a mi włosy wypadają!!! - Forum 2021 - RODZICE.PL\njak mi włosy wypadaja !!!okropnie dużo !pomocy!!!\n11 odpowiedzi na pytanie: a mi włosy wypadają!!!\nRe: a mi włosy wypadają!!!\nMnie też !!!!! Już sama nie wiem co mam z tym zrobić. Po serii kuracji szamponami, nacierania serum różnego rodzaju itp. postanowiłam wypróbowac stary sposób naszych babć – skuteczny, już przeze mnie wypróbowany, ale bardzo nielubiany. Naftę kosmetyczną wymieszać z żółtkiem i wodą albo sokiem z cytryny i nałożyc na skóre. Po 15 minutach spłukać i umyć głowę. Zobaczymy może i teraz pomoże…\nJa niestety bezskutecznie walczyłam z wypadaniem włosów, aż w końcu myślałam, że wyłysieję i obcięłam. Całkiem króciutko. Mąż niezbyt zadowolony, ale przestały wypadać.\nMiejmy nadzieję, ze uda Ci się pozbyć problemu mniej drastyczną metodą.\nmnie sie w ciąży włosy wzmocnily i to bardzo…. ale teraz miesiąc po porodzie już aczęły wyłazić choć biorę nadal prenatal i to dwie piguły na dobę… jak kazał lekarz\npoza skróceniem włosiąt ja raczej nie zrobię im żadnej kuracji…. bo nie mam czasu na dbanie o siebie tak jak miałam czas w ciąży:) korzystajcie z tego dobrobytu póki możecie bo później już maluch będzie najważniejszy…. choć mój i tak kochany jest to zabiera cały cas w ciągu dnia:)\nMam ten sam problem. Przy każdym myciu głowy gubię ich setki. Na razie nic z tym nie robiłam, chociaż już wcześniej słyszałam o propozycji Kamy – podobno faktycznie pomaga. Warto zastosować, chociaż jest z tym sporo zamieszania. Generalnie wszyscy mi mówią, że po ciąży to minie i żeby się bardzo nie stresować.\nJa słyszałam że właśnie po ciązy to dopiero jest z nimi problem. Dlatego może właśnie warto zabrać sie za nie teraz podwójnie.\nTym bardziej że szkoda mi ich obcinać….\nMi w ciązy włosy nie wypadaja, ale po porodzie pierwszego dziecka wypadały mi okropnie. Byłam przerażona co z tym robić. Przerzedziły mi się włosy na zakolach, tak że było to widać. Wraz z narodzionami córki przestałam brac witaminy i to był błąd. Później to ustało, włosy się wzmocniły i odrosły. Teraz tez są OK, ale boję się co może się zdarzyć po ciąży.\nPowiedz o tswoim problemie lekarzowi, może będzie mógł ci jakoś zaradzić\nMialam ten sam problem pierwsza ciaza. Teraz chyba zaczyna sie to samo. Nie mam na to rady, ale moze pociesze. Otoz podczas pierwszej ciazy najpierw mi wypadaly i to okropnie, a potem bardzo sie wzmocnily, ze az sama w to nie moglam uwierzyc. Mialam ich miliony. Po porodzie bylo Ok, ale jakis czas po znowu zaczely wychodzic tonami. Niedlugo jednak i lysa nie jestem. Miejmy nadzieje, ze nie bede! Jak sie widzi ich cale peki wszedzie to faktycznie bierze trwoga. Nie znam skutecznego jednak lekarstwa.\nRe: a mi w?osy wypadaja˛!!!\nJak to roznie bywa. Ja mam tyle nowych wlosow, ze szok. Maja juz z 10 cm i stercza mi na wszystkie strony. Ale slyszalam, ze po porodzie wypadaja. Ja mysle, ze moze brakuje Ci jakis witamin albo mikroelementow. Zapytaj lekarza. Moze to tez byc wplyw hormonow. Mojej mamie jak byla w ciazy tez strasznie wypadaly i lekarz niewiele mogl na to poradzic (ale tak bylo kiedys). Ja bym zapytala lekarza prowadzacego. Na pewno da sie temu jakos zaradzic.\nja stosowałam szampon ktory kupilam w aptece zVICHY chyba zczerwoną etykietką.Zużyłam dwa i były wspaniale efekty ale jeszzce dodatkowo brałam leki homeopatyczne.\nRadziłabym sie przyjrzeć diecie. I powiedziec o tym lekarzowi – wypadanie włosów jest zazwyczaj efektem niedoboru kilku mikroelementów i witamin.\npozdrawiam i zyczę poprawy 🙂\nMalaaga slonko zapytaj lekarza jak sie zapatruje na witamine o nazwie BIOTYN – jest ona odpowiedzialna za stan naszych wloskow i moze pomoc w ich odnowie… Mnie lekarz nie zabronil dobierac tej witaminki ale wiadomo ze kazdy czlowiek jest indywidualny wiec proponuje Ci na nastepnej wizycie poruszyc ten temat…\nMam nadzieje ze wypadajace wloski nie beda juz dluzej Twoim zmartwieniem…\nZnasz odpowiedź na pytanie: a mi włosy wypadają!!!


Urodził się w 1971 roku w Aleksandrii w Egipcie. Studiował na Akademii Sztuk Pięknych w Aleksandrii i na Uniwersytecie w Pensylwanii. Jego prace dotyczą przemieszczania, nomadyzmu, zderzania kultur, problemu ekonomicznej transformacji i zmian społecznych. Eksplorując tradycje islamu, dokonuje zestawienia ich z kosmopolityczną poetyką nowoczesności. Nomadyczna tradycja społeczności Beduinów nie znających pojęcia granic staje się u niego metaforą procesów globalizacyjnych.\nTworzy głównie wideo, do najbardziej znanych realizacji należą: "Sidi El Asphalt's Moulid" (2001), "Asphalt Quarter" (2003), "The Cave" (2004) oraz "The Greenland Circus" (2005).\nW instalacji wideo pt. "The Cave" recytował fragment Koranu w supermarkecie, poruszając problem hybrydyzacji i zlewania się kultur w homogeniczny konstrukt. Paradoksalne zderzenie przestrzeni supermarketu jako symbolu kapitalistycznego dobrobytu i fragmentu świętej księgi islamu, traktującego o wiedzy i władzy, potęgowane jest angielskim tłumaczeniem wyświetlanym u dołu ekranu. Tytuł odnosił się do historii opisanej w 15 surze Koran, którą artysta recytował. "Sidi El Asphalt's Moulid" powstał na bazie społecznych i politycznych obserwacji współczesnego Egiptu. Odnosi się bezpośrednio do społecznych transformacji, począwszy od ruchów lat 70-tych, po globalizację późnych lat 90-tych, unaoczniając przepaści powstałe w wyniku nagłych zmian.\n"Sidi El Asphalt's Moulid" to próba całościowego spojrzenia na kondycję egipskiego społeczeństwa, unikająca jakiegokolwiek wartościowania. W pracy "The Greenland Circus" odniósł się do tradycji cyrku - miejsca, które w przeszłości odgrywało istotną rolę, gdzie wyraźnie zaznaczona była linia między widownią, a występującymi, których pewna dziwność lub upośledzenie wystawiana byłą na pokaz. Shawky przedstawia współczesną wersję egipskiego cyrku, zastanawiając się jak dzisiaj biegnie granica między tym co "normalne", poprawne, oficjalnie przyzwolone a tym co odbiegające od powszechnie uznawanych reguł.\nJak sam pisze, w ostatnich pracach skupia się na przeniesieniu na język wizualny zmian społecznych, których był i jest świadkiem. Chce stworzyć portret współczesnego hybrydycznego społeczeństwa, o niejasnych podziałach i granicach. Artystę porównuje do tłumacza, a swoją rolę widzi właśnie w przekładaniu, tłumaczeniu społecznych napięć na wizualne medium obrazu.\n^ Wael Shawky, Al Aqsa Parc, 2006\n^ Wael Shawky, The Cave, wideo, 2004\n^ 3.Wael Shawky, Asphalt Quarter; asfalt, smoła, grafit, srebrna farba, drewno, metal, szkło, 4 zsynchronizowane DVD i monitory plazmowe, dzwięk; 2003\n^ 4.Wael Shawky, Sidi El Asphalt's Moulid, wideo, 2002\n"Od 12 lat moje realizacje dotyczą specyficznych kontekstów (modernizacja, przesiedlenie, hybrydyzacja kulturowa i marginalizacja). Od 5 lat doświadczam przesunięcia paradygmatu na poziomie koncepcji, praktyki i materiałów i tego, w jaki sposób materiał zostaje przełożony na modłę "religijną". Wiara w chemiczną zawartość materiału tworzy postawę, prowadzącą do wzrostu wartości związków pojęciowych w kategoriach kontrastu pomiędzy metodami produkcji i samym materiałem. Kontrast ten wynika z tego jak traktujemy materiał w przekonaniu, że jest on wykorzystywany w praktyce funkcjonalnej - pewnym myśleniu pragmatycznym. Na przykład wykorzystanie przeze mnie asfaltu ma w sobie element religijny z powodu fundamentalnego konceptualnego przekonania, że chemiczne własności materiału posiadają w sobie coś więcej ponad funkcję. Taka perspektywa przenosi dzieło w to, co nazywam "religijnością".\n(...) W większości moich prac zrealizowanych w ostatnim okresie stawiam sobie za cel stworzenie społeczeństwa-hybrydy; systemu społeczeństwa w stanie przejściowym, kondycji, która nie jest dookreślona, przekładu. Swoją rolę postrzegam jako tłumacza - tłumaczenie nabiera mocy w miarę jak zbliżam się do systemu współcześnie istniejącego społeczeństwa. Pojawia się próba dokładnego imitowania innych systemów (nomadyzm, społeczności rolne, miejskie) poprzez analizę antropologiczną i artystyczną. Mamy tu do czynienia z poziomem reprezentacji wynikającym z charakteru imitacji. Jednocześnie wszystkie wybierane przeze mnie elementy są wybitnie specyficzne, a każdy z nich posiada odniesienia historyczne i społeczne. Akt zebrania wszystkich tych elementów w system zbliżony do systemu, w którym funkcjonujemy społecznie, wystawia nas na krytykę nakierowaną na potencjał systemu społecznego. Kiedy systematyzujemy owe specyficzne elementy na tym samym poziomie odniesień co nasza egzystencja, pojawia się pewien cynizm.(...)"\n"...W video Cave (Jaskinia), artysta przechadza się po miejscowym supermarkiecie i recytuje wersety z Koranu. Na pierwszy rzut oka wideo sprawia wrażenie transmisji telewizyjnej. Shawky przemieszcza się pomiędzy półkami i mówi bezpośrednio do kamery (...) A tak naprawdę recytuje z pamięci fragmenty Koranu. Robi to bezbłędnie i płynnie, ponieważ w dzieciństwie przez wiele lat uczył się tego tekstu. Tytuł Jaskinia nawiązuje do opowieści o Jaskini i siemdmiu śpiących. Jest to stara legenda grecka, spisana po łacinie przez Grzegorza z Tours, występująca w wielu tekstach religijnych. Shawky recytuje Surah, składające się z opowieści siedmiu mężczyzn, którzy mieszkali w tureckim Efezie około 250 r.n.e., skąd uciekli przed prześladowaniami i ukryli się w jaskini. Po przebudzeniu okazało się, że spali przez 200 lat. W międzyczasie chrześcijaństwo stało się religią obowiązującą w cesarstwie.\nNapisy, biegnące przez ekran przesuwają się tak szybko, ze zamiast służyć jako tłumaczenie są potwierdzeniem przekonania, że w rzeczywistości nie ma potrzeby zastępowania oryginalnego języka Koranu, języka arabskiego, innym językiem. W realnym czasie performance'u artyście udaje się zburzyć hierarchię religii i języka.(...) Opowieść o siedmiu śpiących łączy religię i kulturę, funkcjonuje jako metafora opisująca zawrotne tempo kapitalizmu (...) powodujące alienację jednostki."\n[N.P.], w: 9th International Istanbul Biennial, Katalog, Istambuł 2005, str. 76.\nur. 1971 Aleksandria, Egipt\n1994 licencjat na Alexandria University, Aleksandria\n1996 laureat Grand Nile Prize, 6th International Cairo Biennial, Kair\n2001 absolwent Akademii Sztuk Pięknych, Aleksandria\n2001 nagroda honorowa, Rita Longa International Symposium, Codema, Bayamo, Kuba\n2004 zdobywca nagrody The International Award of The Islamic World Arts Initiative, Arts International, Nowy Jork.\n2004 stypendysta Platform Garanti of Contemporary Art, Stambuł\nDrawings (1998-2006), The Townhouse Gallery of Contemporary Art, Kair, EG\nThe Green Land Circus, Factory Space, The Townhouse Gallery of Contemporary Art, Kair, EG.\nLoosing Identity, Ludwigsburg Kunstverein, Ludwigsburg, D\nAsphalt Quarter (representation), instalacja, The Townhouse Gallery of Contemporary Art, Kair, EG\nWhen He Decided to Visit the Christmas Village, performance w Main Space, Kair, EG\nTransitions, instalacja, Gemmayzeh, Bejrut, LB\nSidi El Asphalt's Moulid, instalacja, The Townhouse Gallery of Contemporary Art, Kair, EG\n5 Tage bis zum Ende der Kunst - Fremd bin ich eingezogen, Kunsthalle Fridericianum, Kassel, D\nNo Man's Land (Part II), Hellenic American Union, Ateny, GR\nChoosing My Religion, Kunstmuseum Thun, Thun, CH\nDi-Segni/ Drawings, Studio Trisorio, Nepol, I\nArt Life and Confusion, 47th October Art Salon Belgrade, Balgrad, RS\nNo Matter What, I Will Always be Distant From You, The Artists Cinema, Frieze Art Fair, Londyn, GB\nCoding: Decoding, Nikolaj, Copenhagen Contemporary Art Center and The Museum of Contemporary Art, Kopenhaga, DK\nNo Man's Land (Part I), 6th Visual Arts Festival, kodra field, Saloniki, GR\nMost Probably I Will Be Performing This Dream Tonight, instalacja wideo usytuwana w kinie Marignan, Hamra, Bejrut, LB\nOutside The Living Room, agancja gb, Paryż, F\nStile der stadt, projekt artystyczny, Große Bergstraße, Altona, Hamburg, D.\n9th Istanbul Biennial, Stambuł, TR\nUrban Realities, Focus Istanbul, Martin-Gropius-Bau, Berlin, D\nkolekcja muzeum, The Museum of Modern Art Rome (MACRO), Rzym, I\nNormalization, Platform Granti of Contemporary Art, Stambuł, TR\nFotoCairo 3, The Townhouse Gallery of Contemporary Art, Kair, EG\nMediterraneans, The Museum of Modern Art Rome (MACRO), Rzym, I\nMeeting Points, Makan House, Amman, JO\n4th Les journées de la Photographie, Centre Culturel Français de Damas, Damascus.\ngroup exhibition, Les Laboratoires d'Aubervilliers, Aubervilliers, F\n24/7 Vilnius, CAC museum, Vilnius, LT\n50th International Venice Biennale, Wenecja, I\nBody and the Archive, Artists Space, Nowy Jork, USA\nInternational Video Invitational, Fa project, Londyn, GB\nInternational Experimental Film Festival, Goethe Institute, Aleksandria / Kair.\nClose up an Artistic Collaborative Workshop and Exhibition, (Sweden-Egypt)\nTownhouse Gallery of contemporary art, Kair, EG\nRita Longa International Art Symposium, Codema, Bayamo, CU.\n2nd Al Nitaq Festival of Visual Arts, The Townhouse Gallery, Kair, EG\nGroup Exhibition, Meyrson Hall Gallery, Filadelfia, USA,\n1st Al Nitaq Festival of Visual Arts, Talaat Harb Square, Kair, EG\nContemporary Egyptian Art, Kunst Historischan Museum, Wiedeń, AT\n6th International Cairo Biennial, Museum of Modern Art, Kair, EG\nGroup exhibition, Al Hanager Gallery, Opera House Complex, Kair, EG\n6th Salon of Youth, Akhnaton Art Centre, Kiar, EG


KONSEKWENTNE OCZYSZCZANIE UMYSŁU | nauka pływania dla dorosłych bielsko\nWrzesień 1, 2009 Mowa i milczenie Brak komentarzy\nZarówno Akademik, jak i Szary Człowiek poddaje się w tym samym stopniu obowiązującym paradygmatom, które każą w jednych zjawiskach widzieć normę, a w innych dewiację; które wyznaczają dopuszczalną klasę przyczyn; które narzucają określone hierarchie.Bezrefleksyjne podążanie utartymi koleinami uchodzi za degradację rozumu, za przeciwieństwo „prawdziwej” wiedzy, wolnej od autorytetów, nawyków i partykularyzmu. Tymczasem, czy nam się to podoba, czy nie, ludzka kondycja epistemiczna jest tego rodzaju, że najpierw musimy w coś wierzyć, by móc cokolwiek zrozumieć (nisi crediteris non intelligiłis św. Augustyna). Konsekwentne oczyszczenie umysłu z mniemań przejętych od innych musiałoby polegać na doprowadzeniu go do stanu dziewiczości – „jeśli bowiem nie chcemy przystać na bezkrytyczną akceptację przekonań, jedynym logicznym wyjściem byłoby wykorzenienie wszystkiego, co nabyliśmy przez asymilację”.


