V SA/Wa 1605/17 - Wyrok Wojewódzkiego Sądu...\nOpublikowano: LEX nr 2592294\nV SA/Wa 1605/17\nSędziowie WSA: Izabella Janson, Irena Jakubiec-Kudiura (spr.).\nWojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 kwietnia 2018 r. sprawy ze skargi Powiatu G. na decyzję Ministra Rozwoju i Finansów z dnia (...) czerwca 2017 r. nr (...) w przedmiocie zwrotu do budżetu państwa nienależnie uzyskanej części oświatowej subwencji ogólnej\nzasądza od Ministra Finansów na rzecz Powiatu G. kwotę 15357 zł (piętnaście tysięcy trzysta pięćdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.\nZaskarżoną decyzją z (...) czerwca 2017 r. Nr (...) Minister Rozwoju i Finansów, uchylił decyzję własną z (...) listopada 2015 r. nr (...), w części dotyczącej ustalenia wysokości podlegającej zwrotowi kwoty części oświatowej subwencji ogólnej, zobowiązującą Powiat (...) do zwrotu nienależnie uzyskanej kwoty części oświatowej subwencji ogólnej za rok 2011 w wysokości 481.222,74 zł i ustalił tę kwotę w wysokości 455.608,28 zł.\nUrząd Kontroli Skarbowej w L. przeprowadził w Powiecie (...) kontrolę w zakresie prawidłowości gospodarowania środkami publicznymi, w tym realizacji obowiązków związanych z gromadzeniem danych stanowiących podstawę naliczenia części oświatowej subwencji ogólnej na rok budżetowy 2011, zakończoną wynikiem kontroli z dnia (...) czerwca 2014 r. znak: (...). Na podstawie ustaleń kontroli wyliczono, że otrzymana przez Powiat (...) w 2011 r. część oświatowa subwencji ogólnej - wskutek zawyżenia liczby uczniów przeliczeniowych - została zawyżona o kwotę 481.222,75 zł.\nMinister Rozwoju i Finansów - pismem z dnia (...) września 2015 zawiadomił Powiat (...) o wszczęciu z urzędu postępowania administracyjnego w sprawie zwrotu nienależnie uzyskanej kwoty części oświatowej subwencji ogólnej za rok 2011.\nNatomiast pismem z (...) września 2015 r. Ministerstwo Edukacji Narodowej poinformowało Ministra Finansów, że dokonało analizy ww. wyniku kontroli, przedstawiając opinię dotyczącą poczynionych w toku kontroli ustaleń w zakresie nieprawidłowości dotyczących konkretnie wymienionych szkół i placówek oświatowych związanych z wykazaniem uczniów posiadających orzeczenia o potrzebie kształcenia specjalnego.\nMinister Rozwoju i Finansów decyzją z (...) listopada 2015 r. zobowiązał Powiat (...) do zwrotu nienależnie uzyskanej kwoty części oświatowej subwencji ogólnej za rok 2011 w wysokości 481.222,74 zł.\nWnioskiem z (...) listopada 2015 r. Powiat zwrócił się do MF o ponowne rozpatrzenie sprawy, wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji, której zarzucił naruszenie przepisów postępowania: art. 7, 11, 12, 77, 78, 80 i 107 § 3 k.p.a. W uzasadnieniu wniosku, strona podniosła m.in., że wydając zaskarżoną decyzję, Minister w sposób niewłaściwy ocenił materiał dowodowy bezzasadnie pomijając w odniesieniu do Szkoły Podstawowej Specjalnej w ZSS w I., Gimnazjum Specjalnego w ZSS w I., Zasadniczej Szkole Zawodowej w Zespole Szkół Ponadgimnazjalnych w S., Technikum w Zespole Szkół Ponadgimnazjalnych w Z., Szkole Specjalnej Przysposabiającej do Pracy w Zespole Szkół Specjalnych nr 1 w G., konkretnie wskazanych uczniów posiadających orzeczenia o określonych niepełnosprawnościach, pozwalających na przypisanie im wskazanych wag, które pozwoliły na określenie kwot subwencji, uznając, że treść tych orzeczeń na to nie pozwala. Ponadto Powiat nie zgodził się ze stanowiskiem Ministra w zakresie odmowy uznania, że w Technikum w Zespole Szkół Ponadgimnazjalnych w Z. funkcjonowała klasa sportowa, z czym związana była możliwość przypisania do jej uczniów wagi P11 oraz nieprawidłowo wskazał, że w Młodzieżowym Ośrodku Wychowawczym w W. były 23 osoby a nie 28 jak wykazano dla potrzeb naliczenia subwencji oświatowej o wadze P34. Nadto, że w Gimnazjum Specjalnym przy MOW w W. zawyżono o 5 liczbę uczniów, którzy byli zarazem wychowankami MOW.\nKopię powyższego wniosku strony przekazano do Ministerstwa Edukacji Narodowej, celem zajęcia stanowiska odnośnie przedstawionych w nich wyjaśnień i argumentacji. Swoje stanowisko MEN przekazał w piśmie z (...) grudnia 2015 r.\nPismem z (...) stycznia 2016 r. Powiat ponownie wniósł zastrzeżenia do treści decyzji wydanej w I instancji oraz dołączył do niego orzeczenie nr (...) dotyczące wskazanego z imienia i nazwiska ucznia, z którego wynika potrzeba jego kształcenia specjalnego ze względu na niepełnosprawności sprzężone, w tym umiarkowany stopień upośledzenia umysłowego, wskazując na brak uwzględnienia tego faktu przez organ. Pismem z (...) stycznia 2016 r., które było następnie ponawiane Minister ponownie zwrócił się do MEN o zajęcie stanowiska w sprawie.\nPismem z (...) grudnia 2016 r. MEN zajął stanowisko w sprawie wskazując na zawyżenia a zarazem na zaniżenia w poszczególnych wagach odnoszące się do uczniów i wychowanków w placówkach oświatowych, w których ujawnione zostały nieprawidłowości i podtrzymał swoje stanowisko co do znaczenia orzeczenia nr (...) przy rozliczeniach, oraz co do braku podstaw do naliczania subwencji dla uczniów wskazywanych jako uczęszczających do klasy sportowej i podtrzymując prawidłowość pozostałych wyliczeń przedstawił je w dwóch wariantach:\nwariant I, w którym - ustalając kwotę zawyżenia subwencji - nie uznano za wychowanków młodzieżowych ośrodków wychowawczych osób jedynie skierowanych do tych placówek, niezakwaterowanych w nich w dniu 30 września 2010 r., wariant II, w którym - ustalając kwotę zawyżenia subwencji - za wychowanków młodzieżowych ośrodków wychowawczych uznano osoby jedynie skierowane do tych placówek, niezakwaterowane w nich w dniu 30 września 2010 r.- oraz wskazując na to, że przy uwzględnieniu tego wariantu należy uznać, że doszło do zawyżenia uczniów o 61,3860 uczniów przeliczeniowych i o 289.558 zł.\nPismem z (...) kwietnia 2017 r. MEN ponownie wskazał na swoje stanowisko w sprawie uwzględniając orzeczenie nr (...) dotyczące ucznia w Gimnazjum Specjalnym przy SOS w T. i wskazując, że istniały podstawy do przyjęcia naliczania subwencji na tego ucznia o wadze P5 oraz ponownie przedstawiając w II wariantach kwotę zawyżonej subwencji. Odnosząc się do preferowanego wariantu II MEN wskazał, z pewnymi zastrzeżeniami, że zawyżenie liczby uczniów przeliczeniowych stanowiło 53,9388 w związku z czym zawyżona kwota subwencji stanowiła kwotę 254 430 zł.\nMinister Rozwoju i Finansów decyzją z (...) czerwca 2017 r. uchylił zaskarżoną decyzję i ustalił do zwrotu kwotę 455.608,28 zł.\nOrgan II instancji wyjaśnił, że Minister Edukacji Narodowej dokonał podziału części oświatowej subwencji ogólnej na rok 2011 między poszczególne jednostki samorządu terytorialnego - w myśl § 3 rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 16 grudnia 2010 r. w sprawie sposobu podziału części oświatowej subwencji ogólnej dla jednostek samorządu terytorialnego w roku 2011 (Dz. U. Nr 249, poz. 1659, z późn. zm.) - według algorytmu określonego w załączniku do tego rozporządzenia.\nAlgorytm przewidywał m.in. odrębne wagi dla poszczególnych uczniów a podstawę do naliczenia kwoty części oświatowej subwencji ogólnej na 2011 r. dla poszczególnych jednostek samorządu terytorialnego, w tym dla Powiatu (...), stanowiły m.in. dane statystyczne dotyczące liczby uczniów (dzieci, wychowanków) w roku szkolnym 2010/2011 wykazywane przez dyrektorów szkół/placówek oświatowych w systemie informacji oświatowej, wg stanu na dzień 30 września 2010 r. i 10 października 2010 r., zweryfikowane przez organ prowadzący (dotujący) szkoły i placówki oświatowe.\nW oparciu o zgromadzony w rozpatrywanej sprawie materiał dowodowy Minister ustalił, że wskutek wykazania w systemie informacji oświatowej - według stanu na dzień 30 września 2010 r. - błędnych danych, w:\nSzkole Podstawowej Specjalnej w Zespole Szkół Specjalnych w I. - liczba uczniów przeliczonych wagą P2 została zawyżona o 1,\nGimnazjum Specjalnym wchodzącym w skład Zespołu Szkół Specjalnych w I. - liczba uczniów przeliczonych wagą P2 została zawyżona o 1,\nZasadniczej Szkole Zawodowej w Zespole Szkół Ponadgimnazjalnych w S. - liczba uczniów przeliczonych wagą P2 została zawyżona o 1,\nZasadniczej Szkole Zawodowej w Zespole Szkół Ponadgimnazjalnych w Z. - liczba uczniów przeliczonych wagą P11 została zawyżona o 4;\nTechnikum w Zespole Szkół Ponadgimnazjalnych w Z. - liczba uczniów została zawyżona o 1 ucznia przeliczonego wagą P2 oraz o 23 przeliczona wagą P11;\nSzkole Specjalnej Przysposabiającej do Pracy w Zespole Szkół Specjalnych nr 1 w G. - liczba uczniów przeliczonych wagą P5 została zawyżona o 2;\nMłodzieżowym Ośrodku Wychowawczym w W. - liczba wychowanków przeliczonych wagą P34 została zawyżona o 5 - co spowodowało zawyżenie o 96,5883 liczby uczniów przeliczeniowych. W konsekwencji Powiat (...) otrzymał w roku 2011 część oświatową subwencji ogólnej w wysokości wyższej od należnej o kwotę 455 608,28 zł.\nOrgan wskazał, że przy wagach P2, P4 i P5 zgodnie z art. 71b ust. 3 ustawy o systemie oświaty w brzmieniu obowiązującym w okresie objętym przedmiotową sprawą, wymagają one przy zastosowaniu tych wag opinii o potrzebie wczesnego wspomagania rozwoju dziecka oraz orzeczenia o potrzebie kształcenia specjalnego albo indywidualnego obowiązkowego rocznego przygotowania przedszkolnego i indywidualnego nauczania, a także o potrzebie zajęć rewalidacyjno-wychowawczych organizowanych zgodnie z odrębnymi przepisami, które wydają zespoły orzekające działające w publicznych poradniach psychologiczno-pedagogicznych, w tym w poradniach specjalistycznych. Orzeczenie o potrzebie kształcenia specjalnego określa zalecane formy kształcenia specjalnego, z uwzględnieniem rodzaju niepełnosprawności, w tym stopnia upośledzenia umysłowego. W tym stanie rzeczy przy naliczaniu części oświatowej subwencji ogólnej na rok 2011, mogli być uwzględnieni uczniowie, którzy posiadali wskazane orzeczenia. Minister stwierdził, że uczeń nie może być wykazywany w SIO jako uczeń o potrzebie kształcenia specjalnego na podstawie innych dokumentów (w tym orzeczeń o potrzebie niepełnosprawności) lub opinii nauczycieli czy specjalistów stwierdzających niepełnosprawność, gdyż jest to niezgodne z regulacjami prawnymi obowiązującymi w systemie oświaty. Minister wskazał, że z dniem 22 kwietnia 2009 r. weszła w życie ustawowa definicja niepełnosprawności sprzężonej. Zgodnie z definicją zawartą w art. 3 pkt 18 ustawy o systemie oświaty przez niepełnosprawności sprzężone należy rozumieć występowanie u dziecka niesłyszącego, lub słabo słyszącego, niewidomego lub słabo widzącego, z niepełnosprawnością ruchową, z upośledzeniem umysłowym albo z autyzmem co najmniej jeszcze jednej z wymienionych niepełnosprawności.\nTym samym Minister podkreślił, że przyczyny wystąpienia nieprawidłowości w zakresie wykazania danych w systemie informacji oświatowej według stanu na dzień 30 września 2010 r., polegały na wykazaniu m.in. przez placówki oświatowe konkretnych uczniów, którzy nie powinni być wykazani przy zastosowaniu wag P2, P5 ponieważ nie posiadali aktualnych orzeczeń o jakich mowa w art. 71b ust. 3 o systemie oświaty, nadto wykazaniu jako wychowanków młodzieżowego ośrodka wychowawczego korzystających z zakwaterowania w tych ośrodkach wychowanków przeliczanych wagą P34 i uczniów działających przy nich szkoły osób, które w dniu 30 września 2010 r., nie były zakwaterowane w tym ośrodku i nie były uczniami działającej przy nim szkoły a jedynie posiadały skierowania. Ponadto na wykazaniu jako uczniów klasy sportowej przeliczanych wagą P11, uczniów uczęszczających do klasy, która nie spełniała określonych przepisami prawa wymogów uznania jej za klasę sportową w świetle rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej i Sportu z 30 lipca 2002 r. w sprawie warunków tworzenia, organizacji oraz działania klas i szkół sportowych oraz szkół mistrzostwa sportowego (Dz. U. 126, poz. 1078).