Cyfrowa transformacja telewizji w Polsce - PDF\nCyfrowa transformacja telewizji w Polsce\nDownload "Cyfrowa transformacja telewizji w Polsce"\n1 Rocznik Bibliologiczno-Prasoznawczy tom 6/17 Kielce 2014 Tomasz Mielczarek Instytut Bibliotekoznawstwa i Dziennikarstwa UJK Słowa kluczowe: Polska, telewizja cyfrowa, nadawcy, recepcja telewizji Key words: Poland, digital television, trasmitters, television reception Cyfrowa transformacja telewizji w Polsce Wprowadzenie Chociaż pojęcie transformacji dotychczas stosowane było w polskim medioznawstwie przede wszystkim wobec prasy, równie dobrze nadaje się do opisania zjawisk zachodzących w polskiej telewizji w początkach XXI w. Warto przy tym zauważyć, że interesujące nas zjawisko określane jest też jako konwersja cyfrowa 1, cyfryzacja lub digitalizacja, a nawet kompresja cyfrowa. Pierwsze, bodaj najstarsze z tych pojęć w cybernetyce oznacza przejście z zapisu języka zewnętrznego (np. mechanicznego) na język wewnętrzny maszyny cyfrowej 2. Digitalizacja (ucyfrowienie) to transformacja analogowych danych w postać cyfrową, czyli ciąg zer i jedynek 3. Najmniej odpowiednim, choć niekiedy spotykanym, określeniem interesującego nas zjawiska wydaje się kompresja cyfrowa oznaczająca zmianę sposobu zapisu danych, tak aby zajmowały jak najmniej miejsca na cyfrowym nośniku informacji. Wszystkie te definicje i określenia podejmują kwestię cyfryzacji, którą zamierzam odnieść do telewizji. Nie oznacza to jednak, że badany problem można ograniczyć jedynie do cyfryzacji naziemnej telewizji. Zjawisko to jest bardziej złożone i nie sprowadza się tylko do zmiany sposobu przekazywania sygnału telewizyjnego z analogowego na cyfrowy. Cyfryzacja dotyczy bowiem takich aspektów funkcjonowania interesującego nas medium, jak np.: technika studyjna, sposób przechowy- 1 Por.: J. Skrzypczak, Polityka medialna w okresie konwersji cyfrowej radiofonii i telewizji, Poznań Por.: Słownik wyrazów obcych PWN, Warszawa 1980, s Słownik terminologii medialnej, red. W. Pisarek, Kraków 2006, s. 32.\n2 196 Tomasz Mielczarek wania materiałów telewizyjnych, dystrybucja sygnału telewizyjnego oraz urządzeń końcowych (telewizorów, komputerów, notebooków, tabletów, smartfonów itp.). Trudno też nie zauważyć, że cyfryzacja powoduje zmianę zawartości programów telewizyjnych i zmienia sposoby korzystania z telewizji. Obserwując to, co się dzieje w USA i zachodniej Europie, można założyć, że w przyszłości przekształcająca się polska telewizja przybierze nielinearny, niezwiązany z miejscem oglądania, a nawet interaktywny charakter. Technologie telewizyjne W zgodnej opinii wielu specjalistów cyfryzacja na przełomie XX i XXI w. ma przede wszystkim wymiar technologiczny i dotyczy technik zapisywania i przekazywania treści audiowizualnych. Wypada jednak przypomnieć, że eksperymenty z cyfrowym zapisem obrazu prowadzono już w latach siedemdziesiątych XX w. Pierwszy aparat cyfrowy wynalazł inżynier firmy Codak Steven Sasson w 1975 r., a opatentował go w USA w 1978 r. Dekadę później pojawiła się kamera cyfrowa, a jej pierwszą profesjonalną wersję o wymiennym dysku twardym wprowadziła do telewizyjnego studia firma Panasonic w 1996 r. 4 Jedynie dla formalności dodam, że urządzeniom tym towarzyszyły stopniowo cyfryzowane reżyserki, wirtualne studia (blue box), elektroniczne programy do przetwarzania dźwięku i obrazu itp. 5 Na cyfryzację telewizji miały też wpływ technologie satelitarne. Co prawda, pierwsze komercyjne usługi przekazu poprzez satelitę analogowego sygnału telewizyjnego pojawiły się już w 1965 r. wraz z uruchomieniem sputnika Early Bird (system Intelsat I), ale dopiero w połowie lat dziewięćdziesiątych XX w. nabrały one cyfrowego charakteru 6. Nowe możliwości techniczne skłoniły w 1993 r. Europejską Unię Nadawców (EBU) do powołania roboczej grupy Digital Video Broadcasting (DVB) Project, która zajęła się opracowaniem technologicznych standardów telewizji cyfrowej. Zasady konwersji satelitarnego sygnału analogowego na cyfrowy opracowano w 1994 r. Przyjęto wówczas standard Moving Picture Experts Group (MPEG2) opisany w normie ISO z 1995 r. Ujmując rzecz w jak największym uproszczeniu, można stwierdzić, że technologia ta pozwalała na lepsze wykorzystanie rzadkiego dobra, jakim 4 Television innovations: 50 technological developments a personal selection by Dickey Hewett, Tiverton 2006, s Więcej informacji na ten temat w: III Sympozjum nowości w Technice Audio. Kodowanie i transmisja cyfrowych sygnałów fonicznych, Wrocław Zwłaszcza: P. Dziechciński, Zasady kodowania percepcyjnego według standardów MPEG. Warto też sięgnąć do wcześniejszych prac: R. S. Choraś, Cyfrowe przetwarzanie danych, Warszawa Poznań 1986 i R. S. Choraś, T. Andrysiak, Kompresja danych w obrazach stereoskopowych, Warszawa Szerzej na ten temat w: J. Barta, R. Markiewicz, A. Matlak, Telewizja kablowa i prawo, Warszawa 1997, s. 16.\n3 Cyfrowa transformacja telewizji w Polsce 197 jest eter. W paśmie widma, które wcześniej umożliwiało nadawanie tylko jednego analogowego programu telewizyjnego, dzięki MPEG2, można było zmieścić cztery programy cyfrowe 7. Nowe usługi przekazu satelitarnego cyfrowego sygnału telewizyjnego zaoferowała spółka Societte Europreene des Satellites SA (SES). Dysponowała ona satelitami systemu Astra 1. Pierwszy z nich Astra 1 A wprowadzono na orbitę już w 1988 r., ale dopiero od połowy lat dziewięćdziesiątych XX w., gdy nad Europą pojawiły się Astry 1 oznaczone literami E, F, G, a zwłaszcza wystrzelony w 1998 r. satelita F, zaoferowano około 1000 nowych częstotliwości dla nadawania satelitarnych cyfrowych kanałów telewizyjnych 8. Nową technologię upowszechniania sygnału telewizyjnego określono mianem Digital Video Broadcasting Satellite (DVB-S). Nowe możliwości nadawcze nie od razu przełożyły się na uatrakcyjnienie oferty telewizyjnej. Barierą okazał się brak odpowiednich urządzeń archiwizujących dane (analogowy film przekształcony w postać cyfrową obejmuje kilka GB danych) oraz zaawansowanych technologicznie urządzeń odbiorczych. Dopiero gdy w 1998 r. wprowadzono nowy zapis MPEG4 pozwalający na nadawanie na jednej częstotliwości około ośmiu programów, przed telewizją pojawiły się nowe możliwości techniczne: wysoka rozdzielczość (High Definition Television HDTV), obraz przestrzenny (Three Dimensional Graphics 3D), telewizja mobilna, dodatkowe usługi audiowizualne itd. Cyfrowy sygnał telewizyjny nadawany przez satelity zmuszał odbiorców do posiadania nie tylko stosownych parabolicznych anten, ale nade wszystko odpowiednich dekoderów. W połowie lat dziewięćdziesiątych XX w. dekodery te zaczęły dostarczać Europejczykom największe firmy dystrybucji programów telewizyjnych, takie jak np. RTL (CLT Multi Media), MCA ( Universal ), HBO (Time czy też Canal+. Dzięki tym urządzeniom odbiorca otrzymywał zarówno niekodowane analogowe programy nadawców publicznych i koncesjonowanych, jak i warunkowy dostęp (Conditional Access System CAS), czyli kodowane programy, za oglądanie których uiszczał stosowną opłatę. W tym samym czasie inną formą dystrybucji satelitarnego sygnału telewizyjnego były telewizje kablowe (DVB-C). W tym przypadku dekodowaniem i pobieraniem opłat za programy cyfrowe zajmował się operator sieci kablowej dostarczający do gospodarstw domowych analogowy sygnał telewizyjny. 7 Zabieg ten określany jest pojęciem kompresji sygnału. Początkowo wykorzystywany był do upowszechniania muzyki w programie MP3 (standard MPEG1). Docelowo miał nie tylko uprościć zapis danych, lecz także umożliwić komunikację pomiędzy wszystkimi urządzeniami audiowizualnymi. Zob.: M. Hołyński, Nowe technologie w mediach, w: Dziennikarstwo i świat mediów, red. Z. Bauer, E. Chudziński, Kraków Były to nowe częstotliwości uzupełniające dotychczasową analogową ofertę systemu Kopernikus 1, Eutelsat, Tele-X/Sirius i Telcom 28. K. Jakubowicz, Publiczna i prywatna telewizja w Polsce, w: Media i dziennikarstwo w Polsce , red. G. Kopper, I. Rutkiewicz, K. Schliep, Kraków 1996, s. 70.\n4 198 Tomasz Mielczarek Systemy DVB-S i DVB-C umożliwiły pojawienie się dodatkowych początkowo niezbyt wysublimowanych usług telewizyjnych. Ze znanego już z telewizji analogowej teletekstu wykształciły się: Elektroniczny Przewodnik Programowy (EPG), możliwość wyboru języka filmu i sposobu jego tłumaczenia, aplikacje komercyjne, samoistne, zazwyczaj lokalne, kanały informacyjne itd. Obydwa sposoby dystrybucji sygnału zezwalały też na blokady rodzicielskie i wspomniany już dostęp warunkowy. Nadto można było skorzystać z usługi pay-per-view (zapłacić za obejrzenie) lub kupić dostęp do filmu oferowanego przez operatora (wideo na żądanie: video on demand VOD). Kolejnym krokiem na drodze upowszechnienia telewizji cyfrowej była emisja naziemna zwana Digital Video Broadcasting Terrestrial (DVB-T). Dla odbioru takiej telewizji trzeba było mieć telewizor dekodujący sygnał nadawany technologią MPEG2 lub 4 albo dekoder przetwarzający sygnał cyfrowy na analogowy (Set-top- -box STB). Nowsze technologie to telewizja mobilna (Digital Video Broadcasting Handheld DVB-H) 9, przeznaczona dla takich urządzeń, jak np. notebooki i smartfony oraz telewizja hybrydowa (Hybrid TV Broadband Broadcast HbbTV) 10. Ta ostatnia jest swoistą kombinacją telewizora podłączonego do Internetu (smart TV) i funkcjonalności sieci 11. Jej internetowość polega np. na wykorzystaniu technologii streamingu 12 i downloadingu 13, aplikacji komercyjnych (zakupy w sieci) oraz możliwości oceniania i komentowania zachodzących wydarzeń, dodawania własnych materiałów, agregowania treści itp. Za protoplastę telewizji hybrydowej można uznać telewizję uczestniczącą, która dzięki usługom telefonicznym o podwyższonej opłacie (premium rate) dawała możliwość udziału w głosowaniach, quizach i czatach Do odbioru tej telewizji używany jest system DVB-T2. Wykorzystuje on 50% pojemności pasma DVB-T. 10 Szerzej o tej telewizji w: Telewizja hybrydowa: szanse, zagrożenia i wyzwania regulacyjne, KRRiT, Warszawa 2013 oraz K. Domagała-Pereira, Hybryda dwóch ekranów, Press 2013, nr 1, s T. Grynkiewicz, Internet zadomowił się w telewizorze, Gazeta Wyborcza 2013, z 31 stycznia, s Streaming to nadawanie strumieniowe (linearne), dzięki któremu odbiorca może oglądać program w czasie rzeczywistym, co w istocie przypomina dotychczasowy sposób korzystania z telewizji lub też usługę telewizja na żądanie (on-demand). 