strefy, każde jest osobno opomiarowane.\nW standardzie budynku przy wynajmie jest zapewniony internet Wifi, jednakże jest możliwość podłączenia do światłowodu. Każdy z Najmujących ma zapewnione 1 miejsce postojowe oraz w koszcie najmu grawera z tablicą (wielkość A 4) będącą umieszczoną na wejściu do budynku.\nBudynek jest podłączony do ochrony, a alarm jest załączany na cały budynek automatycznie w nocy, nawet jeśli ktoś jej nie włączy przy wyjściu z budynku.\nPrzedmiotem najmu jest pomieszczenie biurowe wynoszące 80 m2 : składające się z 4 pomieszczeń biurowych o wymiarach:\n- 28,36 m2, 11,7 m2,20,67m2,19,61m2\nPomieszczenie wykonane w standardzie: płytki na podłodze, sufity podwieszane, oświetlenie wejścia pod telefon i internet\nDo dyspozycji najmującego jest tez wspólna kuchnia oraz toalety.\nKoszty najmu to : 35 zł za m2 netto , kaucja wymagana 2 miesięczna oraz ryczał za media 200 zł /na miesiąc ( w tym jest ogrzewanie, woda, kanalizacja, monitoring, ochrona, internet WIFI, oświetlenie terenu, wywóz nieczystości) + opłata za prąd zgodnie z zużyciem.\nUsługa pośrednictwa najmu jest płatna.


RODO może zwiększyć popularność rozwiązań chmurowych - ccnews.pl\nIle czasu Polacy tracą w pracy? Jak wygląda nasza wydajność?\nTrwały nośnik do potwierdzania ustaleń ciągle problematyczny\nWiele nie stosuje, więc będzie trudniej\nEkspert Fundacji Wiedza To Bezpieczeństwo podkreśla, że…\n…firmy i organizacje powinny, jak najszybciej zacząć się szykować na przyjęcie nowych przepisów. Podstawą jest dokładny audyt, który pokaże, jak wewnątrz organizacji przetwarzane są dane osobowe i co należy w tym zakresie poprawić.\nTylko połowa managerów wie, co się zmienia…\nChmura – paradoksalnie – bezpieczniejsza\nBadania pokazują, że zalety chmury dostrzega coraz więcej przedsiębiorstw.\nWedług Onex Group już co druga mała i średnia firma w Polsce korzysta przynajmniej z jednego rozwiązania chmurowego.\nZ kolei IDC prognozuje, że do 2020 roku wydatki firm na oprogramowanie, sprzęt, wdrożenia, serwis oraz zarządzanie usługami w chmurze w skali globalnej wzrosną trzykrotnie. Do końca tej dekady już 45 proc. oprogramowania i infrastruktury IT w przedsiębiorstwach prowadzonych na terenie Europy ma być dostarczane w chmurze. To rozwiązanie może się okazać pomocne we wdrażaniu unijnych regulacji dotyczących ochrony danych osobowych.\nTagi: chmuracloud computingfirmyinnowacjeinwestycjeochrona danych osobowychRODO\nBanki czekają na opinię UOKiK dotyczącą rozwiązania sektorowego, które miałoby rozwiązać problem tzw. trwałego nośnika. To zagadnienie już od kilku...\nJak wynika z najnowszej prognozy Gartnera, żaden segment oprogramowania IT dla biznesu nie będzie rósł równie dynamicznie co systemy do...


Airbnb® | Lanzo Torinese – wynajmy wakacyjne i miejsca pobytu - Piedmont, Włochy\nLanzo Torinese – znajdź miejsca pobytu na Airbnb\nWynajem wakacyjny w: Lanzo Torinese\nMiejsca na pobyt w: Lanzo Torinese\nŚwietna obsługa ... wspaniałe uprzejmości i doskonałe miejsce przeznaczenia ...\nchatce piękny, jasny, czysty i dobrze ogrzewane. Piękny ośrodek ze wspaniałym widokiem. Mieliśmy wspaniały czas, nawet nasz pies. Dolina oferuje piękne spacery. Czekamy na powrót się także w innych porach roku. Bardzo pomocni gospodarze i poczuliśmy się swobodnie natychmiast.\nByłam z rodziną na kilka dni w domku Debory. Dom jest łatwy do znalezienia, w malowniczej i spokojnej okolicy, otoczony pięknym ogrodem, słoneczne, przestronne, wygodne i gustownie urządzone. Deborah i jej rodzina byli bardzo przyjazny, szybka i uprzejma do naszych potrzeb.\nDoskonały pod każdym względem, dziękuję Deborah za wspaniały pobyt!\nPiękne miejsce dla tych, którzy kochają spokój. Pyszny domek!\nWłaśnie wróciliśmy z długiego weekendu z naszymi dwoma psami! .. Odpowiednia przestrzeń i ogrodzony ogród! .Lucia zawsze uprzejmy i pomocny .. Piękny spacer po lesie, szkoda, że nie dotarłem do jezior! Gorąco polecam tym, którzy chcą się rozłączyć i zanurzyć w ciszy!