Psychobzdury. Jak mity popularnej psychologii mieszają nam w głowach - Briers Stephen - ebook - Legimi online\nPsychobzdury. Jak mity popularnej psychologii mieszają nam w głowach ebook\nCopyright © Pearson Education Limited 2012\nPolish Language Translation Copyright © 2019 by Linia sp. z o.o.\nThis translation of Psychobabble is published by arrangement with Pearson Education Limited.\nOkładka: Darek Pepłoński\nSkład: Maga Siarkiewicz\nISBN (e-book): 978-83-63000-71-4\nZa wytrwałość i wsparcie dziękuję mojej drogiej żonie i anielsko cierpliwym synom. Obiecuję, że w najbliższym czasie nic już nie będę pisał. Dziękuję również zespołowi wydawnictwa Pearson, a zwłaszcza Paulowi Eastowi i Elie Williams za ich ciężką pracę za kulisami. Ta książka wiele zawdzięcza naukowcom, blogerom i dziennikarzom, którzy dostarczyli mi mnóstwo stymulującego materiału, a także Drew i Natalie Dee, twórczyniom Married to the Sea. Ich genialne historyjki rysunkowe rozśmieszały mnie do łez podczas szczególnie wyczerpującego etapu pracy nad książką. Przede wszystkim jednak chciałbym podziękować znakomitej redaktorce Rachel Stock, która zrobiła redakcję, będąc praktycznie na urlopie. Nie jestem pewien, czy rozsądnie jest piłować gałąź, na której się siedzi (albo pomagać komuś, kto to robi), ale ty bezinteresownie mi pomogłaś i jestem ci szczerze wdzięczny. Nie sposób wreszcie nie wspomnieć o wkładzie mojej wiernej suczki Loli, która nie odstępowała mnie na krok przez cały ten czas, chociaż podejrzewam, że jej oddanie mogło mieć coś wspólnego ze stojącym na moim biurku pojemnikiem na herbatniki i milczeniem w kwestii włażenia na kanapę. Mam jej tylko jedno do powiedzenia: ZŁAŹ!\nLudzie chętnie wierzą w to, czego pragną.\nWierzę w otwarty umysł, ale nie aż tak otwarty,\nżeby wylatywał mózg.\nCzłowiek jest tym, w co wierzy.\nŻyjemy w epoce samodoskonalenia. Każdego dnia docierają do nas miriady informacji – czasami subtelnych, czasami mniej subtelnych – dających nam do zrozumienia, że szczęśliwsze, bogatsze i bardziej udane życie jest tuż za rogiem. Zważywszy, że większość z nas ma zabezpieczone bezpośrednie potrzeby – ma co jeść i gdzie spać – cywilizacja zachodnia skupia teraz swoją uwagę na tym, jak to wszystko ulepszyć. To z kolei zrodziło wart wiele milionów dolarów przemysł stadionowych guru, bestsellerów, czasopism i stron internetowych mówiących nam, jak być bardziej szczęśliwymi, szczuplejszymi, bogatszymi i w ogóle lepszymi ludźmi. Czy jednak kultura psychologii motywacyjnej naprawdę nam pomaga? Czy też jedynie kreuje oczekiwania, których nikt nie może spełnić? Czy oświeca nas jakoś przygodne psychologizowanie życia codziennego, czy też kręcimy właśnie bat na własną skórę?\nZ tymi właśnie pytaniami wszyscy musimy się zmierzyć. Ta książka zaprasza do zatrzymania się na chwilę, zastanowienia i być może do wyplenienia niektórych co bardziej podstępnych współczesnych mitów, które zakorzeniły się w naszej kolektywnej duszy. Nie próbuję psuć innym humoru ani się wywyższać. W pełni zdaję sobie sprawę, że wielu pracowników kwitnącej branży psychologii motywacyjnej to ludzie szczerzy, mający dobre intencje i autentycznie chcący się podzielić z innymi swoją mądrością i doświadczeniem. Większość z nich nie jest szarlatanami nastawionymi na szybki zarobek kosztem naszej łatwowierności. Niektórzy są całkiem dobrze poinformowani i posiadają kompetencję do udzielania rad – tacy ludzie absolutnie zasługują na to, żeby ich wysłuchać. Jednak, chociaż to może zabrzmieć jak zrzędliwa tyrada, postanowiłem zabrać głos, ponieważ jestem coraz bardziej zaniepokojony, że w naszym społeczeństwie dzieje się coś istotnego, a my wciąż naiwnie tego nie dostrzegamy.\nZbyt łatwo byłoby odrzucić świat popularnej psychologii jako zabawną rozrywkę, szybką lekturę na pokładzie samolotu lub nawet przyjemną eskapistyczną fantazję na temat życia wymyślonego na nowo i odmienionego. Być może na tej drodze można nawet usłyszeć kilka użytecznych rad lub trafnych spostrzeżeń. Cóż to szkodzi? W końcu nikt nie traktuje tych rzeczy tak do końca poważnie, prawda? Rzecz w tym, że w głębi duszy wielu z nas bierze to właśnie serio. Coraz większa liczba ludzi poszukuje w literaturze motywacyjnej odpowiedzi na poważne życiowe pytania, na które odpowiedzieć trzeba. Zdumiewający rozrost tej branży w ostatnim stuleciu jest świadectwem nie tylko utraty poczucia bezpieczeństwa i narastającej niepewności, ale również ukrytego psychologizowania naszej kultury jako pewnej całości.\nPoglądy i wartości kojarzone z psychologią popularną przeniknęły tak głęboko do naszej kultury, że większość z nich bierzemy za dobrą monetę. Nawet dla tych z nas, którzy uważają siebie za całkiem rozumnych, stanowią one część owej struktury założeń, która tworzy niewidzialne rusztowanie dla sposobu, w jaki podchodzimy do życia. Kształtują naszą ocenę innych ludzi i nas samych. Subtelnie nadają ton codziennemu doświadczeniu, podsuwając program mający silny wpływ na decyzje i wybory, których dokonujemy jako jednostki i jako społeczeństwo. Niepokojące jest to, że nigdy nie próbujemy sprawdzić tych reguł lub zapytać, czy możemy sobie pozwolić na podążanie w kierunku, w którym nas prowadzą. Chociaż może nam się wydawać, że psychologia popularna trzyma przed nami lustro, które pozwala nam zrozumieć samych siebie, jest to również krzywe zwierciadło, które przerabia nas wedle własnego uznania. W Samolubnym genie Richard Dawkins zapoznał nas z memem zdefiniowanym jako pogląd, zachowanie lub styl, które przechodzą z osoby na osobę w ramach pewnej kultury. Dzięki potężnej maszynie przemysłu psychologii motywacyjnej jej memy replikują się tak skutecznie, że stały się integralną częścią struktury naszego życia i myślenia.\nWeźmy na przykład popularność konkursów młodych talentów, takich jak X Factor. Ten format wymaga, żeby uczestnik przeszedł coś w rodzaju osobistej transformacji. Motywacje uczestników malowane są zwykle w bardzo emocjonalnych barwach, sugerujących jakieś pseudopsychologiczne powody, dla których zdecydowali się wziąć udział w programie. Zadaniem zaproszonej publiczności jest wyrażanie aprobaty (i głosowanie), kiedy uczestnicy „rozwijają się” jako artyści i ludzie w trakcie kolejnych tygodni. Shania ma naturalny talent, ale „musi po prostu bardziej uwierzyć w siebie”. Ricky mógłby być artystą na poziomie światowym, ale powinien nawiązać kontakt z tym, kim naprawdę jest w środku, aby dać prawdziwie „autentyczne” wykonanie. A Cassie będzie wspaniała, jeżeli tylko uda się jej wreszcie uwolnić od emocjonalnych demonów z przeszłości.\nMentorzy, których asertywne slogany wywołałyby rumieńce mówców motywacyjnych, takich jak Tony Robbins, sugerują uczestnikom, żeby zmienili swoje życie, stając się kowalami własnego losu. Jeżeli uwierzą naprawdę mocno, w 110 procentach skoncentrują się na swoich celach i „dadzą z siebie wszystko”, to wtedy być może ten nieosiągalny kontrakt na wydanie albumu będzie ich. Jednak przez cały czas pseudopsychologiczna mądrość takich programów szepcze nam do ucha, że prawdziwą nagrodą, jak można tu wygrać, nie jest kontrakt na wydanie albumu, ale osobiste spełnienie, które czeka na każdego, kto okaże się dość dzielny, żeby spróbować „żyć swoimi marzeniami”.\nMożna zlekceważyć to wszystko jako dobre storytelling w wykonaniu komercyjnej firmy, ale cele tego formatu są również pewną wskazówką, jak bardzo stopiły się ze sobą psychologia popularna i popkultura. Psychobzdura – czy nam się to podoba, czy nie – to język, którym wszyscy płynnie się posługujemy, a fragmenty tych programów, nadawanych w soboty w najlepszym czasie antenowym, są jakby żywcem przeniesione ze stron niezliczonych podręczników motywacyjnych zalegających na półkach waszej lokalnej księgarni, nie mówiąc już o milionach płyt CD i szkoleń, które kupujemy co roku.\nNajbardziej wzięte książki o samopomocy mają duży zasięg. Autentyczny klasyk Jak zdobyć przyjaciół i zjednać sobie ludzi sprzedał się podobno w piętnastu milionach egzemplarzy na całym świecie, podobnie jak Ja jestem OK – ty jesteś OK. Z koleiMożesz uzdrowić swoje życie autorstwa Louise Hay sprzedało się w trzydziestu milionach, a Mężczyźni są z Marsa, kobiety z Wenus orazBalsam dla duszy – w ponad pięćdziesięciu milionach egzemplarzy każda. To wielkie liczby w świecie wydawniczym. Jeżeli czytacie to, to niemal z pewnością słyszeliście o tych książkach i prawdopodobnie macie niezłe wyobrażenie o tym, co zawierają. Ale jeśli nawet nie, to i tak wywarły one na was wpływ.\nPastor kongregacjonalistów Edwin Paxton Hood pewnego razu ostrzegł swych wiernych: „Uważajcie, jakie książki czytacie i w jakim towarzystwie przebywacie, ponieważ zarówno te pierwsze, jak i to drugie wpłyną na wasze nawyki i charaktery”. Być może powinniśmy wziąć sobie tę radę do serca. Wartości i zainteresowania psychologii popularnej już głęboko wpływają na naturę snutych przez nas opowieści o tym, kim jesteśmy i kim możemy się stać. Musimy zadać sobie pytanie, czy kiedy chłodnym okiem spojrzymy na rezultaty, spodoba nam się to, co zobaczymy?\nJedną z największych zalet handlowych dobrego podręcznika motywacyjnego jest bałamutna obietnica, że wydobędzie on z potencjalnie złożonej sytuacji lub życiowego wyzwania łatwostrawną i dającą się kontrolować formę. Byłoby wspaniale, gdyby było to możliwe choćby w niewielkim stopniu. Jak być może zauważyliście, żyjąc na tym świecie, ludzie są dość skomplikowani, podobnie jak środowisko społeczne, w którym się poruszają. Nawet najprostsze działania angażują niezliczoną liczbę czynników. Jak pokazuje nowa gałąź nauki zwana teorią chaosu, nawet niewielkie odchylenia w warunkach początkowych mogą prowadzić do oszałamiającej różnorodności końcowych stadiów – w rzeczy samej tak wielkiej, że przewidywanie staje się praktycznie niemożliwe, nawet w zamkniętym modelu deterministycznym.\nZasada oszczędności myślenia zwana brzytwą Ockhama, wedle której lepsze jest proste wyjaśnienie (bądź teoria) niż złożone – jest całkiem w porządku. Gdy jednak nasze rozumienie świata staje się coraz bardziej wyrafinowane, jesteśmy zmuszeni uznać, że nawet najbardziej ekonomiczne wyjaśnienia, jakie mamy do dyspozycji, niekoniecznie muszą być proste. Okazuje się, że Oskar Wilde miał rację, gdy pisał, iż „prawda rzadko jest czysta i nigdy prosta”. Na przykład w tajemniczym świecie fizyki cząstek elementarnych teoria superstrun pozostaje najbardziej obiecującym kandydatem do miana teorii wszystkiego. Jest to Święty Graal współczesnej fizyki, teoretyczna rama, która w końcu pozwoli fizykom pojednać ze sobą niespokojnych współtowarzyszy, czyli fizykę kwantową i ogólną teorię względności. Jednak, jak w Pięknie wszechświata pisze Brian Greene, chociaż teoria wygląda na solidną, obliczenia matematyczne z nią związane są tak skomplikowane, że najlepsi matematycy na świecie starają się obecnie o to, żeby te wysoce zawiłe obliczenia trzymały się kupy.\nZrozumienie, w jaki sposób zachowuje się bezwładna materia, jest wystarczająco trudne, ale kiedy próbujemy zrozumieć siebie samych, stajemy w obliczu prawdziwego wyzwania. Jak wyjaśnia David Rogers: „Najbardziej skomplikowane obliczenia zostały przeprowadzone w ciągu kilku ostatnich miliardów lat na skalę planetarną – te obliczenia to ewolucja życia na ziemi. Ich potęgę ilustruje złożoność i piękno jej szczytowego osiągnięcia, czyli ludzkiego umysłu”. Jeżeli, jak chce Rogers, siedzimy na wierzchołku pewnej hipotetycznej piramidy złożoności, szanse, że kiedykolwiek zrozumiemy siebie dogłębnie, są raczej nikłe. W końcu nie jest tak, że każdy ludzki mózg jest taki sam lub nawet, że ma takie same oprogramowanie. Ponadto powiedziałbym, że szanse, iż jakiś znaczący aspekt naszych złożonych, wielowymiarowych i wysoce specyficznych żywotów (a już zwłaszcza te mętne, niewyjaśnione obszary, które nazywamy „problemami”) da się kiedykolwiek opisać za pomocą pary prostych reguł, pięciu kluczowych zasad bądź siedmiu nawyków skutecznego działania, są praktycznie bliskie zeru.\nA jednak to właśnie proponuje nam na ogół literatura motywacyjna. Jej autorzy i wydawcy nawet się tym chwalą. Weźmy na przykład Normana Vincenta Peale’a, ojca myślenia pozytywnego, który strofuje nas za „zmaganie się z zawiłościami i unikanie prostoty”. Byłoby pięknie, gdyby życie było proste, ale jeżeli mapy, których używamy do podróżowania, nie są wystarczająco szczegółowe i nie opisują właściwie terenu, który przemierzamy, nie dziwmy się, gdy zbłądzimy. Amerykański wydawca i publicysta społeczny H.L. Mencken wskazał niebezpieczeństwa tkwiące w samej naturze nadmiernego upraszczania, żartując z sarkazmem, że „dla każdego problemu istnieje rozwiązanie, które jest proste, zręczne i błędne”. Słuchajcie, słuchajcie, autorzy psychologii popularnej! Subtelne zawirowania umysłu i serca nie są jakimś garnkiem bulionu, który da się zredukować do zagęszczonej esencji – chyba że chcemy, by w ustach pozostał nam gorzki smak.\nJak na ironię, apetyt na te absurdalnie uproszczone modele naszego współczesnego skomplikowanego życia wciąż rośnie, ponieważ coraz trudniej nam to życie pojąć. Poruszamy się nieustannie między różnymi kontekstami. Na zmianę odgrywamy rolę rodzica, partnera, kolegi, przyjaciela, opiekuna, lidera, członka społeczności, że wymienię tylko kilka. Szalony rozrost technologii sprawia, że jesteśmy dzisiaj bombardowani coraz większą ilością informacji i coraz bardziej sprzecznymi oczekiwaniami wobec naszej uwagi niż kiedykolwiek wcześniej. Toniemy w morzu wyborów.