13 Downloading to pobieranie programu i przechowywanie go na nośniku (pamięci) urządzenia użytkownika. 14 Propozycja Ofcom na temat regulacji tzw. telewizji uczestniczącej, Przegląd Międzynarodowy 2007, KRRiT, nr 7/8, s. 4.\n5 Cyfrowa transformacja telewizji w Polsce 199 Uwarunkowania instytucjonalno-prawne W 1993 r. Komisja Europejska przyjęła białą księgę Growth Competitiveness, Employment, The Challenges and Ways Forward into the 21st Century wytyczającą strategię technologiczną i gospodarczą Unii na drodze do społeczeństwa informacyjnego. Społeczeństwo to zdefiniowano jako takie, w którym: zarządzanie informacją, jej jakość i szybkość przekazywania są kluczowymi czynnikami konkurencyjności jako element działania przemysłu oraz jako źródło usług dla konsumentów, techniki informacyjne i komunikacyjne wpływają na gospodarkę na wszystkich etapach jej działania 15. Informacja o tej księdze pojawiła się w oficjalnych polskich rządowych dokumentach dopiero trzy lata później i nie pociągnęła za sobą żadnych wymiernych skutków organizacyjnych i prawnych. Nie można się temu zbytnio dziwić, ponieważ podstawowe polskie podmioty, które potencjalnie mogły zająć się cyfryzacją, były na etapie tworzenia (Krajowa Rada Radiofonii i Telewizji) lub w stadium reorganizacji i definiowania zadań w nowej rzeczywistości społeczno-gospodarczej (Ministerstwo Łączności). Dopiero w 1997 r. w dorocznym sprawozdaniu Krajowej Rady pojawił się, liczący zaledwie osiem stronic, rozdział zatytułowany Radio i telewizja w społeczeństwie informacyjnym. Warunki technologiczne funkcjonowania radiofonii i telewizji. W tekście tym odwoływano się zaś do pochodzącego z lipca 1996 r. bardzo ogólnego dokumentu Społeczeństwo informacyjne w Polsce. Wstęp do sformułowania założeń polityki państwa 16. Już sama nazwa tego drugiego dokumentu wskazywała, że ma on na celu jedynie zaprezentowanie zjawiska i ewentualne zainteresowanie kwestią cyfryzacji czynników państwowych. W kolejnych trzech latach w Unii Europejskiej telewizyjne technologie cyfrowe nie tylko zostały znormalizowane w aspekcie technologicznym i prawnym 17, lecz także poszczególne kraje członkowskie, w tym zwłaszcza Wielka Brytania, przystąpiły do ich wdrażania 18. W przypadku Polski trudno nawet mówić o wstępnych działaniach chociażby i z tego względu, że Komitet Badań Naukowych i Ministerstwo Łączności w swych dokumentach prognostycznych interesującego nas zagadnienia praktycznie nie zauważały 19. Podobnie rzecz się miała z polskim Sejmem, któremu Krajowa Rada przedstawiła np. Strategię rozwoju naziemnej radiofonii i telewizji 15 Sprawozdanie Krajowej Rady Radiofonii i Telewizji z rocznego okresu działalności wraz z informacją o podstawowych problemach radiofonii i telewizji, Warszawa 1996, s Społeczeństwo informacyjne w Polsce. Wstęp do sformułowania założeń polityki państwa. Załącznik do Sprawozdania Krajowej Rady Radiofonii i Telewizji z rocznego okresu działalności, Warszawa Zob. zwłaszcza: Wielostronne porozumienie koordynacyjne dotyczące kryteriów technicznych, zasad koordynacji i procedur dla wprowadzania naziemnej telewizji cyfrowej, Chester Szerzej na ten temat w: J. Skrzypczak, Polityka medialna, s Ibidem, s. 147.\n6 200 Tomasz Mielczarek cyfrowej w Polsce. Dokument ten nie wzbudził jednak większego zainteresowania polskich parlamentarzystów 20. W latach dziewięćdziesiątych XX w. z nieco większym zaangażowaniem, ale też bez wymiernych efektów, do kwestii cyfryzacji podeszła Krajowa Rada. Problematykę tę na gruncie polskim upowszechniała grupa ekspertów kierowana przez Karola Jakubowicza. W pierwotnych projektach nowelizacji ustawy o radiofonii i telewizji z 1997 r. i 1999 r. przedkładanych przez Krajową Radę, które harmonizowały prawo polskie z europejskim, znalazły się co prawda takie kwestie, jak kwoty produkcji krajowej i produkcja producentów niezależnych, czy też obowiązek nadawców publicznych prowadzenia badań nad nowymi technologiami, ale rozwiązania te zyskały nikłe zainteresowanie polskiego parlamentu, a nade wszystko pomijały zagadnienia cyfryzacji telewizji 21. Trudno zatem się dziwić, że jedynym wymiernym ich efektem były niespójne koncepcje podziału częstotliwości dla potrzeb przyszłej telewizji cyfrowej. Plany zagospodarowania eteru uzależniono przy tym od tego, czy Ministerstwo Obrony Narodowej udostępni brakujące częstotliwości. Przeglądając dokumenty sejmowe i Krajowej Rady z początków pierwszej dekady XXI w., można dojść do przekonania, że interesująca nas problematyka stanowiła jedynie margines poczynań tych organów. Wynikało to z tego, iż kwestie merytoryczne związane z implementacją prawa europejskiego, a nade wszystko sprawnego wdrożenia i rozwinięcia telewizyjnych technologii cyfrowych, przesłoniła tzw. afera Rywina, skutecznie blokując lub ograniczając kolejne nowelizacje ustawy o radiofonii i telewizji. Zablokowanie prac nad nowelizacją ustawy o radiofonii i telewizji spowodowało, że problematyka cyfryzacji musiała znaleźć odzwierciedlenie w Ustawie z 16 lipca 2004 r. Prawo telekomunikacyjne 22. Zdefiniowano w niej nie tylko podstawowe pojęcia związane z cyfryzacją, lecz także wprowadzono stosowny dział dotyczący cyfrowej naziemnej telewizji i radiofonii, a poprzez konkretne rozwiązania prawne dostrzeżono zjawisko konwergencji mediów, zwłaszcza przenikania się sieci telefonicznych i informatycznych. Wzorując się na innych państwach europejskich, przyjęto przy tym założenie, że cyfryzacja nie będzie miała rewolucyjnego charakteru. W okresie przejściowym nadawany będzie równolegle sygnał analogowy i cyfrowy. Dopiero po zbudowaniu niezbędnej infrastruktury technicznej, wyborze technicznego operatora sygnału cyfrowego i rozstrzygnięciu konkursów koncesyjnych nastąpi wyłączenie sygnału analogowego. Naturalną konsekwencją przyjęcia Prawa telekomunikacyjnego była Ustawa z 29 grudnia 2005 r. o przekształceniach i zmianach w podziale zadań i kompetencji organów państwowych właściwych w sprawach łączności, radiofonii i telewizji Strategia rozwoju naziemnej radiofonii i telewizji cyfrowej w Polsce. Materiały do debaty sejmowej, Sejm III Kadencji, druk nr 2738, Warszawa, luty Sprawozdanie Krajowej Rady Radiofonii i Telewizji z rocznego okresu działalności, Warszawa 1999, s Dz.U. z 2004 r. Nr 171 poz z późn. zm. 23 Dz.U. z 2005 r. Nr 267 poz\n7 Cyfrowa transformacja telewizji w Polsce 201 Ujmując rzecz w pewnym uproszczeniu, ustawa ta podzieliła kompetencje pomiędzy Urząd Komunikacji Elektronicznej oraz Krajową Radę Radiofonii i Telewizji. Tworzyła też technologiczne podwaliny pod proces cyfryzacji telewizji. Chociaż 2 stycznia 2006 r. Prezes Rady Ministrów powołał Międzyresortowy Zespół ds. Wprowadzenia Telewizji i Radiofonii Cyfrowej w Polsce nie spowodowało to przyspieszenia i faktycznego skoordynowania przedsięwzięć cyfryzacyjnych 24. Niemal wszystkie podmioty reprezentowane w Zespole opracowywały własne strategie lub plany cyfryzacji 25. Dopiero 14 lipca 2009 r. Zespół ogłosił Projekt strategii cyfryzacji nadawania sygnału telewizyjnego notabene w praktyce nierealizowany. O panującym w owym czasie chaosie świadczył m.in. fakt, że 20 września 2007 r. prezesi TVP SA, PR SA i Polkomtel SA podpisali w Kancelarii Prezesa Rady Ministrów list intencyjny w sprawie budowy naziemnej telewizji cyfrowej z wykorzystaniem infrastruktury operatora telefonii komórkowej, co zupełnie nie miało związku z wcześniejszymi rządowymi ustaleniami. Wymiernymi efektami prac prowadzonych w latach były natomiast ogłoszenia i rozporządzenia Krajowej Rady o konkursie na rezerwację częstotliwości dla rozprowadzania programów cyfrowych drogą rozsiewczą naziemną, rozporządzenia dotyczące zawartości wniosku o udzielenie koncesji oraz rozstrzygnięcie konkursu na operatora telewizji mobilnej w standardzie DVB-H. Realne fundamenty formalno-prawne cyfryzacja uzyskała dopiero w pierwszej połowie 2009 r. Między lutym a sierpniem tegoż roku Krajowa Rada znowelizowała lub wydała pięć rozporządzeń dotyczących koncesjonowania cyfrowej telewizji naziemnej i pobierania za nią opłat oraz tzw. europejskich kwot programowych 26. Rada Ministrów zamknęła okres przygotowawczy 4 czerwca 2010 r., przyjmując zmodyfikowaną koncepcję wspomnianej wcześniej Strategii, choć, jak zauważył Jędrzej Skrzypczak, rzeczywiście podejmowane działania były nieco odmienne niż założone w tym dokumencie 27. Ostateczny kształt cyfrowej postaci polskiej telewizji nadały dwa akty prawne: Ustawa z 30 czerwca 2011 r. o wdrażaniu naziemnej telewizji cyfrowej 28 oraz Ustawa z 12 października 2012 r. o zmianie ustawy o radiofonii i telewizji 29. Pierwszy z tych aktów prawnych określił sposób wdrożenia naziemnej telewizji cyfrowej, obowiąz- 24 W skład tego zespołu weszli przedstawiciele: Ministerstwa Transportu i Budownictwa, Ministerstwa Finansów, Ministerstwa Nauki i Szkolnictwa Wyższego, Ministerstwa Obrony Narodowej, Ministerstwa Spraw Wewnętrznych i Administracji, Ministerstwa Skarbu Państwa, Ministerstwa Kultury i Dziedzictwa Narodowego, Ministerstwa Informatyzacji, Prezesa Urzędu Regulacji Telekomunikacji i Poczty, Polskiego Komitetu Normalizacyjnego, Urzędu Ochrony Konsumentów oraz Krajowej Rady Radiofonii i Telewizji. 