Usilnie zalecam osobom, które dotychczas nie miały kontaktu ze sterownikiem, aby pierwsze uruchomienie przeprowadziły "na stole", nalepiej używać jako źródła zasilania zasilacza z możliwością zabezpieczenia nadprądowego. Nastawy: napięcie wyjściowe 12 V, ograniczenie prądowe: 150 mA. Jeżeli taka opcja jest miemożliwa, to stosujemy zasilacza tzw. wtyczkowy. Żadne obciążenie w postaci elementów wykonawczych nie będzie nam potrzebne. Prawidłowość działania może być oceniona za pomocą obserwacji diod LED, sygnalizują one obecność sygnału w danym torze oraz polaryzację napięcia (czyli kierunek ruchu). Przed załączeniem zasilania należy zmostkować wyprowadzenie 1 i 3 złącza ARK (+ zasilania). Tym samym połączymy ze sobą do wspólnego źródła stopień mikrokontrolera (1) ze stopniem mocy (3). Masa jest wspólna (2). Schematu proszę szukać w części podłączenie.\nTestowanie sterownika bez czujki słońca\nBardzo dobrą manierą jest przetestowanie w zaciszu domowym urządzenia przed jego końcowym montażem w miejscu docelowym. Pozwala to na zapoznanie się z nastawami i możliwościami sterownika oraz sprawdzenie funkcjonowania zainstalowanego oprogramowania na urządzeniu sterującym (smartfonie). Do tych prób potrzebny jest mały zasilacz DC o napięciu 12 V do 24 V i wydajności prądowej min. 150mA (opisano powyżej). Jeżeli nawet nie posiadamy takiego urządzenia, to warto wydać kilka złotych, by uniknać późniejszych kłopotów i niepotrzebnego stresu w trakcie uruchamiania. Zgodnie z informacją na fotce obok (wyświetlacz został usunięty jedynie po to, by dokładniej pokazać szczegóły połączenia - nie demontujemy go!) podłączamy źródło energii, zwierając ze sobą wyprowadzenie 1 i 3 - to plus zasilania, oraz 2 - to minus.Sprawa jest banalnie prosta. Jeżeli chcemy pracować bez czujki (nie będziemy sprawdzać jej działania) - musimy wykonać pewną modyfikację. Bez niej, brak tego elementu składowego systemu spowoduje natychmiastowe przejście SolTraka do parkowania, nie dając na LCD żadnych ciekawych odczytów.\nObejście przeszkody natychmiastowego parkowania można wykonać na trzy różne sposoby.\nWchodzimy w menu serwisowe i dla pozycji "ustawienie wartości parkowania" wybieramy wartość OFF lub\nZgodnie z informacją na zdjęciu zwieramy ze sobą wyprowadzenia 1 i 5 (skrajne piny) złącza czujki oswietlenia.\nZakładamy na czas testów jumper na kolorowe złącze, znajdujące się pomiądzy pinami przewodu czujki słońca, a złączem LCD\nTeraz możemy testować nastawy w menu serwisowym, przyjrzeć się rodzajowi danych na LCD (ich realne wartości pojawią sie po podłączeniu czujnika oświetlenia) oraz skonfigurować i sprawdzić poprawość działania wifi z aplikacją sterujacą. Po zapoznaniu się i przyswojeniu informacji można przystapić do prób z włączonym sensorem. Oczywiście należy usunąć połączenie (piny 1-5) lub wybrać inną niż OFF wartość poziomu parkowania (w menu serwisowym).\nMontaż sterownika w obudowie S-box 316P\nSterownik SolTrak 2D8 / 2D9 wymiarami i sposobem montażu (rozmieszczenie otworów) dedykowany jest do obudowy firmy Pawbol model S-box 316P. Duże znaczenie posiada litera "P"; oznacza ona przezroczysta pokrywę, przez którą możliwe będą odczyty z wyświetlacza LCD. Takie "pudełko" bez problemu nabyć można w każdej poważnej hurtowni elektrycznej lub na znanym portalu aukcyjnym. Posiada ono klasę szczelności IP 65 - zapewnia zatem odpowiednią ochronę dla zainstalowanej w nim elektroniki.\nPo odkręceniu i zdjęciu pokrywy należy nagwintować M3 otwory w wypustach w dolnej części obudowy. Jest to niezbędne przy zastosowaniu kołków dystansowych z tworzywa sztucznego; w przypadku dystansów metalowych możemy pokusić się o bezpośrednie ich wkręcenie. Przewidziano wykorzystanie elementów o długości części roboczej 20 mm (LCD bliżej czoła obudowy) lub 15 mm i długości gwintu 6mm. Procedura i zastosowane elementy widoczne są na fotografii obok.\nWyprowadzenia przewodów można rozwiązać w zależnosci od potrzeb i wymagań użytkownika. Opisany ponizej sposób proszę potraktować jako przykład do potencjalnego wykorzystania lub źródło inspiracji dla własnych pomysłów. Zastosowałem wyjścia przez dławice PG7 (4 szt.) dla odpowiednio: przewodów siłownika H, V, czujnika słońca i anemometru (rozmieszczone na rogach obudowy) oraz znajdujacej się w centralnej części dławicy, doprowadzajacej napięcie zasilania. W tym miejscu można wykorzystać wzmiankowane powyżej elementy PG7, ewentualnie PG9 lub dławik na peszel, jeżeli chemy wprowadzić więcej przewodów. Aby dokonać łatwego montażu elementów przepustowych proponuję posłużyć się szablonem. Można go pobrać z tego miejsca, wydrukować (koniecznie w skali 1:1 czyli 100%), a nastepnie wyciąć i przykleić tymczasowo (taśma samoprzylepna, taśma dwustronna lub przytrzymać ręką) na obudowie, w celu wyznaczenia środków otworów do wykonania wiercenia. Należy to zrobić starannie, uwzględniąjąc symetryczne położenie oraz odstępy od krawędzi obudowy (uwzględnić także przesunięcie wynikajace z grubości dna S-boxa 316P). Po wytrasowaniu miejsc, przewiercamy otwory wiertłem o małej średnicy (3-4 mm), a zasadniczny owiert wykonujemy wiertłem piórowym fi 12 mm (dla PG7) i 16 mm (PG9). Pwinniśmy zachować należytą ostrożność, by nie wyłamać scianki obudowy. Następnie montujemy dławice oraz płytkę kontrolera (po zdjeciu LCD) i przykręcamy sam wyświetlacz. Opisane czynności pokazane są w galerii poniżej.\nObudowa czujnika słońca\nPodstawową koncepcją "zadaszenia" czujki słońca oparta jest na zastosowaniu wandaloodpornej obudowy do kamery przemysłowej oraz przegubowego do niej uchwytu. Zastosowano wyroby firmy Wzemich. Są one stosunkowo odporne na działanie czynników zewnętrznych, niemniej po upływie kilkunastu miesięcy, mogą pojawić się oznaki matowienia. Opisane zjawisko występuje w niektórych egzemplarzach wyrobu. Sam użytkuję taką obudowę ponad 3 lata i nie stwierdziłem oznak znaczących zmian prezroczystości kopułki. Przegubowy uchwyt pozwala na regulację dokładności ustawienia się do słońca i eliminuje czynność dostrojenia przez pochylanie listów przegrody pomiędzy diodami czujnika.\nPojawiła się niespodziewanie nowa koncepcja obudowy czujki oświetlenia. Zauważyłem reklamę produktu nazwanego „pojemnikiem na jogurt z musli”. Skojarzenie zastosowania było natychmiastowe. Pojechałem zatem do sklepu Tchibo i zakupiłem ów pojemnik. Wykonany jest z porządnego materiału; w części stałej znajduje się uszczelka zatem nie powinno być kłopotów z wodą. Przykładowa adaptacja w galerii poniżej. Do mocowania pcb wykorzystałem mosiężne słupki dystansowe z gwintem wewnętrznym (od strony płytki) i zewnętrznym (wyprowadzenie przez obudowę) o długości 10 mm. Na zewnątrz konstrukcję dopełniają takież same słupki (gwint w/w) 50mm. Aby zapobiec wyłamaniu plastiku na przejściu przez obudowę, połączenie wzmocniono przez zastosowanie podkładek metalowych o większej średnicy. Cena pojemnika jest relatywnie wysoka i wynosi blisko 30 zł. Ostatnie zdjęcie w galerii przedstawia stan obudowy po jej 1,5 rocznym użytkowaniu. Widać lekkie podbarwienie, ale nie występuje efekt zmętnienia. Z racji miejsca zamontowania trackera (lekko na południowy wschód), ekspozycja czujki na promienie słoneczne trwa od ok. 1/2 dnia w czasie lata, do kilkunastu minut w czasie zimy.\nIdąc za ciosem, wypatrzyłem w nowej ofercie Intermarche (maj 2017) podobne z nazwy i budowy pojemniki - tym razem w cenie, która mnie zaintrygowała. Wyceniono ów pojemnik na 4,99zł - zatem nie mogłem sobie odmówić zakupienia i przeprowadzenia badania organoleptycznego. Niestety, zastosowane materiały są znacznie gorsze od tych, zastosowanych w poprzednim wyrobie (Tchibo). Kiepskie tworzywo, brak uszczelki pomiędzy elementami (przezroczystą kopułką, a podstawą), cienkie ścianki i brak dokładnej płaszczyzny do mocowania kołków dystansowych czujnika słońca, skutkują specyficznym pochyleniem słupków względem siebie. Powstałe błędy można wyeliminować przez delikatne odgięcie płaszczyzny mocowania. Nie wiadomo jednak co stanie się w niskich temperaturach otoczenia. Generalnie - nie polecam tego wyrobu. Poniżej galeria zdjęć takiego wykonania obudowy czujnika oświetlenia.\nSygnalizacja zasilania siłowników\nObserwacja działannia trackera skłoniła mnie do drobnego ulepszenia systemu. Polega ono na umieszczeniu w obudowach siłowników diod LED, ktore wskazują obecność i polaryzację napięcia zasilania elementów wykonawczych . Po pierwsze - umożliwia to szybką diagnostykę urządzenia bez pomiaru napięcia, co niewątpliwie wiązałoby się z koniecznością użycia wkrętaka i miernika, ale po drugie - w sposób jednoznaczny wskazuje nam czy tracker osiągnał końcowy zakres śledzenia w każdym z kierunków. Na każdy z kanałów potrzebujemy do tego testera dwie różnokolorowe diody oraz rezystor. Sposób podłączenia jest tak banalny, że nawet nie wypada o tym pisać :-).\nDuże ilości wilgoci w powietrzu, słaba szczelność obudowy czujki słońca, może spowodować niewłaściwą pracę trackera. Zjawiska te dają się we znaki zwłaszcza jesienią i wiosną. Typowy objaw, to brak parkowania po zmierzchu - tracker pozostaje na zachodzie.\nPowodem tego zjawiska jest zmniejszenie się rezystancji fotorezystora GL5537 do wartości, która nie pozwala na osiągnięcie progu parkowania. Można to sprawdzić odczytując wartość (po zmierzchu) zmiennej >>Light level<< i porównując ją z wartością zadaną >>Dusk level<< (patrz: zrzut z lewej strony).\nRozwiązaniem problemu mogą być trzy sposoby:\n1. Demontaż czujnika oświetlenia, wysuszenie płytki z elementami elektronicznymi, ze szczególnym uwzględnieniem fotorezystora. Następnie ten właśnie element należy dodatkowo zabezpieczyć przed działaniem czynników zewnętrznych, prez zanurzenie go na chwilę w lakierze bezbarwnym. Po wyschnięciu proszę sprawdzić, czy problem został rozwiązany.\n2. Wymiana fotorezystora na nowy. Stosowany typ elementu to GL5537. Ponieważ ten rodzaj podzespołów posiada duży rozrzut parametrów (patrz: tabela) , to, o ile jest taka możliwość, należy nabyć element selekcjonowany (GL5537-2), chociaż z doświadczenia wiem, że nie zawsze zabezpieczy to nas przed niespodzianką, a najlepszym rozwiązaniem jest zakup 2-3 fotorezystorów i ich własnoręczne przetestowanie. Przed wymianą usilnie zalecam lakierowanie, jak opisałem w pkt. 1.\n3. Wymiana fotorezystora na hermetyczny - PGM5537-MP (Token). Jedynymi, jakie dotychczas znalazłem, miejscami nabycia tego elementu jest firma TME oraz Wekton (obie firmy w Łodzi). W tym przypadku lakierowanie nie jest potrzebne, natomiast selekcja ma nadal jakiś sens - z 10 szt, które zakupiłem (TME), przy tych samych warunkach oświetleniowych, jeden miał znacząco inną wartość rezystancji niż pozostałe.\nSprawa fotorezystorów powróciła. Wykonałem tester przeznaczony do ich wstępnej selekcji. Oto i rezultaty. Na wykresie wyniki badania 11 szt. fotorezystorów dla różnych wartości oświetlenia. Dwa górne egzemplarze wyraźnie odstają. Kwestionuję także przydatność 3 i 4 (od góry) oraz pierwszego na dole. Z 11 szt - do zastosowania 6 (elementy pochodziły z Wektona). Oś X - wartość PWM - 8 bit (jasność źródła światła. Dla wartości 1023 wypełnienie przebiegu wynosi 100% = najmniejsza rezystancja fotorezystora). Oś Y - sygnał z ADC (12 bit), 1 do 11 - numer kolejnego testowanego fotorezystora.\nProblem z czujką - brak rozpoznawiania kierunku\nW czasie prawidłowego działania sterownika sterownika sygnał z czujnika słońca, dla obu osi, przyjmuje trzy stabilne wartości (wyświetlane są w 1 kolumnie, pierwszej i drugiej linii - LCD).\nDla równowagi optycznej jest to wartość 932 (+/- 10), dla ruchu na zachód (West) i w górę (Up) - 487 (+/- 10), na wchód (East) i na dół (Down) - 315 (+/- 10). Prawie każde znaczne odstępstwo od podanych wartości (w 99%) spowodowane jest uszkodzeniem tranzystora(ów) mosfet, obsługujących dany kierunek. Brak poprawnego działania sterownika w danej płaszczyźnie w słoneczny dzień, połączony z dziwną wartością odczytu tegoż kierunku, to typowe objawy uszkodzenia 2N7000. Wymiana ich wymaga odrobiny wprawy, posiadania lutownicy i odsysacza. Na zdjęciu pokazano, które tranzystory odpowiadają za odpowiedni kierunek śledzenia trackera.\nRegulacja pojedynczego trackera w miejscu montażu\nTracker może pracować w 3 modach. To, w jakim obecnie się znajduje, determinowane jest wielkością aktualnego oświetlenia, zmierzonego przez znajdujący się w czujce fotorezystor. Odczytany parametr, nazwany Light level, jest widoczny w systemie, zarówno na LCD, jak i w przesyłanych danych. Zrozumienie korelacji tego parametru z działaniem trackera stanowi postawę, niezbędną do przeprowadzenia regulacji.\nPierwszy zakres pracy rozciąga się od 0 do A; jest to tryb normalnej pracy. Sygnały z czujnika są zamieniane w ruch korekcyjny elementów wykonawczych.