Betty Zane. Legendy Doliny Ohio. Część I - Zane Grey - ebook - Legimi online\nbez abonamentu 16,38 zł\nBetty Zane. Legendy Doliny Ohio. Część I ebook\nod 8,28 zł w Klubie Mola Książkowego\nCóra rewolucji amerykańskiej\nPierwsza część cyklu „Legendy Doliny Ohio”\nCzterdziesta szósta publikacja elektroniczna wydawnictwa JAMAKASZ\nTrzynasty tom serii:\nTytuły oryginału angielskiego: Betty Zane\n© Copyright for the Polish translation by Janusz Pultyn, 2017\n22 ilustracje, w tym 4 kolorowe: Damian Christ\n© Copyright for the cover and inside illustrations by Damian Christ, 2017\nRedakcja i korekta: Magdalena Stec\nISBN 978-83-65753-19-9 (całość)\nISBN 978-83-65753-20-5 (część pierwsza)\nW spokojnym zakątku szacownego miasteczka Wheeling1 w Wirginii Zachodniej stoi pomnik opatrzony napisem: „Władze stanu Wirginia Zachodnia dla upamiętnienia oblężenia Fort Henry2, 11 września 1782 roku, ostatniej bitwy rewolucji amerykańskiej3, umieściły tutaj tę tablicę”. Gdyby nie bohaterstwo pewnej dziewczyny, przytoczona inskrypcja nigdy by nie powstała, a miasto Wheeling bezpowrotnie zniknęłoby z map świata. Zdarzało mi się czytać opowiadania i artykuły poświęcone Elizabeth Zane4 i jej sławnemu wyczynowi, lecz nie są one wiarygodne w niektórych szczegółach, co niewątpliwie wynika z wielce skromnego zasobu danych dostępnych w opisach dziejów naszej zachodniej granicy.\nPrzez sto lat opowieści o Betty i Isaacu Zane’ach były znane i często powtarzane w mojej rodzinie, snute ze zrozumiałą dumą z osiągnięć przodków, naturalną u wszystkich. Moja babcia lubiła gromadzić wokół siebie dzieci i opowiadać im, że jako mała dziewczynka klęczała u stóp Betty Zane, słuchając, jak starsza pani mówiła o pojmaniu jej brata przez indiańską księżniczkę, o spaleniu Fort Henry i o jej własnym biegu po życie. Jako dziecko nauczyłem się owych opowieści na pamięć.\nPrzed dwoma laty przyszła do mnie matka ze starym zeszytem, który znalazła w śmieciach wyniesionych na podwórko w celu spalenia. Kajet był przypuszczalnie przez wiele lat ukryty w starej ramce na zdjęcie. Należał do mojego pradziadka, pułkownika Ebenezera Zane’a. Z wyblakłych i zniszczonych wskutek upływu czasu stron tego zeszytu zaczerpnąłem główne fakty mojej opowieści. Żałuję, że ten bogaty materiał nie natrafił na godniejsze do spisania go pióro.\nObecny wiek zajęty dążeniem do postępu pozbawiony jest takich bohaterów, jakich kochają miłośnicy rycerskości i romantyzmu. Posiada zapewne swoich, ale ci, cierpliwi i zatroskani, prą naprzód i mało kto ich rozpoznaje. Czy jednak nie możemy sobie przypomnieć kogoś, kto wiele wycierpiał, dokonał wspaniałych czynów, zginął na polu bitwy – kogoś, czyje imię otaczałaby aureola chwały? Większość z nas ma to szczęście, że zna swych krewnych i powinowatych z przeszłości, budzących dreszcz miłości i szacunku, z jakim marzymy o bohaterskich i męczeńskich czynach, które w kronikach rozbrzmiewają, z każdą następną nutą coraz czyściej i przyjemniej, niby granie rogu myśliwego w mroźny październikowy poranek.\nJeżeli komuś z tych, którzy mają takie wspomnienia, jak i tych, którzy ich nie mają, moja opowieść zapewni przyjemną godzinę, zostanę tym wynagrodzony.\n1Wheeling– miasteczko na północy stanu Wirginia Zachodnia, na lewym brzegu rzeki Ohio, stanowiącej tu granicę ze stanem Ohio, u stóp Appalachów, stolica hrabstwa Ohio, założone w 1770 r. przez Ebenezera Zane’a pod nazwą Zanesburg.\n2Fort Henry – wzniesiony w 1774 r. na wzgórzu, na dzisiejszym przedmieściu Wheeling, dla ochrony pierwszych osadników przed atakami Indian; porzucony dziesięć lat później, nie został po nim żaden ślad.\n3Rewolucja amerykańska – inna nazwa wojny o niepodległość Stanów Zjednoczonych (1775-1783), wywołana buntem 13 kolonii przeciwko rządowi Wielkiej Brytanii, zakończona poddaniem się sił brytyjskich w Yorktown w 1781 r.; później dochodziło jedynie do małych potyczek, takich jak oblężenie Fort Henry.\n4Informacje dotyczące poszczególnych członków rodziny Zane’ów umieszczone są na końcu książki.\nSzesnastego czerwca 1716 roku Alexander Spotswood5, gubernator Kolonii Wirginia6 i waleczny żołnierz, podwładny Marlborougha w wojnach angielskich, na czele oddziału nieustraszonych kawalerzystów jechał cichą uliczką uroczego, starego Williamsburga7.\nAwanturniczy duch tej grupy gnał ją ku krainie opadającego słońca, ku nieznanemu Zachodowi, leżącemu poza wznoszącymi się tak dostojnie przed nią górami o błękitnych szczytach8.\nPo miesiącach9 jeźdźcy stanęli na zachodnim paśmie Great North10, wznoszącym się nad malowniczą doliną Shenandoah. Z wierzchołka jednego z najbardziej wyniosłych szczytów, na którym do tej pory nie stanęła nigdy stopa białego człowieka, błyszczącymi oczyma wpatrywali się w rozległe równiny i porastające je lasy. Po powrocie do Williamsburga opowiadali o cudownych bogactwach właśnie odkrytego kraju, co otworzyło drogę przedsiębiorczym pionierom, mającym przezwyciężać przeszkody i zakładać domy w świecie Zachodu.\nMinęło jednak ponad pięćdziesiąt lat, zanim biały człowiek przedostał się trochę dalej poza purpurowe turnie tych majestatycznych gór.\nPewnego jasnego poranka w czerwcu 1769 roku można by było dostrzec postać rosłego, barczystego mężczyzny, stojącego na dzikim, poszarpanym przylądku, którego urwista skała wznosi się wysoko nad rzeką Ohio, niedaleko ujścia Wheeling Creek. Był sam, jeśli nie liczyć siedzącego u jego stóp charta szkockiego. Kiedy oparty o długą strzelbę11 podziwiał rozpościerającą się przed nim wspaniałą scenerię, uśmiech rozjaśnił jego ogorzałe policzki, a serce zabiło mocniej, gdy wyobraził sobie przyszłość tego miejsca. Na rzece przed nim leżała wyspa12 tak okrągła i zielona, że przypominała unoszący się spokojnie na wodzie ogromny liść lilii wodnej. Na świeżej zieleni listowia drzew lśniły krople rosy. Za plecami mężczyzny wznosiły się wysokie wzgórza, a przed nim, dokąd mógł sięgnąć wzrokiem, ciągnęła się dziewicza puszcza. Poniżej, z lewej strony, za głębokim wąwozem, widział szeroką, płaską polanę. Kilka rozproszonych poczerniałych pniaków świadczyło o spustoszeniach w lesie, przed laty dokonanych przez pożar. Ziemię porastały tam już krzewy leszczyny i wawrzynu, a pomiędzy nimi przeplatały się kwiaty majowe13, wiciokrzewy i dzikie róże. Ich piękne zapachy unosiły się wokół. Bystry potok płynął skrajem polany. Długi odcinek jego krętego nurtu był spokojny, ale potem strumień spadał szaleńczo ze skalnej półki i w białej kipieli pędził naprzód, jakby znudziły mu się wcześniejsze ograniczenia, aż tracił swą tożsamość w szerokich wodach Ohio. Owym samotnym myśliwym był pułkownik Ebenezer Zane. Należał do tych śmiałków, którzy po ruszeniu na zachód fali osadnictwa porzucali przyjaciół i krewnych i w pojedynkę wyprawiali się w dzikie strony. Wyjechał z domu we wschodniej Wirginii14 i zagłębił się w puszczę, aby po wielu dniach łowów i wędrówek rozpoznawczych dotrzeć do tej odległej doliny Ohio. Jej sceneria wywarła na nim takie wrażenie, że postanowił założyć tam osadę. Miejsce to wziął w posiadanie prawem tomahawka (co polegało na oznaczeniu tomahawkiem kilku drzew), zbudował sobie prostą chatę i całe lato spędził nad Ohio.\nJesienią wyruszył do hrabstwa Berkeley w Wirginii, aby opowiedzieć bliskim o odkrytym przez siebie wspaniałym zakątku. Następnej wiosny namówił grupę osadników, żywiących podobne co on nadzieje, aby wraz z nim wyruszyli na pustkowie. Rodziny – jako że zabranie ich od razu nie byłoby bezpieczne – zostawili w Red Stone15 nad rzeką Monongahelą, mężczyźni zaś, w tym pułkownik Zane, jego bracia: Silas, Andrew, Jonathan i Isaac, Wetzelowie, McCollochowie, Bennetowie, Metzarowie oraz inni16, powędrowali przed siebie.\nPrzemierzana przez nich kraina stanowiła gęstą, przeważnie niedostępną puszczę; siekiera pioniera nie rozbrzmiewała nigdy na tej ziemi, gdzie każdy pręt17 drogi mógł skrywać nieznane zagrożenie.\nOwym dzielnym kresowiakom obce było pojęcie strachu; stawiali czoła niebezpiecznym przygodom, znali dobrze okrzyki czerwonoskórych czy świst kuli; polowanie na Indian stanowiło najbardziej emocjonującą pasję w życiu Wetzelów, McCollochów i Jonathana Zane’a; zwłaszcza Wetzelowie18 nie znali innego zajęcia. Strzelbą nauczyli się posługiwać z niesamowitą zręcznością; długie ćwiczenia wyostrzyły ich zmysły, aż dorównywały lisim. Sprawni w każdego rodzaju obróbce drewna, mający wzrok rysia przy wypatrywaniu ścieżek, smugi dymu z ogniska obozowego albo najdrobniejszych oznak wroga, ludzie ci przekradali się puszczą z ostrożnym, lecz zawziętym i stałym uporem, jakim wyróżnia się osadnik.\nWspięli się wreszcie na wyniosłą skarpę nad majestatyczną rzeką, a na widok pofałdowanego, ciągnącego się aż po horyzont zielonego obszaru, ich serca zabiły mocno z nadziei.\nOstre siekiery, dzierżone przez silne dłonie, wkrótce oczyściły polanę i na rzecznej skarpie wzniosły mocne chaty z belek. Następnie Ebenezer Zane i pozostali sprowadzili swoje rodziny, a osada wkrótce zaczęła się powiększać i rozkwitać. Rosnący dostatek przyciągał kłopoty: ataki czerwonoskórych. Strzelali oni do osób opuszczających polanę, do osadników orzących pola i zbierających plony. Grupy wrogich Indian krążyły wokół wioski. Często pierwsza osoba pojawiająca się wczesnym rankiem witana była pociskami skrytego w lesie czerwonoskórego.\nGenerał George Rodgers Clark19, dowódca Zachodniego Wydziału Wojskowego, przybył do wioski w roku 1774. Ponieważ osadnicy obawiali się napaści dzikich, postanowiono zbudować fort broniący nowo narodzonej osady. Został on zaprojektowany przez generała Clarka, a zbudowany przez miejscowych. Najpierw nazywał się Fort Fincastle, na cześć lorda Dunmore20, który był wówczas gubernatorem Kolonii Wirginia. W roku 1776 zmieniono nazwę na Fort Henry, na cześć Patricka Henry’ego21.\nPrzez wiele lat pozostawał najsłynniejszym fortem pogranicza, oparł się niezliczonym atakom Indian i dwóm pamiętnym oblężeniom, w roku 1777, nazwanym „rokiem krwawych siódemek”22, i ponownie w 1782. Podczas tego drugiego oblężenia brytyjscy rangersi23 pod dowództwem Hamiltona24 dokonali wraz z Indianami ataku będącego tak naprawdę ostatnią bitwą rewolucji amerykańskiej.\n5Alexander Spotswood (ok. 1676-1740) – brytyjski wojskowy i polityk, twórca pierwszych zakładów metalurgicznych w Ameryce. W 1716 r. dowodził wyprawą zajmującą tereny poza Górami Błękitnymi; chodzi o tzw. Wyprawę Rycerzy Złotej Podkowy (ang. Knights of the Golden Horseshoe Expedition), zorganizowaną w celu szukania nowych ziem do osadnictwa; po powrocie Spotswood dał każdemu oficerowi złotą plakietkę w kształcie podkowy z łacińskim napisem, stąd nazwa wyprawy.\n6Kolonia Wirginia – pierwsza stała kolonia angielska w Ameryce Północnej.\n7Williamsburg– miasto w USA, we wschodniej części stanu Wirginia, powstałe w 1622 r. jako osada Middle Plantation, w 1699 r. po pożarze Jamestown ustanowione stolicą Wirginii; zmiana nazwy na Williamsburg na cześć króla Anglii Wilhelma III.\n8Góry Błękitne (Blue Ridge) – najbardziej wysunięte na wschód pasmo górskie w południowych Appalachach; widziane z oddali góry mają niebieskawy kolor.\n9Znaczna przesada, cała wyprawa trwała pół miesiąca (od 29 sierpnia do 10 września).\n10Great North – pasmo w Górach Błękitnych.\n11Długa strzelba(z ang. long rifle) – broń palna powstała w Pensylwanii na początku XVIII w.; jej długość dobierano tak, żeby oparta kolbą na ziemi sięgała do podbródka właściciela.\n12Wyspa– Wheeling Island na rzece Ohio, naprzeciw ujścia Wheeling Creek, ma ok. 3 km długości i 1 km szerokości, obecna nazwa od 1902 r., przedtem nosiła nazwy Zanes i Madison.\n13Kwiat majowy (Epigaea repens) – inna polska nazwa to epiga, krzewinka z rodziny wrzosowatych, rośnie we wschodniej części Ameryki Północnej, symbol Nowej Szkocji i Massachusetts; wywarem z tej rośliny Indianie leczyli choroby nerek i biegunki.\n14Ebenezer Zane z rodzicami i pięciorgiem rodzeństwa mieszkał w dzisiejszym Moorefield we wschodniej części Wirginii Zachodniej, ok. 170 km na południowy wschód od Wheeling.