Środowe spotkanie z Kill Team’em – CSM vs Orki / CSM vs Adepta Sorotitas – Kurier Kaledoński\nSpośród kilku band do Kill Teama wybrałem tym razem coś bardzo wyrazistego, a więc Pożeraczy Światów 😉 Ponieważ w sklepie grywa się zarówno na 100, jak i 125 punktów, wyszykowałem dwie listy różniące się tylko tym, że w tej drugiej kosztem kultysty z palnikiem pojawi się Terminator i w ten sposób dobiję do wyższego progu.\nKill Team fluffem Czterdziestki stoi, zatem odpaliłem polską Wiki z nadzieją, że odświeżę sobie wiedzę na temat Pożeraczy Światów i znajdę jakieś inspiracje, które przełożą się następnie na pomysły podczas gry. No jasne, a więc czytam o doktrynie:\nPożeracze Światów nie maja żadnej taktyki… 😀 Uznałem, że jednak nie warto się poddawać i trzeba będzie zaprezentować jakiś konkretniejszy walor heretyków Angrona 😉\nPierwszą grę stoczyłem z Dariuszem i jego zielonymi chopakami! Na widok zgrai Orków wylewających się z pudełka złapałem się za głowę. Na 125 punktów tego jest od groma 😀 Naszym polem bitwy stał się mknący w przestworzach statek Rouge Trader, a misją zajęcie kilku znaczników, za które co turę inkasowaliśmy punkty.\nWystawienie nie zajęło nam wiele czasu. Inicjatywę przejęli moi Pożeracze. Kultysta z miotaczem szybko pomknął na mostek kapitański, będąc łasym na stłoczonych Orków. Z tyłu ubezpieczał go Marine z plazmą, a dwójka Berserkerów już wypatrywała pierwszych celów, które można by pokroić na plasterki.\nZielonoskórzy ruszyli watahą przed siebie. Główny zagon nastawił się na rajd tunelem, podczas gdy mniejsza część ruszyła do walki o stanowisko kapitana. Kultysta odkręcał już kurek z gorejącą cieczą, gdy nagle spadła na niego orkowa piła, odcinając jego tułów od pasa i rozlewając wokół wyznawcy Chaosu płonące paliwo.\nOrkowy wielkolud błyskawicznie doskoczył do kolejnych dwóch Marines Chaosu, blokując im przejście i pole widzenia. Chopacy przebili się już środkiem i otworzyli drzwi, których mieli nie otwierać 😉 Nawały tej nie mógł powstrzymać ani strzelec z bolterem ani czempion z pistoletem plazmowym.\nDrugi śmiałek na mostku runął z ciężkim żelastwem w łapie na fanatyka Chaosu jeszcze nie wiedząc, z jakim monstrum przyszło mu się zmierzyć. Wyprowadzone ciosy zatrzymał, choć nie bez problemów (z przerzutem), wspomagany pancerz o odcieniu krwistej czerwieni. Po chwili Berserker zaczął kręcić energetycznym toporem i gdy ork runął bezwładnie na kapitański fotel, w moment porwała go nicość.\nJeden z groźniejszych Xeno nie zdążył dopchać się do drzwi, które wiodły od korytarza do kapitańskiego mostka. Czempion Chaosu przymierzył, podkręcił moc pistoletu plazmowego i huknął z pełną energią w rywala, niemal wtłaczając go w ścianę. Jakiś cud sprawił jednak, że zielonoskóry połknął wiązkę plazmy, odbeknął i walczył dalej (z flash woundem) 😉\nWokół kokpitu rozgorzała walka. Ork z piłą po ścięciu kultysty napatoczył się, ku swojej zgubie, na rozpędzonych Marines i Terminatora. Po ciosie energetycznej rękawicy pozostała z niego mokra, zielona plama.\nPo krótkiej chwili Orkowie zostali wycięci do nogi w rejonie mostka. Furia Khorne’a zbierała żniwo. Ostatni chopak otrzymał nokautujący cios od wojownika w terminatorskim pancerzu.\nCiężar walki przenosił się powoli do ciasnego korytarza w sercu statku, gdzie Xenos mieli jeszcze coś do powiedzenia. Ciężko ranny „połykacz plazmy” pomknął po kolejną konsolę, a jego kamraci zablokowali za nim drogę.\nPrzewrót w wyniku nastąpił, gdy doczytaliśmy zasady. Wynikało z nich, że moi Pożeracze Światów nie punktują za trzymanie kapitańskiego steru, ponieważ musiałby tam stać mój dowódca, który akurat pilnował znacznika na tyłach 😉 A tak się z Dariuszem zmagaliśmy o ten vipowski fotel i piękną pulę punktów, bo on też już widział się jako posiadacz kapitańskiego steru… a potem ile śmiechu z tego było 😀 Zatem pomimo rosnących strat to zielonoskórzy wygrywali!\nOrkowie walczyli o przeżycie, robiąc jedynie to, na czym się znali – rąbiąc wrogów choppami. W korytarzach panował taki ścisk, że nie było szans dobyć pistoletów. Na miejsce rannego zaraz pojawiał się ktoś inny. Rywale brodzili we krwi, żwawo przeskakując nad trupami poległych i bacznie rozglądając się, by nie otrzymać zdradzieckiego ciosu w bebechy. Warkot łańcuchowych mieczy i toporów był doskonale słyszalny w każdym zakamarku statku. Złowrogie okrzyki wyznawców Khorne’a zlewały się w jedno z gardłowymi okrzykami dorzynanych zielonoskórych. Berserkerzy w straszliwym tańcu serwowali śmierć każdemu, kto nie nosił znaku Pożeraczy Światów.\nW pogoni za rannym Orkiem Marine z bolterem i towarzyszący mu czempion zostali zaatakowani przez duet chopaków. Xeno z palnikiem oddalił się z bitki i pobiegł po kosnolę, a na jego miejsce wskoczył kuśtykający „połykacz plazmy”. Po chwili stalowa, orkowa łapa rozgniotła wnętrzności wybrańca Khorne’a. Zemsta ze strony Bossa była straszliwa. Czempion, trzymając się jeszcze za podbrzusze, wył w ekstazie walki i wykrzykiwał ostatnie bluźnierstwa, nim noga orka zrównała go z pokładem statku. Natomiast Marinsowi z bolterem udało się najpierw zranić, a potem wykończyć nożem jednego z chopaków.\nOdwaga Xenos ulotniła się i większość stała oniemiała. Berserker ryczał i biegał po statku, w końcu natrafiając na dowodzącego tą krzykliwą hałastrą Gnoblara. Stratował go i jeszcze w tej samej chwili wypatroszył kolejnego orka, chowającego się za swoim „szefem”.\nW samej końcówce, dzięki wyrwaniu konsoli z rąk sparaliżowanego strachem Gnoblara, udało mi się wygrać 10-8 🙂\nGra numer dwa przypadła mi w udziale z Jankiem. Wyraził chęć zagrania na Rogue Trade. Stanęło na misji numer dwa, która polegała na targaniu za sobą konsol. Rywal dobrą chwilę wybierał pomiędzy Death Guard, Space Wolves i Adepta Sorotitas, finalnie wybierając do gry te ostatnie 🙂 Zapowiadał się kolejny, arcyciekawy pojedynek na mknącym statku!\nWystawiliśmy konsolki i do dzieła! Partię rozpoczęły córy Imperatora, które posłały przodem Arco-Flagellantów, same zajmując dogodne stanowiska i szykując się do otwarcia zaporowego ognia z broni dystansowej. Strony najpierw skupiły się na konsolkach. Po moje pomaszerowali Terminator oraz Berserker.\nJanek dał niezły popis siły ognia. Rozpędzony, żrący strumień plazmy niemal prześwietlił mi na wylot Marinsa w terminatorskiej zbroi. Gdyby nie osłona, byłoby po nim! Korzystając z faktu, że jednak ustał na nogach, huknął storm bolterem w siostrę z palnikiem, ale tej fartownie udało się przeżyć i również dostała flash wounda. Pobliski Arco-Flagellant próbujący zgarnąć moją konsolę odparował, ale nie pamiętam, kto mu w tym pomógł – prawdopodobnie prosty sługa Chaosu dzierżący miotacz ognia.\nŚrodkowym korytarzem puściłem do przodu Berserkera i czempiona, a z tyłu bieg zabezpieczał Marine z bolterem. Otworzenie się drzwi po stronie Sorotitas oznaczało kłopoty – wycelowany heavy bolter zaczął kosić do fanatyka Pożeraczy Światów. Na szczęście pancerz i mała niecka w korytarzu uchroniły go od kłopotów.\nJanek wypchnął do korytarza drugiego Flagellanta celem odcięcia drogi do sióstr na tyłach, co bardzo ułatwiło mi zadanie, gdyż szarża Berserkera była tylko formalnością. Żądny krwi Marine rozrąbał na drzazgi sługę Fałszywego Imperatora i pobiegł do przerażonych Sorotitas. Te usiłowały odciąć mu drogę. Przy drzwiach strony siłowały się, jednak mój Marine nie dał się przepchnąć i… wyrwał je z zawiasami, po chwili zanurzając łańcuchowy miecz w ciele delegatki Imperium aż po samą rękojeść.\nJankowi w sąsiednim pomieszczeniu udało się zabezpieczyć konsolę i wycofać pod drzwi z tyłu. Uznałem, że zaryzykuję rajd moim kultystą z miotaczem. Wydając 2 CP zmieniłem kolejność ataków w turze rywala i sługa Chaosu splunął ogniem (3 trafienia). Pomimo iż wszystko poszło w siostrę z plazmą, pancerz ze Światów-Kuźni ocalił ją od zagłady. Po chwili kultystę strawił miotacz wojowniczki Imperatora, która z zapałem wypleniła nieco herezji z Imperium.\nStatek jak widać nie potrafił oprzeć się burzom Osnowy 😉\nDo śmiałej szarży na barykady posłałem czempiona z pistoletem plazmowym i mieczem łańcuchowym. Po zabezpieczeniu anten na tyłach do walki w mig dołączył jeszcze Terminator. Choć ranny, nadal był bardzo groźnym rywalem. Czempion tłukł swoim orężem w siostrę dowodzącą wyprawą Imperium, jednak jej pancerz nie ugiął się pod licznymi ciosami zębatego miecza. Po chwili drzwi zatrzasnęły się przed Pożeraczem Światów co oznaczało, że nie sięgnę już tamtej anteny. Co więcej, Arco-Flagellant pospieszył siostrze na ratunek i mój Czempion został brutalnie powalony.\nNa skutek szalejącego w korytarzu Berserkera Janek nie mógł być niczego pewien. Na drodze Marinsa z Pożeraczy Światów stanęła liniowa siostra z bolterem, którą dosłownie rozpłatał w przejściu do strefy Imperium. Finałowe starcie czekało go z wojowniczką dzierżącą sztandar i kolejnym już Flagellantem. Na początku przyjął w reakcji granat o podwyższonej sile, ale osłona powstrzymała eksplozję. Dalej zabrakło mu pary w łapach, ale szczęście go nie opuściło, gdy pomimo niezdanych dwóch testów na pancerz ustał na nogach i doczekał końca gry. W pojedynkę pozbył się aż 3 wysłanników Imperatora!\nOstatecznie i tę partyjkę udało mi się wygrać 🙂\nDziękuję rywalom za eleganckie i wymagające gry. A czy dobrze mi się grało tą bandą? Sądzę, że tak. Oczywiście trzeba mieć na uwadze, że lista armii niekoniecznie sprawdziłaby się na otwartym polu, ale i tu byłem gotów przyjąć wyzwanie 🙂 Berserkerzy robią robotę. Momentami brakowało mi tego jednego punktu AP na broni czempiona, który w obu grach padł zblokowany po pojedynkach w walce wręcz (zresztą co ciekawe w obu grach straciłem dwa te same modele). Pożeracze Światów z dodatkowym atakiem podczas „zapasów” sprawiają, że nawet zwykły strzelec z bolterem nie jest w najgorszej sytuacji, gdy musi się zmierzyć twarzą w twarz z wrogiem. Cieszy fakt, że choć Chaos Space Marines od dawna stoją w miejscu z zasadami (dodanie taktyk w Elitach nie zrobiło tu szału), to nadal można nimi pograć i nie być na straconej pozycji. Ale co będzie z nimi dalej to już zadanie dla GW. Jeszcze w dniu dzisiejszym powinno pojawić się więcej szczegółów na temat nadchodzącej, nowej odsłony Kill Teama!\nPrevious Article Operation Crimson Stone – zapowiedź nowego zestawu do Infinity\nNext Article [N4] Rzut okiem: Komandosi przodem. Varuna Immediate Reaction Division