\nPo przejściu granicy oświetlenia - punkt A, zostaje wyłączona możliwość pracy (przesuwu), tracker przechodzi w stan standby (A-B). Jeżeli w konfiguracji pracy zezwolono na działanie funkcji IM, zaczyna ona odliczać w dół i, jeżeli przez czas 30 minut nie nastąpi wejście w tryb śledzenia, to po jego upływie, tracker wykona samoistny ruch na zachód, przez załączenie elementów wykonawczych na czas określony przez użytkownika (wartość definiowalna w menu). W przypadku pojawienia się słońca w czasie odliczania i przejścia trackera w obszar 0 – A, dotychczasowo zliczona wartość zostaje wyzerowana, a ewentualny proces obliczania (po ponownym procesie powrotu w obszar pracy A-B), rozpoczyna się od początku.\nW przypadku dezaktywacji funkcji IM – tracker pozostaje w bezruchu.\nMożna zatem stwierdzić, że regulując wartość parametru sun/cloud ,czyli położenia punktu A, modyfikujemy czułość urządzenia. Mniejsza nastawa = mniejsza czułość; do wejścia w tryb pracy niezbędna będzie wyższa wartość oświetlenia. Mniejsza wartość sun/cloud w połączeniu z aktywnym IM, to stabilna praca bez efektów błądzenia.\nOsiągnięcie wartości B powoduje rozpoczęcie parkowania trackera. Budzenie tracera (rano) odbywa się jeżeli aktualna wartość oświetlenia wynosi (B-30). Przykładowo: dla parkowania od poziomu 800 ,wybudzenie nastąpi przy 770. Aby prawidłowo ustawić ten poziom, należy wieczorem obserwować poziomy oświetlenia tła. Zbyt duża ta wartość (dusk level=B) skutkować może brakiem parkowania, zbyt mała, to brak wybudzenia się trackera w bardzo pochmurny dzień.\nRegulacja grupy trackerów\nSterownik projektowany był jako urządzenie przeznaczone dla pojedynczego, samodzielnego trackera. W przypadku potrzeby sterowania grupą, dobrym rozwiązaniem będzie jeden, wspólny sterownik ze wzmocnionym obciążeniem.\nJeżeli takie rozwiązanie nie wchodzi w rachubę, to można wykorzystać zespół pojedynczych, autonomicznych trackerów. Efekty ustawiania się przy braku słońca mogą być dalekie od oczekiwań. Zależy to w dużym stopniu od poprawności i dokładności procedury konfiguracji. Problemy z pracą synchroniczną biorą się w głównej mierze z rozrzutu parametrów elementu mierzącego aktualne oświetlenie i tym samym determinującym aktualny tryb pracy. Przy tym samej wartości oświetlenia wskazania mogą różnić się nawet 300%! Początkowa selekcja może zawęzić ten błąd do 30-40%; dalsza droga to korekcja w miejscu montażu. Zatem, przy tych samych nastawach dla grupy trackerów, każdy z nich będzie pracował nieco inaczej.\nPrzykładowo weźmy dwa trackery. Tracker wyżej jest tarckerem wzorcowym, dobrze działającym. Dla obu nastawy sun/cloud (A0=A1) są takie same i wynoszą np. 240. Obie czujki są w takich samych warunkach świetlnych (pola pv ustawione identycznie). Wskazania dla testowego ~240, kalibrowanego ~330. To właśnie błąd wywołany przez fotorezystor. Pierwszy jest jeszcze w modzie śledzenia, drugi już w standby. Zupełnie inne programy działania – narasta błąd położenia. Należy w trackerze kalibrowanym ustawić A1 (sun/cloud) na 330. W podobny sposób należy wyszukać wartość poziomu parkowania B1 (dla zbliżonego rozpoczęcia powrotu).\nOd tych czynności może nas wybawić zestaw czujek z selekcjonowanymi fotorezystorami.\nTypy zastosowanych czujników wiatru\nMożliwe jest zastosowanie dwóch rodzajów anemometrów.\nUrządzenie pod nazwą ZWD produkowane jest przez firmę Fakro i spełnia wymagane kryteria zastosowania do współpracy ze sterownikiem. Charakteryzuje się ono niewielkim rozstawem łopatek, posiada długi przewód przyłączeniowy (5 m), zakończony wtykiem, kompatybilnym ze złączem goldpin. Zestaw uzupełnia metalowy kątownik, który umożliwia zamocowanie elementu pomiarowego. Niestety, relatywnie wysoka cena (ok. 140 zł), nie ma przełożenia na jakość zastosowanych materiałów i wykonania całości. Daje o sobie znać słabe wyważenie wirujących miseczek (łopatek), zawodne ułożyskowanie, trudności w starcie przy niskiej prędkości wiatru. Widok kompletnego zestawu - na zdjęciu obok. Istotną informacją jest podanie przez producenta parametrów dynamicznych, tj. relacji częstotliwości wyjściowej z prędkością wiatru. Z tabeli wynika, iż można przyjąć fakt liniowej zależności tejże funkcji. Na każde 10 km/h przypada 2,5 obrotu.\nMoim zdaniem znacznie lepszym rozwiązaniem jest zakup czujnika N96FY. Czasami można go nabyć na znanym portalu aukcyjnym, a także w sklepach z wyposażeniem meteorologicznym. Nie dość, że cena jest niższa niż ZWD (o ok. 20%), to samo wykonanie, zastosowane materiały oraz precyzyjne działanie, stanowią o dużej jego przewadze nad konkurentem. Sam użytkuję ten model od ponad 2 lat i sprawuje się on znakomicie. Parametry elektryczne są odpowiednie do pracy w zestawie, a jedyną trudność przedstawia sposób mocowania, a obecnie (2020) - możliwość jego zakupu. Ta pierwsza przy odrobienie chęci jest do pokonania. Ostatnio (druga połowa 2019) pojawiły się czujniki wyglądajace dokładnie jak N96, ale posiadające inne oznaczenie - WH-SP-WS01\nPrzesyłanie danych systemowych za pomocą SMSa, maila, itp\ndodano dnia 06.05.2020\nAby przesłać dane, otrzymane ze sterownika za pomocą programu Serial WiFi Terminal (przycisk DATA), należy wykonać kilka prostych kroków, które pokazane zostały na kolejnych zrzutach ekranowych, zmieszczonych poniżej. I tak:\nW programie należy wybrać dodatkowe menu, oznaczone trzema pionowymi kropkami\nW rozwiniętym podmenu rozwinąć polecenie Data\nZaznaczyć sposób, w jaki sposób mają być przesłane dane (w przykładzie – SMSem)\nWprowadzić adrersatów wysyłanej wiadomości.\nKalibracja czujnika słońca\ndodano dnia 07.06.2020\nAby poprawić dokładność działania czujnika słońca, po jego zainstalowaniu na płaszczyżnie pola fotowoltaicznego, należy dokonać kilku czynności. Opisana procedura przedstawia przykładową kalibrację dla sensora w obudowie zamocowanej na stałe za pomocą wysięgnika (stopki, nóżki, itp.). Przed rozpoczęciem procedury należy wyłączyć w konfiguracji RTC, ustawić działanie w poziomie na bidirectional, a czas opóźnienia na wartość 0. Następnie, pochylając przegrody w czujce, staramy się uzyskać rezultat, przedstawiony na pierwszym zdjęciu, zamieszczonej poniżej galerii (obserwacja położenia cienia, rzucanego przez obudowę sensora).\nPrawidłowe ustawienie pola trackera\nUstawienie pola trackera za nisko\nUstawienie pola trackera za bardzo na wschód\nUstawienie pola trackera za bardzo na zachód\nUstawienie pola trackera za bardzo na zachód i za nisko\nUstawienie pola trackera za wysoko\nKonfiguracja sterownika SolTrak 2D9 do pracy w internecie\nAby sterownik SolTrak mógł pracować w lokalnej sieci wifi należy odpowiednio skonfigurować moduł ESP 8266. Nie posiada on wbudowanej przeglądarki i wszystkie nastawy uzyskujemy przez podanie właściwych komend AT. Zatem niezbędne będą pewne narzędzia. Jeżeli chodzi o software, to skorzystamy z bezpłatnego narzędzia konfiguracyjnego, programu ESP8266 Config. Należy je odszukać w sieci i pobrać.\nWarstwa sprzętowa zawiera: konwerter USB na RS232 z FTDI 232, samodzielnie należy wykonać przewód zakończony złączkami female z obu stron. Można zastosować także dowolny inny konwerter, np. z chipsetem PL 2303, CH430 (polecam, zawiera przewód połączeniowy) itp.\nPrzed podłączeniem modułu przez konwerter do komputera, należy wyjąć procesor z podstawki sterownika. Podłączenie interfejsu (dla FT232) do sterownika pokazano na rysunku. Zasilanie konwertera ustawiamy na 5V (stabilizator 3,3V oraz konwerter poziomów RS232 znajdują się ma pcb sterownika SolTrak 2D9). W przypadku interfejsu na CH340 czy PL 2303 występuje jedynie napięcie 5V, zatem niczego ustawiać nie potrzeba :-). Nie należy podłączać do modułu żadnego zasilania. Dostarczane jest ono przez przejściówkę z portu USB. Następnie podłączamy przewody zgodnie z opisem w niniejszej instrukcji i oznaczeniem złącza na płytce sterownika. Zamiana +5V z GND to niechybna śmierć dla ESP8266!\nUruchamiamy oprogramowanie ESP8266 Config, łączymy się z modułem wifi (Connect) i odczytujemy aktualne ustawienia w sekcjach Mode / Mux / AP przyciskami Get… Dokonujemy zmian w Mode (AP+STA); wartości w Mux (Multiple) wpisywane są każdorazowo po resecie/starcie sterownika; w sekcji AP, o ile nie potrzebujemy zmian nazwy sieci, hasła, itp. - nie edytujemy danych. Zmiany dla części Mode i AP zatwierdzamy przyciskiem Set. Nowe nastawy zostaną zapisane.\nPrzechodzimy do sekcji STA programu ESP8266 Config.\nPrzyciskiem List AP znajdujemy wszystkie sieci w zasięgu naszej karty, wybieramy właściwą przez kliknięcie na niej - zostaje wpisana ona w pole SSID, podajemy hasło do niej w polu Password i klikamy przycisk Join AP.\nW wyniku działania w obszarze monitora otrzymujemy potwierdzenie połączenia się z wybrana siecią.\nOd tej chwili, po każdym restarcie sterownika, będzie on logował się do sieci o ustawionych powyżej parametrach, stając się jej elementem składowym. Używając przycisku Get IP sprawdzamy IP naszego modułu oraz jego MAC adres w zalogowanej sieci (moduł pracuje w niej jako STA).\nNa tym działania rekonfiguracyjne modułu wifi ESP8266 kończymy. Odłączamy przewody, w podstawkę wstawiamy procesor i sprawdzamy działanie sterownika. Należy pamiętać, iż sterownik może pracować w dwóch sieciach wifi jednocześnie. W sieci ad hoc, gdzie jest routerem z AP i tworzy połączenie ze smartfonem (tabletem), zatem można przyłączyć się do sieci SolTrak B_... oraz w naszej sieci lokalnej – wtedy jest on klientem.\nPrzy pierwszym logowaniu się sterownika do sieci LAN zostaje przydzielony mu dynamicznie IP przez DHCP i - zarówno on, jak i MAC Adress - widoczne są na liście Dynamic DHCP Client List. Urządzenie (sterownik) identyfikujemy po jego MAC adresie (tu: ESP_87A9D2). Przy przydzielaniu mu adresu statycznego, nadajemy ”przyjazną nazwę” (patrz niżej - service).\nPraca w sieci LAN wymusza jeszcze jeden warunek; SolTrak musi mieć w sieci przydzielony zawsze ten sam IP. Analizujemy pulę adresów i przypisujemy wolny naszemu sterownikowi (może to być ten sam, co przydzielony dynamicznie) - musi on być przydzielony statycznie, a nie przez mechanizm DHCP. U mnie (router DLink524) wygląda to tak, jak obok.\nNależy dokonać pewnych zmian w oprogramowaniu do sterowania (smarfon). W menu Devices dodajemy nowe połączenie dla sieci domowej, gdzie sterownik jest klientem tej sieci. Wpisujemy przydzielony mu przez DHCP adres IP. Trzeba pamiętać o przełączeniu WiFi w smatfonie.\nAby uzyskać możliwość kontaktu ze sterownikiem z dowolnego miejsca sieci, należy na routerze ustawić przekierowanie do zalogowanego na nim urządzenia śledzącego.


STIGAL – w katalogu firm – www.obrabiarki.xtech.pl\nPowrót do listy firm Ostatnia aktualizacja: 2009-12-09\nSTIGAL - Polski Producent Wypalarek Plazmowych\nPocząwszy od etapu projektowania, poprzez wszystkie etapy produkcji, aż po finalny produkt, tworzymy niezawodne rozwiązania, które spełniają wysokie wymagania naszych odbiorców.\nZintegrowany z układem sterowania napięciowy regulator wysokości, dynamiczny system detekcji materiału, wertykalny układ antykolizyjny czy automatyczna tabela doboru parametrów cięcia, to nasze standardowe rozwiązania techniczne zwiększające szybkość i niezawodność pracy produkowanych maszyn.\nWykorzystując nowoczesne techniki komputerowego modelowania 3D, biuro konstrukcyjne posiada możliwości szybkiego projektowania oraz wdrażania nowych rozwiązań, które czynią nasze produkty coraz lepszymi. Od samego początku doskonalimy projekt korzystając z oprogramowania SolidWorks®, którego funkcje pozwalają na przeprowadzenie szczegółowej analizy modelu bez konieczności czasochłonnego wykonywania prototypów. Dzięki temu szybko reagujemy na potrzeby rynku, a czas wprowadzenia nowych rozwiązań skracamy do absolutnego minimum.\nPodczas procesu produkcyjnego szczególny nacisk kładziemy na jakość. Bardzo starannie dobieramy i sprawdzamy dostawców podzespołów. Elementy mechaniczne naszych maszyn wykonujemy na centrach obróbczych, gwarantujących wysoką dokładność oraz powtarzalność produkcji. Kolejne etapy montażu wykonywane wg procedur montażowych, poddawane są szczegółowej analizie i kontroli, co gwarantuje powtarzalność i wysoką jakość finalnego produktu.\nZastosowany układ sterowania jest w pełni zintegrowany z poszczególnymi elementami naszych maszyn. Wszystkie ustawienia dostępne są z poziomu sterownika maszyny, który ma zaimplementowaną tabelę parametrów cięcia. Tabela pozwala na automatyczny dobór parametrów cięcia jedynie na podstawie informacji o grubości i rodzaju materiału. Zwalnia to operatora z konieczności wertowania papierowych instrukcji oraz pozwala na modyfikowanie i zapisywanie wszystkich ustawień, niezbędnych do przeprowadzenia prawidłowego procesu cięcia.