\nNasz mały domek znaleźliśmy w Kanadzie. Czuliśmy się jak Haidy i Remy z naszym małym Willy. Nie mogliśmy znaleźć lepszego sposobu na pozbycie się zużycia miejskiego życia podczas pełnego relaksu. Podziękowania dla Lucii i jej rodziców za gościnę. Sprawiłeś, że czuliśmy się jak w domu. Do zobaczenia wkrótce\nKabina była absolutnie idealna na nasz pobyt. Jesteśmy rodziną podróżującą ze mną, moim mężem i naszym 7-letnim synem. Przyjechaliśmy i weszliśmy do domku i od razu byliśmy zakochani w tym miejscu. Nasz syn codziennie bawił się na świeżym powietrzu w otoczeniu świeżego powietrza i gór. Domek jest dosłownie otoczony pięknymi górami, a widoki zapierają dech w piersiach. Niebo zmienia kolor na różowy o zachodzie słońca i jest oszałamiające. Jest tu tak cicho i spokojnie, a jedyne, co można usłyszeć, to piękny dźwięk dzwonka kościelnego w oddali. Lucia jest fascynująca bezpośrednia i miła. Lucia jest zajęta swoim życiem i pozostawia Ci prywatność, ale jest dostępna na wszystko, czego potrzebujesz. Ona jest niesamowitym gospodarzem. Przyjechaliśmy późno i nie dotarliśmy na rynek na czas, a Lucia dostarczyła nam herbatę, kawę, mleko i świeże jajka od kurczaków, kaczek i świeżego czosnku. Lucia poleca miejsce w mieście na kolację w Il Vecchio Borgo i Fabrizio, który jest właścicielem tego miejsca, był tak miły, a jedzenie było niesamowite. Zaprosił nas również, abyśmy byli świadkami demonstracji robienia paznokci w mieście w sposób, w jaki robiono to od 1600 roku. Było cudownie. Nasz syn bawił się z Fabrizios Daughter i zaprzyjaźniliśmy się z jego rodziną. Również Lucia zorganizowała prywatną kolację w domu womans, który był kiedyś szefem kuchni w Turynie, który przeprowadził się do tego regionu. Carla ugotowała i podała naszej rodzinie niesamowity posiłek przygotowany i podany z troską i miłością, który był po prostu pyszny w domu przy świecach. Była ciepła i wesoła, gościnna i uważna. Nasz posiłek był po prostu idealny. Rynek w mieście i pobliskim miasteczku Pessinetto oferuje wspaniałe świeże jedzenie i uwielbialiśmy kupować tutaj nasze rzeczy na nasz pobyt. Ta górska społeczność objęła nas życzliwością, niesamowitym jedzeniem i przyrodą i nigdy nie zapomnę naszego pobytu tutaj. Czujemy się bardzo szczęśliwi, że znaleźliśmy Luciasa w domu. Wrócimy tu jeszcze raz i jeszcze raz i jeszcze raz i jeszcze raz. Odchodzimy czując się przywróceni i nasze serca pełne. Jeden z klejnotów na tej ziemi.\nWspaniały pobyt u Lucii. Idealny do cięcia, ładowania i pieszych wędrówek! Lucia jest bardzo przyjazna, należy podkreślić jej rady i małe uwagi. Domek jest prawdziwym kokonem i jest bardzo dobrze wyposażony.\nDla tych, którzy chcą uciec od zgiełku miasta, jest to idealne miejsce ... Jest to miejsce, w którym dni wciąż są naznaczone naturalnym światłem i można naprawdę odpocząć, czytając jedną z wielu dostępnych książek lub spacerując w naturze. Dla tych z nas, którzy mają psy, ogród jest dobrze ogrodzony i zadbany. Lucia, właściciel domu, ma bardzo rzadką życzliwość i gościnność ... Mogę tylko go polecić !!!\nDomek Lucii to przytulny kamienny domek w Piemoncie z super pięknym widokiem na góry. Krowy codziennie chodzą na pastwisko, a tam są kurczaki, koty i psy, bardzo przytulne dla miłośników zwierząt. Lucia ma dobre wskazówki na temat okolicy i upewniła się, że dostaliśmy świeże mleko, jogurt i ser od rolnika. Poszliśmy też zjeść z koleżanką, która była szefem kuchni, bardzo polecana z typowymi potrawami regionalnymi. Okolica jest piękna, wiele pięknych spacerów z domku. Chcielibyśmy wrócić ponownie!\nMonti, Piedmont, Włochy\nCorio, Piemonte, Włochy\nPessinetto, Piedmont, Włochy\nPolecam 200% na pobyt z Enrico. Jest cudowną osobą i jego żoną, zostaliśmy bardzo dobrze przyjęci, zaoferowano nam tradycyjne włoskie ciasteczka, a także ciasta dla moich dzieci, mieszkanie było bardzo czyste, bez śladu kurzu, wszystko było naprawdę idealne ... Enrico jest bardzo wrażliwy i uprzejmy wobec tych gości, bardzo uśmiechnięty, ciepły, jest naprawdę bardzo miłą osobą. Uwielbiałem pobyt w tym Airbnb, wioska jest taka urocza, miejscowi są bardzo przyjaźni, to jest 20 minut od centrum Turynu. Ponownie polecam ten adres wszystkim! DZIĘKI ENRICO\nDzięki uprzejmości, dostępność bez ingerencji, sprzątanie zakwaterowania, dobrze działające ogrzewanie, dostępne wifi, ciepłe kołdry i wygodne łóżko. Duża, czysta łazienka. Funkcjonalny aneks kuchenny, duża lodówka, ekspres do kawy oprócz moka. Trzeźwa elegancja, która pozwala poczuć się swobodnie. Dziękuję.