Kamienne tablice [Wojciech Żukrowski] << KLIKAJ I CZYTAJ ONLINE\n00149 005470 22573134 na godz. na dobę w sumie\nAutor: Wojciech Żukrowski Liczba stron:\nISBN: 978-83-11-14196-4 Data wydania: 2016-03-15\nSpis treści Karta tytułowa Karta redakcyjna Rozdział I Rozdział II Rozdział III Rozdział IV Rozdział V Rozdział VI Rozdział VII Rozdział VIII Rozdział IX Rozdział X Rozdział XI Rozdział XII Okładka\nProjekt okładki i stron tytułowych Anna Damasiewicz Redaktor prowadzący Maria Magdalena Miłaszewska Redaktor techniczny Elżbieta Bryś Korekta Janina Bożenna Łyszkowska Copyright for the text © 2015 by Katarzyna Żukrowska, Warszawa Copyright for the edition © 2015 by Bellona Spółka Akcyjna & Albatros Records, Warszawa Wszystkie prawa zastrzeżone, szczególnie prawa do przedruku i tłumaczeń na inne języki. Żaden fragment książki nie może być w jakikolwiek sposób powielony albo włączony do jakiejkolwiek bazy odtwarzania elektronicznego oraz mechanicznego bez uzyskania wcześniejszej zgody właściciela praw autorskich. Zapraszamy na strony: www.bellona.pl, www.ksiegarnia.bellona.pl Dołącz do nas na Facebooku www.facebook.com/Wydawnictwo.Bellona Nasz adres: Bellona Spółka Akcyjna ul. Bema 87, 01–233 Warszawa Dział Wysyłki: tel. 22 457 03 02, 22 457 03 06, 22 457 03 78 faks 22 652 27 01 biuro@bellona.pl Książka wydana w koedycji z Albatros Records Wydawnictwo Muzyczne ISBN 9788311141964 Skład wersji elektronicznej pan@drewnianyrower.com\nPostacie tu występujące nie mają nic wspólnego z osobami, z jakimi się zetknąłem w czasie dwuletniego pobytu w Indiach. W szczególności nie mają żadnego podobieństwa z ówczesnymi dyplomatami węgierskimi, których tam poznałem. W. Ż.\nRozdział I Ponad oślepiająco białymi bryłami willowej dzielnicy New Delhi niebo już zaczynało mętnieć, na horyzoncie opustoszałym wstawał żółty pył, dymił kłębami zacierając zębate linie wierzchołków drzew, powietrze zgęstniało, upał nie zelżał, zmieniło się tylko jego źródło, żar bił od czerwonawej, spieczonej ziemi i rozpalonych kamieni. Płaskie dachy, na których o zmierzchu koczowały całe rodziny, nadal były opustoszałe, mimo że słońce zaryło się już głęboko w gaje palmowe. Istvan Terey niechętnie spoglądał w szczelnie zamknięte okno. Za szybą, poprzez siatkę drucianą, na której lśniły nici pajęcze i tęczowy kurz, widział rozległy trawnik, zbielały od długotrwałej suszy, trawy wydeptane, kruszące się pod nogami niespiesznych przechodniów. W szkle zmętniałym od pyłu dostrzegał odbicie własnej twarzy, pociągłej, ściemniałej w tropikalnym słońcu, odciętej ostrą bielą kołnierzyka. Już drugi rok tkwił w Indiach, a raczej dwie wiosny, bo one najbardziej dokuczały, pora upałów, kiedy praca staje się udręką. Całą ambasadę węgierską ogarniała omdlewająca senność, drzemali nad papierami, ocierali lepkie dłonie o płócienne spodnie, rozchyliwszy koszulę nadstawiali lśniącą od potu pierś w strumień chłodu napędzany wentylatorem. Chmurnie spoglądał na spękaną ziemię, która zaczynała świecić czerwienią i fioletem. O siatki napięte za szybą wielkie muchy uderzały na oślep ze wściekłym bzyknięciem, próbowały się wedrzeć siłą do wnętrza domu. Suche stukanie, jakbyś ziarnkami grochu ciskał, rozjuszone głosy owadzie, posapywanie maszyny chłodzącej powietrze i sykanie śmig wielkiego wentylatora wirującego pod sufitem tworzyły muzykę indyjskiego zmierzchu. Powietrze pełne martwego światła zsiadało się nad ogrodami. Dymne grzywy sięgały w niebo chorą zielenią; ogromna, pusta przestrzeń zwisała łagodnie, naginana wieczornym powiewem. Między bananowcami o szerokich liściach, jak naddarte flagi, stał czokidar w krótkich spodenkach i szczodrze polewał ocalałą zieleń z czerwonego, gumowego węża. Struga wody bryzgała iskrami. Spragnione szpaki nurkowały w deszcz kropel rozchyliwszy skrzydła z rozkoszy, tarzały się w mokrych trawach. Terey przetarł dłonią czoło. Próżno chciał wzbudzić w sobie ptasią radość. Pojmował uciechę szpaków, sam przed chwilą wyszedł z wanny. Woda czekała, aż powróci z biura. Kucharz już napuszczał ją o świcie, bo w ciągu dnia blaszany zbiornik na dachu tak się rozgrzewał, że z kranu walił ukrop. Jeszcze parę tygodni i będzie czym oddychać – westchnął, tępo zapatrzony w opustoszałe niebo, gdzie tytoniowe pyły zaczynały pulsować aromatem. Monsuny, trzeba tylko dotrwać do nagłej ulewy, a świat się odmieni. Wszyscy czekali, aż na pierwszych stronach delhijskich gazet pojawi się mapka z wykresem, dokąd przywiało już wskrzeszającą wilgoć, którędy przesuwają się upragnione deszcze. Czuł na plecach przyjemny chłód świeżej koszuli, z odrazą myślał o białym żakiecie, który ma włożyć. Opadł na fotel, z wyciągniętymi nogami wypoczywał. Wiatrak pod sufitem utykał w leniwych obrotach, dmuchał jednak, muskając krótko przystrzyżone włosy. Spadało napięcie prądu, bo i maszyny chłodzeniowe wmontowane w okna pochrapywały nierówno. Tchnienie ich owiewało twarz zapachem oliwy, kauczuku i kurzu. Od płyt posadzki przetartej niedawno mokrą szmatą wstawała woń wysychającego kamienia. Smoking wiszący na oparciu krzesła nasiąkł flitem i kamforą. Z kuchni dochodziły zgłuszone wrzaski, odgłosy kłótni kucharza z rodziną, czekającą na resztki z obiadu. Szum motorów, świdrujące tryle cykad ukrytych w pnączach porastających werandę nie pozwalały osunąć się w drzemkę bodaj na krótką chwilę. Słyszał niespokojne tętno swojej krwi. Miał ochotę zapalić papierosa i nie chciało mu się po niego sięgnąć. Obłędny pomysł z nagłym ślubem w taki upał – krzywił się z urazą. Znał dobrze młodożeńców Grace Vidżajavedę i radżę Ramesha Khaterpalię, oficera gwardii prezydenta. Nawet przyjaźnił się z nimi, bywał na piknikach, jeździł na polowania, czasem zatrzymywali go, aż ciżba gości spłynie, żeby pogawędzić, jak zaznaczali, „w swoim gronie”. Powoli toczące się rozmowy, w zmierzchu ledwie rozjaśnionym lampami stojącymi na podłodze, długie chwile zgodnego uciszenia ze szklanką w dłoni i papierosem, mierzone łagodnym brzękiem złotych obręczy przesypujących się na uniesionej ręce dziewczyny, upewniały, że został zaliczony do bliskich, zaufanych, mimo że pracował w czerwonej ambasadzie. Zawiadomienie o nagłym ślubie Grace sprawiło mu przykrość. Jednak skoro pan młody sam sprawdził telefonicznie, czy posłaniec doręczył złotem drukowane zaproszenie, wypadało się pokazać. Istvanowi wydawało się, że między nim a młodą Hinduską jest jakieś niedopowiedziane porozumienie. Jeszcze dwa tygodnie temu opowiadała, że jej stara aja, piastunka, wyruszyła na pielgrzymkę z żebraczą miseczką, by wybłagać błogosławieństwo u niebian dla swojej panienki. Mówiła monotonnym, łagodnym głosem, jakby chciała błahymi zwierzeniami przysłonić wędrówkę szczupłej dłoni po jego karku, poufałe pogłaskanie skroni... Słuchał brzmienia powolnie wypowiadanych słów, a chłonął te płochliwe, niby mimowolne dotknięcia, bezwiedną pieszczotę; dłoń mówiła więcej niż nabrzmiałe wargi, wabiła, obiecywała. Podobała mu się Grace. Matka jej była Angielką, może dlatego dziewczyna nie miała w sobie pokory indyjskich kobiet, nie czekała z opuszczonymi powiekami i pochyloną głową, aż ją mężczyzna raczy dostrzec, zaszczyci skinieniem – sama dążyła naprzeciw. Drobne, zwięzłe ciało, owinięte w zielone sari, które wabiąco przesłania jej nagość, pobudza wyobraźnię. Duże, ciemne oczy zdają się pytać zaczepnie. Czarne włosy zebrane w luźny węzeł oplata wianek z nawleczonych pączków jaśminu; umierając ślą słodkie tchnienie. Oprócz złotych kółek brzękających na przegubie nie nosiła żadnych klejnotów. Nie musi zdobić szyi i uszu, wie, że jest piękna. Wąskie, wypielęgnowane dłonie nigdy nie pokalały się pracą. Posażna panna z najwyższej kasty, jedynaczka. Poznając Istvana nie zadała ani jednego z obowiązujących pytań: czy mu się podobają Indie, jak długo zostanie, kim właściwie jest tam w Europie... Kim jest? Czyli – co posiada: ziemię, fabryki, domy, akcje... Pracownik ambasady, zależny od opinii przełożonych, kapryśnych ocen innych urzędników, nie mógł się liczyć. Był jedynie młodym poetą, przystojnym mężczyzną, który tu przyjechał na krótko, ptak przelotny, mile witany przez grono nudzących się piękności. Chwytał spłoszone, porozumiewawcze spojrzenia, jakże wolno przemykały się ciemno malowane powieki, podając sobie sygnały, że warto go mieć pośród kornych adoratorów. Wolał więc zachować dystans, który pozwalał na wycofanie się w porę, uniknięcie upokorzeń, słów, gestów potwierdzających nieprzekraczalne granice. – Uważaj, Istvan – ostrzegał sekretarz Ferenz – uważaj, żeby za dużo o tobie nie gadali, bo wtedy koniec... Pójdzie raport, odwołają, zapaskudzą ci opinię i będziesz latami szlifował stołek w ministerstwie, zamiast pożeglować w szeroki świat. – Przecież bywamy razem, te same przyjęcia, widzisz mnie... – Właśnie widzę, jak się do ciebie high life garnie... – Robię to dla was, nie dla siebie. Pozyskiwanie sympatii jest jednym z obowiązków. Nawet jak odjadę, następnemu będzie łatwiej, moszczę mu gniazdo. – Ja ci tylko przypominam, żebyś za wcześnie stąd nie wyfrunął. Istvan uśmiechnął się drwiąco. – Robię to co wszyscy, niczym się od was nie różnię. – Udajesz kawalera, a my tu mamy swoje żony. Jakie są, to są, ale przynajmniej możemy spokojnie patrzeć na indyjskie ślicznotki... Niekiedy zaczynali w ambasadzie dociekliwe rozmowy o skórze tutejszych kobiet, szorstkawej w dotyku, o włosach lśniących i twardych jak końskie włosie, o zawiłych praktykach miłosnych. Zgadywał, że koledzy chcą wybadać, czy daleko zabrnął w znajomościach, jakie zdobył doświadczenie. Wtedy wbrew rozsądkowi milkł, zmieniał temat, odsyłał ich do Kamasutry w angielskim tłumaczeniu, ilustrowanej fotografiami kamiennych rzeźb z Czarnej Pagody. – Uważaj, Istvan, uważaj na siebie, żebyś się nie pośliznął – groził żartobliwie. – Czuję się zupełnie bezpieczny, bo wszyscy mnie podglądacie – odpowiadał. Grace Vidżajaveda ukończyła studia w Anglii. – Chciała, to ją wysłałem, jednak to wyrzucone pieniądze, skoro nie wyszła za Anglika. Tu sędzią ani adwokatem nie zostanie, więc na co jej prawo? – zrzędził ojciec. – Stać mnie na jej zachcianki... Oczywiście w granicach zdrowego rozsądku. Istvan nie mógł sobie skojarzyć nalanego, łysawego właściciela tkalni w Lucknow, z drobną, wysportowaną postacią córki. Siwe włosy jakby świecącą aureolą wieńczyły żółtawą twarz, pełną dobrodusznej chytrości. Tylko duże, ciepłe oczy, o kolorze zmiękłej na słońcu czekolady, mieli podobne. Stary fabrykant krzyżował stopy, rozchylał grube uda widoczne pod nieświeżą dhoti. Wolał przewiewny strój tradycyjny od wełnianych spodni; był jednym z filarów partii kongresowej, kiedyś nawet Gandhi u niego nocował, poszukiwany przez policję. Potrafił przeszłość, nieco lekkomyślną, dobrze sprzedać. Robił interesy, wyciskał dochody, zasłaniając się szlachetnymi słowami, że dla Indii trzeba pracować w pocie czoła, rozbudowywać przemysł, budziły się w nim zapędy wodzowskie, umiał pomnażać pieniądze, rozgrzeszał się, gdy je innym wydzierał. Póki tkalnie należały do Anglików, zwalczał ich ostro, wszystkimi środkami. Kiedy zgromadził pakiety akcji, przejął mienie cudzoziemców, wcale go nie raziło, że postępuje tak samo jak kolonizatorzy. – Jestem Hindusem, jestem synem tego kraju, nie żadnym przybyszem – tłumaczył Istvanowi – to zasadnicza różnica. Może niedługo przyjdzie i na was kolej – zezwalał melancholijnie. – Dobierzcie się do władzy, tak, wy, komuniści, a fabryki już będą stały... Przyjdziecie na gotowe. Jednak widać było, że mówi bez przekonania, że wywoła współczucie i podziw dla ryzyka, jakie podejmował, radykalnych zmian nie brał poważnie w rachubę, odpychał na dziesiątki lat. Istvan lubił się z nim droczyć, barwnie opowiadał, jak na Węgrzech dzielono ziemię, wywłaszczano fabrykantów. Stary słuchał chciwie, dawał się postraszyć, by potem jeszcze milej odczuć własną absolutną władzę nad tysiącami niedożywionych, potulnych robotników. I za tę pomnożoną radość sączył jeszcze jedną podwójną whisky z lodem. Grace z wdziękiem nosiła sari, a jednak wyglądała w udrapowanych jedwabiach jak przebrana. Istvan wolał ją w klubowym stroju amazonki, wiśniowym fraczku, żółtej kamizelce i czarnej przydługiej spódnicy. Siedziała w siodle po damsku, galopowała płynnie, miękko, trochę brawurując. Od dziecka zżył się z koniem, jeździł z pastuchami w pusztę. Pod koniec lata tabun dziczał, ogiery gryzły się, stawały naprzeciw siebie dęba, waliły kopytami. Grzywy miały pełne bodiaków i czepliwych kulek łopianu, nawet ich sierść pachniała dymem i wiatrem. – Po pierwsze naucz się spadać z konia... I zaraz masz wstać, otrzepać się i znowu go dosiąść. Musi pojąć, że się ciebie nie pozbędzie, choćby skakał i wierzgał. Ta