REGULAMIN ŚWIADCZENIA USŁUG REJESTRACJI I UTRZYMANIA DOMEN INTERNETOWYCH - PDF\nDownload "REGULAMIN ŚWIADCZENIA USŁUG REJESTRACJI I UTRZYMANIA DOMEN INTERNETOWYCH"\n1 REGULAMIN ŚWIADCZENIA USŁUG REJESTRACJI I UTRZYMANIA DOMEN INTERNETOWYCH 1 DEFINICJE Administrator ASIB Press & Media Emil Michał Kowalski, partner Operatora z siedzibą w Białymstoku przy ul. Kozłowej 21/2, NIP Operator Agnat Sp. z o.o. ul. Gdańska 107, Bydgoszcz, KRS , NIP , REGON Klient przedsiębiorca, osoba prawna, osoba fizyczna lub inna jednostka organizacyjna, która zawarła lub zamierza zawrzeć Umowę. Kody Authinfo kody identyfikujące domeny, umożliwiające przeniesienie Obsługi domen do innego Operatora. Abonent Klient, z którym została zawarta i nadal obowiązuje Umowa. Zamówienie oświadczenie w formie elektronicznej, wygenerowane przy wykorzystaniu systemu informatycznego Operatora Zlecenie oświadczenie w formie pisemnej, wygenerowane przy wykorzystaniu systemu informatycznego Operatora, zawierające w szczególności żądanie wydania Kodów Authinfo lub przeprowadzenia innych czynności, których realizacji wymaga złożenia oświadczenia w formie pisemnej. Umowa umowa o świadczenie Usługi zawarta pomiędzy Operatorem a Klientem, który w chwili jej zawarcia, na podstawie przesłanego przez Klienta Zamówienia staje się Abonentem. Usługa czynność lub czynności określone w Zamówieniu lub Zleceniu, wykonywane na rzecz Klienta przez Operatora. Regulamin regulamin świadczenia Usługi. Wynagrodzenie opłata lub opłaty należne Operatorowi od Klienta z tytułu świadczenia Usługi. Okres Abonamentowy okres, na jaki została opłacona Usługa zgodnie ze złożonym Zamówieniem, przy czym okres ten nie jest równy okresowi obowiązywania Umowy.\n2 2 OBOWIĄZYWANIE UMOWY 1. Z chwilą przyjęcia przez Administratora i Operatora do realizacji Zamówienia, zostaje zawarta Umowa. 2. Umowa zostaje zawarta na czas nieokreślony. 3. Na podstawie Umowy oraz Regulaminu Operator i Administrator zobowiązuje się do świadczenia Usługi na rzecz Klienta a Klient zobowiązuje się do korzystania z Usługi i płacenia Wynagrodzenia. 4. Terminy płatności Wynagrodzenia określa Klient w złożonym Zamówieniu. 5. Opóźnienie Klienta w płatności Wynagrodzenia nie jest równoznaczne z rozwiązaniem Umowy, umożliwia jednak Operatorowi zawieszenie świadczenia Usługi do czasu uregulowania płatności Wynagrodzenia. 3 ROZWIĄZANIE UMOWY 1. Umowa może zostać rozwiązania przez Strony za pisemnym, przesłanym listem poleconym wypowiedzeniem, z zachowaniem 30 dniowego okresu wypowiedzenia i skutkiem najwcześniej na koniec Okresu Abonamentowego z zachowaniem 30 dniowego okresu wypowiedzenia. 2. W przypadku wypowiedzenia przez Operatora i Administratora Umowy, Operator po weryfikacji danych Klienta, na jego Zlecenie, wyda Klientowi Kody Authinfo. 3. Gdy nie doszło do wcześniejszego pisemnego rozwiązania Umowy, nie dokonano zapłaty z tytułu odnowienia usług na podstawie faktury pro-forma, Umowa automatycznie nie zobowiązuje do dalszych opłat. 4 USŁUGA 1. Operator i Administrator świadczą Usługę w zakresie rejestracji i utrzymywania nazw domen internetowych oraz opcji na nazwę domeny internetowej w oparciu o porozumienie z NASK jbr oraz inne Umowy i porozumienia. 2. Operator i Administrator świadczy Usługę na rzecz Klienta.\n3 3. Operator i Administrator zobowiązują się do świadczenia Usług z należytą starannością. 5 OPŁATY 1. Klient zobowiązuje się do terminowego płacenia Wynagrodzenia w Okresach Abonamentowych zdefiniowanych w złożonym przez siebie Zamówieniu, bez dodatkowego wezwania. Administrator w porozumieniu z Operatorem dla usprawnienia płatności przesyła klientowi drogą elektroniczną faktury pro-forma. 2. Wynagrodzenie jest należne Administratorowi w wysokości określonej w cenniku Administratora. 3. Klient upoważnia Administratora do wystawienia faktury VAT bez podpisu odbiorcy. 4. Nieopłacenie faktury pro-forma skutkuje zawieszeniem usług lub ich całkowitemu zablokowaniu. 6 ŚWIADCZENIE USŁUGI 1. Usługa świadczona jest przez Operatora i Administratora z wykorzystaniem elektronicznych lub pisemnych form komunikacji. 2. Wszelkie Zlecenia lub Zamówienia Usług dokonywane są przez Klienta za pomocą systemu informatycznego Operatora i Administratora. 3. Jeśli Usługa zamówiona przez Klienta jest odpłatna, Operator i Administrator zastrzega sobie prawo jej realizacji dopiero po otrzymaniu Wynagrodzenia. 7 WYDAWANIE KODÓW AUTHINFO 1. Kody Authinfo wydawane są przez Operatora na podstawie przesłanego listem poleconym (faxem, lub w formie skanu dokumentów mailowo) do siedziby Operatora, poprawnie wypełnionego Zlecenia, wygenerowanego przy użyciu systemu informatycznego Operatora i Administratora. 2. Zlecenie o którym mowa powyżej, dla swej ważności musi: a) Zostać podpisane własnoręcznie przez osobę lub osoby umocowane do reprezentowania Abonenta b) Zostać zaopatrzone w dokument potwierdzający, iż osoba lub osoby podpisujące Zlecenie są umocowane do reprezentowania Abonenta:\n4 i. W przypadku osoby fizycznej nie prowadzącej działalności gospodarczej - kopia dowodu tożsamości, w przypadku działania pełnomocnika kopia pełnomocnictwa. ii. W przypadku osoby fizycznej prowadzącej działalność gospodarczą kopia wpisu do rejestru działalności gospodarczej, kopia nadania nr NIP i REGON, w przypadku działania pełnomocnika kopia pełnomocnictwa. iii. W przypadku spółek cywilnych - kopia umowy spółki cywilnej (fragment umowy zawierający informacje o składzie i sposobie reprezentowania spółki) a w przypadku działania przez pełnomocnika spółki - dokument pełnomocnictwa i kopia umowy spółki cywilnej (fragment umowy zawierający informacje o składzie i sposobie reprezentowania spółki), kopia nadania nr NIP i REGON. iv. W przypadku spółek handlowych (z ograniczoną odpowiedzialnością, akcyjna, jawna, komandytowa, partnerska, komandytowo-akcyjna) aktualny odpis KRS. v. W przypadku podmiotów publicznych: - odpowiedni dokument, z którego wynika powołanie, mianowanie lub wybór w przypadku, gdy osoba jest upoważniona do reprezentacji podmiotu publicznego na podstawie powołania, mianowania lub wyboru - dokument, na podstawie którego - zgodnie z przepisami - określona osoba została upoważniona do reprezentowania podmiotu publicznego (np. odpis z odpowiedniego rejestru) - w pozostałych przypadkach, odpowiednie pełnomocnictwo łącznie z dokumentem, z którego wynika uprawnienie dla mocodawcy do umocowania pełnomocnika. c) Być wolne od wszelkich skreśleń, uwag i dopisków. d) Zawierać wszystkie poprawne dane Abonenta i Umowy. 3. Kod Authinfo zostanie wysłany Klientowi listem elektronicznym, na adres podany w Zleceniu, po zweryfikowaniu poprawności danych zawartych w Zleceniu, w terminie 7 dni od otrzymania Zlecenia przez Operatora. 8 REKLAMACJE\n5 1. Reklamacje dotyczące działalności Operatora przyjmowane są przez Administratora i dalej przekazywane Operatorowi w formie pisemnej, lub w formie elektronicznej. 2. Reklamacja powinna zawierać co najmniej: pełną nazwę podmiotu zgłaszającego, imię i nazwisko osoby kontaktowej, numer telefonu tejże osoby, dokładny adres, adres korespondencyjny, nazwę domeny której dotyczy, nazwę Partnera, dokładny opis zdarzenia i datę jego zaistnienia. 3. Poprawnie zgłoszone, zawierające wszystkie wymienione w 8 pkt 4 elementy Reklamacje rozpatrywane będą przez Operatora w terminie 30 dni od ich otrzymania. 4. Operator poinformuje pisemnie lub drogą elektroniczną Klienta o rozstrzygnięciu reklamacji. 9 KONTAKT 1. Operator i Administrator, o ile Regulamin nie stanowi inaczej, przyjmuje korespondencję dotyczącej świadczonej przez siebie Usługi drogą elektroniczną, z wykorzystaniem formularza kontaktowego znajdującego się na stronie internetowej Administratora. 2. Klient oświadcza, iż konto podane w zamówieniu jest: a. Użytkowane wyłącznie przez Klienta. b. Wolne od mechanizmów uniemożliwiających Partnerowi lub Operatorowi przesłanie niezbędnej dla świadczenia Usługi, korespondencji elektronicznej. 3. Do dnia powiadomienia Administratora o zmianie konta przez Klienta, poczta elektroniczna kierowana przez Administratora na dotychczasowe konto Klienta jest doręczana ze skutkiem dla Klienta. 10 OBOWIĄZYWANIE REGULAMINU 1. Regulamin obowiązuje od dnia r. 2. W przypadku nieważności lub nieskuteczności którejkolwiek części Regulaminu z jakichkolwiek powodów, pozostałe zapisy Regulaminu pozostają w mocy. 3. Wszelkie zmiany w Regulaminie publikowane będą na stronie internetowej Administratora w terminie co najmniej 7 dni przed wejściem tychże zmian w życie. 4. W terminie 14 dni od wejścia w życie zmian Klient może rozwiązać Umowę za 7 dniowym terminem wypowiedzenia. Wypowiedzenie powinno być złożone\n6 Operatorowi na piśmie. Brak wypowiedzenia Umowy w tym trybie, oznacza przyjęcie bez zastrzeżeń wszystkich zmian w Regulaminie. 5. O zmianie Regulaminu Klient zostanie powiadomiony listem elektronicznym na konto , o którym mowa w 9 Regulaminu. 11 OŚWIADCZENIE KLIENTA/ABONENTA 1. Klient/Abonent niniejszym wyraża zgodę na przetwarzanie swoich danych osobowych na potrzeby wynikające z Umowy i upoważnia Operatora do ich gromadzenia i upoważnia Administratora do ich wglądu. Klient/Abonent oświadcza, iż został poinformowany o prawie wglądu do swoich danych osobowych oraz do ich poprawiania oraz usuwania. Klient/Abonent wyraża zgodę, aby jego dane osobowe, po zarejestrowaniu domeny, zostały upublicznione w Internecie w ramach ogólnoświatowej bazy WHOIS. 2. Abonent wyraża zgodę na natychmiastowe rozpoczęcie świadczenia Usługi a w szczególności na rozpoczęcie świadczenia Usługi przed upływem 7 dni od zawarcia Umowy. 3. Abonent oświadcza, że nie wykorzysta systemu teleinformatycznego Operatora do dostarczania treści o charakterze bezprawnym. 12 POSTANOWIENIA KOŃCOWE 1. Rodzaje, zakres oraz szczegółowe warunki świadczenia Usługi a także wymagania techniczne niezbędne do współpracy z systemem teleinformatycznym, którym posługuje się Operator i Administrator określone są na stronie internetowej Operatora. 2. Jakiekolwiek zachowania Stron, za wyjątkiem wyraźnych pisemnych oświadczeń złożonych w formie pisemnego aneksu do Umowy, nie będą kwalifikowane jako skrócenie czasu, na jaki została zawarta lub terminów w niej przewidzianych ani jako modyfikacja jakichkolwiek postanowień. 3. Dla usunięcia wątpliwości Strony postanawiają w myśl art Kodeksu Cywilnego, że w przypadku gdyby jakakolwiek część Regulaminu okazała się nieważna lub w inny sposób prawnie wadliwa, pozostała część Regulaminu pozostaje w mocy.\n7 4. Abonent oświadcza, że zapoznał się z treścią niniejszego Regulaminu, rozumie jego treść, akceptuje ją bez zastrzeżeń i chce zawrzeć Umowę na warunkach określonych w tym Regulaminie.


Choroby układu oddechowego, Legionowo - ZnanyLekarz.pl\nChoroby układu oddechowego specjaliści w Legionowie\nInternista Pediatra Lekarz rodzinny Pulmonolog Lekarz medycyny pracy\n„Bardzo dobry lekarz, który podchodzi z sercem do pacjenta!!! Jako pediatra, jako lekarz pierwszego kontaktu, dzięki …Pani Doktor dziecko mając 3 lata nadal jest bez antybiotyku. Sprawa szczepień, rozwoju, polecanych specjalistów- rewelacja.” Więcej\n„Wspaniały lekarz, wspaniały człowiek. Jeżdżę za nią z moją córką po Warszawie, jak tylko zmieniła przychodnie to my …za nią. Dobrze, że nie ma już rejonizacji. Leczy moją córkę od wczesnego dzieciństwa, jest bardzo rzetelna, dokładna a dodatkowo bardzo miła, konkretna i pomocna. Zawsze mogłam na nią liczyć. Nie zostawia chorego w potrzebie bo nie ma miejsca...” Więcej\n„Pani Doktor ma bardzo dużą wiedzę. Nie lekceważy żadnych objawów. Leki, które przepisuje, są uzasadnione. Zleca wsze…lkie potrzebne badania. Profesjonalistka z uśmiechem na twarzy. Zdecydowanie polecam.” Więcej\nul. Toruńska, Warszawa • Mapa\n„Mogę powiedzieć, że to najlepszy internista u jakiego byłam. Pan doktor przeprowadził dokładny wywiad, zmierzył ciśn…ienie (co rzadko się zdarza), obejrzał gardło, węzły chłonne bardzo dokładnie. Zleca badania (morfologia, CRP) kiedy nie jest pewny czy potrzebny jest antybiotyk, a nie jak większość lekarzy ma to głęboko w poważaniu. Jeśli zależy Ci na skierowaniu na jakieś badania Pan doktor bardzo chętnie je wypisuje, oczywiście jeśli są uzasadnione. Zazwyczaj moje wizyty trwały 7 minut. U Pana doktora byłam 15-20 minut. Z całego serca polecam !!!” Więcej


Zmiany klimatu a aktywność mikroorganizmów w uprawie roślin - Agrotechnika\nAutor: Dr Beata Kowalska/ Inhort 03 lipca 2021 09:26\nRóżnorodność grzybów pleśniowych wyizolowanych z podłoży ogrodniczych / fot. materiały prasowe\nZmiany klimatyczne wpływają w sposób bezpośredni i pośredni na interakcje zachodzące między mikroorganizmami oraz mikroorganizmami a roślinami. W konsekwencji mogą zmieniać lub nawet zaburzać funkcje ekosystemu glebowego, takie jak magazynowanie dwutlenku węgla, produktywność i żyzność gleby. Poważnym zagrożeniem jest utrata bioróżnorodności mikrobiologicznej gleb spowodowana m.in. suszą, wysoką temperaturą, okresowym zalaniem pól. W warunkach stresu rozwój wyspecjalizowanych mikroorganizmów, min. grzybów mykoryzowych czy bakterii wspomagających wzrost roślin zostaje zaburzony. Dochodzi do ilościowych i jakościowych zmian w populacjach mikroorganizmów. W konsekwencji procesy wpływające na aktywność biologiczną i żyzność gleb mogą ulec intensyfikacji lub zahamowaniu.