\nPotrzeba uporządkowania tego chaotycznego strumienia doświadczeń, narzucenia jakiegoś porządku temu niesfornemu chaosowi jest zatem powszechna i niecierpiąca zwłoki. Wszyscy potrzebujemy pojęć, które pozwolą nam podzielić rzeczywistość na dające się kontrolować części i narzucić naszemu doświadczeniu jakiś model rozumienia i przewidywalności. Musimy jednak wybrać te właściwe. Jak zauważył mitolog Joseph Campbell (jak na ironię, to właśnie Campbellowi zawdzięczamy podstawową maksymę samopomocy „Podążaj za swoim szczęściem”), każde społeczeństwo potrzebuje mitów, aby ustabilizować zdradliwy wir rzeczywistości. We współczesnym świecie najbardziej wzięte poradniki niemal z pewnością wypełniają lukę, jaka powstała po odpływie wiary religijnej.\nJednak główną wadą świata psychobzdury jest to, że oferowane przez nią kategorie są zwykle o niebo mniej wyrafinowane i elastyczne niż przeciętny znak zodiaku. Tak bardzo pragniemy porządku, że radośnie akceptujemy dwuwymiarowe kategorie, które sprawiają, że próbujemy wciskać okrągłe kołki w kwadratowe otwory. Skwapliwie przywiązujemy się do tych cech naszych partnerów, które dowodzą, że są oni rzeczywiście z Marsa lub Wenus bądź skądkolwiek, jednocześnie lekceważąc te aspekty ich zachowania, które nie zgadzają się ze stereotypem. Jesteś ekstrawertykiem czy introwertykiem, osobą myślącą czy czującą, typem A czy B, rodzicem pobłażliwym czy apodyktycznym? Iluż z nas wypełniało ankiety osobowościowe, które wymagały wybierania jednej z alternatywnych odpowiedzi, myśląc przy tym, że „przecież czasami jestem taki, a innym razem raczej taki”? W nowym wspaniałym świecie psychobzdury nie ma zbyt wiele miejsca na taki brak wyrazistości i ambiwalencję.\nRoszcząc sobie pretensje do edukowania nas i oświecania, psychobzdura nieprzerwanie nas ogłupia. Zamiast zajmować się wyjątkami i sprzecznościami (a tak właśnie zwykle postępuje prawdziwa nauka), zadawalamy się ograniczoną wizją rzeczywistości, bo tak czujemy się bezpieczniej. Jak ostrzegał George Orwell w powieści Rok 1984, nadmiernie sztywne systemy myślenia, czyli „uproszczone kody” są najlepszym sposobem do zamknięcia nowych możliwości myślenia i samoświadomości. Tymczasem – o ironio! – branża oferująca pomoc w rozwoju i badaniu ludzkiego potencjału w rzeczywistości proponuje tak ograniczony zasób pojęć, że skutecznie ogranicza możliwości samopoznania i wyrażania naszej indywidualności. Posługując się psychobzdurą zbyt biegle, ryzykujemy utratę zdolności do nawiązywania lub utrzymywania kontaktu z tym, co czyni każde życie wyjątkowym.\nDlaczego jeszcze nie czujemy się lepiej?\nJak zauważa Mencken, kłopot z nadmiernie prostymi rozwiązaniami polega na tym, że one nie bardzo się sprawdzają w realnym świecie. Chociaż psychologiczne mitologie mogą dostarczać nam na krótką metę emocjonalnego poczucia bezpieczeństwa, to jako rekomendowane w wielu poradnikach metody wprowadzania w naszym życiu długotrwałej zmiany, prawdopodobnie okażą się nieskuteczne. Życie ilu z was zmieniło się za sprawą tego, co przeczytaliście lub usłyszeliście? W pewnym momencie można poczuć inspirację, ale czy jesteście teraz szczuplejsi, atrakcyjniejsi, bogatsi, bardziej pewni siebie, czy osiągacie więcej sukcesów niż wcześniej, zanim jeszcze wydaliście ciężko zarobione pieniądze na najnowszy poradnik lub kurs, który miał zrewolucjonizować wasze życie?\nNie twierdzę, że wszystkie poradniki psychologicznej samopomocy to strata czasu – myślę, że niektóre z nich są naprawdę przydatne – ale doświadczenie podpowiada mi, że ich długoterminowy wpływ jest wprost proporcjonalny do stopnia, w jakim ich zalecenia oparte są na poprawnie przeprowadzonych badaniach. Nauka z pewnością nie jest wolna od niedoskonałości, a eksperymenty są o tyle dobre, o ile zostały dobrze zaprojektowane, ale jeżeli chcemy się dowiedzieć czegoś o świecie, badanie naukowe jest prawdopodobnie najlepszym sposobem postępowania.\nPsychologia zawsze stanowiła szczególne wyzwanie dla nauki, a to dlatego, że zajmuje się takimi nieobliczalnymi pojęciami jak znaczenie i wartość, a także łatwiej dostrzegalnymi aktywnościami jak ludzkie zachowania i funkcjonowanie mózgu. Oficjalna psychologia jest ledwie niemowlęciem pośród nauk – nie minęło jeszcze nawet sto pięćdziesiąt lat od chwili, gdy Wilhelm Wundt założył swoje laboratorium w Lipsku, aby metodycznie badać ludzką świadomość. Trudno się zatem dziwić, że wciąż nie wiemy zbyt wiele o tajemniczej pracy umysłu – a nawet wiemy zacznie mniej niż próbują nas przekonać psychologia i psychiatria stosowana. To, co wiemy, dotyczy głównie obszarów aktywności psychicznej najbardziej dostępnych badaniu i obserwacji – pamięci, percepcji i rozumowania. Gdy tylko zabieramy się za rzeczy, które absorbują nas każdego dnia (jak postępować w związku, jak awansować w pracy, jak radzić sobie z różnymi nastrojami, wychowaniem dzieci i tak dalej), coraz głębiej zapuszczamy się w las spekulacji. Musimy również pamiętać, że to życie społeczne konstruuje wiele kluczowych aspektów naszego życia osobistego. Są to sprawy związane z preferencjami i wartościami społecznymi, z przyjętym sposobem postępowania raczej, niż z tym, co może być zapisane w naszym DNA. Jeżeli chodzi o sam umysł, czasami pojawiają się pytania, na które nie ma ani dobrych, ani złych odpowiedzi. Tym niemniej coraz lepiej idzie nam badanie i mierzenie tego, co ludzie uważają za korzystne dla siebie, oraz tego, co rzeczywiście poprawia jakość ich życia.\nCzyż wszystkie podręczniki samopomocy nie powinny zawierać ostrzeżenia ministra zdrowia i opieki społecznej o szkodliwości produktu?\nW tej sytuacji nie powinniśmy się być zaskoczeni, odkrywając, że udzielane w dobrej wierze rady niekoniecznie prowadzą do zmian, które obiecują. Rzecz w tym, że często proponowane w nich metody nie sprawdzają się po prostu dlatego, że nie ma najmniejszego powodu (poza długotrwałym efektem placebo), dla którego miałyby się sprawdzać. W świecie literatury motywacyjnej, gdzie bardzo często przekonanie zastępuje rozsądne dowody, rzadko mamy do czynienia z kontrolą jakości. Tymczasem Thomas Huxley wygłosił kiedyś opinię, że „największym grzechem przeciw umysłowi ludzkiemu jest wiara niepoparta żadnymi dowodami”. Jeżeli się nie myli, to półka z popularnymi poradnikami psychologicznymi w waszej lokalnej księgarni jest istną jaskinią bezeceństw.\nMożemy oburzać się na praktyki medyczne minionego czasu, kiedy to wiercenie dziur w ludzkich czaszkach uchodziło za najlepszy sposób na wyganianie demonów, stawianie baniek na przywracanie równowagi humorów, a nacieranie skóry ofiary przepołowionym szczenięciem uważano za lek na dżumę dymieniczą. Jednak, chociaż dzisiejsze lekarstwa na psychiczne i emocjonalne dolegliwości nie są tak radykalne, dużo naszych kuracji i teorii psychologicznych może się pochwalić niewiele lepszymi naukowymi referencjami.\nByć może chodzi o to, że psychologia „popularna”, pragnąc pozostać dostępna dla szerokiej publiczności, musi się ograniczyć do idei, które nie tylko zawładną publiczną wyobraźnią, ale również nie obciążą nadmiernie publicznej zdolności pojmowania. Techniczna strona metodologii badań, tajemnice regresji wielokrotnej i podwójnej ślepej próby, trudności z oceną znaczenia wyników, które mogą być różne w kolejnych badaniach – wszystko to jest mało pociągające. Mało tego, bo przecież nawet twój najlepszy wynik jest jedynie tymczasowy i prawdopodobny – jest kolejną prowizoryczną hipotezą, czekającą na odrzucenie. Skłonni jesteśmy chyba wybaczać sobie pragnienie szybkiego przejścia do puenty, niezależnie od tego jak mylna, budząca zastrzeżenia i bezowocna może się ona okazać.\nNiebezpieczeństwo polega na tym, że w konsekwencji autorom psychologii popularnej jest bardzo łatwo zamazywać granice między opinią, ideologią i faktami. Coraz większą popularnością wśród autorów poradników cieszy się wyliczanie badań naukowych dla poparcia przedstawionych opinii i poglądów. Chociaż owe wyniki owych badań mogą wyglądać i brzmieć naukowo, to ponieważ psychologia popularna jest raczej „nauką niskokaloryczną”, nieczęsto ocenia się wartość cytowanych badań i rzadko uwzględnia sprzeczne z nimi wyniki.\nWkrótce po wojnie na wyspach Melanezji na południowo-zachodnim Pacyfiku antropologowie zaczęli obserwować dziwne zwyczaje rdzennych wyspiarzy. W Papui Nowej Gwinei na przykład widziano tubylców zbierających się w lesie wokół nieporadnie skonstruowanego modelu samolotu, stojącego na czymś w rodzaju lądowiska, i wpatrujących się w niebo z nadzieją, że coś dobrego z niego spadnie. Owi wyspiarze byli wyznawcami tak zwanego kultu cargo, jednego z religijnych kultów, w ramach których społeczeństwa gorzej rozwinięte technologicznie włączały towary i procesy bardziej „zaawansowanych” uprzemysłowionych kultur do swoich rytuałów i wierzeń religijnych. Plemiona owe naśladowały procedury i procesy kojarzone z dobroczynną technologią, zupełnie nie rozumiejąc przy tym funkcji imitowanych zachowań.\nTo właśnie w nawiązaniu do tych praktyk fizyk i noblista Richard Feynman, wygłaszając mowę w Kalifornijskim Instytucie Technologii, ostrzegał w 1974 roku przed niebezpieczeństwami „nauki kultu cargo” – innymi słowy przed postępowaniem, które z zewnątrz wygląda na naukowe, w rzeczywistości jednak nie stosuje się do rygorystycznych reguł metodologicznych. Wydaje mi się, że popularna psychologia jest szczególnie narażona na taki zarzut, zważywszy, że teorie i reguły naukowe są tu często przekręcane w taki sposób, by służyły celom i pasowały do systemów wartości rozmaitych guru od samodoskonalenia. Powiem to wprost: jeżeli będę musiał przeczytać jeszcze jedną niejasną aluzję do zasady nieokreśloności Heisenberga, która będzie miała uzasadniać ideę, że umysł może bezpośrednio wpływać na wydarzenia w świecie materialnym, to nie odpowiadam za siebie...\nZważywszy, jak trudno nam dowiedzieć się o nas samych czegokolwiek, zadanie psychologii wydaje się na tyle ambitne, że nie powinniśmy budować naszego domu na piasku. Jest wiele sposobów poznawania świata, a nauka jest tylko jednym z nich. Kiedy jednak mamy ustalić, co sprawdzi się w realnym świecie, trudno z nią wygrać. Psychobzdura może brzmieć całkiem racjonalnie, ale często jest to w takim samym stopniu dyskurs zabobonu co sensu. Kreuje on nierealistyczne oczekiwania i w końcu prowadzi do zawodu i rozczarowania. Życie jest wystarczająco trudne bez uganiania się za obietnicami bez pokrycia, oszukiwania się i oczekiwania na niemożliwe. Powinniśmy raczej systematycznie sprawdzać, co jest dostępne i co nam to może dać, zamiast chwytać się fałszywej nadziei tylko dlatego, że chwilowo łagodzi ona nasze cierpienie.\nW żaden sposób nie pomagamy sobie, myląc teorie z faktami lub myślenie życzeniowe z rzeczywistością. Tym niemniej najbardziej istotne zastrzeżenia wobec świata popularnej psychologii budzą nie tyle jej pretensje do prawdziwości, co jej moralność. Psychobzdura zdaje się dogadzać niektórym najbardziej bezwstydnym aspektom nas samych, a przynajmniej tym najbardziej niedojrzałym. Zdziecinniały jest nie tylko jej światopogląd, preferujący uproszczone, czarno-białe rozwiązania skomplikowanych problemów, ale także jej główne wartości. Chodzi o to, że większość poradników skupia się na całkowicie podstawowych dążeniach: nie chcę cierpieć; daj mi to, czego chcę; spraw, abym był bardziej potężny. Chociaż w tych instynktach nie ma nic złego, zaryzykowałbym sugestię, że nie da się z nich uczynić manifestu człowieka dojrzałego.\nPodczas gdy Kopernik wygnał ziemię z pępka kosmosu, psychobzdura umieszcza w nim na powrót każdego z nas. Podsuwa nam narzędzia do odpicowania naszego życia i przeredagowania biografii na bardziej przyjemną opowieść na tej samej zasadzie, na jakiej możemy pójść na siłownię i poprawić muskulaturę naszego ciała. Zachęca nas, żebyśmy się stali skupionymi na sobie narcyzami, wiecznymi nastolatkami, dla których świat poza nimi ledwie istnieje. Skoro, jak utrzymuje konwencjonalna mądrość terapeutyczna, musimy „najpierw nauczyć się kochać siebie samych”, to czyż można się dziwić, że nie zawsze zdajemy sobie sprawę z istnienia innych ludzi wokół nas? Na rynku jest mnóstwo tytułów tłumaczących, jak rozwinąć zdolności towarzyskie, żeby przyciągać przyjaciół lub wpływać na ludzi, a jednocześnie brak analogicznych książek, które uczyłyby, jak być dobrym przyjacielem lub rozwinąć umiejętności i postawy, za sprawą których moglibyśmy stać się większymi altruistami lub lepiej służyć naszym społecznościom. Koncentrując wiecznie uwagę na naszym osobistym rozwoju i dowartościowaniu oraz na nieustannym podnoszeniu jakości własnego życia, jesteśmy skazani na wieczną niedojrzałość egocentryzmu.\nChociaż psychobzdura podsyca dominującą w naszym społeczeństwie postawę roszczeniową, to jednocześnie wywiera na nas coraz większą presję. Zachęca nas, abyśmy aspirowali do nierealistycznych standardów, twierdząc na przykład, że szczęście jest normalnym stanem ludzkiej egzystencji. W rezultacie, jeżeli jesteś nieszczęśliwy, nieśmiały lub zalękniony, masz poczucie, że coś z tobą jest nie tak i należy to możliwie jak najszybciej naprawić. Nie ma tu wiele miejsca na refleksję, że być może doznania te są w pełni zasadne, zwyczajne lub że mogą nauczyć nas czegoś istotnego. I tak całkiem normalne aspekty codziennego życia w końcu uznajemy za patologię.