nauka ci się przyda na całe życie, bo życie to złośliwa kobyła, lubi ponieść... – mówił stary czikos z twarzą jak miedziany sagan i podkręcał szpakowatego wąsa. W Indiach hodowano konie podrasowane, nieprzekarmione, układne – słuchały głosu i nacisku łydki, same biegły za białą kulą, jakby rozumiały prawidła gry w polo, ustawiały się, żeby ułatwić uderzenie młotkiem, kiedy kurz wstawał z tratowanej spękanej gliny. Instruktorzy w czerwonych turbanach, wąsaci Sikhowie z podwiniętymi brodami, lśniącymi, jakby przed chwilą pili czarny lakier, pokrzykiwali judząco. Konie rwały krótkim galopem, rozpierały się nad kulą, bielejącą w trawach, rozumiały, że należy zastąpić drogę przeciwnikowi, uniemożliwić uderzenie młotem. Napięte nogi, zaryte kopyta i pysk skrzywiony jakby w drwiącym uśmiechu złościły Istvana, zataczał kłusem ciasne koło, chcąc się dobrać do piłki. I znowu jeźdźcy ruszali kawalkadą, kołysani na grzbietach niby na fali, w radosnej wrzawie, z uniesionymi młotkami, które bielały w zachodzącym słońcu. Później mrowiło się w mięśniach miłe zmęczenie. Zsiadali, oddawali konie stajennym, którzy podbiegali bezszelestnie; dobra, stara szkoła. Zapach końskiego potu w hallu klubowym mieszał się z wonią perfum. Jakże smakował pierwszy łyk chłodnej whisky szczypiący w gardle. Grace oddychała głęboko, widział jej piersi niepokojąco blisko, włosy na skroni zwilżone kroplami potu, rozchylone usta. Służba odbierała młoty, przynosiła ręczniki namoczone w gorącej wodzie, parujące... Przetrzeć nimi twarz i szyję z czerwonego pyłu. Powietrze w mrocznej sali pachniało dymem cygar, żyło cichym brzękiem szklanek, szelestem okruchów lodu w srebrnym szejkerze, gardłowym bulgotem przechylonej butelki. Grace lubiła zjawiać się nie proszona, gdy niedzielnym rankiem wyjeżdżano gromadą na polowanie z lancą na szakale. W tradycyjnej zabawie lansjerów królowej więcej było okazji do popisania się zręcznością, składania do pchnięć w galopie, prób przygwożdżenia szybko pomykającego celu niż rozlanej krwi i martwo zwisającego trofeum. Szakale z trójkątną przewrotną mordką i długą puszystą kitą kluczyły między kępami trzcin, łapki ich pracowały szybko, wydawało się, że ulatują nad stratowaną murawą. Koń niesiony sportową ambicją, czując nacisk ostrogi, dochodził drapieżnika i wtedy była pora spróbować lancy... Krzyki rozjuszonych myśliwych ponaglały. Dźgnąć grotem, podjąć zwierzę z ziemi, lekki okuty drążek tkwił pod pachą, koń gnał niemal tratując uciekającego szakala. Cios, pchnięcie, ofiara uskakiwała, a jeździec, którego lanca zaryła się w ziemię, wykonywał wzlot, jak o tyczce, dźwignięty z siodła rysował ostrogami niebo i walił ciężko plecami o ziemię jak rzucony pajac. Szakal zaszywał się w najbliższej ciernistej kępie, musieli go krzykami wypłoszyć. Hinduska służba nadbiegała ciskając kamienie i nagle pod nogi koni dygocących w pianie rudą błyskawicą wślizgiwał się smukły kształt i śmigał, myląc pościg. Rowy groziły upadkiem, masztalerz sprawdzał przed wyruszeniem, czy jeźdźcy włożyli hełmy korkowe, zgodnie z przepisami klubowymi. Istvan mało karku nie skręcił, zwaliwszy się między wypalone pnie. Mimo że w kilkunastu polowaniach uczestniczył, ani razu nie widział zakłutego szakala; wymykały się, zaszywały w gęstwinie, zapadały w norach. Trzeba więc było wypłoszyć następnego i zabawa trwała dalej, póki brzuchy końskie nie spłynęły pianą, od kurzu czerwoną, póki schrypnięci jeźdźcy nie ucichli i wołanie trąbki nie obwieściło kresu gonitwom. Gniewnymi głosami, przerywanymi brakiem tchu, opowiadano o pięknych pchnięciach, o zrywie i rozumie konia, wyśmiewano majora Stowne’a, który stracił lancę, wbitą w skalistą ziemię. Grace z uporem towarzyszyła zawodnikom, wiedziała, że dobrze jeździ, jednak nie narzucała się nikomu, po prostu – była. Czuła, że jej obecność podnieca mężczyzn, że każdy z nich chce się trochę popisać zręcznością, zyskać jej pochwałę, przyjazne trzepnięcie po ramieniu rękawicami pociemniałymi od końskiej piany i chwycić w oczach błysk podziwu. Niedzielnego ranka słońce paliło nieznośnie, koszule zesztywniały od potu, głosy niosły się gniewne, pełne źle skrywanej wściekłości. Naprawdę chcieli zadźgać to płochliwe ścierwo, przygwoździć i dźwignąć drgające ciało na lancy, przerwać bezsensowną pogoń, której już mieli dosyć. Jednak nikt nie ośmielił się kończyć polowania, część jeźdźców nieznacznie odpadła od czołowej grupy, puszczali luzem wodze, konie przechodziły w stępa, jakby cicha dezercja. Jednak Grace z rozpalonymi policzkami galopowała na karym koniu tuż przy Istvanie. Przed nimi gnał wyciągnięty szakal, wąski język zwisał mu z pyska, kapała ślina, słyszeli chrapliwe pojękiwanie szczutego zwierzęcia. – Uderzaj! – krzyknęła wysokim głosem, pełnym okrucieństwa. Istvan pchnął lancą, musiał zwierzę drasnąć, bo nagle prysnęło w bok z piskliwym szczeknięciem. Spłoszony koń Hinduski skręcił w miejscu. Grace przeleciała przez kark, sunęła parę metrów wleczona za rękę omotaną wodzami, w trawach został ślad jej rozrzuconych nóg. Zeskoczył z konia, dźwignął ją wpół jak snop. Rzemyk pękł i korkowy kask zapadł w krzewy. Spódnica podwinęła się wysoko, zobaczył jej śniade, jędrne uda. – Co ci jest, Grace? – potrząsnął nią w ramionach, aż opadła mu czołem na policzek. Czuł zapach włosów, ciepło od niej biło, lepkie ze zmęczenia wargi lgnęły do szyi. Otworzyła oczy i spojrzała przenikliwie, aż przeszedł go dreszcz. Dłonie przywarły do jej pleców, niósł ją na sobie. To nie było przypadkowe zetknięcie, tylko pocałunek. – Przestraszyłeś się, Istvan – powiedziała niskim głosem. – Byłoby ci przykro, jakbym się zabiła? Chciał zamiast odpowiedzi całować jej wargi, ale jeźdźcy już nadjeżdżali gromadą, zsiadano z koni. Upadek Grace stwarzał okazję, by zakończyć udrękę gonitwy w żarze południa. Stała wsparta o niego, otrzepując spódnicę, wydało mu się, że chce przedłużyć chwilę zbliżenia. Nadjechał jej narzeczony na jabłkowitym arabie. Widząc, że Grace już stoi, nawet nie zsiadł z konia. – Miałem go, jak zaczęli trąbić – krzyknął podniecony. – Popatrz, zahaczyłem go w kark, jest sierść na ostrzu. Podsunął grot lancy niepokojąco blisko ich twarzy. Czy to był znaczący gest? – przemknęło Istvanowi. Służący podprowadzili schwytanego konia. – Czy pani może go dosiąść? – spytał Terey. – Mów mi: Grace. On nie ma nic przeciwko temu. Prawda, mój radżo? – Tak, tylko musi zacząć ode mnie. Mister Terey jest dżentelmenem. Niech jej pan pomoże dostać się na siodło. Wbił lancę w czerwoną ziemię i wiercił lej. Istvan uniósł dziewczynę, posadził w siodle, wsunął stopę w strzemię, poprawił zebrane wodze, jakby mu trudno było od niej się odsunąć. Wtedy widząc, że radża już zatoczył koniem i nie czekając ruszył na przełaj łąkami, odgarnęła spódnicę i pokazała stłuczone kolano. – Boli – skarżyła się jak dziecko. Pocałował szybko niebieskawą plamę. Bez słowa ruszyła kłusem za oddalającym się radżą. Istvan odwrócił się. Jak posąg stał za nim na koniu stary wąsaty wachmistrz, ostrze lancy sterczało nad czerwonym turbanem. Widział? – pomyślał zaniepokojony o Grace. – Czy on z tego coś pojął? Kiedy dogonił narzeczonych i jechał stępa tak blisko Grace, że strzemiona podzwaniały, tępo trącając o siebie, nie wspominano już o wypadku, rozmowa toczyła się o zaletach arabów półkrwi, o paszy, o pielęgnowaniu grzywy... Zeskoczył z konia, Grace zsunęła się sama, zanim zdążył jej pomóc, wachmistrz krzyknął na luzaków; w krótkich spodniach i wełnianych pończochach przypominali postarzałych skautów. Istvan zajrzał w wąsatą twarz wachmistrza, ale błyszczące oczy spod krzaczastych brwi spoglądały wyrozumiale. – Udane polowanie, sab? – powiedział znacząco i wyciągnął rękę po napiwek. W ciemnym wnętrzu kolorowe iskry padały z herbowych witraży, wędrowały powietrzem. Myśliwi stłoczyli się przy barze, choć wabiła ich samotność rozległej sali. Głębokie skórzane fotele zapraszały do spoczynku, towarzystwo opornie rozpraszało się na grupki. Bosonoga służba biegała bezszelestnie, podając trunki i cygara. Ktoś włączył wentylatory i nakrochmalone muśliny, sterczące jak grzebienie na turbanach boyów, poruszyły się własnym życiem, gazety rzucone na stole, wpięte w trzcinowe ramki, zaszeleściły, jakby je odwracały niewidzialne ręce dawno zmarłych członków klubu, którzy jeszcze raz przerzucają niedbale kronikę towarzyską. Istvan osadził lancę na stojaku. – Chodź tu – wołał radża. – Musimy dopełnić obrzędu. Siadaj przy Grace. Dziewczyna tonęła między skórzanymi oparciami zamyślona, obca, zdążył tylko spostrzec, że obie dłonie złożyła na kolanie, które pocałował. – Boli ją – powiedział radża. Spojrzał z urazą na biały żakiet smokingowy, rozwieszony na oparciu. Śmigi wiatraka goniły własne cienie po suficie. Jaszczurka, jak ulepiona z ośródki chleba, powolnymi ruchami wędrowała po ścianie. Przecież się nie zakochałem – pokręcił głową; drażnił go ten nagły ślub. W końcu nic się nie zmieni, nadal oboje będą moimi przyjaciółmi – myślał, a jednak czuł niejasną urazę. Jakby się naprawdę żegnał z dziewczyną, jakby ją tracił. Pożegnania... Zima pięćdziesiątego piątego roku. Zasępiona twarz Beli Feketiego na budapeszteńskim dworcu. – Jakiś ty szczęśliwy! Zawsze marzyłem, żeby zobaczyć Indie... Zrobię to per procura twoimi oczami. Tylko pisz mi o wszystkim! Cieszę się, że ciebie posyłają i szkoda mi się z tobą rozstawać. – Wrócę, ani się obejrzysz. Za trzy lata przyjdziesz mnie witać. – Co można wiedzieć? – posmutniał Bela. – Trzy lata w naszych czasach... Syczała para krzepnąc w iglasty zamróz na złączach rur, szczęk żelaza, posapywanie lokomotywy potęgowały uczucie chłodu, przejmowały dreszczem. Jednak Bela nie umiał się długo smucić. – Jak będziesz miał dość tych Indii, daj mi znać, a tak cię w MSZ-ecie obmaluję, że natychmiast zostaniesz odwołany. Istvan stał w otwartych drzwiach, miedziana klamka zdawała się topnieć w dłoni. Pociąg już ruszył i Bela owiany parą przyspieszył kroku, wymachiwał kapeluszem o szerokich skrzydłach. Okno, przylutowane naciekami lodu, nie dawało się otworzyć. Pociąg wyskoczył w słońce, zeszklone pola biły zwierciadlanym blaskiem, aż musiał zmrużyć oczy. Zostawił przyjaciela w czasie, który zdawał się pachnieć przemianą, radosnym niepokojem, było w powietrzu jakieś niecierpliwe napięcie. Po kawiarniach zasłonięci płachtą partyjnej gazety ludzie szeptali o rychłych przesunięciach w rządzie. Wkrótce listy, jakie zaczął otrzymywać, pełne złośliwego humoru, sceptycznych uwag okrzyków nadziei, stały się zapowiedzią, że coś się musi dziać. Tylko gazety zostały bez zmian, szare, ziejące nudą kolumny druku. Na próżno szukał w nich znaków, że coś nadchodzi. I wtedy zaczął zazdrościć Beli, że został w Budapeszcie, że odczuwa ten mocny, scalający prąd... Uśmiechnął się przypominając sobie jego zjadliwe słowa: Człowiek nie powinien być jedynie fabryką g... i żyć dla zdobywania surowca na tę produkcję... Krew w żyłach jest jak sztandar zwinięty. Musimy o tym pamiętać. Jak tylko wrócę z wesela, napiszę do Beli – postanawiał – opowiem o Grace, uporządkuję całą historię i zaraz mi będzie lżej. Prezent ślubny zawczasu przygotował, podłużny pakunek spowity w białą bibułkę, posznurowany, jak łydka tancerki, złotą wstążką. Nie stać go było na biżuterię, nie mógł imponować szczodrym darem, wybrał więc polewany dzban, który się Grace na wystawie węgierskiej spodobał. Kołysała go w rękach, a pyzata twarz z sumiastymi wąsami, namalowanymi pędzlem chłopskiego artysty, spoglądała na nią okrągłymi, trochę osłupiałymi oczami. – Przysięgłabym, że z Indii – powiedziała. – Od razu widać, że garncarz się bawił, lepiąc te kształty... Do środka, pod czapę pokrywy, wsunął butelkę śliwowicy; pamiętał i o panu młodym, który lubił angielskim obyczajem wypić przed posiłkiem szklaneczkę plum brandy. Usłyszał zgrzytanie żwiru pod oponami hamującego samochodu i długi, triumfalny skowyt klaksonu. Za szybą pojawiła się krępa sylwetka czokidara, który skrobał w drucianą siatkę, rozpłaszczył na niej nos i osłaniając się z obu stron rękami, próbował wypatrzyć Tereya w ciemnawym wnętrzu pokoju. – Sab, Kriszan podjechał. – Dobrze. Słyszałem. Nauczono go już, że powinien przyjmować usługi z lekkim zniecierpliwieniem, skoro są ich obowiązkiem, okazaniem należnej uległości, dowodem przywiązania. Podziękowanie słowem albo uśmiechem byłoby oznaką słabości, upadkiem autorytetu. W tym kraju dziękować należy monetą. Włożył smoking, poprawił końce wąskiej muszki. Kiedy sięgał po pakunek, wśliznął się sprzątacz, który musiał podsłuchiwać pod drzwiami lub tkwić z okiem przy dziurce od klucza, i chwycił w czarne, patykowate ręce podarek. Długie chude palce na białej bibułce