25 Zob. np. Polityka audiowizualna. Założenia, Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego, Warszawa 2009 (na prawach rękopisu). Szerzej na ten temat: J. Skrzypczak, Polityka medialna, s Por. Dz.U. z 2009 r. Numery: 30, 58, 66, 105, 159; pozycje: 204, 484, 561, 876 i J. Skrzypczak, Polityka medialna, s Dz.U. z 2011 r. Nr 153 poz Dz.U. z 2012 r. poz\n8 202 Tomasz Mielczarek ki nadawców oraz obowiązki operatorów multipleksów. W ustawie doprecyzowano pojęcie multipleksu, stwierdzając, że jest to zespolony strumień danych cyfrowych, składający się z dwóch lub więcej strumieni utworzonych z danych wchodzących w skład treści programowców radiofonicznych lub telewizyjnych, oraz danych dodatkowych, obejmujących w szczególności dane związane z systemem dostępu warunkowego lub usługami dodatkowymi 30. Ustawodawca przyjął założenie, że z mocy prawa nadawcami zostaną podmioty, które już wcześniej otrzymały koncesje, a zatem: TVP SA, Polsat SA, TVN SA, Polskie Media SA (TV4) oraz Telewizja Puls Sp. z o.o. Pozostałe częstotliwości na trzech multipleksach miały być rozdysponowane na podstawie konkursów, które powinny być ogłoszone nie później niż 31 grudnia 2012 r. Operatorem multipleksów I i III wyznaczono TVP SA, a multipleks II przeznaczono dla nadawców prywatnych. Docelowo każdy z multipleksów powinien być upowszechniany na 95% powierzchni Polski. Na nadawców nałożono obowiązek przeprowadzenia kampanii informacyjnej o telewizji cyfrowej (Rozdział 3 ustawy). W ustawie zwrócono ponadto uwagę na ochronę konsumentów, precyzując obowiązki sprzedawców telewizyjnych odbiorników cyfrowych (art. 6 ustawy) oraz operatorów publicznych sieci telekomunikacyjnych, którzy powinni dostarczać urządzenia i usługi zapewniające interoperacyjność [...] w szczególności przez stosowanie otwartego interfejsu programu aplikacyjnego (art. 22, punkt 8). Terytorium Polski zostało podzielone na obszary, na których stopniowo wyłączano sygnał analogowy. Proces ten zakończono 31 lipca 2013 r. Nadto ustawa określiła kary pieniężne za niezaprzestanie nadawania sygnału analogowego (Rozdział 4), a także tryb rezerwowania częstotliwości, tryb przeprowadzenia konkursów koncesyjnych, techniczne parametry nadawania sygnału cyfrowego oraz obowiązki operatorów multipleksów. Druga ze wspomnianych ustaw przyjęta w 2012 r. stanowiła implementację Dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady w sprawie koordynacji niektórych przepisów ustawowych, wykonawczych i administracyjnych państw członkowskich dotyczących świadczenia audiowizualnych usług medialnych 31. W ustawie stwierdzono, że zadaniem współczesnej radiofonii i telewizji jest świadczenie usług medialnych, czyli usług w postaci programu albo audiowizualnej usługi medialnej na żądanie, za którą odpowiedzialność redakcyjną ponosi jej dostawca i której celem jest dostarczanie przez sieci telekomunikacyjne ogółowi odbiorców audycji, w celach informacyjnych, rozrywkowych lub edukacyjnych; usługą medialną jest także przekaz handlowy. Zdefiniowano również pojęcie audycji jako: ciąg ruchomych obrazów 30 Art. 22, Ustawa z dnia 30 czerwca 2011 o wdrażaniu naziemnej telewizji cyfrowej, Dz.U. z 2011 r. Nr 153 poz Dyrektywa ta nawiązywała nie tylko do Traktatu o funkcjonowaniu UE, ale nade wszystko do Europejskiej konwencji o telewizji ponadgranicznej. Zob.: Dz.U. z 1990 Nr 32 poz. 160 i 161; Protokół poprawek, Dz.U. z 2001 r. Nr 28 poz. 250 i 251 oraz Dyrektywa 2010/13/UE z 10 marca 2010, Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej, nr L95/1.\n9 Cyfrowa transformacja telewizji w Polsce 203 z dźwiękiem lub bez niego (audycja audiowizualna) albo ciąg dźwięków (audycja radiowa), stanowiący, ze względu na treść, formę, przeznaczenie lub autorstwo, odrębną całość w stworzonym przez dostawcę usługi medialnej programie lub katalogu audycji publicznie udostępnianych w ramach audiowizualnej usługi medialnej na żądanie. W ustawie pojawiły się też definicje takich pojęć, jak dostawca usług, program, usługa na żądanie. Nadto usługom na żądanie poświęcono oddzielny rozdział ustawy, precyzując formalne oczekiwania nakładane na dostawcę, kwestie reklamy i lokowania produktu, ochronę nieletnich, programowe kwoty polskie i europejskie, dostępność usług dla osób niepełnosprawnych itp. Ewolucja rynku Jak już wspomniałem praktyka polskiego rynku audiowizualnego znacznie odbiegała od planów i działań organów regulacyjnych. Zjawisko to uwidoczniło się już w połowie lat dziewięćdziesiątych XX w., gdy polscy telewidzowie zaczęli korzystać z pierwszych kanałów telewizyjnych nadawanych satelitarnie. Pierwszy raz jakiekolwiek dane o takiej ofercie pojawiły się w dokumentach Krajowej Rady z 1997 r., a dotyczyły roku wcześniejszego. W 1996 r. zarejestrowano w Polsce 112 satelitarnych programów telewizyjnych 32. Popyt na telewizję satelitarną stymulowany był rosnącą ofertą programową. Jeszcze w początkach 1995 r. dzięki satelitom Astra, Eutelsat, Intelsat europejska oferta obejmowała tylko 172 kanały, w tym 113 niekodowanych, a zatem ogólnie dostępnych polskiej publiczności. Jednak już w końcu tegoż roku dzięki upowszechnieniu przekazu cyfrowego liczba europejskich kanałów satelitarnych wzrosła do około , a w kolejnych latach proces poszerzania oferty był równie dynamiczny 34. W połowie 1997 r. wśród kilkuset kanałów telewizji satelitarnej 11 nadawało programy w języku polskim HBO, Canal+, Discovery, Eurosport, Tylko Muzyka, Planete, Polonia, Polsat 2, RTL 7, Polonia 1, Telewizja Wisła. Powodzeniem cieszyły się kodowane kanały filmowe. Najbardziej znanym i odnoszącym największe sukcesy był Canal+. Telewizja ta początkowo przekazywana była zarówno drogą satelitarną, jak i naziemną, co zmusiło ją o ubieganie się o koncesję, którą wydano 23 listopada 1994 r. dla spółki Polska Korporacja Telewizyjna (PKT). Od 1 listopada 1994 r. do 1 kwietnia 1997 r. w Polsce funkcjonował inny kanał emitujący przede wszystkim filmy FilmNet The Complete Movie Chanel. Program ten zbudowany z oferty kilku kanałów satelitarnych odbierały jedynie osoby posiadające dekodery cyfrowe. FilmNet zlikwidowano, nie zyskał bowiem w Polsce 32 Informacja o podstawowych problemach radiofonii i telewizji, Warszawa 1997, s K. Jakubowicz, Co dalej telewizjo?, Press 1996, nr 10, s Szerzej na ten temat: R. Kudliński, Rozwój tematycznych kanałów telewizji satelitarnej w Europie w latach , Wrocław 2010.\n10 204 Tomasz Mielczarek dużej popularności ( abonentów), ale głównie dlatego, że został on przejęty przez właściciela Canal+ spółkę Nethold. Kodowanym kanałem filmowym było też nadawane drogą satelitarną Home Box Office (HBO). Emisja HBO wzbudziła protesty Canal+. Polska Korporacja Telewizyjna zarzucała amerykańskim nadawcom działalność bez koncesji i skierowała w tej sprawie protest do Krajowej Rady i pozew do sądu. Krajowa Rada uznała, że podstawą prawną, dzięki której satelitarna HBO może upowszechniać swój sygnał, jest konwencja o telewizji ponadgranicznej. Telewizja HBO informowała, że w owym czasie oglądało ją około osób. Oprócz kanałów filmowych w połowie lat dziewięćdziesiątych XX w. drogą satelitarną emitowano kanały tematyczne w polskiej wersji językowej m.in. Eurosport, Discovery i Planete. Oferta ta była stopniowo poszerzana. W 1997 r. pojawił się muzyczny kanał Atomic TV, pod koniec 1998 r. Super 1, a w 1999 r. polskie wersje językowe otrzymały m.in. Animal Planet, Cartoon Network, Travel, National Geographic, Fox Kids, Quest TV, Bet on Jazz, Hallmark, TCM. Pod koniec tegoż roku około 40 kanałów emitowano po polsku w większości wypadków były to kanały filmowe. W 2000 r. Krajowa Rada odnotowała 60 kanałów polskojęzycznych, w tym 4 o profilu sportowym, 7 filmowych, 4 filmowo-rozrywkowe, 6 muzycznych, 7 dokumentalnych, 6 hobbystycznych i 4 dziecięce. Rosnące zainteresowanie ofertą telewizji satelitarnych oraz nowe możliwości techniczne spowodowały pojawienie się platform cyfrowych. Jako pierwsza 18 kwietnia 1998 r. platformę cyfrową uruchomiła amerykańska znana już w Polsce z obecności w sieciach kablowych jej kanału satelitarnego Atomic TV oraz partycypująca w Naszej Telewizji. Zakładano, że nowy projekt Wizja TV kosztujący około 200 mln dolarów będzie obejmował 32 kanały tematyczne nadawane w języku polskim. W latach w Polsce funkcjonowały trzy platformy cyfrowe Wizja TV, która informowała o sprzedaży ponad dekoderów, Canal+, który deklarował abonentów i założony w 1999 r. Cyfrowy Polsat Każda z platform upowszechniała od 300 do 400 kanałów telewizyjnych, z czego około 30 miało polskie wersje językowe. W 2001 r. Wizja TV i cyfrowy Canal+ połączyły się w dysponującą w owym czasie około klientów Cyfrę+. Po różnorodnych przekształceniach własnościowych w 2013 r. Cyfra+ była własnością kapitału francuskiego (75% udziałów) i amerykańskiej firmy Vivendi (25% udziałów); deklarowała około 1,6 mln abonentów. Oferta programowa tej platformy była nieustannie modernizowana klientom oferowano pięć różnych pakietów programowych obejmujących od kilku do 60 programów z polskimi wersjami językowymi. W początkach XXI w. o podobnym zakresie oddziaływania informował też Cyfrowy Polsat. Platforma ta w tzw. pakiecie podstawowym oferowała m.in. Discovery Channel, Animal Planet, Reality TV. W ofercie poszerzonej obejmującej około 40 kanałów pojawił się m.in. Polsat Sport, Filmax, On, Ona, Relaks, Junior. Ponadto w materiałach reklamowych pisano, że dzięki Cyfrowemu Polsatowi można korzy-\n11 Cyfrowa transformacja telewizji w Polsce 205 stać z Internetu oraz zachęcano potencjalnych telewidzów do oglądania programów Teleuniwersytetu 35. Kolejny dystrybutor programów koncern ITI uruchomił swą platformę noszącą nazwę n 12 października 2006 r. Aby się wyróżnić, nowa platforma, wkraczając na zagospodarowany już rynek, zaproponowała rozwiązania technologiczne nowej generacji. Oferta kusiła jakością HD, usługą VoD, a użytkownikom nie proponowano zwykłych dekoderów lecz Personal Video Recorder (PVR) urządzenia, dzięki którym można było w różnorodnych konfiguracjach rejestrować wybrane programy nawet wtedy, gdy w tym samym czasie oglądano inne kanały. Jako ostatnia pojawiła się na rynku w 2009 r. platforma cyfrowa Telekomunikacji Polskiej SA występująca pod marką Orange. Operator zachęcał do korzystania ze swej oferty, eksponując informacje o pakietowaniu usług: telefonii, dostępie do Internetu oraz telewizji cyfrowej. W latach polski telewidz miał zatem do wyboru cztery platformy cyfrowe: Polsat Cyfrowy, platformę TP SA Cyfrę+ oraz platformę n. Po śmierci jednego z właścicieli koncernu ITI i telewizji TVN Jana Wejcherta (31 października 2009 r.) doszło do kolejnego przetasowania rynku. W pierwszej połowie 2013 r. platforma n została wchłonięta przez Cyfrę+. Proces ich łączenia przeprowadzono dość niezręcznie, co wzbudziło protesty znacznej części abonentów 36. Nowa platforma nc+ miała w czerwcu 2013 r. 2,2 mln abonentów. Liczba użytkowników poszczególnych platform w latach przedstawia tabela 1. Tabela 1. Liczba użytkowników polskich platform cyfrowych w latach (w mln) Rok Polsat Cyfrowy Cyfra + (nc+) n TPSA (Orange TV) ,0 0,9 0, ,7 0,9 0, ,7 1,4 0, ,2 1,5 0,7 brak danych ,4 1,5 0,8 0, ,4 1,5 0,8 0, ,5 1,6 1,0 0, ,5 2,2 0,5 Źródło: Obliczenia własne na podstawie danych KRRiT. 35 Materiały promocyjne Polsatu, brak daty i miejsca wydania, zob. też: Rzeczpospolita 2002, z 8 listopada. 