W naszym kraju zdrowa żywność nie jest niestety tak mocno rozpowszechniona jak w innych krajach, na czym tracą tylko nasze kubki smakowe oraz organizmy. Przyczyn tego zjawiska jest na pewno wiele, ale najważniejsze bez wątpienia są trzy, które wskazać można bardzo łatwo: nasza wciąż mała świadomość na temat zdrowej żywności i znaczenia jedzenia dla zdrowia w ogóle, mała dostępność tego rodzaju żywności idąca w parze z wysokimi cenami, a także nasze przywiązanie do tradycji. Jeśli chodzi o to ostatnie, to jest to zwłaszcza problem w przypadku mężczyzn, gdyż polskich panów bardzo trudno jest namówić do zmiany nawyków żywieniowych i do zjedzenia zamiast ukochanego schabowego czy golonki – makaronu sojowego z warzywami gotowanymi na parze. Zdrowe potrawy zazwyczaj wywołują w nich głęboki sprzeciw, bo nie są ani tłuste, ani mocno przyprawione, zatem – z założenia – muszą być niesmaczne. Jednak nie tylko mężczyźni nie sięgają po zdrową żywność, bardzo nieliczna grupa osób zaopatruje się w specjalistycznych sklepach, bo jest ich zwyczajnie mało, a także panuję w nich wysokie ceny. Jednak wystarczyłoby zwracać większą uwagę na to, co się je i na opakowania produktów, z których przyrządzamy potrawy, gdyż tam wypisany jest ich skład, sami możemy więc stwierdzić, jeśli nieco zgłębimy swoją wiedzę, czy jest to żywność zdrowa, czy nie. System reklamy Test\nOsoby uważające, że nie potrafią gotować często nie zdają sobie sprawy z tego, że większości kuchennych wpadek udałoby się im uniknąć, gdyby zaopatrzyły się w sprzęty dobrej jakości. Niestety, większość z nas woli na tym oszczędzać, co nie jest dziwne zważywszy na to, że czasy pod względem ekonomicznym nie są najlepsze, j ...


Historia trzeciego ludobójstwa » Kresy\nRelacja prasowa z rozpoczęcia procesu w sprawie zabójstwa Bronisława Pierackiego 20 listopada 1935 r., fot. Wikipedia.pl\nHistoria trzeciego ludobójstwa\n30 czerwca 2009 /0 Komentarze/w Historia, Kresopedia, międzywojnie, Publicystyka, Volgal /Przez Bosak-Bosakowski\nPodczas II wojny światowej naród polski został poddany trzem ludobójstwom: niemieckiemu, sowieckiemu i ukraińskiemu. Dwa pierwsze są dobrze opisane i nie budzą większych kontrowersji. Natomiast najmniej znane i do niedawna słabo zbadane trzecie ludobójstwo, dokonane przez nacjonalistów ukraińskich na Wołyniu, w Małopolsce (Galicji) Wschodniej (przedwojenne województwa tarnopolskie, stanisławowskie i lwowskie) a także częściowo na Polesiu i Lubelszczyźnie, budzi zażarte spory i kontrowersje.\nLudobójstwo to zostało zaplanowane, zorganizowane i przeprowadzone przez Organizację Ukraińskich Nacjonalistów (OUN), a dokładniej przez jej odłam pod przewodem Stepana Bandery (OUN-B) oraz jej zbrojne ramię – Ukraińską Powstańczą Armię (UPA). OUN została utworzona w 1929 roku w Wiedniu przez emigracyjnych działaczy ukraińskich wywodzących się z Galicji. Sfrustrowani upadkiem państwa zachodnioukraińskiego twórcy OUN uznali, że jedynie wejście na drogę radykalnego nacjonalizmu pozwoli w przyszłości na wykorzystanie szansy takiej, jaką zmarnowano w latach 1918-19. Opracowany w roku powstania OUN „Dekalog ukraińskiego nacjonalisty” zezwalał m.in. na dopuszczanie się „największej zbrodni, jeżeli tego wymagać będzie dobro sprawy”, nakazywał „nienawiścią i podstępem (…) przyjmować wrogów (…) Nacji” oraz zalecał, by „dążyć do poszerzenia siły, chwały, bogactwa i przestrzeni Państwa Ukraińskiego nawet drogą zniewolenia obcoplemieńców”. To w postanowieniach I Zjazdu OUN znalazły się słowa o „usunięciu okupantów” z ziem ukraińskich w trakcie „narodowej rewolucji”, co można uznać za zapowiedź przyszłych czystek etnicznych, gdyż ukraińscy nacjonaliści do okupantów zaliczali także Polaków.\nRadykalny, integralny nacjonalizm OUN jest przez wielu historyków uznawany za ukraińską odmianę faszyzmu.\nW latach międzywojennych OUN działała nielegalnie na terenie II RP, korzystając z obfitej pomocy Abwehry, przeprowadzając różne akty sabotażowe i terrorystyczne. Jej bojówkarze dokonali m.in. w 1930 r. ponad 2000 podpaleń i kilkuset innych aktów sabotażu, którym kres położyły „pacyfikacje” zarządzone przez marszałka Piłsudskiego. W późniejszych latach OUN przeprowadziła szereg zamachów terrorystycznych na osoby opowiadające się za zbliżeniem polsko-ukraińskim, np. na dyrektora liceum ukraińskiego Iwana Babija czy ministra spraw wewnętrznych Bronisława Pierackiego. W tych aktach terroru życie straciło więcej Ukraińców niż Polaków. Jednak można uznać, że popularność OUN w II RP była ograniczona, a państwo polskie mimo trudności radziło sobie z tą organizacją. Za więzienne kraty w międzywojennej Polsce trafiły największe tuzy ukraińskiego ruchu nacjonalistycznego – m.in. Stepan Bandera, Roman Szuchewycz i Mykoła Łebed’, a intensywność zamachów po 1935 roku zmalała.\nWybuch II wojny światowej wypuścił z butelki dżina ukraińskiego nacjonalizmu i wyzwolił jego niszczycielską siłę. Już podczas kampanii wrześniowej ouenowscy bojówkarze atakowali żołnierzy polskich, wycofujących się w stronę Rumunii i Węgier. Polaków rozbrajano a następnie mordowano. Zagrożeni byli także cywilni uchodźcy. Uważa się, że we wrześniu 1939 roku mogło zginąć z rąk Ukraińców (nacjonalistów, ale także i komunistów) około 3 tys. Polaków. W tym miejscu należy jednak podkreślić, że większość obywateli polskich ukraińskiego pochodzenia wykazała się w 1939 r. lojalnością wobec Polski, m.in. ponad 100 tys. Ukraińców przelewało krew w szeregach Wojska Polskiego. Wbrew obiegowym opiniom radość okazywana z okazji upadku Polski nie była zbyt powszechna.\nPrzez lata 1940-41 Niemcy mamili nacjonalistów ukraińskich wizją powołania państwa ukraińskiego. To, a także terror sowiecki zaprowadzony na Ukrainie, sprawiły, że atak III Rzeszy na ZSRR spotkał się z poparciem zachodnich Ukraińców. Wraz z Niemcami weszły na Ukrainę zorganizowane przy wsparciu OUN bataliony Nachtigall i Roland a także tzw. grupy marszowe mające zaprowadzać na zajmowanych ziemiach państwo ukraińskie. Na zdobytych ziemiach powoływano samozwańczo milicję ukraińską. Po zajęciu Lwowa 30 czerwca 1941 r. frakcja Bandery ogłosiła, nie uznany przez Niemców, akt „odnowienia” państwa ukraińskiego. Bandera i premier Stećko zostali osadzeni w areszcie domowym a następnie w obozie w Sachsenhausen. Mimo to niemieckie panowanie na Ukrainie spotkało się z aprobatą ukraińskich nacjonalistów. Na licznej rzeszy wywodzących się z nich kolaborantów Niemcy oparli swą władzę. W szczególności złą sławą zapisała się w pamięci Kresowian ukraińska policja pomocnicza.\nFatalnym memento dla Polaków na Kresach Południowo-Wschodnich był Holokaust. W 1942 i na początku 1943 r. Niemcy dokonali „ostatecznego rozwiązania” kwestii żydowskiej na Ukrainie. W przeciwieństwie do krajów, w których Żydów wyniszczano w zamkniętych obozach, na Ukrainie rozstrzeliwano ich głównie na miejscu przy udziale ukraińskiej policji. Teoretycznie miała ona tylko eskortować Żydów i „zabezpieczać” miejsca egzekucji, w rzeczywistości jednak często uczestniczyła w mordach. W akcjach tych na jednego Niemca przypadało dziesięciu Ukraińców. W ten sposób naziści dali ukraińskim nacjonalistom lekcję, jak można pozbywać się w sposób definitywny całych grup ludności. Wielu świadków zapamiętało, że zainspirowani zbrodniczym dziełem Ukraińcy zapowiadali: Wyrizalimy żidiw, wyryżemo i lachiw.\nGdy na Kresach szalał Shoah, dla Polaków trwał tzw. okres pregenocydalny, swoiste przygotowanie do właściwego uderzenia, kiedy to ukraińscy nacjonaliści dokonywali pojedynczych zabójstw na Polakach. Najczęściej brano na cel osoby będące liderami lokalnej społeczności – inteligentów, byłych wojskowych, lesników, urzędników. Udało się ustalić, że w 1942 roku na Wołyniu w tego typu atakach zginęło 301 osób (w rzeczywistości zapewne jeszcze więcej). Żywioł polski na Wołyniu, już wcześniej osłabiony przez Sowietów i Niemców, wszedł w 1943 rok niemal pozbawiony elity przywódczej.\nPrzełomowym wydarzeniem dla losów Wołynia była przegrana przez Niemców bitwa stalingradzka. Pojawiło się wówczas realne widmo powrotu Sowietów na wschodnie ziemie II RP i – jak sądzono – otwarcie kwestii przynależności państwowej tych ziem. Już po Stalingradzie, w dniach 17-23 lutego 1943 roku odbyła się III konferencja OUN-B, na której zapadła decyzja o wybuchu „rewolucji narodowej”, tej samej, która miała usunąć „okupantów” Ukrainy. Już od 15 marca policjanci ukraińscy zaczęli porzucać służbę u Niemców i w większości przechodzić z bronią do oddziałów leśnych, które z czasem przyjęły nazwę Ukraińskiej Powstańczej Armii. Do 10 kwietnia zdezerterowało ok. 5000 policjantów. Rozpoczęło się dziwne „powstanie”, którego ofiarami najczęściej padali bezbronni Polacy a rzadko niemiecka administracja.\nU progu ,,rewolucji narodowej”\nPierwszą akcją oddziałów zbrojnych OUN, jeszcze przed III konferencją, był rajd sotni H. Perehijniaka – „Korobki” w dniach 7-9.02.1943 r. Po napadzie na miasteczko Włodzimierzec, gdzie zabito kilku Niemców, oddział najechał na kolonię Parośla I, gdzie podając się za partyzantkę sowiecką, dokonał mordu na 155 bezbronnych Polakach. Od tej pory według tego schematu przebiegała owa „rewolucja narodowa” – ograniczona do minimum walka z Niemcami i coraz bardziej intensywna eksterminacja Polaków. Jej przebieg w pierwszej połowie 1943 r. wyznaczają takie daty jak 26.03 (Lipniki, 184 zabitych), 22-23.04 (Janowa Dolina, ok. 600 zabitych) czy 2.06 (Hurby, ok. 250 zabitych). Nie sposób wymienić mniejszych napadów. Do połowy 1943 roku ataki UPA, w których zginęło co najmniej 9 tys. Polaków , objęły w zasadzie tylko wschodnie powiaty woj. wołyńskiego.\nNiemiecka reakcja na ukraińską guerillę była opóźniona i ograniczona. Nie dysponując na Wołyniu wystarczającymi siłami do zdławienia rewolty, ograniczyli się hitlerowcy początkowo do apeli o spokój, a także prób skierowania ukraińskiego uderzenia na Polaków. W miejsce zbiegłych ukraińskich policjantów Niemcy próbowali werbować polskich ochotników, co nie przynosiło efektu, dopóki nie nastąpiły masowe rzezie. Dopiero wówczas zdesperowani polscy mężczyźni wstępowali w szeregi policji (tzw. Schutzmannschaften), co dawało możliwość ochrony bliskich lub dokonania zemsty za ich śmierć. Polscy „szucmani” zajmowali się zwalczaniem UPA, ewakuacją i ochroną ludności oraz służbą wartowniczą. Ich liczebność nie była jednak znacząca – łącznie około 1,5 tysiąca.\nDopiero lipcowe rzezie, które zdestabilizowały niemieckie zaplecze, skłoniły Niemców do bardziej zdecydowanych działań w celu zwalczania UPA. Czynili to hitlerowcy w typowy dla siebie sposób – pacyfikując wioski wspierające nacjonalistów i aresztując podejrzany aktyw. Jednak z uwagi na to, że ukraińscy nacjonaliści nie uderzali bezpośrednio w niemiecką machinę wojenną (nie wysadzali torów, nie atakowali wojska), rzucono przeciw nim siły zbyt małe, by znacząco ograniczyć aktywność UPA.\nAntypolska akcja banderowców na Wołyniu zaskoczyła także polskie podziemie. Początkowo nie miało ono nawet rozeznania, kto stoi za napadami. Cała sprawa sprawiała na początku wrażenie lokalnej „rewolty”, być może inspirowanej z zewnątrz. W związku z tym postanowiono ograniczyć reakcję do tworzenia wiejskich samoobron. Do lipca 1943 r. powstało około 100 takich jednostek. Jednocześnie podejmowano próby załagodzenia stosunków poprzez rozmowy z Ukraińcami. Gdy je toczono, Dmytro Klaczkiwśkyj – „Kłym Sawur”, dowódca wołyńskiej UPA (czyli całości sił upowskich w tamtym czasie), podjął już decyzję o ludobójczej akcji obejmującej cały Wołyń. Wstępem do niej był atak na miejscowości skupione wokół ośrodka samoobrony w Przebrażu. W ciągu jednej nocy z 4 na 5 lipca zginęło ok. 550 polskich cywili. 10 lipca we wsi Kustycze banderowcy zamordowali trzech emisariuszy Państwa Podziemnego, przybyłych na rozmowy. Rozerwany końmi został m.in. pełnomocnik Okręgowej Delegatury Zygmunt Rumel – „Krzysztof Poręba”, poeta miary K.K. Baczyńskiego. Stało się to w przeddzień największego uderzenia UPA.