\nDział z literaturą motywacyjną w twojej lokalnej księgarni to w rzeczywistości Karta Praw w przebraniu – i to taka, która bardzo wysoko stawia poprzeczkę. Nie zapominaj, że zasługujesz na to, by być szczęśliwy, spełniony i kochany – podobnie jak wszyscy inni. W końcu jesteś tego wart! Gdy takie wiadomości w sposób mniej lub bardziej subtelny docierają do nas każdego dnia, trudno się dziwić, że ludzie czują się wściekli lub zawstydzeni, że ich życie nie jest wystarczająco dobre, lub temu, że ze wszystkich sił próbują to naprawić.\nZasadniczym imperatywem dużej części psychologii popularnej jest konieczność nieustannej zmiany. Ucząc nas organizowania naszego doświadczenia wyłącznie w kategoriach problemów (lub „wyzwań”) i rozwiązań, przemysł samopomocowy zamyka nas w nigdy nie przestającym się obracać kołowrotku. Nie ma znaczenia, że mógłbyś odpocząć, że na dziś sprawy mają się całkiem dobrze, a jeżeli nawet nie mają się najlepiej, to może lepiej to wytrzymać i przeczekać, niż naprawiać. Izraelski polityk Shimon Peres wygłosił kiedyś głęboką prawdę (chociaż podejrzewam, że miał wówczas na myśli problemy Bliskiego Wschodu – jeśli tak, to w zależności od swoich politycznych przekonań, można na to spojrzeć jako na coś w rodzaju wymówki), a mianowicie: „Jeżeli jakiś problem nie ma rozwiązania, to może nie jest to problem, ale fakt – coś, czego nie da się rozwiązać, ale z czym trzeba będzie sobie poradzić”. Psychologii popularnej takie podejście jest obce. Zamiast tego żeruje ona na naszym niezadowoleniu z samych siebie i naszej doli. Według niej wszystko da się ulepszyć, więcej – owo ulepszanie jest naszym obowiązkiem.\nTen zestaw zadań wywiera ogromną presję na każdego normalnego, niedoskonałego człowieka. Pamiętam, jak pewnego słonecznego popołudnia poczułem się nagle przytłoczony, przeglądając dział poradników motywacyjnych w pobliskiej księgarni. Tak wiele było do zrobienia, tak wiele obszarów mojego życia najwyraźniej wymagało pilnej uwagi. Jeżeli miałem obudzić w sobie olbrzyma, zapoznać się z regułami życia, stać się wysoce wydajny, schudnąć czterdzieści funtów i opowiedzieć się za pewniejszą siebie, szczęśliwszą, asertywną, kreatywną, skupioną, wymowną i zdecydowaną wersją siebie samego, powinienem chyba rzucić pracę. Skąd miałem wziąć czas na to wszystko? A może potrzebowałem poradnika, który nauczyłby mnie szybkiego czytania lub zaoferował bezcenne wskazówki, jak bardziej efektywnie zarządzać czasem? Przeglądając te książki, poczułem się jak ogrodnik, który wraca po długich wakacjach i odkrywa, że jego działka zarosła chwastami.\nWszyscy lubimy udawać, że wiemy, o co chodzi, że jako ludzie obyci w świecie jesteśmy odporni na pretensjonalne tezy popularnej psychologii, ale gdy nadejdzie styczeń, wielu z nas będzie się przemykało z ostatnim modnym poradnikiem dietetycznym dla niepoznaki ukrytym w torbie. Kłopot w tym, że w ludzkiej naturze leży przechodzenie od nęcącej myśli, że możemy być lepsi, do dręczącego przekonania, że powinniśmy być lepsi. Wszystkie książki, po które sięgamy, aby czuć się dobrze z samymi sobą, łatwo mogą sprawić, że poczujemy się gorzej. Niewiele trzeba, żeby coś poszło nie tak. Musimy wymazać z pamięci słabość i wrażliwość – tylko nieskazitelna, czyli poprawiona wersja nas samych jest do zaakceptowania. Samodoskonalenie się jest obowiązkiem. Nawet się nie waż być kimś mniej niż Możliwie Najlepszym Sobą! Nic dziwnego, że czujemy się zmęczeni. Być może nadszedł czas, byśmy przestali pozwalać tyranizować się tym, którzy mówią, że próbują nam pomóc.\nPrzyznam otwarcie, że zamierzam szukać źdźbła w oku bliźniego. Jako praktykujący psycholog kliniczny jestem opłacanym członkiem przemysłu zmiany, boleśnie świadomym, że przez lata moi klienci wysłuchiwali nieustającego potoku psychobzdury wydobywającego się z moich własnych ust. Jeszcze gorzej – sam pisałem poradniki. Chociaż żywię nadzieję, że nie są one najgorszymi przykładami tego rodzaju literatury, jestem pewien, że nadużyłem zaufania nauki i prawdopodobnie zrobię to ponownie w tej książce, więc lepiej zachowajcie przytomność umysłu.\nNarażam się na zarzut hipokryzji, ponieważ naprawdę wierzę, że sprawa jest poważna. Jestem coraz bardziej zmęczony niektórymi bzdurami, które wykłada się w imieniu psychologii oraz subtelnym, choć niebezpiecznym wpływem, jaki wywierają one na nas i naszą kulturę. Już czas, żebyśmy wszyscy zajęli bardziej zdecydowane i krytyczne stanowisko wobec tego całego biznesu. Z całą pewnością w społeczeństwie jest miejsce dla różnych mitów i osobiście jestem przekonany, że czasami są one najodpowiedniejszym środkiem przekazywania głębokich prawd. Nazywajmy jednak rzeczy po imieniu – psychobzdura nie jest językiem jakiejś bogatej tradycji mitologicznej, która mogłaby nas zjednoczyć w enklawie wspólnej świętej historii. Jest to raczej leniwa pseudonauka, której należy się bardzo dobrze przyjrzeć, abyśmy mogli zobaczyć, co jest w niej prawdziwe, solidne i potencjalnie użyteczne, a co jest tylko mydleniem oczu.\nW kulturze, która zbyt mocno zakochała się w głosach ekspertów, łatwo jest poddać się ich apodyktycznym werdyktom i nie zastanawiać się nad tym, co słyszymy. Być może nie wiemy jeszcze wystarczająco dużo na temat ludzkiego umysłu, ale ponieważ każdy z nas nim dysponuje, to prawdopodobnie powinniśmy go używać – to jedna z głównych przesłanek tej książki. Najsławniejszy urzędnik patentowy, Albert Einstein, przypominał nam, „żebyśmy nigdy nie przestawali pytać”, ale to może być trudne, kiedy wciąż słyszymy dokładnie to, co strasznie chcielibyśmy usłyszeć. Tak czy inaczej, już czas by być wobec siebie stanowczym, odzyskać choćby część odpowiedzialności za własne życie i odzwyczaić się od łatwych panaceów, które tak ochoczo podsuwa nam świat psychobzdury.\nMam nadzieję, że to nie brzmi jak jedna z tych przemądrzałych książek typu „Wszystko, co się wam wydaje, to nieprawda”. Nie próbuję się spierać dla samego spierania. Nie twierdzę nawet, że wyrażone tu poglądy są z całą pewnością słuszne. Mam jedynie nadzieję, że pobudzą was one do myślenia na własną rękę i dadzą wiarę w siebie niezbędną do samodzielnego wyciągania wniosków. Jeżeli się ze mną nie zgodzicie, nie ma sprawy. Jak do publiczności komediowego show zwykła zwracać się pani Merton, cudownie zagrana przez Caroline Ahearne: „A teraz gorąco podyskutujmy...”.\nW medycynie mówi się czasami o jatrogenii, co jest dość wyszukaną nazwą tych niefortunnych przypadków, w których interwencja lekarza przebiegła tak nieszczęśliwie, że stan pacjenta się pogorszył. Podejrzewam mocno, że coś podobnego może się dziać w przypadku popularnej psychologii. Czy pod koniec tej książki zgodzicie się ze mną, czy nie, mam nadzieję, że jej treść będzie zajmującym materiałem do rozmyślań, złagodzi ciężkie brzemię nierealistycznych oczekiwań i odwiedzie was od przyjmowania mądrości naszych czasów za pewnik.\nTam, gdzie w tekście wspomniane są jakieś badania, cytaty lub źródła, należy odnaleźć numer strony w indeksie, a wtedy znajdziemy odpowiedni fragment głównego tekstu, tym razem kursywą, i krótki opis źródła – np. Rogers (1990). To pozwoli nam znaleźć pełny opis danej pozycji w Bibliografii.\nIndeks został zrobiony w ten sposób, żeby nie zaśmiecać głównego teksu numeracją, a jednocześnie umożliwić czytelnikowi zlokalizowanie omawianych źródeł łatwiej, niż gdyby były one umieszczone na końcu każdego rozdziału. Zerknijcie na sekcję referencji, a przekonacie się, że system jest dość oczywisty i zrozumiały.\nMit 1Źródłem wszystkich twoich problemówjest niskie poczucie własnej wartości\n„Wysokie poczucie własnej wartości nie jest dobrem luksusowym”, podkreśla Jack Canfield, autor Balsamu dla duszy, klasycznej pozycji popularnej psychologii, „To rzecz niezbędna dla każdego, kto chce dokonać czegoś istotnego”. Dzisiaj Canfield wygłasza kazania dla nawróconych. Wykaz osobistych i społecznych szkód, za które obarcza się odpowiedzialnością niskie poczucie własnej wartości, jest dość obszerny. W ostatnich latach licha samoocena była wskazywana jako jedna z przyczyn agresji, słabych wyników w szkole i w pracy, ciąży nastolatek i otyłości – właściwie niemal wszystkich niepożądanych lub patologicznych zachowań, jakie mogą nam przyjść do głowy.\nPodczas terapii zarówno pacjenci, jak i terapeuci zakładają dzisiaj z góry, że u podstaw problemów wielu osób leży właśnie niskie poczucie wartości. Powszechnie akceptowane modele teoretyczne przekonują, że nawet pacjenci narcystyczni, określani jako tacy z powodu niesamowicie zawyżonego i pretensjonalnego mniemania o sobie samych, jedynie przesadzają w kompensowaniu sobie wewnętrznego braku poczucia własnej wartości. We wszystkich szkołach psychoterapii poprawę samooceny uważa się za miarę terapeutycznych postępów. W końcu wszyscy mamy prawo być z siebie zadowoleni, czyż nie?\nRyzykując ukamienowanie na miejskim rynku, chciałbym zapytać, czy rzeczywiście zawsze przysługuje nam takie prawo. Wiem, że to zabrzmi brutalnie, ale moim zdaniem, jeżeli wasza opinia o sobie samych jest tak boleśnie niska, to może powinniście się zastanowić, dlaczego tak jest. A także, czy da się coś zrobić, żeby zmienić ten stan rzeczy. Ironiczna uwaga Jane Haddam, amerykańskiej autorki powieści kryminalnych, zawiera głęboką mądrość: „Za moich czasów nie mieliśmy poczucia wartości, mieliśmy za to szacunek dla samych siebie – i nie był on większy niż ten, na który zasługiwaliśmy”. Czyżby zatem optymalne poczucie własnej wartości stało się jeszcze jednym konstruktem w tym chaotycznym panteonie psychologicznych „praw”, które przysługują nam automatycznie, niezależnie od naszych działań i wyborów?\nMówiąc to, w pełni uznaję nieznośnie trudne położenie wielu ludzi, którzy za sprawą obojętnego lub sadystycznego traktowania zostali przekonani, że są bezwartościowi. Jeżeli w ciągu waszego życia znęcano się nad wami lub was poniżano, istnieje duże niebezpieczeństwo, że z tych doświadczeń wyciągnęliście fałszywe wnioski na swój temat: „Ludzie źle mnie traktują i mówią, że jestem nikim, a zatem to prawda”. Takie okoliczności mogą poważnie zaburzyć wyobrażenie o samym sobie i zachwiać wiarą we własne siły. Do tego rodzaju interpretacji szczególnie skłonne są dzieci, a odkrycie, jak trudno pomóc takim osobom w zrozumieniu, że wszelkie „zło” związane z tą sytuacją należy przypisać raczej tym, którzy je krzywdzili, a nie sobie samym, rozdziera serce terapeuty.\nRzecz jednak w tym, że liczba ludzi, którzy uważają, iż cierpią z powodu niskiego poczucia własnej wartości, dalece przewyższa liczbę tych, którzy mieli takie doświadczenia. Trudno zatem uwolnić się od dokuczliwego podejrzenia, że w naszej kulturze niskie poczucie własnej wartości zbyt często traktuje się jako usprawiedliwienie dla bierności i niechęci wobec zmian lub nawet jako sposób wzbudzania współczucia. Tymczasem osoby, o które tu chodzi, zrobiłyby dużo lepiej, uwzględniając fakt, że nasze emocje (zwłaszcza te negatywne) są często wezwaniem mobilizującym do działania. Odwaga, wytrwałość i umiejętność przepraszania w odpowiednim momencie są dużo lepszym antidotum na niskie poczucie własnej wartości niż nie kończące się akty autoafirmacji lub liczne, a niezasłużone pochwały.\nWe współczesnym świecie niskie poczucie własnej wartości rzadko uważane jest za cnotę.\nZ pewnością jednak możemy się zgodzić, że, niezależnie od tego, skąd się ono bierze, warto mieć wysokie poczucie własnej wartości, czyż nie? Cóż, wiele zależy od tego, co jesteśmy gotowi dla niego poświęcić. Chociaż istnieją dowody, że zwiększone poczucie wartości poprawia nasze samopoczucie – podobnie jak romantyczna miłość może nas zaślepiać lub przynajmniej sprawiać, że stajemy się krótkowzroczni – to granica oddzielająca wysokie poczucie wartości (rzekomo dobre) od narcyzmu (bez wątpienia złego) jest bardzo cienka, nie mówiąc już o tym, że ludzie o wysokim poczuciu wartości dość często padają ofiarą syndromu nowych szat cesarza.\nW różnych badaniach osoby osiągające wyniki świadczące o wysokim poczuciu własnej wartości konsekwentnie oceniają siebie jako bardziej atrakcyjne, lubiane, wyrobione towarzysko i inteligentniejsze niż średnia. Jednak inni niekoniecznie podzielają ich zdanie. Owej wysokiej samooceny nie potwierdzają niezależne opinie rówieśników ani obiektywne badania ich cech i uzdolnień. Innymi słowy (wiem, że to szokująca wiadomość) sama wiara w coś niekoniecznie sprawia, że to coś staje się prawdą. Nauka podpowiada nam, że jeśli nasza samoocena jest dość wysoka, możemy czuć się świetnie, ale najprawdopodobniej za sprawą pewnego rodzaju urojenia.\nAnalizując dowody dotyczące korzyści z poczucia własnej wartości, musimy również uważać, by nie odwracać kota ogonem. Istnieje i owszem rozsądna korelacja między wysoką samooceną a dobrymi wynikami w nauce. Jednak nie znaczy to, że dobra samoocena zawsze zrobi z ciebie lepszego ucznia. Być może osiągający najlepsze wyniki w nauce są zadowoleni z siebie właśnie dlatego, że je osiągają, a nie na odwrót. Nie ulega wątpliwości, że liczne i pełne dobrych chęci inicjatywy, które próbowały poprawić wyniki dzieci w nauce, koncentrując się na poczuciu wartości słabszych uczniów, jak do tej pory nie przyniosły niestety oczekiwanych rezultatów.