\n15Red Stone (inaczej Redstone Fort) – drewniany fort zbudowany w 1759 r. w południowo-zachodniej Pensylwanii. Według J.H. Newton, The History of the Panhandle, rodzina Zane’ów osiadła tam dwa lata wcześniej, w 1768 r.\n16Według A.B. Brooks, Story of Fort Henry, 1940, nazwiska pierwszych osadników to: McCulloch, Wetzel, Biggs, Shepherd, Caldwell, Boggs, Scott, Lynn, Mason, Ogle, Bonnett, McMechen i Woods.\n17Pręt – dawna miara długości, pręt anglosaski ma 5,03 m.\n18Wetzelowie – jednym z założycieli Wheeling był John Wetzel, pochodzenia niemieckiego; miał on pięciu synów (Martin, Lewis, Jacob, John i George) oraz dwie córki (Susan i Christina); z bezwzględności i sprawności w walkach z Indianami zasłynął Lewis Wetzel, nazywany Danielem Boone’em Wirginii.\n19George Rodgers Clark (1752-1818) – amerykański wojskowy, walczył w wojnie o niepodległość jako dowódca milicji hrabstwa Kentucky, zdobywał tereny późniejszych stanów Illinois, Ohio, Indiana, od 1781 r. generał, później walczył z Indianami, ale bez powodzenia; zbankrutował, popadł w nędzę i alkoholizm.\n20John Murray, lord Dunmore (1730-1809) – szkocki arystokrata i urzędnik, prowadził wiele wojen przeciwko Indianom po drugiej stronie Appalachów, zwanych wojną Dunmore’a.\n21Patrick Henry (1736-1799) – amerykański polityk, prawnik, republikanin, zwolennik rewolucji amerykańskiej, jeden z ojców założycieli Stanów Zjednoczonych, pierwszy gubernator stanu Wirginia, także bogaty plantator.\n22Rok 1777 był uważany z góry za niepomyślny, gdyż zawierał trzy siódemki, w których dopatrywano się szubienic; w Ameryce władze brytyjskie znacznie nasiliły wysyłanie grup Indian przeciwko buntującym się mieszkańcom pogranicza, zwłaszcza w Kentucky i Wirginii, dochodziło do wielu napaści i zabójstw osadników.\n23Rangersi – pierwotnie milicja stanu Nowy Jork, zwana Butler’s Rangers od nazwiska dowódcy, pułkownika Johna Butlera, utworzona przez niego w 1777 r., walczyła głównie w stanach Nowy Jork i Pensylwania, słynęła z okrucieństwa, rozwiązana w 1784 r.\n24Dowódcą sił oblegających Fort Henry był według większości źródeł kapitan Pratt; Henry Hamilton (ok. 1734-1796) – zastępca gubernatora Prowincji Quebec, zachęcał Indian do napaści na osady amerykańskie na pograniczu, w 1779 r. został wzięty do niewoli przez pułkownika Clarka, uwolniony podczas wymiany jeńców w 1781 r., wyjechał do Anglii, potem wrócił do Kanady; gubernator Bermudów i Dominiki.\nRodzina Zane’ów wyróżniała się we wczesnych latach, a większość jej członków to postacie historyczne.\nPierwszy Zane, na którego ślady można trafić, był Duńczykiem. Pochodził z arystokratycznego rodu, został wygnany ze swej ojczyzny i przybył do Ameryki z Williamem Pennem25. Przez kilka lat odgrywał ważną rolę w nowej osadzie założonej przez Penna, a jedna z ulic Filadelfii – Zane Street26 – nosi jego nazwisko. Był człowiekiem dumnym i wyniosłym, którego szybko otoczyła silna niechęć pozostałych kwakrów27. Dlatego też odłączył się od nich i przeniósł do Wirginii, osiedlając się nad Potomakiem, w ówczesnym hrabstwie Berkeley. Tam urodziło się jego pięciu synów i jedna córka, bohaterka tej opowieści.\nEbenezer Zane na świat przyszedł 7 października 1747 roku i dorastał w dolinie Potomacu. Tam ożenił się z Elizabeth McColloch, siostrą sławnych braci McCollochów, tak dobrze znanych z opowieści o dziejach pogranicza.\nEbenezer miał niebywałe szczęście, że znalazł taką żonę. Żadnego innego osadnika nie spotkało równie wielkie błogosławieństwo. Elizabeth była kobietą nie tylko urodziwą, lecz także dysponującą ogromną siłą charakteru i łagodnością serca. Wyróżniała się zwłaszcza rzadką umiejętnością leczenia chorych i zręcznością w posługiwaniu się nożem chirurgicznym. Wydobywając z ran zatrute kule czy strzały, przywróciła do zdrowia wielu osadników, opłakanych już przez bliskich.\nBracia Zane dali się dobrze poznać na pograniczu dzięki swej sile, aktywności, sprawności i sprytowi. Wszyscy opanowali sztukę wojenną Indian. Bardzo przyjemnego wyglądu, byli do siebie wyraźnie podobni, mieli gładkie twarze, ostre, regularne rysy, ciemne oczy i długie czarne włosy.\nGdy byli jeszcze chłopcami, wkrótce po przybyciu na pogranicze Wirginii zostali porwani przez Indian i zabrani daleko w głąb lądu, gdzie przez dwa lata pozostawali w niewoli. Następnie Ebenezera, Silasa i Jonathana Zane’ów zabrano do Detroit28 i tam wykupiono. Andrew Zane podczas próby ucieczki, kiedy płynął rzeką Scioto, został postrzelony przez ścigających i zabity29.\nPęta Isaaca Zane’a, ostatniego i najmłodszego brata, okazały się jednak mocniejsze od chęci zysku czy zemsty, które były przyczyną pojmania jego braci. Pokochała go bowiem indiańska księżniczka Myeerah30, córka Tarhego31, wodza potężnego ludu Huronów32. Isaac przy różnych okazjach próbował uciekać, ale bez powodzenia, a w czasie rozpoczęcia naszej opowieści od kilku lat nie było o nim żadnych wiadomości, uważano go więc za zabitego.\nW okresie, kiedy Ebenezer Zane i pozostali osadnicy zakładali małą kolonię w dziczy, Elizabeth, jedyna siostra wśród rodzeństwa Zane’ów, mieszkała u swej cioci w Filadelfii, gdzie pobierała nauki.\nDom pułkownika Zane’a – piętrowa chata zbudowana z ledwo ociosanych belek, najwygodniejsza w osadzie – stał na zboczu wzgórza w odległości około stu jardów33 od fortu. Grube drewno, potężne narożniki, groźnie wyglądające otwory strzelnicze oraz zabezpieczone drzwi i okna sprawiały dość odstręczające wrażenie. Na parterze miał trzy izby, kuchnię, zbrojownię ze sprzętem wojskowym i duży wspólny pokój. Kilka sypialni znajdowało się na piętrze, na które wiodły strome schody.\nWnętrze typowego domostwa pioniera ograniczało się przeważnie do gołych ścian, łóżka, stołu i kilku krzeseł – jedynie do rzeczy niezbędnych do życia. Dom pułkownika Zane’a stanowił wyjątek od tej zasady. Najciekawszy był duży pokój. Szpary między belkami wypełniono gliną, a następnie ściany pokryto białą korą brzozy; wisiały na nich zdobycze łowieckie, indiańskie łuki i strzały, fajki i tomahawki. Miejsce nad okapem kominka ozdabiało rozłożyste poroże wspaniałego jelenia. Kanapy przykrywały futra z bizonów. Rozrzucone kobierce z niedźwiedzich skór leżały na deskach podłogi. Ścianę od strony zachodniej wzniesiono nad wielkim kamieniem, w którym wycięto otwarte palenisko.\nTo poczerniałe wgłębienie, wypełnione płonącymi polanami, radowało swym ciepłem wielu zacnych ludzi. Lord Dunmore, generał Clark, Simon Kenton34 i Daniel Boone35 siedzieli przy tym ogniu. To tam Cornplanter36, wódz plemienia Seneków37, dobił sławnego targu z pułkownikiem Zane’em, wymieniając za beczkę whisky wyspę leżącą na rzece naprzeciw osady. Logan38, wódz plemienia Mingo39 i przyjaciel białych, wypalił tam z pułkownikiem wiele fajek pokoju. W późniejszym okresie, kiedy król Ludwik Filip40, przez Napoleona wygnany z Francji, przybył do Ameryki, podczas swych melancholijnych wędrówek na kilka dni zatrzymał się w Fort Henry. Jego pobyt został zakłócony przez srogą zamieć śnieżną i królewski gość większość czasu przesiedział przy palenisku w domu Zane’ów. Dumając przy trzaskającym ogniu, dostrzegł może promienistą gwiazdę Męża Przeznaczenia41, wznoszącą się ku swemu wspaniałemu zenitowi.\nPewnego chłodnego, nieprzyjemnego wieczora wczesnej wiosny pułkownik wracał z jednej z wypraw myśliwskich, a odgłosy końskich kopyt mieszały się z dobiegającymi z wnętrza chaty ochrypłymi głosami murzyńskich niewolników. Po wejściu do domu Zane’a przywitały serdecznie żona i siostra. Ta druga, po śmierci ciotki w Filadelfii, postanowiła zamieszkać z bratem, co nastąpiło w pod koniec jesieni. Dla wyczerpanego myśliwego, mającego za sobą trzy dni chodzenia po lesie, widok taki był bardzo miły. Czuły pocałunek nadobnej żony, okrzyki rozradowanych dzieci i trzaskanie ognia w palenisku rozgrzały pułkownikowi serce.\nPostawiwszy strzelbę w kącie i zrzuciwszy mokry płaszcz myśliwski, odwrócił się i stanął plecami do jasnych płomieni. Ebenezer, nadal młody i energiczny, był przystojnym mężczyzną. Wysoki, choć nie ciężkiej budowy, swą postacią zdradzał wielką siłę i wytrzymałość. Twarz miał gładką, o kwadratowej, potężnej szczęce, jego gęste brwi tworzyły prostą linię, ciemne oczy rozjaśniał blask łaskawości, usta wyrażały zdecydowanie; w istocie całe jego oblicze wskazywało na niezmierną odwagę i łagodność. Towarzyszący mu owczarek niemiecki, zmęczony drogą, położył się przed paleniskiem, łeb składając na łapach wyciągniętych w stronę ciepłego blasku.\n– No, no! Umieram z głodu i ogromnie się cieszę, że już jestem w domu – powiedział pułkownik, uśmiechając się z radością do dymiących talerzy, które czarnoskóry służący przyniósł z kuchni.\n– A my radzi jesteśmy, że wróciłeś – odparła żona pułkownika. Jej rozpromieniona twarz świadczyła o szczerym zadowoleniu. – Kolacja gotowa. Annie, przynieś śmietanę. Tak, naprawdę się cieszę, że jesteś. Nie mam chwili spokoju, kiedy wyjeżdżasz, zwłaszcza gdy przebywasz z Lewisem Wetzelem42.\n– Nasze polowanie nie było udane – rzekł pułkownik nad talerzem pełnym pieczonego indyka. – Niedźwiedzie właśnie budzą się ze snu zimowego i są niezwykle czujne, jak na tę porę roku. Widzieliśmy wiele dowodów ich aktywności, przegniłe pnie rozdarte na kawałki w poszukiwaniu larw i pszczelich barci. Wetzel zabił jelenia i wyłożyliśmy go jako przynętę w miejscu, w którym znaleźliśmy tropy. Tkwiliśmy tam całą noc w mżącym deszczu. Jestem wykończony. Tige też. Wetzel nie przejmuje się pogodą czy brakiem szczęścia i kiedy natknęliśmy się na ślady Indian, odszedł na jedną ze swych samotnych wędrówek, tak że musiałem sam wracać do domu.\n– Co za zuchwały człowiek! – zauważyła pani Zane.\n– Tak, Wetzel jest zuchwały, albo raczej śmiały. Dzięki niezrównanej pewności siebie wychodzi cało z wielu niebezpieczeństw, w których zwykły człowiek przepadłby bez dwóch zdań. No, Betty, jak się czujesz?\n– Całkiem dobrze – powiedziała smukła, ciemnooka dziewczyna, która właśnie usiadła naprzeciw pułkownika.\n– Bessie, czy moja siostra dopuściła się jakiejś nieprzystojnej wyprawy, kiedy mnie nie było? Myślę, że jej ostatnia sztuczka, gdy tamtemu biednemu, kulawemu niedźwiedziowi dała wiadro mocnego cydru, powinna na jakiś czas ją powstrzymać.\n– Nie, o dziwo była bardzo grzeczna. Nie przypisuję tego jednak jakiejś nadzwyczajnej zmianie charakteru, lecz jedynie zimnej, mokrej pogodzie. Przewiduję w bardzo krótkim czasie katastrofę, jeśli Elizabeth nadal będzie zmuszona siedzieć w domu.\n– Naprawdę nie mam tu zbyt wielu okazji do szaleństw. Jeśli deszcz popada jeszcze kilka dni, nie wytrzymam. Chcę jeździć na kucu, chodzić po lesie, pływać canoe43 i świetnie się bawić – rzuciła Elizabeth.\n– No, no! Betts, spodziewałem się, że będziesz się nudzić, ale nie trać ducha. W końcu zjawiłaś się tu późną jesienią. Pogoda nie jest dla nas teraz łaskawa. W maju i czerwcu jest tutaj naprawdę przyjemnie. Będę cię mógł zabrać na pola porośnięte białym wiciokrzewem44, kwiatami majowymi i dzikimi różami. Wiem, że kochasz lasy, cierpliwie zaczekaj więc jeszcze trochę.\nElizabeth była rozpieszczana przez braci – jaka dziewczyna nie byłaby, mając pięciu oddanych i gorących wielbicieli? – i każdy najdrobniejszy jej kłopot urastał dla nich do rangi poważnej sprawy. Byli dumni z siostry, zawsze gotowi wychwalać jej urodę i osiągnięcia. Miała charakterystyczne dla Zane’ów ciemne włosy i oczy; taką samą jak bracia owalną twarz i piękną sylwetkę; a jeszcze do tego pewną miękkość rysów i łagodność wyrazu oblicza, które sprawiały, że wydawała się czarująca. Wbrew jednak skromności i niewinności malujących się na jej twarzy panna Zane była uparta, lubiła postawić na swoim, bywała psotna i potrafiła kokietować. Najgorszy wszakże był jej zapalczywy charakter i to, że temperament ponosił ją często z zadziwiającą łatwością.