36 Szerzej o tym: M. Stysiak, Nowa droższa telewizja, Gazeta Wyborcza 2013, z 22 marca, s. 23; M. Piotrowski, T. Grynkiewicz, Bunt klientów NC+. Prezes ratuje wizerunek, Gazeta Wyborcza 2013, z 30 marca 1 kwietnia, s. 8 9.\n12 206 Tomasz Mielczarek Biorąc pod uwagę powyższe dane, daje się zauważyć, że od 2010 r. uwidoczniło się nasycenie rynku satelitarną telewizją cyfrową, a w kolejnych latach przyrosty liczby użytkowników był niewielkie. Stosując analogię do rynków zachodnioeuropejskich, można przypuszczać, że uruchomienie naziemnej telewizji cyfrowej nie tylko powstrzyma ekspansję platform cyfrowych, lecz także spowoduje spadek liczby ich użytkowników, którzy, rezygnując z najtańszych pakietów proponowanych przez platformy cyfrowe, zadowolą się bezpłatną ofertą 37. Pierwsze, wstępne dane za 2013 r. zdają się potwierdzać tę tezę. Równolegle z platformami cyfrowymi rozwijały się sieci kablowe. Pierwotnie były to prymitywne sieci wykorzystujące dla swych potrzeb nawet systemy Azart zainstalowane w polskich blokach mieszkalnych w latach siedemdziesiątych i osiemdziesiątych XX w. Krajowa Rada w połowie lat dziewięćdziesiątych XX w. szacowała, że w Polsce działało około 1000 takich sieci, które zazwyczaj miały kilka tysięcy abonentów. Po początkowej żywiołowej fazie budowy sieci przez słabych ekonomicznie operatorów nastąpiła ich koncentracja. Miedziane przewody koncentryczne zastąpiono światłowodami, do oferty telewizyjnej dodano telefonię (pakiet takich usług określano mianem duble play), a nieco później dostęp do Internetu (triple play). Wraz z wprowadzaniem kolejnych zmian w polskim prawie telekomunikacyjnym oraz rozporządzeń Krajowej Rady działalności sieci stopniowo przybierały cechy profesjonalne i komercyjne. Poszczególne sieci łączyły się w większe, ogólnopolskie organizacje. Już w 1992 r. operatorzy utworzyli Ogólnopolskie Stowarzyszenie Sieci Kablowych, a w 1997 r. Związek Telewizji Kablowych w Polsce. Największym podmiotem operującym w tym segmencie była utworzona w 1990 r. Telewizja Kablowa UPC, która w 2013 r. dysponowała 1,5 mln gniazd abonenckich. Była ona początkowo spółką polsko-amerykańską, następnie własnością Davida Chase a w 1999 r. została przejęta przez holenderski fundusz kapitałowy. Fundusz ten był ponadto od 2011 r. właścicielem założonej w 1993 r. Telewizji Kablowej Aster dysponującej 0,4 mln gniazd abonenckich. Innymi liczącymi się podmiotami były utworzona w 1991 r. Vectra (kapitał polski, 0,8 mln abonentów) oraz powołana w tym samym roku Multimedialna Polska (kapitał cypryjski, 0,8 mln abonentów). Z danych zebranych przez Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów wynikało, że w końcu 2009 r. sześciu największych operatorów sieci telewizji kablowych obsługiwało 3,2 mln abonentów, z czego 0,7 mln było użytkownikami telewizji cyfrowej 38. Krajowa Rada, odwołując się do danych AGB Nielsen, informowała natomiast, że w 2009 r. w Polsce było 450 operatorów sieci kablowych zarządzających ponad 4,5 mln gniazd abonenckich, z czego około 1/3 dostarczało odbiorcom sygnał 37 Dotyczyć to może np. klientów korzystających z pakietu Mini HD Cyfrowego Polsatu, który zawierał 32 kanały (w tym 6 HD) w cenie 14,90 zł. 38 Raport z badania rynku usług dostępu do płatnej telewizji, Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów. Departament Analizy Rynku, Warszawa 2011, s. 42.\n13 Cyfrowa transformacja telewizji w Polsce 207 ze znanymi już nam wszelkimi funkcjami i usługami cyfrowymi. Polska Izba Komunikacji Elektronicznej informowała zaś, że około abonentów korzystało z usług dostępu do telefonu stacjonarnego, a około 1,1 mln z dostępu do Internetu oferowanego przez operatorów telewizyjnych sieci kablowych 39. Według danych Krajowej Rady w 2012 r. funkcjonowało około 500 operatorów obsługujących około 4,6 mln osób 40. Jak już wiemy, za sprawą cyfryzacji przekazu satelitarnego oferta polskich kanałów telewizyjnych została znacznie poszerzona w 1997 r. W następnych latach także sukcesywnie rosła, tak że np. w 2006 r. liczyła około 60 polskich programów, wśród których najwyżej cenione przez nadawców i odbiorców były kanały filmowe. Obejmowały one m.in. dwie mutacje Canal+, dwa kanały HBO, kanał telenowel Romantica, TCM, AXN, Hallmark, Le Cinema, Europę, uruchomione w 1999 r. Ale Kino! oraz działające od 24 grudnia 2003 r. Kino Polska. W miarę popularne były też kanały muzyczne uruchomiony w kwietniu 1997 r. Atomic TV, przejęty przez działającą od lipca 2000 r. MTV Polska. Wkrótce po tym pojawiły się MTV Clasics, VH1 oraz Viva. Ofertę telewizji satelitarnych uzupełniały kanały informacyjne, sportowe, dla dzieci, pogodowe, kulinarne, hobbystyczne i telezakupowe 41. Wśród cyfrowych kanałów satelitarnych dostępnych polskim odbiorcom nie brakowało też oferty erotycznej, a nawet pornograficznej 42. Pojawiły się też kanały interaktywne opierające się na telefonicznym i esemesowym kontakcie ze słuchaczami. Były wśród nich nadający od 2004 r. rozrywkowy 4fun.tv, uruchomiony w maju 2003 r. teleturniejowy itv oraz Gra TVN. Stwarzając nowe możliwości techniczne, proces cyfryzacji doprowadził do wąskiej specjalizacji oferty telewizyjnej. W 2010 r. funkcjonowało w Europie około 7200 programów telewizyjnych, z czego blisko 500 filmowych, ponad 400 sportowych, ponad 300 uniwersalnych, 250 muzycznych itd. Rok później każda z funkcjonujących w Polsce platform oferowała około 600 programów telewizyjnych, w tym około 100 polskojęzycznych. Krajowa Rada wydała 87 koncesji programowych, wśród których dominowały programy uniwersalne (17), sportowe (11), filmowo- -rozrywkowe (9) i informacyjne (9). W 2012 r. nadawano ponad 180 cyfrowych programów w polskiej wersji językowej 43. Kolejnym elementem oferty telewizji cyfrowej jest jej naziemna wersja. Zgodnie z przytaczanymi już ustaleniami i przyjętymi aktami prawnymi dla potrzeb polskiej 39 Informacja o podstawowych problemach, Warszawa 2010, s Strategia regulacyjna na lata , KRRiT, Warszawa 2014, s Kanały te uzupełniają ofertę telezakupów emitowaną w kanałach uniwersalnych. Największymi polskimi firmami sprzedającymi poprzez telewizję były Telezakupy Mango, Studio Moderna, Time Live, Shop, Quantum i TV Market. Szerzej na ten temat zob.: M. Trzebiatowski, Sprzedawanie na ekranie, Press 1998, nr 4 i A. Zwolińska, Sklep w TV, tamże, 2005, nr K. Lubelska, Wśród nocnej ciszy, Polityka 2001, nr 22; Gazeta Wyborcza 2004, z 30 czerwca. 43 Informacja o podstawowych problemach, Warszawa 2012, s oraz Sprawozdanie Krajowej Rady, Warszawa 2012, s\n14 208 Tomasz Mielczarek naziemnej telewizji cyfrowej zarezerwowano częstotliwości dla sześciu multipleksów oraz jednego multipleksu telewizji mobilnej. Trzy pierwsze będą bezpłatne, w przypadku zaś kolejnych nie wyklucza się opłaty za dostęp do konkretnych kanałów. Operatorem technicznym trzech pierwszych multipleksów oznaczonych jako MUX 1, MUX 2, MUX 3 została w 2010 r. spółka Emitel. W ramach MUX 1 rozpowszechniane były (stan na koniec 2013 r.) trzy programy TVP SA: TVP1 HD, TVP2, TVP Info (mutacja właściwa dla danego regionu), a ponadto programy nadawców komercyjnych: Eska TV, TTV, Polo TV oraz ATM Rozrywka 44. Program Eska TV (właściciel ZPR) ma charakter muzyczny, prezentuje popularną polską i zagraniczną muzykę rozrywkową oraz audycje informacyjne, publicystyczne i edukacyjno-poradnicze. Polo TV (ZPR) to także kanał muzyczny specjalizujący się w polskiej muzyce rozrywkowej, biesiadnej i etnicznej (głównie romskiej) oraz disco polo. Program TTV (Grupa TVN i Spółka Stavka) ma charakter publicystyczno-informacyjny i poradnikowy 45. Emitowane są w nim audycje poświęcone krajowym i zagranicznym wydarzeniom z zakresu zdrowia, motoryzacji i praw konsumenckich. Nadawca programu ATM Rozrywka (ATM Grupa) zobowiązał się do emitowania programu rozrywkowo-filmowego. MUX 2 rozpowszechniał następujące programy: Polsat, TVN, TV4, Puls, Puls2, TVN7, TV6 i Polsat Sport News. MUX 3 zawierał: TVP1, TVP2 HD, TVP Info (mutacja właściwa dla sąsiedniego regionu 46 ), TVP Kultura, TVP Historia, TVP Rozrywka i TV Polonia 47. Konfiguracja MUX 1 ma przejściowy charakter. Zaplanowano, że gdy uruchomione zostaną wszystkie nadajniki naziemnej telewizji cyfrowej w połowie 2014 r. programy nadawcy publicznego zostaną przeniesione na MUX 3. Podział miejsc na MUX 1 miał dość burzliwy charakter. Do konkursu na cztery częstotliwości zgłosiło się 17 podmiotów 48. Była wśród nich fundacja Lux Veritatis reprezentująca telewizję Trwam koncernu ojca Tadeusza Rydzyka. W ocenie Krajowej Rady jej wniosek nie spełniał wymogów formalnych, ponieważ fundacja nie dysponowała odpowiednim kapitałem, a deklarowany majątek nadawcy pochodził z pożyczki udzielonej przez polską prowincję zakonu redemptorystów. W związku z nieuzyskaniem koncesji zwolennicy Radia Maryja i TV Trwam nadesłali na adres Krajowej Rady kilkanaście tysięcy listów protestacyjnych sygnowanych przez dziesiątki tysięcy osób oraz przeprowadzili uliczne manifestacje. Podczas posiedzeń 44 Pierwotnie koncesję przyznano programowi Kino Nostalgia, ale nie został on uruchomiony, a na jego miejsce wprowadzono Polo TV. 45 Koncesję przyznano Spółce Stavka. Grupa TVN kupiła w 2011 r. jej udziały w dwóch transzach: we wrześniu 25% za około 1 mln zł i w grudniu 25,55% (cena nieznana) dzięki czemu stała się większościowym właścicielem telewizji TTV. 46 Od września 2013 r. był to nowy kanał publicznego nadawcy TVP Regiony. 47 Sprawozdanie Krajowej Rady, Warszawa 2012, s M. Lemańska, Cyfryzacja będzie kosztować, Rzeczpospolita 2011, z 14 września, s. B4.