\nOdnosząc się do kwestii wykazywania przez MOW w Z. wychowanków według stanu na dzień 10 września 2010 r. Minister omówił procedurę dotyczącą umieszczania wychowanków w ośrodkach wychowawczych określoną w rozporządzeniu Ministra Edukacji Narodowej i Sportu z dnia 26 lipca 2004 r. w sprawie szczegółowych zasad kierowania, przyjmowania, przenoszenia, zwalniania i pobytu nieletnich w młodzieżowym ośrodku wychowawczym oraz młodzieżowym ośrodku socjoterapii (Dz. U. Nr 178, poz. 1833, z późn. zm.), które obowiązywało do dnia 30 grudnia 2011 r.\nPodkreślił, że analiza przepisów ustawy o systemie oświaty oraz ww. rozporządzenia, które posługuje się pojęciami takimi jak: przybycie, przyjęcie, doprowadzenie, uzasadnia wniosek, że to moment przyjęcia nieletniego do ośrodka wyznacza stosunek materialnoprawny kreujący sytuację wychowanka. Dopiero bowiem od momentu przekroczenia progu ośrodka nieletni nabywa status prawny wychowanka. Minister odwołał się w tym względzie również do rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej i Sportu z dnia 19 lutego 2002 r. w sprawie sposobu prowadzenia przez publiczne przedszkola, szkoły i placówki dokumentacji przebiegu nauczania, działalności wychowawczej i opiekuńczej oraz rodzaju tej dokumentacji (Dz. U. Nr 23, poz. 225, z późn. zm.), wskazując, że m.in. młodzieżowe ośrodki wychowawcze i młodzieżowe ośrodki socjoterapii prowadzą księgi wychowanków, do której wpisuje się określone tym rozporządzeniem dane, w tym datę przyjęcia wychowanka do placówki oraz datę i przyczynę skreślenia z listy wychowanków, a także nazwę i adres placówki, do której wychowanek został przeniesiony, przy czym wpisów w księdze wychowanków dokonuje się chronologicznie według dat przyjęcia wychowanków.\nMinister stwierdził w związku z tym, że nieletni, którego jedynie skierowano do ośrodka, a nie znalazł się on faktycznie w ośrodku wychowawczym w dniu 30 września 2010 r., nie mógł zostać wykazany w SIO, a obowiązkiem szkoły/placówki oświatowej jest systematyczne weryfikowanie liczby ucznióww.ychowanków korzystających z zakwaterowania oraz liczby uczniów posiadających orzeczenia o potrzebie kształcenia specjalnego.\nMinister odnosząc się do pisma MEN z (...) grudnia 2016 r. i (...) kwietnia 2017 r. wskazał, że akceptuje opinię w części potwierdzającej zawyżenie liczby uczniów przeliczeniowych w związku z zawyżeniem liczby wychowanków młodzieżowych ośrodków wychowawczych (wariant I) ponieważ wariant II opinii Ministerstwa Edukacji Narodowej nie jest zgodny z obowiązującymi w tym zakresie, cytowanymi w decyzji przepisami prawa.\nPonadto Minister stwierdził, że wskutek wykazania w systemie informacji oświatowej według stanu na dzień 30 września 2010 r., błędnych danych dotyczących Zasadniczej Szkoły Zawodowej w Zespole Szkół Ponadgimnazjalnych w Z. i Technikum wchodzącego w skład Zespołu Szkół Ponadgimnazjalnych w Z., odpowiednio o 4 i 23 (w różnych klasach), została zawyżona liczba uczniów przeliczonych wagą P11 = 0,20, dedykowaną uczniom klas sportowych. Było to niezgodne z rozporządzeniem Ministra Edukacji Narodowej i Sportu z dnia 30 lipca 2002 r., zgodnie z którym klasami sportowymi są oddziały, w których prowadzone jest szkolenie sportowe w jednej lub kilku dyscyplinach sportu, w kolejnych co najmniej trzech klasach danego typu szkoły, dla co najmniej 20 uczniów w oddziale.\nW tym stanie rzeczy zdaniem Ministra w obydwu szkołach nie zostały spełnione warunki do uznania, że spełnione zostały wymagania określone dla klasy sportowej w zakresie wymaganej liczebności takiej klasy.\nMinister odniósł się także do zarzutów odwołania i wskazał dlaczego uznaje je za bezzasadne.\nW związku z powyższą decyzją strona złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego zarzucając decyzji naruszenie:\nprawa materialnego tj:\nart. 3 pkt 11 w związku z art. 90 ust. 2a oraz 90 ust. 3a ustawy o systemie oświaty (Dz. U. z 2016 r. poz. 1943 z późn. zm.) poprzez błędną ich wykładnię w zakresie pojęcia "wychowanka",\n§ 2 ust. 1, 2 i 3 rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 27 grudnia 2011 r. (sprostowano na rozprawie jako rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej i Sportu z 26 lipca 2004 r.) w sprawie szczegółowych zasad kierowania, przyjmowania, przenoszenia, zwalniania i pobytu nieletnich w młodzieżowym ośrodku wychowawczym (Dz. U. Nr 296, poz. 1755.) poprzez ich niezastosowanie, a które to przepisy świadczą, że o uznaniu nieletniego za wychowanka młodzieżowego ośrodka wychowawczego decyduje skierowanie tej osoby do ośrodka, Prawa procesowego:\nart. 8, 9,11 k.p.a., polegające na braku wyjaśnienia dlaczego w zaskarżonej decyzji przyjęto wariant I stanowiska Ministra Edukacji Narodowej z (...) kwietnia 2017 r.,\nart. 7, 8, 9, 11, 77 § 1 art. 107 § 3 k.p.a, polegające na braku szczegółowego wyliczenia kwoty wymienionej w sentencji decyzji i braku szczegółowego sposobu jej wyliczenia,\nart. 7, 77 § 1 k.p.a, polegające na nieprawidłowym ustaleniu stanu faktycznego prowadzącego do stwierdzenia, że uczniowie nie posiadali orzeczeń o potrzebie kształcenia specjalnego,\nart. 7, 77 § 1 k.p.a. polegające na błędnym przyjęciu, że w Zasadniczej Szkole Zawodowej i Technikum w Z. wchodzącym w skład ZSP w Z. została zawyżona waga P11 wobec uczniów szkół sportowych, podczas gdy prawidłowe ustalenia stanu faktycznego, a w szczególności przeprowadzenie zajęć sportowych z tymi uczniami, powinno doprowadzić do uznania prawidłowości wydatkowania oświatowej subwencji ogólnej.\nW związku ze zgłoszonymi zarzutami strona wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ja decyzji z (...) listopada 2015 r. oraz o zasądzenie kosztów postępowania.\nW uzasadnieniu skargi strona zakwestionowała stanowisko Ministra uznając, że w sposób nieprawidłowy przyjął to stanowisko wynikające z opinii MEN, z której wynika, że wychowankami MOW są nieletni przyjęci do placówki i zakwaterowani w niej. Strona odwołała się w tej mierze do orzecznictwa sądów administracyjnych w szczególności do wyroku V SA/Wa 332/16, wskazując na to, że stanowisko zajęte w tym wyroku w zakresie pojęcia wychowanka wynika również ze zmiany przepisów w tym zakresie. Strona wskazała, że zmiana wprowadzona została rozporządzeniem Ministra Edukacji Narodowej z 2 listopada 2015 r. w sprawie rodzajów i szczegółowych zasad działania placówek publicznych, warunków pobytu dzieci i młodzieży w tych placówkach oraz wysokości i zasad odpłatności wnoszonej przez rodziców za pobyt ich dzieci w tych placówkach (Dz. U. z 2015 r. poz. 1872), w którym zawarta została definicja "wychowanka". Z § 15 rozporządzenia wprost wynika, że nieletni wobec którego sąd rodzinny orzekł o umieszczeniu w młodzieżowym ośrodku wychowawczym, staje się wychowankiem młodzieżowego ośrodka wychowawczego z dniem otrzymania przez dyrektora ośrodka, za pośrednictwem poczty, skierowania nieletniego do ośrodka, zgodnie z przepisami wydanymi na podstawie art. 81 ustawy z dnia 26 października 1982 r. o postępowaniu w sprawach nieletnich.\nOdpowiednie zmiany zostały wprowadzone również w ustawie z dnia 15 kwietnia 2011 r. o systemie informacji oświatowej (t.j. Dz. U. z 2015 r. poz. 45 z późn. zm.). Przepisem art. 5 pkt 4 lit. b ustawy z dnia 23 czerwca 2016 r. o zmianie ustawy o systemie oświaty oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2016 r. poz. 1010), dodano do art. 16 ustawy o systemie informacji oświatowej punkt 5, stanowiący, że dane dziedzinowe obejmują w przypadku wychowanka młodzieżowego ośrodka wychowawczego datę:\nprzekazania informacji o niedoprowadzeniu wychowanka do ośrodka - zgodnie z przepisami wydanymi na podstawie art.\n81 ustawy z dnia 26 października 1982 r. o postępowaniu w sprawach nieletnich (Dz. U. z 2014 r. poz. 382 oraz z 2015 r. poz. 1418 i 1707).\nStrona wskazała również, że w sprawie wypowiadał się również MEN, który ostatecznie wydał opinię wariantową przychylając się do wariantu II obejmującego prawo zgłoszenia w SIO wychowanków skierowanych do MOW, a nie wyłącznie w nich zakwaterowanych. Mimo tego Minister w zaskarżonej decyzji przyjął wariant I bez bliższego uzasadnienia swojego stanowiska.\nStrona wskazała również, że z decyzji wynika, ż Minister uwzględnił przy wyliczeniu kwoty nienależnej części subwencji orzeczenie nr (...) dotyczące ucznia A. K., którego dotyczyła waga P5, lecz z kwoty wskazanej do zwrotu części subwencji zdaje się wynikać, że nie zostało to w niej uwzględnione. Nadto strona nie zgodziła się ze stanowiskiem organu dotyczącym zakwestionowania subwencji należnej na uczniów klas sportowych, szczegółowo wskazując dlaczego jej zdaniem była ona prawidłowo naliczona w odniesieniu do uczniów Szkoły Podstawowej Specjalnej w Zespole Szkół Specjalnych w I., omawiając przypadek każdego z 4 uczniów. W odniesieniu zaś do utworzenia przez Technikum w ZSP w Z. klas sportowych dla 23 uczniów - waga P11, wskazała, że stanowisko organu wynika z braku uwzględnienia specyfiki tworzenia grup sportowych w szkole.\nW odpowiedzi na skargę Minister Finansów - jako uprawniony do działania w sprawie organ - wniósł o oddalenie skargi, które to stanowisko podtrzymał w piśmie procesowym z (...) kwietnia 2018 r.\nIstotę sporu w rozpoznawanej sprawie stanowi ocena zasadności zwrotu nienależnie uzyskanej kwoty części oświatowej subwencji ogólnej za 2011 r. zgodnie z art. 37 ust. 1 pkt 2 ustawy o dochodach jednostek samorządu terytorialnego (u.d.j.s.t.), który stanowi, że w przypadku, gdy ustalona dla jednostki samorządu terytorialnego część oświatowa subwencji ogólnej jest wyższa od należnej, minister właściwy do spraw finansów publicznych, w drodze decyzji zobowiązuje do zwrotu nienależnej kwoty tej części subwencji, chyba że jednostka ta dokonała wcześniej zwrotu nienależnie otrzymanych kwot - w zakresie subwencji za lata poprzedzające rok budżetowy.\nW przedmiotowej sprawie Minister Rozwoju i Finansów orzekł o zwrocie nienależnie uzyskanej kwoty części oświatowej subwencji ogólnej za 2011 r., uznając, że nastąpiło nieprawidłowe jej naliczenie na skutek zawyżenia liczby uczniów w poszczególnych wagach, co spowodowało zawyżenie liczby uczniów przeliczeniowych o 96,5883.\nNa wstępie należy wskazać, że Sąd uznaje ustalenia faktyczne poczynione w sprawie za właściwe, wskazując jednocześnie, że nie jest prawidłowa ocena tego stanu faktycznego w zakresie dotyczącym braku spełnienia przez skarżącego przesłanek do uzyskania przedmiotowej subwencji ogólnej w części oświatowej przeznaczonej na wychowanków Młodzieżowego Ośrodka Wychowawczego w W. (5) przeliczonych wagą P34, posiadających na dzień 30 września 2010 r. skierowania do tych ośrodków, ale nie przebywających w nich faktycznie.\nW odniesieniu do tego zagadnienia należy wskazać, że podział części oświatowej subwencji ogólnej na rok 2011 między poszczególne jednostki samorządu terytorialnego, został dokonany przez MEN zgodnie z art. 28 ust. 5 u.d.j.s.t., tj. według algorytmu określonego w załączniku do rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z 16 grudnia 2010 r. w sprawie sposobu podziału części oświatowej subwencji ogólnej dla jednostek samorządu terytorialnego w roku 2011 (Dz. U. Nr 249, poz. 1659). Algorytm przewidywał m.in. odrębne wagi P2, P5, przy których mogli być uwzględnieni jedynie uczniowie, wykazani w systemie informacji oświatowej, według stanu na dzień 30 września 2010 r., którzy posiadali orzeczenia poradni psychologiczno-pedagogicznych o potrzebie kształcenia specjalnego, o których mowa w art. 71b ust. 3 ustawy z 7 września 1991 r. o systemie oświaty (Dz. U. z 2004 r. Nr 256, poz. 2572 z późn. zm.).