\nMezzenile, Piedmont, Włochy\nDemichelis, Piemonte, Włochy\nDom jest fantastyczny! Całkowicie otoczone zielenią balkony otaczające pokoje wychodzą na doliny i szum rzeki oraz idealną ścieżkę dźwiękową tego salonu! Dwie duże sypialnie z łącznie 10 łóżkami, nieskazitelnie czyste, z pachnącą pościelą i mnóstwem koców na najzimniejsze! Zatrzymaliśmy się na niespodziankę jednego z nas i była to idealna lokalizacja. Mieliśmy miły grill na w pełni wyposażonym tarasie, a wieczorem graliśmy późno z grami planszowymi dostarczonymi przez Laurę. Była bardzo miła, pokazując nam dom od góry do dołu w dniu przyjazdu i dając nam wszystkie informacje, aby spędzić wspaniały weekend. Nie możemy się doczekać powrotu, ponieważ bawiliśmy się i odpoczywaliśmy na śmierć! Ps Laura sprawiła, że znaleźliśmy również powitalne rzemieślnicze czekoladki, rozpieszczamy swoich gości z wielką życzliwością!\nFantastyczny dom! Położony w pięknym miejscu ze wspaniałym widokiem! Laura bardzo miła, przyjazna i pomocna ze wszystkimi. Jeszcze raz dziękujemy za wspaniałe powitanie!\nTo doskonałe, opłacalne zakwaterowanie dla dużej grupy. Przyjechałem z 8 chłopcami w wieku 14/15 lat i byliśmy bardzo komfortowi i będziemy się nimi opiekować. Potrzebujesz samochodu, aby przyspieszyć podróż. Torino jest bardzo blisko, a spektakularne góry znajdują się tuż nad doliną. Mezzenile Jest bezpiecznym, ładnym miastem z dala od tłumów. Laura jest wspaniałym gospodarzem. Wysoce rekomendowane!\nNasz czas z Laurą był absolutnie fantastyczny. Jej miejsce jest tak wygodne, ma wszystko, czego potrzebujesz i jest tak dobrze zorganizowane !! Wszystkie dzieci naprawdę ją lubiły, dom i osły! Lokalizacja jest świetna i nie możemy się doczekać powrotu do zwiedzania okolicy. DZIĘKI Laura !!\nWszystko idealne! Laura bardzo miła i niezwykle dostępna… .. wspaniałe jej osły!\nDom jest bardzo ładny, a piec na drewno w zimie nadaje mu uroku i sprawia, że dom jest jeszcze bardziej przyjemny ... Laura jest bardzo miła i pomocna ... Il Posto jest miło odwiedzić i odkrywać długie spacery .. ,\nNaprawdę miły weekend. Laura jest miła i dyskretna. Dom znajduje się w naprawdę pięknej okolicy, z pięknym balkonem z widokiem na dolinę. Nienaganna czystość, pokoje są bardziej przestronne niż można to zrozumieć na podstawie zdjęć, nasza grupa 4 dorosłych i 5 dzieci nie miała problemów z przestrzenią ani spać, ani jeść. Duża uwaga na potrzeby rodzin z dziećmi, nawet dzieci. Gorąco polecam!\nMaddalene, Piemonte, Włochy\nMezzenile, Italia, Włochy\nLusiana, Piemonte, Włochy\nCorio, Piedmont, Piedmont, Włochy\nPiękna lokalizacja, fantastyczny basen i mili właściciele.\nŚwietny dom, wspaniały basen, bardzo przyjazny właściciel. Dobrze odwiedzić Turyn i okolice.\nZnakomici ludzie, którzy przyjmują, w prawdziwym tego słowa znaczeniu, w pięknym miejscu!\nMieliśmy niesamowity czas w pięknej siedzibie Enrico i Claudii. Wybraliśmy się z dwójką naszych nastoletnich dzieci i Oscarem (naszym berneńskim psem górskim). Dom był wspaniały. Bardzo przytulny. Słyszeliśmy delikatne bulgotanie strumienia przez otwarte okna. Wszystko było czyste i uporządkowane. Łóżka były bardzo wygodne. The Emense Garden był bardzo relaksujący, podobnie jak basen, z którego dzieci bardzo się cieszyły, podobnie jak Rob i ja, z naszymi spokojnymi porannymi rybakami, cieszącymi się widokiem gór. Jest dużo miejsca, aby cieszyć się spokojnym drinkiem. Supermarkety i restauracje znajdują się w pobliżu i są piękne miejsca do odwiedzenia, takie jak Turyn i Asti. Obudziliśmy się pewnego ranka Różom na naszym zewnętrznym stole. Bardzo osobiste akcenty iz bardzo przystępnymi gospodarzami. Powiedzieli nawet, że możemy opuścić Oscar, jeśli chcemy odwiedzić jakiekolwiek muzea. Bardzo dziękuję Enrico i Claudii za wspaniały czas.