\nProsty wniosek z najbardziej obszernego i obiektywnego przeglądu literatury na temat poczucia własnej wartości, jaki dotąd przeprowadzono, jest taki, że powinniśmy być wyjątkowo ostrożni z przyznawaniem samoocenie zbyt dużej mocy sprawczej. Na przekór powszechnemu przekonaniu badania wykazują, że większość łobuzów nie cierpi w sekrecie z powodu niskiego poczucia własnej wartości – jest raczej dokładnie odwrotnie. Dan Olweus, który poświęcił wiele lat na badanie znęcania się nad słabszymi dziećmi w Norwegii, twierdzi, że nie znalazł żadnych dowodów wskazujących na to, że łobuzujący chłopcy z placów zabaw są jakoś szczególnie trwożliwi czy niepewni siebie. W artykule zatytułowanym Violent Pride Roy Baumeister opisuje eksperymenty, które pokazały, że w sytuacji zagrożenia agresywnie reagują właśnie najbardziej egoistyczne jednostki, a nie ci o niskim poczuciu własnej wartości. Wyjaśnia to następująco:\nDecydujący wpływ na nasze myślenie miało rzucające się w oczy wysokie mniemanie o sobie charakteryzujące jednostki prominentne i agresywne. Saddam Hussein nie był raczej człowiekiem skromnym, ostrożnym i pełnym wątpliwości. Egzaltację Adolfa Hitlera „rasą panów” trudno uznać za slogan niskiego poczucia własnej wartości. Te przykłady pokazują raczej, że to wysokie, a nie niskie poczucie własnej wartości, jest istotną przyczyną agresji.\nOcena poczucia własnej wartości nie decyduje o jakości związków z innymi ludźmi ani o ich trwałości. Wysokie poczucie własnej wartości niekoniecznie powstrzyma twoje dzieci od palenia, picia, zażywania narkotyków lub wczesnych kontaktów seksualnych. Podczas wykonywania zadań w warunkach laboratoryjnych ludzie o wysokim poczuciu własnej wartości nie wypadają wcale lepiej niż ich umniejszający siebie towarzysze, mimo że zakładają, że tak będzie. Również udział, jaki niskie poczucie własnej wartości ma w działalności przestępczej, okazuje się bez znaczenia, gdy tylko zaczynamy uwzględniać inne czynniki. Na podstawie twardych dowodów, jakie zgromadziliśmy, można śmiało stwierdzić, że jest wysoce nieprawdopodobne, by inicjatywy mające na celu podniesienie poziomu samooceny w populacji mogły stać się lekiem na całe społeczne zło. Wygląda na to, że roczny budżet w wysokości 245 tysięcy dolarów, jakim od 1986 roku dysponuje Task Force on Self-esteem and Personal and Social Responsibility (Zespół zadaniowy ds. poczucia własnej wartości i osobistej oraz społecznej odpowiedzialności) stanu Kalifornia, można by spożytkować dużo lepiej na jakieś inne potrzeby.\nPodczas gdy autorka bestsellerów Louise Hay zapewnia nas, że „jeżeli naprawdę kochamy siebie, wszystko w naszym życiu zaczyna się układać”, warto pamiętać, że niemal wszystkie wielkie tradycje religijne i moralne, jakie znamy z historii, do każdego znaczniejszego stopnia miłości własnej podchodziły z dużą nieufnością. Święty Augustyn, na przykład, zajmuje niemal diametralnie różne stanowisko od pani Hay:\nChcesz zbudować wysokie domy? Myśl o podstawie, którą jest pokora. Budowla, którą chcesz wznieść, musi być bardziej solidna, musi posiadać głębsze fundamenty.\nZ kolei Budda ostrzega nas, że „miłość własna zawsze pełza niczym wąż, gotowa ukąsić każdego, kto się na nią natknie”. To co dzisiaj uchodzi za cnotę, którą należy pielęgnować, w minionych wiekach traktowane było jako grzech lub wada, które należy odrzucić. Jednak i współcześnie podobne zaniepokojenie wyraża profesor psychologii Jean Twenge, która obawia się, że narcyzm i nieznośny poziom roszczeniowości szybko stają się destrukcyjną normą kulturową na Zachodzie.\nTwenge i profesor Keith Campbell, współautor ich książki, są również sceptyczni w stosunku rozpowszechnionego przekonania, że narcyzm jest w rzeczywistości strategią kompensacyjną wypracowywaną przez ludzi, którzy nie są z siebie zadowoleni. Profesorowie utrzymują, że owo przekonanie ma realne konsekwencje dla sposobu, w jaki reagujemy na zjawisko, które nazywają „epidemią narcyzmu” i które obecnie, jak się obawiają, rozlewa się na całą Amerykę:\nW wielu przypadkach proponowanym lekiem na zachowanie narcystyczne jest „zadowolenie z siebie”. Zgodnie z tą teorią czternastoletnia Megan nie zamieszczałaby swoich zdjęć na MySpace, gdyby miała wyższe poczucie własnej wartości. W tej sytuacji jej rodzice podwajają wysiłki, zapewniając Megan, że jest wyjątkowa, piękna i wspaniała. To trochę tak, jak gdyby zakładać, że osoba otyła poczuje się dużo lepiej, jeśli tylko będzie jadła więcej pączków.\nUmiejętność akceptacji samego siebie bez upiększeń, z pewną dozą współczucia, jest z psychologicznego punktu widzenia zdrowa, ale to nie tu większość guru od poczucia własnej wartości zawiesza poprzeczkę. Inspirujący autor Alan Cohen powiada tak: „Czyż nie byłoby wspaniale zakochać się w sobie samym tak bardzo, że zrobiłbyś wszystko, gdybyś tylko wiedział, że to właśnie uczyni cię szczęśliwym?”. Mocne, ale czy wskazane? Nie jestem przekonany. Brzmi tak, jakby ten stopień miłości własnej był zdolny usprawiedliwić zachowania wyjątkowo samolubne i bezwzględne.\nKultywowanie przeświadczenia, że jesteśmy najbardziej zachwycającymi facetami i dziewczynami, którzy zasługują tylko na to, co życie ma najlepszego do zaoferowania, może być kuszące, ale nie odzwierciedla raczej rzeczywistej sytuacji. Wszyscy coś partaczymy, kompromitujemy się i robimy nieskończenie wiele głupich rzeczy, których potem żałujemy. To właśnie znaczy być człowiekiem. Niezadowolenie z siebie jest często sposobem, w jaki życie informuje nas, że moglibyśmy zrobić coś lepiej. W wywiadzie dla „O Magazine” artysta komediowy Jay Leno powiedział mniej więcej to samo: „Odrobina niskiego poczucia własnej wartości w rzeczywistości jest bardzo dobra. Być może nie jesteś najlepszy, więc powinieneś pracować nieco ciężej”. Jestem zdania, że jeżeli życie nie nauczyło cię odrobiny pokory, zanim osiągnąłeś dojrzałość, to prawdopodobnie byłeś nie dość uważny. Albo musisz być trochę nie z tego świata i potrzebujesz popełnić jeszcze więcej błędów.\nObrona pewnych wartości, dobrze wykonana praca, zdobyte umiejętności czy pokonane przeszkody – to wszystko powinniśmy traktować jako właściwą podstawę dla zadowolenia i słuszne uzasadnienie dla pewnej miary osobistej dumy. Jednak oczekiwanie, że ludzie będą z siebie zadowoleni, nie włożywszy w to uprzednio żadnego wysiłku – rozwiązanie promowane przez psychobzdurę – przypomina wręczanie medali przed rozpoczęciem zawodów. Jest pozbawione sensu. Popularna psychologia nie wyświadcza nam wielu przysług, choć udaje, że jest inaczej.\nMit 2Uwolnij swoje uczucia!\nGdybyśmy mieli wskazać najbardziej znaczące zmiany, jakie zaszły w naszym społeczeństwie na przestrzeni ostatnich pięćdziesięciu lat, już na samym początku należałoby wspomnieć o radykalnie zmienionym stanowisku wobec wyrażania uczuć. Do lat sześćdziesiątych owiana złą sławą brytyjska umiejętność kontrolowania emocji była powszechnie uznawana za cnotę, dzisiaj jednak ich tłumienie uważa się raczej za przyczynę wielu psychologicznych i fizycznych problemów.\nRosnącą jednomyślność co do tego, że tłumienie uczuć jest czymś złym, wzmacniają historie miłosne rozgrywające się w telewizyjnych programach „na żywo”, gdzie występują postacie, których urok dla publiczności leży nie tylko w ich mocno przerysowanych osobowościach, ale również w braku jakichkolwiek widocznych emocjonalnych filtrów. Jade Goody, która niestety zmarła w 2009 roku, to przykład klasyczny. Jej totalna przejrzystość emocjonalna w domu Big Brothera zapewniła jej status celebrytki. Każda przelotna emocja, niezależnie od swej intensywności, była podkreślana tak, żeby wszyscy mogli ją dostrzec. Chociaż Jade Goody bywała obiektem kpin z powodu kiepskiego ogólnego wykształcenia („Czy Grecja ma swój własny księżyc?”) oraz dość malowniczych przejęzyczeń („Próbowali zrobić ze mnie kozła bezpieczeństwa”), stała się postacią o statusie kultowego bohatera. Wszyscy się zgadzali, że mimo ewidentnych braków w edukacji Jade, jej bezprzykładna emocjonalna bezpośredniość i ekspresyjność jest zachwycająca, a to sprawia, że warto ją oglądać. Coś, co wcześniejsze pokolenia uznałyby za dziecinadę bądź niezdyscyplinowanie, było postrzegane jako coś pozytywnego – i właśnie sprawiało, że Jade była „autentyczna”, była kimś, kto zawsze jest w pełni sobą. Sława Jade Goody była wytworem kultury, która panowanie nad emocjami uznaje za zaparcie się samego siebie, chyba najbardziej obrzydliwy ze współczesnych grzechów.\nA jednak historia Jade Goody jest również przestrogą dla wszystkich zwolenników uzewnętrzniania uczuć. Greckie prawosławie ma powiedzenie, że „największe cnoty rzucają najdłuższy cień”. W końcu to właśnie brak opanowania doprowadził Jade do upadku. Jej nieumiejętność „ugryzienia się czasem w język” i powściągnięcia wybuchów frustracji i urazy wobec bollyłódzkiej aktorki Shilpy Shetty w późniejszych seriach Big Brothera wzbudziły międzynarodowe oburzenie i protesty. Owe bezpośrednio wyrażane emocje Jade przybrały kształt niekontrolowanego potoku zniewag o podłożu rasowym, chociaż sama Goody zawsze zaprzeczała, że etniczne pochodzenie Shetty było przyczyną tych uczuć. Jednak nagła przemiana Jade Goody, do której doszło podczas Celebrity Big Brother w 2007 roku, z popularnej ludowej bohaterki w osobę cieszącą się złą sławą, powinna być ostrzeżeniem przed zagrożeniami związanymi z tak swobodnym i naturalnym wyrażaniem emocji.\nJak to się stało, że zostaliśmy przekonani, iż przez cały czas powinniśmy nosić nasze wnętrza na zewnątrz? Nie pierwszy raz oskarżycielski palec wskazuje doktora Freuda, którego hydrauliczny model umysłu został pomyślany jako zamknięty układ sił i ciśnień. W tym modelu wyparte emocje są przyczyną niebezpiecznych wzrostów ciśnienia, które tworzą szczeliny i pęknięcia między różnymi warstwami duszy, a następnie ujawniają się w formie objawów neurotycznych. Zaproponowana przez Freuda metoda leczenia rozmową miała na celu osiągnięcie katharsis, czyli uwolnienie się od ukrytych emocjonalnych blokad dzięki uświadomieniu sobie tłumionych konfliktów. To właśnie Freudowi zawdzięczmy takie frazy jak „spuścić parę”. Uwzględniając zręczność tego rodzaju analogii, łatwo zrozumieć, dlaczego tłumienie emocji wydawało się tak niefortunnym pomysłem.\nOd czasu, gdy zaczęliśmy lepiej rozumieć związki między zdrowiem fizycznym a emocjonalnym, a zwłaszcza wpływ chronicznego stresu na układ odpornościowy, pojawia się coraz więcej wyników badań wskazujących, że wypieranie emocji może rzeczywiście być dość niebezpieczne. Doktor George Solomon z Uniwersytetu Kalifornijskiego jest jednym z wielu naukowców powołujących się na przekonujące badania, z których wynika, że ludzie tłumiący uczucia są bardziej narażeni na reumatoidalne zapalenie stawów, zakażenia i niektóre typy nowotworów.\nMimo to nie jest to takie oczywiste. Jak bowiem wyjaśnimy fakt, że Japończycy żyjący w kulturze zdecydowanie kolektywistycznej, zachęcającej do tłumienia niektórych emocji, są jedynym z najzdrowszych pod względem fizycznym narodów na świecie? W Japonii istnieje istotne rozróżnienie między hon-ne, co w przybliżeniu znaczy „szczere uczucie”, a tatemae, co znaczy „uprzejma twarz”. Pewien japoński bloger, zastanawiając się nad pochodzeniem tego rozróżnienia, spekuluje, że w kraju, którego siedemdziesiąt procent powierzchni pokrywają góry, rolnicy musieli współpracować, aby wyprodukować wystarczającą ilość pożywienia z bardzo ograniczonego obszaru urodzajnych gleb. Mocna autoekspresja lub pewność siebie byłyby kontrproduktywne w stosunku do celu, jakim było przetrwanie. Jednak pomimo owej nieufności wobec nierozważnych demonstracji emocjonalnych, obywatele Japonii według Światowej Organizacji Zdrowia dożywają, w dobrym zdrowiu, średnio siedemdziesięciu pięciu lat. Możliwe, że w grę wchodzą tu również jakieś inne czynniki, ale warto się zastanowić, jak ta sytuacja ma się do obserwowanej na Zachodzie korelacji między tłumieniem emocji a chorobami ogólnoustrojowymi.\nJednak także tutaj, w świecie zachodnim, pojawiają się świadectwa, że swobodne uzewnętrznianie uczuć niekoniecznie jest najlepszą strategią dla każdego. Po tragicznym zniszczeniu World Trade Centre 11 września 2001 roku zespół badaczy z University of Buffalo w jednym dniu wysłał mejle do ponad dwóch tysięcy osób, prosząc je o podzielenie się na piśmie swoimi przemyśleniami na temat tego smutnego wydarzenia. Odpowiedź przysłało trzy czwarte badanych, podczas gdy inni zignorowali tę prośbę. Przez dwa następne lata zespół z Buffalo regularnie kontaktował się z ludźmi z wybranej próby, przyglądając się im pod kątem oznak zaburzeń emocjonalnych i problemów natury fizycznej. To, co ustalono, okazało się niezgodne z tym, czego skłonni bylibyśmy oczekiwać. Ci, którzy nie odpowiedzieli na prośbę o podzielenie się swoimi uczuciami, mieli się lepiej niż ci, którzy swoje emocje spisali. Mało tego – ci, którzy napisali najwięcej, okazali się najbardziej podatni na zaburzenia zdrowia psychicznego i fizycznego.


