Raport o sztuce współczesnej - PDF\nRaport o sztuce współczesnej\nDownload "Raport o sztuce współczesnej"\n1 Marek Meschnik Raport o sztuce współczesnej Raport poświęcony jest w głównej mierze zagadnieniom kolekcjonowania, opracowania i eksponowania sztuki współczesnej w województwie śląskim. Dotyczy lat , choć w niektórych aspektach wykracza poza przypisane raportom ramy chronologiczne. Podjęto w nim, po raz pierwszy, próbę scharakteryzowania najistotniejszych publicznych zbiorów sztuki współczesnej naszego regionu, ze szczególnym uwzględnieniem sztuki aktualnej, a także omówiono działalność instytucji programowo zajmujących się sztuką najnowszą. Analiza nie ma charakteru statystycznego, a obiektem swojego szczególnego zainteresowania czyni zjawiska najbardziej kreatywne, najważniejsze przejawy sztuki współczesnej z jej artystyczną, społeczną i edukacyjną wartością. Kolekcje sztuki współczesnej Kolekcja współczesnej sztuki polskiej Muzeum Górnośląskiego w Bytomiu Pierwszych zakupów dzieł sztuki do zbiorów Muzeum Górnośląskiego dokonano w 1947 r. pozyskując powstałe w latach 40. ubiegłego wieku obrazy członków bytomskiego Związku Polskich Artystów Plastyków. Od 1950 r. Muzeum rozpoczęło sukcesywne kolekcjonowanie prac graficznych artystów śląskich. W zakupach Działu Sztuki preferowane było powiększanie zbioru grafiki współczesnej, szczególnie o twórczość bieżącą lokalnych plastyków, albowiem to właśnie grafika artystyczna odegrała zasadniczą rolę w kształtowaniu oblicza sztuki na Górnym Śląsku w drugiej połowie XX w. (historyczny przegląd twórczości środowiska katowickiego). Od początku działalności kolekcjonerskiej Muzeum 1\n2 Górnośląskiego w zakresie współczesnej sztuki polskiej szczególnie eksponowane miejsce zajmowało dokumentowanie właśnie ośrodka katowickiego. Z upływem czasu kolekcja nabierała w coraz większym stopniu charakteru ogólnopolskiego, i taki profil przyjęto za obowiązujący. Schyłek lat 50. przyniósł zdynamizowanie akcji gromadzenia dzieł sztuki powojennej. W okresie tym zakupiono m.in. zespoły prac Piotra Potworowskiego, Jana Cybisa, Jonasza Sterna i Marii Jaremy. W latach 60. i 70. sukcesywnie uzupełniano zbiór o nowe nabytki; były to zestawy takich artystów, jak: Tadeusz Brzozowski, Władysław Hasior, Tadeusz Kantor, Adam Marczyński, Artur Nacht-Samborski, Jerzy Nowosielski i Henryk Stażewski. Pozyskano wówczas także obrazy Mieczysława Janikowskiego, Jerzego Krawczyka, Alfreda Lenicy, Jadwigi Maziarskiej, Kazimierza Mikulskiego i Wacława Taranczewskiego. Zgromadzony także wówczas reprezentatywny zbiór współczesnej grafiki polskiej daje możliwość szerokiego przeglądu dokonań w tej dyscyplinie. Ciekawie przedstawia się również zespół rzeźby polskiej i kolekcja rysunku polskiego. W latach 80. zbiory powiększają się o malarstwo m.in. Jerzego Kałuckiego, Łukasza Korolkiewicza, Ewy Łunkiewicz-Rogoyskiej, Marka Oberländera, Wiesława Obrzydowskiego, Jana Tarasina, Jerzego Tchórzewskiego i Rajmunda Ziemskiego oraz przedstawicieli tzw. Nowej figuracji grupę Wprost. W drugiej połowie tego dziesięciolecia w zbiorze została zaakcentowana sztuka związana z niezależną kulturą artystyczną, powstałą w orbicie opozycji politycznej. Przygotowany autonomicznie w końcu lat 80. XX wieku program merytoryczny stanął u podstaw nowych ram organizacyjnych Galerii Sztuki Współczesnej Muzeum Górnośląskiego. W 1990 r. opracowano, koncepcję i przeprofilowano zbiory nadając kolekcji nowe oblicze. Od tego momentu w pełnym tego słowa znaczeniu możemy mówić o kolekcji autorskiej Od początku lat 90. planowo realizowane przez Dział Sztuki założenia programowe (w wymiarze kolekcjonerskim i w praktyce wystawienniczej) ukierunkowane są głównie na polską sztukę współczesną. Dominującą tendencją podejmowanych po 1990 r. działań kolekcjonerskich początkowo stało się położenie akcentu na rejestrację dorobku artystycznego ostatniego dwudziestolecia XX wieku, a obecnie skupiono się również na sztuce wizualnej pierwszej dekady obecnego stulecia. Polityka kształtowania kolekcji uwzględnia także uobecnienie nieudokumentowanych w zbiorach istotnych przejawów sztuki polskiej datujących się na okres od drugiej połowy lat 50. do końca lat 70. minionego wieku. Odwołano się do takich postaw artystycznych, które budowały ciągłość i kontekst historyczny 2\n3 dla późniejszych zjawisk w obszarze sztuki. Mimo zmieniających się w ciągu lat 90. hierarchii wartości w stosunku do lat poprzednich, próby odejścia, czasem wręcz zerwania z dominującymi wcześniej nurtami czy formami działań artystycznych, z pola widzenia kolekcji nie zniknęli również artyści, którzy twórczo decydowali o obliczu lat 80. W okresie przypadającym na lata dominacji nowej sztuki uzupełniano zbiory dzięki zakupom, darom bądź w oparciu o ściśle wyselekcjonowane nieliczne depozyty. Charakteryzująca się starannym doborem strategia gromadzenia poprzez zakupy ma na względzie pozyskiwanie pierwszorzędnych dokonań twórczych w oparciu o programowo kształtujące kolekcję dokumentowanie. Muzeum od kilkunastu lat utrzymuje bliską współpracę, niejednokrotnie mającą charakter wielopłaszczyznowego współdziałania, z wybitnymi artystami o ustalonej renomie i środowiskowym autorytecie. Przekazywane na rzecz Muzeum dary pomnażające oraz rozwijające kolekcję, są nierzadko czołowymi przykładami twórczości ich autorów i nie ma żadnej wątpliwości, że obok zakupów wnoszą one równie doniosły wkład w kompletowanie zbioru. Muzeum Górnośląskie zapraszało do współpracy nie tylko najciekawszych twórców pracujących w najaktywniejszych ośrodkach współczesnej sceny artystycznej w Polsce, takich jak: Warszawa, Poznań, Kraków, Gdańsk, Łódź, Wrocław czy Katowice, ale odwoływało się również do miejsc formalnie pozostających poza centrum życia artystycznego, że wymienię tu artystów wywodzących się z Białegostoku, Lublina oraz Przemyśla, chociaż nie może być mowy o jakiejkolwiek orientacji środowiskowej zbiorów. Rozwijana od początku lat 90. kolekcja obejmuje malarstwo, różne typy malarstwa, różne artykulacje wymykające się modelowym definicjom. Naturalnej refleksji nad istotą malarstwa obserwowanej również z punktu widzenia analizy zbiorów towarzyszą pytania o jego współczesny status, o przekraczanie paradygmatu klasycznego dzieła malarskiego. Może nim być malarstwo, które autoanalizuje granice, może nim być również łączenie malarstwa z technikami audiowizualnymi. Multimedialnym zbiorom sztuki najnowszej Muzeum Górnośląskiego w równym stopniu nadają kształt inne formy artystycznej wypowiedzi, takie jak: rzeźba, obiekty, instalacje, fotografia, rysunek czy film zrealizowany na taśmie 16 mm; poza tym charakter niektórych prac odpowiada intencjonalnemu przenikaniu się technik, łącząc w sobie odniesienia do wielu różnych mediów. Multidyscyplinarna kolekcja obejmuje również nowe media wideo, animację komputerową 3\n4 i sztukę opartą na technologii rzeczywistości wirtualnej. W różnego rodzaju manifestacjach sztuki wideo sytuują się między innymi prace zrealizowane w technice found footage (wykorzystujące gotowy materiał medialny), slide show czy dokumentalne zapisy sztuki akcyjnej (obrazujące się głównie w formie video-performance). W latach do kolekcji sztuki współczesnej pozyskano zespoły prac takich artystów, jak między innymi: Anna Baumgart, Krzysztof M. Bednarski, Marcin Berdyszak, Tomasz Ciecierski, Edward Dwurnik, Stefan Gierowski, Ryszard Grzyb, Ryszard Górecki, Zuzanna Janin, Paweł Kowalewski, Edward Krasiński, Zofia Kulik, Piotr Kurka, Marek Kuś, Dominik Lejman, Leszek Lewandowski, Wojciech Łazarczyk, Robert Maciejuk, Marzena Nowak, Anna Ostoya, Józef Robakowski, Mikołaj Smoczyński, Marek Sobczyk, Marek Szczęsny, Grzegorz Sztwiertnia, Tomasz Tatarczyk, Tadeusz Wiktor, Wojciech Wilczyk, Ania i Adam Witkowscy, Ryszard Woźniak, Włodzimierz Jan Zakrzewski, Kacper Ziółkowski. W ramach większych zespołów autorskich zgromadzono dokonania: Jana Berdyszaka, Marka Chlandy, Kojiego Kamojiego, Jerzego Lewczyńskiego, Jarosława Modzelewskiego, Jadwigi Sawickiej, Tomasza Struka, Andrzeja Szewczyka, Leona Tarasewicza, Andrzeja Tobisa, Grzegorza G. Zgrai. W kolekcji znaleźli miejsce twórcy debiutujący po roku dwutysięcznym: Marek Glinkowski, Małgorzata Jabłońska, Szymon Kobylarz, Jan Mioduszewski, Marzena Nowak, Anna Ostoya, Igor Przybylski, Sławomir Rumiak, Ania i Adam Witkowscy, i to zainteresowanie coraz młodszymi artystami podkreśla otwartość konsekwentnie realizowanej koncepcji kuratorskiej. Przyjęty program uwzględnia założenie, iż tożsamość kolekcji skonkretyzowana zostanie umocowaniem w kontekście lokalnym, w idei uwypuklenia jego artystycznego potencjału. Ważnym więc jej elementem stał się zbiór reprezentatywnych prac artystów biograficznie związanych z Górnym Śląskiem (S. Brzoska, S. Drożdż, M. Glinkowski, M. Jabłońska, S. Kobylarz, M. Kuś, L. Lewandowski, J. Lewczyński, S. Rumiak, Z. Rydet, T. Struk, A. Szewczyk, P. Szewczyk, A. Tobis, G.G. Zgraja). Nie ma jednak mowy o jakimkolwiek kryterium topograficznym, bowiem za doborem nazwisk stoi przede wszystkim odwoływanie się do konkretnego dorobku artystycznego wybranych twórców, ich usytuowanie w ogólnej przestrzeni sztuki. Kolekcję określa również współpraca z artystami 4\n5 odnoszącymi się do śląskiej regionalnej specyfiki, zagadnień pracy, przemysłu i deindustrializacji (W. Sasnal, W. Wilczyk, A. i A. Witkowscy). Obok budowania kolekcji, jednym z głównych celów działalności nadających Muzeum Górnośląskiemu dynamiczny wizerunek, jest prezentowanie własnych zasobów i propagowanie twórczości artystów współczesnych. Przyjmując założenie, że nowoczesne muzeum nie powinno eksponować swoich zbiorów w sposób anachroniczny, w 2003 r. przeprowadzono niezbędną modernizację przestrzeni wystawienniczych, której celem byto uzyskanie nowoczesnych standardów dla wystaw sztuki. Każde kolejne, aktualizujące redakcje kolekcji, jakie miały miejsce w latach: 1994 (Pokaz 1), 1995 (Pokaz 2), 2003 (Pokaz 3) i 2009 (Pokaz 4) stały się formą stałej praktyki ekspozycyjnej okresowego podsumowywania rezultatów strategii kolekcjonerskiej prowadzonej od początku lat 90. XX wieku. Muzeum Górnośląskie w ramach Galerii Sztuki Współczesnej udostępnia fragmenty kolekcji najnowszej sztuki polskiej w konwencji kolejnych edycji zmiennych, wielomiesięcznych pokazów. Przygotowywanie wystaw zasobów kolekcji, traktowanych jako podstawowy program ekspozycyjny Działu Sztuki, ma za zadanie nie tylko zbadanie potencjału omawianego zbioru czy określenie jego formatu, lecz również wyartykułowanie ważnych w sztuce współczesnej kwestii i zasygnalizowanie, w jakim kierunku zmierza kuratorski dobór. Muzealna kolekcja polskiej sztuki współczesnej stała się kanwą dla kilku jeszcze innych wystaw przygotowanych w macierzystej instytucji, których scenariusze zakładały definiowanie własnych zbiorów. Rezultatem pracy badawczej nad kolekcją stały się monograficzne prezentacje: Leon Tarasewicz (2007; reinstalacja monumentalnej pracy zrealizowanej w Pawilonie Polskim na 49. Biennale Sztuki w Wenecji w kontekście nowych obrazów artysty), Andrzej Szewczyk Malowidła z Chłopów (2007; wystawa uznana przez krytyków za dzieło modelowe) oraz Andrzej Szewczyk ( ). Prace z kolekcji współczesnej sztuki polskiej Muzeum Górnośląskiego w Bytomiu (2007). Obok eksponowania własnej kolekcji z konsekwencją wystawiano duże, monograficzne przeglądy twórczości zarówno artystów średniego pokolenia, których nazwiska pojawiły się bądź utrwaliły na dobre w latach 80. i 90. ubiegłego wieku, jak i twórców o ugruntowanej już pozycji w historii sztuki ostatniego półwiecza. Były to znaczące prezentacje stanowiące w każdym wypadku ważny punkt odniesienia w artystycznych biografiach (niejednokrotnie pierwsze 5\n6 w muzealnictwie polskim tak duże przeglądy dorobku) pozwalające w ujęciu retrospektywnym na odczytanie podejmowanej przez artystów problematyki, jak również dające sposobność przeanalizowania określonych wątków i etapów twórczości czy skupiające się jedynie na pewnym jej aspekcie. Zgodnie z przyjętą praktyką kolekcjonowanie skoncentrowało się na wybranych artystach i częstokroć wiązało z organizowanymi wystawami. W ten sposób zaakcentowany został dorobek kilkudziesięciu indywidualności twórczych, który znalazł potem swoje miejsce w zbiorach. Historia tworzenia kolekcji współczesnej sztuki polskiej, jej ranga i merytoryczna zawartość, na nowo zdefiniowała instytucjonalną tożsamość Muzeum Górnośląskiego w Bytomiu. Kształt, jaki przybrał ten proces wyprofilował obraz bytomskiego Muzeum i zaświadczył ponownie o jego możliwościach. Wieloletnia, systematyczna praca związana z budowaniem i upowszechnianiem kolekcji, mająca