\nBardzo miły pobyt z ciepłymi ludźmi. Dokładnie pomiędzy miastem (zaskakującym Turynem) a górami (Valle di Lanzo, nieodkryta przez zagranicznych turystów). Bardzo dobry basen. Przytulny dom, w którym nie znudzisz się. Wielkie grube zalecenie, szczególnie dla rodzin z dziećmi w różnym wieku. Dziękuję Claudia i Enrico.\nPodziękowania dla Claudii i Enrico za powitanie. Mieliśmy wspaniały pobyt w domu. Ogród jest bardzo miły i relaksujący. Gorąco polecamy to miejsce i wrócimy z przyjemnością!\nW 30-40min do centrum Torino i 75min do Ceresole Reale na dzień wędrówki, Claudia i Enrico's urocze mieszkanie dobrze służyło naszym potrzebom. Na szczególną uwagę zasługuje dekorowanie apartamentu osobliwymi detalami, które nadają dwupoziomowemu mieszkaniu poczuć domową chatę. Spaliśmy porządnie na przestronnych łóżkach, ukołysanych przez równomierny, rwący potok, który w nocy biegnie bezpośrednio za budynkiem. Naszym ulubionym udogodnieniem był bujny, ekspansywny ogród, widoczny z zasłoniętych okien w każdym pokoju. Pewnej nocy skorzystaliśmy z grilla na świeżym powietrzu, aby przygotować kolację na świeżym powietrzu ze składników zebranych na targu w Venaria Reale i sklep spożywczy w Cafasse (10-15 minut piechotą). Tęskniąc za własnymi zwierzętami, cieszyliśmy się również kochaniem Claudii i słodkich spanieli Enrico. Uroczy, troskliwy gospodarze i szczęśliwy pobyt.\nNasz pobyt był doskonały. Zima tutaj jest urocza, dom i nieruchomość są zaciszne i relaksujące. Kominek był naszym ulubionym. Dobry dla rodzin, które chcą pójść, być przytulny. Wróciłbym w lecie, by sprawdzić ich niesamowitą pulę.\nNole, Torino, Włochy\nLanzo Torinese, Piedmont, Włochy


Skóra głowy - jak o nią zadbać? Wyjaśnia Joanna Zdanowska, edukatorka marki NIOXIN - Zdrowe włosy bez tajemnicZdrowe włosy bez tajemnic\nSkóra głowy wraz z włosami pełni nie tylko funkcje ochronne, ale i funkcje estetyczne. Zdrowa skóra głowy, to zdrowe włosy. To podstawa. Dlatego należy dbać o nią, jeśli chcemy cieszyć się pięknymi, mocnymi i lśniącymi włosami.\nSkóra głowy, podobnie jak skóra twarzy i całego ciała, potrzebuje ciągłej i systematycznej pielęgnacji. Gdy zauważamy, że nasza cera staje się problematyczna, sięgamy po profesjonalne rozwiązania, aby przywrócić jej świeży i zdrowy wygląd. Podobnie jest ze skórą głowy. Jeśli pojawiają się na niej choroby, których nie leczymy, wpływa to na kondycję i wygląd włosów.\nCzym może skutkować niewystarczająca pielęgnacja skóry głowy?\nZaniedbania w sferze pielęgnacji skóry głowy mogą mieć różne podłoża. Jeśli w organizmie brakuje witamin, to nasze włosy stają się słabsze i bardziej przerzedzone. Źle dobrane serie kosmetyków (np. niedostosowane do pory roku) mogą spowodować niewystarczające ich nawilżenie. Zbyt mocno oczyszczające szampony mogą spowodować odwodnienie naskórka, a to powoduje kolejne komplikacje: łuszczenie, w przypadku skóry suchej lub wzmożony łojotok, w przypadku skóry tłustej.\nSkóra poddawana jest również różnym niekorzystnym czynnikom atmosferycznym. Zimą narażona jest na działanie suchego powietrza w pomieszczeniach, a latem na oddziaływanie silnego słońca. Nadmierna ekspozycja skóry głowy na słońcu, może powodować poparzenia skórne, a to z kolei prowadzić do nieodwracalnych problemów z wypadaniem włosów. Pamiętajmy o tym i zwłaszcza latem używajmy dużej ilości kosmetyków nawilżających, odżywiających i tych z filtrami ochronnymi.\nPowszechnie znane są domowe sposoby pielęgnacji skóry głowy i włosów, ale jakie profesjonalne zabiegi skóry głowy rekomendujesz?\nInspiracją NIOXIN przy tworzeniu zaawansowanych zabiegów do włosów jest system pielęgnacji skóry twarzy. Skóra głowy, jako przedłużenie skóry twarzy, wymaga podobnego traktowania i troski. Polecam zabieg dermabrazji skóry głowy. Jest bezpieczny dla naszej skóry głowy, ale przede wszystkim bardzo skuteczny. Złuszcza martwy naskórek, oczyszcza skórę z nadmiaru kosmetyków i zabrudzeń, oczyszcza mieszki włosowe z nadmiaru sebum, przyśpiesza proces regeneracji i wpływa wzmacniająco na kondycję włosów.