wyglądały jak pazurki płazów. Koszula w niebieskie pasy spękana na ramionach, dziury jeżyły się frędzlami nakrochmalonych nici. Wiedział, że sprzątacz znowu obnosi swoją biedę, kole w oczy wypuszczoną na spodnie rozłażącą się szmatą. Jednak zgodnie z indyjskim obyczajem udał, że tego nie widzi, nie poniży się do spostrzegania nędzy, cierpienia, chorób. Prócz zgodzonej zapłaty podarował mu trzy koszule. A jednak sweeper z uporem donaszał stare łachy. Gdy mu kiedyś zwrócił uwagę, że wstyd przynosi domowi tymi szmatami, służący spokojnie oświadczył: – Sab powie, kiedy sprowadza gości, i ja będę ubrany w nową koszulę. Tamte podarowane oszczędzam, chowam od święta. Sab wyjedzie, a ja nie wiem, czy od nowego pana coś dostanę. Hindusi służbie nie dają, mają krewnych, którym się wszystko przyda... Przeszli przez hall; sweeper upewniwszy się, że utrzyma jedną ręką pakunek, ostrożnie otworzył pierwsze drzwi. Przez drugie, obite siatką, buchnęło tchnienie upału. Wyszli na werandę obrosłą „złotym deszczem”. Gęsty, cienisty kożuch listowia zaszeleścił jak poruszony podmuchem wiatru. Jaszczurki wspinały się po plecionce wiotkich gałązek, skakały w liście jak w wodę. Skrzypnął nagle trzcinowy fotel, podniósł się z niego drobny, szczupły mężczyzna, ciemna cera odbijała od bieli otwartego kołnierza, oczy miał zaczerwienione i błyszczące, jakby przed chwilą płakał. – Dlaczego pan tu siedzi, panie Ramie Kanvalu? – Czokidar widział mnie kiedyś z panem i zaliczył do kręgu pańskich znajomych. Pozwolił mi wejść, ale przestrzegał, że pan zaraz wyjeżdża, więc wolałem tu czekać. – W czym mogę panu pomóc? – Nie zapowiedziałem wizyty telefonem, bardzo przepraszam. Przyniosłem panu mój obraz, to chwileczkę zajmie – schylił się, zza fotela dobywając blejtram owinięty w arkusz papieru, gwałtownie szarpał sznurki. – Pan lubi malarstwo, pan się na tym od razu pozna. Proszę siąść na minutę – podsuwał pleciony fotel. Zachęcał tak żarliwie, z taką nadzieją, że Terey uległ. Przycupnął na brzegu fotela, zaznaczając samą postawą, że się spieszy. Malarz wyszedł na schody w żółte światło zachodu, obracał płótnem, lękając się, że werniks błyszczy. – Teraz dobrze – uspokoił go Terey. Z ciemnego wnętrza werandy, między nieruchomymi festonami rudo zakurzonych liści i zwitkami przyschniętych kwiatów, przyjrzał się obrazowi. Na czerwonym tle postacie o patykowatych nogach, owinięte w szaroniebieskie płachty, dźwigały na głowach ogromne kosze barwy osiego gniazda. Zaledwie mógł rozpoznać zniekształcony brzemieniem kształt człowieczy; obraz był mocny, dobrze skomponowany. Z góry ujmowała go wąska, dziewczęca ręka malarza, ucięta jasnym rękawem z czesuczy. Dalej drgało niebo o kolorze żółci i czerwony turban wartownika nachylał się ku głowie sprzątacza, po babsku okręconej chustą. Z zainteresowaniem oglądali odwrotną stronę obrazu, bure napięte płótno z paroma plamami oleju. Milczenie przedłużało się niepokojąco. Terey smakował tę chwilę, o której pomyślał – warto o tym Beli napisać, on zrozumie. Wreszcie malarz załamał się i spytał: – Podoba się panu? – Tak, ale nie kupię – odpowiedział twardo. – Chciałbym za niego sto – zawahał się, żeby zbyt wygórowaną ceną nie zniechęcić nabywcy – sto trzydzieści rupii. Panu oddałbym za sto... – Nie, choć mi się naprawdę podoba. – Niech go pan zatrzyma – powiedział cicho – nie chcę już z nim wracać do domu... Niech go pan u siebie powiesi. – Drogi mistrzu, mnie nie wolno przyjmować tak drogich podarków. – Każdy pomyśli, że go pan kupił. U pana bywa tylu Europejczyków, szepnie pan za mną słowo. Pan przecież wie, że to dobry obraz. Ale ludziom trzeba o tym powiedzieć, po prostu wmówić, oni znają parę nazwisk i patrzą na cenę. Może pan ją podwoić. Tylko nie wobec Hindusów, pomyślą, że udało mi się pana okpić. – Nie, panie Ramie Kanvalu – powiedział z przesadną stanowczością, bo kompozycja podobała mu się coraz bardziej. – Kiedy wychodziłem z domu, cała rodzina zebrała się na barsati, wujowie ze mnie się śmieli, żona popłakiwała. Oni mnie uważają za szaleńca, i to kosztownego, bo nie tylko trzeba mnie żywić i przyzwoicie odziewać, ale dawać na ramy, płótno i farby... Zostawię u pana ten obraz. Niech sobie wisi, może się pan do niego przyzwyczai i zechce zatrzymać. Niech mi pan nie odbiera nadziei. Pan nawet nie wie, jak ja się nauczyłem kłamać. Opowiem w domu całą historię o szczęściu, jakie mnie spotkało. Byle tylko przestali wyliczać, ile dają, wypominać, że jestem darmozjadem. Istvanowi zrobiło się przykro, że zmusił go do takiego wyznania, spoglądał zakłopotany na rękaw kremowej marynarki i ciemną dłoń potrząsającą obrazem. Twarz Hindusa przysłaniały festony ściekających gałązek. – Ja bym panu coś zaproponował – zaczął ostrożnie. – Jadę teraz na wesele do radży Ramesha Khaterpalii, niech pan ładnie obraz zapakuje i jedzie ze mną, spróbujemy namówić pana młodego, żeby kupił jako prezent. – Nie kupi, on się nie zna, to dla niego nie ma wartości – rozważał zgaszony – ale żeby i w tym dostrzec szansę, pojadę z panem. I tak żyję złudzeniami. – Będę panu pomagał, musimy obraz dobrze sprzedać – powiedział sztucznie dziarskim tonem. – Tam zbiera się cała śmietanka, ludzie zamożni, sama obecność w tym gronie już podnosi pana w opinii delhijskiej, zaczyna się pan liczyć... Chodźmy, najwyższy czas! – Na pogrzeb nie wolno się spóźniać, zmarli nie mogą czekać w takim upale, ale na ślub zawsze zdążymy... Czy to według angielskiego rytuału, czy tradycyjny indyjski? Z rejestracją w urzędzie i braminami, ślepcami, co wróżą z rozsypanych kamyków? – Nie wiem – odpowiedział szczerze Terey. – U nas obrzędy trwają trzy dni i trzy noce. – I młodożeńcy cały czas są obecni? Biedny pan młody. – Oni odchodzą na łoże, odgrodzeni kotarą z czerwonego muślinu, ale nie wolno im się zbliżyć cieleśnie. W każdej chwili może ich rodzina wywołać. Ich ciała mają się oswoić ze sobą, poznać, zapragnąć, nie ma mowy o gwałcie, jaki się dokonuje u was, w Europie. Mówiono mi... Malarz opowiadał żarliwie, jakby chciał zapomnieć o poniesionej przed chwilą klęsce. Wsiedli do auta. Kriszan zatrzasnął drzwiczki i spytał, czy może ruszać. Między nimi, jak przegroda, spoza której wystawały tylko ich głowy, tkwił nieszczęsny obraz, owinięty naderwanym papierem. – Źle panu opowiadano, w barbarzyńskiej Europie to, co u was zaczynacie dozować po ślubie, jest długo przed nim... Sam ślub coraz bardziej staje się prawnym potwierdzeniem istniejącego już stanu. Dawniej, pół wieku temu, przywiązywano wagę do dziewictwa, wyżej ceniono towar z plombą – drwił brutalnie – dzisiaj nie, uważa się to za kłopotliwy relikt, jaki stwarza sama natura... – U nas dziewictwo jest ważne. Kobieta powinna prosto z rąk matki przejść w ręce męża, rodzina panny młodej ręczy za nią. Dziewczynie nie wolno stykać się z mężczyznami spoza rodziny ani zostawać sam na sam... – A więc, według pana, reputacja panny Vidżajavedy jest wątpliwa? – Och, ona może sobie na wszystko pozwolić, ojciec jest bogaty. Zresztą jej nie obowiązują nasze surowe obyczaje, jest bardziej Angielką niż Hinduską, ona jest, jeśli nie ponad zakazami, to poza kontrolą... Jechali ulicami dzielnic willowych, asfaltową jezdnią, po której bezładnie, jak garście białych, nastroszonych ciem, snuli się rowerzyści. Pedałowali opieszale, po kilku, obejmując się za ramiona. Rozmawiali głośno i wybuchali śmiechem. Na trawnikach zastępujących chodniki rozsiadły się całe rodziny. Zapadał szybki zmierzch, niebo pozieleniało. W okna auta chuchał odór otwartych ścieków, czosnkowego potu i mdlące, słodkawe wonie olejków, którymi namaszczano włosy. Istvan teraz dopiero pojął, że czupryna kierowcy pachnie różami, a jaśminem niesie od malarza. Oni mają w sobie wdzięk zepsutych kobiet – pomyślał i odruchowo dotknął dłoni, spoczywającej na brzegu blejtramu. Była chłodna i wilgotna. Ram Kanval zwrócił ku niemu czarne, zamglone źrenice i uśmiechnął się porozumiewawczo, jak do wspólnika. – Musimy ten obraz dobrze sprzedać – powiedział z nagłym zapałem. Kriszan prowadził maszynę z zuchwałą swobodą, rozmowa chwilami zamierała, bo Terey musiał śledzić, jak auto wciska się w tłum, jednym susem mija inne wozy. On musi kogoś zawadzić – myślał z odrobiną złośliwości – to nie jazda, tylko akrobacja. Malarz nie zdawał sobie sprawy z niebezpieczeństwa, zadowolony, że siedzi na miękkich poduszkach, podciągnąwszy kolana, plótł o potrawach weselnych. Wreszcie przemknęli tak blisko dużego dodge’a, aż skrzyżował się blask reflektorów i usłyszeli ostry skowyt hamulców. – Spokojnie, Kriszan – nie wytrzymał – mógł cię stuknąć! Kierowca odwrócił uszczęśliwioną twarz, błysnął kocimi, drobnymi zębami, wyraźnie bawiła go rozwaga Tereya, brał ją za lęk. – On musiał zwolnić, sab, on czuł, że ja nie będę hamował. On mnie zna, wie, że nie ustąpię. – Aż wreszcie trafisz na obcego i rozbije ci maszynę. – Jeżdżę osiem lat i nie miałem wypadku – triumfował. – Ojciec zamówił mi horoskop, jak tylko się urodziłem. Gwiazdy mi sprzyjają. Astrolog powiedział matce, a ona pamięta każde słowo, dlatego wiem, że zgubić mnie może jedno: słodycze. Toteż ich unikam. Najwyżej syrop trzcinowy z wodą. – Patrz przed siebie, uważaj! – krzyknął Terey, gdy białe, szerokie portki rowerzystów zabłysły w światłach i już ich wymiotło, skręcali gwałtownie w ciemność. – Wjechał na krawężnik – śmiał się Kriszan. – Oni w światłach głupieją jak króliki. O, zwalili się na kupę. Mknął zostawiając za sobą brzęk dzwonków rowerowych i gniewne okrzyki. Czerwienią błyskało światło auta jadącego przed nimi. Po obu stronach alei, w głębokiej ciemności stały limuzyny, liźnięcie reflektorów budziło ich kolory i znowu się przyczajały wygaszone lub mrużyły ślepia postojowych świateł. Policjant regulował ruch, widać było jego opalone kolana, krótkie spodenki i białe niciane rękawiczki. Oczy błyszczały mu w pełnym świetle jak u wołu, władczym gestem zmusił Kriszana do zgaszenia lamp, zezwolił w strudze aut skręcić na podjazd. Fronton pałacu palił się bielą, mnóstwo kolorowych żarówek uczepiono na krzewach, rozwieszono w gałęziach drzew, powstawały różnobarwne bukiety rozkwitające w ciemności, tworząc nastrój tajemniczy, trochę z baśni, a trochę przypominający dekorację z podrzędnego teatrzyku. Służba w operetkowych czerwonych mundurach, obszytych złotym galonem w sute pętle, rzuciła się otwierać drzwiczki. – Nie czekaj na mnie, Kriszan. – Będę na końcu alei, po lewej stronie – odpowiedział niby nie słysząc rozkazu. Nie mieściło mu się w głowie, poniżałoby jego własną godność, gdyby radca wracał pieszo lub ktoś ze znajomych przy okazji go odwiózł. Zresztą chciał uczestniczyć w uroczystości, pogapić się na klejnoty kobiet, sądził też, że dla kierowców przygotowano jakiś poczęstunek. Malarz wysiadł pierwszy, onieśmielony, bo nad nim, jak wodzowie ogarniający pole przyszłej bitwy, stali obaj witający. Stary Vidżajaveda, ojciec Grace, i radża Khaterpalia w galowym czerwonym dolmanie, przepasany białą szarfą. Wydawało się, że i ich spojrzenia, i szpaleru służby skupiły się na mizernym papierze, który dobyło w całej lichocie niskie światło reflektora, ukrytego w lakierowanych liściach ostrokrzewu. Szybko zdarł opakowanie i chciał zmięty arkusz wrzucić na siedzenie, ale już auto spłynęło pod naporem limuzyn dygocących z niecierpliwości. Zakłopotany złożył papier na czworo, potem jeszcze raz, wepchnął rulon w kieszeń spodni, schylił się po sznurki i motał je pospiesznie, na wpół ukryty za wstępującym Istvanem, który piastował w ręku pakuneczek owiązany wstęgą, niby niemowlę w powijakach. – Miło, że pan o nas pamiętał – witał stary fabrykant. Jego białe, młode zęby raziły w ciemnej i nalanej twarzy jak zbyt dobre protezy. – Gratuluję – powiedział półgłosem Istvan. – Przywiozłem państwu młodym prezenty. Ale radża od razu przerwał: – Daj go Grace, ona się ucieszy, zajmuje się teraz gośćmi. Porozmawiamy, jak tylko skończę z tym... Radża ze znudzeniem w oczach wyciągał pulchną dłoń ku następnemu gościowi. Odbierał podarek i niedbale oddawał za siebie służącemu, który z zaciekawieniem szarpał bibułkę pod nadzorem dalszych członków rodziny. – Mój przyjaciel, znakomity malarz Ram Kanval. – Bardzo mi przyjemnie – Vidżajaveda nawet nie raczył odwrócić głowy. Służący wydarł Ramowi obraz, spojrzał odwróciwszy bokiem, pokręcił głową ze zdumienia i podał siwemu staruchowi. – Piękny – mruknął stary bez przekonania i postawił na fotelu, ale napływające podarki szybko wyparły go stamtąd. Obraz tkwił wsparty o ścianę, żarzył się pomidorowym tłem, na którym mrowiły się cienie nóg przechodzących gości. – Zdaje się, żeśmy go przynieśli nie w porę – jęknął malarz, upychając zwitki sznurka do kieszeni. – Jeszcze