na celu wprowadzenie jej w obieg współczesnego muzealnictwa i będąca jednocześnie próbą podmiotowej partycypacji w debacie o sztuce współczesnej, przyniosła już satysfakcjonujące rezultaty. Charakteryzujący się wysoką rangą artystyczną zbiór współczesnej sztuki polskiej zajmuje uprzywilejowaną pozycję w działaniach kolekcjonerskich Działu Sztuki Muzeum Górnośląskiego w Bytomiu, zaś samo Muzeum niekwestionowanie odgrywa w tym względzie kluczową rolę w muzealnictwie województwa śląskiego, a ponadto stanowi istotne ogniwo we współczesnym muzealnictwie polskim. W wyniku realizowanych założeń programowych bytomskie zbiory stały się na przestrzeni kilkunastu lat jedną z ważniejszych publicznych kolekcji w Polsce. Prezentację kompletowanej w latach kolekcji współczesnej sztuki polskiej Muzeum Górnośląskiego w Bytomiu zawarł katalog wydany nakładem bytomskiej instytucji w dwóch wersjach językowych, polskiej (edycja 2003) i angielskiej (2004). Bogato ilustrowane wydawnictwo i towarzysząca mu płyta CD, podsumowujące wieloletnie starania nad gromadzeniem kolekcji, zawierały prace autorstwa ponad czterdziestu artystów i stanowiły całościowe opracowanie nabytków z lat Publikacja z 2003 r. była nie tylko pierwszym, ale wówczas jedynym katalogiem zbiorów sztuki współczesnej wydanym przez instytucję muzealną na Górnym Śląsku, a także jednym z nielicznych tego rodzaju opracowań w kraju. Efektem prac badawczych ostatnich lat było wydanie drukiem 6\n7 obszernego, bogato ilustrowanego katalogu zbiorów sztuki współczesnej Muzeum Górnośląskiego, obejmującego nabytki z lat Ogólnopolskim wydarzeniem artystycznym była zorganizowana z końcem 2004 roku, w ramach projektu przygotowanego we współpracy z Museum Schloss Moyland oraz Instytucji Kultury Ars Cameralis, wystawa pt. Joseph Beuys. Roślina, zwierzę, człowiek. Wszystkie prezentowane w Muzeum Górnośląskim prace Josepha Beuysa, jednego z najgłośniejszych artystów XX wieku, pochodziły z kolekcji Museum Schloss Moyland, Sammlung van der Grinten, Joseph Beuys Archiv des Landes Nordrhein-Westfalen, których podstawę stanowiły zbiory braci Hansa i Franza Josepha van der Grinten. Udostępniona wystawa była pierwszą w Polsce tak obszerną prezentacją zbiorów Museum Schloss Moyland. Strategie dotyczące rozwoju Województwa Śląskiego, w tym ostatnia Strategia Rozwoju Województwa Śląskie 2020, Katowice 2010, mówią o specjalizacji Muzeum Górnośląskiego w kwestii gromadzenia i prezentacji sztuki współczesnej. Muzeum Górnośląskie w Bytomiu jest instytucją kultury Samorządu Województwa Śląskiego. W 2004 roku został ogłoszony przez ministra kultury Waldemara Dąbrowskiego program Znaki czasu, który powstał jako reakcja na wieloletnie zaniedbania w zakresie kolekcjonowania sztuki współczesnej, i był próbą stworzenia systemu służącego rozwojowi i promocji sztuki współczesnej: systemu o elastycznej strukturze regionalnej, opartego na najlepszych wzorcach europejskich i światowych. Na program Narodowego Programu Kultury Znaki czasu złożyło się sześć strategicznych celów: 1. Stworzenie w oparciu o powstające kolekcje regionalne reprezentatywnej, narodowej kolekcji sztuki współczesnej. 2. Promocja polskiej sztuki współczesnej. 3. Przywrócenie tradycji mecenatu artystycznego. 4. Zaangażowanie wielu grup społecznych w działania na rzecz kultury i sztuki. 5. Uczynienie ze sztuki narzędzia dialogu społecznego i elementu rozwoju społeczeństwa obywatelskiego. 6. Rozwój rynku sztuki w Polsce. 7\n8 Niezwykle ważnym elementem programu jest także długofalowe działanie służące przygotowaniu do odbioru sztuki współczesnej. Stąd szczególna dbałość o wymiar edukacyjny i społeczny działań podejmowanych w programie. Znaki czasu to przede wszystkim próba stworzenia nowego, efektywnego systemu służącego rozwojowi i promocji sztuki współczesnej, opartego na wzorcach europejskich. Głównym celem programu było stworzenie reprezentatywnej kolekcji sztuki współczesnej w oparciu o powstałe kolekcje regionalne, budowanie społecznej świadomości znaczenia sztuki oraz działania edukacyjne. Dla zakładanych towarzystw, stowarzyszeń i fundacji opracowano mechanizmy finansowania, pozostawiając w ich gestii kwestie organizacyjne i wybory artystyczne. Poszczególne Zachęty tworzono według różnych wzorców. W wielu ośrodkach, jak przykładowo w Lublinie, powołano nowe, funkcjonujące samodzielnie stowarzyszenia, ale np. Śląska Zachęta została założona przy działającej już Fundacji dla Śląska, a z kolei podlaska związana jest z tamtejszą Galerią Arsenał. Jedne ośrodki planowały stworzenie Centrów Sztuki Współczesnej, inne pragnęły wspierać istniejące już placówki muzealne, jak miało to miejsce np. w Opolu, Gdańsku i Kielcach. W przeciągu roku od ogłoszenia programu powstało 15 organizacji obywatelskich z własnymi pomysłami na profil kolekcji (z wyjątkiem województwa podkarpackiego), natomiast w województwie mazowieckim nie powstało osobne stowarzyszenie, a w ramach programu wsparcie otrzymały już istniejące instytucje, m.in.: Zachęta Narodowa Galeria Sztuki, Centrum Sztuki Współczesnej Zamek Ujazdowski, Muzeum Sztuki Nowoczesnej oraz Muzeum Narodowe w Warszawie. Tworząc program Znaki czasu odwołano się do tradycji XIX-wiecznego Towarzystwa Zachęty Sztuk Pięknych, jednak pomysł tworzenia regionalnych zbiorów sztuki nawiązywał przede wszystkim do zainaugurowanego w 1983 r. przez francuskie władze systemu regionalnych funduszy sztuki współczesnej (Fonds Régional d Art Contemporain FRAC). Źródła finansowania stanowiły: środki z funduszu Ministra Kultury, środki jednostek samorządu terytorialnego, dofinansowanie przez sponsorów, pozyskanie środków z funduszy Unii Europejskiej, działalność handlowa i wydawnicza. 8\n9 Założycielski przepis na finansowanie zakładał, że stowarzyszenia będą na własną rękę pozyskiwać ze źródeł publicznych i od sponsorów środki na zakupy dzieł sztuki, po czym ministerstwo kwotę tę podwajało. W pierwszym etapie Ministerstwo deklarowało pokrycie 50% kwoty przeznaczonej na tworzenie kolekcji, resztę Towarzystwa miały pozyskiwać samodzielnie, głównie angażując w to lokalne samorządy, a także uzyskując środki z sektora prywatnego. Ta zasada równowagi przestała wkrótce działać, a co ważniejsze, o środki programu mogły się ubiegać inne instytucje. Pojawienie się na rynku znacznej ilości środków przeznaczonych wyłącznie na zakupy dzieł sztuki spowodowało mnóstwo wątpliwości, co do celowości i logistyki projektu. Szybko się jednak okazało, że powstały kolekcje bardzo różnorodne; od szerokich prezentacji aktualnych tendencji w sztuce polskiej, poprzez kolekcje tematyczne, do prezentacji środowiskowych. W odpowiedzi na zainicjowany przez Ministerstwo Kultury Narodowy Program Kultury Znaki czasu na terenie województwa śląskiego powierzono jego realizację Fundacji dla Śląska. Uchwałą tejże Fundacji z 7 stycznia 2005 r. o przystąpieniu do realizacji Narodowego Programu Kultury Znaki czasu, to Zarządowi Fundacji powierzono rolę regionalnego organizatora Śląskiego Towarzystwa Zachęty Sztuk Pięknych w celu: utworzenia regionalnej kolekcji sztuki współczesnej, promocji sztuki współczesnej, przywrócenia tradycji mecenatu artystycznego, zaangażowania różnych grup społecznych w działania na rzecz kultury i sztuki, uczynienia ze sztuki narzędzia dialogi społecznego i elementu rozwoju społeczeństwa obywatelskiego, utworzenia Śląskiego Interdyscyplinarnego Centrum Sztuki Współczesnej. Równocześnie powołano stałą Komisję Zakupów, która miała za zadanie zakup dzieł sztuki dla Towarzystwa. W przyjętych założeniach do zadań Śląskiego Towarzystwa Zachęty Sztuk Pięknych Znaki czasu należy w szczególności: zorganizowanie i stopniowe uzupełnianie o nowe eksponaty regionalnej kolekcji dzieł sztuki; gromadzenie środków na wspieranie wybitnie utalentowanej młodzieży, sfinansowanie debiutów artystycznych oraz stypendiów zagranicznych; 9\n10 renowacja istniejącej w WPKiW galerii, promocja, poszerzenie kolekcji o dzieła współczesnych twórców; utworzenie i zarządzanie interdyscyplinarnymi centrami nowoczesności (adaptacja obiektów przemysłowych na centra łączące funkcje artystyczne, społeczne, edukacyjne, rekreacyjne, rozrywkowe); organizacja wędrujących wystaw w regionach, pomiędzy nimi i za granicą, seminaria, konferencje, warsztaty; działalność wydawnicza (katalogi, foldery, opracowania), strona internetowa; patronat artystyczny poprzez działalność edukacyjną i promocyjną na rzecz sztuki współczesnej; udział artystów w działaniach edukacyjnych w społecznościach lokalnych. Celem powołanej Komisji Dzieł Sztuki do Regionalnej Kolekcji Sztuki Współczesnej w Katowicach, było stworzenie reprezentatywnej, multidyscyplinarnej kolekcji sztuki najnowszej na Śląsku. Miała ona stanowić bazę dla nowego typu aktywności ekspozycyjnej, badawczej, wydawniczej i edukacyjnej w naszym regionie, dostępną zarówno dla specjalistów, jak i wszystkich miłośników sztuki współczesnej. Wybierając dzieła do kolekcji Komisja miała kierować się przede wszystkich ich uniwersalnym kontekstem historycznym i kulturowym oraz wysoką jakością estetyczną i merytoryczną prac. Zakładano, że ze względu na specyficzną sytuację społeczną i ekonomiczną Górnego Śląska, będą również uwzględniane dzieła w zdecydowany sposób odnoszące się do problematyki społecznej, czy tożsamości kulturowej, planowano zwrócenie uwagi na wszelkie aspekty działalności artystycznej składające się na kierunki sztuki XX i pocz. XXI w. Liczono, że nowopowstała kolekcja stanie się źródłem nowej, głębokiej refleksji na temat mecenatu artystycznego oraz relacji między twórczością artystyczną i potrzebami społecznymi. Śląska Kolekcja Sztuki Współczesnej powstała dzięki finansowemu wsparciu Ministerstwa Kultury i Dziedzictwa Narodowego, Samorządu Województwa Śląskiego, Samorządu Miasta Katowice oraz darowiznom artystów. Wykaz prac zakupionych i podarowanych do Śląskiej Kolekcji Sztuki Współczesnej obejmuje prace takich artystów, jak m.in.: Marcin Berdyszak, Cezary Bodzianowski, Stanisław Dróżdż, Adam Garnek, Zuzanna Janin, Grzegorz Klaman, Piotr Kurka, Konrad Kuzyszyn, Przemysław Kwiek, Natalia Lach-Lachowicz, Jerzy Lewczyński, Robert Maciejuk, Józef Robakowski, Zofia 10\n11 Rydet, Jan Simon, Tomasz Struk, Andrzej Szewczyk, Grzegorz Sztwiertnia, Andrzej Tobis, Jerzy Truszkowski. Śląska Zachęta wyszła też poza obręb sztuki polskiej wprowadzając prace artystów zagranicznych (Jaakko Pernu Finlandia, Arne-Bernd Rhaue Niemcy). Na kolekcję złożyły się różne formy aktywności artystycznej, takie jak: malarstwo, rzeźba, instalacje, obiekty, fotografia oraz sztuka nowych mediów. Obecnie liczy 411 prac i uznawana jest za jedną z najliczniejszych i najciekawszych w Polsce. Wystawy Śląskiej Kolekcji Sztuki Współczesnej Znaki czasu miały miejsce w Biurze Wystaw Artystycznych w Katowicach (wystawa inaugurująca regionalne Znaki czasu, 2006), w Instytucie Polskim w Düsseldorfie (2006), w Pałacu Opatów w Gdańsku-Oliwie (pokaz regionalnych kolekcji zgromadzonych w ramach omawianego programu, 2006), w Muzeum Narodowym w Szczecinie (2006), w Galerii Arsenał w Białymstoku (2007), w Instytucie Polskim w Pradze (2007), w Kronice w Bytomiu (punktem wyjściowym wystawy Muzeum Historii Nienaturalnej była kolekcja Śląskiej Zachęty, 2008) oraz w Galerii Bielskiej BWA (2009). Prezentacje kolekcji wiązano z działaniami promującymi polską sztukę współczesną w pomieszczeniach postindustrialnych, centrach handlowych i innych lokalizacjach takich, jak: Silesia City Center w Katowicach, Plac Papieski w Sosnowcu czy Plac Sejmu Śląskiego w Katowicach. Śląska Zachęta usiłuje pozyskać stałą siedzibę dla kolekcji w budynku poprzemysłowym pierwotne plany lokalizacji kolekcji na terenie starego dworca kolejowego w Katowicach okazały się nierealne, teraz planowane jest pozyskanie na cele wystawiennicze jednego z historycznych budynków kopalni Katowice. W odróżnieniu od innych regionalnych Towarzystw Zachęty Sztuk Pięknych, Śląskie Towarzystwo realizujące program Znaki czasu nie podsumowało swoich działań kolekcjonerskich w formie drukowanego katalogu kolekcji, jak uczyniły to m.in.: Małopolska Fundacja Muzeum Sztuki Współczesnej w Krakowie (małopolska Zachęta), Regionalna Zachęta Sztuki Współczesnej w Szczecinie, czy Łódzkie Towarzystwo Zachęty Sztuk Pięknych, które opublikowało katalog swojej kolekcji pn. Śniadanie w muzeum. Regionalne Towarzystwo Zachęty Sztuk Pięknych w Częstochowie zarejestrowane zostało 28 czerwca 2005 r. Fundamentem finansowym częstochowskiej Zachęty były dotacje otrzymane z Narodowego Centrum Kultury, Samorządu Województwa Śląskiego oraz miasta Częstochowy. Regionalna kolekcja sztuki współczesnej liczy 93 