\nGdzie można uzyskać profesjonalną poradę odnośnie pielęgnacji skóry głowy?\nProfesjonalną poradę odnośnie pielęgnacji skóry głowy otrzymamy w dobrych salonach fryzjerskich. Fryzjer to pierwsza osoba, która ma najbliższy i najczęstszy kontakt z naszą skórą i włosami. Możemy, więc być pewni, że otrzymamy pogłębioną i indywidualną konsultację. Warto również szukać salonów fryzjerskich wyposażonych w mikrokamerę. Urządzenie pozwala na szczegółową i pełną diagnostykę skóry głowy i włosów.\nSkóra głowy jest przedłużeniem skóry twarzy, czy możemy mówić o ich wzajemnym wpływie na siebie?\nOczywiście. Jeśli skóra twarzy się zmienia np. pojawiają się wypryski czy łojotok, przekłada się to również na skórę głowy. Jeśli wraz z wiekiem zmniejsza się jędrność naszej skóry twarzy, zaczyna się ona starzeć, to samo dzieje się na skórze głowy- spada jej nawilżenie i elastyczność.\nCo zyskujemy posiadając zdrową i odżywioną skórę głowy?\nLepsze samopoczucie i poczucie większej atrakcyjności. Zdrowe, lśniące i piękne włosy, to oznaka zdrowego organizmu.


Od 2 września dworzec zamknięty – goleniowska.com\nOd 2 września dworzec zamknięty\nGoleniów. Od poniedziałku 31 sierpnia obowiązywać będzie tymczasowa organizacja ruchu przy terenie budowy nowego dworca\nJak podaje gmina, w dniach: 31 sierpnia – 1 września będą przenoszone kasy do dworca tymczasowego. Natomiast budynek „starego” dworca będzie całkowicie zamknięty od środy 2 września br. W związku z budową nowego dworca kolejowego, od poniedziałku – 31 sierpnia obowiązywać będzie nowa organizacja ruchu. Zajezdnia autobusowa, przystanek dla busów, a także postój taksówek zostaną przeniesione na parking położony naprzeciwko budynku Starostwa. Oznacza to, że na parkingu nie będą mogły zatrzymywać się prywatne samochody. Rolę tymczasowego dworca pełnić będą pawilony, w których znajdą się kasy biletowe, toalety oraz punkt gastronomiczny.\npowiązane – „Na dworzec przez parking”


Caravaggio F Lightyears Lampa Podłogowa - Scandinavian Living\n» Caravaggio F Lightyears lampa podłogowa\nKod produktu: 81081208\nCharakterystyczny klosz lampy autorstwa Cecilie Manz, pokryty został mocno błyszczącym lakierem, podczas gdy noga lampy wykończona została matową farbą. Ruchomy element zasłonięty jest przez klosz, który obrócić można dzięki temu aż o 40 stopni, ustawiając światło pod dogodnym kątem. Czarujący mały sznurek służy za włącznik. Ten mały detal nadaje lampie wyjątkowo unikatowy charakter. Lampa jest idealna do domu, jak i do biura.\nŻródło światła: E27, max 150W (nie dołączone)\nWymiary ∅ 40 x 151,5 cm.


Europejska Agencja Kosmiczna przygotowuje się do wystrzelenia kolejnych satelitów systemu Galileo\nWiadomości24 » Cywilizacja » Nauka » Europejska Agencja Kosmiczna przygotowuje się do wystrzelenia kolejnych satelitów systemu Galileo\nData dodania: 2014-12-22 16:57\nKolejne satelity tworzące system nawigacji Galileo trafiły do centrum technicznego Europejskiej Agencji Kosmicznej w Holandii. Przejdą one niezbędne testy przed wyniesieniem na orbitę.\nSatelity zostały przewiezione do Europejskiego Centrum Badań Kosmicznych i Technologii (ESTEC) w Noordwijk w Holandii. Transport dotarł do placówki w czwartek, 18 grudnia. Po otwarciu kontenerów rozpoczęto przygotowania do testów - podaje Europejska Agencja Kosmiczna.\nBadania obejmują symulację warunków, z którymi obiekty zetkną się na orbicie. Chodzi przede wszystkim o funkcjonowanie w próżni i ekstremalnych temperaturach. Sprawdzana jest również łączność radiowa, instrumenty nawigacyjne itp.\nDwa pierwsze satelity systemu Galileo zostały wyniesione na orbitę w październiku 2011 r. Kolejne dwie pary wystrzelono w 2012 r. i 2014 r. Obecnie w przestrzeni kosmicznej operuje sześć obiektów Ostatnia para trafiła na niewłaściwą orbitę. Udało się jednak zmienić trajektorię lotu piątej satelity.\nJak podaje ESA, w tym czasie na Ziemi trwały przygotowania do wystrzelenie kolejnych obiektów. Docelowo ma być i 30 (w tym 3 zapasowe).\nCzytaj także: Rozpoczęła się astronomiczna zima. Nie liczcie na śnieg w święta\nSystem Galileo ma być odpowiednikiem amerykańskie systemu GPS i rosyjskiego GLONASS. Jego pomysł powstał w latach 80. XX wieki. Pierwszy etap prac rozpoczął się w 1999 r.\nNowe satelity systemu Galileo trafiły na niewłaściwe orbity. Unia zapowiada dochodzenie\nNASA zarejestrowała potężny wybuch na Słońcu\nNiepowodzenie koreańskiej rakiety\nTagi: satelity Europejska Agencja Kosmiczna ESA Galileo system Galileo