\n11 lipca 1943 r. (niedziela) po kilkudniowej mobilizacji oddziały UPA wspierane przez tzw. Samoobronne Kuszczowe Widdiły, czyli chłopskie bojówki uzbrojone w siekiery, widły, kosy i tym podobną „broń”, przypuściły atak na ponad 100 polskich miejscowości. Polaków często zaskakiwano podczas mszy świętych – tak było np. w Kisielinie i Porycku. Mordowano bezbronną ludność nie oszczędzając kobiet, dzieci i starców, palono zabudowania. W następnych dniach, aż do początków sierpnia, ludobójcza akcja była kontynuowana niemal na całym Wołyniu. W zachodnich powiatach województwa akcja opóźniła się o ponad miesiąc, gdyż tamtejszy dowódca upowski – Jurij Stelmaszczuk -„Rudyj” nie mógł uwierzyć w treść otrzymanego rozkazu i zażądał jego potwierdzenia. Gdy je otrzymał, bezwględnie wyniszczył Polaków na swoim terenie. W szczególności zapadła w pamięć rzeź dwóch istniejących od kilkuset lat wsi Ostrówki i Wola Ostrowiecka, gdzie pod koniec sierpnia 1943 r. wymordowano ok. 1150 Polaków.\nDopiero w odpowiedzi na ukraińskie uderzenie AK zdecydowała o utworzeniu oddziałów partyzanckich na Wołyniu. Do 28 lipca powstało 8 oddziałów liczących łącznie zaledwie ok. 1000 żołnierzy. Wyznaczono im za cel ochronę ludności polskiej i jej mienia przed zagładą. Jednocześnie wydano rozkazy zabraniające odwetu na ukraińskich cywilach.\nJesienią 1943 r. natężenie rzezi znacznie spadło, gdyż duże obszary Wołynia były już ogołocone z Polaków. Ci, którym udało się przeżyć, uciekli do miast, gdzie upowców odstraszała obecność Niemców lub do tych ośrodków samoobrony, które przetrwały ataki wroga. Uchodźcy koczowali w opłakanych warunkach, często jedyny ratunek upatrując w zgłoszeniu się na roboty w Rzeszy. Ostatnie rzezie na Wołyniu miały miejsce zimą 1943/44r. przy przejściu frontu i związaną z tym anarchią. Tak m.in. wymordowano ok. 300 osób, głównie kobiet i dzieci, w opuszczpnym przez obrońców klasztorze w Wiśniowcu Nowym.\nNiekwestionowane dziś szacunki ofiar Wołynia mówią o 60 tysiącach zabitych Polaków. Liczba ofiar polskich odwetów mogła wynieść nie więcej niż 2-3 tysiące Ukraińców.\nGdy na Wołyniu dokonywało się zorganizowane ludobójstwo, w sąsiedniej Małopolsce Wschodniej trwał podobny do wołyńskiego okres pregenocydalny. W drugiej połowie 1943 r. w skrytobójczych mordach, nacjonaliści ukraińscy zabili na terenach trzech wschodniomałopolskich województw ponad 2 tys. Polaków (obliczenia własne autora). Na początku 1944 roku OUN i UPA rozpoczęły tam ludobójstwo na skalę podobną do wołyńskiej. Dowódca UPA Roman Szuchewycz wydał rozkazy, by Polaków „w pień wycinać”. W późniejszym czasie antypolską akcję złagodzono nakazując Polaków najpierw wzywać do wyjazdu na ziemie „rdzennie polskie” (w mniemaniu ukraińskich nacjonalistów znajdowały się one za Sanem), a jeśli tego nie uczynią, zabijać tylko mężczyzn. W praktyce oprawcy często ignorowali te obostrzenia. Niemniej, pod presją gróźb i samych rzezi z ziem tych uciekło 300-400 tysięcy Polaków.\nNajwiększe nasilenie ataków w Małopolsce Wschodniej trwało od lutego do kwietnia 1944 roku. W tym zbrodniczym dziele UPA była wspierana przez jednostki SS „Galizien”, dywizji Waffen SS złożonej z ukraińskich ochotników, które operowały na terenach b. woj. tarnopolskiego. Symbolem ludobójstwa w Galicji jest miejscowość Huta Pieniacka, gdzie 28.02.1944 r., SS „Galizien” i członkowie UPA, zabili według różnych źródeł od 700 do 1200 Polaków. Tego samego dnia, już samodzielnie, UPA wymordowała ponad 150 Polaków w Korościatynie w powiecie buczackim.\nEksterminacja Polaków w Małopolscy Wschodniej trwała z przerwami, z większym lub mniejszym natężeniem, aż do połowy 1945 r., a więc niemal do wyjazdu Polaków na tzw. Ziemie Odzyskane.\nStan badań nad ludobójstwem w Małopolsce nie pozwala na podanie jednej, niekwestionowanej liczby ofiar. Różne szacunki zaczynają się od 30-40 tys. , a kończą na 100 tys. zabitych   . Moim zdaniem we Wschodniej Małopolsce zginęło więcej ludzi niż na Wołyniu. Tymczasem liczba ofiar polskich odwetów jest oceniana tam od tysiąca do 5 tysięcy.\nNieco inaczej niż na Kresach wyglądała sytuacja na Lubelszczyźnie, której część położoną na prawym brzegu Sanu ukraińscy nacjonaliści także uważali za ziemię ukraińską. W związku z szalejącym terrorem okupanta niemieckiego działały tam silne oddziały partyzanckie BCh i AK. Z chwilą podjęcia przez ukraińskich nacjonalistów tzw. antypolskiej akcji (luty/marzec 1944), polskie podziemie przystąpiło na tych terenach do odwetowych i prewencyjnych uderzeń na wsie ukraińskie będące siedliskami policji ukraińskiej i UPA oraz do ewakuacji polskiej ludności. Doszło do licznych i krwawych starć z siłami ukraińskimi, w wyniku których na południowej Zamojszczyźnie ukształtował się 150-kilometrowy front polsko-ukraiński utrzymujący się aż do przyjścia Armii Czerwonej. Według dr. Motyki straty polskie i ukraińskie na tych terenach były zbliżone: po 3-5 tys. ofiar. Badacze wywodzący się z ruchów kresowych i patriotycznych podwyższają straty polskie do 15 tysięcy, przy czym włączają w to także liczne ofiary formacji złożonych z Ukraińców w służbie niemieckiej, zaś szacunki ofiar ukraińskich czynione przez Motykę uważają za pozbawione dostatecznych podstaw.\nSzczególnie negatywnym wyróżnikiem ludobójstwa ukraińskich nacjonalistów, czymś co do dzisiaj budzi niedowierzanie i grozę, było powszechne, niewyobrażalne bestialstwo oprawców przejawiające się w wymyślnych torturach i niezliczonych sposobach zadawania śmierci. Nad ofiarami często pastwiono się w okrutny sposób – wydłubywano oczy, obcinano części ciała, ćwiartowano, rozcinano brzuchy, krzyżowano. Obrazy tortur zadawanych przez nacjonalistów ukraińskich są jakby żywcem wzięte z kronik opisujących okrucieństwa chmielnicczyzny i koliszczyzny.\nWybitny znawca tematyki ludobójstwa, prof. Ryszard Szawłowski zwraca także uwagę na kilka innych negatywnych wyróżników ludobójstwa ukraińskiego (w porównaniu do ludobójstw niemieckiego i sowieckiego na Polakach):\n– zarówno hitlerowcy jak i Sowieci nigdy nie przystąpili do eksterminacji wszystkich dostępnych im Polaków. Natomiast UPA na obszarze swego działania nakazywała „Polaków w pień wycinać”.\n– duży udział ludności cywilnej w mordach. W przeciwieństwie do ludobójstw sowieckiego i niemieckiego, gdzie eksterminację przeprowadzały wybrane formacje, Polacy na ukraińskich Kresach padali często ofiarą podburzonej do mordu ludności, nierzadko własnych sąsiadów.\n– Morderstwa w rodzinach mieszanych. Według utartego zwyczaju w rodzinach polsko-ukraińskich synowie „dziedziczyli” narodowość po ojcu a córki po matce. Zdarzało się, że atmosfera radykalnej rozprawy z Polakami i presja zaczadzonego nacjonalizmem otoczenia, pchały ukraińskich członków rodzin mieszanych do mordu na polskich najbliższych. Znane są przypadki zabijania żon przez mężów, sióstr przez braci, matek przez dzieci, itd.\n– Były to zbrodnie dokonane nie przez okupantów, lecz przez obywateli państwa polskiego. Gwoli sprawiedliwości należy wspomnieć, że wielu Ukraińców przeciwstawiało się mordom dokonywanym na Polakach, udzielając im różnej pomocy, za co często byli zabijani przez swych rodaków.\n– Taktyka spalonej ziemi. Nacjonaliści ukraińscy nie poprzestawali na unicestwieniu lub wygnaniu Polaków. Planowo niszczyli także wszelkie ślady ich bytności – zabudowania mieszkalne i gospodarcze, budynki publiczne, kościoły, dwory a nawet sady owocowe.\n– Brak prawdy. O ile przedstawiciele Niemiec a także w pewnym stopniu Rosji, przyznają, że dochodziło z ich strony do zbrodni na narodzie polskim, o tyle z ośrodków władzy ukraińskiej płyną wypowiedzi zupełnie odwrotne. OUN i UPA przedstawia się jako formacje narodowowyzwoleńcze, stawia się pomniki ich przywódcom, ludobójstwo na Polakach zaś neguje się, relatywizuje lub przemilcza. Co gorsza, ten punkt widzenia przyjęła część polskich środowisk opiniotwórczych i politycznych.\nWłaśnie ten ostatni negatywny wyróżnik sprawia, że w ostatnim czasie wzmógł się polsko-ukraiński spór o historię, przeniesiony także na polskie wewnętrzne stosunki. Środowiska kombatanckie i kresowe, naoczni świadkowie zagłady Kresów i ich potomkowie, nie mogą pogodzić się z zupełnie jawnym już nazywaniem zbrodniarzy bohaterami, tolerowanym przez polskie elity w imię źle pojętego „pojednania”. Wołanie Kresowian i ich przyjaciół o prawdę wzmaga się wprost proporcjonalnie do natężenia kłamstw płynących z drugiej strony. Szczególnie boli przypisywanie ofiarom tej okrutnej rozprawy części odpowiedzialności za zaszłe wydarzenia, nazywanie ich tragedii „marginesem” oraz wyolbrzymianie i idealizowanie wątpliwej miary państwotwórczych działań OUN i UPA.\nOczywiście pod względem liczby ofiar ludobójstwo nacjonalistów ukraińskich dokonane na Kresach Południowo-Wschodnich nie wytrzymuje porównania ze zbrodniami niemieckimi i sowieckimi. Należy jednak pamiętać, że za okupantami niemieckim i sowieckim stały państwowe aparaty zbrodni i mieli oni w różnych okresach czasu całość ziem polskich pod kontrolą. Natomiast nacjonalistom z OUN i UPA nigdy nie udało się stworzyć państwa, swoimi działaniami objęli tylko południowo-wschodnie ziemie II RP. Poza ich zbrodniczym zasięgiem pozostawała z reguły ludność miejska. A jednak, mimo stosunkowo szczupłych sił (UPA w momencie największego rozwoju liczyła 30 tys. ludzi) i ograniczonego zasięgu działania, ukraińscy nacjonaliści podjęli się dzieła wymordowania wszystkich dostępnych im Lachów. Zdołali unicestwić ponad 100 tysięcy Polaków oraz nieznaną bliżej liczbę (kilkadziesiąt tysięcy?) Ukraińców niechętnych nacjonalistycznej ideologii. Swoimi działaniami zmusili do ucieczki dalsze setki tysięcy ludzi. Nie można także zapominać, że wielu członków OUN i UPA przyłożyło rękę do zagłady Żydów (kolejne kilkaset tysięcy zamordowanych). Mieliśmy, więc do czynienia za przyczyną ukraińskich nacjonalistów na Kresach Południowo-Wschodnich z niebywałą erupcją zbrodni i barbarzyństwa, godną wiecznego potępienia a nie pochwały.\nZbrodnia ta jest zatem bagatelizowana zupełnie niesłusznie. Obok sowieckich wywózek, Holokaustu oraz tak zwanej repatriacji była jednym z ostatnich etapów tragicznego procesu bezpowrotnego zniszczenia fenomenu nazwanego Kresami Wschodnimi. Oznaczała zniknięcie setek miejscowości, lokalnych społeczności i „małych ojczyzn” oraz obiektów kultury materialnej. Znając znaczenie Kresów dla kultury polskiej (czyż nie stamtąd pochodzili Mickiewicz i Słowacki, Krasiński i Pol, Miłosz i Herbert?) należy uznać za rzecz wielce zastanawiającą, że tragedia ta wciąż jest nieobecna w polskiej zbiorowej pamięci.\n„Mego dziadka piłą rżnęli / Myśmy wszystko zapomnieli” – pisał Wyspiański w „Weselu” o rabacji galicyjskiej. Wbrew gorzkim słowom poety, pamięć o tym krwawym wydarzeniu pozostawała żywa przez sto lat, czyli dopóki żyło pokolenie wnuków, naocznych świadków traumy, z którą uszłe z życiem ofiary tamtej rzezi musiały zmagać się przez całe życie. Jeśli ktoś liczy na to, że ludobójstwo OUN i UPA przestanie budzić emocje, musi poczekać jeszcze przynajmniej kilkadziesiąt lat.\n Grzegorz Motyka, Ukraińska partyzantka, Warszawa 2006, s. 72\n Władysław Siemaszko, Ewa Siemaszko, Ludobójstwo dokonane przez nacjonalistów ukraińskich na ludności polskiej Wołynia 1939-1945, tom II, Warszawa 2000, s. 1038\n Ewa Siemaszko, wypowiedź z 27 maja 2003 r. podczas dyskusji panelowej „Przeszłość, która dzieli. Eksterminacja ludności polskiej na Wołyniu i w Galicji Wschodniej w latach 1943-1945” – zob. http://www-kresy.pl/wolyn/inne/przeszlosc.htm\n Grzegorz Motyka, op.cit, s. 412\n Ryszard Torzecki, Polacy i Ukraińcy. Sprawa ukraińska w czasie II wojny światowej na terenie II Rzeczypospolitej, Warszawa 1993, s. 267\n Henryk Komański, Szczepan Siekierka, Ludobójstwo dokonane przez nacjonalistów ukraińskich na Polakach w województwie tarnopolskim 1939-1946, Wrocław 2006, s. 6,  Szczepan Siekierka, Henryk Komański, Krzysztof Bulzacki, Ludobójstwo dokonane przez nacjonalistów ukraińskich na Polakach w województwie lwowskim 1939-1947, Wrocław 2006, s. 1179, Szczepan Siekierka, Henryk Komański, Eugeniusz Różański, Ludobójstwo dokonane przez nacjonalistów ukraińskich na Polakach w województwie stanisławowskim 1939-1946, Wrocław 2007, s. 11.\n „raczej bliżej tysiąca niż pięciu” – zob. Grzegorz Motyka, op. cit. s. 411\n Grzegorz Motyka, op.cit., s. 398\n Stanisław Jastrzębski, Ludobójstwo nacjonalistów ukraińskich na Polakach na Lubelszczyźnie w latach 1939-1947, Wrocław 2007\n zob. artykuł Andrzeja Żupańskiego pt. Grzegorz Motyka o Giedroyciu, Polakach, Ukraińcach, IPNie, zamieszony na stronie http://www.wolgal.pl/art40.html\n Ryszard Szawłowski, Przedmowa do: Władysław Siemaszko, Ewa Siemaszko, Ludobójstwo…, op.cit., t. I, s.12-14.\nhttps://kresy.pl/wp-content/uploads/2017/02/6e6796dc1018f7829fca63d082dc6260.jpg 1208 800 Bosak-Bosakowski https://kresy.pl/wp-content/uploads/2017/03/kresy_logo_header_vector_full.svg Bosak-Bosakowski2009-06-30 10:31:502009-06-30 10:31:50Historia trzeciego ludobójstwa\nBolcieniki Szydłów – żmudzka Częstochowa