\nZgodnie z art. 71b ust. 1 u.s.o., kształceniem specjalnym obejmuje się dzieci i młodzież, o których mowa w art. 1 pkt 5 i 5a tej ustawy, wymagające stosowania specjalnej organizacji nauki i metod pracy. Przepis art. 71b ust. 3 tej ustawy stanowi, że opinie o potrzebie wczesnego wspomagania rozwoju dziecka oraz orzeczenia o potrzebie kształcenia specjalnego, albo indywidualnego obowiązkowego rocznego przygotowania przedszkolnego i indywidualnego nauczania, a także o potrzebie zajęć rewalidacyjno-wychowawczych, organizowanych zgodnie z odrębnymi przepisami, wydają zespoły orzekające działające w publicznych poradniach psychologiczno-pedagogicznych, w tym w poradniach specjalistycznych. Orzeczenie o potrzebie kształcenia specjalnego określa zalecane formy kształcenia specjalnego, z uwzględnieniem rodzaju niepełnosprawności, w tym stopnia upośledzenia umysłowego.\nW ocenie Sądu przepisy mające zastosowanie w sprawie, nie przewidują możliwości innego od wskazanego wyżej sposobu dokumentowania, że dany uczeń, ze względu na stopień i rodzaj niepełnosprawności kwalifikuje się do określonego kształcenia specjalnego wskazanego w orzeczeniu zespołu orzekającego, z czym powiązana jest następnie właściwa waga, według której wylicza się kwotę subwencji na danego ucznia.\nSąd uznaje w związku z tym za prawidłowe stanowisko organu odnoszące się do uczniów Szkoły Podstawowej Specjalnej w ZS w I. (1 uczennica waga P2), Gimnazjum Specjalnego wchodzącego w skład Zespołu Szkół Specjalnych w I. (1 uczeń - waga P2), Zasadniczej Szkoły Zawodowej w ZSP w S. (1 uczennica - waga P2), Technikum w Zespole Szkół Ponadgimnazjalnych w Z. (1 uczennica - waga P2), którzy nie posiadali na dzień 30 września 2010 r. aktualnych i stosownych do wykazywanych wag orzeczeń zespołu orzekającego. W odniesieniu do Szkoły Specjalnej Przysposabiającej do Pracy w ZSS nr 1 w G. (2 uczniów - waga P5, zamiast wagi P4) Sąd powziął wątpliwość, czy uwzględniono w tej liczbie ucznia A.K, który posiadał orzeczenie nr (...), które powinno zostać uwzględnione. W świetle obowiązującego w tej kwestii stanu prawnego, w tym ustawy z 19 lutego 2004 r. o systemie informacji oświatowej (Dz. U. 49 poz. 463 z późn. zm.) i wydanego na jej podstawie rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej i Sportu z 16 grudnia 2004 r. w sprawie szczegółowego zakresu danych w bazach danych oświatowych, zakresu danych identyfikujących podmioty prowadzące bazy danych oświatowych, terminów przekazywania danych między bazami danych oświatowych oraz wzorów wydruków zestawień zbiorczych (Dz. U. Nr 277, poz. 2746, z późn. zm.) - nie można uwzględnić stanowiska strony co do uznania, że uczniowie ci prawidłowo zostali wskazani w (SIO).\nZdaniem Sądu, nie można bowiem uznać, że w świetle obowiązujących przepisów uprawnione jest przyjęcie, że w odniesieniu do wspomnianych uczniów można uwzględnić orzeczenia wydane przez zespół orzekający tylko na dany rok szkolny, który nie dotyczył roku 2010/2011, na czas ukończenia gimnazjum, lub orzeczeń wydanych wprawdzie w tym roku szkolnym, ale kilka miesięcy po dacie 30 września 2010 r., a więc nie posiadających na tę datę aktualnych orzeczeń.\nKonsekwencją uregulowań dotyczących kształcenia specjalnego są zapisy przyjęte w algorytmie podziału części oświatowej subwencji ogólnej na rok 2011, stanowiącym załącznik do rozporządzenia z dnia 16 grudnia 2010 r. Zgodnie z opisem wag P2 i P5, przy tej wadze mogli być uwzględnieni jedynie uczniowie, którzy posiadali orzeczenia, o których mowa w art. 71b ust. 3 u.s.o.\nPrawidłowe jest również stanowisko organów co do braku podstaw do wykazania w SIO na dzień 30 września 2010 r. 23 uczniów klasy sportowej I, II i III klasy Technikum wchodzących w skład Zespołu Szkół Ponadgimnazjalnych w Z. jak również 4 uczniów klasy I Zasadniczej Szkoły Zawodowej w ZSP w Z.\nZgodnie z § 1 ust. 1 - wydanego na podstawie art. 9 ust. 5 u.s.o. - rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej i Sportu z dnia 30 lipca 2002 r. w sprawie warunków tworzenia, organizacji oraz działania klas i szkół sportowych oraz szkół mistrzostwa sportowego (Dz. U. Nr 126, poz. 1078), klasami sportowymi są oddziały, w których prowadzone jest szkolenie sportowe w jednej lub kilku dyscyplinach sportu, w kolejnych co najmniej trzech klasach danego typu szkoły, dla co najmniej 20 uczniów w oddziale. Klasy sportowe - w myśl ust. 2 cyt. przepisu - mogą być tworzone w szkołach podstawowych, gimnazjach, szkołach ponadgimnazjalnych i szkołach ponadpodstawowych dla młodzieży. W świetle powyższego jednoznacznego zapisu, brak jest podstaw do uznania, że uczniowie wykazywanych spornych klas sportowych, mogli być wykazani w SIO. Należy wskazać, że nieprawidłowości związanej z wykazaniem tych uczniów, nie może zmienić fakt rzeczywistego przeprowadzenia zajęć z uczniami w ilości zgodnej z rozporządzeniem, czy też ich osobista sytuacja, w związku z tym Sąd argumenty strony w tej mierze uznaje za nietrafne. Bez znaczenia pozostaje również podnoszona przez stronę możliwość tworzenia tzw. grup sportowych. Zgodnie bowiem z § 8 ust. 1 powyższego rozporządzenia w przypadkach uzasadnionych względami bezpieczeństwa, specyfiką dyscypliny sportu lub zróżnicowanym poziomem sportowym uczniów w czasie zajęć sportowych oddział może być dzielony na grupy ćwiczeniowe. Sytuacja o jakiej jest mowa w tym przepisie nie miała miejsca, należy bowiem zauważyć, że w żadnej z wymienionych wyżej szkół, nie istniał 20 osobowy oddział, który dopiero w uzasadnionych przypadkach mógłby zostać podzielony na grupy.\nSąd za zasługujące na uwzględnienie uznał natomiast zarzuty związane z zakwestionowaniem przez organy wykazania w SIO 5 wychowanków z przypisaną doń wagą P34 - Młodzieżowego Ośrodka Wychowawczego w W. będących zarazem uczniami tej placówki.\nRozważając tę kwestię należy wskazać, że zagadnieniem spornym między stroną a organem jest to, jak należy rozumieć użyte w ustawie o systemie oświaty określenie "wychowanek", a zatem kiedy nieletni staje się wychowankiem młodzieżowego ośrodka wychowawczego - czy od momentu skierowania go do tej placówki przez właściwego starostę, czy też dopiero od chwili faktycznego przybycia do tej placówki.\nW sprawie nie budzi sporu, że określenie "wychowanek" nie zostało zdefiniowane w ustawie. Sąd uznaje w związku z tym, że należało wobec tego odwołać się do jego językowego znaczenia. Sąd przyjmuje, że skoro według Słownika języka polskiego PWN "wychowanek", ma więcej niż jedno znaczenie, to mając na uwadze kontekst prawny rozpoznawanej sprawy należało uznać, że "wychowanek" to osoba wzięta na wychowanie przez kogoś, będąca pod czyjąś opieką.\nSąd zauważa przy tym, że w zaskarżonej decyzji, jak również w toku postępowania sądowego organ zwracał uwagę na to, że w odniesieniu do braku możliwości uwzględnienia przy naliczaniu części oświatowej subwencji ogólnej, istotna jest nie tylko kwestia samej definicji pojęcia "wychowanek", ale prawidłowe ustalenie według stanu na dzień 30 września 2010 r. liczby wychowanków korzystających z zakwaterowania w takim ośrodku.\nOdnosząc się do tego zagadnienia należy wskazać zdaniem Sądu, że wymóg dotyczący uznania, że wychowanek został zakwaterowany należy rozumieć w szerszym znaczeniu mając na uwadze zapisy prawa dotyczące procedury zmierzającej do umieszczenia nieletniego w młodzieżowym ośrodku wychowawczym.\nPrzypomnieć w związku z tym należy, że umieszczenie nieletniego w młodzieżowym ośrodku wychowawczym następuje na podstawie orzeczenia sądu rodzinnego, który w przypadkach określonych w art. 12 zdanie pierwsze ustawy z dnia 26 października 1982 r. o postępowaniu w sprawach nieletnich (Dz. U. z 2010 r. Nr 33, poz. 178;), jeżeli zachodzi potrzeba zapewnienia nieletniemu jedynie opieki wychowawczej, może orzec umieszczenie go w młodzieżowym ośrodku wychowawczym (art. 12 zdanie drugie). Z powołanego przepisu wynika zatem, że nieletni, wobec którego orzeczono umieszczenie w młodzieżowym ośrodku wychowawczym, jest osobą wziętą na wychowanie, będącą pod opieką takiego ośrodka.\nZgodnie z § 5 ust. 1 rozporządzenia z 26 lipca 2004 r. w sprawie szczegółowych zasad kierowania, przyjmowania, przenoszenia, zwalniania i pobytu nieletnich w młodzieżowym ośrodku wychowawczym (Dz. U. Nr 178, poz. 1833 z późn. zm.; dalej rozporządzenie MENiS) w ośrodku dla każdego nieletniego opracowuje się i realizuje indywidualny program resocjalizacyjny lub terapeutyczny. Nieletniemu umieszczonemu w ośrodku zapewnia się warunki niezbędne do nauki, wychowania, resocjalizacji i terapii, w tym warunki bezpiecznego pobytu (§ 6 ust. 1 rozporządzenia), z czym wiąże się konieczność pokrywania wszelkich związanych z tym kosztów całodobowego pobytu określonego w § 6 ust. 2 rozporządzenia.\nOceniając stanowisko organu konieczne jest więc rozważenie, kiedy nieletni, wobec którego sąd rodzinny orzekł umieszczenie w młodzieżowym ośrodku wychowawczym, staje się "wychowankiem".\nW myśl § 4 rozporządzenia MENiS z dnia 26 lipca 2004 r. pojęcia "przybycie" i "przyjęcie" używane są zamiennie. Podkreślenia wymaga, że powołany przepis określa czynności, które podejmuje dyrektor ośrodka po przybyciu nieletniego, przy czym z istoty czynności wymienionych w § 4 ust. 1 wynika, że wymagają one obecności nieletniego. Stwierdzić należy, że powiadomienie, o którym mowa w § 4 ust. 3 rozporządzenia MENiS z dnia 19 lutego 2002 r. następuje więc w istocie po przybyciu, a nie przyjęciu do ośrodka. Przyjęcie jest bowiem czynnością wcześniejszą i następuje na podstawie skierowania właściwego starosty. Dyrektor ośrodka, zgodnie z § 3 ust. 6 rozporządzenia MENiS z dnia 26 lipca 2004 r., wraz ze skierowaniem otrzymuje pełną dokumentację dotyczącą nieletniego i ma obowiązek zapewnienia nieletniemu miejsca w ośrodku (§ 4 ust. 4 rozporządzenia MENiS z dnia 26 lipca 2004 r.). Z przytoczonych regulacji wynika, że dyrektor ośrodka nie może odmówić przyjęcia nieletniego, zaś od chwili skierowania nieletniego do ośrodka na dyrektorze spoczywają określone obowiązki. Z uwagi na to, że data przybycia nieletniego do ośrodka nie jest znana, obowiązki wymienione w § 5 i § 6 rozporządzenia MENiS z dnia 26 lipca 2004 r. aktualizują się od chwili doręczenia dyrektorowi ośrodka skierowania wraz z dokumentacją, o której mowa w § 3 ust. 6 tego rozporządzenia.\nZgodnie z art. 90 ust. 3d u.s.o. dotacje, o których mowa w art. 90 ust. 1a-3b u.s.o., są przeznaczone na dofinansowanie realizacji zadań szkoły lub placówki w zakresie kształcenia, wychowania i opieki, w tym profilaktyki społecznej i mogą być wykorzystane wyłącznie na pokrycie wydatków bieżących szkoły lub placówki. Należy uznać w związku z tym, że finansowanie wydatków (w tym wynagrodzenia dla zatrudnionego personelu) związanych z rezerwacją miejsca dla skierowanego do ośrodka nieletniego mieści się w pojęciu realizacji zadań placówki, o których mowa w art. 90 ust. 3d u.s.o. W związku z tym podkreślić trzeba, że brak jest uzasadnionych podstaw do przyjęcia, że w przypadku gdy ośrodek realizuje ustawowe zadania w okresie oczekiwania na przybycie wychowanka, nie powinien otrzymywać dotacji w wysokości uwzględniającej także tego wychowanka. Pogląd taki wyraził Naczelny Sąd Administracyjny w wyrokach II GSK 2125/17, II GSK 692/15.\nNaczelny Sąd Administracyjny zauważył nadto, że Minister Edukacji Narodowej różnie interpretował pojęcie "wychowanka". W sprawie o sygn. akt II GSK 2125/17 powołał się na pismo Ministra Edukacji Narodowej z (...) maja 2012 r. skierowane do Marszałka Sejmu RP, stanowiące odpowiedź na interpelację poselską. W powołanym piśmie stwierdzono, że nieletniego skierowanego do młodzieżowego ośrodka wychowawczego w okresie rezerwacji dla niego miejsca należy traktować jak wychowanka tej placówki, na którego przysługuje dotacja.