nic straconego – pocieszał go Terey. Walka o sprzedaż obrazu wydała mu się nagle beznadziejna, a malarz raził każdym nieporadnym gestem, wlokąc za sobą atmosferę troski, biedy i smutku. Kto zbiera stare sznurki i podnosi guziki – wspomniał ludowe porzekadło – nigdy nie będzie bogaty, bo nie umie tracić. – Chodźmy, trzeba poszukać panny młodej. Chcę się już tego pozbyć – uniósł zawinięty dzban. – Jeśli pan chce się napić, ja potrzymam – ofiarował się malarz, ścigając oczami tacę wysoko ponad głowami. Butelka whisky koloru starego złota, srebrny koszyk z bryłkami lodu, syfon i szklanki pobrzękiwały leciutko, jak ściszona muzyka, ale za służącym tłum się zamykał. Wyszli do parku. Na trawniku goście stali gęstą, niemrawo poruszającą się ciżbą, sylwetki kobiet i białe smokingi mężczyzn dobywał gejzer zmiennych świateł, pienisty wodotrysk, otwierający jakby strusie pióra. Niebieskawy, zielony, fioletowy i pomarańczowy; chwilami służący, zmieniając szkła w latarni, zagapił się i w białym obnażającym świetle błyskały pawie kolory sari, drobne iskrzenie bransolet i pierścieni, diademów i naszyjników. Tęgie ciała pachniały mdląco mieszaniną perfum i wschodnich przypraw korzennych. Ponad gwar rozmów wzbijał się nosowy głos śpiewaka, któremu wtórowało trio złożone z fletu, trzystrunnej gitary i bębenka; gwar rozmów artyście nie przeszkadzał, siedząc w kucki z rękami opuszczonymi między kolana, w bufiastych białych spodniach, zawodził z przymkniętymi oczami, a zawieszenie melodii wspierał cielesny odgłos poklepywanego bębna. Doktor Kapur w białym turbanie, przeciskając się zręcznie, wymieniał ukłony, składał dłonie przed piersią w hinduskim pozdrowieniu. Złapał Tereya za rękaw. – Szuka pan panny młodej? – pytał poufnie. – Przecież mamy ją przed sobą! Odgrodzona czerwoną liną krążyła wokół stołów, na których wystawiono podarki; z otwartych etui błyskały złote łańcuchy i kosztowne brosze, klejnoty rodzinne i podarki radży, tym hojniejsze, że zostawały nadal jego własnością. Za stołem, z rękami skrzyżowanymi na piersi, czuwali dwaj rośli, brodaci strażnicy. Grace płynęła w białej sukni z koronek, jak zanurzona w pianie; głęboki dekolt prawie odsłaniał piersi, zdawało się, że ramiączka się zsuną i stanie obnażona do pasa, niezawstydzona, wyzywająca urodą. Gdy Terey podszedł, prosząc, by mu wybaczyła tak skromny upominek, pokazywała właśnie łańcuch z medalionem, zdobiony perłami, wywołując okrzyki zachwytu skupionych przyjaciółek. – Co dostałaś? Zobacz zaraz – prosiły ptasimi głosami, napierając na czerwoną linę ogrodzenia. Miły mu był dziecięcy pośpiech, z jakim zdzierała wstążki i dobywała wąsatego chłopa, wspartego pod boki. Spoglądał na rozłożone klejnoty z tępym zadowoleniem. – Pamiętałeś, że mi się podobał? Co to za bożek? Jakie szczęście mi zapewni? – Woźnica. Dostałem go od przyjaciela, żeby mnie cało dowiózł z powrotem do kraju, żeby mi naszą pusztę przypominał... – Och, to dobrze – rozradowana czymś tylko dla niej jasnym, postawiła dzban na środku stołu ponad klejnotami i nagle wydało się, że ta żółto-czarna figurka jest ważniejsza od całej wystawy jubilerskiej. – Istvan – usprawiedliwiała się – muszę jeszcze tkwić jakiś czas w tym zoo, a tak bardzo chciałam się czegoś napić. Posłałam Margit po drinka, ale ona przepadła. Służący krąży tylko na skraju tej ciżby. Bądź tak dobry, przynieś mi podwójną whisky. Teraz dojrzał, że jest chmurna, a powieki ma pociemniałe z niewyspania. – Nie jest mi łatwo – szepnęła poufnie, kładąc mu rękę na dłoni. Mówiła trochę tak, jakby gromadka przyjaciółek już się nie liczyła, jakby zostali sami, zsiadłszy z konia na opustoszałych pastwiskach. Chciał ją pocieszyć, powiedzieć parę dobrych, prostych słów, czuł jednak tylko gorycz: jestem tu obcy, wyjadę, dlatego może być ze mną szczera, ja się nie liczę, tak samo by się żaliła, gładząc odruchowo koński kark. – No nareszcie jesteś – krzyknęła radośnie. Szczupła, rudowłosa dziewczyna w sukni zielonkawej, prostej jak tunika, spiętej na jednym ramieniu dużą klamrą z turkusów, szła ku nim, trzymając w rękach wysokie szklanki. Grace bez wahania odebrała jej obie i obdzieliła Istvana. Patrząc na wilgotne, odęte wargi panny młodej, pijącej łapczywie, przechylił szklankę. Szczypiący w gardle smak whisky i banieczek gazu rzeźwił przyjemnie. Życzył jej w myślach szczęścia, jednak innego niż to, które dzisiejszego wieczora zaczynało się weselnym obrzędem, jakoś i siebie w tym szczęściu zawierał, równie niewinnie jak koty, wędrując za smugą słońca, pragną drzemać letnim popołudniem na parapecie. Była w nim leniwa czułość i dla niej, i dla siebie. Gwar rozmów szumiał przyjaźnie, tłum gości stał się nagle nieważnym tłem upragnionego spotkania. – Grace – mówił półgłosem – pomyśl czasem o mnie. – Nie – wzdrygnęła się – za nic. Spostrzegłszy, że się żachnął, pogłaskała mu dłoń. – Chyba nie chcesz, żebym cierpiała? Ten ślub jest jak okute wrota, niech się już raz zatrzasną... Mówiła spiesznie, trochę do własnych myśli. Nagle ścisnęła za końce palców, wbiła paznokcie. – Ale jutro ty też będziesz. I pojutrze... Gdybym ci mogła rozkazać: wyjedź stąd albo umrzyj... Nie mogę. Nielekko mi dzisiaj, Istvan, choć się do wszystkich uśmiecham. Chętnie bym się upiła, ale to nie Londyn, nie wypada. Ruda dziewczyna, która stała przy nich, trochę osłaniając przed ciekawymi spojrzeniami, odwróciła głowę, pojmując, że dzieje się między tym dwojgiem coś szczególnego; spokojnym ruchem odebrała puste szklanki, uznając jak gdyby swoją służebną rolę. Tereyowi zrobiło się przykro. – Przepraszam, bezmyślnie wypiłem whisky, pani na pewno niosła dla siebie... – Drobiazg, Grace to despotka, dobrze, że pan i ja jesteśmy gośćmi. Nam się udało, biedny radża. – No, tego jednego o nim nie można powiedzieć, nie pozwolę drwić z mojego prawie męża. Mówicie ze sobą tak, jakbyście byli starymi znajomymi; radca Terey, Węgier, bądź ostrożna, czerwony – ostrzegała, wpadając w ton żartobliwy. – Panna Ward, Australijka, uważaj, bo lubi się poświęcać, po to przyjechała do Indii. U nas dosyć nędzy i cierpienia, więc jest w swoim żywiole, chce pomagać, uszczęśliwiać, od razu czuje się lepsza. Może nawet zostanie świętą. Mów jej po imieniu – Margit. No, korzystaj, Istvan, całuj ją. Ma obie ręce zajęte, wolę, żebyś to zrobił teraz niż za moimi plecami... – Wychodzisz za mąż i jesteś zazdrosna? – roześmiała się panna Ward. – Ty już wybrałaś, daj i mnie szansę... No, niech się pan nie płoszy, jeśli tak mnie zachwala, pocałuj, proszę – podstawiła różowy policzek z zabawnym dołeczkiem. Wargi Istvana dotknęły napiętej skóry, nie używała perfum, wystarczała jej świeżość. – Zdaje się, pani doktor, że jest już pierwszy prywatny pacjent w Indiach. Wpadłaś mu w oko – śmiała się Grace. – Chcesz, to poznam cię, Istvan, z najładniejszymi dziewczętami New Delhi, a jest w czym przebierać – wodziła ręką, po której wędrowały kolorowe światła i nagle jej biała suknia okryła się fioletem, a potem spłynęła szkarłatem. – Lakszmi, Dżilla. Chodźcie tu! – wołała na dziewczęta spowite w mieniący się jedwab. Podchodziły niosąc wysoko piękne głowy w hełmach kruczych włosów, ogromne oczy patrzyły z iskrą humoru, były świadome własnej urody, przewagi, jaką daje bogactwo. – Czuję się przy nich jak suchy patyk, brzydka i bez wdzięku – powiedziała Margit. – Prawda, jakie są piękne? – O tak, zwłaszcza w tym opakowaniu – zadrwił. Ale ona już nie słuchała, korzystając, że przesunął się służący z tacą pełną pustego szkła, wśliznęła się w tłum, niby chcąc się pozbyć szklanek po whisky. Kilka dziewcząt znał, nosiły nazwiska, które się liczą w Indiach: Savitri Dalmia, prawie monopol na koprę i oleje kokosowe w południowej Azji, Nelly Sharma z Electrik Corporation czy wiotka, o cudownie długiej szyi, Dorota Shankhar Bhabha, której ojciec miał gigantyczne kretowisko, zasnute siarczanym dymem, od którego włosy robotnic rudziały, a trawa i drzewa schły – kopalnię węgla prowadzoną, jak w Anglii bywało dwa wieki temu. Do ich rodziców należą latyfundia, chyba niewiele mniejsze niż ćwiartka Węgier, a wpływy sięgają szerzej. Terey spoglądał w oczy dziewcząt pełne krowiej łagodności, podmalowane niebiesko powieki dobywały całą ich głębię. Każda z nich inaczej miała spiętrzone włosy, ujęte klamrami z rubinów i szmaragdów. Dorota nosiła bicze pereł na przegubach obu rąk, igrała nimi i słysząc żartobliwe zachwyty Istvana, śmiała się błyskając równymi zębami. Gawędzili wesoło, uroda dziewcząt ciągnęła mężczyzn jak magnes. Rozbawioną gromadkę czającym się krokiem okrążał fotograf i raz po raz błyskał lampą, robiąc pamiątkowe zdjęcia. Machając rękami musieli go odpędzać jak natręta. Doktor Kapur, w turbanie nieskazitelnie ułożonym w drobne pliski, chwycił dziecinną, miękką jak listek dłoń Doroty Shankhar i zaglądając z nieprzyjemną natarczywością w oczy zaczynał wróżyć. – Kwadraty i prostokąty, zamykają się linie – szeptał – stoły zastawione przez los. – Nie sztuka powiedzieć, jak się wie, kim jest jej papa – protestowała Grace. – Jej powiedz – podtykała dłoń rudowłosej Margit. – Daj spokój, ja nie wierzę – opierała się dziewczyna. Po jej dłoni chwyconej mocnymi rękami chirurga, przechylonej w światło, ściekał zmienny blask bijący z fontanny, która parskała iskrami. – Niedawno pani przyleciała i niedługo odleci, słyszę chór błogosławieństw... – Niech pan wróży, doktorze, o jej sercu. – Tak – krzyknęły dziewczęta. – Chcemy usłyszeć o miłości. Może ją tu wydamy za mąż? Doktor przyłożył dłoń dziewczyny do czoła, wydymał kosmate policzki, zamknął w skupieniu oczy. Ta poufałość wydała się Istvanowi niestosowna. Tani aktor! Obrzękłe, lśniące, jak pomazane tłuszczem, wargi doktora rozchylały się z cmokaniem, coś mamlał, zanim powiedział: – Niedobrze, bardzo niedobrze, droga koleżanko, miłości nie można kupić... Dziewczęta wybuchnęły śmiechem. – Dosyć już – Margit wyszarpnęła dłoń i ukryła za sobą, jakby się bała coś więcej usłyszeć. Oczy miała spłoszone i zaciśnięte usta. Istvan cichaczem wysunął się z gromady dziewcząt, poczuł nagły przesyt, były zbyt piękne. Chód ich był jak muzyka. Jedwab ciasno spowijał ich biodra, obnażone talie miały ciepły odcień brązu. Długie, szczupłe ręce gięły się z wdziękiem, sypiąc iskrami klejnotów. Trzeba je było podziwiać, jednak nie budziły pożądania. Przeszedł parę kroków, by wymknąć się z tłumu gości, skręcił w alejkę. Tu światła mrugały rzadziej. Na łysych konarach siedziało kilka pawi, zwieszone ogony ociekały zmiennym blaskiem, zaniepokojone ptaki wydawały okrzyk przykry, jakbyś pchnął zardzewiałą furtę. Wszedł na mostek, sztuczny strumień o tej porze roku ledwie się ślimaczył, bił z rowu odór bagienny. W matowym zwierciadle, między kożuchami porostów, chwiały się odbite światełka, woda była pełna ruchu i życia, owady ślizgając się po powierzchni rozwlekały chybotliwe błyski. Gwar rozmów, ponad który wznosiło się słyszalne chwilami zawodzenie śpiewaka, mlaskanie bębna i ptasie trele fletu niosły smutek. Wydało mu się nagle, że jest na Górze Gellerta i patrzy z tarasu ku mostom na Dunaju wytyczonym światełkami, przemierza okiem ulice Budy i Pesztu, pomykające auta, neony wystaw, a suchy powiew przeciąga po stoku, niosąc wapienną woń nagrzanych traw i piołunu. Za nim w hotelu brzęczy daleka muzyka, góra dokoła dzwoni w upalną noc tysiącami świerszczy. Tam, po moście idzie sprężystym krokiem dziewczyna, migają opalone ręce na prostej sukni, ma krucze włosy, puszczone luźno na ramiona. Widać ją z góry wyraźnie, gdy wchodzi w białe kręgi lamp. Ma dla niej ogromną czułość, pragnąłby ująć pod rękę, porwać do kawiarenki otwartej i po północy. Ale jest w nim poczucie bezsilności, jak czasem we śnie. Nie rozłoży ramion jak skrzydła i nie spłynie jastrzębim lotem w dół. Zanim zbiegnie serpentynami ścieżki, ona już będzie daleko, i kroki innych przechodniów zadudnią na moście, już jej nie znajdzie... Grace. Czyżbym za nią tęsknił? Uprowadzał do Budapesztu? Uśmiechnął się na myśl, że zrywa obrzęd zaślubin, oświadcza, że się dziewczyna nie zgadza. Tylko, co on może powiedzieć, jakie ma dowody? Pocałunek, parę niejasnych słów... Patrzono by na niego jak na szaleńca albo gorzej – głupca. Mówiliby: ależ ten Węgier ma słabą głowę, odholujcie go dyskretnie, i przyjaciele powiedliby go na werandę, wetknęli w rękę potężną szklankę soku z grejpfruta. Kto pojmie, że tu w przepychu, przy muzyce i festynowych światłach dokonuje się gwałt? Jest pewny, że i Grace nie byłaby mu wdzięczna, zaparłaby się wszystkiego... Oni są u siebie – myślał cierpko o Hindusach – i prawo zwyczajowe ich wesprze. Dokona się wola obu rodzin i młodzi będą jej posłuszni. Dziś jeszcze dziewczyna targa więzami, ale jutro pogodzi