– Mięso do diety dziecka możemy wprowadzić około 6-7 miesiąca życia w zależności od tego, czy karmimy piersią, czy sztucznie – mówi agencji informacyjnej Newseria Lifestyle Justyna Marszałkowska, dietetyk. – Pierwszą porcję mięsa dla dziecka powinna być wielkości małej łyżeczki do czasu, aż dziecko pozna nowy smak i przyzwyczai się do niego.\nDietetycy zalecają, aby podawane dziecku mięso było ze sprawdzonego źródła . Warto kupować produkty renomowanych firm, które mają certyfikaty jakości.\nMówi: Justyna Marszałkowska, dietetyk


Praca w Polskim Busie to udręka? Pracownicy protestowali w Warszawie | Związki zawodowe | pulshr.pl\nPraca w Polskim Busie to udręka? Pracownicy protestowali w Warszawie\nOkoło 100 osób protestowało w poniedziałek, 14. grudnia, przed siedzibą firmy Polskiego Busa w Warszawie, domagając się przywrócenia do pracy zwolnionych związkowców, podwyżek wynagrodzeń i poprawy warunków pracy. To pierwsza tego typu akcja u znanego przewoźnika.\n•14 gru 2015 19:09\nPracownicy Polskiego Busa protestowali przed siedzibą firmy Souter Holdings Poland w Warszawie. /fot. PolskiBus.com\nJak zapowiada Wojciech Nadgłowski z Komisji Krajowej Ogólnopolskiego Związku Zawodowego Inicjatywa Pracownicza (związku, który był organizatorem poniedziałkowego protestu), w tym tygodniu odbędą się również inne akcje, m.in. informacyjne na przystankach autobusowych. Jeśli nie przyniosą oczekiwanych rezultatów – w marcu kierowcy nie wyjadą w trasy.\n- Domagamy się przywrócenia do pracy czterech zwolnionych kierowców, który należeli do naszego związku zawodowego. Uważamy, że ich zwolnienie to dyskryminacja działalności komisji związkowej – mówi Nadgłowski. – Złożyliśmy w tej sprawie pismo w siedzibie Souter Holdings Poland (Polski Bus) podczas trwania protestu. Nie było jednak w tym czasie w firmie nikogo decyzyjnego – dodaje.\nW opinii Inicjatywy Pracowniczej, kierowcy zostali zwolnieni, ponieważ należeli do związku zawodowego, który twardo broni interesów pracowników i nie idzie na żadne kompromisy (obok OZZ Inicjatywa Pracownicza, w Polskim Busie działają również: NSZZ Solidarność, Sierpień 80, Solidarność 80 i Związek Zawodowy Kierowców w Polsce).\n- Inicjatywa Pracownicza bardzo szybko stała się celem represji ze strony pracodawcy: tuż po zebraniu założycielskim, przewodniczący komisji został zwolniony w związku ze „zmianami organizacyjnymi”. Następnie, w październiku, kierownictwo Souter Holdings zapowiedziało, że zamierza zwolnić kolejnych trzech kierowców – członków Inicjatywy Pracowniczej – informują związkowcy.\nTymczasem zarząd Polskiego Busa wskazuje, że przyczyny zwolnień były zupełnie inne, a wiązały się z zaprzestaniem kursowania autokarów na trasie pomiędzy Rzeszowem a Lublinem. - Powody tej decyzji były od nas niezależne i wiązały się z cofnięciem nam przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze pozwolenia na funkcjonowanie tego połączenia. Konsekwencją tej decyzji było zmniejszenie liczby etatów, które mogliśmy oferować kierowcom w tym regionie – mówi Piotr Bezulski, członek zarządu PolskiBus.com.\nI zapewnia: osoby, z którymi rozwiązano umowy o pracę nie były wówczas członkami OZZ Inicjatywa Pracownicza. - Przystąpiły do tej organizacji dopiero później, a powodem wypowiedzeń nie było ich zaangażowanie w prace tej organizacji – wyjaśnia.\nChcą lepszych pensji i warunków pracy\nPrzywrócenie do pracy zwolnionych związkowców to jednak nie jedyne postulaty Inicjatywy, która reprezentuje interesy ok. 800 pracowników firmy, spośród których 620 osób to kierowcy. Ci narzekają na wynagrodzenia i warunki pracy.\n- Nie we wszystkich miastach kierowcy mają zapewnione odpowiednie pomieszczenia do odpoczynku. Nagminnym problemem jest też brak odzieży ochronnej podczas opróżniania toalet, czym również zajmują się kierowcy – mówi Nadgłowski. Poza tym, poziom wynagrodzeń nie jest adekwatny do stresu i obciążenia z jakim muszą sobie radzić. – Chcemy podniesienia płac do poziomu średniej krajowej – dodaje.\nObecnie średnie wynagrodzenie kierowcy w Polskim Busie wynosi 3642 zł brutto.\n- Do tego dodatkowo doliczane są delegacje w wysokości średnio 428 zł brutto miesięcznie na pracownika, a 99 proc. kierowców posiada stałą umowę na czas nieokreślony - dopowiada jednak zaraz Bezulski. Jak zapewnia, wszystkie autokary są codziennie obsługiwane przez profesjonalny serwis sprzątający w dwóch bazach w Warszawie i Wrocławiu.\n- Do obowiązków kierowców należy jednak zadbanie o czystość autokaru w przerwach pomiędzy kursami, kiedy autokar nie zjeżdża do bazy. Jest to powszechna praktyka stosowana w firmach transportu publicznego. Gdy zachodzi taka konieczność kierowcy tankują autobusy, co również jest standardową praktyką w branży transportowe – mówi Bezulski i dodaje, że kierowcy podczas opróżniania toalet są wyposażeni w środki ochrony osobistej, takie jak fartuchy czy rękawice.\nDo artykułu: Praca w Polskim Busie to udręka? Pracownicy protestowali w Warszawie\npira 2015-12-15 17:19:39\n3642 zł brutto ahahhahahahahah dobre:)\nHanys 2015-12-15 10:28:07\nHaloooo.....kto wam podal te kwoty??? Chyba ze za biurkiem....wszyscy kierowcy maja umowe na 2935zl a srednia z diet to okolo 200- 250 zl plus zagranica jesli takowa jest. Nie piszcie glupot.


W przeddzień Święta Ziemi! - Miasto na luzie - Aktualności | Myslowice.net - Przyjazny portal mieszkańców Mysłowic\n1 czerwca 2020, poniedziałek / Jakuba, Hortensji, Gracjany\nW przeddzień Święta Ziemi!\nW piątek 19 kwietnia w dzielnicy Janów Miejski, od samego rana mieszkańcy ruszyli w teren aby posprzątać swoją okolicę i tym samym uczcić zbliżający się Dzień Ziemi. We współpracy z ZOMM chcieli zachęcić mieszkańców dzielnicy do celebrowania tego święta w praktyczny sposób.\nAkcja sprzątania ,,lasku janowskiego" została przerwana, ponieważ kontener za szybko zapełnił się po brzegi. Świadczy to tylko o tym, jak bardzo teren jest zanieczyszczony przez śmieci, pozostawione tam przez ludzi.\nW akcji brało udział 11 osób, w tym osadzeni z mysłowickiego aresztu. Radę Dzielnicy reprezentowali; Rafał Słabosz, Zbigniew Orłowski i Mateusz Zawiślak, którzy zapowiadają, że nie zaprzestaną na tej akcji i na pewno niebawem będą kolejne, o czym poinformują na stronie Rady Dzielnicy\nZa Naszym pośrednictwem pragną podziękować uczestnikom sprzątania i mają nadzieję, że w kolejnych akcjach sprzątających będzie Ich więcej. I My wierzymy, że tak się stanie, bo przecież wszystkim powinno zależeć na tym aby miejsca, w których przebywamy były czyste.\nRada Dzielnicy planuje zagospodarować teren między Jodłową a Mikołowską. Chcą aby powstał tam śróddzielnicowy park i wybieg dla psów. I tu kierują prośbę do władz miasta aby wsparli tę zacną inicjatywę.\nPodziękowanie dla wolontariuszy "Widzialnej Ręki"\nMieszkańcy coraz bardziej dbają o miasto i jego wygląd!\nUwaga na dzikie zwierzęta na drodze!\nBudowa drogi ekspresowej S1 Mysłowice - Bielsko-Biała!\nNieodpłatna pomoc prawna - wykłady on-line!\nBajtel na kole! Dołącz do rowerowego wyzwania!\nZadbajmy o bezpieczeństwo swoich ogródków działkowych!\nPosprzątali mysłowicki Kirkut!\nMieszkańcy Dziećkowic już bezpieczni!\nZaproszenie na spektakle!


Nagana za wyjście z domu podczas lockdownu. Kasacja RPO do Sądu Najwyższego [SPRAWA WYGRANA] | Rzecznik Praw Obywatelskich\nNagana za wyjście z domu podczas lockdownu. Kasacja RPO do Sądu Najwyższego [SPRAWA WYGRANA] - Rzecznik Praw Obywatelskich\nStrona główna / Nagana za wyjście z domu podczas lockdownu. Kasacja RPO do Sądu Najwyższego [SPRAWA WYGRANA]\n2021-07-05 10:01:55 Nagana za wyjście z domu podczas lockdownu. Kasacja RPO do Sądu Najwyższego [SPRAWA WYGRANA] Łukasz Starzewski\nNagana za złamanie kwarantanny granicznej w kwietniu 2020. Kasacja RPO do SN [Sprawa...\n300 zł kary m.in. za przemieszczanie się w prima aprilis 2020. RPO składa kolejną...\nUkarany za brak maseczki i niezachowanie dystansu. Kolejna kasacja Rzecznika. A SN...\n400 zł za spotkanie z kolegami na ulicy w kwietniu 2020. Kasacja RPO [AKTUALIZACJA]...\nNagana za brak maseczki w październiku 2020 r. [AKTUALIZACJA] Kolejna wygrana...\n200 zł za wyjście z domu „bez powodu” w kwietniu 2020. Kasacja RPO do SN [Sprawa...\nObywatel w kwietniu 2020 r. naruszył zakaz przemieszczania się. RPO złożył kasację...\nPo 500 zł za udział w zgromadzeniu przed biurem poselskim, brak maseczki i...