Buty ślubne 7 5 Cm\nButy ślubne 7 5 Cm. Radość zakupów i 100 bezpieczeństwa dla każdej transakcji. Buty ślubne to jeden z najważniejszych elementów stroju na ten szczególny dzień. Buty ślubne są nieodzownym elementem ślubnej kreacji i dlatego muszą spełnić kilka niezbędnych warunków które zagwarantują zarówno doskonały wygląd jak i świetną zabawę podczas weselaPrezentowane w naszej witrynie buty ślubne zaprojektowano zgodnie z obowiązującymi trendami modowymi które podkreślą wyjątkowość tego dnia sprawiając że każda Panna Młoda.\nbuty reebok gl 6000 mid blue crab pack buty reebok meskie 2016 buty polo ralph lauren warszawa buty robocze letnie s3 buty roshe run tanio buty plaskie do sukni slubnej buty robocze s1 src buty przez internet rozmiar\nSlubne Perlowe 7 5cm 160zl Wedding Shoe Heels Shoes\nStylowe Modne Czerwone Slub Na Wesele Czolenka 2020 Z Koronki 7 Cm Szpilki Szpiczaste Buty Slubne Stiletto Heels Bridesmaids Pumps Shoes\nClassic White Or Colored Wedding Shoes The Market Offers Buty Slubne Klasyczne Biale Wedding Shoes Christian Louboutin Wedding Shoes Wedding Shoes Flats\n11950 zł 23900 zł -50.\nButy ślubne 7 5 cm 10 cm 9 cm 85 cm 75 cm. Outlet buty ślubne BUTDAM niski obcas 5 cm. Damskie buty ślubne ilość produktów.\nZdecydowanie nie mogą zawieść dlatego poszukiwania idealnych czółenek ślubnych warto rozpocząć z odpowiednim czasowym wyprzedzeniemBez obaw. Oglądając buty ślubne damskie pamiętaj że powinny one współgrać z Twoją suknią. 48 12 3575534 tel48 500 185 070 BUTY ŚLUBNE Botki ślubne Obuwie ślubne kolorowe Buty Ślubne obuwie ślubne Buty do ślubu zimowe buty ślubne botki do ślubu.\nOd jego wygody i wyglądu często zależy czy impreza będzie udana i przebiegnie bez zbędnych komplikacji. BUTY ŚLUBNE RENE BUTY NIE TYLKO DO ŚLUBU. ślub Sklep Dzień ślubu to jeden z najważniejszych dni w Twoim życiu.\nNie musisz przemierzać butików w swoim mieście. Buty wysadzane są cyrkoniami i perłami które wyglądają bardzo szlachetnie i elegancko. Buty są równie wygodne w codziennym użytkowaniu.\nObuwie ślubne - Najwięcej ofert w jednym miejscu. Naszą misją jest zainspirowanie klientów trendami wprost z wielkiego świata mody i zapewnienie nawet tym najbardziej wymagającym najlepszej jakości produktów w konkurencyjnych cenach. PARASOLKI ŚLUBNE Największa oferta parasolek ślubnych w Polsce.\nButy ślubne w. Pragniesz aby wszystko było idealnie. Wszystko jest na wyciągnięcie Twojej ręki a właściwie stopy.\nSparkly Candy Pink Glitter Wedding Shoes 2020 Sequins 7 Cm Thick Heels Pointed Toe Wedding Pumps Glitter Wedding Shoes Bridal Shoes Bohemian Style Gown\nNiestandardowe Marka Kobiety Bride Buty Slubne 20 Kolorow Szpilki Pompuja Platforma Cream Buty Slubne Szpilki Buty\nNajpiekniejsze Ekskluzywne Srebrny Buty Slubne 2018 Krysztal Rhinestone 7 Cm Szpilki Szpiczaste Slub Wysokie Obcasy Silver Wedding Shoes Bridal Sandals Heels Wedding Shoes Sandals\nEleganckie Kosc Sloniowa Buty Slubne 2020 Pioro Z Paskiem Perla Kutas Aplikacje Rhinestone 9 Cm Szpilki Szpiczaste Slub Na Obcasie Sandalen Bruiloft Bruidsschoen Trouwschoenen\nBlyszczace Biale Buty Slubne 2019 Krysztal Rhinestone 14 Cm Szpilki Szpiczaste Slub Czolenka Bridal Shoes White Wedding Shoes Wedding Shoes\nCharming Silver Wedding Shoes 2019 Pearl Rhinestone With Lace Uroczy Srebrny Buty Slubne 2019 Perla Rhinestone Wedding Shoes Fun Wedding Shoes Bride Shoes


Uprawnienia straży miejskiej a kontrola drogowa stacjnarnym fotoradarem - Porady prawne Ius Cogens\nOd kiedy można domagać się odsetek za opóźnienie w wypłacie odszkodowania z polisy OC sprawcy wypadku?\nStraż Miejska nie ma uprawnień do kontroli drogowych za pomocą stacjonarnych fotoradarów\nOpublikowane przez Piotr Konieckiewicz Data: Październik 9, 2013\nuprawnienia straży miejskiej - kontrola drogowa fotoradar - prawo adwokat - Kancelaria Adwokacka Ius Cogens w Toruniu\nOstatnio w polskim internecie roi się od informacji, że Straż Gminna (Miejska) nie ma uprawnień do występowania z wnioskami o ukaranie do Sądu jeżeli wykroczenie zostało ujawnione w związku z korzystaniem ze stacjonarnych fotoradarów (czyli tych umieszczonych na masztach). Informacje są jednak niezbyt dokładne, a co za tym idzie wiele osób zastanawia się jak to wygląda z punktu widzenia prawa. W poniższym artykule postaram się odpowiedzieć na to pytanie.\nUprawnienia Straży Gminnej (Miejskiej) w zakresie kontroli ruchu drogowego\nW świetle art. 129b ust. 4 ustawy – Prawo o ruchu drogowym – Strażnicy gminni (miejscy) mogą dokonywać na drogach gminnych, powiatowych i wojewódzkich oraz drogach krajowych w obszarze zabudowanym, z wyłączeniem autostrad i dróg ekspresowych, czynności z zakresu kontroli ruchu drogowego z użyciem przenośnych albo zainstalowanych w pojeździe urządzeń rejestrujących w oznakowanym miejscu i określonym czasie, uzgodnionymi z właściwym miejscowo komendantem powiatowym (miejskim) lub Komendantem Stołecznym Policji.\nPrzepis ten precyzuje, że Straż Gminna (Miejska) może w zakresie swojego działania używać jedynie fotoradarów przenośnych (rozstawianych na stojaku) lub zamontowanych w radiowozie, ale pod warunkiem, że samochód nie znajduje się w ruchu. Do tego typu urządzeń nie zalicza się natomiast fotoradarów umieszczanych na specjalnie wybudowanych masztach oraz kamer monitoringu miejskiego. W tych przypadkach kompetencje nie należą do Straży Gminnej (Miejskiej) lecz do Inspekcji Transportu Drogowego. Takie rozwiązanie zostało przewidziane w art. 129a ust. 1 pkt 3a ustawy – Prawo o ruchu drogowym.\nJest to jednak dość dyskusyjna wykładnia prawa, albowiem w dniu 3 grudnia 2013 r. Sąd Najwyższy oddalił kasację opartą o tą właśnie argumentację. Jak tylko uda mi się dotrzeć do uzasadnienia sądu w tej sprawie to postaram się zająć szerzej tym tematem na naszym blogu.\nCo w sytuacji, gdy Straż Gminna (Miejska) złoży w takim przypadku wniosek o ukaranie?\nRozwiązanie jest proste – skoro Straż Gminna (Miejska) nie ma uprawnień do stwierdzania i kontroli wykroczeń drogowych za pomocą urządzeń stacjonarnych to oznacza również, że nie może również kierować do Sądu wniosków o ukaranie w takich sprawach. W świetle przepisów taki przypadek nazywa się brakiem skargi od uprawnionego oskarżyciela. Na podstawie art. 5 § 1 pkt 9 kodeksu postępowania w sprawach o wykroczenia jest to podstawą do umorzenia postępowania. Sąd nie może w takiej sprawie ukarać obwinionego (czyli sprawcy wykroczenia) a jeśli wydał wyrok skazujący to jest to podstawa do apelacji.\nZainteresowanych zachęcam do lektury wyroku Sądu Okręgowego w Szczecinie z dnia 14 marca 2013 r., sygn. akt: IV Ka 206/13 albo Postanowienia Sądu Okręgowego w Słupsku z dnia 24 kwietnia 2013 r. Niestety w tym drugim przypadku nie pamiętam sygnatury akt.\nW czym może pomóc list żelazny - Kancelaria Adwokacka Ius Cogens w Toruniu;\nW czym może pomóc list żelazny?\nW jakich przypadkach sąd może zastosować nadzwyczajne złagodzenie kary - Kancelaria Adwokacka w Toruniu\nW jakich przypadkach sąd może zastosować nadzwyczajne złagodzenie kary?\nW jakich przypadkach osobie pokrzywdzonej przestępstwem przysługuje nawiązka i w jaki sposób jej dochodzić - Kancelaria Adwokacka Ius Cogens Toruń\nW jakich przypadkach osobie pokrzywdzonej przestępstwem przysługuje nawiązka i w jaki sposób jej dochodzić?\nCzy sprawcą przestępstwa naruszenia miru domowego może być właściciel mieszkania, do którego się wdarł lub na żądanie osoby uprawnionej go nie opuścił - Kancelaria Adwokacka Ius Cogens T\nCzy sprawcą przestępstwa naruszenia miru domowego może być właściciel mieszkania, do którego się wdarł lub na żądanie osoby uprawnionej go nie opuścił?\nCzym jest stalking i jak bronić się przed tym zjawiskiem - Kancelaria Adwokacka Ius Cogens Toruń - adwokat Toruń\nCzym jest stalking i jak bronić się przed tym zjawiskiem?