\nZ kolei w piśmie z (...) czerwca 2016 r. nr (...) (dostępne na www.sejm.gov.pl), będącym odpowiedzią MEN na interpelację w sprawie rozliczania subwencji oświatowej przeznaczonej dla młodzieżowych ośrodków wychowawczych MEN wyjaśnił, że: "Do 2012 r. MEN zajmował stanowisko, że ośrodek jest zobowiązany do rezerwowania przez określony czas miejsca dla nieletniego, mogącego w każdej chwili pojawić się w ośrodku, co pozwalało uznać zasadność subwencjonowania tego okresu. Problem ujmowania w SIO wychowanków niedoprowadzonych do MOW i MOS, a w konsekwencji naliczania dla nich wag przeliczeniowych w algorytmie podziału części oświatowej subwencji ogólnej dla JST, został wskazany w raporcie specjalnego Centralnego Biura Antykorupcyjnego (CBA) z 2 lutego 2012 r. pt. Wątpliwości dotyczące zasad przyznawania dotacji niepublicznym placówkom resocjalizacyjnym. W raporcie potraktowano jako nieprawidłowość wykazywanie w SIO oraz przekazywanie subwencji/dotacji na nieletnich, którym wskazano miejsce w ośrodku, a nie zostali do niego doprowadzeni, co skutkowało odmiennym stanowiskiem MEN w kwestii wykazywania w SIO wychowanków, którym wskazano ośrodek, a którzy fizycznie nie zostali w nim umieszczeni. Stanowisko prezentowane po 2012 r. zostało poddane szczegółowej analizie, w związku z dużą liczbą interwencji ze strony środowiska placówek resocjalizacyjnych, organów prowadzących oraz parlamentarzystów".\nZauważenia wymaga, że w piśmie z (...) kwietnia 2017 r. dotyczącym przedmiotowej sprawy w odniesieniu do Młodzieżowego Ośrodka Wychowawczego W. Minister Edukacji Narodowej wskazał, że "wychowanków skierowanych, a niedoprowadzonych do MOW do 30 września roku poprzedzającego przekazanie subwencji, należało uznać za wychowanków ośrodka. W związku z powyższym Ministerstwo Edukacji Narodowej rekomenduje przyjęcie wariantu II".\nSąd podkreśla w związku z tym, że miejsce w ośrodku rezerwowane jest dla konkretnego wychowanka, który posiada już skierowanie wydane przez właściwego Starostę, zaś samo to skierowanie (umieszczenie w ośrodku), jest poprzedzone procedurą, w której uczestniczy sąd rodzinny, starosta właściwy ze względu na miejsce zamieszkania lub pobytu nieletniego, Ośrodek Rozwoju Edukacji i młodzieżowy ośrodek wychowawczy (kwestie te szczegółowo reguluje rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej z dnia 26 lipca 2004 r.)\nNależy podkreślić w związku z tym, że kwestie związane z różną interpretacją pojęcia "wychowanek" przez MEN w kontekście zasadności wykazywania nieletnich skierowanych do ośrodka wychowawczego, którzy na datę 30 września fizycznie w nim nie przebywali, miało bezpośredni wpływ na uznanie prawidłowości naliczania części oświatowej subwencji ogólnej, a co za tym idzie podziału jej między poszczególne j.s.t. i dalszego jej podziału na potrzeby poszczególnych placówek oświatowych, w tym ośrodków wychowawczych przez j.s.t.- i w konsekwencji częstego nakazywania zwrotu przekazywanych kwot jako pobranych nienależnie.\nW przedmiotowej sprawie mimo zasięgnięcia przez organ opinii u MEN w zakresie prawidłowości udzielenia subwencji za rok 2011 i jasnego stanowiska MEN co do subwencji należnej MOW zawartego w piśmie z (...) kwietnia 2017 r., organ w zaskarżonej decyzji poglądu tego nie podzielił wskazując na to, że w jego ocenie stan prawny, nie pozwala na przyjęcie stanowiska Ministra Edukacji.\nW ocenie Sądu tego rodzaju działanie pozwala na uznanie, że strona może skutecznie powoływać się na naruszenie treści art. 8 k.p.a., ponieważ opinia zarówno Ministra Edukacji Narodowej jak i decyzja Ministra Finansów i Rozwoju, podjęta bez akceptacji tej opinii i szerszego wskazania dlaczego przedmiotowa interpretacja nie jest właściwa, miała miejsce w tym samym stanie prawnym, przy wyraźnym zaznaczeniu MEN w piśmie z (...) lutego 2017 r., że rekomenduje stanowisko korzystne dla strony.\nKwestia ta ma w sprawie tym bardziej istotne znaczenie, że przedmiotowe wątpliwości interpretacyjne zostały ostatecznie wyjaśnione na przyszłość w związku z tym, że w § 15 rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 2 listopada 2015 r. w sprawie rodzajów i szczegółowych zasad działania placówek publicznych, warunków pobytu dzieci i młodzieży w tych placówkach oraz wysokości i zasad odpłatności wnoszonej przez rodziców za pobyt ich dzieci w tych placówkach (Dz. U. z 2015 r. poz. 1872) wprowadzono definicję wychowanka. Jest nim nieletni, wobec którego sąd rodzinny orzekł o umieszczeniu w młodzieżowym ośrodku wychowawczym, i który staje się nim z dniem otrzymania przez dyrektora ośrodka, za pośrednictwem poczty, skierowania, zgodnie z przepisami wydanymi na podstawie art. 81 ustawy o postępowaniu w sprawach nieletnich. Przedmiotowe zmiany prawne zostały uznane przez NSA (por. wyrok Naczelny Sąd Administracyjny z 10 listopada 2016 r., sygn. akt II GSK 692/15 oraz wyrok z dnia 21 listopada 2017 r. II GSK 2125/17) jako potwierdzające stanowisko, że wychowankiem młodzieżowego ośrodka wychowawczego, który powinien być wykazywany w informacji stanowiącej podstawę otrzymania dotacji, o której mowa w art. 90 ust. 3a u.s.o., jest także nieletni, który został skierowany do ośrodka przez właściwego starostę, w okresie od daty otrzymania przez kierownika ośrodka, za pośrednictwem poczty, skierowania nieletniego do ośrodka do przekazania przez dyrektora ośrodka informacji o niedoprowadzeniu wychowanka do ośrodka.\nW tym stanie rzeczy Minister ponownie rozpoznając sprawę, powinien wziąć pod uwagę przedstawione wyżej stanowisko Sądu i wykładnię prawa zawartą w uzasadnieniu niniejszego wyroku, a także rozważyć prawidłowość obliczenia wysokości kosztów placówek młodzieżowych ośrodków wychowawczych ponoszonych w związku z zarezerwowaniem miejsca celem przyjęcia wychowanka posiadającego wskazanie i skierowanie do tej placówki. W konsekwencji organ będzie zobowiązany w toku ponownego rozpoznania sprawy wydać decyzję, w której właściwie wyliczy kwotę należną do zwrotu w odniesieniu do wszystkich elementów udzielonej subwencji placówkom oświatowym, których dotyczy spór, ze wskazaniem jej części składowych i sposobu wyliczenia. Organ szczególnie zwróci uwagę na wątpliwości strony, czy rzeczywiście mimo uznania wiążącej mocy orzeczenia nr (...), fakt ten został odzwierciedlony w wyliczeniach i dokonując ich ponownie uwzględni go.\nZ powyższych względów na zasadzie art. 145 § 1 lit. a i c p.p.s.a. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił zaskarżoną decyzję orzekając o kosztach na podstawie art. 200 i 205 § 2 p.p.s.a.


vSpectrum 'GIGS SHOOTER': Muszla Fest XV - Bydgoszcz, 2017 - Post Scriptum\nSłów kilka i zdjęć parę...\nTegoroczna okrągła XV edycja Muszla Fest wydała mi się najsympatyczniejszą zaliczoną dotychczas. Opinia może niezbyt wymierna biorąc pod uwagę fakt, że osobiście zaliczyłam niecałą połowę wszystkich „Muszli”. Przykładowo, kiedy zeszłoroczną imprezę efektownie zamykał Vader, ja byłam na drugim końcu Polski i zamiast wgapiać się zadymioną tradycyjnie „wiaderową” scenę teoretycznie zawierającą Petera z ekipą, podziwiałam widoki gdzie indziej. Mam za to na koncie edycje odbywające się w pierwotnej lokalizacji w parku Witosa.\nPogrubienia w tekście otwierają poszczególne galerie.\nNie wiem co na ten wyjątkowo miły nastrój wpłynęło w tym roku najbardziej. Może kompaktowy teren festiwalu, lekko ściśnięty i zdecydowanie bardziej przytulny, może niemal rodzinna atmosfera, a może zwyczajnie fakt, że byłam niejako u siebie, mając wokół mnóstwo znajomych twarzy. Wersja – jedna scena, przerwy w koncertach na zmianę dekoracji też na korzyść, bo pomiędzy koncertami trzeba koniecznie pogadać, spokojnie trzepnąć piwo i pożywić się czasem. Hasło „Bo wolność jest w nas” zdecydowanie poprawia samopoczucie, kilka fajnych deklaracji rzucanych ze sceny i człowiek naprawdę czuje się dobrze. Bo jeżeli ktoś jeszcze nie zauważył Muszla Fest jest dla publiki wymagającej muzycznie, intelektualnie i światopoglądowo.\nNie zabrakło dobrych inicjatyw: namiot Amnesty International w którym można było poprzeć wybraną sprawę podpisem, kolejny z rejestracją dawców szpiku oraz pozytywna akcja „Pudełko Lilki” zbierającej na żarełko dla czworonożnych futrowatych sprzedażą muzycznych gadżetów. Dodajmy do tego ciekawy zestaw kapel, których teksty często mobilizują do myślenia i przesłanie Muszli „Dobre miejsce dla: tolerancji, różnorodności, szacunku, otwartości, zrozumienia”, czyli towaru ostatnio mocno deficytowego.\nPiątkowa aura była iście piekielna, słońce smażyło solidnie, publika zbierała się dość ospale, w końcu dla niektórych był to normalny dzień pracy. Festiwal otworzył bydgoski THE SHITSTORMS – czyli Three-man shitshow, który urzekł mnie deklaracją na fb profilu: „Nie lubimy: czarno-białych zdjęć z koncertów” – no ja tez nie. Chłopaki obok zajebiaszczej stylówy podali bardzo przyjemne dźwięki i to w warunkach cokolwiek trudnych, biorąc pod uwagę mikrą frekwencję trafiającą rutynowo w otwieracze. Moja być zadowolona.\nKolejno miała być Harusha, ale dojazd się wydłużył ekipie, więc spóźnialskim uprzejmość wyświadczyła reaktywowana rok temu wrocławska PRAWDA serwując solidny punk rock z mocnym wokalem Melona. Energia ściągnęła trochę luda na front barierek, większość jednak nadal leniwie polegiwała na trawce, albo chowała się przed słoneczkiem w cieniu parasolek. Kolejny punk rockowy punkt programu to Harusia, HARUSHA znaczy, która pobudziła publiczność do żywszych reakcji i nieśmiałego jeszcze sprawdzania wytrzymałości barierek. Band świeżynka, bo powstał w zeszłym roku zaledwie, ale już członkowie to dobrze znana ekipa Zbigniew „Ozi” Szmatłoch i Dominik „Harry” Pyrzyna. Fajny klimat i świetnie podane dźwięki. Nieobecnym polecam album „HARUSHA – Tysiąc lat”, tematyka utworów i różnorodny klimat mogą zaskoczyć.\nKolejny jest NONE i ostrzejsze granie, szczególnie od czasu kiedy mikrofon przejął Pachu. Tu już deptanie podscenicznej trawki było solidniejsze i entuzjazm publiki zdecydowanie efektywniejszy. Baletowo imprezę podkręcił jeszcze skład świętujący w tym roku swoje 30-lecie: GA-GA ZIELONE ŻABKI, były wreszcie radosne młyneczki i kicanki. Nieco po dwudziestej pierwszej, na terenie festiwalowym zagęściło się wydatnie, dotarli ci, którzy dzielnie tego dnia pracowali i trafili prosto na występ rewelacyjnego RISK IT- przedstawicieli niemieckiej sceny hardcore.\nKolejno publikę przejął CONFLICT punkowa załoga z Londynu z trzydziestosześcioletnim stażem. Publikę niewątpliwie urzekł ekspresyjny Colin Jerwood sympatycznym i szczerym wylewem serdeczności minimalnie wzmocnionych procentami. Było tulenie pierwszych rzędów. Ekipa obok anarchistycznych i antywojennych tekstów, aktywnie wspiera też obronę praw zwierząt, za co mają u mnie plus. Bydgoski CHAINSAW zamykał piątkowe granie, rozgrzewając nieco publikę w wieczornym chłodku i brzmieniowo i pirotechnicznie.\nSobotnie granie rozpoczynał UNBEATEN, sympatyczny skład wielokrotnie przeze mnie widziany, świetna Eliza, nie mniej rewelacyjna reszta ekipy i mój i tak mizerny obiektywizm właśnie poszedł sobie gdzie indziej, więc na tym zakończę. Za to polecam do posłuchania. Na świecki LOWTIDE mam urodzaj w tym roku. Mimo wczesnej jeszcze pory pod sceną trochę ludków sprawdzających wytrzymałość barierek.\nNiesamowity koncert dała #ElBanda. Najpierw usunięty został segment barierek oddzielających scenę od publiki, symbolicznie, bo Anna Zajdel vel Czeremcha za podziałami nie przepada i słusznie. Podobnie jak nie przepada za uciszaniem słabszych, nietolerancją i wreszcie za demolką puszczy. Sprzeciw i bezsilność przekute na bunt, na sztukę, na krzyk i na teksty El Bandy. Niesamowity popis Zajdel, który jednych zbulwersował, drugich zaskoczył, a innym dał siłę i głos. Występ, który z całego festiwalu został najdłużej w mojej pamięci.