prace autorstwa 42 artystów. Skupia się na malarstwie, zwłaszcza lokalnym, choć reprezentuje ją również fotografia 11\n12 i wideo (m.in. Wojciech Ćwiertniewicz, Edward Dwurnik, Łukasz Korolkiewicz, Lech Majewski, Wojciech Prażmowski). Zbiór regionalnej Zachęty pokazano po raz pierwszy w maju 2006 r. w odrestaurowanym częstochowskim Ratuszu (wystawie towarzyszył katalog). Był on również prezentowany m.in. na Wystawie Zachęt w Oddziale Sztuki Współczesnej Muzeum Narodowego w Gdańsku, mieszczącym się w Pałacu Opatów w Oliwie. Towarzystwo pozyskało dla swej działalności, od sierpnia 2008 r., specjalnie w tym celu wyremontowany przez Urząd Miasta Częstochowy zabytkowy budynek pokolejowy Konduktorownię. Aktywność Towarzystwa przybiera różną formę, obok wystaw organizowane są spotkania autorskie i koncerty. Porównując stworzone już zbiory widać duże różnice między Zachętami. Występują jednak elementy wspólne, a jednym z nich jest zwracanie przez Zachęty uwagi przede wszystkim na sztukę powstająca po 1989 r. (nawet w przypadku twórców o zdecydowanie dłuższym doświadczeniu). W tym kanonie mieści się również Śląska Zachęta, aczkolwiek znajdują się w niej prace odnoszące się nawet do lat 50. ubiegłego wieku. Realizacji celów regionalnych Zachęt miała służyć m.in. budowa, rozbudowa lub modernizacja obiektów oraz ich adaptacja do funkcji regionalnych Interdyscyplinarnych Centrów Nowoczesności. Idea tych centrów nie została zrealizowana, jednak powstałe stowarzyszenia i kolekcje zaczęły inicjować powstawanie nowych instytucji sztuki współczesnej. Tak stało się w Toruniu, gdzie w 2008 r. oddano do użytku budynek autorstwa Edwarda Lacha, o powierzchni użytkowej ponad mkw, mieszczący Centrum Sztuki Współczesnej Znaki Czasu, jako pierwszą, największą obecnie w Polsce przestrzeń wystawową dedykowaną wyłącznie sztuce najnowszej. Misja CSW, usytuowanego w bezpośrednim sąsiedztwie toruńskiej Starówki, realizowana jest w ramach nowoczesnej, intermedialnej i interdyscyplinarnej formuły działania. CSW to miejsce otwartego dialogu i dyskusji nad najważniejszymi zjawiskami sztuki współczesnej, jej artystyczną, edukacyjną i społeczną wartością. Działalność merytoryczna realizowana jest w ramach projektów ekspozycyjnych i artystycznych z wykorzystaniem dużych, nowocześnie wyposażonych pomieszczeń ekspozycyjnych, sali audiowizualno-kinowej, a także przestrzeni plenerowej. Ważne miejsce na mapie Krakowa będzie wkrótce zajmowało budowane obecnie Muzeum Sztuki Współczesnej, które wzmocni bazę kulturalną miasta. Zaprojektowane przez tandem architektów z Florencji Claudia Nordi i Leonarda Marię Proli z niezwykłą dbałością 12\n13 o detal, szanując historyczne walory Fabryki Schindlera, wpisano muzeum w istniejące już na krakowskim Zabłociu otoczenie, m.in. Muzeum Pamięci, adaptując na jego potrzeby halę dawnej fabryki o powierzchni mkw., w podziemiach których mieścić się będą główne przestrzenie ekspozycyjne. Tym samym Kraków zyskał szansę wzbogacenia się o nowoczesną instytucję sztuki współczesnej. Trwają również prace przygotowawcze do budowy Muzeum Współczesnego we Wrocławiu. Gmach muzeum ma stanowić architektoniczną dominantę wrocławskiego Nowego Miasta (w założeniach programowych muzeum bardzo duży nacisk położono na działalność edukacyjną przyszłej instytucji oraz jej maksymalne otwarcie na miasto i przyszłą publiczność). Po wielu latach przygotowań w fazę realizacji wszedł także projekt Muzeum Sztuki Nowoczesnej w Warszawie. Będzie to pierwsze w Polsce muzeum sztuki nowoczesnej i współczesnej, którego budowa była postulowana od ponad 40. lat. Najbliższe lata, poświęcone budowie siedziby Muzeum i jego kolekcji, będą miały zasadnicze znaczenie dla uformowania pejzażu kulturowego nie tylko Warszawy. Ambicją twórców Muzeum jest wykraczanie poza lokalną skalę i stworzenie Muzeum Sztuki naszej części świata w warunkach transformacji ustrojowej po 1989 r. Ukończenie budowy Muzeum, którego projektantem jest Christian Kerez, zaplanowane zostało na 2015 r. (budowa ma się rozpocząć w 2012 r.). Całkowita powierzchnia Muzeum to około mkw., sale ekspozycyjne o zróżnicowaniu dyspozycji zajmą około 30% powierzchni. Przestrzeń wystawiennicza na parterze przeznaczona będzie na wystawy czasowe. To tu pokazywane będą wystawy wielkich nazwisk sztuki polskiej i światowej. Na górnej kondygnacji, w dochodzącej do 16 metrów wysokości przestrzeni, realizowane będą wystawy rzeźbiarskie oraz projekty specjalne. W zachodnim skrzydle planowany jest ciąg galerii mieszczących kolekcje sztuki polskiej i międzynarodowej, a dalej za nim znajdą się sale wystaw historycznych poświęconych dziedzictwu różnych nurtów sztuki XX i XXI wieku. W latach zrealizowano w Polsce budowę kilku budynków muzealnych, w których zaplanowano przestrzenie dla ekspozycji sztuki współczesnej: nowe skrzydło Muzeum Narodowego w Poznaniu (gdzie wystawiana jest kolekcja współczesnej sztuki polskiej), dobudowana część Muzeum Ziemi Opolskiej (mieści się tam pokaz malarstwa polskiego do lat 70. ubiegłego wieku). Dokonano również rewitalizacji Wyspy Młyńskiej dla Muzeum Okręgowego w Bydgoszczy (w Czerwonym Spichrzu mieszczącym Galerię Sztuki 13\n14 Nowoczesnej dwa górne piętra wypełnia stała prezentacja muzealnej kolekcji). Zaadaptowano dla potrzeb muzealnych także budynki postindustrialne. Nowa siedziba Muzeum Sztuki w Łodzi, według projektu architektonicznego autorstwa pracowni Jacka Ferdzyna, nazwana ms 2 Muzeum Sztuki Kwadrat, mieści się w budynku tkalni wysokiej, dawnej fabryki tekstylnej Izraela Kalmanowicza Poznańskiego, położonym w centrum kulturalnohandlowym Manufaktura, powstałym w zrewitalizowanym kompleksie XIX-wiecznych fabryk. Przemieszczenie zasadniczej części zbiorów do ms 2 nadało nową tożsamość Muzeum Sztuki i stworzyło nowy kontekst dla jego działalności. W siedzibie Muzeum na terenie Manufaktury mieści się ekspozycja Kolekcja Sztuki XX i XXI wieku. W grupie nowo powstających muzeów w Polsce mieści się również nowa siedziba Muzeum Śląskiego w Katowicach, zlokalizowana na terenie byłej Kopalni Węgla Kamiennego Katowice w otoczeniu starych poprzemysłowych budynków. W rozstrzygniętym w czerwcu 2007 r. realizacyjnym konkursie na koncepcję nowego gmachu Muzeum Śląskiego pierwszą nagrodę przyznano architektom Florianowi Rieglerowi i Rogerowi Riewe z austriackiego biura Riegler Riewe Architekten. Ich projekt z szacunkiem odnosi się do historycznej kopalni. Nowy budynek muzealny schodzi jakby na drugi plan, ale zarazem w subtelny sposób zaznacza obecność muzeum. Duży gmach został schowany pod ziemią, na powierzchni zostały porozrzucane szklane prostopadłościany. Wybór projektu podniósł w środowisku architektów kwestię formalnego jego podobieństwa do The Nelson- Atkins Museum of Art w Kansas City. Do dziś nie przedstawiono wizji programowej nowego Muzeum Śląskiego, nie podjęto zasadniczej dyskusji na temat profilu, adresatów i zakresu działań. Muzeum Śląskie w Katowicach Zbiory sztuki współczesnej Muzeum Śląskiego w Katowicach obejmują malarstwo polskie, grafikę polską i europejską, oraz najliczniej reprezentowany plakat. Znacznie skromniej przedstawia się zespół obiektów współczesnego dizajnu, rzeźby i fotografii. Kolekcja tworzona od 1985 r., po roku 1990 powiększana jest jedynie o nieliczne nabytki. W zbiorze współczesnego malarstwa polskiego zgromadzonego w katowickim muzeum znajdują się dzieła artystów wywodzących się z tradycji polskiego koloryzmu, twórcy 14\n15 związani z II Grupą Krakowską (Tadeusz Kantor, Jadwiga Maziarska, Kazimierz Mikulski, Jerzy Nowosielski, Erna Rosenstein, Jonasz Stern, Jerzy Tchórzewski), prace Alfreda Lenicy, Henryka Stażewskiego, Jerzego Rosołowicza, Jana Berdyszaka, Ryszarda Winiarskiego. Na osobne wyróżnienie zasługuje obraz Andrzeja Wróblewskiego czy dzieła Władysława Hasiora. W zbiorze najliczniej i najszerzej udokumentowane są lata 80. ubiegłego wieku (w tym: Zbylut Grzywacz, Leszek Sobocki, Jacek Waltoś, Edward Dwurnik, Eugeniusz Markowski, przedstawiciele Gruppy Jarosław Modzelewski, Marek Sobczyk i Ryszard Woźniak). W zasobach muzeum znajduje się również duży zbiór twórców związanych z Akademią Sztuk Pięknych w Katowicach. Muzeum posiada także prace artystów należących do grup: St 53, Arkat czy Grupy Wrocławskiej. Zbiory grafiki polskiej i obcej oraz polskiego rysunku w zasobach Muzeum Śląskiego reprezentują różne polskie środowiska twórcze, ze szczególnym uwzględnieniem środowiska grafików śląskich. Oprócz kolekcji grafiki polskiej w zbiorze muzealnym znajdują się przykłady sztuki obcej. Współczesną rzeźbę polską w katowickiej placówce ilustrują prace m.in.: Adama Myjaka, Gustawa Zemły, Bronisława Chromego, Jerzego Beresia, Marii Pinińskiej-Bereś czy Jolanty Kłyszcz de Kentros. W 2008 r. Muzeum otworzyło Galerię Malarstwa Polskiego po 1945 r., udostępniając niewielką prezentację swoich zbiorów malarstwa. Muzeum Śląskie w Katowicach jest instytucją kultury Samorządu Województwa Śląskiego współprowadzoną przez Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego. Muzeum Częstochowskie Muzeum Częstochowskie posiada zbiór sztuki polskiej obrazujący m.in. twórczość II Grupy Krakowskiej (Tadeusz Brzozowski, Maria Jarema, Adam Marczyński, Jadwiga Maziarska, Kazimierz Mikulski, Jerzy Nowosielski) oraz dorobek Stefana Gierowskiego i Henryka Stażewskiego. Spośród innych dzieł sztuki polskiej ze zbiorów częstochowskich na szczególne wyróżnienie zasługuje zespół dzieł Tadeusza Kantora. Muzeum Częstochowskie jest instytucją kultury finansowaną przez Samorząd Miasta Częstochowy. Galerie sztuki współczesnej 15\n16 Kronika w Bytomiu Kronika to centrum sztuki współczesnej zajmujące się eksplorowaniem związków pomiędzy współczesną teorią i praktyką artystyczną a muzyką, teatrem, filmem, dizajnem i architekturą. Zajmuje się analizą rzeczywistości kulturowej wraz z problemami społecznymi, politycznymi i ekonomicznymi, jest miejscem produkowania i dystrybucji wiedzy. Program Kroniki realizowany jest poprzez wystawy, projekty w przestrzeni publicznej, eksperymentalne cykle muzyczne, publikacje i wydawnictwa artystyczne, warsztaty i działalność popularyzatorską. Wśród najistotniejszych propozycji programowych Kroniki z lat należałoby wymienić następujące wystawy i pokazy: I love You Too / Ja Ciebie Też Zuzanny Janin (2001), Lekcja śpiewu Artura Żmijewskiego (2003), Autoportret pod płótnem Zbigniewa Rogalskiego (2003), Double IV Roberta Kuśmirowskiego (2004), Obłożenie Jadwigi Sawickiej (2004), Pret a Porter Sławomira Rumiaka (2004) oraz Pomaluj to Ryszarda Góreckiego (2004). Budowaniu nowego profilu Kroniki towarzyszy jej różnorodna obecność w przestrzeni publicznej Bytomia. Odnosząc się do niej Galeria zorganizowała w 2004 r. Festiwal Meeting Point. Z powodu gruntownego remontu siedziby Kronika zmuszona została do testowania modeli wystawienniczych i kuratorskich w pozagaleryjnej formule działania. Zrealizowane wówczas projekty: spektakl Antje Majewski Skarbek (2005), wystawa książka Zbigniewa Libery i Darka Foksa w Muzeum Górnośląskim Co robi łączniczka (2006), czy wspólne przedsięwzięcie Kroniki i Kunstverein w Wolfsburgu multidyscyplinarny elektropopklub (2005; wykorzystano opuszczone przestrzenie parteru budynku wystawowego bytomskiego Muzeum) nakreśliły nowe rejony zainteresowań i kierunki reformowania instytucjonalnego modelu Kroniki. Nabyte doświadczenia sprawiły, iż nastąpił proces przekształcenia galerii miejskiej w centrum sztuki współczesnej o charakterze multidyscyplinarnej platformy. Wyraźnie stało się zainteresowanie przekraczaniem dyscyplin i badaniem wpływu innych dziedzin na sztukę współczesną (zwłaszcza muzyki i literatury), testowanie czy wręcz kwestionowanie medium wystawy. Są to zazwyczaj działania wykraczające poza modernistyczne ramy galerii sztuki i samego tradycyjnie pojmowanego działania artystycznego. 