się, a za rok przywyknie. Poczuł ciepłą dłoń wsuwającą się pod ramię wsparte na poręczy. Odwrócił się gwałtownie. – Uciekłeś? Chciałam, żebyś się bawił. Przywołałam dziewczęta, mogłeś wybierać. Reszta od ciebie zależy, a ty umiesz zawracać głowę... – Czemu dokuczasz, Grace? – Muszą ci się podobać. Tylko nie mów, że mnie byś wolał. Wychodzę za mąż. One są swobodne. Piękne jak kwiaty i równie bezwolne. Zajmiesz się może Dorotą? Albo Savitri Dalmia? Podobna trochę do mnie – mówiła półgłosem, oddychając niespokojnie, podniecona. – Chciałabym, żebyś miał je wszystkie, każdą... Patrzył na nią zdumiony. – Bo wtedy nie byłoby tej jednej, której już teraz nienawidzę – tchnęła mu w twarz. Oddech jej pachniał rozgryzionymi ziarnkami anyżku i alkoholem. Oczy błyszczały w mroku jak u kota. Chyba za dużo wypiła. Czego ode mnie chce? – naszły go wątpliwości. – Ostro gra. Tylko po co? Wysunęła nagle dłoń, stała teraz wyprostowana, obca, władcza. Już sama jej postawa zmuszała do czujności. Odwrócił się. Nadchodziło kilku mężczyzn. Widział ogniki papierosów. Od razu poznał sylwetkę starego Vidżajavedy, łyse, orzechowe ciemię w wianku siwych włosów. Poczuł się wspólnikiem Grace. Nikt nie zwrócił uwagi na ich samotną rozmowę. Wydawało się oczywiste, że wyszli tamtym naprzeciw. – Ojcze, przyszli bramini. Umieściłam ich w twoim gabinecie. – Widząc, że stary się żachnął, uspokoiła: – Jest z nimi stryj i chłopcy. Kazałam podać ryż i owoce. Wszystko w porządku. – Dobrze, córeczko. Zaraz tam zajrzę. Masz jeszcze czas, dopiero dziesiąta. Powinnaś odpocząć. Zaślubiny zaczną się o północy. – Tak, tatusiu. – Powinnaś ładnie wyglądać. Tej nocy nie będziesz spała. Może teraz odpoczniesz? Istvan przyjrzał się jej spod oka, dialog toczył się czysto, troskliwy ojciec i posłuszna córka, dobra aktorka; czy i z nim gra, udaje, oszukuje? Ruszyli w stronę pałacu pomarańczowego i złotego w świetle lamp. Minęli tłum gości drepczących na trawniku, okrążonych przez służbę z tacami pełnymi szklanek i kieliszków. Śpiewak przymknąwszy oczy, nie zważając na gwar, zawodził sam sobie, rytm akompaniamentu brzmiał nieskładnie, może się nawet nie słyszeli, trwał improwizowany koncert zgodny z nastrojem nocy weselnej. Istvan kroczył obok starego fabrykanta. – Grace będzie szczęśliwa – powiedział Terey półgłosem, jakby sam siebie chciał o tym upewnić. Hindus, niższy, położył mu dłoń na ramieniu zabawnie poufnym gestem i poprawił: – Będzie bogata, i to bardzo bogata. Nasze rodziny mogą więcej niż u was ministrowie... Ale Grace musi urodzić mu syna. Słupy niskiego światła raziły źrenice. Obok czarnych spodni smokingowych europejskich gości, białe, wąziutkie i zmięte spodenki służby, ich dhoti niedbale okręcone na biodrach i wypuszczone na wierzch koszule robiły wrażenie, jakby pomyłkowo przyszli w samej bieliźnie. Owadzia zamieć tańczyła bijąc o szkła reflektorów. Ćmy i żuki ginęły od razu, skwiercząc na rozpalonej blasze, inne odlatywały zwabione jaskrawobiałą plamą ściany, biły w nią na oślep i osuwały się z trzaskiem otwartych pokryw i wściekłym brzękiem. Oszołomione trzepotały się na płytach chodniczka, pancerze chrząszczy trzeszczały pod nogami przechodzących gości. Istvanowi zdawało się, że u źródła światła czuje swąd tej owadziej śmierci, jakby spalonego rogu. Cienie spacerujących przesuwały się po ścianie, chude nogi i rozdęte kadłuby z ogromnymi głowami. Przypominały mu postacie Rama Kanvala. Żałował teraz, że nie kupił obrazu. W rozległym hallu panował spokojny półmrok, kilka lamp w ozdobnych abażurach, ustawionych nisko, rzucało na dywany ciepłe kręgi światła. Radża, wyciągnąwszy nogi przed siebie, na wpół leżał w fotelu. Paliły się szmaragdem lampasy na jego szaserach. Cały blask niewielkiej lampy, osadzonej w miedzianym dzbanie, skupiał się na lakierowanych sztybletach i na obrazie, który trzymał w wyciągniętych rękach podpity malarz. – Co to właściwie przedstawia? – rozważał wzgardliwie radża. – Niczego nie można się dopatrzyć. Co to za ludzie? Dziecko by lepiej namalowało! Przecież pan skończył szkoły, Ramie Kanvalu, czy nie mógłby pan wziąć się do jakiejś uczciwej pracy? Po co się okłamywać, pan nie ma odrobiny talentu. Nie zapłacę panu przelotu do Paryża. Wyrzucone pieniądze. Jak pan będzie chciał zacząć pracę u mnie albo u teścia – spostrzegł nadchodzącego Vidżajavedę – jesteśmy gotowi przyjąć pana na praktykę. – A mnie się ten obraz podoba – powiedział przekornie Terey – ludzie dźwigają toboły na głowach, wracają po dniu pracy w upale. – To dhobi znad rzeki, pracze z brudną bielizną – wyjaśniał niecierpliwie malarz. – Obraz przedstawia troskę, jałowy trud... – I to ci się naprawdę podoba? – dopytywała się niedowierzająco Grace. – Powiesiłbyś u siebie? – Oczywiście. – Smutne. – O to malarzowi chodziło. – Pracze, a cóż to za temat? – szydził siwy Vidżajaveda. – Widuję ich dosyć u siebie w kuchni! Mam ich jeszcze oglądać na ścianie jadalni? Ani oczu, ani nosów, głowy jak tobołki. To żadne malarstwo. Tło w jednym kolorze, płaskie, brakło panu farby? – Chodź – litościwie Grace pociągnęła ojca za sobą. Istvan miał wrażenie, że robi to dla niego. – Dziękuję panu, Ramie Kanvalu, może to i dobre, trzeba tylko przywyknąć. Podniosła obraz, który jej służący z rąk odebrał. – Och, panna Grace jest bardzo kulturalna – powiedział Kanval, nachylając się do radży, jednak pochwała zabrzmiała dwuznacznie. Obawiając się, by malarz nie uraził gospodarzy, Istvan powiódł go ku drzwiom do ogrodu. – Niech pan coś zje, Ramie, roznoszą świetne pierożki... Malarz brnął po pas w białej strudze światła, które dobyło jego chudą, wysoką postać, radża odprowadził go wzrokiem i rzucił drwiąco: – Kombinator, chciał mnie naciągnąć na bilet do Paryża. Mówił tak przekonująco, że i mnie obdzieli swoją sławą, aż zażądałem, by mi pokazał, jak maluje... Przecież to nieporadne, po prostu – nic. – Nie kłamał, wart jest poparcia. To nie kopista, ani fotograf, chce być sobą. Jeżeli wytrwa, będzie sławny. – Po-cze-kam – cedził radża łaskawie. – Ile on chce za te malowidła? – Dwieście rupii. – A ile mu naprawdę dają? – Sto, sto dwadzieścia... – I sprzedaje dwa na rok, jeden do jakiejś ambasady albo amerykańskiemu turyście, drugi mu zakupują z litości na dorocznej wystawie. Sama cena wskazuje, że te obrazy nic nie są warte. Mam paru impresjonistów u siebie w Cannes, bo tego nie wolno z Francji wywieźć, agent płacił po parę tysięcy funtów. To są malarze. – Byli – poprawił Istvan. – Tym lepiej. Nie obniżają ceny na rynku nowymi obrazami. Gdyby twój protegowany nie żył, może warto byłoby zaryzykować i kupić parę płócien... Boy! – zawołał – nalej nam koniaku. Nie, nie tego. Z pękatej butelki, Larsena. Wszystkie stare francuskie koniaki mają oszukańcze nalepki, ani jedna piwnica nie wytrzymała naporu wojsk niosących wyzwolenie. Ocalał tylko koniak, który Szwedzi kupili przed trzydziestym dziewiątym, wierzę w Larsena, ponad czterdzieści lat leżakowania, solidna firma. Boy zbliżył się na klęczkach, rozdał baniaste kieliszki, przechylił butelkę, zerkając na uniesiony mały palec radży, skinienie wystarczyło, by poderwał szyjkę nie roniąc kropli. Ogrzewali kieliszki całą dłonią, kołysali lekko, patrząc z uznaniem, jak oleisty płyn ścieka koronką po ściankach. Radża wsunął mięsisty nos, węszył. – Co za aromat... Terey upił łyczek, koniak rozlał się po języku piekącym smakiem, potem ocenił go podniebieniem, miał różne dna, szlachetny płyn, dla znawców. – Jeszcze godzina tej udręki – ciężko westchnął radża rozchylając uda. – Trzeba będzie pożegnać gości. Ty, oczywiście, zostaniesz zobaczyć tradycyjny obrzęd? Teraz możemy wypić na konto moich przyszłych obowiązków! Od północy już ani kropli. – Tak ci pilno do Grace? – Gdybym chciał, dawno mógłbym ją mieć – machnął niedbale ręką. – Myślałem o czym innym... Marzę, żeby zrzucić mundur. Dotknij – ujął dłoń Istvana i wsunął pod czerwoną bluzę. Terey namacał wzdęcie sprężystego gorsetu. – Mówią, że jestem tęgi, choć uprawiam sporty. Mam dobry apetyt, potrawy mi służą; czyż muszę sobie odmawiać? Jedni nie jedzą, bo nie mają, a ja mam się głodzić, gdy mnie stać na wszystko? Chudy radża to chory radża. Moje stanowisko wymaga, żebym wyglądał okazalej. U nas mówią: gruby, bo ma wszystkiego w bród, gruby – to znaczy bogaty, a bogaty, bo umie robić pieniądze, czyli mądry – logiczny ciąg. Chciałbym już wyzwolić się od tej gali, pofolgować sobie w luźnym dhoti. Temu niskiemu, tęgawemu mężczyźnie, o twarzy błyszczącej od wypoconego alkoholu jak odlew z brązu, przygląda\n<a href="https://cyfroteka.pl/ebooki/Kamienne_tablice-ebookRO/p02035785i020" target="_blank" title="Kamienne tablice [Wojciech Żukrowski] - KLIKAJ I CZYTAJ ONLINE" > <img src="https://cyfroteka.pl/images/BRD.png" style="border:none;background:none transparent;box-shadow:none;-webkit-box-shadow:none;-webkit-border-radius:0;border-radius:0;" alt="Kamienne tablice [Wojciech Żukrowski] - KLIKAJ I CZYTAJ ONLINE"/></a>


Badania | Polskie Towarzystwo Meteorytowe\nPolskie Towarzystwo Meteorytowe > Badania\nIdentyfikacja znalezionych okazów podejrzewanych o meteorytowe pochodzenie\nPolskie Towarzystwo Meteorytowe nieodpłatnie przeprowadza weryfikację okazów podejrzewanych przez ich znalazców o pozaziemskie pochodzenie.\nW celu zminimalizowania nakładu pracy i kosztów związanych z wysyłaniem i identyfikacją próbek prosimy o postępowanie zgodnie z zamieszczonymi poniżej sugestiami (krok 1, później krok 2, a jeśli to konieczne – krok 3).\nKrok 1 (poszukaj w internecie informacji o swoim znalezisku)\nProsimy w pierwszej kolejności, abyś zapoznał się z informacjami znajdującymi się w zakładce “Meteoryty” i sprawdził czy okaz posiada typowe cechy charakterystyczne dla meteorytu lub niektóre z nich. Jeśli ktoś z Twoich znajomych interesuje się geologią pokaż mu swój okaz. Może w Twojej okolicy odbywają się giełdy minerałów (terminarz) – spotkasz tam ludzi, którzy pomogą Ci we wstępnej identyfikacji.\nW internecie jest wiele stron, gdzie można obejrzeć zdjęcia meteorytów oraz kamieni tylko podobnych do meteorytów (pseudometeoryty). Sprawdź czy już ktoś wcześniej nie znalazł kamienia podobnego do Twojego i zaoszczędź sobie kosztów, a nam czasu.\nWażne: jeśli okaz posiada choć jedną cechę wskazującą na jego ziemskie pochodzenie – na pewno nie jest on meteorytem!\nW ponad 90% przypadków można dokonać wiarygodnej identyfikacji na podstawie fotografii – bez potrzeby wysyłania do nas od razu całego okazu!\nKrok 2 (zrób zdjęcia i nam wyślij)\nJeżeli nadal uważasz, że znaleziony okaz może być meteorytem przyślij nam jego zdjęcie, a najlepiej kilka w różnych ujęciach. W miarę możliwości spróbuj odsłonić fragment wnętrza i również je sfotografuj (większość aparatów ma funkcję “makro”). Wskazane jest, abyś zrobił zdjęcia w świetle naturalnym oraz umieścił w polu widzenia obiektywu jakiś przedmiot o znanej wielkości (np. pudełko zapałek, ołówek, linijkę). Zdjęcia prześlij na jeden z podanych niżej adresów e-mail. Dołącz w e-mailu opis kamienia, jego orientacyjną wagę, informację o okolicznościach i miejscu znalezienia (rejon kraju, powiat, gmina itp.) oraz koniecznie zaznacz czy przyciąga magnes.\nWażne: zdjęcia powinny być ostre, wykonane w świetle naturalnym, tak by oddać naturalny kolor okazu (raczej nie z telefonów komórkowych). Wystarczą nam 3–5 zdjęć, na których widać okaz możliwie z różnych stron.\nAdresy e-mail, na które można wysłać zdjęcia podejrzanych okazów. Wybierz jeden z nich!\nKarwowski Łukasz (Sosnowiec): ptmet @ wp.pl\nZaręba Paweł (Błonie): meteorite @ o2.pl\n(w adresach e-mail należy usunąć spacje przed i po znaku @ – zabezpieczenie przed programami spamerskimi)\nKrok 3 (w przypadku wątpliwości poprosimy Cię o przesłanie fragmentu do analiz)\nJeżeli w wyniku naszych oględzin fotografii uznamy, że okaz jest interesujący i potencjalnie może być meteorytem lub nie potrafimy tego wykluczyć, poprosimy Cię, abyś wysłał próbkę do zbadania. Przygotowując próbkę postępuj wg opisanych poniżej zasad. Po otrzymaniu próbki udzielimy informacji na temat wyników przeprowadzonej identyfikacji.\nZasady przygotowania próbki\nNależy odłupać lub odciąć kilkugramowy fragment okazu ze strefą zewnętrzną, ewentualnie skorupą. Opisać zawartość przesyłki w celu łatwiejszej identyfikacji próbek. Proszę załączyć również adres nadawcy, telefon, e-mail, można też dodać zdjęcie i podać wagę okazu.\nAdres, na które można wysłać próbki podejrzanych okazów.\nProf. Karwowski Łukasz, Instytut Nauk o Ziemi, Uniwersytet Śląski, ul. Będzińska 60, 41-200 Sosnowiec\nUwaga: nie zwracamy nadesłanych próbek!\nIdentyfikacja może potrwać (!), gdyż niektórzy eksperci są zaangażowani w swoje prace naukowe.