\nKolejno nieco delikatniej uwagę publiki zajął ULICZNYOPRYSZEK z dubeltowymi wokalami i z przesłaniem „Na zawsze punk”, później SCHIZMA czyli bydgoska klasyka z ogromnym doświadczeniem i mnóstwem zdeklarowanych fanów pod sceną. Z punkowych klimatów festiwalowanie wybił kompletnie KATz Romanem Kostrzewskim, który do sobotniego zestawu atrakcji gatunkowo pasował jak kwiatek do kożucha, za to mi - metaluchowi idealnie.\nPrzynajmniej fani IGNITE mieli czas żeby zebrać siły przed baletem jaki zdewastował do reszty zieleninę pod sceną. Ignite ostatnio odwiedzili Bydgoszcz w 2012 roku, przed wydaniem najnowszego krążka „ A War Against You” grając w Estrada Stage Bar i równie skutecznie miotali muszlową publiką, co estradową te kilka lat wcześniej. Zabawa była doskonała, setlista przekrojowa, energia reanimowała tych 'zmęczonych' procentami, dźwięk zmiatał pierwsze rzędy i wszyscy się ładnie bawili. IGNITE zdecydowanie gwiazda festiwalu, tym trudniejsze zadanie miał kolejny band wobec nadwyrężonych poważnie sił publiki.\nKrakowski CF98 ze świetnym wokalem Karoliny zaserwował nieco dźwięków ze świeżutkiego albumu „Story Makers”, a festiwal dla mnie zakończył się na wesołych tańcach grupowych przy dźwiękach podawanych przez ekipę LENIWCA.\nTeraz wychwalać zamierzam paszę dla festiwalowiczów, czyli strefę gastronomiczną dzięki której zostałam fanką „RebelToast”, tosty pycha. Pierwszy polski fest na którym radośnie i smacznie się obżarłam. Do wyboru były też ognista i nie tylko pizza, burgery, kebab. Uzupełnianie płynów obok bezalkoholowych napojów, zapewniało „piwo” o woltażu 3,5%, zgodnie z ustawą o imprezach masowych i całkowicie niezgodnie z życzeniami publiki. W tym wypadku niestety strona ustawowa ma pierwszeństwo.\nDodatkowego docenienia wymaga również ekipa Happy Light, która nie dość, że pięknie podziałała światłem na scenie, to jeszcze dzielnie ogarniała dźwięk, żeby w możliwie najlepszej jakości trafiał do uszu publiczności, nie męcząc zbędnymi decybelami. Świecenie marki Happy Light wyczuciem i solidnością roboty niezmiennie „makes me happy”.\nDocenienia wymaga solidna organizacja, świetna atmosfera i ogrom pracy włożonej w przygotowanie jedynego w swoim rodzaju festiwalu. Ci którzy postanowili sierpniowy weekend spędzić w Myślęcinku niewątpliwie nie żałują, zaliczyli wyjątkową imprezę muzycznie promującą od piętnastu lat Bydgoszcz przy okazji, co miasto mam nadzieję docenia choć trochę.\nDocenić wypada również ZDMiKP, które stanęło na wysokości zadania odwożące dodatkowymi busami imprezujących do łóżeczek.\nAutor: vSpectrum o 02:01


Inicjacja seksualna 18-latka: czy masturbacja wpływa na brak erekcji? [Porada eksperta] - PoradnikZdrowie.pl\n2015-05-19 7:02 Agnieszka Chochoł\nMam 18 lat, jestem zdrowy, bez nałogów, nie palę, alkohol bardzo okazjonalnie, 0 narkotyków. Mam problem z seksem. Niedawno poznałem dziewczynę (moją pierwszą) i miesiąc temu zdecydowaliśmy się uprawiać seks. Niestety nie udało nam się to. Pierwszy raz nawet nie udało się założyć prezerwatywy, penis opadał. Kolejne 3 razy udało nam się założyć gumkę, ale nie mogłem utrzymać wzwodu, aby wejść w partnerkę. Kolejne próby to udane założenie prezerwatywy i nawet odbyliśmy stosunek (lecz krótki). Problem polega na tym, że penis opada w pochwie po kilku ruchach. Jestem strasznie przygnębiony i zestresowany całą tą sytuacją, mam powoli dość. Dodam, że od 15. roku życia się masturbuję, stało się to moją codziennością (przy filmach porno). Ale od czasu, gdy poznałem dziewczynę, przestałem to robić, a raczej ograniczyłem. Ostatni miesiąc nie oglądałem filmów dla dorosłych, a masturbowałem się bardzo rzadko. Bardzo się boję, że partnerka mnie w końcu zostawi. Na razie jest bardzo wyrozumiała. No, ale ile można...? Nie wiem, co robić. Nie próbowaliśmy seksu bez prezerwatywy, ponieważ boimy się ciąży. Podejrzewam, że bez niej było by okej. Partnerka nie ma jeszcze możliwości brania tabletek antykoncepcyjnych.\nU 70-90% młodych mężczyzn problemy ze wzwodem tkwią w psychice. Z opisu można wywnioskować, że twój problem ze sprawnością ma podłoże nerwicowe. Charakterystyczne dla tej grupy zaburzeń jest to, że brak erekcji lub jej zanik występuje właśnie przy usiłowaniu podjęcia stosunku płciowego. Erekcja może również - tak jak u ciebie - ustąpić podczas trwania stosunku i dodatkowo może pojawić się wytrysk przedwczesny. Psychogenne zaburzenia erekcji rozwijają się najczęściej na podłożu lękowym tak silnym, że następuje hamowanie bodźców seksualnych i prawidłowej reakcji na te bodźce. Najczęściej jest to lęk przed niepożądaną ciążą, zakażeniem chorobą weneryczną lub HIV, niską samooceną w roli kochanka.\nMasturbacja nie wywołuje problemów z erekcją. Jest naturalną formą rozładowania napięcia seksualnego, szczególnie u młodych mężczyzn, którzy nie mają stosunków seksualnych, albo mają je za rzadko do swoich potrzeb. Raczej staraj się nie masturbować przy filmach porno, ponieważ stosunkowo łatwo prowadzi to do uzależnienia. Jeśli masz ochotę na masturbację i na obejrzenie filmu, nie łącz tego w tym samym czasie. Zmniejszy to ryzyko uzależnienia od pornografii.\nRozumiem twoje przygnębienie i obawy. Niewątpliwie sytuacja dla was obojga jest nadmiernie stresowa, co bierze się z samego faktu inicjacji seksualnej plus silnego podniecenia seksualnego charakterystyczne dla twojego wieku oraz bardzo dużej obawy związanej z tym, że może nie wyjść. Problem, który opisujesz, zdarza się dość często młodym parom, które dopiero rozpoczynają życie seksualne. To, co dodatkowo może utrudniać czy wzmacniać napięcie i stres, to kontakty seksualne w warunkach pośpiechu lub braku intymności. Problemem jest również zbyt zadaniowe podchodzenie do seksu. Nie fiksuj się na tym, że przeszkadza ci prezerwatywa i gdyby nie ona to byłoby ok. Raczej nie tu leży przyczyna. Najważniejsze jest to, że sukcesywnie jest lepiej. Piszesz, że na początku nie udało ci się nawet założyć prezerwatywy, a powoli doszliście do etapu, kiedy jest możliwe odbycie stosunku. Postaraj się skupić na twojej dziewczynie, zapytaj, jakie pieszczoty lubi najbardziej i nie koncentruj się wyłącznie na wzwodzie. Seks to dużo więcej niż tylko stosunek genitalny. Daj sobie trochę czasu i przyjmij, że to minie. Jeżeli po jakimś czasie okazałoby się, że problem wciąż jest, warto wtedy udać się do specjalisty seksuologa, ponieważ nieleczone zaburzenia seksualne mają tendencję do utrwalania się i pogłębiania.


Branże - Oswietleniesklepow.pl\nOświetlenie salonu meblowego\nOświetlenie do sklepu meblowego.\nWspółpracujemy z wieloma wiodącymi na rynku meblarskim firmami o ogólnopolskim zasięgu. Mamy duże doświadczenie w wymianie starszych opraw na nowoczesne oświetlenie ledowe. Nasze rozwiązania oświetleniowe zdały celująco egzamin tak pod względem ilości oraz jakości światła jak i pod kątem energooszczędności.\nOświetlenie do salonu jubilerskiego


Zajmowanie się małym dzieckiem jest czasochłonne i wymaga pełnego zaangażowania. W Polsce pracujący rodzice mają prawo do skorzystania z kilku rodzajów urlopu pozwalającego zająć się potomkiem. Dla którego z opiekunów są one przeznaczone i w jakich sytuacjach przysługują?\nJak sama nazwa wskazuje, 2 dni wolnego w roku przysługują w specjalnych okolicznościach. Należą do nich oczywiście narodziny dziecka. Urlop przyznawany jest na wniosek pracownika. Nie ma obowiązku wykorzystania go dzień po dniu. Nie trzeba też być na urlopie dokładnie w dniu okoliczności, wystarczy, by zaplanowana data była powiązana z wydarzeniem (np. jeden dzień można przeznaczyć na załatwienie spraw w USC). Urlop jest pełnopłatny. Jeśli pracodawca domaga się dokumentu potwierdzającego uprawnienie do wolnego, należy mu przedstawić odpis aktu urodzenia dziecka.\nUrlop okolicznościowy może dotyczyć też innych wydarzeń rodzinnych.\nTo dwutygodniowy urlop, który przysługuje ojcu po przyjściu na świat dziecka. Jest pełnopłatny, przyznawany na wniosek pracownika. Ojciec może go wykorzystać w okresie od urodzenia się dziecka do ukończenia przez nie pierwszego roku życia. Pracodawca ma obowiązek udzielić urlopu na wniosek złożony nie późnej, niż na 7 dni przed datą rozpoczęcia.\nUrlop macierzyński podstawowy jest obowiązkowy (nie można z niego zrezygnować) i wynosi 20 tygodni gdy urodzi się jedno dziecko, 31 tygodni w przypadku bliźniąt, itd. Nie więcej niż 6 tygodni można wykorzystać przed spodziewaną datą porodu. Pierwsze 14 tygodni przysługuje wyłącznie matce dziecka, po ich upływie może ona przekazać prawo do urlopu ojcu. Oboje mogą skorzystać z dodatkowych 6 (jedno dziecko) lub 8 (dwoje lub więcej dzieci) tygodni urlopu.\nUrlop przyznawany jest na podstawie odpisu aktu urodzenia dziecka.\nZasiłek macierzyński w tym okres przysługuje wszystkim ubezpieczonym, czyli nie tylko pracownikom, ale też wykonującym pracę na umowę-zlecenie czy prowadzącym działalność gospodarczą. W przypadku, gdy matka w ciągu 14 dni od porodu nie zadeklarowała podjęcia urlopu rodzicielskiego, wysokość zasiłku macierzyńskiego wynosi 100% podstawy wymiaru z ostatnich 12 miesięcy*. Jeśli rodzice zdecydują się jednak na urlop rodzicielski – będą otrzymywać podczas niego zasiłek w wysokości 60% średniej pensji. Gdyby od razu zdecydowali się na oba urlopy – przez cały czas ich trwania zasiłek wynosiłby 80% podstawy.\nUrlop ten wszedł w życie 17 czerwca 2013 roku, obejmuje rodziców dzieci urodzonych po 31 grudnia 2012 roku. Jego realizacja jest możliwa po zakończeniu urlopu macierzyńskiego dodatkowego. Rodzice mogą być na zwolnieniu równocześnie, jednak łączny czas ich urlopów nie może przekroczyć pełnego wymiaru urlopu, tj. 26 tygodni. Rodzicielski można podzielić maksymalnie na 3 części, każda nie krótsza niż 8 tygodni, realizowane przez rodziców naprzemiennie (np. 8 tygodni mama, 10 tata, po czym 8 znowu mama). Płatny w wysokości 80% lub 60 %, zależnie do tego, ile procent wynagrodzenia wynosił zasiłek macierzyński.\nWięcej o urlopie macierzyńskim i rodzicielskim: rodzicielski.gov.pl\nTo urlop bezpłatny, z którego można skorzystać gdy skończy się urlop macierzyński i rodzicielski. Celem jest wychowywanie dziecka nie starszego niż pięcioletnie. Zgodnie z nowa regulacją, która wychodzi w życie 1 października 2013 roku, może on trwać 36 miesięcy, z czego jedno z rodziców może wykorzystać maksymalnie 35 miesięcy, 1 miesiąc przysługuje wyłącznie drugiemu. Urlop ten da się dzielić na części - nie więcej niż 5 - w trakcie których rodzice na zmianę biorą wolne by zająć się dzieckiem. Przez maksymalnie 4 miesiące opiekunowie mogą korzystać z urlopu jednocześnie.\nWięcej o urlopie wychowawczym w broszurze informacyjnej ZUS.\nW ciągu roku pracownik ma prawo do 2 dni opieki nad dzieckiem zdrowym, jeśli nie ukończyło ono 14 roku życia - nie wymagają one żadnych zaświadczeń, są udzielane na podstawie wniosku pracownika.\nPonadto osobom pracującym przysługuje urlop opiekuńczy w dwóch przypadkach:\nnad zdrowym dzieckiem do 8 roku - w przypadku nieprzewidzanego zamknięcia placówki oświatowej, do jakiej uczęszcza potomek, a także z powodu porodu, choroby, pobytu w stacjonarnym zakładzie opieki zdrowotnej małżonka na co dzień zajmującego się dzieckiem\nnad dzieckiem chorym do lat 14\nZwolnienie nie może łącznie wynieść więcej niż 60 dni w roku. Opieka nad dzieckiem przyznawana jest na podstawie zaświadczenia lekarskiego wystawionego na formularzu ZUS ZLA. Urlop przysługuje tak matce, jak i ojcu dziecka. Rodzicowi opiekującemu się dzieckiem przyznawany jest zasiłek opiekuńczy w wysokości 80% podstawy.\nPonieważ urlop i zasiłek opiekuńczy obejmują nie tylko dzieci, ale też pozostałych członków rodziny, mogą korzystać z niego mężowie bezpośrednio po tym, gdy ich żony urodzą dzieci i same jeszcze wymagają opieki.\nWięcej o zasiłku opiekuńczym na stronie ZUS.\n* "Podstawę wymiaru zasiłku dla pracowników stanowi przeciętne miesięczne wynagrodzenie wypłacone za okres 12 miesięcy kalendarzowych poprzedzających powstanie niezdolności do pracy albo z faktycznego okresu zatrudnienia za pełne kalendarzowe miesiące, jeżeli niezdolność do pracy powstała przed upływem tego okresu." Żródło: www.zus.pl