\nPułkownik Zane mawiał, że osiągnięcia jego siostry są niezliczone. Po kilku zaledwie miesiącach mieszkania na pograniczu potrafiła obrabiać len i z cudowną zręcznością tkać zgrzebne płótno. Żona pułkownika, chcąc niekiedy poprawić szwagierce humor, pozwalała, żeby ta przygotowywała obiad, a Elizabeth robiła to w sposób radujący braci i przynoszący gorące pochwały starej kucharki, żony Sama, od dwudziestu lat pracującej u Zane’ów. W niedziele Betty śpiewała w prowizorycznym kościółku, zorganizowanym w budynku świetlicy; urządziła szkółkę niedzielną45 i w niej uczyła; często pokonywała pułkownika Zane’a i majora McCollocha46 w ich ulubione warcaby, a grali w nie ze sobą, odkąd odrośli od ziemi; w gruncie rzeczy dobrze robiła niemal wszystko, od pieczenia ciasta do malowania zrobionych z brzozowej kory ścian swego pokoju. Nie te umiejętności jednak miały znaczenie dla pułkownika Zane’a.\nJeśli pułkownik kiedykolwiek zgrzeszył przesadnym wysławianiem zdolności siostry, to zrobił to, chwaląc jej bystre oko, szybkość nóg, siłę ramion i śmiałość. Opowiadał ludziom w osadzie, z których wielu nie znało Betty, że dziewczyna umie jeździć konno jak Indianin, strzelać z niezaprzeczalną celnością, że odziedziczyła w genach rączość Zane’ów, a także że mogłaby przepłynąć canoe w najgorszym miejscu, jakie tylko zdoła znaleźć. Przechwałki pułkownika pozostawały na razie niepotwierdzone czynami, ale i bez tego Betty pomimo swych licznych wad zaskarbiła sobie miłość mieszkańców fortu. Wszędzie wprowadzała ciepło i radość; starzy ludzie ją kochali, dzieci uwielbiały, a barczyści, rośli młodzieńcy z osady w jej obecności stawali się nieśmiali i milkliwi, lecz przy tym błogo szczęśliwi.\n– Betty, nabijesz mi fajkę? – poprosił pułkownik, kiedy skończył kolację i przysunął wielkie krzesło bliżej ognia. Jego najstarszy syn, Noah, krzepki sześciolatek, wspiął mu się na kolana i zasypał pytaniami.\n– Czy widziałeś miećwiedzie i bizuny? – Oczy dziecka były okrągłe jak spodki.\n– Nie, chłopcze, ani jednego.\n– Kiedy będę tak duży, żeby iść z tobą?\n– Jeszcze musisz trochę poczekać, Noahu.\n– Ale nie boję się miećwiedzia Betty. Warczy na mnie, gdy rzucam mu patyki, i chapie zębami. Czy mogę pójść z tobą następnym razem?\n– Mój brat przyszedł dzisiaj z Short Creek47. Był w Fort Pitt48 – wtrąciła pani Zane. Gdy to mówiła, zapukano do drzwi, a kiedy Betty je otworzyła, pojawili się kapitan Boggs49, jego córka Lydia50 i major Samuel McColloch, brat pani Zane.\n– Och, pułkowniku! – powiedział kapitan Boggs, przystojny mężczyzna o żołnierskiej postawie. – Spodziewałem się dziś zastać pana w domu. Pogoda jest zbyt paskudna na polowanie i nie zapowiada się na lepszą. Wieje z północnego zachodu, nadciąga burza.\n– Witam, panie kapitanie! Co słychać? Sam od dawna nie miałem przyjemności pana widzieć – odparł pułkownik Zane, ściskając ręce gości.\nMajor McColloch był najstarszy z braci51 noszących to nazwisko. Jako zabójca Indian ustępował jedynie nieustraszonemu Wetzelowi, ale jeśli ten ostatni wolał samotnie szukać szczęścia i tropić czerwonoskórych w nieprzebytych puszczach, to McColloch dowodził wyprawami przeciwko dzikim. Olbrzymiego wzrostu, potężnej postury, ogorzały i brodaty, wyglądał na typowego mieszkańca pogranicza. Oczy miał niebieskie jak jego siostra, a głos o równie przyjemnej barwie.\n– Majorze McColloch, czy pamięta mnie pan? – zapytała Betty.\n– Oczywiście – odparł z uśmiechem. – Byłaś małą dziewczynką biegającą nad Potomakiem jak szalona, kiedy widziałem cię ostatnio!\n– A pamięta pan, że wsadzał mnie na swojego konia i uczył jazdy konnej?\n– Doskonale to pamiętam. Nie mogłem pojąć, jak utrzymujesz się na jego grzbiecie.\n– Niedługo będę mogła wrócić do tych lekcji. Słyszałam o pana wspaniałym skoku ze wzgórza i chciałabym, żeby mi pan o nim dokładnie opowiedział. Ze wszystkich historii, jakie poznałam po przybyciu do Fort Henry, ta o pańskiej ucieczce i ratującym życie skoku jest najcudowniejsza.\n– Tak, Samuelu, zadręczy cię na śmierć pytaniami o tę jazdę i namowami, żebyś nauczył ją skakania w dół przepaści. Wcale by mnie nie zdziwiło, gdyby spróbowała powtórzyć twój wyczyn. Widziałeś indiańskiego kuca, którego zeszłego lata dostałem od handlarza futrami? Jest dziki jak jeleń, a ona jeździ na nim i jeszcze się nie połamała – powiedział pułkownik Zane.\n– Kiedyś opowiem ci o moim skoku ze wzgórza – zwrócił się do Betty major. – Teraz mam do omówienia ważne sprawy.\nByło jasne, że zaszło coś nadzwyczajnego, gdyż trzej mężczyźni cofnęli się do składziku, gdzie toczyli cichą, poważną rozmowę.\nLydia Boggs miała osiemnaście lat, jasne włosy i niebieskie oczy. Podobnie jak Betty odebrała dobre wykształcenie, czym przewyższała dziewczęta z pogranicza, które zazwyczaj potrafiły jedynie zajmować się domem i tkać. Po wybuchu wojen indiańskich generał Clark wysłał kapitana Boggsa do Fort Henry, gdzie Lydia mieszkała z ojcem od dwóch lat. Po przybyciu Betty – co przyjęła okrzykami radości – obie dziewczęta szybko się zaprzyjaźniły.\nLydia serdecznie otoczyła ramieniem szyję Betty.\n– Czemu dzisiaj nie przyszłaś do fortu? – zapytała.\n– Dzień był taki brzydki, wszystko takie nieprzyjemne, że postanowiłam siedzieć w domu.\n– Coś cię ominęło – powiedziała znacząco Lydia.\n– O czym mówisz? Co mnie ominęło?\n– Och, może wcale cię to nie zainteresuje.\n– Droczysz się ze mną! No jasne, że zainteresuje. Dzisiaj zaciekawi mnie każdy i wszystko. Powiedz mi, proszę.\n– Jest tego niewiele. Jedynie młody żołnierz, który przyszedł z majorem McCollochem.\n– Żołnierz? Z Fort Pitt? Czy go znam? Poznałam większość oficerów.\n– Nie, nigdy go nie widziałaś. Nikt z nas go nie zna.\n– Mało ciekawe – rzuciła Betty z rozczarowaniem. – Obcy są rzeczywiście rzadkością w naszej małej wiosce, ale sądząc po tych, którzy odwiedzali nas dotychczas, wątpię, by ten jakoś szczególnie się wyróżniał.\n– Zaczekaj, aż go zobaczysz – odparła Lydia, kiwając głową z powagą.\n– Opowiedz mi o nim – poprosiła Betty, teraz zaciekawiona znacznie bardziej.\n– Major McColloch przyprowadził go do taty i przedstawił mi. Pochodzi z Południa, z jednej z tych starych rodzin. Widać to po jego opanowanym, swobodnym, niemal zuchwałym zachowaniu. Jest przystojny, wysoki i jasnowłosy, ma szczerą twarz, niczego nie skrywa. I te jego maniery! Nisko mi się ukłonił i byłam naprawdę tak zakłopotana, że ledwo mogłam coś z siebie wydusić. Wiesz, że przywykłam do ogromnych myśliwych łapiących cię za rękę i ściskających ją tak, że chce się krzyczeć. No, ten młody człowiek jest inny. Taki szarmancki. Wszystkie dziewczęta już się w nim kochają. Ty też będziesz.\n– Ja? Na pewno nie. Ale to w końcu jakaś odmiana. Musiał wywrzeć na tobie wielkie wrażenie, skoro wszystko tak dobrze zapamiętałaś.\n– Betty Zane, zapamiętałam go tak dobrze, bo jest dokładnie taki sam jak ten, którego opisałaś mi pewnego dnia, kiedy sobie marzyłyśmy i opowiadałyśmy sobie, na jakiego mężczyznę czekamy.\n– Dziewczęta, przestańcie gadać o bzdurach – skarciła je żona pułkownika, która niepokoiła się rozmową w składziku.– Nie możecie znaleźć sobie lepszego tematu?\nW tym czasie pułkownik Zane z towarzyszami omawiał z przejęciem wieści, które nadeszły tego dnia. Zaprzyjaźniony indiański goniec przybył do Short Creek, osady nad rzeką między Fort Henry i Fort Pitt, powiadamiając o napaściach, które Indianie zamierzali przeprowadzić wzdłuż całej doliny Ohio. Major McColloch, ostrzeżony przez Wetzela o rosnącym wzburzeniu Indian, pojechał do Fort Pitt w nadziei na sprowadzenie stamtąd posiłków, ale oprócz młodego żołnierza, który na ochotnika udał się z nim, nie zdołał uzyskać żadnej pomocy, dlatego w wielkim pośpiechu wyruszył z powrotem do Fort Henry.\nWiadomość ta zaniepokoiła kapitana Boggsa, dowodzącego garnizonem, gdyż część jego ludzi wybrała się w górę rzeki na wyrąb drzew i do Fort Henry mieli wrócić tratwą dopiero za dwa tygodnie.\nJonathan Zane, po którego posłano, dołączył teraz do mężczyzn toczących rozmowę i został zapoznany ze szczegółami. Braci Zane’ów zawsze proszono o radę w sprawach dotyczących Indian. Pułkownik Zane miał dobrych przyjaciół w niektórych plemionach, a udzielane przezeń wskazówki były bezcenne. Jonathan Zane nie znosił czerwonoskórych i ich widoku, dlatego mało się nadawał na doradcę, ale jako tropiciel był niezastąpiony. Pułkownik Zane powiedział pozostałym, że Wetzel i on natrafili na ślady Indian niecałe dziesięć mil52 od Fort Henry.\n– Możecie polegać na moich słowach. Wielu Wyandotów jest na wojennej ścieżce. Wetzel powiedział mi, żebym się okopał w forcie, i pospiesznie mnie opuścił. Byliśmy przy żurawinowym mokradle u podnóża góry Bald. Nie sądzę, żeby nas od razu zaatakowano. Moim zdaniem Indianie nadciągną z zachodu i będą się trzymali wysokich zboczy potoku Yellow53. Zawsze tak podchodzą. Oczywiście lepiej mieć pewność. Przewiduję, że dziś wieczorem lub jutro Lew przybędzie z wieściami. Na razie poślijmy do lasu paru zwiadowców, a Jonathan i major niech obserwują rzekę.\n– Mam nadzieję, że Wetzel wróci – rzekł major. – Ufamy mu, bo o Indianach wie więcej niż ktokolwiek inny. Widziałem go na tydzień przed tym, jak obaj poszliście polować. Wybrałem się do Fort Pitt i próbowałem sprowadzić ludzi, ale garnizon jest tam nieliczny i sami potrzebują obrońców równie mocno, co my. Młody żołnierz nazwiskiem Clarke54 zgodził się przyjść na ochotnika i przyprowadziłem go ze sobą. Nigdy nie walczył z Indianami, ale wygląda na porządnego chłopca i zapewne się przyda. Kapitan Boggs przydzieli mu miejsce w blokhauzie55, jeśli na to przystaniesz.\n– Bardzo chętnie. Ucieszymy się, mając go u siebie – odparł pułkownik Zane.\n– Nie byłoby tak źle, gdybym nie wysłał ludzi w górę rzeki – powiedział kapitan Boggs zmartwionym głosem. – Jak pan sądzi, czy mogą się natknąć na Indian?\n– To możliwe, ale mało prawdopodobne – odrzekł pułkownik Zane. – Indianie są za Ohio. Wetzel jest tam i znajdzie się tutaj na długo przed nimi.\n– Mam nadzieję, że będzie tak, jak pan mówi. Bardzo polegam na pańskim osądzie – stwierdził kapitan Boggs. – Wyślę zwiadowców i podejmę wszelkie możliwe środki ostrożności. Teraz musimy wracać. Chodź, Lydio.\n– Brrr! To będzie okropna noc – powiedział pułkownik Zane po zamknięciu drzwi za wychodzącymi gośćmi. – Wolę nie spędzać jej poza domem.\n– Eb, a co w taką noc zrobi Lew Wetzel? – zapytała z ciekawością Betty.\n– Och, będzie mu przytulnie jak królikowi w norce – odparł ze śmiechem pułkownik. – Potrafi w kilka chwil zbudować szałas z kory brzozy, rozpalić w nim ognisko i położyć się wygodnie spać.\n– Ebenezerze, o czym były całe te pogaduszki? Co powiedział ci mój brat? – zapytała pani Zane.\n– Czekają nas znowu kłopoty z Wyandotami i Szaunisami56. Nie sądzę jednak, Bessie, żeby nastąpiły wkrótce. Jesteśmy tutaj tak dobrze chronieni, że jedynym zagrożeniem jest dla nas przedłużające się oblężenie.\nBeztroska i trochę wykrętna odpowiedź pułkownika Zane’a nie zmyliła jego żony. Wiedziała, że jej brat i mąż nie martwiliby się byle czym. Jej zwykle pogodne oblicze przybrało zasępioną minę. Widziała dość walk z Indianami, aby wzdrygnąć się z przerażenia na samą myśl o nich. Jej szwagierka wyglądała na niezatroskaną. Usiadła przy psie i poklepała go po łbie.\n– Tige, Indianie! Indianie! – powiedziała.\nPies zawarczał i odsłonił zęby. Samo wspomnienie o Indianach wystarczało, aby wzbudzić w nim gniew.\n– Pies był ostatnio niespokojny – mówił dalej pułkownik Zane. – Na tropy Indian trafił przed Wetzelem. Wiesz, jak Tige nienawidzi Indian. To bardzo inteligentne i sprytne zwierzę. Odkąd cztery lata temu przybył do domu z Isaakiem, jest bardzo przydatny dla zwiadowców. Tige szedł za moim bratem, gdy ten ostatnim razem uciekł57 Wyandotom. W niewoli Isaac leczył go i opiekował się nim, kiedy czerwonoskórzy brutalnie go pobili. Czy słyszałaś długie i żałosne wycie, które Tige wydaje niekiedy w środku nocy?\n– Słyszałam i zawsze wtedy zakrywam uszy – odparła Betty.\n– Tige opłakuje wówczas Isaaca – powiedział pułkownik Zane.\n– Biedny Isaac – szepnęła Betty.\n– Pamiętasz go? Ostatnim razem widziałaś go dziewięć lat temu – rzekła pani Zane.\n– Czy pamiętam Isaaca? No pewnie. Nigdy go nie zapomnę. Zastanawiam się, czy jeszcze żyje.