Starsza Kobieta Otwiera Laptopa I Zakłada Okulary Na Jej Twarz. Stary Człowiek W Okularach Za Pomocą Tabletu W Brackground. | Darmowe Zdjęcie\nStarsza Kobieta Otwiera Laptopa I Zakłada Okulary Na Jej Twarz. Stary Człowiek W Okularach Za Pomocą Tabletu W Brackground. Darmowe Zdjęcia\nZmęczony kierownik ziewa podczas pracy na laptopie w domowym biurze w godzinach nocnych. zapracowany biznesmen.\nBrodaty biznesmen za pomocą gogli wirtualnej rzeczywistości w domowym biurze. biznesmen pracuje do późna.\nBiznesmen pisania na laptopie i przeszukiwania dokumentów podczas pracy w domowym biurze.\nBrodaty biznesmen siedzi przy biurku w domowym biurze w godzinach nocnych i podpisywania dokumentów.\nZamknij się z męskim architektem rysującym nowy projekt na arkuszu. plany i papierkowa robota\nBliska strzał laptopa na plany na biurku.\nBiznesmen afrykańskiego pochodzenia za pomocą laptopa do pracy zdalnej online. pracownik firmy pracujący w domu z urządzeniem, przeglądający internet w celu pracy w sieci. profesjonalny afro przedsiębiorca\nPortret kobiety uśmiecha się i siedzi przy biurku z komputerem, pracując w domu nad projektem biznesowym. młody dorosły patrząc na kamery i za pomocą monitora z klawiaturą do pracy zdalnej.\nPracownik analizujący wykresy danych na plikach za pomocą nowoczesnego laptopa, pracujący w domu. przedsiębiorca wykonujący zdalną pracę nad projektem biznesowym z papierami informacyjnymi podczas korzystania z urządzenia w domu.\nSylwetka freelancer kobieta pracuje w domu na nowoczesnym laptopie.\nPracownik firmy wykonujący pracę zdalną online na laptopie. dorosły pracujący w domu z technologią na potrzeby projektów biznesowych i networkingu. młody przedsiębiorca używający gadżetu do pracy na kanapie


Pogranicze ~ ua.pogranicze.eu - portal przygraniczny - карпатские маршруты\nGdzie nie stapala ludzka stopa...\nNiewielu ludzi bywalo w trudno dostepnych czesciach Karpat. Nawet zwolennicy górskich spacerów nie odwaza sie zabladzic w te zakatki Huculszczyzny i Bojkowszczyzny, gdzie rzadko widnieja slady czlowieka.\n- z Tarasem Malaniukiem, starszym wykladowca Instytutu Turystyki Narodowego Uniwersytetu Przykarpackiego im. Wasyla Stefanyka w Iwano-Frankowsku, znawca najbardziej oddalonych zakatków gór.\nzdjecia z archiwum Tarasa Malaniuka\nKiedy Pan zaczal interesowac sie turystyka?\n- bylem jeszcze dzieckiem. Ojciec byl nauczycielem gimnastyki w wiejskiej szkole i organizowal setki wycieczek turystycznych. Zawsze bral mnie ze soba. Pamietam zawody turystyczne w Bubniszczu, na skalkach Dobosza. Wtedy wlasnie zrodzilo sie we mnie pragnienie poswiecenia sie turystyce. Skonczylem studia na wydziale historii Uniwersytetu Przykarpackiego. Utworzyla sie wówczas mila grupa studencka milosników podrózy po Karpatach. Istnial klub turystyczny pod kierownictwem znanego przykarpackiego podróznika Jaroslawa Luckoho. Opracowywalismy szlaki turystyczne, codziennie odkrywalismy nowe karpackie zakatki, zwiedzilismy setki ukrytych w górach zabytków.\nHuculi - silni, zahartowani moralnie i fizycznie...\nHoloszyno: blizej Nieba, dalej od Cywilizacji...\nMieszkancy oddalonej wsi huculskiej Holoszyno potrzebuja trzech dni, aby dotrzec do centrum powiatowego.\nNie skarza sie na los. Do zimy, spedzanej z dala od cywilizacji, juz dawno sie przyzwyczaili.\nW tym czasie schodza z gór zaledwie kilkakrotnie. Nie narzekaja, przebywajac w otoczeniu nieskazonej przez cywilizacje natury i Karpat, wdychajac pelna piersia powietrze, do którego nie sa przyzwyczajeni miastowi. Powiadaja, ze gdyby byla tu droga asfaltowa, to zyliby, jak u Pana Boga za piecem.\nGórale z Holoszyna maja blizej do Rumunii, Boga i Nieba, niz do centrum powiatowego w Zabiem…\n... na bojkowskiej ziemi...\n„MOSTY POJEDNANIA” – Rozniatów – Bojkowskie Piekno\nKG Sabina RÓZYCKA - tekst,\nIlustracje: archiwum Rady Rejonowej Rozniatowa\n- ziemia bojkowska, specyficzna, kolorowa, bogata nie tylko niepowtarzalnym pieknem przyrody, ale i wielowiekowa historia, owiana ludowymi legendami i dawnymi tradycjami.\nDzis zapoznamy czytelników z tym zakatkiem Przykarpacia.\nRejon rozniatowski polozony jest w zachodniej czesci województwa iwano-frankowskiego, na przedgórzu Karpat, na terenach górzystych. W rejonu sa trzy miasteczka i 48 wiosek. Terytorialnie lezy w poludniowo wschodniej czesci Karpackich Beskidów, czesci Gorganów i wiekszej czesci dorzecza rzeki Limnicy.\n... polozony w sercu Karpat...\n„MOSTY POJEDNANIA” Kosów – Perla Huculszczyzny\nOpracowala wedlug materialów mera Kosowa Mykoly Fokszeja\nHuculszczyzna - to jeden z najbardziej malowniczych zakatków Europy. Rejon jest niewielki, polozony w sercu Karpat, ze swoistym krajobrazem, dekorowany wiekowymi smrekami i niepowtarzalna flora, oczarowuje, zakochuje sie w sobie i nie odpuszcza. Geograficzne polozenie Huculszczyzny jest szczególne, bo bezposrednio graniczy ona dzisiaj z panstwami UE. Powiazania transgraniczne nabyly dzisiaj nowych cech politycznej, ekonomicznej i kulturalnej wspólpracy.\nPerla Huculszczyzny jest rejon Kosowa, z centrum w samym miescie.\nMiasto jest administracyjnym oraz handlowym centrum Huculszczyzny, Polozone u podnóza Pokuckich Karpat nad rzeka Rybnica, prawym doplywem Prutu. Dlugosc rzeki - 54 km. Miasto obejmuje teren prawie 1140 hektarów, w tym - 279,3 ha stanowia lasy. Teren chroniony, sady i ogrody zajmuja 27 ha, budynki rzeka i jezioro - 15 ha. Kosów liczy okolo 8,5 tys. mieszkanców.\nKG Wlodzimierz KLUCZAK\nRedaktor naczelny internetowej gazety Truskavetskij Visnyk\nCisza i spokój, odpoczynek i relaks - to jest to, czego tak pragnie czlowiek dzisiejszych czasów, pragnie, szuka i z podziwem odkrywa, ze znalezc podobne miejsce nie jest sprawa latwa. W naszym krótkim artykule pragniemy przyblizyc czytelnikom jedno z takich miejsc na Przykarpaciu, wioske w obwodzie lwowskim, która mozna nazwac raczej jeszcze nie otwarta dla swiata, turystyki, zakatkiem dzikiej wspanialej przyrody, czescia, jakiej odczuwa siebie czlowiek wlasnie w podobnym miejscu.\n... o karpackich mieszkancach...\nTam szum Prutu Czeremoszu Huculom przygrywa,\na wesola kolomyjka do tanca porywa.\n„Huculi to najciekawszy zabytek etnograficzny nie tylko na ziemiach polskich, lecz i w Europie”.\nTo wyjatkowy lud, ci Huculi. Stanowia niespotykana mieszanine antropologiczna i kulturowa. Mozna spotkac wsród nich typy polskie, ukrainskie, wegierskie, rumunskie, a nawet cechy antropologiczne tureckie i tatarskie czy wreszcie cyganskie i ormianskie. Mieszanka krwi, niezaleznosc, jaka daja nieprzebyte góry, koczowniczy tryb zycia, uksztaltowaly lud pelen romantyzmu, pierwotnej szlachetnosci, poczucia honoru i dumy.\n... 20 kilometrow po poloninach...\nEla, Basia, Marian, Zbyszek i Michał, Adam\nfot. Zbigniew Jantoń\nWyruszamy w nieznane dotąd góry, gdzie nie ma szlaków a kierunek marszu wyznacza się za pomocą mapy i kompasu.\nRazem jedziemy "przemytnikiem" do Chyrowa, a stamtąd do Starego Sambora i Sianek.\n- w Siankach nocujemy u Pani, która pracuje w noclegowni przy dworcu kolejowym. Rano wyruszamy na przełęcz Użocką. Chcieliśmy jechać do Wołosianki przez tunele i wiadukty, ale pociąg do Użgorodu odchodził około piętnastej, więc postanowiliśmy iść do Husnego na nogach.\nIdziemy wzdłuż torów w kierunku przełęczy aż do przejazdu kolejowego, gdy do niego dojdziemy to skręcamy droga bitą w lewo do drogi na Użgorod. Teraz skręcamy w prawo w kierunku widocznej przełęczy. Po drodze mijamy pomnik Strzelców Siczowych i dochodzimy do posterunku kontrolnego.\nNa dojściu po prawej stronie widać granicę i San. Do џródeł niestety nie można dojść. Na przełęczy jeszcze dwa pomniki, jeden poświęcony Breżniewowi, gdy podczas drugiej wojny światowej ponoć walczył w rejonie Sianek, a drugi upamiętnia I wojnę światową - miejsce po cmentarzu.\nKarpaty Wschodnie i Czarnohora\n... na Hoverle...\nKarpaty Ukrainskie sa obecnie najbardziej dzikimi górami Europy.\nObejmuja obszar od przeleczy Lupkowskiej w Polsce do przeleczy Predeal w Rumunii. Zbudowane ze skal osadowych: piaskowca, wapienia i lupków krystalicznych. Góry te sa rzadko zaludnione i silnie zalesione.\nNajwyzszym pasmem Karpat Wschodnich jest Czarnohora, jedyne na Ukrainie o wysokogórskim charakterze z pietrem roslinnosci alpejskiej. W niektórych miejscach mozemy sie spodziewac sniegu nawet w lipcu. Czarnohora ciagnie sie od przeleczy Jablonickiej (Tatarskiej) na pólnocy, do przeleczy Szybene na poludniu. Od pólnocy otaczaja ja Gorgany Wschodnie i dolina Prutu, od pólnocy i wschodu Beskidy Pokuckie i dolina Czarnego Czeremoszu, od wschodu i poludnia Poloniny Hryniawskie. Od poludnia Karpaty Marmaroskie i dolina Bialej Cisy, a od zachodu Swidowiec i dolina Czarnej Cisy. Najwyzsze szczyty Czarnohory to: Hoverla (2058 m), Brebenieskul (2037 m), Pop Iwan (2022 m) i Pietros (2020 m). Bija tu zródla Prutu, Czeremoszu i Bialej Cisy. Glówny grzbiet masywu ciagnie sie od Hoverli do Popa Iwana jest to najpopularniejszy i najbardziej uczeszczany szlak. Na wschód i pólnoc od niego rozciaga sie Karpacki Park Narodowy.\nJa tu osobiscie bylem z plecakiem i nogami Piotr.\n... przez Karpaty...\nna Pop Ivan i Bialy Slon\nJesli spojrzymy na grzbiet Czarnohory z Pisanego Kamienia, Ilci, czy Przeleczy Krzywopolskiej, po lewej stronie, na najdalej wysunietym szczycie zobaczymy punkt, jakby wielka skale lub ogromna budowle.\nTen szczyt to Pop Iwan (2022 metrów nad poziomem morza) z ruinami obserwatorium astronomicznego. Gmach ów nazwano „Bialym Sloniem”, ze wzgledu na jego wielkosc, a takze biala „elewacje”, jaka zima tworzyl snieg, pokrywajacy gruba warstwa mury budynku.\nNajpopularniejsza droga na grzbiet Czarnohory i dalej na Popa Iwana zaczyna sie we wsi Dzembronia. Jest to tak zwany „polski szlak”, gdyz te droge w Czarnohore, jeszcze od czasów austriackich i polskich, najczesciej wybieraja wlasnie Polacy.\nMilej wedrowki zyczy Piotr\n... idziemy na Howerle... na Pop Iwan...\nGdybysmy zdrzemneli sie na skrzyzowaniu i poczekali, to zajechalibysmy busem do miejsca przeznaczenia. Ale nie widzielibysmy przepieknych widoków jak Czeremosz przebija sie przez góry.\nTak wiec plecaki na plecy i w góre rzeki. Mijamy doline Bystrzycy - tu juz wiem ze nastepna bedzie dolina Dzembroni. Dochodzimy do skrzyzowania i robimy postój na sniadanie w czasie którego mija nas bus. Ale to nic, zostalo 4,5 kilometra i bedziemy na miejscu. Dwie nieprzespane noce daja sie nam we znaki. Podjezdza gazik i my korzystamy z dobrodziejstwa podwiezienia, natomiast Marian i Pawel ambitnie ida na piechote.\nDecyduje sie na dzien gospodarczy a dopiero w poniedzialek pójdziemy w góry.\nMyslalem poczatkowo zeby wyjsc do owczarni pod Smotrecem ale widzac entuzjazm grupy wybieram wariant z odpoczynkiem. Znajdujemy spanie u pani Paraski i mamy sporo czasu wolnego. Siedzimy i popijamy piwo i nie tylko. Zeby nie przesadzic - jutro góry i nie wiadomo jak to bedzie. Jak pozostali uczestnicy dadza sobie rade?. Tym razem wody na poloninie jest sporo wiec z tym chociaz nie bedzie problemu. Adam zapobiegliwie nosi jej sporo. Dzien dobiega konca, niektórym nie wyszedl na zdrowie, Tomek zwichnal noge i jest uziemiony. Po dwóch dniach jak sie lepiej poczul pojechal do domu.\nBasia, Marian, Zbyszek, Michal


Kod Władzy: Kampania przeciwko ISIS - wojna z terroryzmem trwa\nKampania przeciwko ISIS - wojna z terroryzmem trwa\nŚwiat obiegły informacje o zażegnaniu konfliktu w Syrii, jednocześnie wielkie firmy np. Facebook czy kraje np. Wielka Brytania rozpoczęły walkę z terroryzmem w sieci.\nWielka Brytania rozpoczęła po raz pierwszy w historii kampanię cybernetyczną o charakterze militarnym, celem stało się Państwo Islamskie. W zeszłym tygodniu Jeremy Flemming, poinformował o "głównej ofensywie kampanii", która jego zdaniem utrudni grupie zdolność do uruchamiania i koordynowania ataków bezpośrednich i komunikacji za pomocą internetu. Utrudnienia umożliwią zaniechanie rekrutacji nowych członków grupy, rozpowszechniania planów czy indoktrynacji. Akcja zorganizowana przez brytyjskiej służby "zniszczyła nawet sprzęt i sieci" używane przez członków ISIS. Wypowiedź w trakcie konferencji zasugerowała zastosowanie wirusa Stuxnet, sabotującego elementy sprzętu.\nPodczas przemówienia w Manchesterze Fleming stwierdził, że brytyjska wojna cybernetyczna przeciwko ISIS została przeprowadzona zgodnie z istniejącymi międzynarodowymi ramami prawnymi. Dodał jednak, że "międzynarodowa doktryna regulująca korzystanie [z cyberbezpieczeństwa] wciąż ewoluuje". Dyrektor GCHQ przyznał, że możliwości cyberprzestrzeni w Wielkiej Brytanii są "bardzo potężne", ale argumentował, że "używamy ich tylko zgodnie z prawem krajowym i międzynarodowym, kiedy nasze testy konieczności i proporcjonalności zostały spełnione, a przy tym z normalnym nadzorem" .\nEtykiety: atak cybernetyczny, ataki cybernetyczne, cyberataki, terroryści, terroryzm, Wielka Brytania


Kontakt - living on my own - recenzje słodyczy\nMasz uwagi lub pytania dotyczące bloga? Chcesz, żebym napisała tekst na konkretny temat (jakikolwiek!)? A może odczuwasz nieodpartą potrzebę pogadania ze mną o niebieskich migdałach? Pisz śmiało na adres: olga [at] livingonmyown.pl. Zrobię wszystko, żeby odpisać Ci w tempie błyskawicy :)\nChcesz mi wysłać słodycze do recenzji, rysunek jednorożca, list, pocztówkę z wakacji lub cokolwiek innego (za wyjątkiem bomby i jadowitego pająka)? Dziękuję <3 Zaadresuj przesyłkę na następujący adres:\nPodaj swój numer telefonu i mój e-mail: olga [at] livingonmyown.pl. Sprawdzam skrzynkę kilka razy dziennie, więc tyle wystarczy :) I proooszę, dołącz choćby króciutki liścik. Uwielbiam je czytać.\nNie zapomnij napisać, jak masz na imię i czy wyrażasz zgodę na użycie go w recenzji i na Instagramie!\nZastanawiasz się, jak dotrzeć do nowych odbiorców, zainteresować ich swoim produktem, przedstawić potencjalnym klientom wartości marki, a w efekcie dać im się poznać i polubić? Ja to wiem :) Twoja marka i/lub produkt wprost muszą pojawić się na moim blogu. Gwarantuję, że umiem robić magię!\nJeżeli charakter działalności Twojej firmy nie pasuje do recenzji produktowej, żaden kłopot. Zaproponuję Ci inną formę publikacji bądź podejmiemy szersze działania marketingowe. Ponieważ zawodowo piszę teksty na zlecenie jako SEO copywriterka, w tym zakresie również mogę Ci pomóc. Zaufaj mi, jak zrobiły to inne firmy. Koniecznie zajrzyj do zakładki Współpraca i wyślij mi wiadomość!