Wyzwania etyczne w pracach badawczych w dyscyplinie nauki o zarządzaniu i jakości – 15.06.2021 – Wydział Instalacji Budowlanych, Hydrotechniki i Inżynierii Środowiska\n8 czerwca 2021 8 czerwca 2021 Sekretariat\nSerdecznie zapraszamy na najbliższe spotkanie realizowane w ramach Seminarium Naukowego Wydziału Zarządzania Politechniki Warszawskiej, które odbędzie się dnia 15 czerwca 2021 roku (wtorek) o godz. 15:00 w trybie zdalnym na platformie Webex.\nSwoje wystąpienie pt. „Wyzwania etyczne w pracach badawczych w dyscyplinie Nauki o Zarządzaniu i Jakości” zaprezentuje Dr hab. inż. Marek Matejun, Prof. UŁ z Wydziału Zarządzania Uniwersytetu Łódzkiego.\nUczestnictwo w spotkaniu będzie możliwe przez dołączenie do grupy na platformie Webex za pomocą otrzymanego linku. Dane do logowania będą udostępnione po wcześniejszej rejestracji, poprzez zgłoszenie chęci uczestnictwa do dnia 14 czerwca 2021 r. do godz. 12 pod linkiem:\nSpotkania seminaryjne mają charakter otwarty, w związku z tym zapraszamy do udziału wszystkie zainteresowane osoby. Jednocześnie serdecznie zapraszamy do udziału w całym cyklu spotkań – szersze informacje są dostępne na stronie internetowej Seminarium Naukowego Wydziału Zarządzania PW.


Niezłej rekrutacji… | rogozno.wlkp.net.pl\n… zazdroszczą rogozińskim szkołom przyległe powiaty. Według informacji o przebiegu zapisów do szkół ponadgimnazjalnych zebranych przez poznańskie kuratorium – Rogoźno wypada nieźle. Ogólniak uzbierał komplet dziewiętnastoosobowy w obu klasach pierwszych. Zespół Szkół im. Hipolita Cegielskiego wyraźnie zyskał na nowej dyrekcji i włączeniu Agrobiznesu – tam też brakuje wolnych-planowanych miejsc – technik ekonomista to zawód dla dwanaściorga uczniów, informatyka wybrało piętnaścioro absolwentów gimnazjum, tyle samo chce kształcić się w zawodzie technicznym – mechanik, a logistyków – aż 34. Do klas wielozawodowych ZSZ aplikację złożyło 71 osób. Nie są to wyniki oszałamiające, ale przy szkołach obornickich, gdzie nadal „wiszą” wolne miejsca – wygląda to nieźle i dobrze świadczy o poziomie kształcenia i prestiżu rogozińskich placówek, których liczba się skurczyła, co na pewno nie jest bez wpływu.\nPoprzedni Poprzedni wpis: Samobójstwo lub wypadek\nNastępny Następny wpis: 60 lat ogrodu


21 sierpnia 2007, 23:13 #1\nSłyszał ktoś już coś na ten temat?\nNa YouTubie, kilka filmików na temat 4 edycji jest m.in:\nTeaser - ciekawie zrobiony tbh\ni taka 4 częściowa prezentacja:\n1 - to samo co teaser, ale się wlicza do prezentacji\nMoim zdaniem trochę to takie dziwne, zwłaszcza te "kilka aplikacji" ukazanych w 3 części. Co o tym sądzicie?\nOgólnie jeszcze uważam, że trochę za szybko na kolejną edycje, 4 lata temu 3,5e, a teraz już kolejna...\n24 sierpnia 2007, 19:55 #2\nRacja. Oni chyba próbują brać od ludzi kasę za nic. Jeszcze jakby cenę spuścili...\n13 listopada 2007, 18:55 #3\nOsłablili magię (Splot ma się źle), sporo zmian w drowim panteonie. Fabułę 4 edycji póki co napędzają książki (po angielsku niestety). Moim zdaniem także przesadzają...\n13 listopada 2007, 21:36 #4\nEch... a ja mam z kolei dylemat .\nMam podręczniki z 3ed. Kupować więc 3.5 czy poczekać jeszcze (długo) na 4 edycję?\nSkoro osłabili magię to chyba jednak zostanę przy 3.5. Zawsze prawie gram Czarodziejem.\n17 listopada 2007, 08:18 #5\nWiesz...wiele magów wariuje i ginie, więc kiepsko by było z Twoją przyszłością Otóż Mystra ginie, a Splot przestaje istnieć. Magia staje się więc dzika - no i należy pamiętać, że nadal istnieje Cienisty Splot.\nCo więcej do potęgi powraca Myth Drannor. Fanem tego miasta nie jestem, no ale to w sumie fajne.\n17 listopada 2007, 16:06 #6\nMatko . Co za poroniony pomysł....\nJak można zabić Mystrę i unicestwić Splot, a Shar i jej Cienisty Splot zostawić???\nDzika magia to ZŁO!!! Zbyt nieprzewidywalna jest...\nTeraz mam pewność że nigdy, ale to przenigdy, nie kupię 4 edycji!!!\nProducenci przegięli.... Niech szykują się na śmierć z rąk Czarodzieja...\nNo a powrót Myth Drannor to też przeginka....\n[Czy w Myth Drannor nie znajdował się Mythal/Mythallar (nigdy nie mogę zapamiętać poprawnej nazwy )??? Jeśli tak to po zniszczeniu Splotu powinien przestać istnieć, a to on był właśnie jednym z elementów potęgi miasta]\n18 listopada 2007, 12:00 #7\nChodzi o mythal (wg. ZK:OŚ). W Magii Faerunu napisali, że śmierć Mystry i unicestwienie Splotu nie oznacza zniszczenia Cienistego Splotu. Być może ten ostatni ulegnie wzmocnieniu.\nCo do MD - o ile wiem to może chodzi o Wyższą Magię ? W końcu taki Pomrok ma się dobrze (fakt, że korzysta z Cienistego Splotu).\nBtw - żal Ci Halastera ?\n18 listopada 2007, 13:16 #8\nHalastera nie, ale Khelbena, Elminstera i reszty Wybrańców już tak .\n18 listopada 2007, 13:51 #9\nMoże jeszcze coś zmienią. Ktoś zostanie nową Panią Magii (Selune ?) i naprawią co trzeba. Ja proponuję Lolth\nHalaster raczej nie żyje, zaś Elminster jest zbyt sprytny (i żyje za długo), by dać się zabić.\n18 listopada 2007, 15:56 #10\nCoż, ale chodziło mi o to co stało się z Wybrańcami po zniszczeniu Splotu i Mystry. Byli w końcu związani ze Splotem. Co z ich mocami? Nie ma już Srebrnego Ognia Mystry? No bo niby jak ma być...\n6 grudnia 2007, 23:50 #11\nwdg mnie dobrze, że osłabiają magię\nIlość magicznych przedmiotów w D&D jest zatrważająca moim zdaniem. To główny powód, dla którego nie lubię D&Da\n8 grudnia 2007, 22:49 #12\nA wg. mnie nie dobrze.... Magia i magiczne przedmioty są sercem D&D.\n9 grudnia 2007, 11:19 #13\nAle dzieje się tak, ze będąc na 7-8 poziomie już musisz mieć jakiś artefakt, choćby sztylet+1. Ja jestem przyzwyczajony do świata Sakpa, gdzie artów było naprawdę mało, choć czarodzieje też byli potężni. I wydaje mi się, że w D&D to aż przesada.\n9 grudnia 2007, 17:39 #14\nSztylet +1, potężna broń.\nZwyczajnie ostrzejszy od zwykłego.\n11 grudnia 2007, 12:08 #15\nJak ktoś ciekaw to podam co się dzieje w drowim panteonie zgodnie z najnowszymi książkami.\n11 grudnia 2007, 12:34 #16\nTo ja chętnie się dowiem o zmianach...\n11 grudnia 2007, 17:29 #17\nCóż...do martwego Selvetrama dołączyła Kiaranselee - za pomocą jednego z czarów każdy zapomniał jej imienia. Bóstwo bez wyznawców nie ma prawa żyć. Vhaeraun coraz mocniej wpływa na Eilistraee (która go wchłonęła)- poznajcie The Masked Lady...\nZ innych newsów - państwo orków nam się tworzy.\n12 grudnia 2007, 15:04 #18\nPaństwo Orków? Czyżby pod przewodem Oboulda Wiele Strzał?\n14 stycznia 2008, 08:01 #19\nOboulda? Widzę, że Salvatora się czyta... mój ulubiony pisaż w Zapomnianych Krainach.\nNie martw się... Obould nie żyje... xD\n16 czerwca 2008, 19:19 #20\nDlaczego się cieszę? Pewnie dlatego że magia jest tragiczna, głupia, niefajna i psuje fajną mechanikę d&D robiąc już 10 poziomowej postaci choinkę, nie ważne czy jest wojem czy magiem Magowie na innych wymuszali zbalansowanie do epickiego stopnia, co mi było nie na rękę. To tylko sprawa gustu, ale jak dla mnie osłabienie magii to ruch w dobrą stronę. Nigdy nie lubiłem Mystry


Szybka prosta – Mercedes GLA 200. | 99octanow\nNadwozie: Kompaktowy Mercedes został takim hitem, przynajmniej w oczach producenta, że ten postanowił zbudować na nim całą gamę modeli. Przy okazji drugiej generacji zostały poprawione proporcje, a całe nadwozie jest niczym podręcznikowy przykład budowy crossovera. Nie jest ładny, ale też nie jest maszkarą, a przez to bardzo łatwo zapomnieć jak wygląda.\nWnętrze: Jeśli lubicie inne modele niemieckiego producenta, ten także trafi w wasze gusta. Stylistyka jest podobna, technikalia także, przestrzeni jest wystarczająco, nawet dla dorosłych z tyłu, a materiały wykończeniowe są w porządku. Część ucieszy się z pozycji za kierownicą rodem z SUV-a.\nSilnik: Po pierwsze nie ma manualnej skrzyni, a wariant oznaczony jako 200 występuje z nieco przestarzałym siedmiobiegowym automatem, potrzebującym chwili na zdecydowanie czym jest. Aczkolwiek gdy już zechce zmienić bieg, robi to gładko. Po drugie chociaż mocy ma w sam raz, pojemność jest żałosna jak sporą masę, 1.3. Osiągi mimo niewielkiego momentu obrotowego są niezłe. Przynajmniej ma cztery cylindry i nie jest szczególnie łasa na paliwo, ale brzmi jak blender i ma tyle samo uroku.\nPodwozie: GLA ma być bardziej sportową wersją GLB, ale ze sportem ma tyle wspólnego co większość z nas, przez co zawieszenie jest zbyt twarde, a nie wygodne. Nie przechyla się za bardzo na zakrętach, ale większość z pewnością zamieniłaby to na większy komfort resorowania. Na szczęście jeździ się nim gładko i dość przyjemnie, prowadzenie nie nastręczyłoby żadnych problemów nawet waszej babci, ale na pewno na próżno szukać w nim radości. 4Matic za żadne pieniądze, chyba że z większymi silnikami.\nWerdykt: Dopłata do Klasy A z identycznym silnikiem wynosi ponad trzydzieści tysięcy złotych, sprawiając że trzeba na nią wydać niemal sto sześćdziesiąt, a kolejne kilkadziesiąt łatwo dodać w opcjach. W sumie to nawet trzeba, bowiem w podstawowej wersji wygląda mało efektownie. Przynajmniej wyposażenie jest relatywnie bogate. Jeśli potrzebujecie więcej przestrzeni wybierzcie większe GLB, a najlepiej zwykłą Klasę A, bowiem GLA jest kolejnym nic niewnoszącym, zbędnym i łatwym do zapomnienia samochodem.\nTags:gla mercedes szybkaprosta\n← Szybka prosta – BMW X2 M35i.\nKiedy byłem małym chłopcem chciałem mieć supersamochód. →


Polski System Antyterrorystyczny. Prawo Organizacyjne kierunki ewolucji - Paweł Chomentowski (279992) - Lubimyczytać.pl\nPaweł Chomentowski /\nAutor kompleksowo przedstawia kwestie dotyczące prawnokarnych i organizacyjnych aspektów systemu antyterrorystycznego w Polsce. Czytelnik w sposób usystematyzowany zostaje poinformowany o jego ewolucji, kształcie, mankamentach i potrzebach oraz kierunkach proponowanych przez Autora zmian. Jej walorem, poza teoretycznym, jest wymiar praktyczny. Dzięki tej kompleksowej wiedzy może ona posłużyć...