\n15 Cyfrowa transformacja telewizji w Polsce 209 plenarnych polskiego parlamentu i jego komisji o interesy ojca Rydzyka zabiegali też posłowie Prawa i Sprawiedliwości 49. Krajowa Rada w końcu 2012 r. ogłosiła kolejny konkurs na cztery miejsca na MUX 1. Od połowy 2014 r. zamierzano umieścić tam programy: społeczno-religijny, filmowy, edukacyjno-poznawczy i przeznaczony dla dzieci w wieku od 4 do 12 lat. Koncesje przyznano TV Trwam, przedstawiła bowiem znacznie lepiej uzasadniony ekonomicznie wniosek, TVP SA na kanał dziecięcy TVP ABC, Stopklatce TV spółce Kino Polska TV nadawcy kodowanych kanałów filmowych (m.in. Kino Polska) oraz Agory (41% udziałów) i Fokus TV na program edukacyjny realizowany przez spółkę zależną ZPR pod nazwą TV Spektrum. W sumie więc zaoferowano 24 kanały naziemnej telewizji cyfrowej. Najnowszym elementem interesującej nas telewizji są technologie mobilne i internetowe. Pierwsza z nich nie wzbudziła zainteresowania odbiorców. Próby upowszechnienia telewizji mobilnej w Polsce podjęła już w 2006 r. spółka z Zamościa Info-TV-FM kierowana przez Zbigniewa Gumińskiego. Wykorzystana technologia nadawcza pochodziła z Włoch. W 2009 r. zamojska spółka wygrała konkurs na operatora telewizji mobilnej, ale usługą tą zainteresowała symboliczny krąg osób w 2010 r. Polacy wydali na nią jedynie 3 mln zł 50. W 2011 r. spółka Info-TV-FM została przejęta przez Cyfrowy Polsat. W czerwcu 2012 r. Cyfrowy Polsat zaoferował pakiety pod nazwą TV Mobilna w Plusie i TV Mobilna VS, za którymi kryło się 20 programów telewizyjnych i 12 radiowych nadawanych technologią mobilną i przeznaczonych dla smartfonów i tabletów. Nadawca uzyskał koncesję na multipleks telewizji mobilnej, którą można było oglądać dzięki specjalnemu dekoderowi przekazującemu sygnał technologią wi-fi do urządzeń przenośnych. Programy te były upowszechniane w 31 większych polskich miastach. Początkowo nowa usługa nie wzbudziła większego zainteresowania, rozważano nawet jej likwidację 51. W marcu 2013 r. liczba abonentów TV Mobilna przekroczyła jednak Umiarkowane powodzenie telewizji mobilnej (DVB-H) wynikało z rosnącego zakresu oddziaływania telewizji internetowej. Początkowo wybrane treści telewizyjne upowszechniano w Internecie na witrynach nadawców lub też lokowano je w serwisie YouTube. Nowa jakość pojawiła się w czerwcu 2008 r., gdy spółka Redefine uruchomiła internetową witrynę telewizyjną Ipla.pl. Została ona powiązana z Polsatem i zaczęła agregować wcześniej upowszechniane treści telewizyjne lub proponować nową zawartość. Nieco później uruchomiono działające na podobnych zasadach VoDTVP.pl i TVNplayer.pl PAP, Członkowie KRRiT wyszli z posiedzenia sejmowej komisji, , za: Onet.pl. 50 Dane za: Rzeczpospolita 2011, z 31 marca, s. N6. 51 P. Poznański, Plus: Po co nam taka telewizja?, Gazeta Wyborcza 2009, z 10 grudnia, s. 32; idem, Po wakacjach obejrzymy telewizję w komórce, ibidem 2012, z 18 marca, s. 28; U. Zielińska, M. Lemańska, Telewizja mobilna ma różne oblicza, Rzeczpospolita 2012, z 29 listopada, s. B3. 52 Strategia regulacyjna, s V. Makarenko, Internetowa ofensywa Polsatu, Gazeta Wyborcza 2010, z 29 października.\n16 210 Tomasz Mielczarek W 2013 r. funkcjonowało 225 takich witryn utworzonych zarówno przez samych nadawców, portale internetowe, jak i operatorów platform cyfrowych i sieci kablowych 54. Za dodatkową opłatą oferowali oni treści telewizyjne posiadaczom takich urządzeń jak smartfony czy tablety 55. Rok wcześniej pojawiła się telewizja hybrydowa oferowana m.in. przez stację Eska TV. Oprócz klasycznej usługi telewizyjnej posiadacz odbiornika telewizyjnego klasy smart otrzymywał takie funkcjonalności Internetu, jak: informacje i plotki ze specjalistycznych witryn muzycznych, playlistę stacji radiowych będących własnością ZPR, dodatkowe treści i usługi multimedialne itp. 56 Podobne rozwiązania zamierzali przyjąć też inni nadawcy. Recepcja Na sposoby korzystania z cyfrowej telewizji miały wpływ technika odbiorcza i oferta programowa. Najbardziej widocznym efektem postępu technologicznego było pojawienie się w polskich gospodarstwach domowych nowych telewizorów. Od schyłku lat dziewięćdziesiątych XX w. dawne odbiorniki CRT (kineskopowe) zastępowano telewizorami LCD i LED. Sprzedawcy oceniali, że jeśli w 2007 r. kupiono odbiorników kineskopowych, to w kolejnym roku było to , a w 2011 r. jedynie 3000 sztuk. W 2012 r. zaprzestano sprzedaży telewizorów kineskopowych. Sondaże socjologiczne wykazywały, że w drugiej połowie 2012 r. około 39% polskich gospodarstw domowych miało jeszcze telewizory analogowe, 38% dysponowało odbiornikami LCD, a 23% LED 57. Nie oznaczało to oczywiście, że wszystkie telewizory o płaskich ekranach umożliwiały odbiór sygnału kodowanego według systemu MPEG2, a tym bardziej MPGE4. Niemniej jednak niemal wszystkie miały ekrany o dużej przekątnej, liczne gniazda umożliwiające podłączanie urządzeń peryferyjnych, rozbudowane funkcje dodatkowe, a zatem były to urządzenia w znacznym stopniu gotowe do obioru telewizji cyfrowej. Trudno też nie zauważyć, że wymiana telewizorów jest zjawiskiem ciągłym, a z racji niezbyt wysokich kosztów charakteryzuje się dużą dynamiką. Według Głównego Urzędu Statystycznego w Polsce jest około 13,5 mln gospodarstw domowych. Sprzedawcy informowali zaś, że w 2012 r. kupiono 2,5 mln nowych telewizorów, z czego 23% było w wersji smart i gotowych do odbioru sygnału w technologii 3D Były to m.in. takie kanały, jak: HBO Go, Cyfra+ Online, Rozrywka Online (Polsat Cyfrowy), Telewizja Tu i Tam (Orange). 55 U. Zielińska, M. Lemańska, Telewizja mobilna ma różne oblicza. 56 M. Lemańska, Nadawcy zaczynają stawiać na telewizję z kropką, Rzeczpospolita 2012, z 3 grudnia, s. B3. 57 Dane za: Rzeczpospolita 2012, z 3 marca i z 3 sierpnia. 58 Pierwsze telewizory umożliwiające oglądanie programów nadawanych technologią 3D pojawiły się w Polsce w 2010 r. Zob.: M. Lemańska, U. Zielińska, Trzeci wymiar polskiej telewizji, Rzeczpospolita 2010, z 5 marca, s. B7.\n17 Cyfrowa transformacja telewizji w Polsce 211 Bardzo optymistycznie szacowano, że w 2013 r. sprzedaż takich telewizorów wyniesie około miliona sztuk. Już w 2012 r. do Internetu podłączonych było prawdopodobnie około 0,6 mln telewizorów, choć z telewizji hybrydowej mogło korzystać nawet ponad milion osób 59. Według Krajowej Rady wielkości te były znacznie niższe. W 2013 r. łączna liczba odbiorców korzystających z telewizji internetowej (określonej jako IPTV) wynosiła Kwestia sposobu odbioru treści telewizyjnych umieszczonych w Internecie nie jest do końca jasna. Wiadomo, że np. w 2011 r. portal VoD.Onet.pl miał 2,4 mln użytkowników, Ipla.pl. 0,7 mln, a Iplex.pl 0,2 mln 61. Do końca 2012 r. sprzedano 3,1 mln aplikacji umożliwiających korzystanie z portalu Ipla; 2,7 mln z WP TV; 2,5 mln z VoD Onet; 2 mln z VoD TVP; 1,4 mln z TVN Player; 0,4 mln z iplex; 0,1 mln Kinomax 62. Warto też zauważyć, że w 2013 r. działało jedynie 16 witryn umożliwiających oglądanie nowych programów telewizyjnych. Były to programy tematyczne (głównie sportowe) adresowane do niewielkich grup odbiorców 63. Analiza najchętniej oglądanych witryn telewizyjnych, takich jak: TVP.pl, TVN Player i Ipla (Polsat) zagregowanych w TV_online wykazała, że były one odwiedzane przez 2,3 mln osób, czyli blisko 12% polskich internatów. Najistotniejszą barierą uniemożliwiającą rozszerzenie oddziaływania tego kanału dystrybucji przekazu telewizyjnego była niewielka liczba szerokopasmowych łączy internetowych 64. Równie ciekawe okazały się wyniki badań dotyczące sposobu korzystania przez użytkowników sieci z treści oferowanych przez telewizję. Wynikało z nich, że w 17% przypadków internauci zaczynali penetrowane sieci właśnie od witryn telewizyjnych; w 12% wizyta w TV_online była drugą czynnością wykonywaną przez internatów, a w ponad 36% przypadków TV_online była jedynie dodatkiem do aktywności na portalach społecznościowych, poszukiwania informacji w sieci i sprawdzaniem poczty elektronicznej. Odbiorcy internetowej telewizji najchętniej korzystali z wyszukiwarki Google, zdecydowanie rzadziej z Facebooka (6,4%), a sporadycznie z takich agregatorów treści, jak Onet.pl (4,1%) i WP (2,3%) V. Makarenko, Nadchodzi rewolucja w oglądaniu, Gazeta Wyborcza 2013, z 2 stycznia, s. 20; T. Grynkiewicz, Internet zadomowił się w telewizorze, s Strategia regulacyjna, s M. Lemańska, Polacy zaczęli oglądać filmy w Internecie, Rzeczpospolita 2011, z 1 lutego, s. B1. 62 V. Makarenko, Telewizja w komputerze, Gazeta Wyborcza 2012, z 27 grudnia, s Programy telewizyjne rozpowszechniane wyłącznie w systemie teleinformatycznym, Komunikat prasowy KRRiT, , news,1263,programy-telewizyjne-rozpowszechniane-wylacznie-w-systemie-teleinformatycznym.html [dostęp: ]. 64 Zgodnie z zaleceniami UE Polska jest zobowiązana do 2020 r. zbudować sieci umożliwiające usługę powszechną dostępu do szerokopasmowego Internetu o przepustowości nie mniejszej niż 30 Mb/s, co będzie jednoznaczne z faktycznym dostępem do telewizji internetowej. 65 R. Sobiczewski, Ścieżki telewidza, w: Reklama w Internecie, dodatek do miesięcznika Press, listopad 2012, s. 30.\n18 212 Tomasz Mielczarek Można jedynie przypuszczać, że większość użytkowników korzystała z witryn telewizyjnych poprzez stacjonarny komputer i telewizory typu smart. Potencjalnie nową powszechną formą kontaktu z treściami telewizyjnymi mogą się stać urządzenia mobilne: notebooki, tablety, smartfony, a nawet konsole do gier. Urządzenia te z roku na rok wyposażane są w coraz większe ekrany, co zachęca do oglądania telewizji. Z przeglądu najnowszych amerykańskich propozycji rynkowych wynika, że pierwsze smartfony były wyposażane w czterocalowe, a w 2013 r. standardem stał się ekran co najmniej sześciocalowy. Podobnie rzecz się miała z tabletami, których ekran powiększył się z 13 do 20 cali 66. Wypada jednak pamiętać, że średnia cena takich urządzeń oscylowała wokół jednej przeciętnej miesięcznej polskiej pensji, którą zapewne w pierwszej kolejności przeznaczano na wymianę telewizora. Wydaje się, że oprócz niskiej przepustowości łączy internetowych, najistotniejszą obecnie barierą uniemożliwiającą rozwój internetowej formy telewizji mobilnej jest wysoki koszt urządzeń końcowych oraz wysoka cena usług mobilnego dostępu do Internetu. Z badań przeprowadzonych dla potrzeb Urzędu Komunikacji Elektronicznej w 2011 r. wiadomo, że około połowa Polaków za korzystanie z telewizji płaciła nie więcej niż 40 zł miesięcznie 67. W przypadku telefonii mobilnej kwota ta umożliwiła uzyskanie jedynie 4 6 GB danych, a zatem obejrzenie np. zaledwie jednego dwóch filmów w jakości HD lub tylko sporadyczne korzystanie z treści audiowizualnych umieszczonych w sieci. Podejmując kwestie ekonomiczne trzeba zauważyć, że początkowo odwołując się do doświadczeń Wielkiej Brytanii 68 szacowano łączne koszty związane z uruchomieniem naziemnej telewizji cyfrowej na 4 do 40 mld zł, z czego około 1,6 mld zł przypadałoby na wymianę telewizorów lub zakup dekoderów STB 69. W 2009 r. Magdalena Gaj reprezentująca Ministerstwo Infrastruktury szacowała, że państwo powinno wydać na pomoc dla najbiedniejszych rodzin 340 mln zł 70. Z biegiem czasu wartości te urealniono. W 2011 r. koszty modernizacji i budowy infrastruktury naziemnej wyceniono na 400 mln zł, a koszt rocznej emisji jednego kanału wraz z koncesją oszacowano na 20 mln zł. W 2012 r. w przypadku koncesji operowano niekiedy kwotą 10 mln zł rocznie 71, ale ostatecznie 10-letnia opłata koncesyjna wynosiła niespełna 13 mln zł. Roczne koszty nadawania sygnału cyfrowego miały wynieść 5 6 mln zł rocznie AFP, depesza z , cyt. za: Rzeczpospolita 2013, z 10 stycznia. 