Domy » sprzedaż » Witnica, Białcz » 11/1987/ODS\nDomy » sprzedaż » nieruchomość nr 11/1987/ODS\nNowa cena! Budynek o powierzchni użytkowej 120 m2, usytuowany na działce o powierzchni 0,5037 ha w spokojnej i cichej okolicy. Na parterze budynku znajdują się dwa pokoje, kuchnia oraz łazienka z WC. Istnieje możliwość zagospodarowania strychu.\nInteresują mnie szczegóły oferty nr 11/1987/ODS


Sztyfty kryształki Swarovski Rivoli - Emerald - Kolczyki / Beading - Tarragon Art - stylowa biżuteria artystyczna\n» Sztyfty kryształki Swarovski Rivoli - Emerald\nKod produktu: KOL-741\nProste w formie, za to niezwykle efektowne kolczyki na sztyftach. Szmaragdowe kryształki Swarovski Rivoli, ręcznie oprawione przy pomocy jedno-milimetrowych galwanizowanych koralików Toho. Oprawa w kolorze jasnego srebra pięknie podkreśla zielony odcień kamieni. Tego typu biżuteria sprawdza się nie tylko na co dzień, ale i na wielkie wyjścia. Wystarczy ją odpowiednio skomponować z innymi dodatkami.


czerwiec 2018 – Nadzwyczajni szafarze Komunii świętej Archidiecezji Wrocławskiej\nAutor adminOpublikowano 26 czerwca 2018\nDo domu Ojca odszedł nasz brat Zygmunt Kaźmierski z Parafii Opatrzności Bożej z Nowego Dworu.\nPanie, nakłoń Twego ucha ku naszym prośbom, gdy w pokorze błagamy Twego miłosierdzia; przyjmij duszę sługi Twego Zygmunta, której kazałeś opuścić tę ziemię, do krainy światła i pokoju i przyłącz ją do grona Twych wybranych. Przez Chrystusa, Pana naszego. Amen.\ninformacja od Jarka\nOpublikowano 26 czerwca 2018 Autor adminKategorie Aktualności\nAutor Zbigniew StachurskiOpublikowano 12 czerwca 2018\ndotyczący IX Ogólnopolskiej Pielgrzymki nadzwyczajnych szafarzy Komunii świętej do Sanktuarium Relikwii Drzewa Krzyża Świętego na Świętym Krzyżu w sobotę 16 czerwca 2018 rok\n1. Zgodnie z kalendarium spotkań formacyjnych w roku 2017/2018 Ogólnopolska Pielgrzymka nadzwyczajnych szafarzy Komunii świętej odbędzie się w dniu 16 czerwca 2018. Spotykamy się w Sanktuarium Relikwii Drzewa Krzyża Świętego, Święty Krzyż 1, 26-004 Bieliny.\n2. Uwaga – nie będzie możliwości zaparkowania przed Sanktuarium.\nNajbliższe parkingi znajdują się w miejscowości Huta Szklana – około 2 km przed Sanktuarium od Strony Kielc. Będzie możliwość wjazdu pod Sanktuarium odpowiednio oznaczonymi autokarami lub busami w celu dowozu pasażerów, jednak także autokary będą parkowały w Hucie Szklanej.\n3. Szczegółowy program dnia skupienia przedstawia się następująco:\n11.00 Zawiązanie wspólnoty i prezentacja sanktuarium\n14.00 Nabożeństwo czerwcowe i adoracja Najświętszego Sakramentu wraz z okazją do skorzystania ze spowiedzi\n16.30 Rozesłanie (godzina orientacyjna)\n4. Pielgrzymki są pielgrzymkami rodzinnymi. Dlatego w pielgrzymce mile są widziani członkowie rodzin nadzwyczajnych szafarzy.\n5. Wzorem lat ubiegłych zabieramy alby i plakietki – alby ubieramy na Mszę świętą.\n6. Ze względu na wielkość bazyliki możemy nie zmieścić się w jej murach – zatem trzeba być przygotowanym na pozostanie na zewnątrz (trzeba być gotowym na warunki polowe).\n7. Nie organizuje się wyjazdu zbiorowego z Wrocławia - można organizować wyjazdy indywidualne!\nOpublikowano 12 czerwca 2018 Autor Zbigniew StachurskiKategorie Aktualności