Poniżej przedstawiamy postulaty wynikające z doświadczeń organizacji pozarządowych, zrzeszonych - PDF\nPoniżej przedstawiamy postulaty wynikające z doświadczeń organizacji pozarządowych, zrzeszonych\nDownload "Poniżej przedstawiamy postulaty wynikające z doświadczeń organizacji pozarządowych, zrzeszonych"\n1 Postulaty Stałej konferencji ds. konsultacji funduszy europejskich przy Ogólnopolskiej Federacji Organizacji Pozarządowych w sprawie zasad wyboru projektów na nową perspektywę programowania Strona 1 Warszawa, wrzesień 2013 r. Wprowadzenie Organizacje pozarządowe stanowią niezwykle ważny element demokracji i społeczeństwa obywatelskiego. Spełniają istotną rolę w funkcjonowaniu zarówno całego kraju, jak i poszczególnych regionów. Aby móc prowadzić swoje działania, korzystają z różnorodnych źródeł finansowania, w tym w znacznej mierze z funduszy unijnych. Od początku realizacji programów operacyjnych do końca 2012 roku organizacje pozarządowe podpisały umów na wdrażanie projektów współfinansowanych ze środków Unii Europejskiej, co stanowi 13% wszystkich umów podpisanych w ramach Narodowych Strategicznych Ram Odniesienia. Wartość umów zawartych przez podmioty działające w ramach III Sektora ponad 7,46 mld PLN. Odsetek wniosków złożonych przez organizacje pozarządowe stanowił 17,4% wszystkich złożonych wniosków o dofinansowanie. Doświadczenia organizacji pozarządowych, zarówno w aplikowaniu o środki pochodzące z Funduszy Europejskich, jak i w realizacji projektów współfinansowanych ze środków unijnych, pozwalają im na zajęcie stanowiska w kwestii zasad oceny i wyboru projektów w nowej perspektywie finansowej. Poniżej przedstawiamy postulaty wynikające z doświadczeń organizacji pozarządowych, zrzeszonych w ramach Stałej konferencji ds. konsultacji funduszy europejskich działającej pod egidą Ogólnopolskiej Federacji Organizacji Pozarządowych oraz z analizy raportów ewaluacyjnych poszczególnych programów operacyjnych funkcjonujących w obecnej perspektywie. Mają one na celu zobiektywizowanie procedur związanych z oceną i wyborem projektów, a tym samym zagwarantowanie wszystkim wnioskodawcom równego dostępu do środków unijnych.\n2 Postulaty dotyczące wyboru i oceny projektów w perspektywie Strona 2 1. Postulaty dotyczące osób oceniających wnioski o dofinansowanie Jednym z kluczowych ogniw systemu realizacji programów operacyjnych są eksperci oceniający wnioski o dofinansowanie. Od ich rzetelnej i bezstronnej oceny zależy w znacznej mierze jakość realizowanych projektów, a tym samym poziom osiąganych wskaźników, które zostały założone w poszczególnych programach operacyjnych. Nie bez znaczenia jest również fakt, iż koszt pracy osób oceniających wnioski jest jednym z głównych nakładów finansowych ponoszonych przez instytucje działające w systemie wdrażania Programów Operacyjnych (dalej PO). Znacząca rola tych osób oraz koszty związane z ich pracą sprawiają, że w nowej perspektywie finansowej powinno dążyć się do jednoznacznego uregulowania zasad i standardów postępowania ekspertów w procesie oceny wniosków. Wprowadzenie obowiązku powoływania certyfikowanych ekspertów zewnętrznych posiadających wiedzę z obszaru, którego dotyczy dany konkurs do oceny projektów we wszystkich programach W obecnej perspektywie finansowej instytucje odpowiedzialne za wdrażanie poszczególnych programów nie mają obowiązku powoływania ekspertów zewnętrznych do oceny projektów. Tymczasem udział ekspertów zewnętrznych, posiadających wiedzę merytoryczną z obszaru, którego dotyczy dany konkurs, oraz praktyczne doświadczenie w danej dziedzinie, jest jednym z głównych elementów mogących stanowić gwarancję bezstronnej oraz rzetelnej oceny. Zadaniem eksperta powinna być wnikliwa ocena założeń projektu, a także potencjału organizacji/beneficjenta. Pracownicy Instytucji Ogłaszających Konkursy (dalej IOK), zasiadający w zespołach oceniających projekty, nie mają wystarczających kompetencji, aby móc odnieść się do wartości merytorycznej wniosków. Kompetencji takich nie posiadają również, w przypadku niektórych Programów Operacyjnych, eksperci znajdujący się w bazach prowadzonych przez Instytucje Zarządzające. Świadczą o tym dane przedstawione w raporcie z badania Ewaluacja funkcjonowania systemu oceny i wyboru projektów w ramach PO IG etap II po rozpoczęciu rund aplikacyjnych. Raport końcowy.\n3 Wnioskodawcy, którzy starali się uzyskać dofinansowanie projektów w ramach PO IG, wskazywali, że eksperci na etapie oceny merytorycznej nie mają odpowiedniej wiedzy w zakresie specjalistycznych technologii, usług czy produktów, a w związku z tym kłopotliwa jest dla nich analiza kryteriów niezwiązanych bezpośrednio z ich specjalizacją 1. Strona 3 Wprowadzenie obowiązku powoływania certyfikowanych ekspertów zewnętrznych, posiadających wiedzę merytoryczną z obszaru, którego dotyczy dany konkurs do oceny projektów pozwoli w nowej perspektywie finansowej uniknąć powszechnych w obecnej perspektywie sytuacji, gdy rekomendowane do dofinansowania zostają wnioski poprawnie napisane pod względem formalnym, a jednocześnie budzące wątpliwości co do ich wartości merytorycznej. W celu zapewnienia wysokiego poziomu jakości ocen ekspertów i oraz ich obiektywności, zawód eksperta powinien stać się zawodem zaufania publicznego, na który nałożone byłyby pewne obostrzenia polegające przede wszystkim na uniemożliwieniu osobom oceniającym projekty współpracy z podmiotami sporządzającymi wnioski o dofinansowanie z funduszy europejskich. Uzależnienie liczby ekspertów od stopnia złożoności wniosku o dofinansowanie Liczba ekspertów oceniających dany wniosek powinna być uzależniona od stopnia jego złożoności merytorycznej i wysokości budżetu. Pozwoli to na dokonanie szczegółowej analizy założeń ocenianych projektów, przez co przyczyni się do zwiększenia obiektywności oceny wniosków o dofinansowanie. Zgodnie z postulatem przedstawionym w pkt , co najmniej jeden z ekspertów oceniających każdy wniosek o dofinansowanie powinien posiadać wiedzę merytoryczną w obszarze, którego dotyczy projekt. W przypadku projektów dotyczących kwestii społecznych, tzw. projektów miękkich, metodologia oceny oraz liczba ekspertów powinny zostać rozszerzone ze względu na specyfikę obszaru przedmiotowego, generującą nierzadko trudności w rozpoznaniu wskaźników oraz w określeniu rezultatów i trwałości projektu. 1 MINISTERSTWO ROZWOJU REGIONALNEGO, Ewaluacja funkcjonowania systemu oceny i wyboru projektów w ramach PO IG etap II po rozpoczęciu rund aplikacyjnych. Raport końcowy, CASE-Doradcy Sp. z o.o., Warszawa 2010, s. 70.\n4 Określenie jednolitych dla wszystkich programów centralnych i regionalnych zasad naboru ekspertów oraz wymagań, które będą musieli spełnić potencjalni eksperci Strona 4 W obecnej perspektywie finansowej brakuje standaryzacji wiedzy i kompetencji ekspertów oceniających wnioski o dofinansowanie projektów. Z informacji przedstawionych w opracowaniu wyników badania ewaluacyjnego Ocena stosowanych trybów wyboru projektów w ramach programów operacyjnych na lata wynika, że nie ma jednolitego standardu dla roli eksperta z listy MRR (stanowiącej wypadkową list prowadzonych w poszczególnych programach operacyjnych przez różne instytucje), co w dalszej kolejności skutkuje znaczną dowolnością w zakresie wymogów stawianych ekspertom. Generuje to z kolei różne standardy oceny w ramach poszczególnych programów i województw. Wyniki wspomnianego powyżej badania ewaluacyjnego pokazują także, że zarówno przedstawiciele instytucji odpowiedzialnych za wdrażanie poszczególnych programów operacyjnych, jak i wnioskodawcy mają zastrzeżenia odnośnie do sposobu powoływania ekspertów 2. Z raportów z badań ewaluacyjnych przeprowadzanych dla poszczególnych PO wynika, że kompetencje kandydatów na ekspertów nie są zazwyczaj weryfikowane. Ocena w większości sytuacji ogranicza się do analizy dokumentów złożonych przez kandydata. W znacznej części instytucji prowadzących nabory ekspertów nie przeprowadza się rozmów kwalifikacyjnych z kandydatami, a także nie poddaje się kandydatów testom, które służyłyby weryfikacji ich wiedzy i umiejętności w zakresie danego obszaru tematycznego. W związku z powyższym konieczne jest wprowadzenie jednoznacznych i ujednoliconych standardów pełnienia roli eksperta oraz sposobów weryfikacji doświadczenia, wiedzy i umiejętności kandydatów na ekspertów dla wszystkich instytucji prowadzących nabór na takie stanowiska. Zarówno standardy pełnienia roli eksperta, jak i sposoby weryfikacji kompetencji kandydatów powinny zostać określone na poziomie gwarantującym, że funkcja eksperta będzie powierzana wyłącznie osobom, które w sposób rzetelny i obiektywny będą dokonywać oceny projektów. 2 CENTRUM ROZWOJU SPOŁECZNO-GOSPODARCZEGO, Ocena stosowanych trybów wyboru projektów w ramach programów operacyjnych na lata Raport końcowy, Szczecin 2013, s. 79.\n5 Wprowadzenie jednolitego systemu weryfikacji jakości pracy ekspertów oraz wprowadzenie instytucji obserwatora Strona 5 W obecnej perspektywie finansowej brakuje systemowych rozwiązań dotyczących ewaluacji pracy ekspertów, jawności ich działań oraz kryteriów eliminacji z procesu oceny ekspertów popełniających błędy. W większości Instytucji Organizujących Konkursy weryfikacja wyników pracy ekspertów, jeżeli w ogóle ma miejsce, następuje zaraz po dokonaniu oceny wniosku i zazwyczaj skupia się wyłącznie na wyjaśnieniu rozbieżności w ocenach poszczególnych projektów. Pragniemy podkreślić, że wyjaśnianie rozbieżności niezwykle rzadko prowadzi do wyciągnięcia konsekwencji w stosunku do osoby, która dokonała nieprawidłowej oceny wniosku. Wyniki badania ewaluacyjnego Ocena stosowanych trybów wyboru projektów w ramach programów operacyjnych na lata pokazują, że wśród ekspertów nie ma mechanizmu uczenia się na własnych błędach. Nie istnieje obecnie rozwiązanie systemowe, które obligowałoby eksperta do zapoznania się z wynikiem protestu od jego oceny. Eksperci najczęściej nie są informowani o tym, że od ich oceny był skuteczny protest, chyba że (w rzadkich przypadkach) zostaną wezwani do zwrotu wynagrodzenia. Brak systemu informowania asesorów o wynikach procedury odwoławczej dla projektów przez nich ocenianych sprawia, że nie mogą oni w kolejnych ocenach eliminować błędów, które popełnili. W związku z brakiem jednoznacznych zasad weryfikacji jakości pracy eksperci ponoszą w praktyce znikomą odpowiedzialność za dokonane oceny, więc w konsekwencji jakość oceny wynika w dużej mierze z etycznej postawy danego oceniającego 3. Dodatkowo podmiot składający wniosek o dofinansowanie projektu nie ma możliwości uzyskania informacji dotyczących osoby, która oceniała wniosek. Poszczególne Instytucje Pośredniczące (dalej IP) publikują listy zawierające nazwiska osób, które dokonują oceny w danym konkursie, jednak dla wnioskodawców nie są dostępne dane dotyczące np. wykształcenia oraz doświadczenia oceniającego w przedmiocie konkursu. Wnioskodawca nie ma również możliwości zdobycia wiedzy na temat poszczególnych kroków, które zostały podjęte przez oceniającego na etapie weryfikacji wniosku. Z doświadczeń polskich organizacji pozarządowych wynika, że w kartach oceny merytorycznej poszczególnych projektów zazwyczaj brakuje uzasadnienia dla obniżenia przez osobę weryfikującą 3 Tamże, s. 82.