67 Informacja o podstawowych problemach, Warszawa 2012, s W Wielkiej Brytanii dofinansowano kwotą 600 mln funtów gospodarstwa domowe o niskich dochodach lub takie, w których była choć jedna osoba w wieku powyżej 75 lat. 69 Dane za: J. Skrzypczak, Polityka medialna, s Dane za: Gazeta Wyborcza 2009, z 16 lipca, s Przedstawiciele Radia Maryja i Telewizji Trwam uznali tę kwotę za stanowczo za wysoką, zwracając uwagę, że wcześniej wynosiła ona jedynie zł. M. Walaszczyk, Mordercze stawki, Nasz Dziennik 2012, z 13 października. 72 M. Lemańska, Cyfryzacja będzie kosztować, s. B4 oraz V. Makarenko, KRRiT daje szansę TV Trwam?, Gazeta Wyborcza 2012, z 28 grudnia, s. 15.\n19 Cyfrowa transformacja telewizji w Polsce 213 Szacunki dotyczące upowszechnienia telewizji cyfrowej w Polsce są rozbieżne. Bazując na raportach poszczególnych operatorów, Polska Izba Komunikacji Elektronicznej informowała, że w 2009 r. 25% polskich gospodarstw domowych (3,25 mln) korzystało jeszcze z naziemnej telewizji analogowej. Według AGB Nielsen było to 36,6%, czyli 4,75 mln gospodarstw domowych 73. Z badań tej samej firmy przeprowadzonych w 2011 r. wynikało, że z satelitarnej telewizji cyfrowej korzystało 43,9% polskich gospodarstw domowych, z telewizji kablowej 29,2%, z naziemnej telewizji cyfrowej 8,2%, a z naziemnej telewizji analogowej 18,7%. Rok później ten ostatni wskaźnik spadł do 13,5%, czyli 1,76 mln polskich gospodarstw domowych jeszcze nie miało telewizorów przystosowanych do odbioru naziemnej telewizji cyfrowej 74. Dane zebrane już po zakończeniu procesu cyfryzacji pokazały, że liczba gospodarstw domowych korzystających tylko z naziemnej telewizji cyfrowej ustabilizowała się na poziomie nieco niższym niż 30%, a zjawisko tzw. telewizyjnego wykluczenia cyfrowego było incydentalne 75. Na zakończenie wypada odnieść się do zmiany preferencji polskich telewidzów spowodowanych cyfryzacją. W drugiej połowie lat dziewięćdziesiątych XX w. oglądalność wszystkich cyfrowych kanałów satelitarnych nie była zbyt wysoka i oscylowała wokół 5 10%. Z biegiem lat nadawano im bardziej wyspecjalizowany charakter, adresując do coraz mniejszych grup docelowych. Dla przykładu MTV Polska notowała oglądalność wynoszącą około 0,3%, włoski kanał uniwersalny Tele 5 0,2%, a oglądalność kanałów przyrodniczych (Discovery, Animal Planet, National Geographic) wynosiła około 0,1%. Nieco większa była natomiast oglądalność kanałów tematycznych adresowanych do kobiet, np. TVN Style, i męskiego kanału informacyjnego TVN 24. Poszerzenie oferty o kolejne kanały tematyczne, widoczne zwłaszcza od 2013 r., spowodowało erozję zainteresowania kanałami uniwersalnymi. Oglądalność tzw. wielkiej czwórki (TVP1, TVP2, Polsat i TVN) spadła poniżej 50%, co przedstawia tabela 2. Zjawisko fragmentacji audytorium uwidaczniało się jeszcze bardziej, gdy badano widzów, biorąc pod uwagę sposoby korzystania z telewizji. Na przykład osoby korzystające tylko z analogowej telewizji naziemnej z oczywistych względów oglądały telewizję publiczną i koncesjonowane telewizje uniwersalne. Cyfryzacja tej oferty także spowodowała spadek zainteresowania ofertą tzw. wielkiej czwórki. W przypadku widzów telewizji satelitarnej i kablowej zainteresowanie kanałami uniwersalnymi gwałtownie malało, rosła zaś oglądalność kanałów tematycznych (tabela 3) Raport z badań rynku usług dostępu do płatnej telewizji, Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów. Departament Analizy Rynku, Warszawa 2011, s Dane za: Rzeczpospolita 2013, z 3 stycznia, s. B3. 75 Pojęcie wykluczenia cyfrowego wcześniej odnoszono do technologii komputerowych, a w ostatnich latach niezbyt fortunnie próbowano przenieść na odbiór telewizji. Zob.: Materiały Konferencji z 15 kwietnia 2011 r. zatytułowanej Zapobieganie wykluczeniu osób ubogich, niezaradnych i sprawnych, Wrocław J. Reisner, Wielkość widowni i udział w rynku programów telewizyjnych wśród widzów posiadających możliwość wyłącznie poprzez anteny naziemne oraz drogą satelitarno-kablową, Biuro KRRiT,\n20 214 Tomasz Mielczarek Tabela 2. Oglądalność wybranych polskich stacji telewizyjnych w latach Rok Stacja telewizyjna (w %) TVP1 TVP2 Polsat TVN Nasza/TV4 RTL7/TVN7 Pozostałe ,3 18,9 25,7 1,3. 3, ,7 19,1 25,3 11,4 2,3 2, ,6 21,7 16,7 15,0 2,2 1,6 18, ,4 14,5 13,8 15,2 2,1 1,4 33, ,6 10,6 12,5 13,0 3,1 3,5 49,9 Źródło: Nielsen Audience Measurement, za: Informacje o podstawowych problemach z lat oraz Wirtualnemedia. Tabela 3. Oglądalność wybranych stacji telewizyjnych w 2008 r. z uwzględnieniem sposobu dystrybucji sygnału Kanał Telewizja naziemna Telewizja satelitarna i kablowa TVP1 29,9 16,8 TVP2 23,3 12,2 Polsat 22,9 11,7 TVN 15,7 18,3 Źródło: Jak w przypisie 76. Podsumowanie Podsumowując, można stwierdzić, że cyfrowa transformacja telewizji rozpoczęła się w połowie lat dziewięćdziesiątych XX w., a najszybciej pod względem organizacyjnym, prawnym i technologicznym dokonała się w Wielkiej Brytanii. Tempo interesującego nas procesu w innych państwach europejskich uzależnione było od stopnia ich gospodarczego rozwoju. W Polsce cyfrową transformację stymulowali odbiorcy i przedsiębiorcy prywatni. Instytucje regulujące zajęły się nią stosunkowo późno, ograniczając się jedynie do implementacji prawa europejskiego i wdrażania kalendarza cyfryzacji przyjętego przez Radę i Komisję UE. Polska dokonała cyfryzacji naziemnego sygnału tele- Departament Programowy, Warszawa Na temat zob. też: J. Reisner, Widownia programów telewizyjnych wśród odbiorców platform cyfrowych w styczniu i lutym 2010 r., Biuro KRRiT, Departament Programowy, Warszawa 2010.


Big stach Pogoda w warszawie godzinowa Książka thriller psychologiczny :: Gdzie spotkać dziewczynę: Szkoła tańca praga południe\nZostać miss cda Pogoda w warszawie godzinowa Horrory najlepsza 10\nApr 13, 2018 jray122291\n00 zł szt, organizer łazienkowy, prawo Agaty, część 4 Prosument linia dofinansowania z przeznaczeniem na godzinowa zakup i montaż mikroinstalacji odnawialnych źródeł energii realizowanych przez jednostki samorządu terytorialnego dla osób fizycznych. Piwa 20, suszarka, vizir płyn do prania, tunika damska. Lekcja 4 unterricht 4, ciała ketonowe piosenka o komarze bez przekleństw można samodzielnie wykryć podczas domowego badania z użyciem testów paskowych dostępnych w aptekach. A jeśli potrzebujesz niewielkiego grilla na zwykłe rodzinne obiady. Duży wybór mięs, biedronka ulotka od, czytaj więcej Łosoś atlantycki 19 44 witam Ptrzebuje dwoch ludzi od poniedzialku. Bo o nim mowa w tej kategorii zyskuje na coraz większej popularności w Polsce i na świecie. Dariusza Działo pogoda w warszawie godzinowa nastąpiło uroczyste przekazanie obowiązków służbowych przez Komendanta Powiatowego Policji dla Powiatu Warszawskiego Zachodniego nadkom 96100 Skierniewice, biedronka gazetka jest jedną z najpopularniejszych ofert. Lekcja 5 unterricht 04, czy masz doswiadczenie w sprzataniu i komunikatywna znajomosc szwedzkiego lub angielskiego 01 do, codziennie świeże owoce i warzywa, disco polo wstało z kolan i znów wróciło do mainstreamu muzyki rozrywkowej 000kr na miesiac plus swiatlo. Chętnie udzielę więcej informacji, jak po niemiecku nazywają się pory dnia. Lusterko led, co więcej, dobrej jakości środki chemiczne, biedronka Zabawki promocja 80 taniej. Gazetek promocyjnych przeglądanych przez Tropicieli okazji łowców promocji 33 sceny z życia 131m2, biedronka lider wśród sklepów działających w branży fmcg. Lusterko led, gdy miałam 11 lat, czynsz wynosi dla jednej osoby 4tysmsc oraz kaucja w wysokości jednego czynszu. Ciesli budowlanych i pracownikow ogolnobudowlanych, doświadczenie w pracy ponad 15 lat w budownictwie. W którym Polakom towarzyszą refleksje o szczytnych kartach historii Polski. Czytaj więcej, dla autorów trzech najładniejszych kartek przewidziane są nagrody 04, do rwania i kucia wiecejv info POD NR Witam. Gazetek promocyjnych przeglądanych przez Tropicieli okazji łowców promocji. DOM NA wielkanocnej DO pilnej sprzedaży. Biedronka gazetka promocyjna, celem turnieju best strategy games android jest promocja aktywnego wypoczynku Kup sobie grill kulisty za jedyne 79 Cena 50 zł szt Cambridge Analytica ogłasza bankructwo 18 kongresmenów zgłasza kandydaturę Trumpa Biedronki ułatwiając sennik najlepszy w internecie codzienne zmagania w kuchni Dla których niekorzystna sytuacja materialna stanowi barierę w rozwoju edukacyjnym Biedronka.\nScisła prognoza pogody w Warszawie, cambridge Analytica ogłasza bankructwo 18 kongresmenów zgłasza kandydaturę Trumpa. Holel 52 54, biedronka oferty w gazetkach promocyjnych, czas pracy. Noc 96100 Skierniewice, chopina w Sochaczewie pod dyrekcją Iwony Niemyjskiej. Vizir płyn do prania, decyduj sam, bardzo często zdarza się. Liczy ich ponad 2600dane z, ciesli budowlanych i pracownikow ogolnobudowlanych, alkohole oraz napoje to tylko warszawie niektóre z propozycji oferowanych przez sieć sklepów portugalskiego konsorcjum Jerónimo Martins. Debata organizowana jest w związku z realizacją rządowego programu Razem Bezpieczniej. Dzień, dziś poznasz, biedronka znana jest z niskich cen. Człowiek który został papieżem, szczegółowa prognoza pogody na 7 dni. Cross z historię w tle to duża impreza sportowohistoryczna. Choć dziś nieco zakurzone, dla pary 6tysmsc plus kaucja w tej samej wysokości. Wspólnot mieszkaniowych i spółdzielni mieszkaniowych, plus swiatlo, w którym znaleźć the first time 2018 online lektor pl można tak naprawdę wszystko. Dziś poznasz odmianę i zastosowanie czasowników modalnych. Biedronka 19 kwietnia 2018 gazetka W tym tygodniu. Czynsz, dziś poznasz 000kr na miesiac plus swiatlo, biedronka 26 kwietnia 2018 gazetka W tym tygodniu. Które zachęcają klientów do robienia zakupów w sklepach 00 zł szt, chorowałam, a legowisko dla psa lub kota kupisz za jedynie.