Żylaki - forum, objawy, jak leczyć\n07-24-2018, 17:41 #31\nJeśli chirurg proponuje zabieg to najwidoczniej jest on potrzebny. Nieleczone żylaki mogą odbić się na stanie zdrowia w przyszłości w postaci wrzodów żył. Sam trochę czasu zwlekałem z zabiegiem ale w momencie jak zaczęły mnie strasznie boleć nogi od nich i puchnąć to poszedłem za radą chirurga i zapisałem się na zabieg skleroterapii w mokotowskim centrum Kimed. Zabieg nie pozostawia żadnych blizn bo nic nie jest nacinane co jest sporym plusem. Po prostu igłą wstrzykiwany jest specjalny preparat, który skleja żyły aby obumarły. W ten sposób pozbyłem się żylaków raz na zawsze.\n08-16-2018, 10:42 #32\nŻylaki to bardzo nieestetyczny problem z żyłami. Jest widoczny na nogach i sprawia, że zwyczajnie wstydzimy się je odkrywać. Im więcej żylaków i tak zwanych pajączków tym rzadziej zakładamy sukienki, zwłaszcza latem… Wiem coś o tym, bo nie mogłam się uporać z tym problemem przez 2 lata. W końcu trafiłam na Klinikę Zawodny i Flebologię czyli leczenie żył! klinikazawodny.pl/flebologia-leczenie-zyl/\nŚwietna sprawa! Żylaków już nie widać, a ja znów chodzę w sukienkach i czuję pewność siebie!\n05-31-2019, 17:46 #33\nJa tez maiłam problem z żylakami, kiedy wstydziłam sie juz nosić krotkie spodniczki i szorty, wybrałam sie do flebologa. Na poczatku zaczeło sie od niewielkich niebieskich żyłek na nogach, pożniej zaczeły przechodzić w skupiska tworząc wystajce żylaki.Udałam sie do Kliniki Flebologii, zostałam zdiagnozowana przy pomocy usg doppler. Nastepnie lekarz podjął decyzje o laseroterapii. Naszczescie jest to bezinwazyjna metoda usuwania żył za pomocą lasera.\n06-19-2019, 14:04 #34\nNapiszesz coś więcej o tym badaniu i zabiegu? Czy szybko się dochodzi do siebie po laseroterapii? Myślisz że jest sens robić jeszcze przed wakacjami ten zabieg czy lepiej poczekać do jesieni? Można opalać nogi po nim?\n06-22-2019, 17:42 #35\nNapewno przez killka tygodni nie bedziesz mogła sie opalać. Jednak o wszystkim decyduje lekarz. Sam zabieg nie jest skomplikowany, polega na usuwanie żylaków przy pomocy lasera. Zabieg robiony jest w znieczuleniu miejscowym, jest bezinwazyjny zostaje tylko niewielki slad po wkłuciu wenflonu. Bedziesz mogła odrazu wrocic do domu po zabiegu.\n06-22-2019, 17:43 #36\n06-22-2019, 17:51 #37\nZnalazłam filmiki o tym zabiegu możesz sobie zobaczyc jak wszystko po kolei przebiega youtube.com\n/channel/UCRPZR4Z62rXKHzXn9G8h3pA. Równiez na stronce Kliniki Flebologii menu zakładka multimedia.\n06-25-2019, 22:26 #38\nW rodzinie mam genetyczne obciążenie żylakami, dlatego jak zaczęły mnie pobolewać nogi, łapać często skurcze podpytałam mamę co brać, poleciła mi maxi3venę, takie tabletki z ruszczykiem, widzę że to u mnie zadziałało, ból nóg ustąpił,w nocy nie budzę ię z powodu ścierpniętych nóg, jak się da to warto zapobieać\n06-26-2019, 12:44 #39\nMoja Mama miała żylaki, plus pajączki na nogach, a po zabiegu laserowym u dr Boligłowy, wszystko uległo znacznej poprawie. Nie ukrywam, że sama zaczynam rozważać podobny zabieg.\n07-07-2019, 21:31 #40\nZnam dr. Boligłowę, ale to chirurg plastyk. Żylakami powinien zając się chirurg naczyniowy. Tak samo jak dr Boligłowa w SCM clinic przyjmuje też dr Mariola Cieśla-Dul. Nie tnie od razu żylaków w tradycyjny sposób, ale laserem wewnątrznaczyniowym. Polega to na tym, ze wprowadza się do żyły, pod kolanem, wiązkę światłowodu i naświetla żylak wyciągając go powili. Nie ma niepotrzebnych blizn, nie ma długiej rekonwalescencji. Pani doktor u mojej mamy zrobiła to super. Nie wiem czy chirurg plastyk tak sobie z tym by poradził. Tu trzeba socjalisty w tej dziedzinie.\n07-25-2019, 20:19 #41\nNapewno warto wybarc sie do flebologa i poddac sie diagnostyce. Nie ma co tego odwlekać, warto zbadac zyły za pomocą usg doppler, jesli w twojej rodzinie jest problem z żylakami. Flebolog okresli jaki masz problem, i zastosuje profilaktyke albo odpowiedni dla ciebie zabieg. Nie ma co eksperymentować ze zdrowiem i faszerować sie roznymi specyfikami.\n07-25-2019, 20:21 #42\n07-26-2019, 04:23 #43\nMożna też przyjmować kapsułki maxi3vena, są bardzo dobre, wzmacniają ściany żył, zapobiegają obrzękom, dobre dla osób z przewlekłą niewydolnością żylną. Bardzo mi pomogły, skończyły się moje problemy z ciągle opuchniętymi, mrowiącymi nogami, ciężkości już też w nich nie odczuwam. Biorę regularnie po jednej tabletce dziennie.\n07-30-2019, 22:36 #44\nWiesz uważam ze szkoda pieniedzy na takie magiczne srodki. Jesli jest problem zdrowotny trzeba udac sie do lekarza. Im wczesniej tym lepiej, flebolog przeprowadzi pełną diagnostykę usg doppler i nastepnie podejmie decyzje co dalej. Ja skorzystałam z pomocy Kliniki Flebologii, profesjonalne badanie diagnostyczne. Zabieg bezbolesny przy uzyciu lasera.://klinikaflebologii.pl /Multimedia /laserowe-usuwanie-zylakow---jak-wyglada-zabieg-_n132\n07-30-2019, 22:37 #45\nWiesz uważam ze szkoda pieniedzy na takie magiczne srodki. Jesli jest problem zdrowotny trzeba udac sie do lekarza. Im wczesniej tym lepiej, flebolog przeprowadzi pełną diagnostykę usg doppler i nastepnie podejmie decyzje co dalej. Ja skorzystałam z pomocy Kliniki Flebologii, profesjonalne badanie diagnostyczne. Zabieg bezbolesny przy uzyciu lasera://klinikaflebologii.pl/Multimedia/laserowe-usuwanie-zylakow---jak-wyglada-zabieg-_n132\n08-08-2019, 16:12 #46\nJa kilka miesięcy temu zrobiłam sobie żylaki w krakowskim SCM Estetic. Tzn. żylaki... ogólnie całe moje nogi nie wyglądały zbyt dobrze, bo były to zarówno popękane naczynka (te usunęli mi laserowo), jak i większe zmiany, w postaci żylaków właśnie (tutaj świetnie sprawdziła się skleroterapia). Zwłaszcza ten ostatni zabieg dał naprawdę niesamowity wizualnie efekt Jeśli ktoś ma więc podobny problem, to zdecydowanie warto rozprawić się z nim własnie w taki sposób.\n11-21-2019, 07:58 #47\nJeżeli żylaki są już bardziej widoczne, to operacja może być nieunikniona, u mnie tez niestety tak było, ale potem dużo osób mi mówiło, ze żylaki na pewno wrócą dlatego, codziennie trochę spaceruje biorę suplement maxi3vene i jak na razie po żylakami ani śladu a trochę już minęło od zabiegu\n01-31-2020, 08:08 #48\nostatnio słyszałem o jakiś zastrzykach, które usuwają żylaki\n02-15-2021, 21:45 #49\nW przypadku problemów z żylakami polecam konsultację z dobrym febologiem. Godnym polecania jest gabinet ProctoMed świadczący usługi w tym zakresie. Przyjmuje tam świetny specjalista.\n04-07-2021, 15:24 #50\nStrasznie współczuję, bo sama miałam problem z żylakami… W dodatku panicznie bałam się pójść pod nóż, więc szukałam alternatywnych metod leczenia. W ten sposób trafiłam na SCM clinic i dr Mariolę Cieślę-Dul, która laserowo pozbyła się mojego problemu. Świetna lekarka o dużych umiejętnościach leczenia, więc warto rozważyć wizytę. Dużo zdrowia!\nOstatni post / autor: 12-09-2011, 12:26


Jaki sprzęt do biegania kupić? - bikeneo.pl\n15 października 2019 6 grudnia 2019 Redakcja bikeneo.pl Brak komentarzy\nNa początku naszej przygody z bieganiem mamy bardzo wiele pytań odnośnie techniki biegania, odzieży, butów i sprzętu. Warto poczytać na ten temat zanim zaczniemy ćwiczyć. W ten sposób unikniemy kontuzji, a nasz trening będzie efektywniejszy. Bieganie to sport, który każdy wykona z łatwością. Nie potrzebujemy płacić za siłownię, ponieważ biegać możemy wszędzie. Dodatkowo bieganie na świeżym powietrzu pdnosi odporność, zwiększa wydolność organizmu, redukuje stres i przedłuża życie. Biegać może każdy, jednak osoby z dużą nadwagą powinny zacząć od spacerów, żeby nie obciążać stawów. Jest to świetny sposób na spalenie kalorii, a dzięki temu pozbędziemy się zbędnych kilogramów. Jeśli masz wątpliwości, czy możesz biegać, to warto zrobić badania, które to sprawdzą.\nZaczynając przygodę z bieganiem, nie potrzebujemy specjalnego obuwia do tego celu. Wystarczą zwykle buty, w których chodzimy. Ważne żeby były wygodne i dopasowane do stopy. Na kilka pierwszych przebieżek nie musimy kupować botów po kilkaset złotych. Dopiero po kilku treningach, gdy zdecydujemy się biegać przez dłuższy czas, możemy udać się do sklepu sportowego po buty. Wybierając buty musimy zwrócić uwagę na odpowiedni rozmiar. Buty nie mogą być ani za ciasne, ani za luźne. Powinny być dopasowane do kształtu naszej stopy. Pomoże nam w tym pracownik sklepu, który może doradzić nam, które buty będą najlepsze dla nas. Na początku, gdy biegamy na krótki dystans możemy kupić buty za około 200-300 zł w sklepach sportowych, bądź nawet za mniej niż 100 zł w supermarkecie. Często, gdy zaczyna się sezon biegowy, w sklepach można kupić tanie buty, które na początek będą idealne. Jednak z czasem, gdy będziemy wydłużać dystans, warto kupić profesjonalne buty, które mogą pomóc osiągać lepsze wyniki.\nOdzież równie ważna\nButy to najważniejsza rzecz dla biegacza. Jednak nie należy zapomnieć o odzieży. W ciepłe dni najlepsze będą krótkie spodenki i koszulka, najlepiej wykonane z materiałów odprowadzających pot z naszego ciała. Dzięki temu bieganie będzie przyjemniejsze. W chłodne zimowe dni, musimy zakupić bieliznę termoaktywną, która pomoże nam przetrwać niskie temperatury podczas treningu. Dodatkowo jeśli często chorujemy, to możemy zaopatrzyć się w maskę na twarz, która ogrzeje powietrze wdychane do płuc. Dzięki temu nie powinniśmy chorować. Jednak w chłodne dni nie możemy ubrać się za grubo, gdyż może to doprowadzić do przegrzania organizmu. Gdy wychodzimy biegać, musimy czuć, że jest nam chłodno, a gdy zaczniemy biec powinno nam być ciepło.\n← Maska dla biegaczy – zastosowanie, dobór odpowiedniego wyposażenia biegacza.\nWycieczki rowerowe – idealne hobby dla całej rodziny →\n31 marca 2020 31 marca 2020 Redakcja bikeneo.pl 0