\n6 punktacji w poszczególnych elementach oceny. To z kolei sprawia, że wnioskodawca nie może w pełni odnieść się do zarzutów oceniającego podczas ewentualnej procedury odwoławczej. Strona 6 Wprowadzenie ujednoliconych dla wszystkich programów operacyjnych zasad weryfikacji jakości pracy ekspertów, a w konsekwencji eliminowanie z procesu oceny wniosków ekspertów popełniających błędy, przyczyni się nie tylko do poprawy jakości dokonywanych ocen (a w związku z tym do poprawy jakości realizowanych projektów), ale również do zmniejszenia liczby składanych środków odwoławczych. Z danych zawartych w opracowaniu Potencjał administracyjny systemu instytucjonalnego narodowych strategicznych ram odniesienia na lata Ministerstwa Rozwoju Regionalnego wnika, że w okresie od r. do r. projektodawcy złożyli w sumie środki odwoławcze (najwięcej w ramach PO KL protestów i wniosków o ponowne rozpatrzenie sprawy). Dane procentowe dotyczące środków odwoławczych rozpatrzonych w I i II instancji na korzyść projektodawców prezentuje poniższa tabela 4 : Nazwa programu operacyjnego Odsetek środków odwoławczych rozpatrzonych na korzyść projektodawcy w I instancji Odsetek środków odwoławczych rozpatrzonych na korzyść projektodawcy w II instancji PO IŚ 43% 54% PO KL 25% 29% PO IG 23% 50% PO RPW 33% 15% RPO 31% 25% 4 MINISTERSTWO ROZWOJU REGIONALNEGO, DEPARTAMENT KOORDYNACJI WDRAŻANIA FUNDUSZY UNII EUROPEJSKIEJ, Potencjał administracyjny systemu instytucjonalnego narodowych strategicznych ram odniesienia na lata (stan na 30 czerwca 2012 r.), Warszawa 2012, s\n7 Powyższe dane dotyczące odsetka środków odwoławczych rozpatrzonych w I i II instancji na korzyść projektodawcy jednoznacznie wskazują na słabość ocen dokonywanych przez ekspertów i tym samym dowodzą konieczności wprowadzenia jednolitego systemu weryfikacji jakości pracy ekspertów. System ten powinien zostać wzmocniony poprzez wprowadzenie możliwości oceny pracy ekspertów przez specjalnych obserwatorów, którzy pełniliby funkcje mężów zaufania wnioskodawców. Zadaniem tych osób, wywodzących się ze środowiska wnioskodawców, byłoby sprawdzanie oraz uzupełnianie pracy ekspertów. Dodatkowo powinna zostać stworzona baza wiedzy, w której wnioskodawcy mogliby znaleźć dane osób oceniających w danym konkursie (m.in. wykształcenie, doświadczenie w obszarze, którego dotyczy konkurs, doświadczenie w zakresie przeprowadzania oceny projektów) oraz informacje dotyczące kroków podjętych przez oceniającego podczas oceny danego wniosku. Strona 7 Rozszerzenie dotychczasowych rozwiązań w zakresie podnoszenia kwalifikacji osób oceniających wnioski o dofinansowanie Informacje dotyczące słabości ocen dokonywanych przez asesorów przedstawione w pkt oraz dostrzegane przez środowisko organizacji pozarządowych luki w obecnie funkcjonującym systemie jednoznacznie wskazują na konieczność wprowadzenia jednolitego systemu szkoleń podnoszących kwalifikacje ekspertów. Potrzeba prowadzenia systematycznych szkoleń uaktualniających wiedzę dla osób oceniających projekty została wskazana także w raporcie Metaanaliza badań systemu i wdrażania polityki spójności w ramach perspektywy pod kątem planowania systemu realizacji dla perspektywy Wprowadzenie jednolitego systemu szkoleń podnoszących kwalifikacje asesorów jest niezbędne w celu zapewnienia obiektywności oraz poprawności procesu oceny wniosków o dofinansowanie. Asesorzy powinni uczestniczyć zarówno w szkoleniach dotyczących zasad i procedur związanych z oceną wniosków o dofinansowanie, jak i w szkoleniach z obszarów merytorycznych, których dotyczą oceniane przez nich projekty. Szczególny nacisk musi zostać położony na szkolenia stacjonarne (obecnie osoby oceniające wnioski podnoszą swoje kwalifikacje głównie poprzez korzystanie ze szkoleń e-learningowych), które poza aspektami edukacyjnymi stwarzałyby również możliwość wymiany doświadczeń pomiędzy asesorami oraz uczenia się od siebie nawzajem. Szkolenia e-learningowe oraz egzaminy zdawane w tym trybie powinny stanowić uzupełnienie cyklicznie przeprowadzanych szkoleń i egzaminów stacjonarnych.\n8 Dodatkowo należy ustalić przejrzyste reguły zdawania egzaminów przeprowadzanych w trybie e- learningowym. Miałyby one dotyczyć w celu zapewnienia wysokiego poziomu wiedzy i umiejętności osób oceniających wnioski przede wszystkim czasu, w jakim asesor może podejść do egzaminu, oraz liczby podejść. Dodatkowo e-learningowa baza wiedzy, z której korzystają asesorzy, powinna być dostępna także dla wnioskodawców. Dzięki temu zarówno osoby oceniające wnioski, jak i osoby, które je przygotowują, miałyby dostęp do tych samych informacji, co w konsekwencji zwiększyłoby przejrzystość procedur związanych z procesem oceny wniosków o dofinansowanie. Strona 8 Zapewnienie godnego wynagradzania ekspertów W zdecydowanej większości dostępnych wyników badań ewaluacyjnych poszczególnych PO zwracana jest uwaga na zbyt niskie wynagradzanie asesorów. W obecnej perspektywie finansowej wynagrodzenia ekspertów mieszczą się w przedziale od 100 do 300 zł za ocenę jednego wniosku (stawki powyżej 300 zł obowiązują jedynie dla asesorów oceniających projekty składane w trybie indywidualnym). Większość członków zespołów oceniających projekty, biorących udział w badaniach ewaluacyjnych uważa, że wynagrodzenie za dokonanie oceny merytorycznej wniosku jest za niskie. Zbyt niski poziom wynagrodzeń asesorów w znaczący sposób przekłada się na jakość ocen projektów, a tym samym na jakość projektów, które otrzymują dofinansowanie. Nieatrakcyjne wynagrodzenie sprawia bowiem, że z jednej strony, do pełnienia roli ekspertów nie zgłaszają się osoby mające największe doświadczenie i największą wiedzę merytoryczną w poszczególnych obszarach tematycznych (dla nich o wiele bardziej atrakcyjna i korzystna finansowo jest współpraca z firmami konsultingowymi przygotowującymi wnioski). Z drugiej strony, asesorzy starają się ocenić jak największą liczbę projektów w jak najkrótszym czasie, gdyż od liczby dokonanych ocen bezpośrednio zależy ich wynagrodzenie. Ocenianie dużej liczby projektów w krótkim czasie zazwyczaj skutkuje tym, że wyniki są nierzetelne i nierzadko błędne, co w konsekwencji może prowadzić do sytuacji, w której dofinansowanie otrzymują projekty o wątpliwej jakości i użyteczności dla realizacji celów danego PO. Postulat godnego wynagradzania ekspertów jest bezpośrednio związany z koncepcją podniesienia zawodu eksperta do rangi zawodu zaufania publicznego. Asesor, jako osoba mająca wpływ na wydatkowanie znaczących środków publicznych, powinien mieć zapewnione wynagrodzenie adekwatne do rangi zawodu, pełnionych obowiązków oraz spoczywającej na nim odpowiedzialności.\n9 Racjonalizacja i ujednolicenie zasad wykluczania ekspertów W obecnej perspektywie finansowej przed przystąpieniem do oceny projektów członkowie zespołów oceniających, w tym także eksperci zewnętrzni, mają obowiązek składania deklaracji poufności i bezstronności. Zasada ta obowiązuje zarówno w przypadku centralnych, jak i Regionalnych Programów Operacyjnych (dalej RPO). Zgodnie z zapisami regulaminów zespołów oceniających, w sytuacji wystąpienia okoliczności, które mogą poddać w wątpliwość bezstronność asesora, ma on obowiązek wykluczyć się z oceny danego projektu bądź też wszystkich projektów złożonych w odpowiedzi na dany konkurs. Treść deklaracji/oświadczenia o poufności i bezstronności różni się w zależności od PO i jak wynika z opracowania Systemy oceny i wyboru projektów w ramach 16 RPO wydanego przez Centrum im. Adama Smitha, w przypadku RPO także w zależności od województwa 5. W związku z powyższym, w celu zapewnienia transparentności i obiektywności procesu oceny projektów konieczne jest ujednolicenie treści deklaracji/oświadczenia o poufności i bezstronności w ramach wszystkich PO w nowej perspektywie finansowania. Nie jest dopuszczalna sytuacja, w której w ramach jednego PO w niektórych województwach obowiązują deklaracje niespełniające wymogów wynikających z zapisów art. 31. Ustawy o zasadach prowadzenia polityki rozwoju, podczas gdy w innych obowiązują deklaracje zawierające tak szczegółowe kategorie okoliczności budzących uzasadnione wątpliwości co do bezstronności eksperta, że liczba asesorów, którzy mogą uczestniczyć w procesie oceny wniosków, jest znacznie ograniczona. Strona 9 Z doświadczeń polskich organizacji pozarządowych wynika, że problem związany z deklaracjami/oświadczeniami o poufności i bezstronności pojawia się również w ramach PO KL. Problemem w tym przypadku nie jest jednak ich treść, lecz interpretacja przez poszczególne Instytucje IP znaczenia kategorii okoliczności mogących budzić uzasadnione wątpliwości co do bezstronności eksperta. W niektórych IP do oceny wniosków składanych w odpowiedzi na konkursy w ramach PO KL nie są wyznaczane osoby, które w swojej karierze zawodowej pracowały w instytucji/organizacji realizującej projekt w ramach poddziałania czy działania, jakiego dotyczy konkurs. Taka polityka IP prowadzi do sytuacji, gdy z procesu oceny projektów wykluczone zostają osoby posiadające poza kompetencjami w zakresie zasad i procedur PO KL także wiedzę i doświadczenie w obszarze, którego dotyczy konkurs. To z kolei ma bezsprzecznie negatywny wpływ na rzetelność i jakość oceny, a w konsekwencji na jakość projektów, które otrzymują dofinansowanie. 5 BRENNEK M. (red.), Systemy oceny i wyboru projektów w ramach 16 Regionalnych Programów Operacyjnych, Warszawa 2011, s. 145.\n10 Wprowadzenie przejrzystych zasad wykluczenia ekspertów jest niezbędne w celu zapewnienia obiektywności oraz transparentności procesu oceny projektów. Zasady te powinny dotyczyć także kwestii związanych z weryfikacją prawdziwości danych zawartych w deklaracji/oświadczeniu o poufności i bezstronności. Obecnie takie procedury przeprowadzane są sporadycznie w przypadku RPO zaledwie trzy województwa posiadają system weryfikacji prawdziwości danych. W celu zwiększenia obiektywności procesu oceny wniosków powinno się zatem wprowadzić obligatoryjny dla wszystkich Instytucji Zarządzających (dalej IZ) oraz IP system weryfikacji prawdziwości deklaracji asesorów na etapie podpisywania deklaracji/oświadczenia o poufności. Standardem powinna stać się także konieczność podpisywania tych dokumentów pod rygorem odpowiedzialności karnej. Strona 10 Środowisko polskich organizacji pozarządowych postuluje jednocześnie o odgórne wykluczenie z procesu oceny wniosków pracowników instytucji wdrażania danego PO. W obecnej perspektywie finansowej udział tych pracowników w zespołach dokonujących oceny i wyboru projektów jest zjawiskiem powszechnym. W przypadku znacznej części konkursów eksperci zewnętrzni nie są powoływani do zespołów oceniających w ich skład wchodzą wyłącznie pracownicy IOK. Sytuacja taka wpływa negatywnie zarówno na obiektywność procesu oceny wniosków w danym konkursie, jak i na jego przejrzystość. Udział pracowników instytucji wdrażania w zespołach oceniających budzi uzasadnione jak pokazuje doświadczenie środowiska organizacji pozarządowych zastrzeżenia co do bezstronności oceny oraz dokonywania jej zgodnie z przyjętymi procedurami i wytycznymi. Sytuacja, w której decyzja o wyborze projektów rekomendowanych do dofinansowania zależy nie od wyników obiektywnej oceny, a od decyzji np. dyrektora danej instytucji, jest niedopuszczalna, więc - w związku z powyższym - konieczne jest podjęcie działań uniemożliwiających jej występowanie w nowym okresie finansowania. 2. Postulaty związane z procesem oceny wniosków Proces oceny wniosków ma kluczowe znaczenie dla realizacji celów poszczególnych PO oraz osiągania założonych w nich wskaźników. Doświadczenia polskich organizacji pozarządowych zdobyte w obecnej perspektywie finansowej pozwalają stwierdzić, że w procesie tym występują pewne obszary problemowe, rzutujące negatywnie zarówno na jakość, jak i na obiektywność naboru wniosków w poszczególnych konkursach.\n11 Przyjęcie ogólnopolskich standardów oceny i kryteriów wyboru projektów Podstawowym postulatem związanym z procesem oceny projektów w nowej perspektywie finansowania jest przyjęcie ogólnopolskich standardów oceny i kryteriów wyboru projektów. Obecnie standardy oceny różnią się nie tylko w zależności od programu operacyjnego, ale również w zależności od województwa, w którym ogłaszany jest konkurs. Informacje przedstawione w wynikach badania ewaluacyjnego Ocena Strona 11 stosowanych trybów wyboru projektów w ramach programów operacyjnych na lata pokazują, że kryteria wyboru projektów w obecnej perspektywie finansowej są nieprecyzyjne oraz niewłaściwie zdefiniowane. Problemem są także niejasne zasady przyznawania punktów podczas oceny projektów, co w bezpośredni sposób przekłada się na zróżnicowanie standardów oceny 6. Ujednolicenie dokumentów, które są dostępne zarówno dla podmiotów składających wnioski w danym konkursie, jak i dla ekspertów oceniających wnioski Doświadczenie organizacji pozarządowych pokazuje, że w obecnej perspektywie finansowej niejednokrotnie dochodziło do sytuacji, w których podczas trwania naboru wniosków wprowadzano zmiany w dokumentacji konkursowej lub w zakresie zasad naboru, co skutkowało nierównym traktowaniem podmiotów aplikujących o środki unijne. Sytuacje takie występowały przede wszystkim w konkursach ogłaszanych w ramach PO KL. Jako przykład można wskazać sytuację, która miała miejsce w województwie opolskim w 2012 roku i dotyczyła konkursu zamkniętego nr 1/POKL/7.2.1/2012. Konkurs ten zaplanowany został w okresie od 06 grudnia 2012 roku do 11 stycznia 2013 roku. 20 grudnia Instytucja Organizująca Konkurs (Wojewódzki Urząd Pracy w Opolu) opublikowała na swojej stronie internetowej informację o skróceniu naboru wniosków do 31 grudnia 2012 roku. Decyzja ta, podyktowana zgodnie z informacją planowanym wprowadzeniem od dnia 1 stycznia 2013 r. do Wytycznych w zakresie kwalifikowania w ramach PO KL zaktualizowanych stawek jednostkowych dla szkoleń językowych 7, sprawiła, że nie wszystkie podmioty, które planowały wziąć udział w konkursie, były w stanie to zrobić. W opinii organizacji pozarządowych sytuacje prowadzące nawet w sposób pośredni do wykluczenia 6 CENTRUM ROZWOJU SPOŁECZNO-GOSPODARCZEGO, Ocena stosowanych trybów wyboru projektów w ramach programów operacyjnych na lata Raport końcowy, Szczecin 2013, s (dostęp w dniu ).