Trzmielewo 2014 « Yeti\nNo i stało się. Godz. 19:00 – trzy autobusy niskopodłogowe dotarły w okolice leśnych polan na których staną namioty obozu trzmielewskiego. Od początku – Z Jastarni wyruszyła na kierunek Trzmielewo grupa nadmorska. Po drodze połączyła się z tymi co z rodzicami też znad morza, ale trzon zapakowany w wagony PKP wystartował z Krakowa. Złośliwość PKP wobec obcej Yeti ludzkości nie zna granic. Wpakowali do naszego wagonu dwie panie – miłośniczki ciszy i spokoju, które marzyły o relaksacyjnej podróży na wywczas. Doznały prawdziwego masażu uszu przepełnionego kakofonią dźwięków radosnej dzieciarni. Teraz tego samego doznała przyroda. Ptaszęta przyspieszają naukę latania coby wcześniej salwować się ucieczką do krain ciszy… a więc zaczynamy.\nZgodnie z przewidywaniami w dniu dzisiejszym nie było łatwo. Wydawałoby się , że wszyscy będą wymęczeni podróżą atrakcyjnymi kolejami PKP – z jakże uprzejmą obsługą kontrolną. Każdy konduktor w pięknej czapeczce z dziurkaczem rwizora i życzliwym nastawieniem w stosunku do młodzieży szkolnej, pieczołowicie sprawdzał dokumenty w poszukiwaniu przestępców młodocianych (prawdopodobnie nadużywających uprawnień zniżkowych). Tak sześć razy – mamy poczucie, że są jeszcze instytucje, które zgodnie z maksymą iż kontrola wyższą formą zaufania, czuwają… Czyli wymęczenia nie było. Ranko słoneczne i roboty huk. Rodzice od samego rana zawracają głowę telefonami – trzeba być grzecznym w odpowiedzi na pytanie – wszystko w porządku? I tak ok. 60 razy. Kochani! Miejcie litość nad nami… Do postawienia cały obóz (pierwszy nocleg pionierski). Rozbijamy na naszej polanie 18 namiotów. Połowa stanęła już do obiadu. Potem kąpiel relaksacyjna w ciepłych wodach jeziora. Zaczynamy zakwaterowanie i kończymy stawianie namiotów. Przy rozpakowywaniu okazuje się, że zgodnie z prośbą – mało kto podpisał rzeczy wic dzieci nie przyznają się do nich. Menażki zakupione w Dekatlonie są charakterystycznie – wszystkie takie same. Wyjście na obiad poprzedzamy znakowaniem ubrań i sprzętów (ale worek rzeczy niechcianych już się zapełnia). Dotarł do nas Kasper – szef treningowy i zajęciowy z asystentem Leosiem. Zameldował się również Mateusz i Antek z rodzinami (przedszkole powoli wypełnia się). Zaczyna nas być grubo ponad setkę… Można powiedzieć, że po godz. 20:00 jesteśmy już wszyscy zakwaterowani, wykąpani, nafutrowani – gotowi do wieczornej odprawy. Jutro zaczynamy normalny rytm obozowy ale o tym w następnych relacjach.\nPS. Zachody słońca tchną kiczem i cudownością kolorów…\nPrzebudzenie słoneczne – lato pełna gębą. Jeszcze bez dźwięków sygnałówki bo trąbka będzie dowieziona Maczetonem. Rozruch, porządki, śniadanie – wpadamy w obozowy rytm. Przy śniadaniu wspomnienia z pierwszej warty – „na pewno zginiemy, jesteśmy takie młode, za wcześnie żeby umierać…” – nocą strach ma oczy wytrzeszczone. Poranne spotkanie bez gali sztandarowej – bo brak masztu. Rozdano umundurowanie obozowe w postaci koszulek. Każdy dostał również śpiewnik z piosenkami na wieczorne śpiewogranie. Mamy już tablicę ogłoszeń, ale bez ogłoszeń. Tablica zmajstrowana przez świeżo upieczonego inżyniera budowlanego nie trzyma żadnego kąta. Wygląda na to, że czeka nas duży chaos w budownictwie. W Klubie występuje kilku studentów tego wydziału – może bardziej wyćwiczonych praktycznie bo mieli okazję zapoznać się z budową gwoździa w Jastarni. Będziemy jeszcze powoli upiększać naszą polanę, ale w miarę wolnego czasu – rozpoczynamy treningi. Na pierwszy ogień marszobieg w stronę Białego Boru. Wizyta zaopatrzeniowa w w/w mieście przypomina nam, że jest miejsce słynące ilością fotoradarów. To tutaj preliminuje się dochód w wysokości kilku milionów z tytułu mandatów (więcej niż gmina Warszawa) – faktycznie jeden z nowych łudząco przypomina śmietnik przydrożny. Po marszobiegu – dzieciaki dobrze przykurzone myk do wody – obiad – cisza poobiednia no i długo wyczekiwany spacer na zakupy do centrum Trzmielewa. Po spacerze sprawdzian pływacki. Oj! Rodzice! Cieniutko!. Ok. będziemy wspierać. U nas się pływa. To warunek uczestnictwa w obozach z żaglami. Jeszcze wciąż roboty huk. Powstały boiska, batut już sprężynuje, ale jest kilka prac do wykonania w dniach następnych. Kolacja, apel i ognisko. Wszystko fajosko – tylko męczący, wieczorny dźwięk telefonu. Kochani mamy co robić a na pytanie „co słychać” wciąż ta sama odpowiedź – DZIECI!\nJak to dobrze, że mieszkamy pod osłoną lasu. Słońce praży już od samego rana, wiatr zerowy – wyobrażamy sobie co muszę odczuwać ci co w mieście.. Już jest normalnie – apel, faga na maszt i do zajęć. Wszyscy podzieleni na grupy mają wyznaczone zadania treningowe i jeszcze te budowlane – obiekty użyteczności publicznej w zakresie sportu i rekreacji. Jaka błoga cisza na tzw. majdanie. Przyspieszamy budowę boiska do Jo –Jo – to dopiero dobrze wpłynie na aktywność ruchową. Dla nie wtajemniczonych instrukcja w/w gry do przestudiowania ZASADY GRY W JO-JO. Na bieżąco przekazujemy informacje kolarskie z Francji. Donosiciel stara się wszystko dokładnie opisać używając wielu pojęć wymagających specjalnego tłumaczenia. Staramy się zawęzić zainteresowanie kolarstwem do barw koszulek ze wskazaniem na hostessy. Powoli będziemy przechodzić do rozmiarów. Trasy na których można je spotkać mniej nas interesują\nCzas na przedstawienie ekip namiotowych (dzieci nazywają je pokojami).\nOpiekunka MARIA – Włoszka stara się utulić TYGRYSICE: Ania i Halinka to papużki nierozłączki, mylące pastę do zębów z kremami, ale z małym uszczerbkiem ponieważ szczerbate są wymiennie – Ania brak jedynek, Halinka – brak dwójek. Zuzia ma problem bo straciła scyzoryk, który pożyczyła bratu a ten używał go niezgodnie z przeznaczeniem i czasowo został zdeponowany. Maja – wciąż przy nadziei ponieważ mama obiecała przed wyjazdem, że jak tylko będzie chciała wrócić to zostanie jej życzenie spełnione. I raz na dzień chce wracać. (Mamo – takie pomysły obietnic podobno przechodzą po szóstym dziecku więc Mamo i Tato – ważny elemencie rodziny – wszystko przed Wami…). Pola – z pięknymi warkoczykami, który zwalniają z mycia głowy? Udaje się jednak ominąć wspólnie ten wybieg. Amelka prosiła żeby przekazać, że nie chce wracać (po namyśle dodała, że póki co…). Marysia – siostra brata co to na obozie żeglarskim każdą czytał książkę o Napoleonie licząc na to, że będzie dzięki temu zwalniany z prac społecznie przydatnych (zaraz, zaraz tylko skończę stronę) – co za zbieg okoliczności z namiotu Tygrysic często słychać jak ktoś odpowiada „zaraz, zaraz tylko skończę stronę”. Drugi zespół podopiecznych Maryśty to KANIBALKI. Patrzą na budowę nikczemnych ciałek to kiepski czas dla kanibali. Może co w buszu znajdą i polepszy im się po obozie – mam na myśli kilogramy. Najbardziej zabiedzona to Hania – tutaj jednak możemy mieć do czynienia z obciążeniami genetycznymi – nie wiedzieć czemu bardzo czeka na przyjazd Maczetona (sprawdzimy). Marysia – siostra Hani Włoszki – zawsze uśmiechnięta – radość czy cóś?. Maria – „obmyśla w głowie ekspres do kawy z Antonem w majtkach” – cokolwiek by to miało znaczyć… Emilka – zagraniczna obozowiczka – wyrosła i coraz bardziej dziarska – szkoda, że tylko klubowiczka letnia. Maja – „a Maja to tańczyła dzisiaj z Golumem…”. Oliwka – specjalnie przygotowała się do nalewania herbaty no bo z kubeczkiem podszedł ten słynny aktor MATEUSZ – może uda się kiedyś z obiadem – wydawanie dwóch dań dłużej trwa….No i jeszcze chórem – „najfajniej to było po warcie!”.\nDojechał Maczeton. Są paczki – jest radość. Szczególne podziękowania rodzicom za małe co nieco dla kadry (ależ nie trzeba było…). Szczęśliwie dopoceni treningowo, wykąpani wieczornie kończymy dzień. Dotarła do nas również sygnałówka – cisza nocna zostanie obozowo zagrana.\nGodz. 7:45 dźwięk pobudki niczym wiosenny śpiew słowiczy podrywa wszystkich do trudów kolejnego obozowego dnia. Radość w oczach – przecież zaczynamy ulubionym rozruchem. Wszystko idzie coraz sprawniej. Nawet wspomnienie tej mamy co obiecała, że przyjedzie do dziecka jak tylko tego zapragnie – jakby bardziej rozmyte porankiem. Nie ma czasu tęsknić. Porządki, apel – wciągnięcie na maszt naszej historycznej flagi, kilka uwag szkoleniowych. Zaczynamy od szkolenia musztry (postawa zasadnicza i równanie szeregów co by usprawnić zbiórki), później pokaz porządkowania rzeczy przeznaczonych do snu (kanadyjka, trzepanie kocy, przewietrzanie śpiworów i układanie wszystkiego w pozycji – na dzień) no i jedno z ważniejszych szkoleń – sikanie w przeziur WC „to taki specjalny otwór przez który można oglądać inny świat a być może nawet przesunięty w czasoprzestrzeni). Uczymy się podstawowych czynności powtarzając wiersz – „pamiętaj tępa głowo – podnoś deskę sedesową”. Zaczynamy zauważać przydatność poezji – jest lepiej w ciągu dnia. Jeszcze przed wyjściem na treningi przyszła zbłąkana owieczka z zawstydzeniem oddając przemyconą komórkę w paczce przywiezionej przez Maczetona. Zalękniona – wstydząc się za rodziców – stwierdziła, że nie mogłaby żyć w grzechu do końca obozu. Dziecko nagrodzono a rodzicom – „siekierka”. Treningi z coraz większym zaangażowaniem – widać jak coraz lepiej funkcjonuje rytm obozowy. Jest wspaniale gdy po wysiłku fizycznym można wskoczyć pod czujnym okiem ratownika do ciepłej wody jeziora. Wieczorem spacer do centrum Trzmielewa gdzie będzie odprawiona msza niedzielna. Księdza Dobrodzieja dowiozą nam za małe co łaska no i przy okazji sklepik będzie dłużej otwarty – same atrakcje. Jeszcze rozmowa z Mikołajem na temat francuskiego wyścigu z naciskiem jednak na potęgę piłki nożnej i pozycji naszej reprezentacji w tej ważnej dyscyplinie sportowej (mimo sukcesu Majki) – no, można powiedzieć, że dzień został wypełniony.\nPora na kilka słów na temat ekip kolejnych „pokoi” (namiotów). Diana – opiekunka DZIKICH ANTYLOP w skład których wchodzą: Antośka, Marta Pola, Nadia, Nadia, Gabrysia i Agata. Drugi namiot na patrona wybrał ZABÓJCZE ŻYRAFY. Pod płótnem tego namiotu mieszkają Kasia, Helena, Helena, Natalia, Ania, Weronika, Zosia, Helenka.\nPS – dziękujemy tatusiowi Wojtusiowi i żonie Dominisi za dary… Tatusia Piotrusia informujemy, że teraz zaplatamy warkoczyki synkowi a rozplatamy córeczce. Mamusie Karola uspakajamy – jak tylko spotkamy Karola to zrobimy mu zdjęcie. Pozdrowienia.\nA to ci dopiero – malutka Marysia kończy dzisiaj 18 lat!