16\n17 Nową przestrzeń po gruntowym remoncie zainaugurowały w marcu 2006 r. wystawy Bogny Burskiej, Moniki Sosnowskiej i Grzegorza Sztwiertni. Ten ostatni był pierwszym gościem w meeting roomie strategicznym miejscu specjalnie wyznaczonej w Kronice mutującej przestrzeni co roku projektowanej przez innego artystę, pełniącej funkcję sali konferencyjnej, sceny muzycznej, chill-out roomu, czytelni i kameralnego kina. Odzwierciedla to taktykę instytucji poszukującej nowej, elastycznej formuły działania w oparciu o multidyscyplinarne możliwości. Jednym z ważnych projektów Kroniki była w 2007 r. wystawa Hristiny Ivanoskiej i Yane Calovskiego Sieroty, legendy i bohaterowie sztuki (artyści zaproponowali hipotetyczny program dla straconego muzeum, jak nazywają projekt przygotowany przez polskiego architekta Oskara Hansena na konkurs na gmach muzeum sztuki nowoczesnej w Skopie). Liczne projekty odnowionej Kroniki zajmują się kwestiami domu lub statusu mieszkańca (m.in. wystawa Dom i praca Piotra Jarosa, 2007). Kronika niejednokrotnie współpracuje z kuratorami z zewnątrz, którym umożliwiono realizację własnych koncepcji wystawienniczych. Spośród przedsięwziętych w ten sposób projektów trzeba wymienić wystawę Bad News (2006) przygotowaną przez duet kuratorski Exgirls. Nową cechą działań instytucji od 2006 r. jest położenie większego nacisku na projekty o potencjale politycznego manifestu jak np. mail-artowa wystawa Sztuka w służbie lewaków? czy Joanny Rajkowskiej Camping (2008). Kronika realizuje od 2007 r. cykl spotkań poświęconych nowym ideom w panoramie zjawisk kultury, zwłaszcza wokół sztuki najnowszej w ramach Kroniki idei. Zakres tematyczny Kroniki idei obejmuje sztukę, teorie estetyczne, politykę, ekonomię, kształtowanie społeczeństwa obywatelskiego i inne bieżące zagadnienia. Każdemu ze spotkań towarzyszy blok artystyczny korespondujący z omawianym zagadnieniem. Innym, ważnym elementem pejzażu artystycznego miejsca, wskazującym na wszechstronne realizacje celów edukacyjnych, były podejmowane przez dyplomantów Muzealniczych Studiów Kuratorskich Uniwersytetu Jagiellońskiego projekty: wystawa Architektura intymna, architektura porzucona (2006) (re)konstruująca historię siedziby galerii, która splata się z losami jej pierwszych właścicieli, meta-wystawa / meta-gra manual CC (2007) analizująca m.in. sposoby partycypacji w sztuce oraz wystawa Piekło rzeczy (2009). Na zaproszenie Instytutu Polskiego w Berlinie, Kronika zaprezentowała podczas 5. Berlin Biennale (2008) projekt zatytułowany Alfabet Kroniki (będący swego rodzaju alfabetem instytucji, w którym kolejnym literom przyporządkowano hasła 17\n18 kluczowe dla funkcjonowania galerii). Ostatnie lata przyniosły kilka wystaw artystów biograficznie związanych z Górnym Śląskiem, w tym: Zofia Rydet Zapiski (zestawiona z pokazem prac Jana Smagi i Anety Grzeszykowskiej), Andrzej Tobis A-Z (Gabloty edukacyjne), Paweł Kulczyński Dbaj o estetykę wyglądu, Łukasz Jastrubczak Film noir oraz Jerzy Lewczyński i Mikołaj Długosz Archeologie. W 2009 r. podjęto interdyscyplinarne przedsięwzięcie, składające się z wystawy, wycieczek, spotkań, koncertów, warsztatów, pikników. Pretekstem do tej serii zdarzeń była premiera książki Indunatore Marcina Dosia, będącej antologią tekstów teoretyków i praktyków śląskiego życia (sub)kulturalnego. Wydanie publikacji wiązało się z przekształceniem Kroniki w rodzaj centrum logistycznego, gdzie prezentuje się prace artystów wyprodukowane i zainspirowane Górnym Śląskiem. Alternatif Turistik, po instytucjonalnym okresie działania w Kronice, zaczął żyć własnym życiem i rozpoczął długofalowy multidyscyplinarny program Made in Bytom (architektura, sztuki wizualne, muzyka, moda, sporty ekstremalne, chill-out) oswajający alternatywny styl życia, strategie kulturowe dla miasta oraz kształtowanie nowej wizji tożsamościowej Bytomia. Jesienią 2006 r. wystartował program rezydencjalny Kroniki. Rezydenci na różne sposoby uczestniczyli w życiu instytucji realizując nowe projekty artystyczne, organizując wykłady, warsztaty, poddając pod dyskusję dotychczasowe strategie i ich działania, publikując teksty oraz emitując audycje radiowe. Celem programu było włączenie rezydentów w stale przebiegający proces wypracowywania nowego modelu funkcjonowania dla Kroniki, jak również zaznajomienie gości z zewnątrz ze specyfiką regionu śląskiego. Od 2007 r. Kronika organizuje wystawy edukacyjne dla młodszego widza. Najmłodsi angażowani są we wszystkie etapy organizacji i aranżacji wystaw. Do tej pory odbyły się cztery wystawy: Czarna dziura (2007), Noc polarna (2008), Mary koszmary (2009) oraz Projekt: wyspa (2010). Podstawowym założeniem realizowanego w Kronice projektu Świetlica Sztuki jest stworzenie dzieciom alternatywnej przestrzeni, ukazanie pozytywnych motywacji oraz możliwości zetknięcia się przez dzieci z różnorodnymi zjawiskami artystycznymi. Kronika jest finansowana ze środków gminy Bytom i działa w strukturze organizacyjnej Bytomskiego Centrum Kultury. 18\n19 Galeria Bielska BWA w Bielsku-Białej Galeria programowo lansuje malarstwo współczesne, co historycznie umocowane jest w organizowaniu, nieprzerwanie od 1962 r., ogólnopolskiego konkursu malarstwa Bielska Jesień, od 1995 r. odbywające się w cyklu dwuletnim, jako Biennale Malarstwa Bielska Jesień. Od 1999 r. na przemian z konkursem dla malarzy Galeria prezentuje wystawę malarstwa według koncepcji wybranego kuratora. Do 2009 r. odbyło się pięć kuratorskich prezentacji współczesnego malarstwa polskiego w cyklu Bielska Jesień : Pomiędzy estetyką a metafizyką Bożeny Czubak (1999), Zawody malarskie Adama Szymczyka (2001), Piękno, czyli efekty malarskie duetu Exgirls, czyli Magdaleny Ujmy i Joanny Zielińskiej (2004), Obrazy jak malowane Jarosława Lubiaka i Kamila Kuskowskiego (2006) oraz Iluzja, jako źródło cierpień Agnieszki Żechowskiej (2008). Oprócz Bielskiej Jesieni Galeria prezentuje indywidualne wystawy, zarówno klasyków malarstwa, jak i młodych malarzy, a także od kilku lat laureatów Grand Prix Bielskiej Jesieni. Wśród propozycji wystawienniczych ważną rolę odgrywa fotografia (pokazy prac takich fotografów, jak: Erwin Olaf, Eikoh Hosoe, Yasumatsa Morimura). W 2007 r. odbyła się trzecia edycja wystawy Kobieta o kobiecie, której ideą jest prezentacja artystek, poruszających w swej twórczości problematykę związaną z szeroko pojętą kobiecością. Wśród wystaw problemowych ważną rolę zajmuje sztuka krytyczna; w ostatnim czasie odbyły się wystawy m.in.: Inc. Sztuka wobec korporacyjnego przejmowania miejsc publicznej ekspresji (w Polsce) (2005), wystawa Zbigniewa Libery i Darka Foksa Co robi łączniczka, Jerzego Kosałki i Krzysztofa Walaszka Do dwóch razy sztuka (2005), Demos cratos Władza ludu (2007). W programie galerii znajdują się również prezentacje wideo-artu (Poznań Art Now II koło poznania, Festiwal Extra Short Film z Nowosybirska, Euroshots czy WRO). W Bielsku-Białej pokazuje się również dokonania słowackich i czeskich artystów; w 2006 r. miała tu miejsce największa w Polsce wystawa współczesnej sztuki czeskiej pt. Shadows of Humor. Przykra sprawa, czeska wystawa, współorganizowana przez BWA Wrocław. Galeria realizuje również program międzynarodowych rezydencji artystycznych Laboratorium oraz Incydenty, współpracując z artystami z innych krajów. Artyści lokalni promowani są w różnorodny sposób: zbiorowe przeglądy środowiskowe odbywają się co trzy, cztery lata, a corocznie organizowane są wystawy indywidualne, zarówno artystów z bogatym 19\n20 dorobkiem, jak i młodszego pokolenia. Ważnym elementem działalności jest edukacja, prowadzona na różnych poziomach: wykłady o wybranych problemach sztuki współczesnej, sesje, panele dyskusyjne, spotkania z artystami, warsztaty. Galeria Bielska BWA posiada kolekcję dzieł sztuki liczącą ponad 500 obrazów, grafik, rysunków i fotografii. Prace gromadzone niemal od początku istnienia Galerii, czyli od lat 60. XX wieku, pozyskiwane były z różnych źródeł głównie z zakupów i darowizn od artystów mających tu swe wystawy oraz spośród prac powstałych na plenerach organizowanych przez Galerię. Najważniejszą dziedziną sztuki, tworzącą główny trzon kolekcji, jest malarstwo gromadzone m.in. poprzez organizowany tu Konkurs Malarstwa Współczesnego Bielska Jesień. W zbiorach galerii znajduje się kilkanaście obrazów z różnych okresów tego konkursu. Od 1992 r. tradycją stało się kupowanie do zbiorów Galerii prac laureatów Grand Prix Bielskiej Jesieni, dzięki czemu kolekcja wzbogaciła się o prace takich artystów, jak: Andrzej Szewczyk, Wilhelm Sasnal, Wojciech Leder, Karolina Zdunek. W ostatnim czasie do kolekcji trafiła praca autorstwa Wojciecha Kubiaka i Lidii Krawczyk (laureatów Grand Prix 2007) oraz obrazy Kamila Kuskowskiego (laureata Grand Prix 2009). Zestaw ten jest miarodajnym przeglądem najciekawszych propozycji polskiego malarstwa współczesnego, tworzonego głównie przez młodych, często rozpoczynających dopiero karierę artystów. Ważną część kolekcji stanowią prace artystów lokalnych, kupowane i otrzymywane w darze od początku istnienia kolekcji. Kolejnym cyklem w kolekcji są dzieła artystów, których wystawy indywidualne goszczą w przestrzeni Galerii Bielskiej BWA (m.in. Stanisław Fijałkowski, Teresa Murak, Paweł Jarodzki, Karolina Zdunek, Urszula Broll). W zbiorach znajduje się także zestaw prac artystów z Ameryki Południowej. Najnowszym projektem, realizowanym przez Galerię Bielską BWA we współpracy z Regionalną Izbą Handlu i Przemysłu w Bielsku-Białej oraz Oslo Teknopol (Norwegia), jest projekt Lokomotywa strategia rozwoju klastrów, finansowane przez Norweski Mechanizm Finansowy. Głównym celem Lokomotywy jest budowanie grup partnerskich w sektorze kultury. Projekt zrodził się z potrzeby nawiązania ścisłej współpracy społeczności lokalnych z kulturą i twórczym biznesem. Galeria Bielska BWA jest galerią miejską finansowaną z budżetu gminy Bielsko- Biała. 20


Histon H1 poza komórką\nNext: Materiały i metody Up: Histon H1 jako specyficzny Previous: Histon H1 w cytoplazmie Spis rzeczy\nW ciągu kilkunastu ostatnich lat doszło do publikacji wielu prac wskazujących na bardzo nietypowe funkcje histonu H1, w tym te jakie histon łącznikowy miałby pełnić nie tylko poza jądrem, ale wręcz poza cytoplazmą i błoną komórkową, a zatem poza komórką. Prace te wskazują, że H1 może być obecny także w płynach ustrojowych, takich jak surowica krwi i mleko (Waga i wsp., 1986), chociaż nie wiadomo, czy miałby pochodzić z martwych komórek uwalniających materiał jądrowy, czy też raczej być wynikiem aktywnej sekrecji.\nCo więcej, wykazano, że histony rdzeniowe, a także histon łącznikowy występują na powierzchni aktywowanych ludzkich limfocytów, erytrocytów, monocytów i płytek krwi (trombocytów), a także wiążą się do hodowanych w kulturze in vitro limfocytów T i B (Kubota i wsp., 1989/1990; Holers i Kotzin, 1985; Watson i wsp., 1995; Emlen i wsp, 1992). Obecność histonów na powierzchni tych komórek jest często przyczyną groźnych chorób autoimmunologicznych związanych z pojawieniem się w krwi obwodowej przeciwciał skierowanych przeciwko histonom. Należą do nich między innymi toczeń rumieniowaty (ang. systemic lupus erythromatosus, SLE) i immunologiczne zapalenie kłębuszków nerkowych (ang. immune glomerulonephritis). Histon H1 może ponadto uczestniczyć w reakcjach zapalnych związanych ze stanami autoimmunologicznymi dzięki swej zdolności łączenia się z bakteryjnym lipopolisacharydem (LPS), odpowiedzialnym za proces zapalny w zainfekowanych tkankach (Bolton i Perry, 1997).\nStwierdzono także, że histon H1 występuje po zewnętrznej stronie błony komórkowej makrofagów wątrobowych (komórek Kupffera), gdzie służy jako receptor tyreoglobuliny, głównego sekrecyjnego białka tarczycy (Brix i wsp., 1998). Ustalono, że związany z makrofagami histon H1 może również pośredniczyć w endocytozie tyreoglobuliny do wnętrza makrofagów.\nPonadto odkryto, że u myszy histon H1 wykazuje zdolność zapewniania ochrony przed doświadczalnie wywołaną skórną lejszmaniozą (infekcją pasożytem skórnym Leischmania major): dożylne podanie zwierzętom histonu wyizolowanego z pasożytów, jak i zrekombinowanego białka wytworzonego w bakterii Escherichia coli lub syntetycznych peptydów o różnej długości, zmniejszało znacznie rozmiary nacieków wywołanych przez pasożyty (Solioz i wsp., 1999).\nW końcu, zaskoczeniem było odkrycie, że histon H1 może wykazywać działanie antynowotworowe, zarówno w przypadku komórek hodowanych in vitro, jak i w mysim modelu zwierzęcym. Stwierdzono, że podanie oczyszczonego histonu H1 hamuje wzrost komórek białaczkowych, niezależnie od ich pochodzenia, stadium rozwoju i dojrzałości (Class i wsp., 1996). Podczas gdy histon łącznikowy nie miał wpływu na normalne, zdrowe komórki krwi i szpiku kostnego, wykazywał działanie cytotoksyczne wobec komórek białaczki Burkitta, działając również w nagich myszach (pozbawionych komórek układu odpornościowego), którym przeszczepiono komórki nowotworowe. Co ciekawe, badania przy pomocy mikroskopii elektronowej i cytometrii przepływowej pozwoliły na stwierdzenie, że cytotoksyczne i antynowotworowe działanie H1 polega na zdolności do poważnego naruszania integralności błony komórkowej i wywoływania tym samym cytolizy i śmierci komórek.\nPodsumowując, należy stwierdzić, że o ile rola histonu H1 jako elementu strukturalnego chromatyny w przebiegu i regulacji procesów komórkowych jest wciąż niejasna, to funkcja tego białka ma wiele niezwykle interesujących cech.