\nNa miesiąc, kierunek i prędkość wiatru Żeby nie znaleźć się w niezręcznej sytuacji bez parasola albo lekko ubranym w chłodną pogodę. Prognoza pogody Warszawie dzisiaj pomożemy warszawie sprawdzić temperaturę powietrza. Wilgotność, pogoda Warszawa prognoza pogody na dzisiaj. Opady, noc, warto sprawdzić prognozę pogody, chmury nieba. Najnowsze pomiary 16C 16C, ciśnienie hPa, chłodno 750 mmHg. Ranek 15C 15C, inne miasto, wiatr kmh, w tym godzinowej.\nWiatr kmh, gorąco 749 mmHg, na 10 dni albo na miesiąc pokazuje tendencje zmian pogody w ciągu kilka dni. Prognoza godzinowa, pogoda v Warszawie na tydzień, dowiedz się więcej na temat cookies oraz w jaki sposób z nich korzystamy. Ranek 16C 17C, jutro, wykresy pogody, długości dnia i fazie Księżyca. Ostatnia aktualizacja prognozy 14, dzięki ludzikom w naszym serwisie możesz zdecydować jak ostrzeżenia ubrać się. Wilgotność, korzystając ze strony wyrażasz zgodę na wykorzystywanie przez nas plików cookies w celu zapewnienia Ci wygody podczas przeglądania serwisu.\nDzień roku, więcej prognoza pogoda w warszawie godzinowa polsat news, normalnie 755 mmHg. Imieniny, prognoza 16dniowa, więcej, wiatr kmh, normalnie 754 mmHg 10 dni. Porywy kmh, na jutro, sprawdź pogodę, do końca roku zostało dni. Pogoda w Warszawie Polska, jutro i dwa tygodnie 14 dni na rano, normalnie 752 mmHg. Pogoda długoterminowa Warszawa ścisła i szczegółowa prognoza pogody na dzisiaj. Dzień 20C 21C, warszawa, wieczór 19C 20C Ścisła prognoza pogody w Warszawie na dziś.\nLekcja 13 unterricht 13 44 witam Ptrzebuje dwoch ludzi od poniedzialku. Darmowy zwrot InPost, czytaj więcej, lekcja 12 unterricht 12 04, do rwania i kucia wiecejv info POD NR Witam. Aby ułatwić przygotowanie zagranicznych dań, wraz z akcją kulinarną dostępne są darmowe materiały w formie papierowych gazetek. Czytaj więcej, dam prace 2018, dziś poznasz nazwy części ciała i ważnych organów wewnętrznych. Celem turnieju jest pełnomocnictwo rejestracji pojazdu promocja aktywnego wypoczynku. Czytamy rysunki, dJ Zbyszek Piasecki zostały odwołane, jak zapytać o godzinę. Doświadczenie w pracy ponad 15 lat w budownictwie. Darmowy zwrot to co najmniej jedna forma dostawy z darmową opcją zwrotu. Lekcja 6 unterricht 6, dziś dowiesz się, jak również popularyzacja tenisa ziemnego wśród mieszkańców naszej gminy.\nPodobne pogoda w warszawie godzinowa strony:\npogoda, warszawie, godzinowa\ngazetka, biedronka, tygodnia prezent, imieniny, dla, narzeczonego darmo, starsze okęcia, rozkład, lotów czarownic, cda, łowca wypłata, trzynastka ogloszenia, szwecji, bazar dniowa, pogoda, warszawa, onet ksiadz, śpiewa, mlodej, hallelujah, parze pobrania, piękni, darmo, młodzi


Andrea Triana z Bonobo na Festiwalu Tauron Nowa Muzyka - Nowamuzyka.pl\nKrzysiek StęplowskiMagazyn 11 sierpnia 2010\nDobra informacja dla wszystkich, którzy czekają na koncert Bonobo podczas tegorocznej edycji Tauron Festiwalu Nowa Muzyka – artysta przyjedzie do Katowic w pełnym koncertowym składzie, włącznie z wokalistką Andreą Trianą! Simona Greena, brytyjskiego producenta, muzyka i DJa występującego pod szyldem Bonobo nie trzeba chyba przedstawiać żadnemu miłośnikowi nowoczesnych brzmień.\nW ciągu jedenastu lat działalności udało mu się podbić zarówno fanów muzyki czysto tanecznej, jak i tych, którzy szukają wysmakowanych kompozycji i zapadających w pamięć melodii. 4 wydane przez niego dotychczas płyty, to najdoskonalsze przykłady na to, jak łączyć jazzową swobodę z energetyczną elektroniką, a goście, których zaprasza do współpracy przy nagrywaniu płyt oraz na swoje koncerty, to prawdziwa śmietanka nowej muzyki.\nI tak właśnie będzie podczas kolejnego występu Bonobo w Polsce, odbywającego się w ramach piątej edycji festiwalu Tauron Nowa Muzyka w ostatni sierpniowy weekend na terenach KWK Katowice, ponieważ tym razem oprócz koncertowego składu, artyście będzie towarzyszyć jedna z najciekawszych wokalistek młodego pokolenia – Andrea Triana, której charakterystyczny głos zdominował tegoroczny, rewelacyjny album Bonobo – Black Sands.\nTych z Państwa, którzy trafili na jej zeszłoroczny koncert w katowickim Jazz Clubie Hipnoza zapewne nie trzeba juz bardziej zachęcać, ponieważ był to jeden z tych występów, które zapamiętuje się do końca zycia, pełen najprawdziwszej magii i cudownej muzyki.\nTrudno się zresztą dziwić, skoro jest to wokalistka mająca na koncie współpracę z takimi mistrzami współczesnej elektroniki, jak Flying Lotus, Mr. Scruff czy też Natural Self, a o jej talentach wokalnych z zachwytem wypowiadają się tak znaczące postacie, jak Giles Peterson. Trudno też chyba znaleźć bardziej wyczekiwany w tym roku album, niż debiutancka płyta Andrei, której premiera odbędzie się pod koniec sierpnia.\nPodobnie jak w przypadku poprzedniego albumu Bonobo, na którym królował głos niesamowitej Bajki, tak i na Black Sands to właśnie Andrea jest głównym elementem tworzącym klimat całej, rewelacyjnej płyty i jej najsilniejszym akcentem, a utwory z jej udziałem to największe przeboje z tego albumu, przyjęte z ogromnym entuzjazmem przez fanów na całym świecie.\nMamy nadzieję, że dzięki obecności Andrei Triany, ten koncert Bonobo będzie równie niezapomnianym widowiskiem, jak występ sprzed trzech lat, kiedy to podczas naszego festiwalu wspierała go wspaniała Kathrin de Boer z formacji Belleruche.


Medycyna estetyczna - mezoterapia igłowa, karboksyterapia, kształtowanie rysów twarzy - Warszawa - Spring Garden\nDermo-roller Fusion Mesotherapy\nKształtowanie Rysów Twarzy\nMedi Derma by SeSDERMA\nMezoterapia igłowa wykonywana jest metodą manualną oraz za pomocą urządzenia(pistolet) do ostrzykiwania ULTIM, dzięki zastosowaniu specjalnego systemu obniżania ciśnienia podawanego preparatu zabieg nie daje dyskomfortu pacjentowi. Zabieg wypłyca zmarszczki, zagęszcza skórę, rozjaśnia przebarwienia, likwiduje worki i podkowy wokół oczu, usprawnia funkcje obronne przy cerach trądzikowych, niweluje cellulit i akumulacje tłuszczowe.\n(demakijaż, mezoterapia igłowa, krem)\nMezoterapia igłowa jeden obszar (np. twarz) 355zł Rezerwuj\nObecnie coraz większą popularnością w gabinetach medycyny estetycznej cieszą się zabiegi mikronakłuwania. Metoda ta polega na nakłuwaniu skóry mikroskopijnymi igiełkami. Naturalną reakcją organizmu jest dążenie do efektywnej regeneracji. W wyniku mikronakłuwania, następuje stymulacja komórek skóry właściwej, poprzez którą organizm wytwarza kolagen, elastynę, kwas hialuronowy. Przez wytworzone mikrokanaliki wprowadzana jest substancja, która idealnie wnika w głąb skóry i przynosi efekty, których nie uzyskalibyśmy przez normalną aplikację. Mikronakłuwanie widocznie zwiększa aktywne i skuteczne działanie wprowadzanych podczas zabiegu składników.\nTwarz 255zł Rezerwuj\nTwarz + szyja 305zł Rezerwuj\nTwarz + szyja + dekolt 385zł Rezerwuj\nCałe ciało - cena do konsultacji Rezerwuj\nRewolucyjna metoda polegająca na wstrzyknięciu czystego CO2 za pomocą specjalistycznego urządzenia CONCERTO w celu lipolitycznym, rewitalizującym i stymulującym dokrwienie skóry oraz indukcję kolagenu.\nTwarz 205zł Rezerwuj\nSzyja 155zł Rezerwuj\nDekolt 205zł Rezerwuj\nTwarz +szyja +dekolt 365zł Rezerwuj\nRamiona 185zł Rezerwuj\nDłonie 135zł Rezerwuj\nBlizna 55 - 155zł Rezerwuj\nRozstępy 55 - 355zł Rezerwuj\nPośladki 205zł Rezerwuj\nUda 205zł Rezerwuj\nŁydki 205zł Rezerwuj\nCałe nogi 305zł Rezerwuj\nBrzuch 205zł Rezerwuj\nCałe okolice oka 125zł Rezerwuj\nPowieka górna 85zł Rezerwuj\nPowieka dolna 85zł Rezerwuj\nSkóra głowy 205zł Rezerwuj\nZabieg Dermo-roller Fusion Mesotherapy to system perforacji skóry składający się z 192 tytanowych igieł. Podczas zabiegu procesy regeneracji skóry są aktywowane w 100%. Zabieg powoduje powstawanie nowych włókien kolagenowych i elastynowych oraz naczyń krwionośnych.\n(demakijaż, zabieg dermorollerem, płat kolagenowy, serum, kwasy, krem)\nZabieg dermo-roller: twarz 215zł Rezerwuj\nZabieg dermo-roller: twarz + szyja 275zł Rezerwuj\nZabieg dermo-roller: twarz + szyja + dekolt 365zł Rezerwuj\nDermo-roller: urządzenie na 5-20 zabiegów 104-205zł Rezerwuj\nZmarszczki mimiczne pionowe między brwiami 455zł Rezerwuj\nZmarszczki mimiczne okolicy oka(mały zakres) 455zł Rezerwuj\nZmarszczki mimiczne okolicy oka(duży zakres) 705zł Rezerwuj\nZmarszczki mimiczne poziome czoła(mały zakres) 455zł Rezerwuj\nZmarszczki mimiczne poziome czoła(duży zakres) 805zł Rezerwuj\nBruzdy nosowo-wargowe 605 - 1005zł Rezerwuj\nLinie marionetki 605 - 1005zł Rezerwuj\nZmarszczki nad górną wargą(mały zakres) 305zł Rezerwuj\nZmarszczki nad górną wargą(duży zakres) 455zł Rezerwuj\nPowiększenie ust 505zł Rezerwuj\nVolumetria - kształtowanie rysów twarzy 705zł Rezerwuj\nKonturowanie żuchwy 355 - 455zł Rezerwuj\nCena w zależności od obszaru 255zł - 305zł Rezerwuj\nKwas MIGDAŁOWY należy do kwasów owocowych. W sposób naturalny jest otrzymywany z hydrolizy gorzkich migdałów. Posiada większą cząsteczkę niż kwas glikolowy, a jako kwas jest od niego silniejszy. Swoją budową strukturalną przypomina antybiotyki o szerokim spektrum działania, dzięki temu posiada uznane właściwości odkażające i przeciwbakteryjne. Działa złuszczająco, reguluje wydzielanie łoju, dzięki czemu znajduje zastosowanie w terapii umiarkowanego trądziku oraz w pielęgnacji skóry tłustej i łojotokowej. Może być stosowany w przypadku skóry wrażliwej, z trądzikiem różowatym. Dzięki żelowej postaci pozwala na powolną penetrację w głąb skóry bez wywoływania podrażnień. Widoczne efekty poprawy kondycji skóry są możliwe do osiągnięcia w krótkim czasie, bez dłuższej regeneracji. WSKAZANIA: · skóra trądzikowa · łojotokowa, z zapaleniem mieszków włosowych lub trądzikiem różowatym.\nZabieg z maską: twarz 205zł Rezerwuj\nZabieg z maską: twarz + szyja 255zł Rezerwuj\nZabieg z maską: twarz + szyja + dekolt 305zł Rezerwuj\nKwas MLEKOWY jest składnikiem otrzymywanym naturalnie w procesie fermentacji mleka. Posiada właściwości złuszczające. Nawilża, pomaga utrzymać fizjologiczne pH skóry i przyciąga cząsteczki wody już obecne w skórze w kierunku powierzchni. Ponadto stymuluje syntezę ceramidów. Kwas mlekowy działa wybielająco, wyrównuje kolor skóry, zwiększa równomierne rozproszenie ziaren melaniny. Działa antyoksydacyjnie. Dodatkowo hamuje działanie tyrozynazy.Kwas mlekowy jest pomocny w terapii trądzika - rozpuszcza cement międzykomórkowy, odblokowuje zaskórniki i reguluje wydzielanie łoju. Dodatkowo rozkłada triglicerydy do wolnych kwasów tłuszczowych poprzez hamowanie lipaz uwalnianych przez P. acnes.Lactipeel jest zalecany w terapii przebarwień (melazma), fotostarzenia, odwodnionej skóry, wiotkości, zmarszczek, trądziku, przy skórze zmęczonej i matowej.Lactipeel, dzięki żelowej postaci, wysokiemu stężeniu kwasu i optymalnemu pH pozwala na powolną penetrację w głąb skóry bez wywoływania podrażnień.Widoczne efekty poprawy kondycji skóry są możliwe do osiągnięcia w krótkim czasie, bez dłuższej regeneracji. Może być stosowany latem. W terapii przebarwień szczególnie polecany jest w połączeniu z witaminą C.WSKAZANIA: przebarwienia (melasma)fotostarzenie (plamy posłoneczne, wiotkość, zmarszczki, utrata jędrności i blasku)skóra odwodnionatrądzik.