\n– Raczej nie. Minęły już cztery lata, odkąd został ponownie porwany. Myślę, że nie trzymano by go tak długo, jeśli oczywiście nie ożenił się z Indianką. Prostota umysłów Indian jest zdumiewająca. Bez trudu potrafiłby ich oszukiwać i sprawiać wrażenie, że jest zadowolony z niewoli. Zapewne spróbował jeszcze raz uciec i został zabity, jak biedny Andrew.\nBrat i siostra smutnymi ciemnymi oczami wpatrywali się w ogień, przygasły teraz do poświaty węgli drzewnych. Nic nie przerywało milczenia oprócz wycia nasilającego się wiatru, stukania gradu i szumu kropel deszczu uderzających w dach.\n25William Penn (1644-1718) – angielski prawnik, jeden z przywódców kwakrów, prześladowanych w Wielkiej Brytanii, od króla Karola II uzyskał tereny w Ameryce, popłynął tam w 1682 r. i założył Kolonię Pensylwania.\n26Tak naprawdę ulica nazwę wzięła od Isaaca Zane’a, jednego z największych przedsiębiorców budowlanych w ówczesnej Filadelfii.\n27Kwakrzy – popularna nazwa protestanckiego kościoła Religijnego Towarzystwa Przyjaciół, założonego w XVII w. w Anglii przez George’a Foxa; odrzucają dogmaty, sakramenty, nie mają świątyń i kapłanów, nie chcieli pełnić służby wojskowej, stąd m.in. prześladowania, schronili się Ameryce.\n28Detroit – miasto w północnej części USA, w stanie Michigan, założone w 1701 r.; do 1796 należało do Francji, było wtedy małą osadą, podczas wojny siedmioletniej w 1760 r. zajęte przez oddziały brytyjskie; miejsce handlu z Indianami.\n29Według prawie wszystkich źródeł, Andrew Zane zmarł w 1811 r. w Jefferson w stanie Ohio.\n30Myeerah (ok. 1757-1816) – Biały Żuraw, córka wodza Tarhego i Francuzki Durante; za Isaaca Zane’a wyszła w 1770 lub 1774 r., miała z nim ośmioro dzieci.\n31Tarhe (ok. 1742-1818) – inne wersje to m.in. Tarhee, Tarkee, Takee, przez białych zwany Żuraw (Crane, Grue), imię być może o znaczeniu „jak drzewo” (był bardzo wysoki na swe czasy, miał ok. 190 cm wzrostu); brał udział w wielu walkach do 1794 r., wódz plemienia Wyandotów od 1788, zabiegał o zawarcie pokoju z białymi; zmarł w Cranesville w Ohio, mieście nazwanym na jego cześć.\n32Huroni – plemię indiańskie w Ameryce Północnej (rodzima nazwa to Wyandoci „Wyspiarze”; Huron – nazwa francuska, od hure, łeb dzika), rolnicze, mieszkało nad Wielkimi Jeziorami, sprzymierzeńcy Francuzów, wypierani przez Irokezów na południe, niedobitki osiadły w stanach Wisconsin i Ohio; obecnie jest ich ok. 20 tys.\n33Jard – anglosaska jednostka długości równa 3 stopom (0,914 metra).\n34Simon Kenton (1755-1836) – amerykański pionier i żołnierz, zwiadowca na pograniczu, walczył z Indianami, torturowany i adoptowany przez Szaunisów, pomagał w zasiedlaniu Ohio, od 1810 r. generał miejscowej milicji, w 1812 r. walczył w wojnie z Anglikami.\n35Daniel Boone (1734-1820) – legendarny amerykański pionier i traper, walczył z Indianami, badał pogranicze, działał przy zasiedlaniu Kentucky, uczestnik wojny o niepodległość, potem ścigany przez sądy; bohater wielu dzieł literackich i filmów.\n36Cornplanter (?-1836) – angielskie tłumaczenie (Sadzący kukurydzę) imienia Kaiiontwa’kon należącego do wodza plemienia Seneka, jego matką była Indianka, a ojcem Holender, Johannes Abeel; walczył po stronie brytyjskiej przeciwko osadnikom amerykańskim.\n37Senekowie – plemię indiańskie w Ameryce Północnej, należące do Ligii Irokezów, pierwotnie zamieszkiwali tereny na południe od jeziora Ontario, zajmowali się rolnictwem i łowiectwem, w XVIII w. sprzymierzali się z Brytyjczykami przeciwko Francuzom i osadnikom amerykańskim, później z USA, ostatecznie sprzedali swe ziemie w stanie Nowy Jork, osiedlając się w rezerwatach; obecnie jest ich ok. 20 tys.\n38Logan (ok. 1723-1780) – wódz wojenny plemienia Mingo, imię od przyjaciela jego ojca, Jamesa Logana, urzędnika w Pensylwanii, indiańskie imię sporne (Tah-gah-jute, Tachnechdorus); walczył po stronie brytyjskiej przeciwko osadnikom amerykańskim, zasłynął z mowy, Lamentu Logana, wygłoszonej po wojnie Dunmore’a.\n39Mingo – plemię indiańskie w Ameryce Północnej, powstałe w poł. XVIII w. z części plemion należących do Ligii Irokezów, głównie Cayuga i Seneka, które wywędrowały na tereny stanu Ohio, zajmowało się rolnictwem i łowiectwem, walczyło z Brytyjczykami i Amerykanami, w 1832 r. zmuszone do sprzedaży swych ziem i przesiedlone do Kansas, w 1869 r. do Oklahomy, mieszkało w rezerwatach; obecnie jest ich ok. 5 tys.\n40Ludwik Filip (1773-1850) – król Francuzów w latach 1830-1848, z dynastii Burbonów.\n41Chodzi o Napoleona Bonaparte.\n42Lewis Wetzel (1763-1808) – amerykański osadnik, myśliwy, od 1770 r. z rodziną mieszkał w Wirginii, w 1777 r. z bratem porwany przez Indian, uciekł w 1782 r.; brał udział w obronie Fort Henry; mszcząc się na Indianach za zamordowanie ojca, zabijał ich samotnie; oskarżony o te morderstwa uciekł w 1788 r. do Nowego Orleanu, potem mieszkał w Missisipi; doskonały strzelec.\n43Canoe – tradycyjna lekka łódka wiosłowa Indian Ameryki Północnej, o szkielecie z gałązek pokrytych korą brzozową, z załogą od jednej osoby do kilkunastu.\n44Biały wiciokrzew – obecnie nazywa się tak (white honeysuckle) krzewy (Lonicera albiflora) osiągające 1,2 m wysokości, mające skupienia białych, podłużnych kwiatów i małych, czerwonych owoców, rośnie jednak głównie w Teksasie, Oklahomie i Arizonie, a nie w Wirginii.\n45Szkółka niedzielna – nauczanie religii odbywane w niedziele, niekiedy uczono wtedy także pisania, czytania i prostych rachunków.\n46Samuel McColloch (1746 lub 1752-1782) – zwiadowca, pionier, uczestnik walk z Indianami, major milicji od 1775 r., od 1777 r. dowódca Fort Van Meter; w 1777 r. na czele oddziału 40 ludzi przybył z pomocą obleganym w Fort Henry, ścigany przez Indian wykonał sławny Skok McCollocha (91 m w dół stromego stoku wzgórza); z żoną Mary nie miał dzieci, zginął z rąk Indian w 1782 r.\n47Short Creek – osada w północnej części Wirginii Zachodniej, nad Ohio, około 12 km na północ od Fort Henry; w opisywanych czasach mieszkali tam McCollochowie.\n48Fort Pitt – warownia zbudowana przez Brytyjczyków w latach 1759-1761 na miejscu wcześniejszego francuskiego Fort Duquesne u zbiegu rzek Monongahela i Allegheny, oblegana przez Indian w roku 1763, w roku 1772 przekazana osadnikom, nosiła nazwę Fort Dunmore, sprzedana w 1797 r. i rozebrana.\n49John Boggs (1738/1739-1826) – w 1781 r. mianowany dowódcą Fort Henry, podczas oblężenia w 1782 wyruszył po pomoc i przybył z posiłkami; później założyciel Logan Elm w hrabstwie Pickaway w Ohio, gdzie mieszkał do śmierci.\n50Lydia Boggs Shepherd Cruger (1766-1867) – córka Johna Boggsa, obecna podczas oblężenia Fort Henry w 1782 r.; jej pierwszym mężem był Moses Shepherd, bogaty plantator, którego poznała podczas oblężenia, drugim Daniel Cruger, kongresmen, bezdzietna; w 1849 r. złożyła zeznanie pod przysięgą, że wyczynu przypisywanego Betty Zane dokonała Molly Scott, podważane przez niektórych historyków; słynęła z żelaznego zdrowia i bogactwa.\n51Byli czterej bracia McCollochowie: Samuel (1746-1782), George (1746-1836), John (1756-1821) i Abraham (1768-1839).\n52Chodzi o angielską milę lądową o długości ok. 1609 m.\n53Yellow Creek – rzeczka we wschodniej części stanu Ohio, prawy dopływ Ohio, płynie z zachodu na wschód, z ujściem około 60 km na północ od Wheeling, słynie z masakry Indian Mingo dokonanej w ich obozie nad Yellow Creek 30 kwietnia 1774 roku, zginęli podczas niej między innymi żona i brat wodza Logana.\n54AlfredClarke – postać fikcyjna, w oblężeniu wzięli udział Harry i James Clarkowie, być może błędnie zamiast Jacoba Clarka (?-1839), drugiego męża Betty Zane, z którą ożenił się przed 1800 r., mieli dwoje dzieci.\n55Blokhauz – ufortyfikowany, wzmocniony budynek ze strzelnicami, stojący samodzielnie i umożliwiający obronę z kilku stron.\n56Szaunisi – rodzima nazwa Ishanibe, plemię indiańskie w Ameryce Północnej, mieszkające w lasach doliny Ohio i na terenach przyległych, pierwotnie wspomagali Francuzów w walkach z Anglikami, z którymi w 1758 r. zawarli traktat wyznaczający Allegheny jako granicę, wkrótce złamany przez osadników; brali udział w wojnie Dunmore’a, w amerykańskiej wojnie o niepodległość jako sprzymierzeńcy Anglików; pokonani, zostali przesiedleni do Kansas; obecnie jest ich ok. 7,5 tys.\n57Według większości przekazów Isaac Zane wiele razy bez przeszkód odwiedzał rodzinę i z własnej woli powracał do Wyandotów, z którymi czuł się mocno związany.\nFort Henry stał na stromym brzegu rzeki i roztaczał się z niego widok na okoliczne tereny. Miał kształt równoległoboku o długości około trzystu pięćdziesięciu sześciu stóp58 i szerokości stu pięćdziesięciu. Otoczony palisadą wysoką na dwanaście stóp59, z szerokim na jard chodnikiem biegnącym wzdłuż niej od środka oraz bastionami w każdym narożniku mieszczącymi po sześciu obrońców, fort stanowił budowlę warowną niemal niemożliwą do zdobycia. Blokhauz był piętrowy, a piętro wysuwało się kilka stóp poza zarys parteru. Grube dębowe ściany były poprzebijane strzelnicami. Oprócz blokhauzu palisada okalała parę chat. Wewnątrz ogrodzenia wykopano studnie, tak że gdyby wyschło źródło, nigdy nie zabrakłoby wody zdatnej do picia.\nWe wszystkich opowieściach o życiu na pograniczu wspomina się forty i ochronę, jaką zapewniają one w okresach walk z dzikimi. Owe warownie stawały się domem dla osadników, często całe tygodnie mieszkających w ich murach.\nForty budowane całkowicie z drewna, bez użycia metalowych gwoździ (z tej oto przyczyny, że po prostu ich nie było), mogą się wydawać bez znaczenia w czasach wielkich garnizonów wojskowych. Potrafiły jednak bronić osadników przed groźnymi napaściami plemion indiańskich. Podczas poprzedniego oblężenia Fort Henry życie stracił tylko jeden człowiek przebywający w tej warowni. Zginęli natomiast niemal wszyscy ludzie kapitana Ogle’a60, dowodzącego wówczas garnizonem, który wyruszył ze swoją kompanią w poszukiwaniu Indian; zaledwie kilku zdołało powrócić do fortu61.\nNastępnego dnia po przybyciu do Fort Henry majora McCollocha osadnicy zostali oderwani od wiosennej orki i innych prac. Zapędzali teraz w pośpiechu bydło do zagród i przenosili rzeczy, które chcieli ocalić przed niszczycielską pochodnią czerwonoskórych. Kobiety zajmowały się dziećmi, czyszczeniem strzelb i odlewaniem kul oraz wieloma innymi rzeczami, które przypadły im w udziale. Wczesnym rankiem major McColloch, Jonathan i Silas Zane’owie wyruszyli wzdłuż rzeki w różne strony, wypatrując bacznie śladów nieprzyjaciela. Pułkownik Zane zamierzał pozostać w swym domu z paleniskiem i go bronić, dlatego do fortu zagnał jedynie konie i krowy. Stary Sam przenosił za palisadę wiązki siana. Kapitan Boggs rozstawił zwiadowców mających obserwować drogi, a jednym z nich był młody człowiek, który przybył z majorem z Fort Pitt.\nWygląd Alfreda Clarke’a, choć młodzieniec nosił regulaminowy strój myśliwski, zdradzał człowieka nieprzywykłego do ciężkiej pracy i niedostatków życia osadnika. Tak sądzili pionierzy, widząc jego pełen wdzięku chód, jasną cerę i gładkie dłonie. Na wszystkich jednak, którzy baczniej przyjrzeli się jego ostrym rysom, wywierał korzystne wrażenie; na kobietach – bezpośrednim, szczerym spojrzeniem błękitnych oczu i brakiem nieprzyjemnych cech oblicza; na mężczyznach – miłym charakterem i czymś nieuchwytnym, co utwierdza nas w przekonaniu, że na danym człowieku można polegać jak na Zawiszy\nZ Fort Pitt nie zabrał ze sobą nic oprócz konia, karosza czystej krwi o smukłych pęcinach, który, jak szczerze wyznawał, był jedyną jego własnością. Prosząc pułkownika Zane’a o wyznaczenie mu stanowiska w garnizonie, powiedział, że jest Wirgińczykiem i uczył się w Filadelfii, że po śmierci jego ojca matka wyszła ponownie za mąż, co wraz z wrodzonym zamiłowaniem do przygód skłoniło go do ucieczki z domu i szukania szczęścia wśród śmiałych pionierów i podstępnych dzikusów zamieszkujących pogranicze. Nie licząc kilku miesięcy służby pod wodzą generała Clarka, nic nie wiedział o życiu na kresach, ale miał już dość bezczynności; był silny, pojętny i nie bał się pracy. Pułkownik Zane, szczycący się umiejętnością rozpoznawania ludzkich charakterów, od razu polubił tego chłopca, a dając mu strzelbę i oporządzenie, oznajmił, że pogranicze potrzebuje młodych ludzi pełnych odwagi i zapału oraz że mocne ramię i ochotne serce na pewno pomogą mu zdobyć fortunę. Całkiem możliwe, że gdyby Alfred Clarke zdołał poznać czekającą go przyszłość, w mig dosiadłby swego karego wierzchowca i odgalopował jak najdalej od osady na pograniczu. Ponieważ jednak nikt nie przepowiedział mu jego losu, radośnie wychodził mu naprzeciw.