Produkcja własna o home stagingu, tajemnice znanych hoteli, pszczelarze w miejskich ogródkach oraz domy w wersji mikro – oto, co na czerwiec przygotowało dla widzów Domo+, autorski kanał platformy nc+. Jedna produkcja własna i cztery inne nowości pojawią się w czerwcowej ramówce Domo+. W niedzielę, 29 czerwca stacja rozpocznie emisję premierowych odcinków znanej widzom stacji serii „Home staging – mieszkania do sprzedania”. Program prowadzi Maria Semczyszyn, ekspertka ds. rynku nieruchomości, dyplomowana home stagerka, która pomaga właścicielom mieszkań odmienić je tak, by szybko przyniosły duży zysk przy sprzedaży lub wynajmie. W programie będzie można zobaczyć dziesięć różnych mieszkań i wnętrz.\nNowością będzie także seria „Richard E. Grant i sekrety hoteli”, którą widzowie obejrzą od 9 czerwca. Gospodarz programu to ceniony brytyjski aktor. Światową sławę zdobył dzięki udziałowi w filmie „Drakula” F. F. Coppoli oraz w kultowym serialu „Doktor Who”. Prowadzący zabierze widzów w świat luksusowych hoteli posiadających nierzadko pełną skandali i sekretów historię. Richard E. Grant odwiedzi te najbardziej znane, niemal ikoniczne miejsca, jak George V w Paryżu, nowojorski Four Seasons czy Savoy w Londynie.\nW piątek, 20 czerwca Domo+ zaprosi miłośników dokumentu na film „Mikrotopia”, który miał premierę podczas 11. PLANETE+ DOC Film Festival. Twórcy dokumentu obserwują, jak funkcjonują minidomy stojące na chodnikach, w ogródkach, na łonie natury, czy w przemysłowych przestrzeniach. Będzie można posłuchać wypowiedzi osób, które mieszkają w nietypowych, bo bardzo małych domach oraz zobaczyć te wyjątkowe projekty.\nW serii „Miasto przechodzi na zielonym” (od 25 czerwca) widzowie przekonają się, że zieleń w mieście to nie tylko trawniki i parki. Są ludzie, którzy widzą w tym coś więcej. W ich wizji jest także miejsce dla miejskich ogrodów, a w nich pasterzy, pszczelarzy czy ogrodników.\nZ nowy programem wróci na antenę stacji Kirstie Allsopp. W serii poradnikowej „Zrób to sam i wygraj z Kirstie” prowadząca nie tylko doradzi, jak można przerobić stare rzeczy w swoim domu, ale zacznie też uczyć się nowych umiejętności, by następnie stanąć w szranki ze specjalistami w danej dziedzinie i poddać swoje dzieła ostatecznej ocenie. Nauczy się m.in. tworzenia wiklinowych koszyków, projektowania biżuterii, pieczenia, układania kwiatów i przygotowywania papierowych ozdób.\nNOWOŚCI CZERWCA W DOMO+\nZRÓB TO SAM I WYGRAJ Z KIRSTIE - od wtorku, 3 czerwca, 21:05\nRICHARD E. GRANT I SEKRETY HOTELI - od poniedziałku, 9 czerwca, 22:00\nMIKROTOPIA - piątek, 20 czerwca, 22:00\nMIASTO PRZECHODZI NA ZIELONYM - od środy, 25 czerwca, 22:00\nHOME STAGING – MIESZKANIA DO SPRZEDANIA – od niedzieli, 29 czerwca, 16:30


Ogłoszenia, 10 lutego 2019 – Parafia Ewangelicko-Augsburska Wniebowstąpienia Pańskiego\nCzwarta Niedziela przed Postem\nHasło tygodnia: “Pójdźcie i oglądajcie dzieła Boże: przedziwnymi okazują się pośród synów ludzkich!” (Ps 66, 5).\n1.) Kolejne nabożeństwo ze Spowiedzią i Komunią Świętą odbędzie się w niedzielę za tydzień – 17 lutego br. – o godz. 10.00. Serdecznie zapraszam.\n2.) W poniedziałek 11 lutego o godz. 17.30 odbędzie się spotkanie członków i sympatyków byłego Stowarzyszenia Polskiej Młodzieży Ewangelickiej (SPME). Zapraszam w imieniu organizatorów.\n3.) We wtorek 12 lutego br. o ustalonych porach odbędą się lekcje religii dla dzieci i młodzieży, w tym dla grupy konfirmacyjnej.\n5.) W czwartek 14 lutegoo godz. 17.00 odbędzie się spotkanie biblijne. Będziemy kontynuować analizę Objawienia św. Jana (rozważamy 18 rozdział Księgi). Gorąco zapraszam.\n6.) W piątek 15 stycznia o godz. 18.00 w sali parafialnej odbędzie się kolejne spotkanie dla młodzieży szkolnej i studenckiej.\n7.)Sprawozdawcze wspólne zebranie Komitetu Parafialnego i Rady Parafialnej odbędzie się w środę 20 lutego o godz. 17.30.\n8.) Przy wyjściu z kościoła jest do pobrania plan nabożeństw i spotkań parafialnych na luty. Jest także dostępny w wersji elektronicznej na stronie internetowej Parafii.\n9.)W związku z tym, że nie odbyły się w grudniu minionego roku wybory do Rady Parafialnej, Komitetu Parafialnego i Komisji Rewizyjnej, w imieniu Rady parafialnej ogłaszam, że nowy termin wyborów został wyznaczony na niedzielę 31 marca 2019 r.\nJest więc obecnie czas na zgłaszanie kandydatów do trzech gremiów parafialnych. Ostateczny termin zgłaszania kandydatów upływa w niedzielę 17 marca o godz. 13.00.\nChcąc nieco ułatwić dokonywanie zgłoszeń, zostały przygotowane odpowiednie druki, za pomocą których również można dokonywać zgłoszeń. Wzory zgłoszeń są do pobrania w kancelarii parafialnej. Stosownie wypełnione i podpisane zgłoszenie uprzejmie proszę dostarczyć do kancelarii parafialnej!\n10.) Wyborcze Zgromadzenie Parafialne odbędzie się 31 marca br. bezpośrednio po nabożeństwie.\n11.) Uwadze Zboru polecam kolejny nr „Zwiastuna Ewangelickiego” oraz inne czasopisma i publikacje książkowe, które znajdują się w punkcie z literaturą przy wyjściu z kościoła.\n12.) W poniedziałek 18 lutego br. o godz. 17.30 w sali parafialnej przy ul. Kredytowej 4 odbędzie się zebranie Warszawskiego Oddziału Polskiego Towarzystwa Ewangelickiego. Podczas spotkania państwo Ewa i Wojciech Baranowieprzedstawią prezentację filmową z własnym komentarzem o Syrii z czasów poprzedzających rozpoczęcie działań wojennych toczących się tam od kilku lat. Spotkania warszawskiego oddziału PTEw mają charakter otwarty. Zapraszam w imieniu organizatorów.\n13.)W imieniu Rady Parafialnej bardzo dziękuję wszystkim osobom, które uregulowały swoje składki kościelne za miniony oraz za bieżący rok!


Rozmowa kwalifikacyjna sterującego - Jak przejść, pytania\nRozmowa kwalifikacyjna sterującego\nCo chce widzieć pracodawca\nNa jakie pytania trzeba odpowiadać\nAle oto wywiad sterującego – jest to dość specyficzny proces, ведь в ходе него необходимо выявить как профессиональные качества, i poziom kompetencji w zakresie zarządzania personelem.\nНа собеседовании будущего руководителя работодатель будет не просто узнавать сведения о прошлом опыте работы и навыках, ale również będzie starał się określić, czy posiadacie takie cechy:\nSposób twojego myślenia.\nPoziom wpływu na innych ludzi.\nZdolność do planowania strategicznego.\nUmiejętność analizowania i wprowadzać pozytywne rozwiązania.\nОб этих качествах расскажут ваши ответы на вопросы и поведение в общем. Постарайтесь показать, co naprawdę lider:\nNie rozmawiaj zbyt cicho i nieśmiało – mów śmiało i wyraźnie.\nNie okazuj swoje emocje za pomocą gestów lub mimiki – nie gryźcie i nie облизывайте usta, nie klikaj kłykcie, nie obracał w rękach pierwszy lepszy przedmiot itp.\nUbierzcie się reprezentacyjny – nie jest zbyt wyzywająco, i nie jest zbyt staroświecki.\nPytania na określenie poziomu kompetencji, na przykład “Jak dobrze znasz kula, w której działa nasza firma?”\nTutaj, jeśli nie pracowałeś wcześniej w tej dziedzinie, możesz podzielić się tymi umiejętnościami, zakupiony w pracy w innym zawodzie, i które ci się przydadzą tutaj.\nPytania do wykrywania lidera: “Jak widać idealnego kierownika?”. Postaraj się dopasować zestaw idealnych cech z tymi, które posiadacie wy. Najważniejsze, nie перехвалите siebie i staraj się unikać utartych cech (determinacja, zaangażowanie itp.).\nPytania, dotyczące przyszłego sukcesu na stanowisku: “Co jest potrzebne do udanej pracy na danym stanowisku?”\nAby odpowiedzieć prawda, należy wcześniej zapoznać się z listą wymagań, zawarte w karcie proponowanej oferty pracy.\nZarządzanie personelem: “Jak utrzymać pracownika na stanowisku?”, “Jak motywować pracowników?”. Jeśli nie masz zrozumienia, że na poziomie intuicyjnym, wtedy zapoznać się z podstawami zarządzania personelem, korzystając z literatury lub internetu.\nBłędy i porażki: “Jaki jest największy błąd był u ciebie w pracy?”\nNie mów, co u ciebie nie było błędów, jak to będzie świadczyć o tym, że nie umiesz je rozpoznać i odpowiednio ocenić sytuację i siebie w niej. Лучше заранее вспомните какую-то небольшую ошибку в работе, nazwij ją za rozmowę i powiedz, co wynieśli lekcję z tej sytuacji.\nTak jak na rozmowie kwalifikacyjnej sterującego trzeba pokazać, że jesteś prawdziwym liderem, staraj się zachowywać skromnie, ale pewnie.


Recenzja damskich i męskich butów The North Face Activist | Góry i ludzie\n14. marca 2021 Grzegorz Pietrzak Komentuj\nPandemia i lockdown sprawiły, że sprawdziliśmy je przede wszystkim na polskich szlakach, w skrajnie różnych warunkach. Przeszły przez absurdalne upały, śnieg po kolana, wiosenne błoto i jesienną pluchę. Zapraszamy do przeczytania recenzji po 12 miesiącach :-).\nSpacery po mieście, na wiejskich ścieżkach i górskich szlakach: buty Activist FUTURELIGHT™ to propozycja na każdą wyprawę. Połączenie naszego górskiego doświadczenia ze współczesną estetyką pozwoliło nam stworzyć buty komfortowe, a zarazem wydajne technicznie.\nCholewka: Techniczna cholewka siatkowa z bezszwowymi warstwami wierzchnimi z TPU.\nPodeszwa: Podeszwa środkowa z pianki EVA o pojedynczej gęstości.\nMembrana: Oddychająca wodoodporna membrana FUTURELIGHT™. Tkaniny FUTURELIGHT™ o uszczelnianych szwach opracowano w oparciu o zaawansowaną technologię, którą można dopasować w zależności od potrzeb. To zoptymalizowane połączenie oddychającej i wodoodpornej ochrony.\nZintegrowany system sznurowania ghillie / klinowany język.\nWkładka OrthoLite®. Lekkie i oddychające wkładki z pianki OrthoLite® wyposażono w technologię odprowadzania wilgoci. Mają także właściwości antybakteryjne.\nSystem trakcji podeszwy zewnętrznej EXPLORATION TRAX SYSTEM (EXTS™) - wykorzystano unikalną podeszwę zewnętrzną gwarantującą przyczepność zarówno na mokrym, jak i na suchym terenie, a także zastosowano konstrukcję wypustek, która zapewnia optymalny kontakt z powierzchnią i dodatkowe wsparcie.\nPierwszym naszym spostrzeżeniem był fakt, że oba modele butów są wygodne od razu po wyjęcia z pudełka. Nie trzeba ich rozchodzić i przyzwyczajać się do nich. To zaleta miękkiej wyściółki i dopasowanej wkładki.\nW przypadku modelu MID noga wchodzi do środka nieco ciężko, ale już się tam znajdzie - jest zabezpieczona i otulona miękką wyściółką. Z pewnością docenią to osoby szybko łapiące odciski. Budowa wnętrza ma też pewną wadę. Przy większej tęgości stopy grubsze skarpety stają się mało wygodne, but zaś zaczyna przypominać o sobie na dłuższych postojach. Decydując się na zakup pamiętajcie, że The North Face Activist zdecydowanie lepiej sprawdzą się na normalnych i wąskich stopach.\nWersja męska po roku eksploatacji. Nadal widać wysoką jakość wykonania w newralgicznych miejscach.\nDesign tylnej części.\nWersja damska po roku, jedynie przybrudzona na białych elementach.\nDamska wersja jest również chroniona gumą, w kolorze reszty buta.\nWarto poświęcić parę słów na opisanie wyglądu butów Activist. Nie przypominają one za bardzo standardowych treków, mają nowoczesny design, który pasuje także do codziennego użytku. Z pewnością wyróżniają się dość mocno “z tłumu”. Zwraca uwagę typowa dla The North Face wysoka jakość wykonania i szwów. Nawet po roku wszystkie łączenia są w nienagannym stanie.\nMęskie buty Activist FUTURELIGHT™ MID\nDamskie buty Activist FUTURELIGHT™\nMając do porównania model niebieski i szary zdecydowanie polecamy ciemniejsze barwy które mniej się brudzą. Śliski materiał co prawda bardzo łatwo umyć, ale w wersji jasnoszarej błyskawicznie łapie błoto i kurz. Gumowa otoczka buty przed zniszczeniem, jest przy tym zaprojektowana w ciekawy sposób (zwłaszcza na pięcie, z logo Futurelight).\nPodeszwa ma nietypowy kształt, składa się z płytkich poziomych rowków. Trzyma się podłoża całkiem nieźle, nadaje się jednak zdecydowanie bardziej na asfalt i szuter, niż na lód i śliskie błoto. Po niemal roku używania w obu modelach zużyła się w nieznacznym stopniu. Jest to dobry omen zważając na fakt, że była używana także w mieście, na twardych nawierzchniach. Dodatkową “miejską” zaletą tego typu podeszew jest ich szybkie samooczyszczanie, dzięki czemu nie ciągniemy za sobą śladu z błota.\nPomimo, że niższa wersja kojarzy się mocno z biegowymi adidasami, polecamy ją raczej do pieszych wycieczek, niż do ekstremalnego przemierzania gór. Zarówno budowa wkładki, jak i sposób amortyzowania pasuje lepiej do marszu.\nJak widać, zużycie podeszwy męskiej wersji buta nie jest zbyt duże.\nButy Activist zaskakują niewielką wagą. Nawet wersja MID w rozmiarze 45 wydaje się bardzo lekka. Przekłada się to na komfort chodzenia oraz daje sporo możliwości przy pakowaniu plecaka na wyjazdy. Niższy model świetnie nada się na dodatkową parę butów, nie obciążając nas przy tym tak, jak typowe niskie treki.\nButy Activist nadadzą się z pewnością na wiosnę i jesień, w nieprzesadnie wilgotne warunki. W zimę jest w nich dość ciepło, jednakże materiał nieco zbyt szybko przesiąka od śniegu, aby to ciepło utrzymać. W letnie upały z kolei miękka i szczelna wyściółka robi się niekomfortowa, gdy stopa nieznacznie spuchnie wskutek wyższej temperatury i dłuższego marszu.\nW “pośrednich” porach roku za to Futurelight radzi sobie dobrze i odpowiednio odprowadza wilgoć ze środka. Co istotne, nawet po przemoknięciu nie “łapie” przykrych zapachów i szybko wysycha. O ile tylko nie zabrniemy w rosę lub błoto - dotrzemy do celu przysłowiową i dosłowną suchą stopą :-).\nPolecamy model Activist wszystkim, którzy potrzebują buta pośredniego, który z jednej strony wystarczy do przebycia górskiego szlaku, a z drugiej strony da możliwość zboczyć z miejskich, asfaltowych ścieżek. Są to buty, które zarówno w męskiej, jak i damskiej wersji dobrze się prezentują i dobrze leżą na nodze. Trzeba mieć jednak na uwadze fakt, że dość szybko przemakają, mogą się więc okazać niewystarczające do warunków ekstremalnych.