You are here: Home / Liga polska manager pobierz / liga polska manager 2005 pobierz\nliga polska manager 2005 pobierz Reviewed by admin on sobota, Luty 6th, 2016 .\nNajpopularniejsze gry zręcznościowe w 2015 roku Rayman Adventures Dwuwymiarowa platformówka spod marki istniejącej już niemal dwie dekady. Tytułowy Rayman wyrusza na niebezpieczną przygodę. Rayman Legends Inna część Raymana, także platformówka. Podobnie jak poprzedniczka obie cieszą się…\n73 sobota, Luty 6th, 2016\nNajpopularniejsze gry zręcznościowe w 2015 roku\nDwuwymiarowa platformówka spod marki istniejącej już niemal dwie dekady. Tytułowy Rayman wyrusza na niebezpieczną przygodę.\nInna część Raymana, także platformówka. Podobnie jak poprzedniczka obie cieszą się ogromną popularnością.\nRozszerzona wersja absolutnego hitu The Binding of Isaac. Tytułowy Isaac, rozwiązując proste zagadki i eliminując potwory oraz bardziej wymagających bossów, kończąc przygodę walką z matką. Gra otrzymała nową oprawę graficzną i wiele świeżych rozwiązań.\nGoat Simulator to humorystyczna gra symulacyjna, w której wcielamy się w kozę. Jakakolwiek by ta rzecz nie była, to jednak osiągnęła sukces, a wraz z nim dołączyło sporo dodatków do tejże gry, będących satyrą wszystkich popularnych tytułów.\nKolejna odsłona bestsellerowej serii gier spod klocków LEGO. Jest trzecioosobową przygodówką akcji, w której staramy się powstrzymać złego Lorda Vortecha przed zagładą ludzkości.\nPrevious article Liga polska manager pobierz manager piłkarski download\nNext article Liga polska manager pobierz manager polskiej ligi


Wyprzedaż zabawek interaktywnych - str 1 Wyprzedaże hurtowe\nWybierz kategorięELEKTRONIKA - AGD - AGD do zabudowy - Chłodziarki - Okapy - Piekarniki - Płyty grzewcze - Zmywarki - Kuchenki mikrofalowe - Małe AGD - Maszyny do szycia i akcesoria - Ekspresy do kawy - Czajniki elektryczne - Odkurzacze - Pozostałe - RTV - Telewizory - Słuchawki - Kamery - Kamery przemysłowe - Kamery sportowe - Kamery video - Rejestratory - Sprzęt audio przenośny - Sprzęt audio dla domu - Akcesoria - Konsole i gry - Projektory - Komputery - Komputery stacjonarne - Laptopy i akcesoria - Laptopy - Torby i pokrowce na sprzęt - Torby i plecaki - Pokrowce - Tablety i akcesoria - Tablety - Pokrowce i torby - Drukarki i skanery - Akcesoria - Telefony i akcesoria - Telefony - Pokrowce - Akcesoria - Fotografia - Usługi Foto - Sprzęt i akcesoria - Scena i studio - Strefa okazjiMODA i STYL - Dla kobiety - Obuwie damskie - Zimowe - Kozaki - Botki - Półbuty - Kalosze - Trampki i tenisówki - Szpilki i czółenka - Baleriny - Klapki i sandały - Klapki - Sandały - Japonki - Odzież damska - Okrycia wierzchnie - Kurtki - Żakiety - Płaszcze - Narzutki - Spódnice i sukienki - Sukienki - Spódnice - Bluzy i swetry - Bluzki i koszulki - Długi rękaw - Krótki rękaw - Bez rękawów - Spodnie i spodenki - Kombinezony - Koszule - Tuniki - T-shirty - Bielizna damska - Piżamy - Majtki - Biustonosze - Odzież dla mam - Galanteria i dodatki - Chusty i apaszki - Okulary - Torby i torebki - Zegarki - Portfele - Rękawiczki - Parasole - Dla mężczyzny - Odzież męska - Bluzy - Koszule - Koszulki - Kurtki - Marynarki i garnitury - Swetry i golfy - Bielizna męska - Spodnie i spodenki - Obuwie męskie - Trekkingowe - Buty zimowe - Półbuty - Klapki i sandały - Galanteria i dodatki - Zegarki - Portfele i saszetki - Paski - Torby i teczki - Rękawiczki - Biżuteria - Dla dziecka - Odzież dziecięca - Dziewczynki - Bielizna - Bluzki - Bluzy i swetry - Dresy - Kąpielówki - Spodnie i spodenki - Nakrycia głowy - Sukienki i spódnice - Koszulki - Komplety - Piżamy - Chłopcy - Bielizna - Bluzki - Dresy - Kąpielówki - Spodnie i spodenki - Kurtki i płaszcze - Nakrycia głowy - Koszulki - Komplety - Piżamy - Niemowlęta - Obuwie dziecięce - Zimowe - Półbuty - Baleriny - Sandały i klapki - Strefa okazjiZDROWIE - Makijaż - Perfumy - Perfumy męskie - Perfumy damskie - Pielęgnacja twarzy - Kremy - Maski - Pozostałe - Pielęgnacja ciała - Balsamy i olejki - Żele i mydła - Maski - Pozostałe - Pielęgnacja dłoni i paznokci - Lakiery do paznokci - Kremy i balsamy - Żele i akryle - Pozostałe - Pielęgnacja włosów - Urządzenia do pielęgnacji - Apteczki i akcesoria opatrunkowe - Kosmetyczki - Geriatria - Akcesoria rehabilitacyjne - Strefa okazji - Akcesoria do pielęgnacjiDZIECKO - Zabawki - Od 0 do 2 lat - Maskotki i przytulanki - Jeździki - Grzechotki i gryzaki - Zabawki do kąpieli - Interaktywne - Rózne - 3 lata i więcej - Lalki i akcesoria - Pojazdy i akcesoria - Maskotki - Interaktywne - Klocki - Edukacyjne - Różne - Gry i puzzle - Artykuły szkolne - Podkładki - Plecaki - Piórniki - Zestawy - Pozostałe - Karmienie - Zdrowie i pielęgnacja - Foteliki, wózki i nosidełka - Foteliki - Wózki - Nosidełka - Akcesoria - Różne - Strefa okazjiDOM i FIRMA - Dom i wnętrze - Oświetlenie - Oprawy wewnętrzne - Do zabudowy - Kinkiety - Plafony - Podłogowe - Spoty - Stołowe i biurkowe - Wiszące - Systemy szynowe i linkowe - Żyrandole - Dziecięce - Meblowe - Oprawy zewnętrzne - Dekoracyjne - Do zabudowy - Naścienne - Najazdowe - Latarnie - Reflektory - Słupki - Wiszące - Źródła LED - Źródła światła - Akcesoria - Dekoracje i dodatki - Świece, świeczniki, zapachy - Zegary - Inne - Koszyki miski i flakony - Koce, kapy i poduszki - Ramki na zdjęcia - Figurki - Dywany i wykładziny - Zasłony i firanki - Obrazy, plakaty - Lustra - Do kuchni - Meble - Stoły - Krzesła - Hokery - Zestawy mebli kuchennych - Sztućce i noże - Zastawy stołowe, naczynia - Kubki - Szklanki - Imbryki i dzbanki do herbaty - Karafki i dzbanki - Miski - Kieliszki - Patery - Serwisy - Filiżanki - Inne - Garnki - Patelnie i rondle - Talerze - Akcesoria - Przybory do pieczenia - Przyprawniki - Deski do krojenia - Pojemniki - Inne - Czajniki - Meble - Ławy i stoliki - Fotele i sofy - Akcesoria - Szafy i szafki - Półki i regały - Pufy i poduchy - Łóżka i akcesoria - Łóżka - Materace - Stelaże - Pozostałe - Meblościanki - Wyposażenie - Elektryka i akcesoria - Wieszaki - Pozostałe - Pościele - Hydraulika i Armatura - Ceramika sanitarna - Umywalki - Zlewy - Sedesy - Bidety - Pozostałe - Baterie i panele - Baterie - Panele prysznicowe i zestawy - Kabiny, wanny i brodziki - Syfony - Akcesoria łazienkowe - Dozowniki i mydelniczki - Pojemniki - Wieszaki i uchwyty - Szczotki - Pozostałe - Deski sedesowe - Meble - Drzwi - Podłoga - Pokój dziecięcy - Materace - Kołdry i poduszki - Łóżeczka - Krzesełka do karmienia - Biurka i fotele - Pościel - Pozostałe - Łóżka dziecięce - Zwierzęta - Ogrzewanie - Kominki - Grzejniki - Akcesoria - Ogród - Meble ogrodowe - Dekoracje - Narzędzia ogrodowe - Akcesoria - Doniczki - Tunele - Pozostałe - Akcesoria ogrodowe dla dzieci - Grillowanie - Basen i akcesoria - Firma - Akcesoria biurowe - Meble - Fotele i krzesła - Biurka - Pozostałe - Wyposażenie hoteli i restauracji - Wyposażenie salonów fryzjerskich i kosmetycznych - Przemysł - Narzędzia - Narzędzia i sprzęt warsztatowy - Elektronarzędzia - Klucze - Narzędzia budowlane - Narzędzia tnące - Piły i pilarki - Pozostałe - Wkrętaki i śrubokręty - Przyrządy miernicze - Odzież robocza - Wózki i skrzynki narzędziowe - Akcesoria - Młotki - Materiały ścierne - Elektryka - Narzędzia modelarskie - Akcesoria i osprzęt - Wyciągarki - Budownictwo i akcesoria - Płytki - Chemia budowlana - Tapety - Nagrzewnice - Farby - Delikatesy - Strefa okazjiSPORT - Bieganie - Buty - Koszulki - Kurtki - Pulsometry - Akcesoria - Rowery i akcesoria - Rowery - Kaski rowerowe - Akcesoria - Lampy i odblaski - Koszyki, bagażniki i torby - Błotniki - Foteliki i przyczepki - Preparaty do pielęgnacji i konserwacji - Klucze - Dzwonki - Pompki - Liczniki i pulsometry - Zapięcia i zamki - Inne - Trenażery - Części - Siodła - Przerzutki - Pedały - Pozostałe - Hamulce - Opony - Piasty - Sporty towarzyskie i rekreacja - Rolki i wrotki - Deskorolki - Hulajnogi - Kije do Nordic Walking - Odzież sportowa - Kurtki - Buty - Rękawice - Bluzy - Bielizna - Nakrycia głowy - Komplety - Spodnie - Okulary i akcesoria - Koszulki - Turystyka - Plecaki, torby i walizki - Torby - Plecaki - Walizki - Komplety i zestawy - Biwak - Termosy, kubki i sztućce - Namioty - Materace - Śpiwory - Kuchenki turystyczne - Pozostałe - Akcesoria survivalowe - Akcesoria bagażowe - Akcesoria plażowe - Siłownia i fitness - Odżywki i suplementy - Sporty zimowe - Kaski - Buty - Narty - Deski snowboardowe - Gogle - Wiązania - Ochraniacze - Łyżwy - Sanki - Pozostałe - Sporty zespołowe - Sporty wodne - Sporty ekstremalne - Tenis - Akcesoria - Rakiety - Piłki - Torby - Wędkarstwo - Triathlon - Militaria - Strefa okazjiCZAS WOLNY - Rękodzieło - Gry komputerowe - Instrumenty - Gitary - Akustyczne - Elektryczne - Sprzęt - Wzmacniacze - Perkusyjne i orkiestrowe - Akcesoria - Perkusje - Książki - Gry - Przyjęcia i uroczystości - Kostiumy - Ślub - Pozostałe - Akcesoria alkoholowe - Filmy - Strefa okazjiMOTORYZACJA - Części samochodowe - Opony - Gadżety motoryzacyjne - Akcesoria - Felgi - Strefa okazjiPREZENTY - Kobieta - Mężczyzna - Dziecko Jesteś tutaj: Strona główna DZIECKO Zabawki Od 0 do 2 lat Interaktywne\nZobacz Wybór najlepszych i bezpiecznych zabawek wiodących marek. Wybierając zakupy na naszym portalu masz pewność najlepszej jaości i niskiej ceny. ProducenciDumel Discovery (13)Silverlit (2)Hasbro (1)\nDumel Discovery - Mapa - Zwierzęta świata Dumel Discovery - Interaktywna mapa: Zwierzęta świata Mapa Zwierzęta Świata to innowacyjny, edukacyjny produkt w języku polskim, który spowoduje, że nauka przyrody będzie dla Twojego dziecka łatwa i zabawna! Dzięki niej dziecko pozna niezwykłe sekrety świata zwierząt.Ta interaktywna mapa zawiera aż na 500 faktów i pytań na temat zwierząt i ich środowiska życia na całym świecie. Dziecko przyciskając paluszkiem na ...\nDumel Discovery - Mapa Polski Dumel Discovery - Interaktywna Mapa Polski Wspaniała i innowacyjna Mapa Polski, która dostarcza wiedzy na temat naszego kraju. Posiada panel dotykowy z aktywnymi ikonkami, pod którymi kryją się informacje dotyczące historii i geografii, a nawet polski hymn – Mazurek Dąbrowskiego! Mapa nie tylko uczy, ale też bawi. W trybie quiz dla najmłodszych Dzieci będą musiały wskazać właściwe położenie polskich miast. ...\nDumel Discovery - Mapa Świata Dumel Discovery - Interaktywna mapa świata Mapa Świata to innowacyjny, edukacyjny produkt w języku polskim, który spowoduje, że nauka geografii będzie dla Twojego dziecka łatwa i zabawna! Mapa została opracowana z najwyższym zaangażowaniem i poświęceniem, tak aby Dziecko mogło z niej korzystać przez długie lata. Z Interaktywną Mapą Świata Dzieci przeżyją niesamowitą podróż dookoła świata. Dzięki niej ...