\nPrzebudzenie odbiegające od zwyczajowego. Maria zostaje wybudzona wcześniej skierowana na trasę biegu z zagadkami pisanymi wierszem. Rozwiązując zadania dociera do izolatki (miejsce ustawowo wymagane przez SANEID) – czyli namiotu dla potencjalnie obłożnie chorych uczestników obozu, których już nie warto zawozić do szpitala – gdzie niespodzianka – dotarły do nas Hania i Natalia – kumpelki od wielu lat. Zrobiło się bardzo miło. Uroczystości urodzinowe przenoszą się na apel. Flaga na maszt – trzeba rozpocząć dzień – okrzyki związane z Króelm Lwem. Przy okazji odkrywamy, że jest jedno biedne dziecko, które nie widziało filmu. Biedaczysko musi znać wszystkich kolaży – tych naszych i zagranicznych – a nie wie kto Simba… czasami smyki faktycznie mają trudne dzieciństwo. Później życzenia – najsympatyczniejsze od dziewczynek, którymi Maryśta się opiekuje, dalej tradycyjna kąpiel czyli specyficzny wrzut do wody i tak 18 razy. Ukrop z nieba dalej się leje – postanawiamy wszystkie zajęcia treningowe przeprowadzać nie dalej jak 100 m od jeziora. Biegamy, skaczemy, łapiemy równowagę z coraz większym zaangażowaniem. Zostaje uruchomiony „małpi gaj” nauka węzłów i podstaw wspinania. Jazda na karabinku. Co jakiś czas bieg na kąpielisko i odkurzanie ciał na wilgotno. Po obiedzie cisz – czas na zawiązanie sadełka. Dalej spacer do sklepiku „Pod Lipą”. Docierają do nas na okoliczność urodzin Marysi również państwo Peszkowie, oraz wielopokoleniowa gromada państwa Dziadyków. Obecność Maćka pozwala nam liczyć na kolejne komiksy obozowe. Popołudniową porą gra w literki. Wszystkie zespoły ruszają na poszukiwanie liter skrzętnie ukrytych w najmniej spodziewanych miejscach, które ułożone w odpowiedniej kolejności tworzą hasło – wszystko to dzieję się przy pomiarze czasu. Znowu upoceni, zakurzeni – myk w jezioro. Wspólnie z Mikim prześledziliśmy kolejny etap TdF i informacje, że Adamek nie wraca do kraju (może minister sportu w przyszłym rządzie technicznym). Prezes Tajner pozbył się MOZN ze struktur PZN. Stoch skacze też latem – narciarstwo w świetlanej przyszłości. Pogadaliśmy jak stare chłopy…Kolacja i śpiewogranie przy urokliwym zachodzie słońca. Do wszystkich – DZIECI SĄ BARDZO DZIARSKIE! Dobranoc – jutro też jest dzień…\nHurrra! Dzień wielkiego sukcesu treningowego. Tydzień ćwiczenia i… – deski sedesowe suche. Ten wielki sukces wróży również dobre wyniki na zimowych trasach. Po kolei. Dzień dalej skąpany w słońcu – to my je od zadka strony – ono praży a my do wody. Potem wysychanie przy ćwiczeniach. Dzisiaj siła. Mięśnie przyrastają – u niektórych już pojawia się zarys. Młodsze grupy siłują się na stacyjkach a starsze rozgrywają turniej Jo-Jo. To ci dopiero fenomen rozbudzający emocje. Wygrały Lwy. My ćwiczymy a Agnieszka stara się być uprzejma w rozmowach telefonicznych – pocieszać informacjami tęskniących. Niestety słońce, zmęczenie, przeciążenie pytaniami powoduje chaos w późniejszych dyrektywach.\n– Leon – zrób paczki braciom.\n– Jakie paczki?\n– No te na stronę – w sensie zdjęcia – bo paczki mają dostać…\nBądź tu mądry i wykonuj poprawnie polecenia. Z podobnymi rozkazami to spotykałem się w LWP. Usprawiedliwiamy jednak Agę – ma prawo być zmęczona sprawdzaniem rys na ciele uczestników obozu zauważonych czujnym rodzicielskim okiem na zdjęciach zamieszczonych w galerii… Kochani nie martwcie się jak wcześniej informowaliśmy mamy na obozie izolatkę. Jeżeli tylko coś więcej wiecie niż my zaraz umieścimy potencjalnie podejrzanego o urazy w w/w miejscu i epidemii nie będzie. Równolegle do zajęć sportowych ćwiczymy utrzymywanie porządków. Idzie coraz lepiej. Jeżeli po powrocie w domach będzie z tym problem wystarczy włączyć TV z jakimkolwiek serialem w którym będzie występował Mateusz i ostrzec, że w każdej chwili może się pojawić w drzwiach – gwarantowany sukces… Zmajstrowaliśmy strzelnicę dla łuczników. Póki co jest dobrze – wciąż wraca z zajęć tyle samo strzelców ilu wyszło.\nWracamy do przedstawienia ekip namiotowych. Kolejna to KOŚĆ SŁONIOWA. Opiekunka bezpośrednia Kasia. W pokoju urzędują Julia, Jula Julka, Zuzia, Jagoda, Manuela. Kasia opiekuje się również BUSZMENKAMI. Jula, Maja (jeszcze teraz wspominamy wspaniały prezent przysłany kadrze), Zuza, Maria, Zuzia. Oba w/w zespoły to już wyjadaczki obozowe. Wzorowe porządki i jak mówi Kasper duże zaangażowanie treningowe.\nZ Mikim, pogadaliśmy o kolarstwie. Śpiewogranie i spanie. O przepraszam – dzwoni telefon. Agnieszka z dziećmi – ja nie odbieram – Dobranoc.\nKtóż dzisiaj pamięta, że mamy dzisiaj dzień czekolady… W ubiegłym stuleciu władze oddawały tego dnia wszystko przed terminem. Było bardzo nadymanie tabliczka czekolady nosiła nazwę – „22 lipca dawniej E. Wedel” – obecnie już tylko „E. Wedel”. My też postanowiliśmy coś zrobić przedterminowo i pobudkę poprzedzono nocną grą terenową.. Chyba z tego powodu poranne wstawanie takie bardziej niemrawe. Na apelu szybki wstęp treningowy z nauczania musztry – dwójki i czwórki, OPR Mateusza w temacie porządki, poszukiwanie właścicieli rzeczy znalezionych, okrzyki i po śniadaniu do zajęć. Dzisiaj w grupach: slalomy, liny, żeglowanie, strzelectwo. Ponownie okazało się, że w rywalizacji militarnej z winy rządzących jesteśmy marnie wyszkoleni. Najlepszym strzelcem został przedstawiciel kraju francuskiego Staszek Bereton (dawniej Betoniara) – otrzymał nagrodę w postaci beretu z symboliką narodową. Upały nas nie odstępują więc w dalszym ciągu korzystamy ile tylko się da z moczenia dziennego jeziornego pod okiem ratownika (moczenie nocne niekontrolowane występuje u wnuka Agnieszki). Ponieważ dotarła do nas wiadomość interwencyjna dotycząca sugestii dopilnowania wymiany obuwia – wnikliwa rodzicielska analiza zdjęć w galerii – uprzejmie informujemy, że rozkazem dziennym jutro chłopcy będą chodzić w butach dziewcząt, dziewczęta w butach chłopców. Pojutrze przewidujemy dzień lewych butów tych co stoją w szeregu po prawej stronie, a ci z lewej w prawych. Następny dzień (w ramach oszczędności mocno nadszarpniętych podeszw) wszyscy przemaszerują boso. Swoją drogą znajdujemy coraz więcej rzeczy tzw. niepotrzebnych – to wyjaśnia wagę plecaków. Możemy zapewnić, że niektórzy będą mieli mnóstwo czystych koszulek majtek, sukienek, skarpetek, dresików, sweterków, kurteczek itp., itd. – w ilościach mocno przekraczających te sugerowane spisem ekwipunku. Już teraz, przy robieniu porządków słychać z namiotów często – O! Nie! Następnym razem pakuję się sam! Tymon prawdopodobnie nie przewiduje powrotu do domu ponieważ przed wyjazdem wywiesił na drzwiach swojego pokoju ogłoszenie – „na sprzedaż”. Wracając do butów dzieci to widać, że przy doborze najczęściej rodzic nabywający w/w kieruje się modą a nie użytecznością – ileż było tych ze złoceniami, posrebrzane z kokardką itp. – prawda Wojtek? A gdzie wnikliwe badania czy dziecko ma tendencje pronacji czy zalicza się do supinatorów. A może stawia stopę neutralnie? Często bywa tak, że woli te wygodne (ważne przede wszystkim przy zajęciach sportowych).\nPonieważ informacje z TdF dla Mikiego zawierają coraz więcej pytań i tęsknot rodzinnych (przemyt czytelny) a coraz mniej wieści merytorycznych – przechodzimy do analiz poszczególnych etapów posiłkując się niestronniczymi opowieściami szowinistycznie nastawionych kibiców z Polski tylko obiektywnym przekazem internetowym. Wczoraj mieliśmy w TdF „dzień kroplówki”. Dzisiaj kolarze lekko odurzeni jadą dalej. „Majka zajmując odległe miejsce został liderem klasyfikacji górskiej”, „Kwiatek osłabł i wszedł do dziesiątki” (dziwne te zawody – im gorzej tym lepiej…).\nPrzed nami jeszcze dokończenie zajęć przedpołudniowych, kolacja ogniskowa (pieczenie kiełbas) i śpiewogranie.\nKończymy dzień przedstawieniem składów namiotów pod opieką Krokieta. Pierwszy to AFRYKAŃSCY WOJOWNICY – Piotrek, Oliwier, Maciek, Kuba, Staszek i Michał. Drugi – BANANY – Robert, Krzysiek, Wojtek, Maciek, Konstanty i Michał.\nNastępny dzień rozpoczęty tradycyjnie – lecimy dalej. Niezmiennie świeci słońce – sprowadzamy drugą żaglówkę i merdamy po jeziorze na dwa stery – to tak dla przybliżenia przyszłości w klubie. Wiaterek wymagający – są przechyły – są strachy. Rośniemy z nartami i żaglami. Ci co nie pływają – trenują. Właściwie na każdym skrawku naszych polan można zobaczyć grupki wyginające się w celu usprawnienia i umięśnienia. Na stoku do biegania – slalomy. Strzelnica czynna dla kolejnej grupy – Michał J. okazał się doskonałym snajperem uzyskując lepszy wynik od naszego Francuza. Honor Polski uratowany. Jeżeli do tego dodać wspaniały występ kolarza Majki to potęga nasza jest niebywała . Dzieci ćwiczą z ogromnym zaangażowaniem. W małpim gaju poruszają się coraz sprawniej – chyba będzie żal je oddawać rodzicom… Zajęć tyle, że nie ma czasu zagrać w Jo-Jo. Po kolacji wspaniała niespodzianka. Wreszcie świat nam się trochę odkurzył opadem deszczu. Powietrze pachnie jakoś inaczej – świeżej. Sprawdzamy prognozę pogody – opad chwilowy. Od jutra wraca słońce. Z racji roszenia z nieba musimy zrezygnować z wieczornego ogniska.\nPowoli zbliża się termin wielkiej gry terenowej, której motywem przewodnim będzie scenariusz opracowany przez Maćka na kanwie filmu (sza! To jest tajemnica…). W poprzednich latach byli: Robin Hood, Piraci z Karaibów i Ogniem i mieczem. Napisałbym o tegorocznym ale obawiam się, że któren jeden paplający rodzic doprowadzi do przecieków. Czekamy więc razem z obozowiczami na odsłonę.\nWpis zakończymy przedstawieniem ekip namiotowych nad którymi stara się zapanować Filip. DZIKA AFRYKA – Jasiek, Karol, Mateusz, Anton, Mikołaj i Michał. Zespół bardzo ruchliwy – Filip dzięki nim ma do perfekcji opanowane liczenie do sześciu – oczy na szypułkach i coraz szerszy zasięg ramion umożliwiający wyłapywanie… Drugi namiot nosi nazwę DROMADER – Artur, Ignacy, Kajtek, Max, Jasiek, Tadeusz, Staszek. Prawdziwi miłośnicy przyrody. Obserwatorzy odwiecznej walki żywiołów. Wyłapują mrówki i oceniają rywalizację czarnych na czerwone… Emocje większe niż na naszych ligowych boiskach piłkarskich. Jeżeli już zaczepiliśmy o tę dyscyplinę demoralizacji młodzieży to uprzejmie donosimy, że ku naszej ogromnej satysfakcji zamarła piłka kopana na tym obozie. Oby ta tendencja utrwaliła się. Tym optymistycznym akcentem odtrąbimy lada chwila ciszę nocną. Przed snem zasłyszano rozmowę Babci z Wnukiem:\n– ale pachniesz jeziorem – mówi Babcia tak bardziej romantycznie,\nkoleżka się zadumał i po chwili stwierdził\n– to chyba nieładnie…\nDotarł kurier z paczkami. Tutaj serdeczny ukłon w stronę tych co wzbogacili przesyłki dla dzieci darami dla tyrającej kadry obozowej. Suchy prowiant skonsumowano – teraz pić się chce… No to teraz już dobranoc.\nPonoć w Polsce odpoczywają od upałów – w Polsce może tak ale u nas słońce powróciło. Odsuszyło poranną porą wszystko co wcześniej Dyrektor Niebieski pomoczył – czyli u nas bez zmian. Jaki to miły widok kiedy dziecka już bez wspomagania Mateusza przygotowują pokoje (namioty) do przeglądu porządkowego. Koce trzepane, ubranka w kosteczki na pułkach. Rzeczy już prawie nie giną. Te wcześniej zagubione są już nie do odnalezienia – albo ich po prostu nie było, albo okazały się być niepotrzebne. W szeregach obozowiczów blady strach. Dowiedzieli się z przecieków (tak mamy w naszych szeregach kreta), że jakieś grupy maja marszobieg. Odzew chorobowy natychmiastowy. Jagoda przyczłapała jako wysłanniczka namiotowa z bardzo zbolałą miną informując, że w ich namiocie wszystkich bolą brzuchy – oprócz Julki. Epidemia się rozszerza. Budująca wydaje się tylko rozmowa Kocia z NN – na obozach Yeti jest do kitu – nie można symulować… No cóż – prawda bywa czasami naga. Przykładowo – ja musiałem przekazać Mikiemu, że idol kolarski oszukiwał, ale jak to bywa w sportach ustawianych – wystarczy opłacić karę i jedziemy dalej – też naga prawda… U nas z golizną walczymy – marszobieg się odbywa. Reszta grup żegluje, strzelbuje, łukuje – no i zaś schładzanie jeziorne. Kolejny beret wojsk RP zdobywa Jasiek (27 pkt. na 30 możliwych). Tak całkiem różowo to nie jest. Powoli rośnie kopiec pokutny – budowla szyszkowa w której każdy element jest związany z przekroczeniem norm obozowych. Leśniczemu się wmówi, że taka duża ilość szyszek po jedną sosną świadczy o silnym egzemplarzu nasiennym. Dotarła do nas Krystyna M. Tak, tak ta słynna Krystyna M., która u boku ministra interpretuje różne wydarzenia. Mimo ogólnego napięcia my nie obawiamy się podsłuchów. Żaden kraj nie dysponuje taką aparaturą, która byłaby wstanie prowadzić inwigilację dźwiękową przy 100 rozgadanych dzieciakach. Po ciszy nocnej też nie ma strachu – Krysia potrafi zagłuszyć samą siebie. Fenomen gry w Jo-Jo – dzisiaj dzieci zrezygnowały z wyjścia do sklepu tylko dla możliwości poprzepychania się na leśnym boisku. Dwa dnie nie było im dane rywalizować ze względu na natłok zajęć i chwilowe załamanie pogody.