"Polacy już dawno wyprzedzili swoje państwo" – wywiad z Andrzejem Sadowskim | meakultura.pl\nUnia Europejska\tEkonomia kultury\tDotacje\nAndrzej Sadowski – założyciel i prezydent Centrum im. Adama Smitha – Pierwszego Niezależnego Instytutu w Polsce (1989), jeden z założycieli Zespołu Badań nad Myślą Konserwatywną i Liberalną na Uniwersytecie Warszawskim (1984-1989). Współzałożyciel i członek zarządu Towarzystwa Gospodarczego w Warszawie (1986–1989). Współzałożyciel wraz z Mirosławem Dzielskim i Aleksandrem Paszyńskim i członek zarządu Akcji Gospodarczej (1988-1989). Jeden z założycieli (1996) i członek Zarządu Transparency International Polska (do 2003). Członek Narodowej Rady Rozwoju przy Prezydencie RP (2009-2010). Członek Rady Naukowej Ośrodka Badań nad Przedsiębiorczością Polskiej Agencji Rozwoju Przedsiębiorczości (2009-) W 2014 roku odznaczony przez Prezydenta RP Krzyżem Kawalerskim Orderu Odrodzenia Polski za propagowanie przedsiębiorczości. Członek Narodowej Rady Rozwoju przy Prezydencie RP (2015-).\nCentrum im. Adama Smitha – Pierwszy Niezależny Instytut w Polsce od 1989 roku, promujący idee i rozwiązania wolnego rynku. Swoją aktywność CAS koncentruje na prowadzeniu badań, edukacji i tworzeniu ustawowych rozwiązań systemowych.\nMarzena Mikosz: Zacznijmy naszą rozmowę od oceny obecnej sytuacji. Mamy połowę listopada, a programy Ministra Kultury na rok 2018, z których mają korzystać również instytucje publiczne, nie są jeszcze rozpisane.\nAndrzej Sadowski: To nie jest kwestia wyłącznie obszaru kultury, ale źle funkcjonującego państwa jako całości. Skoro można źle albo po czasie rozpisywać przetargi na budowę autostrad, to nic nie stoi na przeszkodzie, aby tak samo traktować kulturę, czy jakiekolwiek inne obszary, gdzie odpowiedzialność polityków i urzędników za powierzone im zadania jest bliska zeru.\nM.M.: Brak odpowiedzialności i marnotrawstwo czasu?\nA.S.: Przede wszystkim chodzi o czas. Bo pieniądze jakoś można odzyskać, ale czasu nie. Widać to dobrze w innych obszarach, którymi zajmuję się na co dzień. Często przegrywamy o czas, który nie został właściwie wykorzystany we właściwym momencie.\nM.M.: W większości krajów europejskich strategie, budżety, w tym też dla kultury, są planowane na kilka lat do przodu. Działanie przed czasem, a nie po czasie?\nA.S.: Skoro wyjątkowa wartość czasu nie jest oszacowana, to on nie istnieje w działaniu. Stąd cała administracja działa tak, aby podejmować decyzje w ostatnim momencie terminu, jaki ustawodawca sobie przyjął. A i te terminy są przedłużane kolejnymi nadzwyczajnymi decyzjami. Można niestety powiedzieć, że jest to standard. Tutaj kultura nie jest dyskryminowana w żaden sposób, tylko tak funkcjonuje państwo polskie w rok przed stuleciem odzyskania niepodległości.\nM.M.: Tu pojawia się kolejny problem: relacji, w której urzędnik stoi wyżej od petenta.\nA.S.: Nie stoi wyżej, ale w praktyce nie jest to państwo obywateli, tylko urzędników, tak jak było w PRL-u. Mój pogląd nie jest ideologiczny, mogę odwołać się do źródeł naukowych. Obywatele nie mają praktycznie żadnej kontroli nad administracją. Nie ma ani realnej, ani deklaratywnej kontroli nad urzędnikami. Stąd wynika postawienie urzędnika ponad obywatelem i danie mu arbitralnej władzy, z którą nawet sądowo trudno jest walczyć. Oczywiście w Polsce są procesy wygrywane po latach o nieprzyznaną dotację, na cel kulturalny lub jakikolwiek inny, gdzie urzędnicy podejmowali arbitralne decyzje, sprzeczne zazwyczaj z obiektywnymi, określonymi przez Unię Europejską kryteriami. Skoro nie zmieniono instytucji państwa i procedur, to dlaczego miałoby być inaczej niż dotychczas?\nM.M.: Czyli zasada partnerstwa nie istnieje?\nA.S.: Wszyscy się powołują na partnerstwo, które jest modne. Dużo jest różnych dokumentów – rządowych, międzynarodowych – o partnerstwie. Nie jest to natomiast zasada wewnętrznego prawa polskiego powszechnie stosowana na co dzień.\nM.M.: Jak w takim razie rozumie Pan powstanie Narodowego Instytutu Wolności, który ma zarządzać dotacjami dla organizacji społecznych? Czy nie jest to kolejny stopień w hierarchii pomiędzy rządem a obywatelem?\nA.S.: W państwie polskim na szczeblu krajowym już obowiązuje ok. pół tysiąca strategii narodowych. W praktyce oznacza to, że nie ma żadnej strategii. Skoro nie wiadomo, który kierunek jest najważniejszy, to urzędy będą funkcjonować tak, jak funkcjonowały. To, że zostanie wyodrębniony jakiś urząd do rozdawania dotacji, nie zmieni obecnej sytuacji. Nadal będą one rozdawane według bieżącego uznania polityków i urzędników, nawet jeśli będą oficjalne kryteria. Obecnie trwają przygotowania do stulecia odzyskania niepodległości. Został przyjęty priorytet z budżetem na setki milionów złotych dla projektów uświetniających rocznicę. W tym przypadku cel i kryteria są dość jednoznaczne. Warto przypomnieć, że co do zasady organizacje obywatelskie są sprawniejsze w realizacji zadań publicznych niż sama administracja, co zauważalnie widać w świadczeniu pomocy społecznej. Biurokracja pracuje do 16:00, a pomocy potrzebują ludzie też po tej godzinie. Co oznacza urzędowanie do 16:00 pokazał przykład ostatniej nawałnicy [z sierpnia 2017 r – przyp.red.]. Nawałnica zaczęła się zbliżać po godzinach pracy urzędów i nikt już nie ostrzegał obywateli, że zbliża się zagrożenie i za chwilę dojdzie do tragedii, która się zdarzyła.\nM.M.: Tak, to rzeczywiście jeden z najbardziej drastycznych przykładów. Na co dzień nie jest to może tak tragiczne w skutkach, ale wpływa np. na rytm pracy. Aby załatwić jakąś sprawę administracyjną, należy się zwolnić z pracy.\nA.S.: To pokazuje, że role powinny być odwrócone. Paradoksem jest podawanie danych, ile budżet traci na absencji w pracy z powodu choroby, ale nie podaje się, ile tracimy my, jako obywatele, z powodu bezpłatnych urlopów na żądanie, aby załatwić tzw. sprawę urzędową. To jest trwające od czasów PRL nieustające marnotrawstwo czasu i ludzkiej energii.\nM.M.: I znów rozmawiamy o czasie. Ale wróćmy do kultury. Jak Pan określiłby rolę kultury, zarówno tej powszechnej: architektury, street artu, jak i tej wymagającej jakiejś wiedzy? Jaka jest jej rola w społeczeństwie, w państwie, w budowaniu marki, również marki Polska?\nA.S.: Jako jeden ze składników naszego życia, jak w powietrzu, którym oddychamy. Kultura powinna być czymś podobnym, czym codziennie oddychamy. Oczywiście są miejsca na świecie, gdzie oddycha się rozrzedzonym powietrzem, ale wtedy wolniej się poruszamy, mamy zaburzenia koncentracji i równowagi. Kiedy jednego składnika nie ma, oddychanie jest utrudnione. Podobnie jest w przypadku braku kultury, gdyby jej nie było, albo gdyby była w ilościach tylko śladowych.\nM.M.: Jak więc można by zacząć budowanie w Polsce mecenatu państwowo-prywatnego? Czy jego budowanie w ogóle ma sens?\nA.S.: Co do mecenatu państwowego, to powinien być on ściśle zdefiniowany, dotyczyć zasobów historycznych, kilku teatrów, oper, muzeów, które mają status narodowy. Cała zaś reszta jest już przedmiotem aktywności obywateli. Moje obserwacje z rynku sztuki w Polsce pokazują, że znani mi malarze nie szukają jakiegokolwiek mecenatu państwowego. Powstały w Polsce znaczące kolekcje polskiej sztuki współczesnej, finansowane wyłącznie przez zamożnych Polaków.\nM.M.: Przykładem może być tu najsłynniejsza chyba kolekcja Grażyny Kulczyk. A na powszechnym poziomie ubiegłoroczna akcja crowdfundingowa, zorganizowana z sukcesem przez Towarzystwo Zachęta.\nA.S.: Proszę zwrócić uwagę, że ludzie dekorują swoje mieszkania sztuką. Nawet jeśli ona ma charakter „kserograficzny”, jak gotowe reprodukcje z IKEA. Mamy zakodowane poczucie piękna, które sprowadza się do tego, aby przestrzeń, która nas otacza, była wypełniona jakimś rodzajem sztuki. I nawet w tej IKEA są zdjęcia, plakaty czy obrazy, które są reprodukcjami kanonu światowej sztuki.\nM.M.: Oznacza to, że sztuka w ogóle jest potrzebą, a nie luksusem. Bo jakim luksusem mogło być wkładanie płatków kwiatów do grobów neandertalczyka czy zdobienie ścian jaskiń Lascaux?\nA.S.: To jest w naszym DNA.\nM.M.: Czy w takim razie rolą organizacji pozarządowych nie jest stymulowanie takich zachowań i rozwijanie ich?\nA.S.: Termin „organizacje pozarządowe” to zafałszowany język. Wprowadza podział, jak w PRL-u, na „my” i „oni”, jakby władza nie pochodziła od obywateli. Nazwałbym je organizacjami obywatelskimi. W normalnym kraju mają nieograniczone możliwości, jak np. w Stanach Zjednoczonych, gdzie nikt się nie zastanawia, jaka jest rola tych organizacji, bo to jest element życia wolnego społeczeństwa. W Europie zaś mamy niekończące się dyskusje, które są ciągłym „odkrywaniem na nowo Ameryki“. Skala aktywności organizacji jest związana z poziomem wolności działania i przeznaczania pieniędzy na te działania, które sami obywatele – a nie politycy i urzędnicy – uważają za słuszne.\nM.M.: Przez wiele lat uczestniczyłam w pisaniu wniosków, składania podań o dotację, dofinansowanie, współpracowałam z organizacjami społecznymi i widzę, że są one bierne i ograniczone finansowo tylko do otrzymywania dotacji państwowych lub samorządowych. Jest to dość powszechny problem.\nA.S.: Skoro rządy rozdają money for nothing, to nic zaskakującego w tym, że powstają organizacje wyspecjalizowane w ich przechwytywaniu. „Mamy wspaniałe plany, ale nie otrzymaliśmy dotacji”, która wyznacza sens jakiejkolwiek aktywności. Jako Centrum bardzo sporadycznie korzystamy z grantów rządowych czy unijnych, nauczeni bardzo różnymi doświadczeniami. Staramy się dawać sobie radę i realizować te cele, które uważamy za słuszne. A jak uważamy je za słuszne, to staramy się pozyskać na to środki.\nNiestety mamy do czynienia z całym przemysłem przerabiania pieniędzy podatników, dla zmylenia nazwanych publicznymi. Wymyśla się cele, które akurat są najbardziej chwytliwe medialnie i które realizują jakieś zapotrzebowanie polityczne danej władzy. A jako że zmieniają się rządy, zmieniają się również preferencje tych rządów. Stąd mamy takie przykłady, kiedy ta sama fundacja, w ciągu dwóch kadencji rządu, mogła zajmować się projektami „z zupełnie innej beczki”, jak u Monty Pythona. Misją jest „uszlachetnianie celem” pieniędzy. Tak się dzieje, kiedy tak duże fundusze, nawet jak na polskie warunki, są do rozdania. KE podaje, że największym beneficjentem tzw. funduszy europejskich we Włoszech są mafie, które zatrudniają najlepszych fachowców w Europie od tzw. pozyskiwania grantów.\nJako Centrum zrobiliśmy na zlecenie jednego z rządów badania dystrybucji środków unijnych. Okazało się, że wydawane były w niewielkim promieniu od miejsca, gdzie były biura poselskie posłów z aktualnej partii rządzącej.\nM.M.: I im bliżej wyborów, tym ta aktywność regionalna polityków jest wyższa?\nA.S.: Zawsze. Wtedy więcej pieniędzy rozdaje się na cele rzekomo społeczne, a tak naprawdę służą one pozycjonowaniu ludzi, którzy uzyskali władzę dzięki naszym głosom. Czyli ludzi, którzy zajmują się kupowaniem nas, naszymi własnymi pieniędzmi.\nM.M.: W Imperium Rzymskim było takie powiedzenie dotyczące pracy konsulów: pierwszy rok, aby spłacić długi wyborcze, drugi – aby zarobić dla siebie, trzeci – aby pracować dla lokalnej społeczności.\nA.S.: Tak, dla dobra publicznego.