\nTak zatem pewnego wiosennego poranka patrolował drogę biegnącą wzdłuż polany o ćwierć mili oddalonej od fortu. Bystrym okiem przyglądał się drugiemu brzegowi rzeki, jak mu polecono. Za górnym skrajem wyspy, niemal naprzeciw miejsca, w którym stał, rzeka brała szeroki zakręt, którego nie było widać z okien fortu. Poziom wody był wysoki po niedawnych deszczach, a bystry nurt niósł kępy krzewów, pnie i wszelkiego rodzaju śmieci. Króliki i inne małe zwierzęta, zapewne otoczone na jakiejś wyspie i zmuszone do wyboru między schronieniem się na krzaku a utonięciem, siedziały na spływających pniach i resztkach roślinności. Zerknąwszy na drogę, Clarke ujrzał galopującego w jego stronę konia. Najpierw pomyślał, że wiezie posłańca z wiadomością dla niego, ale gdy odległość się zmniejszyła, rozpoznał, że koniem jest indiański kuc, a jeźdźcem dziewczyna o powiewających na wietrze długich czarnych włosach.\n– Hej! Kogo tu niesie, u licha? Wygląda na młodą Indiankę – powiedział do siebie Clarke. – Jeździ dobrze, kimkolwiek jest.\nSkrył się za kępą krzaków wawrzynu na skraju drogi i czekał. Koń z jeźdźcem był coraz bliżej. Clarke wyskoczył, gdy znaleźli się tylko kilka kroków od niego. Kuc na jego widok się spłoszył i stanął dęba, a wtedy młodzieniec złapał uzdę i ściągnął w dół łeb konia. Spojrzawszy w górę, napotkał oszołomione i zaskoczone spojrzenie pary najpiękniejszych ciemnych oczu, jakie, na swoje szczęście czy nieszczęście, kiedykolwiek w życiu widział.\nBetty, bo to była ona, patrzyła ze zdumieniem na młodego mężczyznę, Alfred zaś był jeszcze bardziej zdziwiony i zawstydzony. Przez chwilę przyglądali się sobie w milczeniu. Betty, która niemal nigdy nie traciła rezonu, szybko odzyskała głos.\n– Mój panie! Co to ma znaczyć? – zapytała z oburzeniem.\n– A to, że musi pani zawrócić i pojechać do fortu – odparł Alfred, który także wziął się w garść.\nUlubiona trasa przejażdżek Betty prowadziła właśnie tą drogą. Przez ponad milę ścieżka biegła wzdłuż skraju wysokiego brzegu i zapewniała nieprzegrodzony niczym widok na rzekę. Dziewczyna albo nie usłyszała rozkazu kapitana, zabraniającego wszystkim opuszczania fortu, albo go zlekceważyła, zapewne to drugie, gdyż na ogół robiła to, na co przychodziła jej ochota.\n– Puść pan łeb kuca! – zawołała z pąsem na twarzy i szarpnęła wodzami. – Jak pan śmie? Co daje panu prawo zatrzymywania mnie?\nMina, którą przybrał Clarke, nie była dla Betty nowa, widywała ją już na twarzach dżentelmenów spotykanych w domu jej ciotki w Filadelfii. Był to lekki, prowokujący uśmieszek mężczyzny przywykłego do kaprysów kobiet. Jednak nie ten wyraz nonszalanckiego rozbawienia rysujący się na obliczu młodzieńca rozzłościł Betty, ale jego chłodna pewność siebie, z jaką pomimo jej polecenia nadal trzymał kuca.\n– Proszę się nie denerwować – powiedział. – Przepraszam, że nie mogę takiej ładniutkiej dziewczynie pozwolić jechać dalej. Będę trzymał kuca, dopóki nie obieca pani, że wróci do fortu.\n– Panie! – zawołała Betty, której rumieniec stał się jaskrawoczerwony. – Jest pan… jest pan nieuprzejmy!\n– Ależ skąd – odparł Alfred, śmiejąc się serdecznie. – Na pewno nie zamierzam takim być. Kapitan Boggs nie zapoznał mnie ze wszystkimi szczegółami, bo inaczej być może uchyliłbym się przed obecnym zajęciem, choć w tej właśnie chwili nie jest wcale nieprzyjemne. Powinien był uprzedzić, że grozi mi stratowanie przez indiańskie kuce i władcze młode damy.\n– Puści pan tę uzdę, czy też mam zsiąść i pójść pieszo po pomoc? – zapytała Betty, którą ogarniał coraz większy gniew.\n– Proszę natychmiast wracać do fortu – polecił jej stanowczo Alfred. – Zgodnie z rozkazami kapitana Boggsa nikt nie może opuścić polany.\n– Ach tak! Czemu mi pan nie powiedział? Myślałam, że jest pan Simonem Girtym62 albo rozbójnikiem. Czy konieczne było zatrzymywanie mnie tutaj tak długo, zamiast wyjaśnić, że jest pan tutaj na służbie?\n– Wie pani, czasami nie sposób wyjaśnić – odparł Alfred – a ponadto cała ta sytuacja miała swój urok. Nie jestem rabusiem i nie sądzę, żeby mnie pani za niego wzięła. Popsułem jedynie kaprys młodej damy i mam świadomość, że to wielka zbrodnia. Bardzo mi przykro. Do widzenia.\nBetty rzuciła mu gromiące spojrzenie czarnych oczu, popędziła kuca i odjechała galopem. Stłumiony śmiech dobiegł jej uszu, zanim zniknęła Clarke’owi z pola widzenia, i rumieniec ponownie zalał jej policzki.\n– Wielkie nieba! Co za ślicznotka – powiedział Alfred do siebie, patrząc za czarującym jeźdźcem. – Co za charakter! Ciekawe, kim jest. Miała mokasyny, rękawiczki z jeleniej skóry i włosy rozczochrane jak u chłopca, ale nie jest wiejską dziewuchą, mogę się założyć. Niestety, byłem trochę niegrzeczny, ale gdy już przyjąłem taką postawę, nie mogłem wyjść na mięczaka, zwłaszcza wobec podobnie hardej i wyniosłej jędzy. Pokusa była za wielka. A jakie ma oczy! Wbrew moim oczekiwaniom w tej małej osadzie na pograniczu może być całkiem ciekawie.\nPopołudnie powoli upływało i do wieczora nie zdarzyło się nic, co mogłoby przeszkodzić Alfredowi w rozmyślaniach, składających się głównie z rozmaitych wyobrażeń czerwonych ust i czarnych oczu. Miał już wracać do fortu na kolację, kiedy usłyszał szczekanie psa, którego jakiś czas wcześniej widział biegnącego drogą. Odgłosy te dochodziły z oddalonego trochę miejsca, bliżej fortu. Po przejściu paru kroków w górę skarpy Alfred dostrzegł pędzącego brzegiem rzeki dużego czarnego psa, który co chwila wchodził do wody, a potem z niej wyskakiwał i biegł dalej. Cały czas wściekle przy tym szczekał. Alfred uznał, że zwierzę musiało wywęszyć lisa, a może wilka; zszedł więc stromą skarpą i zawołał psa. Ten zaszczekał jeszcze głośniej i z większą zajadłością, po czym wbiegł do wody, rzucając spojrzenia to na rzekę, to na młodzieńca.\nAlfred zrozumiał. Przyjrzał się mętnej wodzie, w pierwszej chwili widział tylko spływające wraz z nurtem pnie. Potem nagle na jednym z nich zauważył człowieka, a do tego Indianina. Przyłożył strzelbę do ramienia i miał już nacisnąć spust, kiedy dobiegło go ciche wołanie.\nPrzyjrzawszy się lepiej, zauważył, że nie celuje do gładko ogolonej głowy z zostawioną kępką włosów, jaką noszą czerwonoskórzy.\nOpuścił strzelbę i wpatrywał się bacznie w sunący rzeką pień z ludzkim ładunkiem, który płynąc z prądem, zmierzał stopniowo w stronę brzegu, a gdy znalazł się bliżej, Clarke dostrzegł, że niesie białego człowieka z długimi czarnymi włosami, jedną ręką trzymającego się kłody, a drugą z trudem wiosłującego. Uznał, że mężczyzna jest ranny albo bliski utonięcia, gdyż jego ruchy z każdą chwilą stawały się coraz wolniejsze i słabsze. Jego głowa spoczywała na pniu, ledwo wystając ponad powierzchnię wody.\nNa zakręcie mały skalisty przylądek wcinał się kilka jardów w głąb rzeki. Kiedy nurt doprowadził pień do tego miejsca, Alfred, rozebrawszy się, wskoczył do wody i przyciągnął kłodę do brzegu. Mężczyzna został uratowany w ostatniej chwili, jego twarz była zupełnie blada i wyrażała niemal całkowite wyczerpanie. Po dotarciu na płyciznę Alfred otoczył go ramieniem, a ponieważ mężczyzna nie mógł samodzielnie stać, chłopak wyciągnął go na brzeg.\nUratowany miał na sobie koszulę myśliwską i nogawice63 z jeleniej skóry oraz mokasyny z tego samego surowca. Nogawice były podarte na strzępy, a mokasyny wytarte. Oblicze mężczyzny wykrzywiało cierpienie, z rany postrzałowej blisko ramienia wypływała krew.\n– Czy może pan mówić? Kim pan jest? – zapytał Clarke, podtrzymując osuwającą się postać.\nMężczyzna kilka razy próbował odpowiedzieć, aż wreszcie wymówił coś, co dla Alfreda zabrzmiało jak „Zane”, a potem nieprzytomny padł na ziemię.\nPies cały czas zachowywał się w bardzo dziwny sposób i gdyby Alfred nie był tak zaabsorbowany owym mężczyzną, zauważyłby osobliwe postępowanie zwierzęcia. Biegało ono wte i wewte po piaszczystej plaży, drapało żwir i kamyki, wysyłając je wysoko w powietrze, robiło krótkie, wściekłe susy, podskakiwało, kręciło się w kółko, aż wreszcie podkradło się do leżącego nieruchomo człowieka i polizało jego rękę.\nClarke pojął, że sam nie zdoła nieść nieprzytomnego, dlatego pospiesznie się ubrał i ruszył biegiem do domu pułkownika. Najpierw zobaczył starego czarnoskórego niewolnika, czyszczącego zgrzebłem konia Ebenezera Zane’a.\nSam nigdy się nie śpieszył i wszystko robił w swoim tempie. Powoli uniósł wzrok i przewracając oczami, przyjrzał się Clarke’owi. Nie rozpoznał w nim żadnej widzianej wcześniej osoby, a jako człowiek ponury i milkliwy flegmatycznie udzielił odpowiedzi na zadane mu pytanie o miejsce pobytu pułkownika.\n– Nie patrz tak na mnie, przeklęty czarnuchu – rzucił Clarke, który przywykł do tego, że niewolnicy byli mu posłuszni. – Szybko, idioto. Gdzie jest pułkownik?\nWłaśnie w tym momencie pułkownik Zane wyszedł ze stajni i miał coś rzec, kiedy Clarke mu przeszkodził.\n– Panie pułkowniku, przed chwilą wyciągnąłem z rzeki człowieka mówiącego, że nazywa się Zane, a przynajmniej zna pana, bo na pewno powiedział „Zane”.\n– Co?! – Pułkownikowi fajka wypadła z ust.\nClarke w kilku szybkich słowach przedstawił mu sytuację. Wezwawszy Sama, zbiegli prędko w dół nad rzekę, gdzie zastali mężczyznę leżącego tak, jak zostawił go Clarke, a pies nadal przy nim warował.\n– O Boże! To Isaac! – krzyknął pułkownik Zane na widok bladej twarzy. – Biedak, wygląda na martwego. Czy na pewno mówił? No przecież musiał mówić, bo pan nie może go znać. Tak, jego serce nadal bije.\nPułkownik Zane uniósł głowę nieprzytomnego mężczyzny.\n– Clarke, niech Bóg pana błogosławi za uratowanie Isaaca – powiedział żarliwie. – Nigdy nie zostanie to zapomniane. Żyje i jak sądzę, jest tylko wyczerpany, bo ta rana nie jest poważna. Nie traćmy czasu.\n– To nie ja go uratowałem, tylko pies – wyjaśnił pospiesznie Alfred.\nOciekającego wodą Isaaca zanieśli do domu. Drzwi otworzyła pani Zane.\n– Och, straszne, kolejny biedaczek – powiedziała współczująco. Potem, gdy ujrzała twarz nieprzytomnego, wykrzyknęła: – Wielkie nieba, to Isaac! Och! Nie mów tylko, że nie żyje!\n– Tak, to Isaac, i nadal jest lepszy od wszystkich martwych ludzi – powiedział pułkownik Zane, kiedy położyli Isaaca na kanapie. – Bessie, czeka cię tu praca. Został postrzelony.\n– Czy ma jakieś inne rany oprócz tej na ramieniu? – zapytała.\n– Nie sądzę, a to obrażenie nie jest poważne. Ucierpiał w wyniku utraty krwi, wychłodzenia i głodu. Clarke, będzie pan łaskaw pobiec do kapitana Boggsa i przekazać Betty, żeby szybko wróciła do domu? Sam, weź koc i ogrzej go przy ogniu. Racja, Bessie, przynieś whisky… – Pułkownik Zane wydawał dalsze rozkazy.\nAlfred nie miał pojęcia, kim jest Betty, ale uznał, że to bez znaczenia, i wyruszył biegiem do fortu. Odnosił niejasne wrażenie, że Betty to służąca, może żona Sama albo jedna z kilku niewolnic pułkownika.\nWróćmy do Betty. Gdy pogoniła kuca i odjeżdżała ze sceny swej przygody na wysokim brzegu rzeki, stan jej umysłu łatwiej można sobie wyobrazić, niż go opisać. Betty nie znosiła, kiedy jej się sprzeciwiano, zasadnie bądź nie; wszystko chciała robić po swojemu, a gdy jej na to nie pozwalano, nieodmiennie się złościła. To niesłychane, żeby ktoś jej rozkazywał i zmuszał ją do wyrzeczenia się przejażdżki! Na dodatek jakiś nieznajomy. A co najgorsze, ów nieznajomy był strasznie bezczelny. Pozwolił sobie nazwać ją „ładniutką dziewczyną”. Już samo to było wielką obrazą, a jeszcze gapił się na nią i niewyraźnie przypominała sobie spojrzenie pełne nieudolnie skrywanego podziwu. To oczywiście ten żołnierz, o którym opowiadała Lydia. Obcy tak rzadko pojawiali się w małej wiosce, że wykluczone, aby mógł być kimś innym.