\n12 części podmiotów z udziału w konkursie są wysoce negatywne i nie powinny mieć miejsca w nowej perspektywie finansowej. Strona 12 W perspektywie nie powinno także dochodzić do sytuacji, w których asesorzy oceniający wnioski są w posiadaniu wytycznych, nieudostępnionych projektodawcom na etapie naboru wniosków. Problem taki pojawiał się w obecnej perspektywie w wielu IOK w ramach PO KL. Jedynymi dokumentami stanowiącymi dla asesora punkt odniesienia podczas oceny projektu powinny być: Dokumentacja Konkursowa dotycząca danego konkursu oraz wskazane w niej dokumenty programowe. Przekazywanie asesorom przez przewodniczących zespołów oceniających projekty dodatkowych wytycznych jest niedopuszczalne i w znaczący sposób zaburza transparentność procesu oceny wniosków. W związku z powyższym środowisko polskich organizacji pozarządowych postuluje ujednolicenie zasad i procedur związanych z procedurą konkursową oraz wprowadzenie zakazu dokonywania zmian w Dokumentacji Konkursowej po ogłoszeniu konkursu. Wprowadzenie dwustopniowej oceny projektów W obecnej perspektywie finansowej w większości PO obowiązuje jednostopniowa ocena projektów. W programach, w których na początku obecnej perspektywy stosowano dwustopniową ocenę z tzw. preselekcją (m.in. RPO), w obecnie także prowadzona jest ocena jednostopniowa. Odejście od stosowania preselekcji wynika w dużej mierze ze zidentyfikowania jej w raportach ewaluacyjnych poszczególnych RPO jako procedury wydłużającej okres naboru i oceny projektów. Zgodnie z wynikami Raportu końcowego. Ocena naborów przeprowadzonych w 2008 r. i zakładanego wpływu ich efektów na realizację celów RPO WP, preselekcja przyczyniła się do wydłużenia czasu oceny wniosków przede wszystkim z powodu składania przez projektodawców dokumentów w ostatniej chwili oraz z konieczności dwukrotnego angażowania ekspertów do oceny tego samego wniosku. Podkreślić należy jednak, że stosowanie trybu preselekcji jest pozytywnie oceniane przez samych projektodawców. Wyniki wspomnianego powyżej Raportu pokazują, że do pozytywnych skutków dwustopniowego naboru projektów zaliczyć można ograniczenie kosztów projektodawcy, który nie musi przygotowywać pełnej dokumentacji związanej z projektem, nie mając pewności otrzymania dofinansowania (co jest szczególnie ważne w przypadku projektów inwestycyjnych, które już na etapie przygotowywania wniosku generują znaczne koszty). Atutami są też możliwość racjonalnego rozplanowania prac związanych z przygotowaniem wniosku oraz\n13 ograniczenie liczby kompletnych wniosków wraz załącznikami, które muszą zostać ocenione przez asesorów 8. Strona 13 Na podstawie informacji uzyskanych z raportów ewaluacyjnych poszczególnych PO oraz doświadczeń organizacji pozarządowych właściwe wydaje się obligatoryjne wprowadzenie dwustopniowej oceny projektów w nowej perspektywie finansowej. Na pierwszym etapie naboru projektodawcy powinni składać wyłącznie fiszki projektowe, które byłyby oceniane pod względem kryteriów formalnych, których spełnienie jest niezbędne, aby móc realizować projekt, oraz pod względem wpisywania się założeń projektu w cele i wskaźniki założone w danym działaniu i PO. Drugi etap obejmowałby natomiast ocenę merytoryczną tych projektów, które zostały złożone po pozytywnej ocenie fiszki projektowej, a także złożenie załączników dla wymagających tego projektów, które zostały rekomendowane do dofinansowania oraz ocenę formalną kryteriów, które podlegają uzupełnieniu. Rozwiązanie to będzie korzystne zarówno dla instytucji uczestniczących w procesie wdrażania PO (ocenie merytorycznej poddawane będą wyłącznie projekty, które zostaną pozytywnie ocenione na etapie fiszki projektowej, co przyczyni się do zmniejszenia kosztów, skrócenia czasu oceny oraz poprawy jej jakości), jak i dla projektodawców, którzy nie będą musieli ponosić wysokich kosztów związanych z przygotowaniem wniosku, nie wiedząc, czy jest realna szansa na otrzymanie dofinansowania. Wprowadzenie narzędzi oceny kolegialnej do procesu oceny projektów W obecnej perspektywie finansowej ocena projektów dokonywana jest niezależnie przez co najmniej dwie osoby. Dane pochodzące z badań ewaluacyjnych poszczególnych PO pokazują jednak, że taki system oceny ma znaczące wady, rzutujące negatywnie na proces oceny projektów. Z wyników badania ewaluacyjnego Ocena stosowanych trybów wyboru projektów w ramach programów operacyjnych na lata wynika, że główną wadą takiego systemu jest brak możliwości bezpośredniego porównania poszczególnych wniosków. Autorzy raportu ze wspomnianego badania ewaluacyjnego jednoznacznie wskazują, że Brak przepływu informacji pomiędzy osobami oceniającymi projekty należy zaliczyć do minusów przyjętego modelu oceny, bowiem fakt konsultacji wcale nie musi oznaczać braku niezależności oceny eksperta (co wydaje się podstawowym założeniem funkcjonującego systemu), a rodzi 8 URZĄD MARSZAŁKOWSKI WOJEWÓDZTWA PODKARPACKIEGO, Ocena naborów przeprowadzonych w 2008 r. i zakładanego wpływu ich efektów na realizację celów RPO WP. Raport końcowy, Rzeszów 2009, s\n14 niebezpieczeństwo związane z indywidualnym podejściem do przyznawania punktów przez każdego z ekspertów. Również kontakt oceniającego z projektodawcą (przy określeniu odpowiednich zasad jawności) może wpływać pozytywnie na ostateczne wyniki przeprowadzonej oceny. Problem niezależnego dokonywania oceny przez asesorów widoczny jest także na etapie przyznawania ostatecznej punktacji projektom, a tym samym przydzielania im miejsc na liście rankingowej. Obecnie liczba punktów, które otrzymuje dany wniosek, stanowi zazwyczaj średnią punktów przyznanych przez poszczególnych asesorów. Sytuacja taka ma miejsce nawet wtedy, gdy rozbieżności pomiędzy poszczególnymi ocenami są znaczące. Oceniający nie mają możliwości wypracowania wspólnego stanowiska w kwestii punktacji przyznanej danemu projektowi ani skonsultowania swoich ocen z ekspertami w danym zakresie 9. Strona 14 W związku z powyższym, korzystne wydaje się rozszerzenie procedur związanych z oceną projektów o narzędzia oceny kolegialnej Panele Ekspertów. Panel Ekspertów, funkcjonujący w tych typach konkursów, w których możliwe jest jego zastosowanie, pozwoliłby z jednej strony na porównanie wniosków, które w wyniku oceny otrzymały największą liczbę punktów ze względu na ograniczoną wysokość alokacji nie wszystkie mogą otrzymać dofinansowanie. Z drugiej strony dałoby to projektodawcom możliwość zaprezentowania swoich projektów i wyjaśnienia niejasności, jeśli takie pojawiłyby się podczas oceny. Asesorom umożliwiłby natomiast wypracowanie wspólnego stanowiska w przypadku rozbieżnych ocen bądź też skonsultowanie swoich wątpliwości odnośnie do danego wniosku z ekspertami z danej dziedziny. Dla zapewnienia obiektywności i przejrzystości Paneli Ekspertów, przynajmniej 50% +1 ich członków powinny stanowić osoby spoza grona asesorów oceniających wnioski w danym konkursie specjaliści w zakresie tematycznym, którego dotyczy postępowanie, oraz specjaliści w zakresie danego PO. Zagrożeniem związanym z wprowadzeniem takiego rozwiązania jest, co sygnalizują także autorzy wspominanego powyżej raportu, duża liczba wniosków, która może zablokować pracę Panelu Ekspertów lub obniżyć jego skuteczność. Wydaje się jednak, że w przypadku wprowadzenia dwustopniowej oceny projektów, opisanej w punkcie , zbyt duża liczba wniosków trafiających do Paneli nie będzie realnym problemem. 9 CENTRUM ROZWOJU SPOŁECZNO-GOSPODARCZEGO, Ocena stosowanych trybów wyboru projektów w ramach programów operacyjnych na lata Raport końcowy, Szczecin 2013, s. 81.\n15 Ocena kryteriów horyzontalnych W obecnej perspektywie finansowej weryfikacja spełniania kryteriów horyzontalnych w projekcie dokonywana jest na etapie oceny merytorycznej wniosku o dofinansowanie i przeprowadza się ją metodą zero-jedynkową. Niespełnianie przez wnioskodawcę jakiegokolwiek kryterium horyzontalnego skutkuje negatywną oceną wniosku. Doświadczenie organizacji pozarządowych pokazuje, że taki sposób postępowania nie zawsze jest optymalny. Uwzględnienie we wniosku informacji dotyczącej zgodności projektu z kryteriami horyzontalnymi często sprowadza się jedynie do zapisania określonych sformułowań, jednoznacznie wskazujących na to, że wnioskodawca deklaruje spełnienie konkretnych kryteriów na etapie realizacji projektu. Generuje to negatywne konsekwencje dwojakiego rodzaju. Po pierwsze, wielu wnioskodawców podczas realizacji projektu nie stosuje się do zapisów z wniosku o dofinansowanie, dotyczących spełniania poszczególnych kryteriów, traktując je jedynie jako zapis konieczny dla otrzymania pozytywnej oceny wniosku. Po drugie, zdarzają się sytuacje, w których oceniający niesłusznie uznają, że projekt nie spełnia kryteriów horyzontalnych, gdyż zapisy we wniosku, wskazujące na ich spełnianie, sformułowane są w inny niż umownie przyjęty sposób. Strona 15 Mając na uwadze znaczenie spełniania w projektach kryteriów horyzontalnych, powinno się dążyć do tego, aby zagwarantować ich uwzględnianie i stosowanie przez projektodawców, a jednocześnie wyeliminować sytuacje, w których osoba oceniająca wniosek o dofinansowanie projektu błędnie interpretuje zapisy w nim zawarte, co skutkuje odrzuceniem na tym etapie wniosku o dużej wartości merytorycznej. Środowisko organizacji pozarządowych proponuje dwa rozwiązania, dzięki którym możliwe będzie osiągnięcie wspomnianego powyżej celu. Ocena spełniania kryteriów horyzontalnych powinna być dokonywana albo na podstawie dołączonego do wniosku oświadczenia o zgodności projektu z kryteriami horyzontalnymi, albo na podstawie oświadczenia we wniosku, w specjalnie wydzielonym do tego polu generatora wniosków aplikacyjnych. Na podstawie zapisów w treści wniosku o dofinansowanie projektu powinny być oceniane wyłącznie te kryteria horyzontalne, w przypadku których określony został standard minimum realizacji. Każdy wnioskodawca, którego projekt otrzyma dofinansowanie, powinien być zobligowany do udokumentowania podczas realizacji projektu spełniania kryteriów horyzontalnych. W przypadku niespełnienia któregokolwiek z nich wartość dofinansowania powinna być proporcjonalnie obniżana. Dodatkowo, w celu ułatwienia projektodawcom realizacji kryteriów horyzontalnych, powinien zostać utworzony katalog dobrych praktyk w tym zakresie.\n16 Wprowadzenie dodatkowych kryteriów horyzontalnych Bazując na doświadczeniach zdobytych w obecnym okresie programowania, środowisko organizacji pozarządowych postuluje wprowadzenie dodatkowych kryteriów horyzontalnych, do których stosowania byliby zobligowani projektodawcy. Strona 16 Kryterium zwiększenia dostępności projektów dla osób niepełnosprawnych W obecnej perspektywie finansowej udział osób niepełnosprawnych w projektach współfinansowanych ze środków Unii Europejskiej jest marginalny wynosi zaledwie 3%, podczas gdy osoby posiadające orzeczenie o stopniu niepełnosprawności stanowią aż 12,2% społeczeństwa. Ratyfikując Konwencję o Prawach Osób Niepełnosprawnych, Polska zobowiązała się do popierania programów rehabilitacji zawodowej i społecznej, mających na celu wspieranie osób niepełnosprawnych w aktywizacji społecznej, edukacji, wejściu/powrocie na rynek pracy oraz w utrzymaniu pracy. Konieczne jest zatem zwiększenie dostępności dla osób niepełnosprawnych projektów realizowanych w latach i ukierunkowanych na stworzenie grupom zagrożonym wykluczeniem społecznym godnych i równych warunków na otwartym rynku pracy. Taki sposób rozumowania wyraźnie podkreślają też kluczowe dokumenty Komisji Europejskiej związane z nową perspektywą. Poprawione Rozporządzenie Ogólne Komisji Europejskiej w sprawie programowania pięciu Funduszy Polityki Spójności z dn (załącznik I, p Dostępność, s. 141) wprowadza bardzo konkretne zapisy: Instytucje zarządzające gwarantują, że wszystkie produkty, towary, usługi i infrastruktury, które są publicznie dostępne lub zapewniane ogółowi społeczeństwa i które są współfinansowane z funduszy objętych zakresem wspólnych ram strategicznych, są dostępne dla wszystkich obywateli, łącznie z osobami niepełnosprawnymi. W szczególności należy zapewnić dostępność środowiska fizycznego, transportu oraz technologii informacyjnych i komunikacyjnych, aby włączyć grupy w niekorzystnej sytuacji, łącznie z osobami niepełnosprawnymi. Instytucje zarządzające podejmują w trakcie trwania programu działania mające na celu identyfikację i wyeliminowanie istniejących barier dostępności lub uniknięcia ich w przyszłości. W związku z powyższym środowisko