Radiostacja Gliwicka - zdjęcia śląskich zabytków techniki\nDwa lata po dojściu do władzy Adolfa Hitlera, w 1935 oddano do użytku kompleks obiektów propagandowej radiostacji niemieckiej – Gleiwitzer Sender. W skład kompleksu wchodziły:\nsłynna drewniana(modrzewiowa) antena o wysokości 111m – nierozłączny element krajobrazu gliwickiego i jak się okazuje nie tylko, bo w Zabrzu już z 5 piętra wieżowca widać ją dobrze\nbudynek nadajnika o mocy 8kW\nRadiostacja głównie retransmitowała program rozgłośni wrocławskiej Reichssender Breslau. Dzięki lokalizacji nadajnika na wschodnich terenach, narodowosocjalistyczny program radiowy słyszany był w całej Europie, Azji, a nawet w Ameryce Północnej. Jako krótkofalowiec (SP9UXE) wspomnę, że nadajnik oparty był o wzmacniacz lampowy chłodzony wodą. System chłodzenia, oparty o agregaty pompowe zasilane silnikami elektrycznymi umieszczono w piwnicy budynku. Jak się dowiedziałem z pierwszej ręki, jeden z silników jest sprawny.\nDo obowiązków pracownika nadajnika należała kontrola parametrów pracy systemu, w tym temperatury lamp nadawczych. Zakładając, że nadajnik przeważnie pracował bez uchybień, praca sprowadzała się do słuchania radia z wielkiego drewnianego głośnika – stąd też na jednym ze zdjęć zobaczycie znaną z wielu amerykańskich filmów pozycję siedzącą z nogami na stole.\n31 sierpnia 1939 doszło do słynnej prowokacji niemieckiej. Siedmioosobowy oddział dowodzony przez niemieckie służby bezpieczeństwa i SS, przebrany za powstańców śląskich, sterroryzował obsługę w celu nadania komunikatu wzywającego do powstania i zaatakowania Niemców. Nie wiedzieli oni jednak, że rozgłośnia znajduje się 4km od nadajnika przy ul. Radiowej. Wściekli, użyli mikrofonu burzowego, jednak z niewyjaśnionych przyczyn w eterze słychać było tylko pierwsze słowa komunikatu i to jedynie w promieniu kilku kilometrów. 1 września 1939 Hitlerowskie Niemcy napadły na Polskę.\nRadiostacja Gliwicka ma dużą szansę na znalezienie się na Światowej Liście Dziedzictwa UNESCO. Obiekt został wytypowany przez zespół ekspertów powołany przez Urząd Marszałkowski Województwa Śląskiego. Warunkiem wpisania obiektu na listę jest spełnienie wielu kryteriów, w tym rejestracja obiektu jako Pomnika Historii. Dodatkowo dochodzą niełatwe kwestie proceduralne. Muszę tu krótko wspomnieć, że o znalezienie się na liście UNESCO walczą również Zabytkowa Kopalnia Węgla Kamiennego GUIDO w Zabrzu i Zabytkowa Kopania Srebra w Tarnowskich Górach. Trzymamy kciuki!\nKompleks obiektów Radiostacji Gliwickiej należy do Muzeum w Gliwicach i jest udostępniony do zwiedzania. Na miejcu można zwiedzić salę z dużym stołem sterującym, stuletnim oryginalnym telefonem, centralką telefoniczną, drewnianym głośnikiem, oryginalnym mikrofonem burzowym i sekcją urządzeń toru nadawczego. Bardzo mili przewodnicy opowiedzą historię tego miejsca. Dodatkowo można zobaczyć półgodzinny film o prowokacji. Radiostacja od niedawna ma swoją maskotkę – WIEŻAKA. Maskotki zaprojektowane zostały przez Joannę Puchalik i Krystynę Goczał z Muzeum w Gliwicach. Wykonywana są ręcznie, dzięki czemu są niepowtarzalne. Można je nabyć za 10 zł w Radiostacji lub Centrum Informacji Turystycznej w Gliwicach przy ul. Dolnych Wałów 3. Mam i ja. Właściwie już mamy dwa Wieżaki, bo drugiego wygrał mój syn Radek (6 lat) w konkursie rysunkowym, organizowanym przez portal Dwa Miasta. Rysunek Radka


Przewodowy interkom do kasy i okienka w urzędzie lub kasie z dwustronną komunikacją ViRONE SPATIUM IC-1.\nInterkom kasowy przewodowy ViRONE SPATIUM IC-1, dwustronna komunikacja\nInterkom ViRONE SPATIUM IC-1 możliwia bezpieczną komunikację w okienkach kasowych banków, szpitali, przychodni zdrowia, dworców, urzędów pocztowych i w innych miejscach, gdzie odbywa się kontakt z klientem. Prowadzenie rozmowy nie wymaga bliskiego kontaktu pomiędzy uczestnikami i użycia rąk. Interkom zapewnia wysokiej jakości połączenie głosowe.\nZestaw interkomowy ViRONE SPATIUM IC-1 umożliwia bezpieczną komunikację w okienkach kasowych banków, szpitali, przychodni zdrowia, dworców, urzędów pocztowych i w innych miejscach, gdzie odbywa się kontakt z klientem. Prowadzenie rozmowy nie wymaga bliskiego kontaktu pomiędzy uczestnikami i użycia rąk. Interkom zapewnia wysokiej jakości połączenie głosowe i jest prosty w obsłudze, a dodatkowe potencjometry pozwalają na płynną regulację głośności. Mikrofon kasjera posiada elastyczny wysięgnik, dzięki czemu bardzo łatwo można dostosować go do indywidualnych potrzeb.\nRodzaj zasilania: zasilacz sieciowy (w zestawie)\nRegulacja głośności jednostki wewnętrznej: tak\ngniazdo REC (nagrywania): tak\nKolor jednostki: srebrny\nWymiary jednostki wewnętrznej (szer. x wys. x gł.[mm]): 158 x 87 x 46\nRegulacja głośności jednostki zewnętrznej: tak\nWymiary jednostki zewnętrznej (szer. x wys. x gł.[mm]): 91 x 77 x 23\nRegulacja głośności jednostki wewnętrznej\nWymiary jednostki wewnętrznej (szer./wys./gł.[mm])\n158 / 87 / 46\nRegulacja głośności jednostki zewnętrznej\nWymiary jednostki zewnętrznej (szer./wys./gł.[mm])\n91 / 77 / 23


L'Eau d'Issey pour Homme Oceanic Expedition Issey Miyake zapach - to nowe perfumy dla mężczyzn 2015\nL'Eau d'Issey pour Homme Oceanic Expedition Issey Miyake dla mężczyzn\nSponsoredKup online 16 propozycji na lubWyszukiwanie wykazało 10 propozycji na Oferty sklepów online:Beautyspin.com 2 items for 39.69 - 45.69 USDFragranceX.com 1 product for 47.69 USDFragranceNet.com 1 product for 52.99 USDZobacz produkty...\nL'Eau d'Issey pour Homme Oceanic Expedition marki Issey Miyake to cytrusowo - aromatyczne perfumy dla mężczyzn. Są to nowe perfumy, L'Eau d'Issey pour Homme Oceanic Expedition został wydany w 2015 roku. Twórcą kompozycji zapachowej jest Alberto Morillas. Perfumy zawierają takie składniki, jak grejpfrut, bergamotka, petitgrain, nuty morskie, neroli, imbir i białe piżmo. Perfume rating:\nWięcej o perfumach po angielsku / More in English language about L'Eau d'Issey pour Homme Oceanic Expedition by Issey Miyake.\nL'Eau d'Issey pour Homme Oceanic Expedition Recenzje Perfum\nPowiem szczerze że zapach bardzo pozytywnie mnie zaskoczył. Z jednej strony jest podobny do zapachów typu L’Eau d’Issey Pour Homme Sport czy L'Eau Bleu d'Issey Eau Fraiche, z drugiej jednak ma dużo ciekawsze tło, jest na swój sposób niepowtarzalny i świetnie koresponduje z etykietką 'Oceanic'.\nBo mowa tu właśnie o morskim charakterze. Nie jest to jakieś spektakularnie głębokie ujęcie oceanu, to raczej cytrusy skąpane w morskiej wodzie - ale to wystarczyło aby nadać kompozycji indywidualnego, intrygującego charakteru. Jedyny minus - na mojej skórze zapach momentami jakby nie rozwijał się poprawnie, były momenty w których nuty morskie pachniały lekko zatęchle więc będę musiał przeprowadzić jeszcze kilka porządnych testów.\nReasumując, brawa za wyciśnięcie z pozornie oklepanej koncepcji czegoś ciekawego, czego nie dostaniemy w pierwszym lepszym świeżaku. Szkoda, że póki co na rynek polski nie wszedł trzeci z serii Polar Expedition, bo sądząc po dwóch pozostałych mógłby okazać się ciekawy.\nZakupowe okazjeBeautyspin.comEau De Toilette 4.2oz39.69 USDIssey Miyake L'Eau d'Issey Pour Homme Oceanic Expedition Eau De Toilette for men 4.2 ozBeautyspin.comEau De Toilette 2.5oz45.69 USDIssey Miyake L'Eau d'Issey Pour Homme Oceanic Expedition Eau De Toilette for men 2.5 ozFragranceX.comEau De Toilette 4.2oz47.69 USDL'eau D'issey Pour Homme Oceanic Expedition Cologne by Issey Miyake, 4.2 oz Eau De Toilette Spray for MenFragranceNet.comEau De Toilette 4.2oz52.99 USDL'eau D'issey Pour Homme Oceanic Expedition by Issey Miyake EDT Spray 4.2 oz Limited Edition for Men\nTa strona zawiera informacje, recenzje, nuty perfumowe, zdjęcia, reklamy, plakaty i filmy dotyczące perfum Issey Miyake L'Eau d'Issey pour Homme Oceanic Expedition, ale nie gwarantujemy poprawności wszystkich danych. Jeśli posiadasz więcej informacji o zapachu Issey Miyake L'Eau d'Issey pour Homme Oceanic Expedition, możesz o nich nadmienić w recenzji perfum. Fragrantica posiada unikalny system klasyfikowania perfum L'Eau d'Issey pour Homme Oceanic Expedition marki Issey Miyake. Możesz kliknąć na właściwą cechę pod głównym obrazkiem, określającą dany zapach. Dodatkowo znajdziesz odnośniki do stron zewnętrznych / sklepów online, ale Fragrantica nie posiada wpływu na ich zawartość. Nie ponosimy odpowiedzialności za to, co znajdziesz pod tymi linkami, ani za konsekwencje ich odwiedzin. Recenzje użytkowników zapachu L'Eau d'Issey pour Homme Oceanic Expedition marki Issey Miyake reprezentują punkt widzenia poszczególnych osób, a nie opinie redakcji portalu Fragrantica.