\nM.M.: To może spróbujmy porozmawiać o kulturze na wolnym rynku. Czy w kulturze można kalkulować wynik, zwrot z inwestycji?\nA.S.: Oczywiście, jak najbardziej. Cześć wspomnianych wyżej kolekcji powstaje z odruchów serca, ale, tu odwołam się znów do rynku amerykańskiego, czasami są to lepsze lokaty kapitału niż złoto. W czasach wahań kursów, trendów na giełdzie, wzrastają zakupy sztuki na świecie. I to jest uważane za lokatę kapitału. Są też tacy inwestorzy, którzy traktują kolekcjonerstwo jako rzecz samą dla siebie. Chcą po prostu mieć własną kolekcję sztuki. Światowy przykład pana Guggenheima i jego żony, która w pierwszej połowie XX w. zaczęła kolekcjonować niedocenianą wówczas sztukę współczesną, pokazuje, że można coś takiego zrobić.\nM.M.: A od strony artysty, twórcy?\nA.S.: Tu niestety mam bardzo niereprezentatywne spojrzenie. Z tego względu, że znany malarz i mój kolega sprzedał ostatnio swój obraz do polskiej kolekcji prywatnej za sumę z sześcioma zerami.\nM.M.: Czy jednak nie mamy tutaj do czynienia, podobnie jak w zwykłej firmie, z weryfikacją pomysłu, kreacji przez rynek? A co za tym idzie – oceny: umiejętności, warsztatu, talentu artystów przez potencjalnego klienta, odbiorcę, słuchacza, widza? Być może nie od razu znajdzie się klient gotowy zapłacić milionowe sumy za obraz, ale za jakiś czas kupi jego reprodukcję.\nA.S.: Bez wątpienia tak. Jest w Polsce grupa twórców, która idealnie wpasowała się w rynek i pracuje na potrzeby wyższej klasy średniej, która już interesuje się sztuką jako elementem wypełnienia swoich dużych przestrzeni. Są takie zamówienia, które powstają dosłownie pod wymiar, na konkretną ścianę. I jak każda inna potrzeba, jest ona zaspokajana przez rynek. Jest to rodzaj sztuki użytecznej, robionej na indywidualne zamówienia. I nie jest to nowość. Podczas obrony doktoratu Justyny Napiórkowskiej [wykładowca UW, zajmuje się międzynarodowym rynkiem sztuki i komunikowaniem miedzykulturowym – przyp.red.] padł przykład chłopstwa niderlandzkiego, które się na tyle wzbogaciło, że chłopi zaczęli również kupować obrazy, rzeźby i wyposażać w nie swoje domy. A żeby taki popyt zaspokoić, to produkowano niemalże na masową skalę sztukę do kupienia, jak nie przymierzając dziś w IKEA. Była to rynkowa odpowiedź artystów i rzemieślników na potrzeby bogacącego się społeczeństwa.\nM.M.: Rozmawialiśmy już o potrzebie dekorowania otoczenia, w zależności od możliwości finansowych. Ale żeby coś wiedzieć o kanonach, potrzebna jest edukacja. I potrzebna jest współpraca międzyresortowa, np. ministerstwa kultury z ministerstwem edukacji. Wracając więc do mecenatu państwowego, może być on tworzony w takiej formie, że programy edukacji są tworzone wspólnie.\nA.S.: Dopóki sami zainteresowani, czyli rodzice, nie mają wpływu na programy edukacyjne, a robią to urzędnicy, dopóty efekty będą cały czas takie, jak do tej pory. Niestety w Polsce rodzice zostali pozbawieni prawa do edukacji własnych dzieci i mają tylko dzieci dostarczać. Jako Centrum braliśmy udział w zmianie modelu edukacji. Nie mówię więc tego z perspektywy ideologicznej czy abstrakcyjnej, tylko badawczej. W jednym województwie udało się zmienić model nauczania poprzez przeprowadzenie eksperymentu i zastosować inne proporcje nauczania w części szkół. Ogólnie jednak wracamy do punktu wyjścia, państwo ciągle nie jest kontrolowane przez obywateli, tak jak ma to miejsce w Szwajcarii.\nM.M.: Już słyszę te zarzuty, że w Szwajcarii nie było wojen, komunizmu, itd. Cały czas jako Polacy osadzamy się w naszej skomplikowanej historii i martyrologii. Przeszłości nie jesteśmy w stanie zmienić, ale cały czas jest ona dla nas balastem, który służy usprawiedliwieniu naszej bierności, stałego użalania się nad sobą. Nie potrafimy nawet z obserwacji modelu szwajcarskiego wyciągnąć tego, co dobre dla siebie i budować kraju z myślą o przyszłości, a nie historii.\nA.S.: Czyli potrzeba twórczego zastosowania. To jest, to się dzieje również w Polsce. Ale działa to przede wszystkim w sektorze prywatnym, który musi być konkurencyjny i który musi wygrać z firmą szwajcarską. Wykorzystuje więc nie tylko jej doświadczenia, ale też dokłada nasze własne, i w rezultacie powstaje z tego lepszy model biznesowy, niż gdyby był on oparty na przekopiowaniu szwajcarskiego rozwiązania. Zwłaszcza, że otoczenie polskiej firmy w Polsce nie jest tak komfortowe jak otoczenie przedsiębiorstwa w Szwajcarii. Zawsze będzie konieczność częściowej adaptacji. Ale niestety system w Polsce jest tak formatowany, że ludzie decydujący o świętach narodowych skupiają się na samych smutnych rocznicach i przegranych różnych możliwościach. Można wybierać różne daty. Historię mamy właściwą. Dlaczego świętujemy rocznicę odzyskania niepodległości, zamiast obchodzić rocznicę powstania państwa polskiego, czyli koronację Bolesława Chrobrego? Byłaby znacznie lepsza, od tego momentu de facto powstało polskie państwo.\nTak też się kształci dzieci w duchu samych prawie porażek i klęsk.\nM.M.: Kiedy rozmawiam ze Szwajcarami o Polakach, słyszę komplementy: że jesteśmy dobrze wyedukowani, że mamy szeroką wiedzę, jesteśmy pracowici, zaradni, dobrze się integrujemy. A w Polsce te nasze narodowe cechy gdzieś znikają?\nA.S.: Nie, tak nie jest. Nie byłoby dzisiaj tego względnego dobrobytu, gdyby Polacy właśnie nie byli pracowici, gdyby nie pracowali czasami na dwa etaty. Tylko że w złym systemie część tej pracy jest niweczona. Dlatego, tak jak mówiliśmy na początku, człowiek musi się zwalniać z pracy, żeby w godzinach urzędowania załatwić jakąś drobną sprawę. Kiedy jeden z polskich ambasadorów dostał zlecenie z MSZ, aby w kraju, w którym pracował, pojechać do fabryki zatrudniającej najwięcej Polaków, miał ich zapytać, pod jakimi warunkami byliby gotowi wrócić do kraju. Jego rozmówcy byli w stanie zaakceptować nawet niższe wynagrodzenie. Ale jednego ci prości ludzie, robotnicy, nie byliby w stanie zaakceptować – różnicy w traktowaniu człowieka przez administrację. Podawali przykłady rozwiązywania problemów w obecnym miejscu pracy. Dzwoniąc do urzędu mieli przeznaczonego im urzędnika, mówiącego po polsku. Jeśli była taka potrzeba, ten urzędnik przyjeżdżał do fabryki, wszystko za nich załatwiał, a oni czuli się wreszcie jak ludzie. Bo w Polsce, w urzędach traktowano ich jak przysłowiowe bydło.\nM.M.: Cały czas mamy w języku polskim słowo „petent”.\nA.S.: No właśnie. I język, i przepisy, i prawo mamy wciąż jeszcze z PRL-u. Gdzie obywatel był na pozycji petenta wobec jakiegokolwiek urzędu państwowego. Tylko że wtedy był to kult państwa, w warunkach państwa totalitarnego. Dzisiaj ten kult państwa urzędnika, a nie obywatela, w warunkach państwa demokratycznego pozostał niezmieniony.\nM.M.: Cały ten system relacji przenosimy do naszego codziennego życia. Stąd też organizacje społeczne, obywatelskie muszą się odnaleźć w hieratycznej strukturze.\nA.S.: Ludzie po prostu jednoczą się dla osiągnięcia określonych przez siebie celów. Kochają coś robić wspólnie i w taki czy inny sposób chcą to zrealizować. To jest też element naturalnej potrzeby, oprócz kultury, dla człowieka, tej bardziej pierwotnej – wolności. Wolność jest przed kulturą. Z wolności wynika później wolność tworzenia i kultura, i przestrzeń, którą ludzie chcą sobie jakoś sami stworzyć. W Polsce, moim zdaniem, wygląda to coraz lepiej. Aktywności lokalne, których nie widać z poziomu Warszawy, a tym bardziej Szwajcarii, pokazują, że ludzie zaczynają się, najzwyczajniej w świecie, po prostu buntować przeciwko tyranii status quo, która jest od lat i wyraża się w zachowaniach polityków, że „nic nie da się zrobić”.\nM.M.: Powiał lekki wiatr optymizmu. Mam jeszcze jeden dobry przykład. Kilka miesięcy temu powstał projekt Polish Symphony Orchestra. Powstał aby zaspokoić potrzebę klienta, a dokładniej chińskiej klasy średniej. Zespół budowany jest w Polsce, z laureatów licznych polskich konkursów muzycznych i promuje polską muzykę, chociaż na terenie Chin. Nie prosili o dotacje państwowe, realizują zamówienie klienta, który jest zadowolony.\nA.S.: Z bardzo prostego powodu, tak jak mi mówią dzisiaj przedsiębiorcy, że odwołam się do swojego pola. Kiedy pytam, dlaczego nie biorą pieniędzy z różnych grantów rządowych, odpowiadają: proszę pana, to dłużej trwa, a jak mam gotowy projekt, idę do banku, dostaję pieniądze w kilka tygodni i rozpoczynam działalność. Nie mam czasu, aby poświęcić rok na załatwienie dotacji z ministerstwa czy innego urzędu. Czyli znów czas.\nTak więc gdyby ten projekt z orkiestrą był oparty na tym, że kiedy klient już teraz chce zaprosić i zorganizować koncert, najpierw ktoś by pisał wniosek, zostałby zablokowany. A ten przykład pokazuje, że jest rynek na sztukę, również w Chinach.\nM.M.: Tym bardziej w okresie powszechnej globalizacji.\nA.S.: Oczywiście. Dobry, obojgu nam znany, przykład Galerii Katarzyny Napiórkowskiej, ulokowanej w pobliżu hotelu InterContinental w Warszawie, którego klienci niejako „po drodze” kupują obraz polskiego artysty.\nM.M.: Podsumowując: ma Pan jakieś wskazówki dla organizacji obywatelskich?\nA.S.: Nie uzależniać się od pieniędzy rządowych, które są pieniędzmi politycznie znaczonymi, uznaniowymi i arbitralnymi, a nie przyznawanymi po prostu. Jeśli ma się cel, w który się wierzy, to można go zrealizować i sprawniej, i szybciej na rynku niż wydeptując korytarze urzędu. A na pewno ich zdobycie nie powinno być głównym obszarem działalności organizacji.\nDziałania Marie Curie\tCo daje storytelling?\tEuropean Capitals of Culture. The Road to Success: from 1985 to 2010\tSprawozdanie Komisji dla Parlamentu Europejskiego, Rady, Europejskiego Komitetu Ekonomiczno-Społecznego i Komitetu Regionów w sprawie wdrożenia Europejskiej Agendy Kultury\tAwangarda w Poznaniu - grant dla Fundacji MEAKULTURA\tZbawienne działanie witaminy K (jak Kolberg)


FDA zarejestrowała biopodobny trastuzumab - Onkologia – Termedia\nAutor: Marta Koblańska |Data: 08.01.2019\nHerzuma jest przeciwciałem przeciwko receptorowi HER2/neu zarejestrowanym do leczenia chorych na raka piersi z nadekspresją białka HER2.\nRekomendowane dawki wynoszą:\n- w leczeniu uzupełniającym: dawka początkowa 4 mg/kg w ciągu 90-minutowej infuzji dożylnej, następnie 2 mg/kg w ciągu 30-minutowej infuzji dożylnej co tydzień przez 12 tygodni (z paklitakselem lub docetakselem) lub przez 18 tygodni (z docetakselem i karboplatyną). Tydzień po ostatniej z wymienionych dawek Herzuma podawana jest w dawce 6 mg/kg w trwającym 30-90 minut wlewie co trzy tygodnie, łącznie do 52 tygodni leczenia\n- w leczeniu przerzutowego raka piersi: dawka początkowa 4 mg/kg w ciągu 90-minutowej infuzji dożylnej, następnie 2 mg/kg w ciągu 30-minutowej infuzji dożylnej co tydzień.\nRejestrację oparto na porównaniu charakterystyki strukturalnej i funkcjonalnej produktów, danych pochodzących od zwierząt, ludzkiej farmakokinetyki, immunogeniczności oraz innych danych klinicznych, z których wynika, że Herzuma jest produktem biopodobnym do herceptyny.\nDo częstych działań niepożądanych Herzumy w leczeniu chorych na HER2-dodatniego raka piersi należą bóle głowy, biegunka, nudności, dreszcze, gorączka, infekcje, zastoinowa niewydolność krążenia, a także bezsenność, kaszel i wysypka. Do najcięższych działań niepożądanych należy nasilenie indukowanej chemioterapią neutropenii.