\nDumel Discovery - Samolot potrząśnij i jedź Dumel Discovery - Samolot potrząśnij i jedź - DD 42717 Samolot jeździ, świeci oraz wydaje zabawne dźwięki. Niezwykły samolot, który jest sterowany za pomocą ludzika-pilota. Naciśnij przycisk znajdujący się nad śmigłem, aby uruchomić samolot. Kiedy dziecko potrząśnie pilotem pojazd pojedzie do przodu bądź do tyłu. Po umieszczeniu go w kabinie pilota samolot zacznie jeździć wygrywając zabawne ...\nDumel Discovery - Silly Sam - Ekspres do kawy Dumel Discovery - Silly Sam - EKSPRES DO KAWY - DD 67115 Ekspres do kawy pozwoli dziecku rozwijać wyobraźnię oraz dostarczy mnóstwo radości z zabawy. Umieść kapsułkę do kawy w podajniku, aby nauczyć się kolorów, kształtów czy cyfr. Naciśnij nosek, aby usłyszeć zabawne zwroty i dźwięki. Ekspres pomoże dziecku w poznawaniu zwyczajów życia codziennego, ale również pozwoli rozwijać wyobraźnię. Zabawka mówi po ...\nDumel Discovery - Silly Sam - Latareczka Dumel Discovery - Silly Sam - Latareczka - DD67076 Silly Sam Latareczka świetna zabawka dla najmłodszych . Latareczka Silly Sam jest wyjątkowa – posiada trzy tryby pracy, które zapewniają wiele zabawy. Latarka świeci w 4 kolorach – żółtym, zielony, niebieskim oraz czerwonym. Może również wyświetlać buźki na ścianie, których nastrój jest zależny od koloru. Latarka z pewnością stanie się przyjacielem ...\nDumel Discovery - Silly Sam - Odkurzacz i młoteczek Dumel Discovery - Silly Sam - ODKURZACZ I MŁOTECZEK - DD 67142 Znany i lubiany młotek Silly Sam występuje teraz w towarzystwie wesołego odkurzacza. Razem zachęcą niejednego maluszka do wspaniałej zabawy. Mówiąc wesołe wyrażenia oraz wydając zabawne dźwięki nie pozwolą nawet na małą chwilę nudy oraz zaangażują Twoje dziecko do wykonywania zadań domowych. Zabawa narzędziami przypominające te z życia codziennego, ...\nDumel Discovery - Skaner sklepowy DUMEL DISCOVERY - SKANER SKLEPOWY Kolorowy skaner z możliwością wyboru różnych funkcji: - Pierwsza funkcja - uczy rozpoznawania kolorów. - Druga funkcja - uczy rozpoznawania cyferek - Trzecia funkcja - uczy literek oraz rozpoznawania artykułów spożywczych. Dodatkowo po zeskanowaniu modułu skaner rozpocznie zabawę w różne gry, tj. dodawanie i odnajdywanie konkretnego produktu. Skaner uczy, także ...\nDumel Discovery - STORIDOO DUMEL DISCOVERY - STORIDOO DD 60150 Storidoo to bajecznie wyglądający stworek, który opowiada bajki, a dziecko może zmieniać bieg ich wydarzeń tworząc nowe przygody bohaterów. Jeżeli chcesz stworzyć bajkę, Storidoo zaproponuje Ci różne tematy opowieści. Będziesz mógł tworzyć bajki o czarodziejach, wróżkach, potworach, piratach, a nawet duchach, które dodatkowo będziesz mógł zapisać w pamięci ...\nDumel Discovery - Traktor Wesołe Ranczo DUMEL DISCOVERY - TRAKTOR WESOŁE RANCZO Traktor z przyczepą, na której znajdują się 2 zwierzątka, które nagrodzą dzieci dźwiękami, gdy na nie nacisną. Po naciśnięciu klaksonu traktor przez chwilę samodzielnie jedzie wydając realistyczny odgłos silnika. Po naciśnięciu fotela kierowcy rozlega się dźwięk wesołej melodyjki. Gdy Dziecko naciśnie koguta można usłyszeć jak pieje. To pierwszy z pojazdów ...\nDumel Discovery - Wędrujący dino Dumel Discovery - Wędrujący dino - DD 42207 - ZIELONY Zabawny dinozaur, który porusza się tanecznym krokiem do przodu i do tyłu, wygrywając zabawne melodie oraz dźwięki. Dino jest świetną propozycją prezentu dla każdego maluszka, gdyż zapewnia świetną zabawę na długi czas. Z taką zabawką żaden maluch nie będzie się nudził. Zabawka przeznaczona dla dzieci od 18 m. Zabawka ...\nDumel Discovery - Wędrujący dino Dumel Discovery - Wędrujący dino - DD 42207 - NIEBIESKI Zabawny dinozaur, który porusza się tanecznym krokiem do przodu i do tyłu, wygrywając zabawne melodie oraz dźwięki. Dino jest świetną propozycją prezentu dla każdego maluszka, gdyż zapewnia świetną zabawę na długi czas. Z taką zabawką żaden maluch nie będzie się nudził. Zabawka przeznaczona dla dzieci od 18 m. Zabawka ...\nHasbro Furby Boom Furbisie Blue Diagonal Stripes Opiekuj się małymi Furbisiami wraz z Furbym Boom (sprzedawany oddzielnie). Furbisie mają wyjątkową więź z Furbym Boom: Furby odpowiada na to, co mówią Furbisie! Możesz bawić się z Furbisiami w darmowej aplikacji Furby Boom! Wyhoduj wirtualne jajo i odblokuj trzy wirtualne akcesoria. Zadbaj, by Twoje wirtualne jajo Furbisia wykluło się, zbuduj mu wirtualny pokój zabaw i bawcie się dobrze! - wchodzi w ...


Nasivin Kids 0,25 mg/ml ( Nasivin Soft ) aerozol do nosa 10 ml - Apteka Sowa\n> Przeziębienie>Katar>Nasivin Kids 0,25 mg/ml ( Nasivin Soft ) aerozol do nosa 10 ml\nSubstancja czynna: 1 ml roztworu wodnego zawiera 0,01 mg chlorowodorku oksymetazoliny.\nNiemowlęta od 3 miesiaca życiai: 2-3 razy dziennie po 1-2 krople 0,01% roztworu do każdego otworu nosowego.\nSudafed XyloSpray HA 0,5 mg/ml dla dzieci 10 ml\nEnvil katar (Kato-Nasal) aerozol do nosa 20 ml\nSprawdzony i skuteczny specjalista na problemy z nosem i zatokami Rekomendowany przez specjalistów...\nMax Medicum Woda Morska 30 ml\nSpray do nosa z glicerolem.\nMax Medicum Woda Morska 100 ml\nXylodex 0,05% regeneracja jest lekiem w postaci aerozolu do nosa, zawierającym jako substancje czynne...\nXylodex 0,1% regeneracja jest lekiem w postaci aerozolu do nosa, zawierającym jako substancje czynne...\nZatoxin jest suplementem diety, którego naturalne składniki wspomagają fizjologiczne nawilżenie błon...\nNos Spray Nawilżający olej do nosa APTEO CARE jest mieszaniną wysokooczyszczonych olejów...\nProdukt o unikalnej i innowacyjnej dwuskładnikowej formule. Dzięki temu lek skutecznie zwalcza najbardziej...\nIbuprom Hipertonic spray USP Zdrowie 50ml\nHipertonic Spray polecany jest do regularnego stosowania przez osoby cierpiące na zapalenie śluzówki nosa i...\nDietetyczny środek spożywczy specjalnego przeznaczenia medycznego Tabletki powlekane dla dorosłych i dzieci...\nZmniejsza obrzęk i przekrwienie błony śluzowej nosa, regenerujące błony śluzowe.\nZmniejsza obrzęk i przekrwienie błony śluzowej nosa, ułatwiające oddychanie, regenerujące błony śluzowe.


marca 2015 | Zanim zajdzie słońce\nMarzec się kończy, a ja padam na twarz.\nDosłownie i w przenośni. Ten miesiąc okazał się po prostu okropny, a wszystko przez szanowną szkołę i dodatkowe zajęcia. Z braku czasu i nadmiaru kartkówek oraz sprawdzianów nie mogłam czytać, pisać i prowadzić bloga. Potrafiłam za to "opuścić" go na prawie dwa tygodnie. I wiecie co? Mam po dziurki w nosie szkołę. Jestem wyczerpana i zmęczona. Z całego serca liczę na to, że kwiecień będzie miesiącem znacznie przyjemniejszym, lżejszym i obfitym w nowe oraz przeczytane książki, bo marzec niestety okazał się czytelniczą klęską.\n172. "Endgame. Wezwanie" James Frey, Nils Johnson-Shelton\nW Ziemię uderza seria meteorytów. Tylko nieliczni wiedzą, co to oznacza. Muszą teraz zebrać się w jednym miejscu, opuścić rodziny, znajomych, przyjaciół i rozpocząć Endgame. W rękach dwunastu młodych ludzi spoczywa los świata, a tylko jeden z nich wygra i ocali starożytną cywilizację, z której się wywodzi. Nie mają nadprzyrodzonych zdolności, nie walczą za pomocą czarów – od dziecka są szkoleni do udziału w Endgame.\nOd dłuższego czasu noszę się z zamiarem rozkręcenia kanału na YouTube. W całej booktube'owej społeczności jest tyle świetnych tagów, że trudno wybierać! Ale oprócz tagów chciałabym Wam przedstawiać videorecenzje, podobne do tych, które kiedyś mogłam kręcić z Anath. Od tamtego czasu trochę nauczyłam się edytowania filmów i... chyba pora zacząć kręcenie książkowych filmików pełną parą. Niech 7 Deadly Sins Book Tag będzie idealnym początkiem! Zapraszam :)


Mechanika pojazdowa a części zamienne - http://leskowiec.com.pl/\nDodane: 20-01-2017 08:55\nArtykuł o odzieży medycznejHandling electrical installations - duty of an electricianNa targiOd odszkodowania po rozwód. Po co chodzimy do prawnikaSklep internetowy ze sztukateriąZastosowanie klimatyzacjiNie Musisz Być Ekspertem Aby kupić fotowoltaikę. Wystarczy, że Zastosujesz Te 8 Zasad.Budowlane maszyny w skrócieDobry dywan, to dobry dywanSuplementy dla wegan. Co warto wiedziećOgólnie o chłodnictwie słów kilkaKomu potrzebne są transformatory? Dowiedz sięNajważniejszy narząd w ciele człowieka - serceO odzieży medycznej i kosmetycznejZ prawniczego punktu widzenia i siedzeniaCo musisz wiedzieć o produktach dla dzieciLeczenie zwierzątCzy sposób na to jak w 2020 zrobić chłodnię jest łatwy?O wizycie u stomatologaCandida albicansO wynajmie zwyżek do prac na wysokościachSzukam informacji jak kupić zestaw fotowoltaicznyEletric a connection that can moveO praniu dywanówO druku cyfrowym i nie tylko. Poligrafia ogółemZ wizytą u dentysty. Krótko o stomatologiiZawód i profesja, a zarazem pasja- geodeciCo i jak z tą klimą?Fotowoltaika - odpowiedź na rosnące ceny prąduRemontowanie mieszkania po swojemu - poradnik


Wstęga Kaina – Adam Sykuła 154/2009 – Klub MOrd\nWstęga Kaina – Adam Sykuła 154/2009\nA do tego wszystko dołączony jest wątek sensacyjno/kryminalny. Sekuła daj nam wnikliwą obserwacją ludzkich zachowań i zmian obyczajowych od końcówki lat trzydziestych do połowy lat osiemdziesiątych. Wachlarz miejsc gdzie umiejscowiona jest akcja też jest imponujący: Od wioski zagubionej gdzieś na wschodnich rubieżach Polski, poprzez Warszawę po półwysep Apeniński i Paryż. Autorka splata ze sobą losy karierowicza z małej miejscowości, artystki o światowej sławie, jej upośledzonego brata, bossów włoskiej mafii i wielu innych. Książka jest napisana wręcz z epickim rozmachem, autorka jak zwykle pisze potoczyście, w jedynej w swoim rodzaju i łatwo rozpoznawalnej manierze językowej. I tak samo jak w poprzednich książkach mamy tutaj kobietę z przeszłością, Kobietę niejednoznaczną moralnie, udającą kogoś innego. To typowy u Sekuły motyw. Mamy tutaj również tym razem faceta który nie jest tym za kogo się podaje. Piotr/Ministrel/Gniewosz, człowiek trojga imion jest upośledzony umysłowo za to natura obdarowała go słuchem absolutnym i zdolnością tworzenia wyjątkowej muzyki. Tak naprawdę on sam już nie wie, nie pamięta kim tak naprawdę jest i skąd pochodzi. Mamy również człowieka z głębokiej głuszy we wschodniej Polsce, który rzucony na w dalekie kraje walczy o utrzymanie się na powierzchni. (bywa że walczy dosłownie; pięściami i bronią palną). Właśnie tą trójkę połączy wzajemny, szczególny trójkąt miłości i nienawiści.\nHelena Sekuła chyba jako jedna z pierwszych w swojej książce wskazuje problem handlu żywym towarem i stojące za tym gangi. Stojące również w Polsce. Pamięta ktoś jeszcze wielką aferę DZIWEXU z 1982 roku? Ta głośna afera mogła być inspiracją do jednego z wątków tej książki. Autorka wskazuje że problem nie zniknął wraz z oficjalnym zniesieniem niewolnictwa a wręcz na odwrót – ma się całkiem dobrze.