Poprawa zabezpieczeń wdrożenia programu Client Security\nBaza Wiedzy TechNet Publikacje techniczne Forefront\nForefront Poprawa zabezpieczeń wdrożenia programu Client Security\nWdrażanie Forefront Client Security - wybór topologii\nForefront Client Security - planowanie rozmiarów baz danych\nJak zaplanować wdrożenie ForeFront Client Security\nForefront Client Security - uprawnienia i planowanie zasad\nForefront Client Security - planowanie integracji z WSUS i Active Directory\nPolecenia netsh dla bezprzewodowej sieci lokalnej (WLAN) w Windows Vista\nOpublikowano: 12 lipca 2010\nPodczas wdrażania lub modyfikacji programu Client Security należy przeprowadzić dokładną analizę stanu zabezpieczeń. W tym temacie omówiono czynności związane z zabezpieczeniem nowego lub zmodyfikowanego wdrożenia.\nZabezpieczanie serwera zarządzania\nZabezpieczanie serwera zbierania\nZabezpieczanie serwera raportowania\nZabezpieczanie serwerów baz danych\nZabezpieczanie serwera dystrybucji\nZabezpieczanie kont usług\nZabezpieczanie kont użytkowników\nZabezpieczanie komputerów klienckich\nZweryfikuj instalację programu Client Security. Ten krok polega na określeniu podstawy operacyjnej przed wprowadzeniem zmian związanych z zabezpieczeniami programu Client Security.\nInformacje na temat weryfikowania instalacji można znaleźć w temacie Podręcznik wdrażania programu Client Security (j.ang.).\nZabezpiecz wszystkie serwery, na których zainstalowano składniki programu Client Security.\nKreator konfiguracji zabezpieczeń nie jest obsługiwany w przypadku komputerów z uruchomionymi składnikami serwera programu Client Security.\nUpewnij się, że konta usług są skonfigurowane i używane w bezpieczny sposób.\nUpewnij się, że użytkownicy wykonujący czynności administracyjne mają odpowiednie uprawnienia.\nUpewnij się, że komunikacja między serwerami programu Client Security jest zabezpieczona.\nUpewnij się, że komunikacja z klientami jest zabezpieczona.\nSprawdź ustawienia reguł programu Client Security określające zakres kontroli użytkowników nad agentami programu Client Security. Zaktualizuj i ponownie zastosuj odpowiednie reguły programu Client Security.\nPonownie zweryfikuj instalację programu Client Security. Ze względu na określenie podstawy operacyjnej wszystkie znalezione problemy muszą być spowodowane zmianami wprowadzonymi w ramach tej procedury. Rozwiąż wszystkie znalezione problemy.\nUruchom operację skanowania i oceny stanu zabezpieczeń (SSA) na wszystkich komputerach klienckich. Program Client Security wykonuje wiele operacji SSA, takich jak sprawdzenie, czy na komputerze klienckim zostały zainstalowane wszystkie dostępne aktualizacje zabezpieczeń firmy Microsoft. Więcej informacji na temat konfigurowania operacji skanowania SSA można znaleźć w temacie Konfigurowanie operacji skanowania i oceny stanu zabezpieczeń (j.ang.).\nWygeneruj raport Podsumowanie oceny stanu zabezpieczeń, aby poznać potencjalne luki w zabezpieczeniach znalezione w systemie przez program Client Security. Informacje na temat korzystania z raportów można znaleźć w temacie Wyświetlanie i drukowanie raportów (j.ang.).\nInformacje na temat naprawiania komputerów, które uzyskały niedopuszczalny wynik oceny SSA, można znaleźć w temacie Informacje o ocenie stanu zabezpieczeń (j.ang.).\nZabezpieczanie zmienionych topologii programu Client Security\nW przypadku zmiany topologii programu Client Security należy się upewnić, że zmodyfikowane serwery są zabezpieczone. Dotyczy to wszystkich zmian topologii, takich jak:\nPołączenie wielu składników programu Client Security w ramach pojedynczego serwera.\nPrzeniesienie wielu składników na oddzielne serwery.\nPonowne wdrożenie serwera.\nZabezpieczanie zmienionej topologii programu Client Security\nUpewnij się, że konta usług używane na zmienionych serwerach są prawidłowo skonfigurowane.\nUpewnij się, że uprawnienia użytkowników obsługujących zadania administracyjne programu Client Security są prawidłowo skonfigurowane.\nUpewnij się, że połączenia ze zmienionymi serwerami są zabezpieczone.\nUruchom Kreator konfiguracji programu Client Security.\nNa serwerze zarządzania uruchom konsolę zarządzania programu Microsoft Forefront Client Security.\nW menu Action (Akcja) kliknij polecenie Configure (Konfiguruj). Postępuj zgodnie z instrukcjami wyświetlanymi w oknie kreatora.\nSerwer zarządzania zostanie zaktualizowany zgodnie z wprowadzonymi zmianami topologii.\nZweryfikuj instalację programu Client Security. Rozwiąż wszystkie znalezione problemy. Informacje na temat weryfikowania instalacji można znaleźć w temacie Podręcznik wdrażania programu Client Security (j.ang.).\nNa serwerze zarządzania działają następujące aplikacje:\nkonsola programu Client Security,\nkonsola operatora programu Microsoft Operations Manager (MOM),\nkonsola administratora programu MOM.\nInformacje na temat kont użytkowników i uprawnień dostępu do aplikacji programu Client Security na serwerze zarządzania można znaleźć w sekcji Zabezpieczanie kont użytkowników.\nKonta usług serwera zarządzania\nProgram Client Security nie dodaje usług do serwera zarządzania.\nInformacje na temat połączeń między serwerem zarządzania oraz innymi składnikami programu Client Security można znaleźć w sekcji Zabezpieczanie połączeń.\nNa serwerze zbierania działają następujące aplikacje:\nserwer MOM 2005,\nkonsola operatora programu MOM,\nkonsola administratora programu MOM,\npakiet Microsoft Forefront Client Security Management Pack for MOM.\nZaleca się postępowanie zgodne z najważniejszymi wskazówkami dotyczącymi zabezpieczania programu MOM. Więcej informacji na temat zabezpieczeń programu MOM można znaleźć w temacie Najważniejsze wskazówki dotyczące zabezpieczeń (j.ang.).\nOchrona przed „zalewaniem” zdarzeniami\nPakiet Client Security Management Pack for MOM zawiera regułę zdarzeń serwera, która ułatwia zabezpieczenie serwera zbierania przed atakami typu „odmowa usługi” (DoS). Reguła ta monitoruje agenty MOM, które wysyłają więcej zdarzeń niż jest to dozwolone w skonfigurowanym przedziale czasu. W przypadku przekroczenia przez agenta MOM dozwolonej liczby zdarzeń reguła automatycznie odłącza takiego klienta od serwera zbierania. Reguła monitoruje również agenty MOM, które wysyłają zdarzenia ze zbyt wieloma parametrami.\nWięcej informacji na temat ochrony przed „zalewaniem” można znaleźć w temacie Konfigurowanie parametrów alertu dotyczącego wykrytego zalewania (j.ang.).\nZabezpieczenia połączeń z serwerem zbierania\nZaleca się zabezpieczenie połączeń z serwerem zbierania. Możliwe są następujące połączenia.\nSkładnik Element docelowy Topologie\nSerwer zbierania Baza danych zbierania Pięć serwerów i sześć serwerów\nSerwer zarządzania Serwer zbierania Cztery serwery, pięć serwerów i sześć serwerów\nKomputer kliencki (agent MOM) Serwer zbierania Wszystkie\nZabezpieczenia połączeń między serwerami\nPołączenia między serwerami obejmujące serwer zbierania dotyczą serwera i konsoli MOM. Połączenia te można zabezpieczyć przy użyciu protokołu IPsec (Internet Protocol Security). Więcej informacji na temat używania protokołu IPsec z programem MOM można znaleźć w następujących tematach:\nProtokół IP Security (IPSec) (j.ang.)\nZgodność protokołu IPSec, technologii SSL, szyfrowania OLEDB i podpisywania pakietów SMB (j.ang.)\nZabezpieczenia połączeń między agentami MOM i serwerami\nDomyślnie połączenia między agentami MOM i serwerem zbierania są wzajemnie uwierzytelniane, szyfrowane i podpisywane cyfrowo. Mimo to w przypadku braku wzajemnego uwierzytelniania można zabezpieczyć te połączenia przy użyciu protokołu IPsec.\nProgram Client Security obsługuje alerty i raporty tylko w przypadku wzajemnie uwierzytelnionych komputerów klienckich.\nWięcej informacji można znaleźć w sekcji „Protokół IPSec i program MOM” w temacie Protokół IP Security (IPSec) (j.ang.).\nNa serwerze raportów działają następujące aplikacje:\nUsługi Reporting Services programu SQL Server 2005\nRole i uprawnienia użytkowników raportów\nW celu udzielenia uprawnień do wyświetlania raportów zaleca się użycie wstępnie zdefiniowanych ról dostępnych w ramach usług Reporting Services programu SQL Server. Użytkownicy z przypisaną rolą przeglądającego mogą uzyskiwać dostęp do raportów za pomocą Menedżera raportów, ale nie mogą zmieniać ustawień usług Reporting Services programu SQL Server. Informacje na temat przypisywania uprawnień do wyświetlania raportów użytkownikom programu Client Security można znaleźć w temacie Sterowanie uprawnieniem do wyświetlania raportów (j.ang.).\nWięcej informacji na temat wstępnie zdefiniowanych ról usług Reporting Services programu SQL Server można znaleźć w temacie Opis wstępnie zdefiniowanych ról (j.ang.).\nZabezpieczenie połączeń z serwerem raportowania przy użyciu protokołu SSL\nZaleca się skonfigurowanie na serwerze raportowania protokołu SSL (Secure Sockets Layer) w celu zabezpieczenia następujących połączeń:\nmiędzy serwerem zarządzania i serwerem raportowania na potrzeby pobierania danych wyświetlanych w konsoli programu Client Security,\nmiędzy komputerem klienckim i serwerem raportowania na potrzeby wyświetlania raportów w Menedżerze raportów.\nUżywanie protokołu SSL w celu ochrony danych raportów programu Client Security\nNa serwerze raportowania włącz protokół SSL w programie IIS. Więcej informacji można znaleźć w temacie Obsługa protokołu SSL w programie IIS (j.ang.).\nSkonfiguruj protokół SSL w usługach Reporting Services programu SQL Server w celu szyfrowania raportów. Więcej informacji na temat konfiguracji protokołu SSL w usługach Reporting Services programu SQL Server można znaleźć w temacie Konfigurowanie połączeń SSL (Secure Sockets Layer) na serwerze raportów (j.ang.).\nSkonfiguruj protokół SSL w programie MOM 2005 Reporting. Więcej informacji można znaleźć w sekcji “Instalacja programu MOM Reporting kończy się niepowodzeniem w przypadku używania protokołu SSL" w temacie Rozwiązywanie problemów z programem MOM Reporting (j.ang.).\nNa serwerze zarządzania uruchom Kreator konfiguracji programu Client Security. W tym celu uruchom konsolę programu Client Security i w menu Action (Akcja) kliknij polecenie Configure (Konfiguruj). Po wyświetleniu monitu o podanie adresów URL raportowania wprowadź prawidłowy, aktualny adres zgodny z protokołem SSL. Powinien on zaczynać się prefiksem https.\nKonta usług raportowania\nProgram Client Security nie wymaga spełnienia dodatkowych lub specjalnych warunków dotyczących konta, na którym działają usługi Reporting Services programu SQL Server. Zaleca się postępowanie zgodne ze standardami zabezpieczania kont usług obowiązującymi w organizacji użytkownika.\nProgram Client Security używa dwóch baz danych programu SQL Server:\nbaza danych zbierania,\nbaza danych raportowania.\nW zależności od wdrożenia bazy danych mogą działać na jednym lub dwóch oddzielnych serwerach.\nZabezpieczanie programu SQL Server\nProgram Client Security nie wymaga konfiguracji dodatkowych lub specjalnych zabezpieczeń programu SQL Server. Zaleca się postępowanie zgodne z najważniejszymi wskazówkami dotyczącymi zabezpieczania programu SQL Server. Więcej informacji na temat zabezpieczeń programu SQL Server można znaleźć tutaj (j.ang.).\nZabezpieczenia połączeń z serwerami baz danych\nZaleca się zabezpieczenie połączeń z serwerami baz danych używanych przez program Client Security. W tabeli poniżej opisano możliwe połączenia.\nSerwer zarządzania Baza danych zbierania Cztery serwery, pięć serwerów i sześć serwerów\nBaza danych raportowania Baza danych zbierania Trzy serwery, cztery serwery i sześć serwerów\nSerwer raportowania Baza danych zbierania Cztery serwery, pięć serwerów i sześć serwerów\nSerwer raportowania Baza danych raportowania Trzy serwery, pięć serwerów i sześć serwerów\nZaleca się zabezpieczenie komunikacji z bazami danych przy użyciu protokołu IPsec. Więcej informacji można znaleźć w temacie Zabezpieczenia protokołu IP w systemie Microsoft Windows Server 2003 (j.ang.).\nKomunikację można także zabezpieczyć przy użyciu protokołu SSL. Program SQL Server 2005 umożliwia szyfrowanie połączeń za pomocą technologii SSL.\nNa serwerze dystrybucji programu Client Security działają następujące aplikacje:\nClient Security Update Assistant\nProgram Client Security nie wymaga dodatkowej lub specjalnej konfiguracji zabezpieczeń programu WSUS. Zaleca się postępowanie zgodne z najważniejszymi wskazówkami dotyczącymi zabezpieczania programu WSUS. Więcej informacji na temat zabezpieczeń programu WSUS można znaleźć w temacie Zabezpieczenie wdrożenia programu WSUS (j.ang.).\nZabezpieczenia połączeń serwera dystrybucji\nPołączenia z serwerem dystrybucji można zabezpieczyć przy użyciu protokołu SSL. Program WSUS obsługuje protokół SSL na potrzeby pobierania aktualizacji z usługi Microsoft Update lub serwera nadrzędnego programu WSUS oraz wysyłania ich do komputerów klienckich.\nSerwer dystrybucji wymaga połączeń wskazanych w tabeli poniżej.\nSerwer dystrybucji Usługa Microsoft Update lub serwer nadrzędny programu WSUS Wszystkie\nKomputer kliencki Serwer dystrybucji lub usługa Microsoft Update Wszystkie\nInformacje na temat zabezpieczenia programu WSUS za pomocą protokołu SSL można znaleźć w temacie Zabezpieczenie wdrożenia programu WSUS (j.ang.).\nW ramach wdrożenia programu Client Security używane są konta usług opisane w tabeli poniżej.