Rayman Origins - gra PC\nRayman Origins to gra komputerowa dwuwymiarowa platformówka, będąca pierwszą od kilku lat produkcją należącą do marki Rayman, gdzie głównej roli nie grają Szalone Króliki. Dzieło firmy Ubisoft stanowi odwołanie do korzeni popularnej serii.\nFabularnie Rayman: Origins osadzone zostało przed pierwszą odsłoną cyklu. W grze przenosimy się do Rozdroża Marzeń, baśniowej krainy wykreowanej przez boga Polokusa. Jest ona zamieszkana przez rzeszę różnorakich postaci, zarówno tych dobrych, jak i złych. Tych ostatnich reprezentują Mroklumy, czyli stworki powstałe w wyniku infekcji sennymi koszmarami. Rayman oraz jego wierni przyjaciele, w tym Globox, jednoczą siły, by pokonać mroczne istoty i uratować świat. Główną cechą Rayman Origins jest fakt, że akcja umiejscowiona została w środowisku 2D. Warunkuje to nie tylko mechanikę rozgrywki (poruszamy się przede wszystkim w czterech głównych kierunkach), ale również styl oprawy graficznej. Ta ostatnia charakteryzuje się bajecznie kolorowymi tłami (12 zróżnicowanych krain, w tym podwodna), a także bardzo dokładną animacją dwuwymiarowych bohaterów, wśród których pierwsze skrzypce gra oczywiście Rayman oraz jego przyjaciele.\nWymagania sprzętowe: Windows XP/Vista/Windows 7; procesor 3 GHz Pentium 4 / AMD Athlon 3000 lub lepszy, 1 GB RAM (XP) 1.5 GB RAM (Vista/7) karta graficzna 128 MB kompatybilna z najnowszym DirectX


[G.25200] Gdzie Kupić Forskolin Diety W Poznań Polska?\nReviews » Forskolin » Gdzie Kupić Forskolin Diety W Poznań Polska?\nForskolin jest po prostu kolejną ofiarą rynku utraty wagi Poznań Polska. Fakty wymienione na forskolin na wielu stronach internetowych głównie są prawdziwe, ale system dostarczania jest, co określa, czy dodatek będzie działać, jak twierdził.\nDiecie w Poznań Polska można wziąć doustnych forskolin i oczekują go do pracy, bo trawienie sprawia dodatek bezużyteczne. Dożylne forskolin jest również dostępna w szpitalu. Diecie w Poznań Polska należy szukać forskolin zrobić ogromną różnicę w utracie wagi.\nKliknij tutaj, aby kupić Forskolin Poznań Polska\nColeus Forskohlii jest rośliną używany od wieków w medycynie alternatywnej. Zakład jest powszechnie wykorzystywane do wspierania zdrowia układu oddechowego i serca. Niedawno coleus forskohlii został skojarzony z utraty wagi suplementy i dieta pastylki w Poznań Polska.\nForskolin znajduje się w korzenie ziołowych roślin z rodziny bardzo dobry. Naukowcy odkryli, że że forskolin może pomóc ludziom w Poznań Polska do promowania podział tłuszczów przechowywane w komórkach tłuszczowych zwierząt i ludzi. To może również zwolnić kwasów tłuszczowych z tkanki tłuszczowej, co skutkuje zwiększoną termogenezę, czego skutkiem jest utrata tkanki tłuszczowej i, teoretycznie, zwiększenie chude ciało masy.\nForskolin chemicznych jest w samym sercu coleus forskohlii, ale popularność forskolin w Poznań Polska może być nierozważną. Preparaty forskolin, które wymagają doustnie, jak w przypadku większości produktów diety, są okazał się skuteczny. Skutecznej realizacji obejmuje zazwyczaj chemicznych wprowadzanych dożylnie lub przez drogi oddechowe.\nGdy prawidłowo, forskolin będzie poszerzenie naczyń serca i wzrost siły, w którym serce bije. To powoduje spadek ciśnienia krwi, które jest idealne dla dietetyków i kulturystów w Poznań Polska biorąc spalaczy tłuszczu z używek. Używki mają tendencję do wzrostu ciśnienia krwi, dlatego forskolin może spadek tego efektu, czy zadziałało doustnie. Badania kliniczne nie wykazały żadnego powodu, aby sądzić, że forskolin jest skuteczne, gdy podjęte w formie ustnej.\nDieta pill producenci często listę sprawdzonych skutki składnik w opisie produktu. Na przykład spalacz tłuszczu z silnym stymulantem może lista forskolin jako składnik do obniżenia ciśnienia krwi i zmniejszyć ryzyko wystąpienia negatywnych skutków ubocznych. Jednak nie jest to całkowicie prawdziwe. Tak, forskolin ma ten efekt, ale kiedy dieter w Poznań Polska bierze za pośrednictwem pill diety, to nie działa w ten sposób w organizmie. Nazywają to rozciąganie prawdy.\nWzięliśmy wirtualny spacer po głównych witaminy online portal Szukam forskolin i znaleźliśmy kilka marek dostępnych producentów dodatek głównych w Poznań Polska. Opis forskolin jako transformacja całe liście ciała jako jedną z głównych korzyści, ale to jest kolejny odcinek prawdy. Znaleźliśmy żadnych dowodów że forskolin w doustnej postaci ma jakikolwiek wpływ na organizm.\nJeśli jesteś po kraju news zdrowia, wiesz, że Forskolin jest #1 trendów uzupełnienie utrata masy ciała w Poznań Polska. Jak to czytasz to, co najmniej 150 osób w Poznań Polska kupuje kolejny miesiąc "dostarczanie ten dodatek, bo dosłownie rozpływa tłuszczu jeśli zachować biorąc go na więcej niż dwa tygodnie.\nKiedy ludzie w Poznań Polska Forskolin, upewnij się, pić dużo wody. Woda jest niezbędna do metabolizmu, zmywa toksyn i pomaga forskolin działać w komórkach tłuszczowych, rozbijając ich i miga dodatkowe wagi w błoto.


Poznań, Rataje, ul. Rataje – Astons nieruchomości\nData dodania: 06/14/22\nPowierzchnia: 65.72 m²\nCena za m²: 8.825 zł\nPolecamy na sprzedaż nowiutkie i znakomicie położone mieszkanie w stanie deweloperskim w ukończonej inwestycji w Poznaniu przy rondzie Starołęka (przedsięwzięcie firmy ATAL S.A. – ATAL WARTA TOWERS).\nMieszkanie znajduje się w kilkunastopiętrowym, nowoczesnym apartamentowcu, oddanym do użytku w 2022r.\nProponowane mieszkanie sprzedawane jest łącznie z:\n– bardzo wygodnym i dużym miejscem postojowym w podziemnej hali garażowej,\n– sporą komórką lokatorską (4,51m2) za dodatkowymi cenami odpowiednio: 28.000,- zł oraz 12.000,- zł, które znajdują się na poziomie: -2.\nŁączna cena ofertowa lokalu mieszkalnego wraz z ww. miejscem postojowym i komórką lokatorską to 620.000,- zł.\nLokal odznacza się nie tylko pierwszorzędną lokalizacją, ale także niezwykle wygodnym układem pomieszczeń, a także sporymi oknami, co powoduje komfortowy dostęp do naturalnego światła dziennego.\nJakby tego było mało, z mieszkania (z wszystkich jego pokoi) jest wyjście na niezwykle duży taras o powierzchni prawie 19m2.\nLokal ma 65,72 m2 i składa się z dwóch wygodnych sypialni (ok 11m2 i 9m2), salonu z aneksem kuchennym (prawie 29m2), wygodnego przedpokoju (ok 9m2), oraz dwóch łazienek (ok 5m2 i 3m2), z których jedna może być przeznaczona również na garderobę.\nCałość jest dodatkowo dopełniona przez wspomniany komfortowy taras, na którym wyprowadzono punkt oświetleniowy i gniazdko.\nWystawa okienna z tarasem znajduje się od strony południowo – wschodniej.\nZ tarasu widać piękną panoramę poznańskich Rataj.\nCiepło do mieszkania dostarczane przez miejski cieplik.\nDo wspomnianego miejsca postojowego oraz komórki lokatorskiej zjeżdża się bezpośrednio windą.\nObecne opłaty eksploatacyjne za mieszkanie wynoszą łącznie ok 646 zł/m-c i liczone są razem z opłatami eksploatacyjnymi, zaliczkami za media, śmieciami i opłatą za miejsce postojowe.\nLokal jest już po odbiorze od dewelopera.\nNie do przecenienia jest lokalizacja tego mieszkania, która charakteryzuje się doskonałym skomunikowaniem zarówno z centrum Poznania, jak i terenami rekreacyjnymi.\nWystarczy wspomnieć, że cała inwestycja znajduje się w odległości ok 400m od Warty i pięknej Wartostrady, tak chętnie wybieranej przez biegaczy, spacerowiczów i rowerzystów.\nPoza tym, w kilkanaście minut tramwajem można dostać się na Stary Rynek lub do terenów zielonych Malty.\nW pobliżu znajduje się cała pozostała infrastruktura: szkoły, sklepy, pasaż handlowy, miejska plaża, plac zabaw, korty sportowe czy plenerowa siłownia.\nNieopodal są również przystanki tramwajowe i autobusowe z liniami dziennymi i nocnymi.\nTo wszystko sprawia, że komfort zamieszkania w tym lokalu jest na wysokim poziomie.\nCena za m2: 8.825 zł\nCzynsz: 646 zł / – os.


Niebieskie Sukienki Dzianinowe Levi S - sklep zawszemodne.pl\nNiebieskie Sukienki Dzianinowe Levi S\nW naszym sklepie internetowym znajdziecie Państwo bardzo szeroki wybór asortymentu marki Levi S. Aktualnie w sprzedaży posiadamy Niebieskie Sukienki Dzianinowe Levi S w najlepszych cenach. Zachęcamy do oglądania i zakupów bezpośrednio poprzez przejście na stronę docelową producenta Levi S lub do sklepu partnerskiego. Dodatkowo zapraszamy do zapoznania się również z innymi producentami ze sklepu.\nLevi S: Sukienki dzianinowe niebieskie\nNa zawszemodne.pl znajdziesz dziesiątki tysięcy produktów popularnych marek jak:Inblu, GOE, best company, DIAMANTIQUE, Anne Klein i wielu innych. Codziennie modne ubrania, nowości oraz najpopularniejsze produkty - bestsellery. Doceń prostotę zakupów online i zaoszczędź swój czas!\nOdzież męska tom tailor\nOdzież dziecięca gap\nOdzież damska b young


Jak najbardziej A uważasz, że forum by coś na tym straciło?\nZbyt mała publika Lubię gadać do milionów\nRzecz w tym, że te miliony mają Cię gdzieś bo wpadają tu tylko po 'pomoce wizualne' do hipoterapii manualnej.\n17-01-2018, 14:41 (Ten post był ostatnio modyfikowany: 17-01-2018, 17:15 przez smelt20.)\nNie zgodzę się. Nie odzywam się często (ale mi się zdarza), fotki tutaj wrzucane jak dotąd mnie nie zachwyciły (problem ze mną, nie z fotkami - jestem skrajnie wybredny). Natomiast długie i sensowne posty (w większości pisane przez Antonio) są tym, co mnie na tym forum utrzymuje.\nWyobraźmy sobie, że jesteśmy na dużej sali konferencyjnej. Wszyscy zarejestrowani użytkownicy. Wypowiada się 10%, reszta słucha. Źle, że siedzą i słuchają, analizują wypowiedzi, a wnioski zatrzymują dla siebie, bo akurat tak chcą? Lepiej żeby nie siedzieli i nie słuchali? Osobiście uważam, że to dobrze, że siedzą i słuchają. Owszem, do dyskusji nie wnoszą nic, ale ich obecność i uwaga są cenne. Tak uważam.\nA do, jak to ładnie ująłeś, "hipoterapii manualnej" (świetne, serio) są inne serwisy\nPoniższa prośba spełniona, edytuję żeby nie zaśmiecać wątku.\n17-01-2018, 15:44 (Ten post był ostatnio modyfikowany: 17-01-2018, 15:45 przez Antonio.)\nKolego, przekonałeś mnie, w bardzo mądry sposób, do Twoich racji.\nNiestety wyczerpałem dzienny limit na dawanie punktów reputacji\nMam prośbę. Odwiedź mój temat tutaj na forum (Candid od Antonio)\nJeśli nie masz ochoty się wypowiadać, oceniać lub komentować, to wstaw przynajmniej emotikonkę.\nMimo, że masz już 12 postów na forum czyli teoretycznie nie spełniasz warunków, to właśnie Ty jesteś\nw grupie osób jakich szukam.\nPotrzebuję jeszcze czterech śmiałków. Jak się tam odezwiesz to będzie mi trzeba już tylko trzech\nMożna ograniczyć wielkość sygnaturki? R3mi ma ogromną sygnaturkę i jak się wypowiada w jakimś temacie częsciej to strasznie utrudnia przeglądanie. Nic nie mam do użytkownika, ale jakby wiecej osób tak ustawiło to byłby straszny burdel.\nDodałem dziś nową grupę "stały bywalec", do której automatycznie będą przenoszenia użytkownicy po napisaniu 15 postów na forum. Jednocześnie uzyskując dostęp do działu "multimedia", który dostępny jest od tej grupy wzwyż. Nie wystarczy sama rejestracja do przeglądania naszych zbiorów, jak było dotychczas :-). Dzięki wszystkim za sugestie w wątku o artykule. Myślę, że wiecie o co chodzi\nMoim zdaniem 15 to za dużo, 5 by wystarczyło.\nForum jest małe, potrzeba nowych użytkowników więc ich nie odstraszajmy.\nWitam, właśnie się zastanawiałem co to się stało - to już mam odpowiedź! Moim zdaniem działanie przyniesie więcej szkody niż pożytku:/ i niby co ma to na celu? zmusić użytkowników do pisania postów - kto chce to piszę, ktoś inny tylko wchodzi, czyta, ogląda i wychodzi. Chociaż skutek już jakiś jest - napisałem tego posta...\nPrzepraszam a co nam z tych nowych użytkowników którzy milczą, nie dodają nic od siebie i jedynie korzystają z pracy/fotek innych? To jest forum a nie instagram gdzie się tylko wrzuca/ogląda foty. Osobiście podwyższyłabym nawet liczbę postów i dodała jeszcze do tego punkty reputacji co by posty były merytoryczne a nie "fajnie/podoba mi się".


Powiatowy Orlik już wkrótce - Bolesławiec - istotne.pl\nPowiatowy Orlik już wkrótce\nfot. B.org Kolejny Orlik w powiecie bolesławieckim ma zostać wybudowany do końca października br.\n2010-08-12 16:53 istotne.pl Redakcja starostwo, inwestycja, orlik\nNa terenie powiatu bolesławieckiego znajduje się już pięć Orlików wybudowanych przez gminy. Do końca października br. ma powstać kolejny tego typu kompleks. Pieniądze na jego budowę pozyskał Zarząd Powiatu. Obiekt będzie funkcjonował przy II Liceum Ogólnokształcącym w Bolesławcu.\nOd lewej: Dariusz Kwaśniewski i Cezary Przybylskifot. Starostwo Powiatowe w Bolesławcu\nCezary Przybylski i Stanisław Chwojnickifot. Starostwo Powiatowe w Bolesławcu\nW czwartek, 12 sierpnia, starosta Cezary Przybylski, wicestarosta Stanisław Chwojnicki oraz członek Zarządu Powiatu Bolesławieckiego Dariusz Kwaśniewski podpisali umowę z wykonawcą inwestycji – firmą z Wrocławia. Wartość zadania to ponad 1 mln 100 tys. zł.\nZe względu na restrykcyjne zasady w poprzednich latach w programie „Moje Boisko – Orlik 2012” mogły uczestniczyć jedynie nieliczne powiaty (program adresowany był przede wszystkim do gmin). W roku 2008 na Dolnym Śląsku gminy wybudowały 49 boisk, powiaty – zaledwie dwa. W ubiegłym roku otwarto 53 boiska (w tym jedynie jedno powiatowe). W 2010 r. w naszym województwie powstanie 40 kompleksów gminnych oraz 9 powiatowych.