Ekspert ds. żywienia ujawnia, która soda jest gorsza dla twojego zdrowia: cola czy pepsi - Fakty\nOpinie Telewizja Komiksy Bez Kategorii Przepisy Kulinarne Ekskluzywny Aktualności Zabawa Restauracje Wskazówki\nEkspert ds. żywienia ujawnia, która soda jest gorsza dla twojego zdrowia: cola czy pepsi\nChociaż od dziesięcioleci trwa debata na temat tego, który napój smakuje lepiej, Koks lub Pepsi or , jedno pytanie, które niewielu zadało sobie kiedykolwiek, brzmi: czy jest jakaś różnica między tymi dwoma napojami gazowanymi, jeśli chodzi o ich wpływ na twoje zdrowie? Zarejestrowany dietetyk Cud Emilii , MSCN, RD, LDN zajęły się tą sprawą dla nas i, jak można się było spodziewać, jej krótka odpowiedź brzmi, że „ani Coca-Coli, ani Pepsi tak naprawdę nie mają wiele do zaoferowania”.\nWunder wskazuje na niektóre z oczywistych wad obu napojów, mówiąc o składnikach – każdy zawiera wodę gazowaną, syrop kukurydziany o wysokiej zawartości fruktozy, karmelowy kolor, kwas fosforowy, kofeinę i naturalne smaki – nie ma nic, co krzyczy o wartości odżywczej lub zdrowej. ' Jak twierdzi, oba napoje gazowane zawierają podobny poziom kofeiny i oba zawierają również kwas fosforowy. Przytacza ten ostatni składnik jako możliwy powód, dla którego badania takie jak Framingham Osteoporosis Study (poprzez PubMed) odkryli związek między spożyciem coli u kobiet a niższą gęstością mineralną kości. Wprowadziła również studium Harvard School of Public Health (via Gazeta Harvarda ), które wykazały powiązania między spożyciem napojów gazowanych a chorobami sercowo-naczyniowymi, w szczególności kobiety są bardziej narażone na przedwczesną śmierć z powodu tej choroby.\nChociaż nie ma plusów, każdy napój ma swój konkretny minus\nWunder zaznacza, że Pepsi, w przeciwieństwie do Coli , zawiera kwas cytrynowy, którego posmak jest przeciwdziałany przez większą ilość cukru w tej sodzie. Pepsi i Coca-Coli Lista składników potwierdza to, ponieważ Pepsi zawiera 41 gramów cukru na 12-uncjową porcję, podczas gdy Coca-Cola ma zaledwie 39 gramów. Pepsi ma również nieco więcej kalorii, od 150 do 140 Coca-Coli. Dlatego jeśli policzysz każdą pojedynczą kalorię i/lub węglowodan, Coca-Cola będzie twoim nieznacznie lepszym wyborem. Gdzie Koks wychodzi, że wielki przegrany jest tam, do czego dochodzi sód treść. Podczas gdy Pepsi zawiera 30 miligramów na puszkę, Coca-Coli ma 45 miligramów, czyli o 150 procent więcej. Jak mówi Wunder: „Chociaż to może nie wydawać się tona, istnieje wiele popularnych produktów spożywczych o wysokiej zawartości sodu, więc jeśli twoje napoje w ciągu dnia również zawierają sód, to zdecydowanie może się sumować!”.\nJej werdykt w sprawie Coca-Coli kontra Pepsi jest taki, że żadna z nich nie jest dla ciebie lepsza, ponieważ obie mają „słabe konsekwencje zdrowotne”. Sugeruje, żebyś się trzymała woda (smakowe i/lub rodzaje gazowane są w porządku), ponieważ są to „lepsze alternatywy dla utrzymania nawodnienia i dobrego samopoczucia z tym, co pijesz”.\nKategorie Zabawa Jak Aktualności\nnajlepsze smaki serowe\npisklę fil a sos sriracha\nWendy 2 za


§ Bank odmawia wypłaty – Forum Prawne\nBank odmawia wypłaty - Forum Prawne\nBank odmawia wypłaty\nSytuacja jest chora i nie wiedziałem, że nawet możliwa. Chcąc wypłacić pieniądze z bankomatu nie mogłem tego dokonać z powodu odmowy, po telefonie na linie banku dowiedziałem się, że mam zablokowane konto ale wszystkiego mam ...\nSytuacja jest chora i nie wiedziałem, że nawet możliwa. Chcąc wypłacić pieniądze z bankomatu nie mogłem tego dokonać z powodu odmowy, po telefonie na linie banku dowiedziałem się, że mam zablokowane konto ale wszystkiego mam się dowiadywać w oddziale banku. Tam Pani po kilku telefonach dowiedziała się, że konto jest zablokowane ze względów bezpieczeństwa ale szczegółów nie zna. Pomogła mi napisać reklamacje z zapytaniem o powód blokady. Po kilku dniach otrzymałem odpowiedź, że mam wyjaśnić wszystkie wpłaty na konto oraz tytuły transakcji oraz przesłać potwierdzone ksero dowodu osobistego. (Co samo w sobie jest dziwne ponieważ jestem klientem banku od kilku lat i mają wszystkie moje dane ) wysłałem to wszystko i od tamtej pory cisza. Dodam, że nie mam żadnych komorników oraz kłopotów z prawem itp. Były to wypłaty, zapłaty od znajomych i kilka sprzedaży na Allegro. Poza pensją (1200) żadna wpłata nie przekraczała 300 złotych. Od dwóch tygodni mam już zablokowane 500 złotych na koncie (dla mnie to bardzo duża kwota) i nie mogę ich odzyskać. Dodam może, że ten bank to BZ WBK. Czy istnieje jakiś prawny sposób na odzyskanie MOICH pieniędzy???? Bardzo proszę o pomoc.