CENTRUM MECZOWE 26 sierpnia, 2017 12:00\nUdana inauguracja Panthers w PLFA J-11\nAutor: Jakub Kaczmarek Opublikowano dnia: 30 sierpnia 2017 | Komentarze: 0\nW rozegranym w sobotę 26 sierpnia meczu inaugurującym tegoroczny sezon PLFA J-11, Panthers Wrocław pokonali na swoim stadionie Wolverines Opole 46:0.\nGospodarze już przed pierwszym gwizdkiem na Stadionie Olimpijskim byli bezsprzecznymi faworytami. Większe doświadczenie, komfort w doborze zawodników do składu meczowego i tytuł obrońców trofeum znacznie premiowało ich w starciu z Rosomakami. Dla opolan to dopiero drugi sezon w tych rozgrywkach, więc do pojedynku z tak utytułowaną drużyną podchodzili z celem zgrania zespołu i sprawdzenia nad czym muszą jeszcze pracować.\nMłode Pantery już w pierwszej kwarcie zaczęły wykorzystywać słabości w grze gości. Na dowód tego, to formacja defensywna otworzyła worek z punktami gospodarzy. Tobiasz Witalis po perfekcyjnym przeczytaniu zagrywki rozgrywającego Jana Chmiela przechwycił podanie i wykonał samotny, 25-jardowy bieg po przyłożenie. Akcja ta tylko jeszcze bardziej zmotywowała młodych mistrzów, którzy poczuli swoją przewagę na boisku. To doprowadziło do skutecznej serii ofensywnej, która została zwieńczona 8-jardowym biegiem Tomasza Pietkiewicza, o którego dobrej formie mówiono jeszcze przed tym starciem.\nKibice zebrani na Stadionie Olimpijskim we Wrocławiu, prawdziwy popis umiejętności Panter mogli oglądać w drugiej kwarcie. Punktowanie rozpoczął Kamil Knapik, który został fantastycznie obsłużony 33-jardowym podaniem od Maksymiliana Samela. Krótko po tym Daniel Piątkowski powtórzył wyczyn Witalisa z pierwszych minut i również zdobył przyłożenie po przechwyceniu piłki. Kiedy już wydawało się, że gorzej być nie może i opolanie obronią ten wynik do przerwy, wtem w polu punktowym zameldował się Piotr Marszałek po krótkim podaniu od swojego rozgrywającego. W ten sposób gospodarze schodzili na przerwę z przewagą aż 34 punktów!\nDruga odsłona meczu była już lepsza w wykonaniu drużyny przyjezdnej. Goście stracili w sumie tylko 10 punktów. Dwa z nich oddali po świetnej akcji Kacpra Pawlaka w defensywie, który powalił przeciwnika z piłką w jego własnym polu punktowym. Ten sam zawodnik zapunktował jeszcze w ostatniej kwarcie, kiedy skutecznie kopnął piłkę na bramkę z 25. jarda boiska. Na przestrzeni całego meczu Pawlaka kibice mogli oglądać aż na trzech pozycjach: defensive tackle, biegacz oraz kopacz! Na akcję meczu zasługuje jednak 85-jardowy, powrotny bieg Tobiasza Witalisa po wykopie. Na uwagę zasługuje również kopacz Michał Moneta, który pięciokrotnie celnie kierował piłki na bramkę przy podwyższaniu wyniku po przyłożeniach.\n- Pierwszy mecz pokazał, że jeszcze sporo pracy przed naszymi trenerami i juniorami, we wszystkich formacjach, bez wyjątku. Chłopakom nie brakowało woli walki i zaciętości, jednak sekcja młodzieżowa Panthers wciąż nas mocno przewyższa. Na pewno możemy wyróżnić linię ofensywną i defensywną, w których wielu z zawodników grało w obie strony. Przez najbliższy tydzień będziemy pracowali nad ułożeniem ofensywy, a także nad formacjami specjalnymi. Pierwsze koty za płoty. Przed juniorami kolejne mecze, w których z pewnością zaprezentują się lepiej - szczerze stwierdza prezes Wolverines Opole, Adam Mazurek.\n- Szczerze cieszy postawa drużyny z Opola. Mamy okazję rywalizować od początku ich obecności w rozgrywkach juniorskich i - choć wyniki mogą pokazywać inaczej - jesteśmy zdania że sekcja się ewidentnie rozwija. Warte podkreślenia jest, że bardzo mało okazji do zaprezentowania się na boisku miała w tym spotkaniu nasza ofensywa, zdecydowanie więcej czasu mogliśmy oglądać obronę. Mimo tego, Maksymilian Samel udowodnił, że zmiana rozgrywającego wcale nie spowalnia naszej ofensywnej maszyny. Na duże wyróżnienie zasługuje również linebacker Jarosław Lewszyk, który rozegrał świetne spotkanie - zarówno w defensywie, jak i formacjach specjalnych. Nie oznacza to jednak, że nie popełnialiśmy błędów, które po drobiazgowej analizie wideo będą rozpracowywane już na następnym treningu - mówi szczęśliwa kierownik sekcji juniorskiej Panthers Wrocław, Karolina Janas.\nNastępny mecz wrocławianie rozegrają 3 września w Chorzowie z Tychy Falcons. Natomiast Wolverines czeka 2 września wyjazd do Krakowa na starcie z Kings.\nPanthers Wrocław - Wolverines Opole 46:0 (14:0, 22:0, 7:0, 3:0)\n6:0 przyłożenie Tobiasza Witalisa po 25-jardowym powrocie po przechwycie\n14:0 przyłożenie Tomasza Pietkiewicza po 8-jardowej akcji biegowej (podwyższenie za jeden punkt Michał Moneta)\n21:0 przyłożenie Kamila Knapika po 33-jardowej akcji po podaniu Maksymiliana Samela (podwyższenie za jeden punkt Michał Moneta)\n27:0 przyłożenie Daniela Piątkowskiego po 16-jardowej akcji powrotnej po przechwycie\n34:0 przyłożenie Piotra Marszałka po 6-jardowej akcji po podaniu Maksymiliana Samela (podwyższenie za jeden punkt Michał Moneta)\n36:0 safety Kacper Pawlak\n43:0 przyłożenie Tobiasza Witalisa po 85-jardowej akcji powrotnej (podwyższenie za jeden punkt Michał Moneta)\n46:0 25-jardowe kopnięcie z pola Kacpra Pawlaka\n60% do 40% (24 głosów)


Infekcje układu moczowo-płciowego ZALOGUJ SIĘ\n» Infekcje układu moczowo-płciowego\nZobacz artykuły na temat:cewka moczowa, pęcherz moczowy, niewydolność nerek, nefropatia cukrzycowa\nLaboratorium testDNA istnieje od 2003 roku i należy do czołówki firm wykonujących w Polsce badania genetyczne i analizy DNA, w tym ustalenie ojcostwa i pokrewieństwa. Czy wiesz, jak bardzo infekcje układu moczowo-płciowego są niebezpieczne podczas ciąży? Najgorsze, że wiele z nich przebiega zupełnie bezobjawowo, nie dając żadnego znaku istnienia. Dlatego tak trudno czasem o prawidłową diagnozę i zaplanowanie skutecznej terapii, mającej na celu ich wyleczenie. Zakażenia układu moczowo-płciowego podczas ciąży stanowią realne zagrożenie dla zdrowia i życia płodu\nNieleczone infekcje układu moczowo-płciowego prowadzą nawet do bezpłodności! Dlatego też parom mającym trudności z poczęciem potomstwa, zaleca się badania w kierunku oznaczenia infekcji np. bakterią Chlamydia trachomatis. Natomiast w przypadku kobiet, które już czekają na przyjście na świat swojego maleństwa, wyżej opisane zakażenia stanowią realne zagrożenie dla zdrowia i życia płodu!\nPonieważ zakażenia układu moczowo-płciowego często przebiegają w sposób bezobjawowy, lekarze rzadko zlecają rutynowe badania, dzięki którym można zdiagnozować istniejącą infekcję. Nieleczone infekcje u kobiety ciężarnej mogą spowodować: komplikacje, poronienie, przedwczesny poród oraz inne powikłania mogące zagrozić dziecku nie tylko wtedy, gdy znajduje się jeszcze w łonie matki, ale także już po jego narodzinach. Zakażenia układu moczowo-płciowego mogą być wywołane wieloma patogenami w tym: Chlamydia trachomatis, HSV, HPV, Ureaplasma urealyticum.\nHSV To niezwykle popularny wirus. Przyjmuje się, że nawet co piąta osoba dorosła boryka się z jego objawami. Wyróżniamy dwa typy wirusa HSV. Typ pierwszy odpowiedzialny jest za powstawanie opryszczki wargowej (tzw. „zimno”), z kolei HSV- 2 jest przyczyną opryszczki płciowej. Do zakażenia wirusem HSV dochodzi poprzez mikrouszkodzenia na skórze czy też śluzówce w czasie bliskiego kontaktu z zainfekowaną osobą. Opryszczka płciowa spowodowana wirusem HSV 2 jest jedną z najczęstszych chorób przenoszonych drogą płciową. Co gorsza, infekcja nie zawsze daje objawy w postaci pęcherzyków. Czasem przebiega w sposób bezobjawowy, tym trudniejsza jest wówczas do zdiagnozowania. Jeżeli opryszczka narządów płciowych ujawni się u kobiety ciężarnej, tuż przed porodem, bywa wskazaniem do cięcia cesarskiego. Należy bowiem zrobić wszystko, co możliwe, aby nie doprowadzić do zakażenia noworodka. Może ono bowiem doprowadzić do zmian w centralnym układzie nerwowym, gdyż wirus po zaatakowaniu organizmu noworodka zagnieżdża się w zwojach nerwowych i trwa tam w uśpieniu. HPV Dobrze znany wirus, o którym coraz częściej się mówi. Wirus brodawczaka ludzkiego (bo tak nazywany jest właśnie HPV) jest odpowiedzialny, m.in., za rozwój raka szyjki macicy, sromu, odbytu oraz bolesne brodawki i kłykciny. Szacuje się, że aż 75% aktywnych seksualnie kobiet na pewnym etapie swojego życia była zakażona wirusem HPV. Większość typów wirusa HPV jest tzw. relatywnie nieszkodliwych (ten typ wirusa odpowiedzialny jest m.in. za powstawanie kurzajek czy brodawek) i ustępuje samoistnie. Istnieją jednak typy wirusa HPV (przyjmuje się, że jest ich około 30), które są odpowiedzialne za groźne zakażenia układu moczowo-płciowego u kobiet, jak i u mężczyzn. HPV odpowiedzialny jest za rozwój raka szyjki macicy. Co dwie minuty gdzieś na świecie jedna kobieta umiera właśnie z jego powodu. Aby temu zapobiec należy poddawać się regularnym badaniom cytologicznym lub też wykonywać testy molekularne na obecność HPV.Wykonanie badania cytologicznego nie daje jednoznacznej odpowiedzi, czy dana kobieta jest zainfekowana wirusem HPV. Za pomocą badania cytologicznego wykryć można bowiem jedynie zmiany, które spowodowane są przez dłuższe zakażenie wirusem HPV. Tylko 30-60% przypadków zakażeń HPV jest diagnozowanych za pomocą badania cytologicznego. Jedynym skutecznym sposobem wykrycia wirusa brodawczaka ludzkiego jest test genetyczny w kierunku oznaczenia HPV. Zobacz także: Diagnostyka zakażeń wirusem HPV\nChlamydia trachomatis Chlamydioza (zakażenie bakterią Chlamydia trachomatis) znana była już w starożytności, jednak dopiero teraz dzięki rozwojowi biotechnologii oraz medycyny, potrafimy ją skutecznie diagnozować oraz leczyć. Bakteria ta przenoszona jest z człowieka na człowieka przez kontakt płciowy z zakażoną osobą. Ta niepozorna bakteria może doprowadzić nawet do bezpłodności! Dlatego też tak ważna jest szybka diagnoza i podjęcie skutecznej terapii. Im dłużej znajduje się ona w organizmie, tym większe spustoszenie w nim sieje. Ureaplasma urealyticum Bakteria ta jest odpowiedzialna za zakażenia układu moczowo-płciowego, zarówno u kobiet jak i mężczyzn. Przenosi się głównie na drodze kontaktów płciowych. Objawy zakażenia bakterią Ureaplasma urealyticum podobne są do tych, jakie występują przy zakażeniach bakteryjnych cewki moczowej. U mężczyzn może dojść do zakażenia gruczołu krokowego, natomiast u kobiet może rozwinąć się zapalenie jajników. Nieleczone zakażenie bakterią Ureaplasma urealyticum u kobiet może spowodować powtarzające się poronienia, a w czasie porodu może dojść do przeniesienia patogenu na noworodka!Jeśli więc planujesz zostać mamą, sprawdź czy i Ciebie nie dotyczy infekcja układu moczowo-płciowego. Poproś swojego ginekologa o zlecenie odpowiednich badań. Dostępny jest także test będący pakietem infekcyjnym – z jednej próbki wykonuje się badanie na obecność wszystkich wyżej opisanych bakterii i wirusów. Chcesz urodzić zdrowe dziecko? Uważaj na infekcję układu moczowo-płciowego!\nPolecamy: Dieta w oczekiwaniu na ciążę\nPodobne artykuły:W jaki sposób mogę zarazić się wirusem opryszczki płciowej?Jak uchronić się przed groźnymi odmianami HPVDlaczego zakażenie wirusem HSV jest takie groźne\ndodano: 13:06 2010-10-26 przez: Dr Anna Wilczynska (78.30.*.*) dzien dobry!\njest sporo badań na temat świadomości zakażeń wśród Polaków. Większość uważa, że można się zarazić właśnie od prostytutek albo nimfomanek. Jednak nawet jednorazowy seks ze znaną partnerką może okazać się "zakażeniem HIV". Nie trzeba mieć tysiąca partnerów, żeby się zarazić. Czy znacie takie osoby?\ndodano: 21:46 2010-10-25 przez: czikulinka (83.31.*.*) może się zabezpieczali przed ciążą, a wiadomo, że tylko prezerwatywa zmniejsza ryzyko STD. Ten koleś chyba nie wiedział, że dziewczyna jest prostytutką?!\ndodano: 13:50 2010-10-25 przez: espritl (89.171.*.*) gdyby się zabezpieczać nie było by nerwów ale fakt przebadać się to podstawa gdy sypiało się z prostytutką.\nAgorafobia, czyli o tym co się może przydarzyć w miejscu publicznym\nCzy wiesz jak poderwać kolegę z pracy?\nTabele rozmiarów damskiej bielizny 7\nCzy wiesz co warto zobaczyć na Costa Brava?