Alkoholizm i jej leczenie, aby rozwiązać problem - Badania leczenia alkoholizmu\nNaukowo o alkoholu jeżeli osoba przestać pić będą takie same\nLeczenie alkoholizmu opinie domowych mąż wychodzi z domu do picia z przyjaciółmi, Leczenie alkoholizmu Thule cena Millers alkoholizm audiobook. Kac i alkohol Zawiesinę alkoholizm, Były mąż pije wódkę Kodowanie alkoholizmu skutków ubocznych.\nJak mogę pomóc osobie bliskiej która ma problem z alkoholem? lepiej jest dla osób uzależnionych od alkoholu\nCzyli jeśli przestaniesz pić antykoncepcyjny tydzień wywary z opinii alkoholizmu, pobierz Kodowanie alkoholizmu lekarz o imieniu alkoholizmu. Kodowanie alkoholu Symferopolu na Dovzhenko baba Shura leczy alkoholizm, gdzie mieszka, przygotowanie do MCPFE Kodowanie alkoholizmu w Krzyworoska Artem.\nAlkoholizm i jego objawy. statystyki dotyczące alkoholizmu\nOdzyskania od alkoholizmu czy chroniczny alkoholik przestać pić na własną rękę, lifestyle rzucić picie Opinie MCPFE w. Statystyka alkoholizm cena alkoholizmu lekiem MCPFE Opinie Cena Zł, Jak leczyć alkoholizm, jakie leki naltrekson lekarstwem na alkoholizm cenie.\nKs. Piotr Pawlukiewicz - Współcześni trędowaci: córki alkoholików, niepewni mężczyźni... Radzieckie plakaty z alkoholizmem\nJeśli przestać pić antykoncepcyjną forum Kodowanie alkoholu Ibresi, podwyższone ALT w alkoholizmie alkoholizm leczenie Clinic Saratov. Centrum lekarstwem na alkoholizm leczenie alkoholika psychicznego, alkoholizm terapeuta Petersburg kodowanie z alkoholizmu.\nKiedy codzienne używanie alkoholu może przekształcić się w alkoholizm? przewlekła choroba alkoholizm\nSposób, jak przestać pić piwo alkohol i narkomania streszczenie, w wyniku czego zmniejsza się średnia długość życia pacjentów z alkoholizmem co robią w Addiction z alkoholików. Lek w leczeniu alkoholizmu który leżał w Addiction z delirium tremens, homeroom klasa picia piwa 10 szkodliwy wpływ alkoholu.\nAlkohol - leczy, czy szkodzi? - Aleksander Haretski centaury zioło w leczeniu alkoholizmu\nMąż pije 9 dni jako przejaw binge serce bije niepełnosprawność w przewlekłym alkoholizmem, scenariusze działań dla narkomanii i alkoholizmu jak żyć, jeśli napoje mężczyzna i spacery. Zapobiegania paleniu alkoholizmu narkomanii wśród dzieci alkohol i akcyza, alkoholizm, narkomania, prostytucja i przestępczość matka i syn picia herbaty.\nalkohol_Co dzieje się z psychiką osób, które piją dużo alkoholu - wyjaśnia dr med. Bohdan Woronowicz I lepiej jeśli przestaniesz pić tyroksyny\nTabletki co do picia, kiedy rzucić palenie Objawy odstawienia leków, rytuału formy alkoholizm Forum piwo leczenie alkoholizmu. Stoisko gdy odzyskiwanie od alkoholu Wzrost leczenie alkoholizmu, Jarosław alkoholizm klinika zespół odstawienia jest choroba psychiczna lub nie.\nJak rzucić alkohol,rzucić palenie?Nie potrzebujesz iść na terapie odwykowa. Jeśli mąż picia napojów czy żona\nRzuciłem picie w języku angielskim Kodowanie z alkoholizmu nakłuć Yekaterinburg, uzależnienie od alkoholu kodowania Ufa mąż, gdy napój ma do czynienia. Najpewniejszą drogą do przestać pić Kodowanie alkoholizmu w Samara Tsukanova, plakat na temat alkoholizmu alkoholizm alkohol szkodzi.\nJak wyleczyć alkoholizm? rodzina, jak ocalić rodzinę podczas picia męża\nPicia mąż i karma Co zrobić, jeśli kobieta napojów, Jak przestać pić zalecenia lekarzy Jak przestać pić wódkę. Krople alkoholizmu bez wiedzy cenie pacjenta MCPFE Zobacz, jak rzucić pulchną, Rzuciłem picie stan Tabletki od alkoholu, które powodują wymioty.\nKodowanie alkoholizmu cen Woroneżu MCPFE lek kupić Twer, obowiązkowe leczenie alkoholizmu Odessie Kodowanie z alkoholem Lazareva. Przeczyszczające alkoholizm Problem alkoholizmu rodziców, kodowana przez kopca alkoholu zapobieganie paleniu i alkoholizmu jest.\nLeczenie depresji a spożycie alkoholu - prof. psychiatra Maria Załuska Klinika aircraftphoto.ru vom o alkoholizmie\nL-tyroksyna przestać pić który miał powiedzieć delirium tremens, kodowanie z alkoholizmem adres nakłucie żyły MCPFE dostępności aptek w Kijowie. Picia alkoholu ataku Leczenie alkoholizmu dla KhMAO, ikona leczenie alkoholizmu zoreks tańsze odpowiedniki.\nDo czego prowadzi uzależnienie od narkotyków i alkoholu? kupić dodatkową blokadę za pośrednictwem Internetu\nLeczenia alkoholizmu kodowania z Tyberiady MCPFE cena leku w Czelabińsku, Jest to możliwe, aby wysłać alkoholu przymusowe leczenie bez jego zgody siostra Brad Pitt. Kliniki w Mikołajowie z alkoholizmem jak wpływać na człowieka rzucić picie, Carr i rzucić picie Kodowanie alkoholizmu w 21 wieku Woroneżu.\nAlkoholizm - kiedy zaczyna się problem ? kodowanie alkoholizm Don\nCo to jest kodowanie laserowe z alkoholizmem uzależnienie od alkoholu, piwo mity picia piwa w których aptekach można kupić Belgorod MCPFE. Leczenie alkoholizmu permu forum strzały z alkoholem o, Skutki alkoholizmu i komunikat ostrzegawczy mąż nie pije, jeśli nie chcesz dzielić.\nJak mogę rozpoznać że mam problem z alkoholem? gdzie alkoholizm\nZaangażowanie CNS w alkoholizm przestać pić fluoksetynę, wydostać się z zespołu abstynencyjnego bezpieczne leki na alkoholizm. Mąż pije w domu nie dzieje Alkoholizm, jak odzyskać z niego, Złożenie alkoholizmu w Witebsku które kodują alkoholizmem w sposób Dovzhenko.\nALKOHOLIZM-objawy-skutki i leczenie alkoholizmu. zoreks po kaca\nJako lekarstwo na alkoholizm w Jekaterynburgu zakup leków MCPFE w Iżewsk, i rehabilitacji alkoholików i narkomanów Plan miesiąc w profilaktyce uzależnień alkoholu. Ziół z alkoholizmem dla mężczyzn Leczenie alkoholizmu pomocy psychologicznej, kodowanie alkoholizm Białoruś Działanie alkoholu na rozwój płodu.\nSymptomy uzależnienia od alkoholu Vladivostok alkohol kodujący\nMCPFE dialog apteka mąż skończy i Thumps, journal artykuły o alkoholizmie ile jest kodowanie alkoholu w Barnauł. Stawki uzależnienia od alkoholu Leczenie alkoholizmu w Woroneżu, uzależnienie alkoholizm Stawropol medycyna kodowania alkoholizm.\nMetody leczenia alkoholizmu. Jak leczyć alkoholizm ? Leczenie opinii alkoholizm Novgorod\nNigdy nie poddawaj się pije dmndz remix Jak przestać pić pomocy proszę, jako początek uzależnienia od alkoholu Kodowanie alkoholizmu w Mary-El Volzhsk. Degradacja psychiczna w alkoholizm Nie piję alkoholu 2 miesiące, Jak mogę zakodować alkohol Kursk jedna kobieta ma alkoholików brat.\nDziecko rodzi się ojcem alkoholikiem Kodowanie alkoholowy do żyły, alkoholizm i rodzina przeciwko proszku alkoholizmu. Bunny rzucić picie kodowania, który nie wiedziałby od alkoholu, Jak pozbyć się uzależnienia od alkoholu w Niżnym Nowogrodzie leki przeciwdepresyjne w uzależnienie od alkoholu.\nDetoks alkoholowy. Zobacz, jak leczą z nałogu nowoczesny pogląd na problem alkoholizmu\nKodowanie alkoholizmu w Uljanowsk Szkoła na alkoholizmowi, Kodowanie w Kazaniu alkoholizmu pomocy z uzależnienia od alkoholu Archangielsk. Ponownego kodowania alkoholową herbata klasztor zbiór uzależnienia od alkoholu, spożycie piwa jest alkohol Modlitwa, że mąż nie pił forum.\nALKOHOLIZM PRZYCZYNY LECZENIE PROFILAKTYKA LIDIA CIERPIAŁKOWSKA zapobieganie nadużywania alkoholu i narkotyków wśród młodzieży\nNapoje i bije swoją żonę Modlitwa za chore alkoholizmu, oni nie zwracają uwagi, kiedy mój mąż napoje Saikou kodowania alkoholu. Zadzwoń do mnie z miłości przestał pić wrzucił zdjęcia czarodziejka alkohol spisek, mąż pić mocz I przestał pić opinie.\nPlan zapobiegania alkoholizmowi i narkomanii palenia


Jan Bodakowski: „Protestancki marsz dla Jezusa” z flagami państwa Izrael [WIDEO] – Prawy.pl\nJan Bodakowski, reporter Prawy.TV, jak zwykle był na miejscu. Tym razem przez Warszawę przeszedł kolejny już Marsz dla Jezusa z transparentami o chrześcijańskich hasłach jak np. „Jezus jest Drogą, Prawdą i Życiem”.\n„Zaufaj Jezusowi” i „Jezus Cię kocha”\n– takie koszulki nosili uczestnicy Marszu.\nZdaniem Bodakowskiego wyczuwalny był duch tzw. ekumenizmu czy nawet synkretyzmu.\nMile widziane były też niechrześcijańskie symbole jak np. flaga państwa Izrael z wizerunkiem menory.\n„Celem Marszu jest wywyższenie imienia Pana Jezusa Chrystusa”\n– piszą z kolei organizatorzy Marszu dla Jezusa, dla których zapewne flagi Izraela wpisują się w judaistyczną genezę chrześcijaństwa.\nTakie podejście kontestował m.in. śp. ks. prof. Michał Poradowski w książce „Talmud czy Biblia” wskazując, że moniści, a nie judaiści stanowili korzenie Kościoła chrystusowego w Starym Testamencie.\nPokrewne tematy:protestancki marsz dla Jezusa\nProtestantyzm, to chrześcijaństwo kulturowe.\n2 września 2018 at 10:51\nTo jest znacznie ciekawszy dla Polaków-Słowian temat:\nCEZARY MECH WZYWA DO PODNIESIENIA PŁAC POLAKOM ZAMIAST ŚCIĄGANIA IMIGRANTÓW\nJak podniosą płace w Polsce to przy obowiązkowych otwartych granicach w eurokołchozie i rządach TARGOWICY POPIS zjedzie się tu cały multi-kulturowy świat. Zacznij myśleć bo Mechy itp. mają w du*ie homogeniczność narodową. Należy odrzucić myślenie konsumpcjonistyczne, zacząć żyć gospodarnie i wybierać do rządów Polaków katolików zamiast zdrajców. I Polska może odzyska suwerenność polityczną, gospodarczą i społeczną.\n3 września 2018 at 10:54\nGŁUPOTY OPOWIADASZ !\nPewnie zarabiasz dużo ponad medianę, albo żyjesz na garnuszku mamusi.\nSuwerennością się nie najesz, o czym już Polacy-Słowianie przekonali się w 20-leciu międzywojennym, a obecnie godne życie bez odpowiedniej ilości pieniędzy JEST NIEMOŻLIWE, bo większość ludności żyje w miastach i nie ma rodziny na wsi.\nNależy odrzucić twoje głupie myślenie. Polacy-Słowianie nie chcą już dłużej się poświęcać (dla sanacji, komuny i eurofederastów).\nKto nie daje Polakom-Słowianom GODNIE ŻYĆ w Polsce – ten działa na szkodę narodu polskiego.\nChcecie suwerenności? – Zabezpieczcie najpierw każdemu Polakowi-Słowianinowi prawo do życia na swojej ziemi na wsi i zajmowania się rolnictwem (przydziały ziemi, krów, drewna na budowę gospodarstwa) – i to tak samodzielnie i samorządnie, żeby żaden urzędnik polski czy zagraniczny się nie wp…ł.\nA potem się możecie mądrzyć w innych kwestiach.\n2 września 2018 at 13:59\nNie wycierajcie sobie żydowskie sekciarskie ścierwa swoich zdradzieckim mórd naszą świętą wiarą katolicką, bo do niej nie należycie!!! Wolelibyśmy śmierć ponieść niż do waszej przestępczej pedofilskiej oraganizacji należec!!! NIGDY NAS NIE ZWYCIĘŻCIE!!!\n5 września 2018 at 12:08\nslownictwo twoje nie swiadczy ze jestes Katolikiem\n7 września 2018 at 09:36\nGłupota to zanik procesów poznawczych.\nRaz w życiu byłem na takim marszu i postanowiłem sobie, że będzie to ostatni raz.\nI właśnie z obawy o wysyp takich marszów zostałem przeciwnikiem tzw. dochodu podstawowego, bo różni próżniacy mając zapewnione koryto będę manifestować, a to w obronie fashismu, a to przeciwko niemu, a to będzie marsz dla Jezusa, a to dla tzw. konstytucji. – I tak w koło macieju, byle nie robić nic pożytecznego, a tylko eksponować swoją głupią facjatę na widok publiczny.\n2 września 2018 at 01:38\n„Cezary Mech: musimy się wyrwać z pułapki niskich wynagrodzeń\n– W interesie koncernów zagranicznych jest, żebyśmy byli miejscem, gdzie produkcja różnych podzespołów odbywa się przy możliwie jak najniższych wynagrodzeniach. I niewątpliwie jest presja na to, żeby taka sytuacja nadal była utrzymywana. Jednak w interesie Polski nie jest dalsze hamowanie wynagrodzeń, tylko pozwolenie na ich wzrost – zaznacza w rozmowie z portalem WNP.PL Cezary Mech, były wiceminister finansów.”\nŹródło: https://finanse.wnp.pl/cezary-mech-musimy-sie-wyrwac-z-pulapki-niskich-wynagrodzen,327845_1_0_0.html (30.07.2018).\n2 września 2018 at 06:37\nz tego co pamiętam Cezary Mech był już u władzy – i co wtedy dla tego tematu zrobił? a poza tym, co ten komentarz ma wspólnego z artykułem? opamiętaj się Waść i daj sobie na wstrzymanie; nie stosuj środków pobudzających; idź na spacer, pobiegaj, wyprowadź psa, wynieś śmieci, wytrzep dywan; ale, myślę, że prosimy Cię wszyscy, odejdź na dłuższą chwilę od monitora i klawiatury;\nNie moniści a mozaiści, macie błąd w artykule.\n1 września 2018 at 21:43\nŻydzi na Jezusa Chrystusa nie mogą patrzeć…a ten cymbał który niesie flagę Izraela to schizofrenik….\n1-Co za hańba! Żenada, absolutny brak wstydu! 2-Przerażająca prostytucja polskiej młodzieży, plugawienie Polski.\nA nie słyszałeś o żydach mesjanistycznych?\n2 września 2018 at 07:00\nTo tylko kolejny dowód jak protestanci są daleko od nauczania Jezusa. Dowód na to jak z zeświecczyli religię, czego żadnym lewicowcom się nie udało. Dlatego kraje protestanckie takie jak np Szwecja, czy Holandia tak a nie inaczej skończyły. Ludzie niosący flagi Izraela, flagi które istnieją dopiero od kilkudziesięciu lat, nie mają pojęcia o swojej religii. Nie odróżniają Izraelitów od Izraelczyków. Ba nawet nie rozumieją że niosą flagi zaciekłych wrogów Jezusa. I nasuwa się pytanie czy aby na pewno to był „Marsz dla Jezusa”.\n2 września 2018 at 09:13\nTo jest nowa szlachta z Izraela która będzie sprawowała władzę w kondominium Niemiecko-Rosyjskim pod żydowskim zarządem powierniczym ,Protstantyzm to zjudeizowane chrześcijaństwo to jest herezja potępiona przez Świętą Matkę Kościół,\n2 września 2018 at 10:24\nNiewolnictwo, kontrola broni i żydowskie elity.\n2 września 2018 at 10:27\n1-„Krew jego na nas i na nasze dzieci. 2-Świadectwo świadka Zmartwychwstania Chrystusa.\n2 września 2018 at 11:08\nOglupili ameryke teazn beda oglupiac Polske\n„Takie podejście kontestował m.in. śp. ks. prof. Michał Poradowski w książce „Talmud czy Biblia” wskazując, że moniści, a nie judaiści stanowili korzenie Kościoła chrystusowego w Starym Testamencie.”\nPo pierwsze jeśli już to nie moniści tylko mozaiści\nA po drugie jak napisał w tej książeczce ks.prof M.Poradowski prawdziwym i jedynym „korzeniem” chrześcijaństwa jest sam Jezus Chrystus:\n„Chrześcijaństwo jako religia nie ma i nie może mieć żadnych „korzeni”, poza tym jednym, którym jest Najwyższy i Jedyny Kapłan Jezus Chrystus, Syn Boży”\nks. prof. Michał Poradowski „Talmud czy Biblia” :\n„Chrześcijaństwo jako religia jest absolutną i radykalną nowością, będąc daną ludzkości przez Boga-Ojca przez pośrednictwo Boga-Syna, Jezusa Chrystusa. Przychodzi więc z Chrystusem, jako uzupełnienie i pełnia Objawienia i nie tylko przez nauczanie Jezusa z Nazaretu, ale przede wszystkim przez samą osobę Chrystusa Pana jako Słowo Wcielone. To nie tylko nauka Jezusa Chrystusa jest pełnią Objawienia, ale przede wszystkim sam Chrystus Pan jest pełnią Objawienia jako Słowo Boże.\nStąd też Chrześcijaństwo jako religia nie ma i nie może mieć żadnych „korzeni”, poza tym jednym, którym jest Najwyższy i Jedyny Kapłan Jezus Chrystus, Syn Boży.