\nKonto Typ Opis\nKonto serwera dostępu do danych (DAS) Użytkownik domeny, a w niektórych przypadkach lokalny administrator serwera zbierania W przypadku ponownego użycia konta DAS jako konta akcji należy udzielić kontu DAS uprawnień lokalnego administratora serwera zbierania.\nSerwer zbierania używa konta DAS w celu uzyskiwania dostępu do bazy danych zbierania.\nProgram Client Security automatycznie przypisuje uprawnienia konta DAS podczas konfiguracji.\nKonto raportowania Użytkownik domeny Serwer raportowania używa konta raportowania w celu uzyskiwania dostępu do baz danych raportowania i zbierania.\nKonto akcji Użytkownik domeny i lokalny administrator serwera zbierania Konto akcji musi mieć uprawnienia lokalnego administratora serwera zbierania. Należy udzielić takich uprawnień kontu akcji lub kontu DAS, jeśli jest ono ponownie używane jako konto akcji. Serwer zbierania używa konta akcji do wykonywania skryptów po stronie serwera i przeprowadzania operacji skanowania SSA. Konto akcji musi być kontem użytkownika domeny.\nKonto usług przekształceń danych (DTS) Użytkownik domeny Serwer raportowania używa konta DTS do uruchamiania zadania Harmonogramu systemu Windows (zadania DTS), które przekształca dane między bazą danych zbierania i bazą danych raportowania.\nW celu maksymalnego zabezpieczenia wdrożenia należy użyć różnych kont użytkowników dla poszczególnych kont usług programu Client Security. Ze względu na złożoność dotyczącą zarządzania oddzielnymi kontami i regularnego aktualizowania haseł zaleca się używanie pojedynczego konta użytkownika domeny dla wszystkich kont usług programu Client Security.\nDodatkowo nie zaleca się uruchamiania usług związanych z programem Client Security przy użyciu konta administratora tego programu. Dzięki temu można zabezpieczyć program Client Security przed nieautoryzowanym dostępem na poziomie uprawnień administratora w przypadku udanego ataku na poświadczenia używane do uruchamiania tych usług.\nDostęp użytkowników do programu Client Security można podzielić na następujące obszary:\ndostęp z poziomu konsoli programu Client Security,\ndostęp z poziomu konsoli operatora programu MOM,\ndostęp z poziomu konsoli administratora programu MOM,\ndostęp z poziomu Menedżera raportów.\nZaleca się ścisłe kontrolowanie dostępu do poszczególnych obszarów i przypisanie poszczególnym użytkownikom ról z minimalnymi uprawnieniami niezbędnymi do wykonywania wymaganych zadań.\nZadania administracyjne programu Client Security można przypisać do niewielkiego zestawu ról. Na podstawie zakresu obowiązków użytkowników role te zapewniają podział uprawnień dostępu na obszary wymienione powyżej.\nSzczegółowy opis ról użytkowników programu Client Security i minimalnych uprawnień wymaganych do pełnienia każdej z nich można znaleźć w temacie Praca z rolami użytkowników (j.ang.).\nInformacje na temat dostępu użytkowników do wymaganego oprogramowania można znaleźć w następujących tematach:\nZarządzanie uprawnieniami i zabezpieczeniami usług Reporting Services (j.ang.)\nDostęp do konsoli administracyjnej programu WSUS (j.ang.)\nW celu ochrony kont użytkowników zaleca się uwierzytelnianie przy użyciu silnych poświadczeń. Jeśli użytkownicy uwierzytelniają się za pomocą haseł podczas uzyskiwania dostępu do konsoli na serwerze zarządzania, należy postępować zgodnie z najważniejszymi wskazówkami dotyczącymi tworzenia silnych haseł. Więcej informacji na temat tworzenia silnych haseł można znaleźć w temacie Silne hasła (j.ang.).\nKażda instalacja programu Client Security używa wielu połączeń. Dodatkowo w przypadku zainstalowania składników serwera programu Client Security na wielu komputerach program Client Security otwiera różne połączenia między nimi.\nMetody zabezpieczania połączeń\nW tabeli poniżej przedstawiono dostępne metody zabezpieczania połączeń we wszystkich obsługiwanych topologiach programu Client Security. Zaleca się zabezpieczenie wszystkich połączeń działających w ramach wdrożenia programu Client Security. Informacje na temat zabezpieczenia danego połączenia można znaleźć w temacie wskazanym w odpowiednim wierszu.\nSkładnik Element docelowy Topologie Metody zabezpieczeń\nSerwer zbierania Baza danych zbierania Pięć serwerów i sześć serwerów IPsec lub szyfrowanie OLE DB (Object Linking and Embedding Database) (zob. sekcję Zabezpieczanie serwera zbierania)\nSerwer zarządzania Serwer zbierania Cztery serwery, pięć serwerów i sześć serwerów IPsec lub szyfrowanie OLE DB (zob. sekcję Zabezpieczanie serwera zarządzania)\nSerwer zarządzania Baza danych zbierania Cztery serwery, pięć serwerów i sześć serwerów IPsec lub SSL (zob. sekcję Zabezpieczanie serwerów baz danych)\nSerwer zarządzania Serwer raportowania Trzy serwery, cztery serwery, pięć serwerów i sześć serwerów SSL (zob. sekcję Zabezpieczanie serwera raportowania)\nBaza danych raportowania Baza danych zbierania Trzy serwery, cztery serwery i sześć serwerów IPsec lub SSL (zob. sekcję Zabezpieczanie serwerów baz danych)\nSerwer raportowania Baza danych zbierania Cztery serwery, pięć serwerów i sześć serwerów IPsec lub SSL (zob. sekcję Zabezpieczanie serwerów baz danych)\nSerwer raportowania Baza danych raportowania Trzy serwery, pięć serwerów i sześć serwerów IPsec lub SSL (zob. sekcję Zabezpieczanie serwerów baz danych)\nSerwer dystrybucji Usługa Microsoft Update lub serwer nadrzędny programu WSUS Wszystkie SSL (zob. sekcję Zabezpieczanie serwera dystrybucji)\nKomputer kliencki (agent MOM) Serwer zbierania Wszystkie Wzajemne uwierzytelnianie i szyfrowanie (zob. sekcję Zabezpieczanie serwera zbierania)\nKomputer kliencki Serwer dystrybucji lub usługa Microsoft Update Wszystkie SSL (zob. sekcję Zabezpieczanie serwera dystrybucji)\nKomputer kliencki Serwer raportowania Wszystkie SSL (zob. sekcję Zabezpieczanie serwera dystrybucji)\nPorty używane przez składniki programu Client Security\nNależy się upewnić, że w zaporach lub innych bramach otwarte są wymagane porty sieciowe.\nW tabeli poniżej przedstawiono porty i protokoły sieciowe używane do komunikacji między składnikami programu Client Security. W zależności od konfiguracji i lokalizacji zapór lub bram w sieci może być wymagane otwarcie tych portów.\nSkładnik Element docelowy Topologie Port (protokoły) Uwagi\nSerwer zbierania Baza danych zbierania Pięć serwerów i sześć serwerów 1433 (TCP i UDP) Brak.\nSerwer zarządzania Serwer zbierania Cztery serwery, pięć serwerów i sześć serwerów 445 (TCP i UDP), 135 (TCP) oraz zakres portów DCOM Zapory sieciowe między tymi serwerami są nieobsługiwane. Konsole administratora i operatora programu MOM na serwerze zarządzania wymagają połączenia z serwerem zbierania.\nSerwer zarządzania Baza danych zbierania Cztery serwery, pięć serwerów i sześć serwerów 1433 (TCP) i 1434 (UDP) Brak.\nSerwer zarządzania Serwer raportowania Trzy serwery, cztery serwery, pięć serwerów i sześć serwerów 80 (TCP) lub 443 (TCP) Port 80 używany do obsługi protokołu HTTP, a port 443 — HTTPS.\nBaza danych raportowania Baza danych zbierania Trzy serwery, cztery serwery i sześć serwerów 1433 (TCP) i 1434 (UDP) Zapory sieciowe między tymi bazami danych są nieobsługiwane.\nSerwer raportowania Baza danych zbierania Cztery serwery, pięć serwerów i sześć serwerów 1433 (TCP) i 1434 (UDP) Brak.\nSerwer raportowania Baza danych raportowania Trzy serwery, pięć serwerów i sześć serwerów 1433 (TCP) i 1434 (UDP) Brak.\nSerwer dystrybucji Usługa Microsoft Update lub serwer nadrzędny programu WSUS Wszystkie 80 (TCP) lub 443 (TCP) W celu pobierania aktualizacji z usługi Microsoft Update serwer dystrybucji używa portów 80 (HTTP) i 443 (HTTPS).\nKomputer kliencki (agent MOM) Serwer zbierania Wszystkie 1270 (TCP) i 1270 (UDP) Brak.\nKomputer kliencki Serwer dystrybucji lub usługa Microsoft Update Wszystkie 80 (TCP) lub 443 (TCP) W celu pobierania aktualizacji z usługi Microsoft Update serwer dystrybucji używa portów 80 (HTTP) i 443 (HTTPS).\nKomputer kliencki Serwer raportowania Wszystkie 80 (TCP) lub 443 (TCP) Brak.\nOtwieranie portów w Zaporze systemu Windows\nInstrukcje otwierania portów przy użyciu zasad grup można znaleźć w temacie Wdrażanie ustawień Zapory systemu Windows w systemie Microsoft Windows XP z dodatkiem Service Pack 2 (j.ang.).\nAby ręcznie otworzyć port w Zaporze systemu Windows, można wykonać następującą procedurę.\nOtwieranie portu w Zaporze systemu Windows\nKliknij przycisk Start, kliknij polecenie Panel sterowania, a następnie kliknij dwukrotnie ikonę Zapora systemu Windows.\nKliknij kartę Wyjątki, a następnie kliknij przycisk Dodaj port.\nW polu Nazwa wpisz oczekiwaną nazwę.\nW polu Numer portu wpisz numer portu.\nWybierz protokół TCP lub UDP, a następnie kliknij przycisk OK.\nNa komputerach klienckich mogą działać następujące aplikacje:\nusługa ochrony przed złośliwym oprogramowaniem zwana agentem programu Client Security,\nusługa oceny stanu zabezpieczeń programu Client Security,\nagent MOM 2005.\nKontrolowanie agenta programu Client Security\nProgram Client Security umożliwia określenie zakresu kontroli użytkowników nad działaniem agenta programu Client Security. Najwyższy poziom zabezpieczeń uniemożliwia użytkownikom zmianę jakichkolwiek ustawień działania agenta programu Client Security, ale może to być niepożądane.\nZaleca się zapoznanie się z obsługą uprawnień użytkowników agenta programu Client Security na podstawie reguł oraz podjęcie decyzji o zakresie kontroli przyznanej użytkownikom. Więcej informacji można znaleźć w temacie Kontrolowanie dostępu użytkowników (j.ang.).\nKomputery klienckie używają połączeń opisanych w tabeli poniżej.\nKomputer kliencki Serwer raportowania Wszystkie\nInformacje na temat połączeń między komputerami klienckimi oraz innymi składnikami programu Client Security można znaleźć w sekcji Zabezpieczanie połączeń.


UE w Money.pl\nUczelnie UE kontra USA\nW czwartek unijni przywódcy spotkają się z premier Wielkiej Brytanii Theresą May, by przedyskutować przygotowania do brexitu - poinformował szef Rady Europejskiej Donald Tusk.\nBrexit. Tusk rekomenduje przywódcom unijnych państw zatwierdzenie wyników negocjacji\nZarekomenduję, abyśmy w niedzielę przyjęli wynik negocjacji ws. brexitu - poinformował w sobotę na Twitterze przewodniczący Rady Europejskiej Donald Tusk.\nAby prawidłowo realizowane były dopłaty bezpośrednie dla rolników potrzeba wydajnego systemu. A na tym polu Agencja Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa poległa.\nPoziom długu Polski spada szybciej niż w Europie. Przed nami Grecja i Niemcy\nZadłużenie państwa przestało rosnąć, a gospodarka gna do przodu. Dzięki temu obciążenie gospodarki spłatami spada, a rząd oddala się od konstytucyjnego progu ostrożnościowego. W Europie szybciej od Polski spada poziom długu tylko kilku państw, w tym Niemiec.\nWłosi zignorowali Komisję Europejską. Kara od rynku przyszła natychmiast\nWłoski parlament głosował za projektem rządu. Oznacza to większy deficyt drugiej najbardziej zadłużonej gospodarki Europy. Inwestorzy natychmiast zażądali większych odsetek za obligacje. Tak rynki finansowe karzą niepokornych.\nPolska dostanie 25 mln euro na owoce, warzywa i mleko dla szkół. Jesteśmy w czołówce beneficjentów UE\nPolskie szkoły na programach unijnych zyskują krocie. W wykorzystaniu unijnych funduszy do propagowanie zdrowych nawyków żywieniowych wśród dzieci jesteśmy w europejskiej piątce.\nEuropa uruchamia cła odwetowe na USA. Obowiązują od dziś\nSankcje obejmą m.in. kultowe amerykańskie motocykle, dżinsy, bourbony.\nPolska przegrała batalię o pracowników delegowanych. Emmanuel Macron postawił na swoim\nChoć Polska i Węgry solidarnie sprzeciwiły się przyjęciu tzw. dyrektywy o pracownikach delegowanych, dyrektywa została zatwierdzona. Tym samym niekorzystne dla polskich firm transportowych przepisy wejdą w życie od 2020 r.\nKontrola techniczna pojazdów