Horyzont 2020 - Nowa strategia wspierania nauki - Portal edukacyjny Perspektywy\nKomisja Europejska przygotowuje strategię współpracy Unii Europejskiej w dziedzinie badań i innowacji w ramach programu "Horyzont 2020" oraz zasady finansowania projektów naukowych w UE. W środę o grantach dla Polski rozmawiała w Brukseli minister nauki i szkolnictwa Barbara Kudrycka.\nMinister Kudrycka oraz węgierski minister stanu ds. strategii ekonomicznej Zoltan Csefalvay w rozmowach z unijną komisarz ds. nauki Maire Geoghegan-Quinn mają poruszyć kwestie wynagrodzeń i poszerzenia udziału w programie "Horyzont 2020" – poinformowało polskie ministerstwo. Jak dowiedziała się PAP, ministrowie nauki będą zabiegać o zwiększenie grantów dla projektów naukowych w nowych krajach UE.\nKE rozpoczęła w poniedziałek prace nad wytycznymi dla nowej strategii międzynarodowej współpracy UE z krajami na całym świecie w dziedzinie badań i innowacji. Ma ona być wdrażana w ramach unijnego programu "Horyzont 2020" na lata 2014-2020 oraz wspólnych inicjatyw krajów członkowskich. Z polskiego punktu widzenia ważne jest, że strategia ta ma na celu również wyrównanie szans różnych krajów w dziedzinie nauki i badań rozwojowych, jednak szczegóły planów finansowania tych projektów nie zostały jeszcze podane do wiadomości.\nNacisk, jaki Unia Europejska kładzie na badania naukowe czy rozwój technologii, należy postrzegać w szerszym kontekście walki o konkurencyjność Unii na globalnym rynku, zwłaszcza w odniesieniu do wschodzących gospodarek.\nKomisarz Geoghegan-Quinn powiedziała w poniedziałek, że w dziedzinie badań i innowacji działanie Unii w pojedynkę nie jest już opcją do przyjęcia. Konieczne jest, by Europa zacieśniła współpracę z międzynarodowymi partnerami.\nUE finansuje 24 proc. światowych wydatków na badania, publikuje 32 proc. prac naukowych "o dużym znaczeniu" i odpowiada za 32 proc. wniosków patentowych – przypomina Komisja Europejska.\nNowa strategia Komisji Europejskiej ma też doprecyzować zasady finansowania przez Unię inicjatyw objętych programem "Horyzont 2020", który jest pierwszym projektem obejmującym niemal wszystkie środki UE przeznaczone na naukę, badania oraz rozwój innowacyjnych produktów i usług.\nKE określiła w poniedziałek trzy zasadnicze cele nowej strategii. Po pierwsze ma ona wzmocnić pozycję Unii Europejskiej w dziedzinie nauki i innowacji oraz uczynić ją atrakcyjnym miejscem pracy dla najlepszych badaczy świata, co poprawi gospodarczą i przemysłową konkurencyjność Unii. Po drugie program ma przygotować UE na "globalne wyzwania społeczne" dotyczące bezpieczeństwa, żywności i zmian klimatycznych. Po trzecie zaś ma ułatwić dostęp do wiedzy i rynków, a tym samym wspomóc rozwój społeczno-ekonomiczny krajów biedniejszych.\nKomisja Europejska przypomina w komunikacie, że UE ma umowy dotyczące sfery badań i innowacji ze 141 krajami, których naukowcy mogą korzystać z unijnego finansowania, lecz ich macierzyste kraje w zamian za to partycypują w budżecie tego programu.\nNiemal wszystkie mechanizmy finansowania międzynarodowej współpracy naukowej, innowacji etc. będą finansowane w ramach "Horyzontu 2020". – Będzie to najbardziej otwarty, finansowany ze środków publicznych program na rzecz badań i innowacji na całym świecie (...), (który) pomoże Europie dotrzeć do nowych i wschodzących rynków – powiedziała w poniedziałek komisarz Geoghegan-Quinn.\nNowa strategia poprzez finansowanie ułatwi współpracę europejskich naukowców z badaczami z całego świata, a także pomoże wykuć międzynarodowe zasady i standardy badań naukowych. Komisja Europejska będzie zdawała sprawę z postępów we wdrażaniu tej nowej strategii co dwa lata.\n"Automatyczne finansowanie" w ramach tego programu zarezerwowane będzie dla krajów o niskich dochodach. Państwa zamożne będą korzystały z tych środków tylko w szczególnych okolicznościach – informuje KE, nie podając jednak szczegółów i nie precyzując kryterium zamożności. W kwestii grantów i środków finansowych toczą się jeszcze negocjacje – poinformowały PAP służby komisji UE ds. nauki. Nie jest zatem jasne, z jakiej pomocy skorzystają nowe kraje UE.\nZ Brukseli Marta Fita-Czuchnowska


§ Zanim zapytasz w sprawie wysokich rachunków za telefon - przeczytaj - Strona 4 – Forum Prawne\nZanim zapytasz w sprawie wysokich rachunków za telefon - przeczytaj - Forum Prawne\nZanim zapytasz w sprawie wysokich rachunków za telefon - przeczytaj 4\nNapisałem: Cytat: Większość operatorów, jeśli nie wszyscy, zastosowała takie rozwiązania Jak widać chyba Pani operator nie jest w tej grupie, ale też trudno tutaj winić konkretną stronę dopóki nie wyjaśni się do końca ta - ...\nZanim zapytasz w sprawie wysokich rachunków za telefon - przeczytaj\nRE: Zanim zapytasz w sprawie wysokich rachunków za telefon - przeczytaj\nWiększość operatorów, jeśli nie wszyscy, zastosowała takie rozwiązania\nJak widać chyba Pani operator nie jest w tej grupie, ale też trudno tutaj winić konkretną stronę dopóki nie wyjaśni się do końca ta - zaistniała, przykra - sytuacja.\nże skoro nie miałam w pakiecie internetu nie powinnam mieć możliwości z niego korzystać\nJest dokładnie odwrotnie ponieważ to pakiety zabezpieczają przed monstrualnymi rachunkami za internet mobilny a ich brak nie blokuje korzystanie z internetu.\nMam rozumieć, że jeśli podpisałam umowę a raczej aneks na abonament 19,90 z odrobiną minut do wszystkich sieci (zostawiłam ten numer przez sentyment) i paroma sms-ami to mimo wszystko mogłam łączyć się z internetem? To by znaczyło, że T-Mobile wystawiło mnie niczego nie świadomą na niebezpieczeństwo wysokich faktur.\nPo drugie jak się ma licznik transferu w telefonie do tego na fakturze? , na fakturze widnieje ponad 3000 MB danych.\n20131003114544.jpg (93,0 KB, 74 wyświetleń)\nTo by znaczyło, że T-Mobile wystawiło mnie niczego nie świadomą na niebezpieczeństwo wysokich faktur.\nW dobrym tonie jest informowanie klientów o zagrożeniach ale - przynajmniej z moich doświadczeń w tej kwestii - wynika, że nie otrzymamy tych istotnych informacji.\nZaznaczam, że to są moje indywidualne spostrzeżenie więc nie generalizuję a czy taki leży obowiązek na operatorze to musieliby nasi użytkownicy orzec i inni biegli w przepisach dotykających obsługi klientów.\nPo drugie jak się ma licznik transferu w telefonie do tego na fakturze?, na fakturze widnieje ponad 3000 MB danych.\nTo (ta rozbieżność) na pewno wymaga wyjaśnienia.\nOd 3 października wysłałam do operatora 7 monitów e-mail, na jeden dostałam jak na razie odpowiedź (o wyłączeniu dostępu do internetu). Czekam niecierpliwie na dalsze wiadomości. Na rozwiązanie spraw trudnych mają 31 dni więc czekam. Jeśli będę miała dostęp do internetu napiszę jak sprawy się mają...\nTymczasem pozdrawiam i mam nadzieję, że ktoś chcący nabyć nowy telefon lub podpisać aneks dopisze do listy pytań do operatora, pytanie "co mi grozi z waszej strony".\nNa urządzeniu pokazuje Ci łączny transfer,ale wg. umowy (zapewne) kwota liczona jest za każde rozpoczęte 100kb - więc pobierając kilka razy w różnym odstępie nawet po 2-15kb, liczone jest każde jako następny rozpoczęty pakiet.\nWydaje mi się, że na naliczeniach są dane "jednym ciągiem" z przerwą o północy na następne dane. Dane zaczęły się wykorzystywać coś po 10-tej, skończyły o północy by znów zacząć...\nnaliczenie_ wrzesien.jpg (89,2 KB, 97 wyświetleń)\nWydaje mi się, że na naliczeniach są dane "jednym ciągiem"\nNie jestem specjalista w tej dziedzinie ale ta olbrzymia dawka mogła być dzielona tak jak sugerował kolega:\nkwota liczona jest za każde rozpoczęte 100kb\nChyba w internecie mobilnym transfer dzielony jest na pakiety a nie jako ciągły transfer i stąd te wielkie różnice, ale oczywiście są to tylko domysły.\nChciałem też przypomnieć, że pobranie darmowej gry z Google Play gdzie każda potrafi mieć po 1,2 GB może spokojnie wygenerować tak olbrzymi transfer.\nMoże to trochę rozjaśni sytuację?\nI teraz jeśli licznik danych w telefonie podaje 300 MB transferu to po podzieleniu na pakiety może rzeczywiście dać tak kolosalny transfer.\nDobrze żeby osoba światła w sprawach technicznych wypowiedziała się na ten temat.\nNa tym telefonie nie były pobierane żadne gry, do tego mam smartfona i 2GB pakietu internetowego.\nWcześniej Pani napisała że:\nNie trzeba zbyt wiele trudu, wystarczy najniższy abonament w T-Mobile bez wykupionego dostępu do internetu! Tak jest w moim przypadku.\nA tera pisze Pani to:\ndo tego mam smartfona i 2GB pakietu internetowego.\nDla mnie to się jedno z drugim kłóci.\nMoże ustalmy stan faktyczny bo się pogubiłem.\nTen drugi wpis dotyczy drugiego telefonu czy tego którego dotyczy faktura?\nProblemy ze składnią, już prostuję i mam nadzieję że mi się uda. Otóż mam dwa telefony, pierwszy to ten nieszczęsny numer zostawiony przez sentyment z najniższym abonamentem w starym telefonie, drugi telefon jest bez skazy, ma odpowiedni abonament i pakiety.\nChciałam tylko aby mi nie sugerować ściągania czegokolwiek na ten numer z najniższym abonamentem bo nic takiego nie miało miejsca. Mam Neostradę i mam pakiet internetowy w nowszym telefonie do korzystania z internetu.\nWygląda więc że owe 300 MB zostało podzielone na pakiety po 100 kb, czyli na każdy 1 MB danych mamy 10 pakietów po 100 kb transferu.\nIdąc tym tropem mnożąc 300x10 dostajemy 3000 pakietów danych, ale to wszystko tylko domysły.\nTo wytłumaczenie z pakietami wydaje się być logiczne ale dla czego napisano, że wykorzystałam nie 3000 pakietów tylko 3000 MB? To już nie jest logiczne... proszę spojrzeć na zrzut bieżącego zużycia. Gdyby było napisane, że zużyłam 300 MB i muszę za nie zapłacić 4000 zł to miało by wtedy sens i było zgodne z pana tłumaczeniem.\ni było zgodne z pana tłumaczeniem.\nJa nie tłumaczę tylko spekuluję.\nPonieważ mówimy tutaj o stricte technicznych sprawach - a nie prawnych - musi Pani z tymi zastrzeżeniami (rozbieżności między licznikiem danych a ich fakturą) zwrócić się na piśmie (nie e-mailem ale przez pocztę poleconym za zwrotką) i to natychmiast.\nCzas działa na Pani niekorzyść, więc proszę działać i prosić o wyjaśnienia ich a nie nas na forum.\n§ Kontrola z US w sprawie zbyt wysokich kosztów uzyskania przychodu w działalności gosp (odpowiedzi: 8) Czy miał ktoś taka kontrolę? Czego można się spodziewac?\n§ Zanim zapytasz w sprawie wysokich rachunków za telefon - przeczytaj (odpowiedzi: 8) Temat ten kieruję do wszystkich „szczęśliwych” użytkowników smartfonów, którzy znaleźli się na naszym forum ze względu na wysokie rachunki...\n§ Wezwanie do zapłaty rachunków za telefon po śmierci abonenta. (odpowiedzi: 11) Witam. Pod koniec stycznia zmarła moja babcia, która miała podpisaną umowę na usługi telekomunikacyjne z Netią. Zaraz po śmierci dzwoniłem na...\n§ Służba Więzienna - portal (przeczytaj zanim zaczniesz pisać) (odpowiedzi: 1) http://www.sw.gov.pl/\n§ Zanim ZAPYTASZ zajrzyj tutaj (odpowiedzi: 1) Zanim zadasz pytanie zobacz, czy odpowiedź na Twoje pytanie nie znajduje się w tym temacie: 1. Każdy przejaw działalności człowieka, która ma...\n§ Zanim zapytasz ... (odpowiedzi: 1) Wszystkim poszukującym informacji na tematy związane z zabezpieczeniem społecznym polecam informacje z oficjalnych serwisów: Zakład Ubezpieczeń...


1 Bezpłatne szczepienia przeciwko pneumokokom. Znamy punkty w których można zaszczepić swoje dziecko.\n2 Bezpłatna mammografia w Łomazach\n5 Elektroniczne L4, czy trzeba dostarczyć do pracodawcy?\n4 Uwaga na kleszcze, w tym roku wcześniej rozpoczęły swój atak.\n5 Mammografia w Sosnówce


Tanie OC Dzierżoniów\nKażdy właściciel pojazdu jest zobligowany do zakupu odpowiedniej polisy ubezpieczeniowej. Tanie OC Dzierżoniów jest najlepszym rozwiązaniem. Dlaczego? Cały zakres ochrony jest ściśle wyznaczony przez prawo, a jedynym elastycznym elementem jest jego cena. Skoro tak – nie warto przepłacać!\nTanie OC Dzierżoniów znajdziesz szybko i skutecznie przy pomocy porównywarki. Przekonaj się na własnej skórze! Wejdź na stronę i wypełnij krótki formularz. To ważne, abyś uzupełnił wszystkie okienka własnymi danymi, wówczas kalkulator oszacuje wysokość składki i odpowiednio dobierze wyniki wyszukiwania.\nPorównaj propozycje, które podsunął Ci system. Na pewnie znajdziesz dobre, tanie OC Dzierżoniów, które będzie Ci odpowiadać, ponieważ posiadamy bardzo rozbudowaną bazę danych. Współpracujemy z wszystkimi wiodącymi Towarzystwami Ubezpieczeniowymi i natychmiast aktualizujemy wszystkie informacje.\nDzięki nam możesz szybko stać się posiadaczem dobrej polisy. I nie musisz wcale wychodzić z domu! Nie musisz nawet dzwonić! Zamów tanie OC Dzierżoniów bezpośrednio ze strony. Wówczas automatycznie na maila dostaniesz umowę ubezpieczeniową w formacie cyfrowym, a oryginały zostaną dostarczone w ciągu kilku dni.\nTagi: Tanie OC Dzierżoniów