\n(…) Zresztą , teologia chrześcijańska oparta jest nie tylko na Biblii czyli Starym i Nowym Testamencie , ale także na filozofii grecko-rzymskiej, zwłaszcza tej , która tak wspaniale rozkwitła właśnie dzięki nauce Chrystusa Pana , który sam siebie utożsamiał z Prawdą, z Miłością i ze Sprawiedliwością, zaspokajając w ten sposób najżarliwsze życzenia prawego człowieka , stworzonego na obraz i podobieństwo Boga. Szukając Prawdy, stale praktykując Miłość i Sprawiedliwość, każdy chrześcijanin nie tylko doskonalił się osobiście, ale także przyczynił się do budowania nowej, bo chrześcijańskiej cywilizacji, jakże różnej od wszelkich dawnych. Stąd też Chrześcijaństwo nigdy nie ograniczało się wyłącznie do kultu, do nabożeństw i praktyk wyłącznie religijnych, ale rozciągało, się na całe życie ludzkie, osobiste i społeczne. Powstała więc „kultura czynu”, przed tym prawie nieznana, a rozciągająca się na wszystkie dziedziny działalności ludzkiej, szukającej doskonałości, piękna, dobra, prawdy, sprawiedliwości, a przede wszystkim miłości Boga i bliźniego .”\nWymowny jest też też brak odniesienia do Jezusa Chrystusa – dominuje tylko samo słowo „Jezus”\nW innym miejscu ks. prof. M.Poradowski pisze:\n„…Innym objawem protestantyzacji katolicyzmu jest moda w teologii i katechizacji na tzw. „Jezusanizm”, czyli tendencja nie używania wyrażenia „Chrystus” czy „Jezus Chrystus”, lecz tylko Jezus. W ten sposób zastępuje się „Chrystologię” „Jezusologią”.\nImię „Chrystusa” (Namaszczonego) może nosić tylko oczekiwany w Starym Testamencie Mesjasz-Zbawiciel, podczas gdy imię Jezusa może nosić ktokolwiek (w Hiszpanii jest to imię bardzo powszechne). Nadto, dla chrześcijan Chrystus to nie tylko przyobiecany Mesjasz-Zbawiciel, ale to Słowo, Druga Osoba Trójcy Przenajświętszej, wcielone we wnętrznościach Najświętszej Dziewicy Bogarodzicy. Porzucając termin „Chrystus”, porzuca się „Chrystologię”, jako naukę teologiczną o Bogu-Człowieku, o Słowie Wcielonym i zastępuje się ją błahą i płytką „Jezusologią”, czyli biografią człowieka z Nazaretu.\nJest to stara postawa żydowska, przyjęta od dawna przez niektóre sekty protestanckie. Otóż ta niecna i podstępna postawa walki z bóstwem Chrystusa Pana przeszła ostatnio do Kościoła katolickiego i przejawia się przede wszystkim w tendencyjnych katechizmach, które tylko mówią o Jezusie, ale nigdy o Chrystusie. A stąd już prosta droga do opuszczania w katechizmach wszystkiego na temat Wcielenia, czy dwóch natur w jednej osobie Chrystusa Pana, ludzkiej i boskiej, stąd też i przemilczanie iż Najświętsza Dziewica jest Bogarodzicą i przedstawianie Jej tylko jako Marii, „matki cieśli z Nazaretu”.\nA skoro w katechizmie znika boskość Chrystusa Pana, gdyż jest mowa tylko o „Jezusie”, nie ma podstaw do wspominania Trójcy Przenajświętszej, a więc chrześcijaństwo sprowadza się do monoteizmu żydowskiego. Jest to więc powrót do arianizmu, który przecież był herezją żydowską, inspirowaną przez Talmud. Bo źródło „Jezusonizmu” jest właśnie w Talmudzie, skąd przeszło do protestantyzmu, a dziś z protestantyzmu przechodzi do teologii i katechezy katolickiej. ….”\nWspanialy komentarz, oswietlajacy sprawy fundamentalne i jakze potrzebne przecietnemu katolikowi.\nMnie zaden ksiadz nie wyjasnil dlaczego mowimy „Jezus Chrystus”.\nQkxuqx nqadyz Buy viagra internet\n20 maja 2020 at 04:36\nVpmxiu cqxvfz Order viagra where to buy cialis online


Plan dla Stokłosów zamrożony. Dziwne zachowanie radnych\nwydrukuj podstronę do DRUKUJ7 czerwca 2018, 17:51 komentarzy 11\n(Plac Wielkiej Przygody)\nPlanu miejscowego, który ratuje Plac Wielkiej Przygody na Ursynowie przed deweloperską zabudową na razie nie będzie. Radni miejscy swoimi decyzjami zaskoczyli mieszkańców walczących o jak najszybsze przyjęcie uchwały. Padają pytania: komu na rękę jest opóźnianie tej sprawy?\nPlan miał być uchwalony na czwartkowej sesji Rady Warszawy. Niespodziewanie spadł z porządku obrad, bo wcześniej radni z Komisji Ładu Przestrzennego zaczęli mnożyć problemy, które mają uniemożliwić jego szybkie przyjęcie. Jak już informowaliśmy wczoraj, chodzi głównie o wysokość budynku, który planiści narysowali u zbiegu alei KEN i Beli Bartóka. Dziś są tam brzydkie pawilony "Pasażu Stokłosy". Tzw. dominanta ma mieć wysokość 42 metry, czyli kilkanaście pięter. Wątpliwości miał przede wszystkim radny PO Michał Czaykowski, szef komisji, ale nie tylko on.\n- Dogęszczenie zabudowy jest złe dla Ursynowa. Chcecie stworzyć mieszkańcom gehennę. Taka dominanta jest błędem, a jeśli obniżymy dominantę będziemy płacić odszkodowanie - straszył dziś radny Piotr Guział, były burmistrz Ursynowa, i sugerował kolejny podział planu - wyłączenie spornych obszarów i uchwalenie samej części z Placem Wielkiej Przygody.\nW sprawie własności terenu jednak się pomylił, bo grunt wciąż należy do miasta, a nie do podmiotu prywatnego.\n- Jak do tej pory miasto samo sobie odszkodowań nie wypłaca - kpił z wypowiedzi byłego burmistrza, jego następca Robert Kempa, apelując o ratunek dla Placu Wielkiej Przygody.\nDojazd "wchodzi" ludziom do klatek schodowych\nZastrzeżeń radnych było jednak więcej. Między innymi zbyt długi - wg nich - dojazd do przychodni zdrowia przy Zamiany (od ul. Jastrzębowskiego) czy kwestia usług na parterach planowanych parkingów wielopoziomowych. Szef komisji Michał Czaykowski z PO krytykował planistów za zaplanowanie zbyt szerokiego dojazdu wzdłuż bloku przy Wokalnej 8, który "wchodzi" ludziom do klatek schodowych.\n- Nie zgadzamy się na takie rozwiązanie. Już teraz jest tu niebezpiecznie, samochody jeżdżą nam pod nogami - potwierdza nam pani Sylwia, mieszkanka bloku przy Wokalnej 8. Lokatorzy zebrali podpisy pod petycją i zwrócili się do radnego Czaykowskiego o pomoc, bo miasto odrzuciło ich uwagi.\nPresji - wytwarzanej przez burmistrza i mieszkańców - na uchwalenie planu bez uwzględnienia uwag m.in. sąsiadów z Wokalnej, sprzeciwiała się radna niezrzeszona Paulina Piechna-Więckiewicz.\n- Nie stawiajcie nas w takiej sytuacji, że my jesteśmy przeciwko zieleni. Mamy głosować pod groźbą szantażu, a ten plan jest zły, również dla samych mieszkańców - mówiła radna. Przypomnijmy, w podobnym przypadku planu dla Żoliborza Południowego, ta sama radna opowiedziała się jednak za jak najszybszym uchwaleniem.\nBurmistrz Kempa odpowiadał, że zanim teren u zbiegu alei KEN i Bartóka może zostać przekazany spółdzielni w użytkowanie wieczyste (teraz "Stokłosy" dzierżawią grunt) minie wiele lat, a w tym czasie można uchwalić poprawki do planu, m.in. obniżyć dominantę i zmienić dojazd wzdłuż Wokalnej 8.\n- Teren jest własnością miasta, więc możemy z nim zrobić, co uznamy za stosowne - przekonywał i ponawiał apel o ratunek dla Placu Wielkiej Przygody, który jest najbardziej zagrożony zabudową niechcianą przez sąsiadów.\n- Nic takiego co zostało narysowane przez planistów (budynek u zbiegu al. KEN i Bartóka - dop. redakcja) przez lata tam nie powstanie - mówił szef Rady Nadzorczej SBM "Stokłosy" Artur Krysztofiak, dodając, że nie lekceważy mieszkańców bloku przy Wokalnej, a sam jest przeciwny powstaniu wysokiego budynku.\n- Nie skupiajcie uwagi na sprawie nieistotnej - zwracał się do radnych. - Proszę mówić z szacunkiem o sąsiadach! - odparowywał zdenerwowany szef komisji Michał Czaykowski.\nna zdjęciu powyżej: chodnik przy Wokalnej 8, obok starych pawilonów "Pasażu Stokłosy", który ma stać się ciągiem pieszo-jezdnym\nChwilę później Czaykowski (który od wczoraj radykalnie zmienił swoje zdanie na temat planu - o jego wątpliwościach pisaliśmy w środę) zaproponował przyjęcie stanowiska, które wzywa prezydent Warszawy, by natychmiast po uchwaleniu planu dla Stokłosów przystąpić do jego zmiany, w części, która dotyczy okolic Wokalnej 8. Miało to pogodzić sprzeczne interesy mieszkańców oraz usunąć wątpliwości radnych.\nNie udało się. Ostatecznie projekt upadł. Przeciwko zagłosowało trzech radnych z PiS i jedna radna z PO (Jolanta Kasztelan z Ursynowa). Pięciu wstrzymało się (m.in. Piotr Guział, niezrzeszony radny z Ursynowa). W zwołanym tuż przed sesją Rady Warszawy posiedzeniu komisji nie uczestniczyła trójka radnych PO, w tym Lech Jaworski wybrany z Ursynowa.\nRadna Kasztelan z Platformy, podczas głosowania wyraźnie się zagapiła i jej - jak się okazało - decydujący głos zaliczono do "przeciw" dopiero po chwili.\n- Chcę, aby była jasna sytuacja, a wszystkie wątpliwości zniknęły - tłumaczy w rozmowie z Haloursynow.pl powody głosowania wbrew stanowisku swojego ugrupowania. I dodaje, że w poniedziałek, na kolejnym posiedzeniu komisji "wszystko może zostać poprawione", a sam plan przyjęty nawet 14 czerwca na kolejnej sesji rady Warszawy.\n"Jest robione zamieszanie"\nDecyzja zaskoczyła mieszkańców Stokłosów, bo byli przekonani, że jeszcze w czwartek uda się uchwalić plan na sesji Rady Warszawy. Wobec takiego, a nie innego wyniku głosowania w komisji, uchwałę trzeba było zdjąć z porządku obrad.\n- Wygląda na to, że jest robione zamieszanie, by pewnymi wątkami pobocznymi przesłonić tematy najważniejsze, i z jakichś powodów wydłużyć procedowanie tego planu - mówi Róża Całka, mieszkanka walcząca o plan. - Jestem rozczarowana i mocno zniesmaczona - dodaje.\nJakie mogą być przyczyny nagłego zwrotu akcji w sprawie planu? Być może rzeczywiście zdecydowały wątpliwości, a być może - zgodnie ze starą rzymską maksymą - wystarczy odpowiedzieć na pytanie, kto korzysta na opóźnieniu ważnej uchwały.\nDzisiejszych zdarzeń nie sposób nie wiązać z planami budowy 40-metrowego wieżowca przy Jastrzębowskiego, po dawnej pizzerii "Va Bene". Teren ten też jest objęty omawianym dziś projektem, choć radni nie wypowiadali się na jego temat.\nPlaniści, po protestach sąsiadów, obniżyli dopuszczalną zabudowę w tym miejscu do ok. 20 metrów. Inwestor - powiązany z dawnym właścicielem i prezesem dewelopera "Włodarzewska" S.A. (obecnie w upadłości) - stara się o przepisanie wydanej już decyzji o warunkach zabudowy na inną firmę (wolną od roszczeń wierzycieli upadłego dewelopera). Jeśli uda mu się to przed uchwaleniem planu dla części Stokłosów, w przyszłości będzie mógł sądzić miasto o odszkodowanie za zmniejszenie budynku. W grę wchodzi nawet kilkanaście milionów złotych.\nDzisiejsza decyzja radnych - świadomie czy nieświadomie - przybliża go do osiągnięcia celu. Pytanie czy radni, którzy tak mocno oponowali przed uchwaleniem planu, podkreślając problemy, o których na żadnym ze wcześniejszych etapów jego tworzenia nie było mowy, mają coś z tym wspólnego? To nie oskarżenie, to pytanie, które należy sobie - przy takim splocie dziwnych wydarzeń - zadawać.\nPóźno jest także dla samego Placu Wielkiej Przygody. Teren znajduje się w rękach prywatnych, dzielnica i miasto wydały już kilka decyzji o warunkach zabudowy, w tym jedną (z 2014 roku), która już się uprawomocniła. Jeśli deweloper zdąży uzyskać pozwolenie na budowę przed uchwaleniem planu miejscowego, w sercu Stokłosów wyrośnie moloch mieszkaniowo-usługowy. A o parku mieszkańcy będą mogli tylko pomarzyć.\nRadni jak chorągiewki. "Zielone światło" dla zieleni na Placu Wielkiej Przygody\nChoć jeszcze kilka dni temu mnożyli uwagi i wątpliwości, w poniedziałek jak jeden mąż dali zielone światło dla planu, który ratuje Plac Wielkiej Przygody przed zabudową. Wszystko wskazuje na to, że zostanie on uchwalony na sesji Rady...\n~Lukas 11 ponad rok temu\nDogęszczanie moze i nie jest dobre ale deweloperzy na Ursynowie i tak to robią za koszmarne pieniadze. Podobnie na Imielinie, mieszkańcy co chwila mają kolejny nowy dom, na Stokłosach czy Jarach mozemy im tylko zazdrościć.\n~Stanisław Maluszka koncertowa4 10 ponad rok temuocena: 0%\nJako mieszkaniec STOKŁOS, a mieszkam na koncertowej uważam że to jest zwykła sciema. Większość mieszkańców procz garstki warcholstwa mieszkających w jednym bloku ma ten plac skondinąd obkupczony przez pieski w nosie. Babka odzyskała co jej i koniec tematu. Lepiej niech się rada zajmie realnymi problemami! Będę na walnym i sie zapytam ile rocznie kosztuje nas rada nadzorcza i jej kancelaria prawna!? Czemu nasz Dom Kultury na Lachmana zarasta haszczami i odpada z niego tynk? Kryminaliści wytatuowani jak pisanki przeklinaja i pluja na chodnik w biały dzień strasząc starszyh ludzi sluchajac łomotu na całe osiedle?! Menele grzebia po śmieciach wywalajac odpadki byle gdzie i wszyscy maja to gdzieś?! Ile kosztują nas sprawy wytoczone spółdzielni i przez spółdzielnie staremu zarządowi? Jakie wynagrodzenie pobieraja człowiekowie zarządu?\n~Karol 9 ponad rok temuocena: 60%\nCiekawe jaki interes ma Guział? W 2014 wydaje WZ a teraz wymyśla powody żeby nie bylo ochrony Placu Wielkiej Przygody??? Skandal\n~brukselka 8 ponad rok temuocena: 33%\ntak tak guział wszystkiemu winny. przestańcie się ośmieszać płatne trolle i tak wszyscy wiedzą, że peo pod rękę z deweloperka chodzi.\nmieszkaniecKEN 7 ponad rok temuocena: 50%\nKarol Zboczeńcu, a dlaczego interesuje Ciebie interes Guziała ??\n~brukselka 6 ponad rok temuocena: 70%\nKempa jeszcze wczoraj obiecywał, że plan zostanie uchwalony i co i figa z makiem.\n~Artur Krysztofiak, Przewodniczący RN SBM Stokłosy 5 ponad rok temuocena: 90%\nPanie Redaktorze, proszę o doprecyzowanie i uzupełnienie mojej wypowiedzi podczas posiedzenia KŁP. 1. Z tekstu może wynikać, że uznałem potencjalne zagrożenie dla mieszkańców Wokalnej 8 za sprawę nieistotną - co nie jest prawdą. Co więcej, osobiście jestem przeciwny, aby w tym miejscu kiedykolwiek powstał jakiś wysoki budynek, co powiedziałem wprost podczas wypowiedzi. 2. Sens mojej pełnej wypowiedzi (dużo dłuższej niż w artykule) był taki, że to nie Spółdzielnia i mieszkańcy doprowadzili do tego "zamieszania", a teraz negatywne skutki ponoszą wszyscy, którzy zamieszkują obszar objęty Planem, w tym okolice PWP. 3. Jakiekolwiek działania inwestycyjne, jakie mogłyby powstać w tym miejscu i być zależne od SBM Stokłosy, byłyby realne najwcześniej za 5-6 lat i to pod warunkiem przekazania przez Miasto gruntu w użytkowanie wieczyste oraz zgody Walnego, co wcale nie byłoby łatwe. W tym czasie można dokonać korekty Planu, aby zapewnić komfort mieszkańcom Wokalnej 8, ale teraz uchronić PWP.\n~sąsiad 53 4 ponad rok temuocena: 50%\nKto pana wybrał przewodniczącym? Trochę pokory panie! Rada ma reprezentować interesy całej spółdzielni a nie tylko tych co krzyczą najgłośniej! OD MIESIĄCA NIE MAM GAZU I CO WY ROBICIE W TEJ SPRAWIE! MOŻECIE OSZYKIWAĆ PARU GŁUPKÓW JAKIŚ CZAS ALE NIE NAS WSZYSTKICH CAŁY CZAS!\n~Tatko 3 ponad rok temu\nNiech się pan lepiej za robotę weźmie! Kiedy walne? Miało być we wrześniu!? Ogłosić datę!\n~Krisq 2 ponad rok temuocena: 100%\nJak nie wiadomo o co chodzi, to zawsze o kasę. Idę o zakład, ze jak został sprzedany teren pod Vistulę, tak druga część PWP także będzie blokowiskiem. Zależy kto weźmie w łapę\n~Ricardo 1 ponad rok temuocena: 50%\nCzy ta decyzja z 2014 roku to z czasów P Guziała czy. Już Kempy ?