polskich organizacji pozarządowych postuluje wprowadzenie do ogólnej polityki horyzontalnej kwestii dostępności pod kątem niepełnosprawności jako nieodzownego elementu planowania i realizacji programów oraz poszczególnych projektów, w tym także jako elementu oceny projektów. Obligatoryjnym elementem wszystkich programów operacyjnych powinna stać się koncepcja uniwersalnego projektowania (universal design art. 2 Konwencji), oznaczającego takie\n17 projektowanie produktów, środowiska, programów i usług, by były użyteczne dla wszystkich, w możliwie największym stopniu, bez potrzeby adaptacji lub specjalistycznego projektowania. Konieczne jest więc wprowadzenie zasady, która pozwoli uznawać za kwalifikowalne tylko te wydatki, które ponoszone są z zachowaniem zasad dostępności (np. wydatek na stronę internetową jest kwalifikowany jedynie, gdy strona realizuje międzynarodowy standard WCAG 2.0, wydatek na film jest kwalifikowalny jedynie, gdy zawiera napisy i audiodeskrypcję, wydatek na szkolenie jest kwalifikowalny tylko pod warunkiem, że odbyło się ono w sali, która jest dostosowana architektonicznie etc.). Strona 17 W celu zwiększenia dostępności projektów współfinansowanych ze środków Unii Europejskiej dla osób niepełnosprawnych konieczne jest również umożliwienie finansowania tzw. racjonalnych usprawnień (reasonable accommodation art. 2 Konwencji ONZ), czyli m.in. specyficznych usług dostosowawczych, nieprzewidywanych z góry w budżecie danego projektu, lecz uruchamianych wraz z pojawieniem się uczestnika/-czki projektu z niepełnosprawnościami. Do racjonalnych usprawnień należą m.in. usługa tłumacza języka migowego, tłumacza-przewodnika osoby głuchoniewidomej, przewodnika osoby niewidomej, asystenta osoby z niepełnosprawnościami, koszty specjalistycznego transportu, specjalistycznych udogodnień sprzętowych, dostosowanie materiałów szkoleniowych. Przestrzeganie zasady dostępności projektów dla osób niepełnosprawnych powinno zostać zapewnione przez określenie standardu minimum realizacji zasady przy ocenie wniosku o dofinansowanie. Kryterium związane z otwartością licencji i prawami autorskimi W obecnej perspektywie finansowej nie istnieją jednolite reguły udostępniania tych produktów wytwarzanych w ramach projektów finansowanych ze środków europejskich, które stanowią utwory w rozumieniu prawa autorskiego (publikacje, nagrania, materiały audiowizualne, programy komputerowe). Brak takich reguł ma negatywny wpływ na przydatność realizowanych projektów poprzez ograniczenie stopnia dostępności i wykorzystania zrealizowanych materiałów. Środowisko organizacji pozarządowych postuluje wdrożenie w nowej perspektywie jednolitych i przejrzystych reguł określających zarówno prawne, jak i techniczne warunki udostępniania produktów. Zasada otwartości powinna być połączona z kwestią kwalifikowania wydatków jedynie sfinansowanie tych zasobów, które zostaną odpowiednio upublicznione (co zostanie potwierdzone w rozliczeniu finansowania zamieszczeniem odpowiedniego adresu URL do zasobu) będzie mogło zostać uznane za koszt kwalifikowany.\n18 Odpowiednie zapisy powinny być umieszczone w dokumencie określającym zasady kwalifikowania wydatków poszczególnych PO. Strona 18 Na poziomie prawnym standard powinien obejmować udostępnianie na wolnej licencji, pozwalającej na swobodne kopiowanie, rozprowadzanie, przedstawianie i wykonywanie oraz opracowywanie utworów zależnych (np. Creative Commons Uznanie Autorstwa lub inna kompatybilna z nią licencja). W określonych przypadkach standard ten mógłby być zredukowany do poziomu udostępnienia na zasadach dozwolonego użytku, bez udzielania wolnej licencji (tzw. otwarty dostęp). W szczególnych przypadkach powinno się również rozważyć możliwość całkowitego zwolnienia z obowiązku upubliczniania materiału. Na poziomie technicznym reguły otwartości powinny obejmować wymóg udostępniania zasobu w przynajmniej jednym otwartym formacie, a w przypadku treści udostępnianych na stronach WWW - zachowania zgodności z wymogami Web Content Accessibility Guidelines (W3C). Zasoby powinny dodatkowo być udostępnione w sposób umożliwiający ich łatwe odnalezienie a więc wraz z ustrukturyzowanymi metadanymi albo w stworzonych do tego celu repozytoriach. Przykłady tego rodzaju podejścia można znaleźć w programach realizowanych w obecnej perspektywie finansowej, przede wszystkim w przypadku materiałów finansowanych w programie EQUAL (baza rezultatów: Analogiczne reguły, wdrażane w programach finansowanych ze środków ministerialnych, są obecnie stosowane w Ministerstwie Spraw Zagranicznych (program Polska pomoc) i Ministerstwie Kultury i Dziedzictwa Narodowego (program Obserwatorium kultury). Optymalnym rozwiązaniem jest stworzenie jednolitych ramowych reguł dla wszystkich programów realizowanych w perspektywie Reguły te mogłyby być każdorazowo weryfikowane i dostosowywane do specyfiki określonych programów. Powinny stać się one kryterium horyzontalnym, do którego stosowania byliby zobowiązani wszyscy wnioskodawcy. Znaczenie doświadczenia wnioskodawcy w przedmiocie konkursu W obecnej perspektywie finansowej doświadczenie wnioskodawcy w przedmiocie konkursu wydaje się mieć znaczenie drugorzędne, przede wszystkim w konkursach ogłaszanych w ramach PO KL. Każdy projektodawca zobligowany jest jedynie do zamieszczenia we wniosku o dofinansowanie informacji dotyczących swojego doświadczenia w realizacji podobnych przedsięwzięć/projektów.\n19 Prowadzi to do sytuacji, w których projekty wdrażane są przez podmioty nieposiadające doświadczenia (lub mające znikome doświadczenie) w realizacji działań skierowanych do osób, którym jest udzielane wsparcie w ramach PO KL. Przykładem takiej sytuacji jest konkurs nr 1/POKL/7.4/2012 (Niepełnosprawni na rynku pracy) Mazowieckiej Jednostki Wdrażania Programów Unijnych. Zgodnie z listą rankingową wniosków, które zostały złożone w odpowiedzi na konkurs, na 16 projektów rekomendowanych do dofinansowania aż 10 zostało złożonych przez podmioty nieprowadzące działalności na rzecz osób niepełnosprawnych i niemające doświadczenia w realizacji działań skierowanych do tej grupy docelowej 10. Budzi to poważne wątpliwości co do jakości wsparcia udzielanego przez tych projektodawców osobom niepełnosprawnym, które - jako jedna z najbardziej defaworyzowanych na rynku pracy grup społecznych - wymagają profesjonalnego i kompleksowego podejścia. Może być ono wypracowane wyłącznie w wyniku wieloletniego doświadczenia w zakresie realizacji działań ukierunkowanych na aktywizację zawodową i społeczną osób niepełnosprawnych. Strona 19 W związku z powyższym w nowej perspektywie finansowej konieczne jest wprowadzenie zasad, dzięki którym możliwe będzie zagwarantowanie, że finansowane ze środków unijnych będą wyłącznie projekty tych podmiotów, które posiadają w przedmiocie konkursu doświadczenie pozwalające na profesjonalną, rzetelną i kompleksową realizację działań. Zasady te powinny dotyczyć przede wszystkim wprowadzenia do dokumentacji konkursowych zapisów dotyczących przejrzystych reguł oceny potencjału i doświadczenia wnioskodawcy oraz zobligowania wnioskodawców na poziomie kryterium dostępu lub strategicznego do zawarcia we wniosku o dofinansowanie projektu informacji o: określonym w latach doświadczeniu projektodawcy w przedmiocie konkursu, doświadczonej w przedmiocie konkursu kadrze, która zaangażowana będzie w realizację projektu, wartości wskaźników osiągniętych we wcześniejszych projektach, realizowanych w analogicznych obszarach tematycznych. 10 (dostęp w dniu ).\n20 3. Postulat szczegółowego określenia zasad wyboru projektów w trybie pozakonkurencyjnym W związku z wprowadzeniem w nowej perspektywie finansowej konkurencyjnego i pozakonkurencyjnego trybu wyboru projektów środowisko organizacji pozarządowych postuluje zobligowanie IZ do korzystania z tego drugiego trybu wyłącznie w uzasadnionych sytuacjach. Zgodnie z wynikami badania ewaluacyjnego Ocena stosowanych trybów wyboru projektów w ramach programów operacyjnych na lata , tryb pozakonkursowy powinien być uwzględniany w przypadku projektów mających szczególne znaczenie dla realizacji programów bądź też zapewniających kompleksowe rozwiązanie problemu zdefiniowanego w danym programie, wówczas gdy ze względu na odrębne uregulowania systemowe istnieje tylko jeden podmiot, który może zrealizować interwencję w danym obszarze, oraz w przypadku projektów pomocy technicznej 11. Dodatkowo IZ powinny w sposób szczegółowy określić sposób monitoringu społecznego realizacji projektów poza konkurencyjnych. Strona 20 Postulaty środowiska organizacji pozarządowych dotyczące określenia zasad wyboru projektów w trybie pozakonkurencyjnym wynikają przede wszystkim z trudności, które w obecnej perspektywie finansowej występują podczas realizacji projektów systemowych. Z wyników raportu z badania Metaewaluacja projektów systemowych realizowanych w Działaniu 7.1 Programu Operacyjnego Kapitał Ludzki wynika, że problemy te dotyczą przede wszystkim: zasad rozliczania projektów, trudności przygotowania wniosku zgodnie z obowiązującymi procedurami, małego doświadczenia w realizacji projektów, kłopotów z rekrutacją uczestników i ich wycofywaniem się z projektu, słabego zaplecza lokalowego oraz braku odpowiednich przyrządów przy realizacji projektu. Uczestnicy wspomnianego badania mieli także do czynienia z niewystarczającymi kompetencjami pracowników, nadmiarem obowiązków związanych z realizacją projektu oraz brakiem pracowników. Wymienione powyżej kłopoty przekładały się na stopień osiągania zakładanych celów w skali całego kraju cel główny projektu na poziomie 100% osiągnęło średnio 48% projektodawców. Problemy związane z realizacją projektów systemowych wskazują, że w nowej perspektywie finansowej poza konkurencyjny tryb wyboru powinien być stosowany wyłącznie wówczas, gdy jest to niezbędne. Dodatkowo w sytuacji, gdy w trybie tym wybierane będą projekty ukierunkowane na rozwiązywanie kwestii społecznych, sugerowana jest ich realizacja w partnerstwie publiczno-społecznym. 11 CENTRUM ROZWOJU SPOŁECZNO-GOSPODARCZEGO, Ocena stosowanych trybów wyboru projektów w ramach programów operacyjnych na lata Raport końcowy, Szczecin 2013, s\n21 W opinii środowiska organizacji pozarządowych, zorganizowanych w ramach Stałej konferencji OFOP, takie rozwiązanie zminimalizowałoby ryzyko występowania trudności, które obecnie pojawiają się podczas realizacji projektów systemowych. Podmioty społeczne posiadają znacznie większe niż podmioty publiczne doświadczenie w realizacji projektów oraz zasoby lokalowe, kadrowe i merytoryczne pozwalające na skuteczniejsze osiąganie celów i wskaźników założonych w projekcie. Strona Postulat zoptymalizowania wskaźników założonych dla poszczególnych programów Z doświadczenia środowiska organizacji pozarządowych oraz z wyników badań ewaluacyjnych przeprowadzanych dla poszczególnych programów wynika, że w obecnej perspektywie finansowej zakładane wskaźniki niejednokrotnie nie są możliwe do osiągnięcia. Raport końcowy z badania Ocena poziomu realizacji wskaźników w ramach Priorytetu VII i IV w województwie lubelskim jednoznacznie pokazuje, że głównym, a nierzadko jedynym czynnikiem wpływającym na poziom, na jakim zostają określone wskaźniki dla poszczególnych działań w ramach Priorytetów, jest ich poziom założony dla danego programu. Wartości wskaźników na rok 2010 nie zostały określone adekwatnie do istniejących możliwości realizacji poszczególnych Działań w ramach Priorytetów VIII i IX w województwie. Co więcej, analiza Planów działania oraz sprawozdań z realizacji Priorytetu wskazuje na to, że IP wyznaczając wartości docelowe na rok 2010, miało świadomość, że w większości przypadków szanse na ich osiągnięcie są niewielkie. Takie podejście jest zapewne wynikiem negocjacji z IZ, która zaleca podnoszenie wskaźników ze względu na konieczność osiągania wartości zaplanowanych dla całego Programu czytamy w raporcie 12. Wspomniany powyżej problem dotyczy w obecnej perspektywie wszystkich programów operacyjnych. Założony zbyt wysoki poziom wskaźników stanowi tymczasem zagrożenie nie tylko dla projektodawców, którzy muszą ponosić konsekwencje związane z nieosiągnięciem wskaźników założonych w projekcie (których wartość minimalna stanowi zazwyczaj kryterium dostępu w danym konkursie), ale także dla realizacji poszczególnych PO. W związku z powyższym środowisko organizacji pozarządowych, zorganizowanych w ramach Stałej konferencji OFOP, postuluje zakładanie w perspektywie wskaźników na poziomie realnym do osiągnięcia, 12 PSDB GRUPA WYG, Ocena poziomu realizacji wskaźników w ramach Priorytetu VII i IV w województwie lubelskim. Raport końcowy, Warszawa 2010, s. 3.