\n§ Bank odmawia wypłaty środków pieniężnych z konta prepaid (odpowiedzi: 1) Witam serdecznie. Bardzo prosiłbym o informacje nt. przysługujących mi praw dla opisanego poniżej problemu. Aby dokładnie nakreślić ideę problemu,...\n§ Bank odmawia wypłaty środków z karty prepaid (odpowiedzi: 9) Wydaje mi się że bank bz wbk robi mnie mocno w konia. Sytuacja wyglada następująco: 1. 3 miesiące temu bank zablokował mi zarejestrowaną na moje...\n§ Bankomat nie wypłacił gotówki - bank odmawia reklamacji (odpowiedzi: 2) Witam serdecznie wszystkich Forumowiczów. Pożyczyłem kartę do mojego konta walutowego rodzicom, którzy wyjechali za granicę na wczasy. Podczas...\n§ Bank odmawia wypłaty środków należnych tytułem spadku - co robić ? (odpowiedzi: 3) Opiszę w skrócie sytuację: Zmarły w październiku 2013 zostawił testament, w którym zapisał swojej wnuczce mieszkanie oraz środki finansowe w...\n§ Bank odmawia wypłaty środków z bezimiennej karty prepaid (odpowiedzi: 5) Jeśli umieściłem wątek w złej kategorii, to przepraszam i proszę o przeniesienie. Mam dość skomplikowaną sprawę (częściowo z własnej winy). ...\n§ Bank odmawia wypłaty!!!!! (odpowiedzi: 7) Posiadam prawomocne postanowienie sądu o stwierdzenie nabycia działu spadku po zmarłym ojcu.Wraz z moją siostrą i matką złożylismy w banku stosowne...


Domek letniskowy do przeniesienia - JakBudowac.pl\nZakup i przeniesienie drewnianej chałupy na działkę letniskową może stanowić korzystne rozwiązanie. To szybki i niedrogi sposób na zabudowę działki rekreacyjnej. O ile stary nowy dom będzie w dobrym stanie technicznym.\nStara chałupa drewniana może przeistoczyć się w niepowtarzalny domek letniskowy. Przenoszenie domów zyskuje na popularności, można nawet mówić o pewnego rodzaju modzie. Na portalach ogłoszeniowych jest wiele ofert dotyczących sprzedaży domów drewnianych przeznaczonych do przeniesienia. Najczęściej są to niewielkie domki letniskowe, ale znaleźć można także prawdziwe perełki – tradycyjne budynki o architekturze charakterystycznej dla danego regionu. Dla inwestorów koszty tego rodzaju przedsięwzięć nierzadko mają drugorzędne znaczenie, a na pierwszy plan wysuwa się wyjątkowość starych chałup. Po pierwsze – z powodu budulca. Drewno to najzdrowszy materiał budowlany wyróżniający się absolutnie wyjątkowymi właściwościami. A po drugie – stara chałupa ma swój urok, wieloletnią historię, oryginalną architekturę. Jej przeniesienie skutkuje więc także mniej wymiernymi korzyściami - satysfakcją z uratowania przeznaczonego do rozbiórki budynku oraz zamieszkania w nietuzinkowym domu.\nDo ceny, jaką trzeba zapłacić za stary dom, należy doliczyć koszty transportu, wykonania fundamentów, robocizny związanej z rozbiórką i ponownym złożeniem budynku.\nStara chałupa drewniana może otrzymać nowe życie jako domek letniskowy\nChałupy przeznaczone do rozbiórki zazwyczaj nie kosztują wiele. Do ceny, jaką trzeba zapłacić za stary dom, należy jednak doliczyć także koszty transportu, wykonania fundamentów, robocizny związanej z rozbiórką i ponownym złożeniem budynku. W starym domu przeważnie część elementów wymaga wymiany, do budżetu całego przedsięwzięcia trzeba zatem dopisać także ich koszty. Opłacalność przenosin starego domu w dużej mierze zależy więc od stanu, w jakim znajduje się budynek. Dobrze także, aby wymagał jak najmniej przeróbek.\nDla oceny opłacalności inwestycji bardzo ważne jest określenie stanu technicznego budynku. Jeśli jego faktyczna kondycja nie zostanie prawidłowo oszacowana, koszty przedsięwzięcia mogą przekroczyć założony budżet, a nawet okazać się wyższe niż budowa nowego domu. Do oceny stanu technicznego budynku najlepiej wynająć fachowca, który określi z jakimi naprawami należy się liczyć.\ndom drewniany domki letniskowe drewno budowlane działka letniskowa stary dom\nDomek letniskowy bez pozwolenia – czy to możliwe? Jakie dokumenty są wymagane?