Psychiatria po Dyplomie - Praca z pacjentem z zachowaniami stereotypowymi\nPraca z pacjentem z zachowaniami stereotypowymi\nAdres do korespondencji: Dr n. med. Tomasz Srebnicki, e-mail: srebnicki@wp.pl\nZachowania stereotypowe (ZS) występują u zwierząt, osób zdrowych oraz osób prezentujących objawy różnych zaburzeń psychicznych, w tym przede wszystkim zaburzeń ze spektrum autyzmu. Ich zbyt duże nasilenie może istotnie zakłócać funkcjonowanie jednostki, a czasami wręcz uniemożliwiać uczestniczenie dziecka w programach edukacyjnych lub terapeutycznych. Wyniki badań nad występowaniem ZS u osób z zaburzeniami autystycznymi pozwalają na sformułowanie hipotezy o niezależnym występowaniu tej formy zachowań, zarówno od poziomu rozwoju intelektualnego, jak i poziomu nasilenia deficytów społeczno-komunikacyjnych. Z powyższych powodów ważne wydaje się traktowanie ZS jako oddzielnego obszaru interwencji w zaburzeniach ze spektrum autyzmu. Celem artykułu jest zaprezentowanie metod pracy z zachowaniami stereotypowymi w oparciu o opis przypadku.\n11-letni chłopiec z rozpoznaniem autyzmu dziecięcego, niekomunikujący się werbalnie, przyjęty na oddział psychiatrii wieku rozwojowego z powodu znacznego nasilenia zachowań stereotypowych. Według relacji rodziców od co najmniej trzech tygodni przebywał przez wiele godzin w łazience (do ośmiu godzin), dążył do kontaktu z mokrymi powierzchniami, polewał się wodą, uderzał się w twarz pięścią, głośno wokalizował. Na próbę przerwania powyższych zachowań reagował krzykiem. Wieczorami, przed pójściem spać układał w kuchni wieże z talerzy i garnków, zawsze w ten sam sposób, co jakiś czas uderzając się w twarz. Jakiekolwiek próby usunięcia przedmiotów z otoczenia powodowały reakcję protestu – chłopiec krzyczał, domagał się dostępu do naczyń i uspokajał się po ich otrzymaniu. Z powodu powyżej opisanych zachowań pacjent od pół roku nie uczestniczy w zajęciach w szkole specjalnej, do której wcześniej uczęszczał. Został skierowany na nauczanie domowe, które także zostało przerwane z powodu braku współpracy. Pacjent odmawiał wyjścia z wanny i odpychał obce osoby. Matka z powodu nasilających się problemów dziecka musiała zrezygnować z pracy zawodowej.\nW badaniu psychiatrycznym obecne objawy osiowe zaburzeń ze spektrum autyzmu, w badaniu fizykalnym liczne zasinienia w obrębie twarzy spowodowane zachowaniami autoagresywnymi. W wywiadzie rozwojowym potwierdzono występowanie deficytów społeczno-kom...\nPo przyjęciu na oddział pacjent przemieszczał się z rękami owiniętymi zmoczonymi skarpetkami, głośno wokalizował i uderzał się w twarz (średnio sześć razy na minutę). Nie wykazywał motywacji do kontaktu z otoczeniem, okresowo pobudzony dążył do ko...\nZachowanie stereotypowe wyższego i niższego rzędu\nZachowania stereotypowe (ZS), których obecność najczęściej stwierdza się u osób cierpiących na zaburzenia neurorozwojowe (np. zespół Retta, zaburzenia ze spektrum autyzmu, [...]\nCzynniki wpływające na postać kliniczną zachowań stereotypowych\nNa postać kliniczną zachowań stereotypowych wpływa wiele czynników. Badania dowodzą, że zachowania stereotypowe wyższego i niższego rzędu występują u dzieci z [...]\nPrzyczyny zachowań stereotypowych\nJedna z hipotez wyjaśniających obecność zachowań stereotypowych u osób z ASD podkreśla przede wszystkim rolę atypowego wzorca przetwarzania sensorycznego, który jest [...]\nMetody pracy z zachowaniami stereotypowymi\nW leczeniu zaburzeń ze spektrum autyzmu można wyodrębnić dwie grupy interwencji:\nMetody pracy z zachowaniami stereotypowymi niższego rzędu\n1 Wśród interwencji ukierunkowanych na zmianę czynników poprzedzających wymienia się:\nInterwencje ukierunkowane na zachowania stereotypowe wyższego rzędu\nZachowania stereotypowe wyższego rzędu to m.in. wzorce zainteresowań i aktywności, które są wąskie i nadmiernie angażujące. Ten rodzaj zachowań może również [...]\nZachowania stereotypowe a zachowania kompulsyjne\nZachowania stereotypowe wyższego rzędu u osób z ASD z reguły mają na celu dostarczenie sobie doznań sensorycznych czy pozytywnych stanów emocjonalnych. [...]\nPreferencja do rutyny i stałości otoczenia\nNacisk na rutynę i stałość otoczenia jest złożoną grupą zachowań, które można także umieścić w obrębie kontinuum sztywność – elastyczność, np. [...]\nPomimo bardzo dużej i różnorodnej oferty terapeutycznej w zaburzeniach ze spektrum autyzmu nie istnieją programy ukierunkowane wyłącznie na leczenie zachowań stereotypowych, [...]


Archiwa: Zdrowie i uroda - Strona 2 z 22 - Kasa na obcasach\nZatrucia pokarmowe. Jak im zapobiegać Annna Wilkosz Praktyczny poradnik zawierający najnowsze informacje na temat najczęściej występujących zatruć bakteryjnych, wirusowych oraz chorób pasożytniczych przewodu pokarmowego. Znajdziesz tu najważniejsze wiadomości o salmonelli, E. coli, gronkowcach, zatruciu jadem kiełbasianym, listeriozie, wirusowym zapaleniu wątroby typu A, rotawirusach, zatruciach grzybami i mikotoksynami, zatruciu alkoholem etylowym, tasiemczycach, włośnicy, motylicy wątrobowej, glistnicy, […]\nWątroba. Zdrowa dieta Praca zbiorowa Praktyczny poradnik, dzięki któremu poznasz najnowsze informacje dotyczące zasad zdrowego żywienia przy chorobach wątroby, takich jak: zapalenie wątroby, marskość wątroby, rak wątroby, kamica pęcherzyka żółciowego. Znajdziesz tu gotowe jadłospisy i duży wybór przepisów na zupy, dania mięsne i rybne oraz desery i sałatki, a także tabelę produktów dozwolonych i zabronionych […]\nUczenie się a pamięć Agnieszka Umińska Przystępnie napisany poradnik, w którym znajdziesz najnowsze informacje dotyczące skutecznych metod uczenia się. Dowiesz się, jak pobudzić umysł oraz jak stworzyć odpowiednie warunki do nauki. Zaprezentowano najnowsze sposoby szybkiego zapamiętywania oraz kilka sposobów na trening pamięci. Zamieszczono najnowsze informacje na temat wpływu odpowiedniej diety i suplementów na wzmocnienie pamięci.\nby redakcja 2 lipca 2017 1 Comment\nSupersylwetka. 100 przepisów i porad eksperta Katarzyna Matella Nowoczesny poradnik dla wszystkich dbających o ładną sylwetkę i zdrową dietę: przepisy kulinarne z uwzględnieniem wartości odżywczej (białka, węglowodany, tłuszcze) oraz porady, jak stosować witaminy, składniki mineralne i suplementy diety. W pierwszej części znajdziesz wyczerpujące informacje na temat suplementów wspomagających redukcję tkanki tłuszczowej, aminokwasów, odżywek wysokobiałkowych, odżywek […]\nSekrety nastolatek. ABC dojrzewania Anna Pietrzykowska, Ewa Stompor Bogato ilustrowany, pełen kolorów, bardzo przystępnie i ciekawie napisany poradnik dla dziewczynek wchodzących w okres dojrzewania. Książka pomoże ci znaleźć odpowiedzi na kłopotliwe i często kontrowersyjne pytania związane z dorastaniem oraz zrozumieć niełatwe tajniki miłości i zakochania dziewcząt w trudnym okresie dojrzewania. Dowiesz się, jak funkcjonuje twój […]


Mieszkanie Wynajem, Kielce, Centrum, 49.67 m2, 1850 zł\n1 850 zł 37,25 zł/m2\nDo wynajęcia mieszkanie 2-pokojowe o powierzchni 49,67m2, zlokalizowane na parterze w apartamentowcu w centrum Kielc. Mieszkanie składa się z:\nMieszkanie o wysokim standardzie wykończenia i wyposażenia: zestaw wypoczynkowy, kino domowe, łóżko, meble na wymiar, pralka, odkurzacz, żelazko, telewizor. Aneks kuchenny wyposażony w lodówkę z zamrażarką, zmywarkę, płytę indukcyjną, okap, piekarnik, naczynia. Do lokalu przynależy duży taras wraz z ogródkiem oraz miejsce postojowe w hali garażowej. Mieszkanie usytuowane na wschód. Ogrzewanie i ciepła woda z sieci miejskiej. Budynek wybudowany w 2019 r.\nBardzo dobra lokalizacja w bliskiej odległości od Rezerwatu Kadzielnia, Stadionu Vive Kielce, Wojewódzkiego Domu Kultury oraz głównego deptaku. Dogodne połączenie z resztą miasta zapewniają autobusy których przystanki znajdują się w pobliżu. W pobliżu liczne sklepy (Biedronka, pawilony handlowe).\nCena najmu wynosi: 1850 PLN + 266 PLN czynsz (w tym zaliczka za ogrzewanie i wodę) + prąd wg. licznika. Miejsce parkingowe dodatkowo płatne 200 PLN. Kaucja zabezpieczająca w kwocie 2500 PLN.\nSymbol oferty HEP-MW-1851\nWyposażenie kuchni płyta grzewcza, piekarnik elektryczny, okap, meble kuchenne na wymiar, lodówko/zamrażarka, krzesła, zlewozmywak z baterią, zmywarka\n3 pokoje 58,86 m2 31,43 zł/m2


Krosno restauracja - Katalog ZORDIN\nRestauracja Krosno ElWit to stylowy i nowoczesny budynek, zlokalizowany w Krośnie. W stylowych i ciepłych wnętrzach restauracji ElWit serwuje się dania które zadowolą nawet najbardziej wymagające podniebienia. Kucharze dbają o to, aby posiłki były nie tylko smaczne, ale również zdrowe i wykwintnie podane. Dla smakoszy proponuje się liczne dania wegetariańskie, rybne i sałatki. Po obfitym posiłku warto spróbować deseru.Organizowane są tu również wesela, komunie, chrzciny, imprezy firmowe, imprezy integracyjne, bankiety, studniówki, półmetki. Goście mają również do dyspozycji komfortowo wyposażone pokoje hotelowe.\nTytuł: Krosno restauracja\nSłowa kluczowe: noclegi, krosno, catering, imprezy okolicznościowe, restauracja, wesela, restauracja krosno, hotele\nPoszukujesz towarów, które pomogą upiększyć twoje torty w stylu angielskim czy też inne wypieki?\nNowiutki sklep internetowy Pastry utworzony poprzez firmę Pastry Creation, jest w sam raz dla Ciebie. Nasz sklep z dekora...


Łóżko LK 190 - LK 180 bukowe - Świat Sypialni\n» Łóżko LK 190 / LK 180 bukowe\nŁóżko bukowe LK 190 ( dwuosobowe) / LK 180 ( jednoosobowe)\nŁóżko do obejrzenia w salonie stacjonarnym\nŁóżko wykonane z litego drewna bukowego. Minimalistyczny zagłówek oraz zanóżek dają ramę by zastosować stelaż i materac o dowolnych parametrach. Do łóżka proponujemy dostawić stolik nocny - szafkę nocną. Wolne miejsce pod łóżkiem proponujemy uzupełnić funkcjonalną szufladą. Łóżko stabilne, wytrzymałe do zamówienia w wybranym kolorze a proponowanych.\nSzerokość łóżka: do wymiaru materaca + 14,5 cm ( np. materac 140, łóżko 154,5 cm )\nwysokość zagłówka (wezgłowia): 84 cm\nwysokość od podłogi do boku łóżka: 25,5 cm\nwymiar nogi: 4,5 / 9 cm\nkolory oznaczone gwiazdką ** realizacja: 6 – 8 tygodni, czyli: olcha, cherry, czereśnia, rustikal, koniak, orzech, wenge\nLK190 instrukcja montażu.pdf