\nPowoli chcielibyśmy żeby rodzice oswajali się z myślą powrotu swoich pociech. PKP poinformowało nas, że pociąg relacji Kołobrzeg – Kraków dotrze (o ile dzieci wcześniej go nie rozsadzą…) na stację Kraków Główny o godz. 10:20. Zanim dojedziemy to jeszcze mieszkamy. Kolejne dwa pokoje to AFRYKAŃSKI SŁONIE – Mateusz, Kacper, Ignacy, Miłosz, Tymon, Kuba – oraz NIGERYJCZYCY – Łukasz, Tymon, Andrzej, Tomek, Antek, Mateusz.. Nad tą gromadką stara się zapanować Paweł – świeżo upieczony student budowlaniec.\nPS Ważne wydarzenie dla naszego Narodu zamieszczam w kronice jako cytat z listu rodzica – kiedyś może starożytni Indianie odkopią naszą kronikę i Miszczu jako ten GallnieAnonim będzie cytowany: „Leon, to już jeden z ostatnich listów z domu do Mikołaja, a i do ciebie przy okazji, bo zaniedługo TdF dojedzie do Paryża. Dziś znowu Pireneje, znowu najwyższe z najwyższych gór, 145 km z Pau do stacji narciarskiej Hautacam, znowu kolarze będą z góry paczeć na orły i świstaki z dwóch górskich premii najwyższej kategorii. Ciekawe jak tam wasza gra terenowa, czy są jakieś dzikie zwierzęta w lesie? Wszystko mi opowiesz po powrocie, już się nie mogę doczekać twojego powrotu (aż tak tęsknisz – ja też – Leon). Od początku ucieczka mało znaczących już teraz zawodników, wśród nich Bartosz Huzarski, na podjeździe pod Col du Tourmalet, legendarną górę Touru, 2115 m npm (byłem, podjeżdżałem, ciężka góra oj ciężka, 17 km podjazdu, 7% średnio) podjeżdżają w małych grupkach, Biel Kadri najszybszy, Huzarski piąty. Peleton goni na zjeździe. Na ostatnim podjeździe atakuje Nibali na 10 km przed metą, Majka odpowiada dwa kilometry później; Rafał ściga się głównie o tytuł i koszulkę najlepszego górala, ale chciałby też porównać łydkę z Nibalim. Jeżeli Polak będzie przynajmniej 6 na mecie – będzie najlepszym góralem bez względu na to, czy punkty zgarnie Nibali czy nie. 6,5 km przed metą Majka jest drugi za Nibalim, z niewielką stratą. Rekin mknie pod górę, Majka nie odpuszcza, ale ma 50 sekund straty, ponad minutę traci resztka peletonu. Cierpi Valverde. Pinot w białej koszulce i dwóch innych naciskają na Rafała. Odradza się Valverde. Na 2,5 km przed metą trójka z Pinot dochodzą Majkę. Polak siada im na kole. Nibali wygrywa w wielkim stylu, Majka broni koszulki, zrywa się do ataku, ściga się na finiszu z Pinot, przyjeżdża trzeci!!! Baw się dobrze Miko, trenuj dzielnie, po powrocie wytłumaczysz mi zasady gry w jo-jo! W klasyfikacji małe zmiany, Valverde wypada poza podium, młody Pinot w nagrodę za dzielną jazdę jest drugi. Pada? Karmią was dobrze? Porządek w namiocie jest? Nikt się nie zgubił? Kto płacze za mamą? Leon okrutny czy da się żyć? Tyle pytań! Całuski!” – Ja również przy okazji mówię dobranoc z nadzieją, że Miszczu odda się Orfeuszowi w pięknej piżamie w kropki.\nKruca Bomba! Nie ma casu pisać! Ciężki dzień – obfitość solenizantów i dodatkowo nadeszła pora powiedzieć sprawdzam instytucjom transportowym, które mają dokonać przerzutu naszej ekipy do Krakowa. PKP i MPK nie zwiodły nas – ci pierwsi nie powiadamiając podróżnych zmienili godzinę odjazdu pociągu ze Szczecinka przesuwając o 20 minut wcześniej, ci drudzy stwierdzili, że słyszeli o naszym zamówieniu, ale gdzieś się zawieruszyło. Cóż – dobrze, że jeszcze z poprzedniej epoki hasło – „kontrola wyższą formą zaufania” nakazało nam być czujnymi. Pani w okienku dworcowym przeanalizowała nasze bilety i stwierdziła z rozbrajającą szczerością – no, popatrzcie państwo jakie to błędy robi system… odbieramy to jako sugestię, że dobrze już było. Udało się wszystko wyjaśnić – pobyt w mieście po dwóch tygodniach leśnego żywota nastroił nostalgicznie – chętnie wracamy do dzieci. Na naszych polanach wkroczyliśmy w testy sprawnościowe porównując wyniki z testami z pierwszych dni pobytu. Jest bardzo dobrze – czy to się nie popsuje przez resztę wakacji… Śpiewogrania też takie bardziej aktywne. Z racji wielu solenizantów – na dzisiejszym ognisku – lody. Zainteresowanie TdF osłabło.\nPora przedstawić namioty starszaków obozowych, nad którymi stara się zapanować Budda. STICZ I DZICZ – Sticz, Golum, Łukasz, Kasjan, Beton, Jędrek, Krzysiek. KOKOKOKOKOSY – Pitek, Jasiek, Maciek, Mateusz, Ogi, Kuba i Tomek\nTo już prawdziwe podsumowanie treningów. Wszystko ostatni raz ponieważ jutro dzień poświęcony tajemniczej grze terenowej. Tak więc jeszcze JO-JO, liny, slalomy (przy okazji – ktoś podprowadził nam tyczki slalomowe – mamy ich jednak duży zapas – połamane w okresie zimowym), strzelnice. Opuszcza na s rodzina Marcinków. Następuje pewne rozluźnienie porządkowe. W ramach dyscyplinowania Sitcz i Dzicz samodzielnie składają namiot i to w pełnym oporządzeniu – pokazowo demonstrując jak to będzie wyglądało w poniedziałek, ale żeby móc noc spędzić pod dachem namiotu stawiają wszystko od początku – poskutkowało – póki co porządek się poprawił. Zaczynamy powoli zwijać urządzenia obozowe. Wieczorem już chyba ostatnie zakupy w sklepiku w Trzmielewie. Dzisiaj tradycyjnie zaliczamy mszę niedzielną. W niedzielę ksiądz nie ma czasu – taka robota…\nNamiotami 10-ciu MURZYNKÓW – Kebab, Błażej, Kacper, Michał, Franek, Jędrzej – DZIKIE LWY – Zak, Haig, Staszek, Michał, Jasiek, Filip, Mateusz – opiekuje się Maciej.\nCzekam na Mikołaja – nie przychodzi a Tata napisał – „Najdroższy Mikołaju i ty, zadziwiająco prawie dobrze czytający wszystkie ukryte sensy naszej korespondencji Leonie! (A propos, Krzysztofie, wczoraj z tego wszystkiego umknęły mi twoje imieniny, ale co się dziwić, skoro tyle się dzieje pod nieobecność Mikołaja i w czasie TdF, że dziś dopiero przesyłam najlepsze życzenia!) Otósh drogi Miko dziś jazda indywidualna na czas, taki etap, że nawet kadra klubu Yeti to pojmie – popylasz ile sił w łydzie, sam samiutki, mijasz te wszystkie zakręty i jak przejedziesz w najkrótszym czasie – wygrywasz. Czyli jak na nartach tylko po płaskim i bez nart. Jeden przejazd – więc raczej bieg zjazdowy albo super gigant. 54 km, dużo w górę, ale szybkie tempo, czasy ok. 1 godzina 10 minut. Najlepsi średnia ok 47 km/h. Dobrze pojechał Bodnar, długo był w 5, skończy 14, potem faworyci: Tony Martin z Omegi, mistrz świata w jeździe indywidualnej na czas, pierwszy na wszystkich punktach kontrolnych, i wygrywa, Kwiato zaczął dobrze, ale potem osłabł, Nibali broni miejsca, kończy 4, Peraud wyprzedza Pinot i bedzie 2 w generalce, Valverde znowu cierpi i wypada z podium. Jutro przejażdżka do Paryża, w peletonie śmichy chichy, żarciki i szampan, więc jak u cioci Krupci pod namiotem. Nic sie już nie zmieni, Majka król gór, Kwiato 28, ale miał fajny, aktywny wyścig, w zielonej Sagan, bez zwycięstwa etapowego, młody Pinot w białej, więc Francuzi szczęśliwi, no i Nibali, co cały Tour ogolił! Napisze jutro, bo tesknie. Przygotuj opowieść o obozie i uściskaj ode mnie Leona. Tata.” – ładnie napisał. Jak się zobaczymy to opowiem jak wyglądały moje uroczystości imieninowe. Niezapomniane. Życie zorganizowało mi taką grę terenową, że aby to spisać potrzebuje więcej czasu. Wszystkim pamiętającym bardzo dziękuję i zapraszamy do Jastarni. Miszczu pora myśleć o nartach tym bardziej, że masz popracować nad masą – narty chociaż damskie – wymagające (może guma w groszki będzie dla Ciebie dobrym dopingiem).\nJeszcze wspomnienie dnia imieninowego – jedna z miłych pamiątek, które powoli – po 23. latach działalności Klubu wypełniają nasz dom – siedzibę Klubu. Maciej imieninowo popełnił rymowankę, którą spisał na moim foteliku turystycznym:\nW bezwietrzny wieczór, trochę po zmroku,\nJakiś mężczyzna w czarnym szlafroku\nZ mydłem wychodzi chyłkiem z kampera\nW prawo i w lewo chyłkiem spoziera\nI sunie wolno, niczym dementor\nPrzez namiot pięciu młodym studentom\nUcichły wszystkie wrzaski, rozmowy\nZgrzyt tylko słychać kroksów gumowych\nGibbon się jeszcze powoli kiwa\nWarta tam siadła, teraz się skrywa\nGdzieś w gęstych krzakach i każdy blady\nBo wie – rzecz jasna – że złamał zasady\nLecz ten w szlafroku już przy batucie\nA pod batutem jest but na bucie\nZaś na batucie brwi oświetlone\nLeży tam jedna z brwi telefonem\nI jeszcze pyta: – idziesz nad wodę?\nOn w krzyk: co robisz? – sprawdzam pogodę!\nI znowu znika w odmętach sieci\nTakie są właśnie dzisiejsze dzieci.\nCzarny wędrowiec minął już fladry\nGdzie znika władza zasad i kadry,\nGdzie się mordują, palą i broją\nKrzycząc w przestworza tak: Jo-Jo, Jo-Jo!\nTrzeba iść dalej coraz mniej czasu\nOstatnia prosta – zbocze zakwasów.\nJeszcze się wsunął patyk do buta\nI jeszcze ósma już rana kłuta\nTo bez znaczenia, to żadna szkoda,\nRanę obmyje wspaniała woda.\nNa to czekałem! Tak to ten moment!\nJa jestem rybą! Woda mym domem.\nWtem gdy tak tryska ta radość szczera\nJak ryk zagrzmiało: jasna cholera!\nA pod szlafrokiem furia się wzmaga\nNie mogę pływać – czerwona flaga!\nJest „piąta nad ranem” i już po kąpieli. Pobudka bardzo sympatyczna. Dźwięki sygnałówki już tak podobają się, że dzieci zażyczyły sobie kilku bisów. Miód dla „muzyka”. Dzisiaj z racji dnia niedziela – bez porannej rozgrzewki. Tymczasem przygotowania do gry terenowej zakończone. W ciucholandzie w Szczecinku wykupiliśmy wszystko co czarne – reklama głosiła, że wszystko pochodzi z Anglii. Można już napisać, że motywem przewodnim tegorocznej zabawy jest Harry Potter. Dzieci do tej pory żyły w niepewności – jacy bohaterowie będą czekać na punktach kontrolnych?\n– w zeszłym roku było „ogniem z mieczem”, czytałaś?\n– nie – to nudne jest.\n– coś mówią o „gwiezdnych wojnach”\n– e tam, tego też już nikt nie ogląda – pewnie Kasper będzie kazał robić „szóstkę Vadera”\n– no cóż – czego można się spodziewać od kiedy władzę przejął na tym obozie Maciek…\nGra się udała – wszyscy zaliczyli punkty kontrolne gry terenowej. Dobrze dopoceni odmoczyli zmęczenie w jeziorze. Obiad z małym poślizgiem. Ostatnie wyjście do sklepiku „Pod Lipą” – można pozbyć się kieszonkowego. Zbliża się czas pakowania i likwidowania naszej bazy. Pora żeby przedstawić naszych najmłodszych uczestników namiotowych. Opiekowała się nim prawdopodobnie Opatrzność Boża (bo nie był z nami Bożusi). Śruby to niebywałe – odbicia tatusiów (wszystkie mamy to nabytek klubowy) – tak obozowali z nami: Kajtek z Julkiem, Jasiek z Antkiem, Szymon z Hanią, Leon (singiel) i Marysia (singielka).\nWszystkie podsumowania na ostatnim śpiewograniu ogniskowym. Zapowiedzieliśmy się włodarzom terenu, że chętnie wrócimy tutaj w przyszłym roku…\nOstatnia relacja z naszego wyjazdu spisana Maciejem: ”\nSkoro się przyjechało, trzeba było też wrócić. Przed samym wyjazdem, kiedy wszyscy mieli już plecaki wyciągnięte na zewnątrz, nad Trzmielewem zawisła burzowa groza. Na szczęście sprawdziło się przysłowie: Z dużej chmury mały deszcz i nikt nie uległ przemoczeniu. Najpierw autobusami na peron. Tam jak zwykle, szaro i nudno. Do czasu – kiedy na płycie dworca w Szczecinku zjawiła się Yetigromada, o cisza i spokój musiały się przenieść w jakieś inne miejsce. Pociąg przyjechał stosunkowo szybko, spóźniając się jedynie o jakieś 15 minut. Pożegnaliśmy się przez okna i ruszyła maszyna po szynach. Dochodziła 21., więc po chwili wszyscy zaczęli szykować się do snu. Z przerwami lub bez jakoś przespaliśmy ciepłą, pekapową noc, żeby od rana wyglądać królewskiego miasta i zbierać śmieci. Jak zwykle zaskoczyła nas ich ogromna ilość. Padło jeszcze parę pytań, z których najbardziej nerwowe brzmiało: Czy poruszamy się w dobrą stronę? I w końcu dojechaliśmy. Ale to przeleciało!”


> Pasty do butów>Pasty do skóry licowej>Pasty Delicate Cream Kaps>Delicate Cream 408 Kaps, miedziany krem pasta do skóry licowej\nMiedziany krem pasta do skóry licowej Delicate Cream 408 Kaps to delikatny krem do butów na bazie naturalnych wosków. Czyści pielęgnuje, odżywia, nadaje skórze licowej, gładkiej, połysk i odnawia jej kolor. Krem przeznaczony do skór naturalnych i syntetycznych.\nMiedziany krem pasta do skóry licowej Delicate Cream 408 Kaps. Miedziany krem do skóry Delicate Cream Kaps 408 to delikatny krem do butów na bazie naturalnych wosków. Czyści pielęgnuje, odżywia, nadaje skórze licowej, gładkiej, połysk i odnawia jej kolor. Krem przeznaczony do skór naturalnych i syntetycznych.\nObuwie DamskiePasty do butówPasty do skóry licowejPasty Delicate Cream KapsDelicate Cream 408 Kaps, miedziany krem pasta do skóry licowej