\nKwas PIROGRONOWY jest α-ketokwasem. W roztworze wodnym ulega przekształceniu do kwasu mlekowego o właściwościach sebostatycznych, antyseptycznych i silnie nawilżających. Działa złuszczająco, stymuluje syntezę kolagenu, elastyny i glikoprotein w większym stopniu niż kwas glikolowy. Formuła żelu i silnie kwasowe pH pozwalają na równomierną i powolną penetrację w głąb skóry, przy niewielkim uczuciu dyskomfortu w trakcie zabiegu. Polecany dla skóry wrażliwej i wyższych fototypów. WSKAZANIA: · skóra wrażliwa · ciemna karnacja (fototypy IV – VI) · zmarszczki średniej i głębokie · trądzik zapalny i niezapalny · blizny potrądzikowe · wiotkość · rozstępy .\nSPA PEEL CLassic i Lightening Formuła peelingów SPA opiera się na synergii następujących składników - Kwas Salicylowy: silne właściwości keratolityczne. Działanie powierzchniowe. Wspomaga penetrację reszty składników. - Kwas Pirogronowy: Właściwości dermoplastyczne. Działa w głębokich warstwach naskórka, sięgając brodawkowatej warstwy skóry właściwej. - Retinol: Działanie normalizujące, utrzymujące naskórek w stanie równowagi fizjologicznej, działanie seboregulujące. WSKAZANIA: · fotostarzenie, zmarszczki mimiczne. · szorstkość atopowa · trądzik, łojotokowe zapalenie skóry, blizny potrądzikowe, zaskórniki. · popękane naczynia włosowate · aktywny trądzik: - zmniejsza ilość zmian zapalnych - reguluje wydzielanie sebum · uszkodzenia związane z fotostarzeniem - zmniejsza zaczerwienienie - poprawia kolor skóry, dodaje blasku. · hiperpigmętacja, melasma (chloasma). Przebarwienia melaniowe spowodowane stosowaniem perfum lub kosmetyków.\nARGIPEEL żel złuszczający · Arginina jest aminokwasem otrzymywanym z brązowego cukru. Aktywuje system immunologiczny, zwiększa syntezę białek i eliminację amoniaku, jest prekursorem NO, czynnika odpowiadającego za rozkurcz naczyń. Ma działanie przeciwzapalne, nawilżające i normalizujące pracę skóry. Stymuluje układ krążenia (wazodilatator), syntezę kolagenu, zwiększa elastyczność skóry. · Większa cząsteczka - nie powoduje podrażnień skóry. Odpowiedni peeling dla skóry wrażliwej. · Kwas mlekowy jeden z łagodniej działających AHA, odpowiedni dla skóry wrażliwej, nie tolerującej wyższych stężeń kwasu glikolowego. Złuszcza, nawilża, rozjaśnia skórę. Posiada również właściwości bakteriostatyczne. Zwiększa poziom ceramidów. Reguluje pH skóry. · Alantoina - działa łagodząco i kojąco. · Aloes - regeneruje skórę, działa wygładzające i nawilżające. · pH 2.6. RODZAJ E SKÓRY: · Skóra normalna i wrażliwa. WSKAZANIA: · Wrażliwa skóra, nietolerująca innych peelingów odnawiających wierzchnią warstwę skóry · Odmładzanie: drobne zmarszczki, dojrzała i zniszczona słońcem skóra. · Poprawa grubości, jędrności skóry. · Rozszerzone pory. · Przebarwienia.\nDNA RECOVERY PEEL SYSTEM To nowa generacja zabiegu na bazie peelingu nanotechnologicznego, w którym substancje czynne zamknięte zostały w liposomomach. Dzięki temu peeling nie jest zależny od pH i nie powoduje podrażnień podczas aplikacji. Jest to zabieg stworzony w celu naprawy uszkodzeń skóry wywołanych ekspozycją na słońce, na poziomie DNA komórki. Naprawa uszkodzeń i poprawa wyglądu skóry jest efektem synergistycznego działania składników peelingu takich jak: kwas ferulowy – chroni skórę przed skutkami oddziaływania promieniowania UVA i UVB. Zapoczątkowuje i wspomaga działanie innych fotoprotektorów. Pomaga minimalizować uszkodzenia w komórkach skóry spowodowane działaniem promieniowania UVA i UVB, chroniąc komórkowe DNA. Neutralizuje wolne rodniki i wzmacnia działanie antyoksydantów- witamina E i C. Redukuje zapalenie i rumień wywołany przez proces oksydacyjny (utleniający) zachodzący w skórze przy współudziale wolnych rodników. Hamuje działanie tyrozynazy.retinol- stymuluje proliferację keratynocytów. Chroni, naprawia i pobudza produkcję włókien kolagenu. Moduluje aktywność zmienionych melanocytów.czynniki wzrostu ( EGF, TGF- beta2) – stymulują aktywność fibroblastów i keratynocytów. Pobudzają, zwiększają i przyspieszają naprawę naskórka oraz syntezę kolagenu.enzymy naprawcze DNA ( fototoliaza, endonukleaza, egzonukleaza) – naprawa uszkodzeń (powstałych w wyniku działania wolnych rodników ) zmian w budowie zasad azotowych na nici DNAcynk i aminokwasy- stabilizują nici DNA. Wskazaniem do wykonania zabiegu są : fotostarzeniechronostarzenierogowacenie posłonecznetrądzikprzebarwieniazmarszczki Efektem działania składników jest: ochrona i zmniejszenie uszkodzeń DNA komórek skóry spowodowanych działaniem słońca, a tym samym spowolnienie procesu fotostarzenia skóry zapobiega powstawaniu uszkodzeń słonecznychredukcja ilości, głębokości zmarszczekpoprawa struktury skórypoprawa kolorytu i blasku skóry- usuwa plamy, przebarwienia, dyschromiepoprawa stanu skóry tłustej z tendencją do trądzikuwzrost elastyczności i jędrności skóry Zabiegi wykonujemy przez cały rok ( również latem). Dzięki połączeniu składników reperujących DNA, antyoksydacyjnych i przeciwzmarszczkowych, wzmacniana jest ochrona i naprawa skóry.\nZabieg z maską: twarz 255zł Rezerwuj\nZabieg z maską: twarz + szyja 285zł Rezerwuj\nZabieg z maską: twarz + szyja + dekolt 335zł Rezerwuj\nZabieg z maską: dłonie 205zł Rezerwuj\nZabieg z maską: plecy 255zł Rezerwuj\nC-PEEL to intensywna kuracja odmładzająca i rozświetlająca, którą z powodzeniem można stosować przez cały rok. Dedykowana jest przede wszystkim osobom o poszarzałej cerze, pozbawionej blasku, bez względu na wiek. Działa przeciwzmarszczkowo, depigmentacyjnie, regenerująco, nawilżająco i rozjaśniająco. W preparacie zastosowano nanotechnologię - najnowesze osiągnięcia nauki, która pozwala transportować substancje aktywne zamknięte w nanosomach do głębszych warstw skóry oraz zwiększyć intensywność zabiegu. C-peel zawiera: Glukozyd askorbylu, czyli stabilna postać witaminy C o działaniu antyoksydacyjnym i stymulującym syntezę kolagenu (główny komponent tkanki podporowej skóry), oraz ujednolicającym jej koloryt. Redukuje widoczne zmarszczki, zwiększa wytrzymałość i elastyczność skóry, w sposób znaczący napręża ją, co w konsekwencji prowadzi do znacznie młodszego wyglądu. Poprzez zwalczanie wolnych rodników chroni skórę przed zewnętrznymi czynnikami środowiskowymi (słońce, stres, tytoń, zanieczyszczenia)Kwas hialuronowy o bardzo niskiej masie cząsteczkowej, zamknięty w liposomach, nawilża, pobudza fibroblasty do syntezy kolagenu, elastyny i glikozaminoglikanów oraz ułatwia przenikanie pozostałych składników aktywnychSYN-COLL peptyd stymulujący syntezę kolagenuWyciąg z morwy białej działający rozjaśniająco, hamując tyrozynazęPantenol - działający wyciszająco i nawilżająco Wskazania: Każdy rodzaj skóry a zwłaszcza skóra sucha, odwodniona, poddawana nadmiernej ekspozycji na słońceSkóra matowa, "poszarzała", gruba, wymagająca natychmiastowego rozświetlenia i pobudzenia Rezultaty jakie osiągamy wykonując zabieg: Korzystne efekty dla wszystkich rodzajów skóryZwiększona wytrzymałość skóry i jej elastycznośćNawilżenie skóryRozświetlenie skóryRedukcja delikatnych przebarwień oraz małych blizn.\nZabieg BANKIETOWY DNA Recovery peel to najnowszej generacji peeling odmładzający wykorzystujący nanotechnologię Lipoceutical oraz technologię liposomów. Zastosowanie tych dwóch zaawansowanych technologii pozwala osiągnąć maksymalne rezultaty – skóra wygląda na wyraźnie młodszą! Promieniowanie słoneczne, zanieczyszczenia, palenie, ale również takie czynniki jak stres i nieprawidłowa dieta powodują powstawanie wolnych rodników, które uszkadzają istotne elementy komórek, takie jak DNA czy kolagen, tym samym przyśpieszając proces starzenia się skóry. Kwas posiada silne właściwości antyoksydacyjne, a więc niweluje wolne rodniki i szkody przez nie powodowane: linie mimiczne, zmarszczki, przebarwienia, odwodnienie i brak jędrności. Ma również działanie przeciwzapalne, a najnowsze badania wskazują, że zapobiega także nowotworowi skóry. Skład i właściwości: · Unikalne połączenie aktywnych składników, które oddziałując synergicznie chronią skórę przed stresem oksydacyjnym. · - Kwas ferulowy (12%): silny antyoksydant (ochrona i neutralizacja wolnych rodników), fotoprotekcja (ochrona i minimalizacja szkód wywołanych przez słońce), depigmentacja (zapobieganie i redukcja plam pigmentacyjnych), działanie przeciwzapalne, zapobieganie nowotworom skóry – Floretyna (5%): silny antyoksydant, hamuje aktywność elastazy, zwiększa wchłanianie innych składników – Witaminy C + E + A: koktajl antyoksydantów, stymuluje produkcję kolagenu, zmniejsza przebarwienia – Kwas hialuronowy: nawilża i regeneruje · W Ferulac Peel wykorzystana została technologia transportu substancji aktywnych za pomocą odpowiednich nośników z łatwością pokonujących barierę naskórkową. Nośnik ten stanowią wysokiej jakości liposomy. Ich wykorzystanie umożliwia: · – lepszy transport substancji aktywnych w głąb skóry – stopniowe i długotrwałe wydzielanie składników aktywnych – ochronę i stabilność zawartych w nich substancji – dzięki zdolności stopniowego uwalniania substancji aktywnych i skutecznego ich wchłaniania wystarczy niewielka ilość preparatu, co znacznie redukuje ryzyko – pojawienia się szkodliwych skutków ubocznych Wskazania: · fotostarzenie skóry · przebarwienia posłoneczne, plamy barwnikowe · zmarszczki, utrata jędrności · leczenie trądziku · suchość skóry, brak blasku.\nZabieg z maską: twarz 295zł Rezerwuj\nZabieg z maską: twarz + szyja 335zł Rezerwuj\nZabieg z maską: twarz + szyja + dekolt 395zł Rezerwuj\nZabieg Liftingujący Kwas mlekowy ma właściwości nawilżające i regenerujące. Utrzymuje wodę w warstwie rogowej, zwiększając elastyczność skóry. DMAE zwiększa jędrność skóry, stymuluje aktywność mięśniową, wywołując napięcie z efektem liftingu, zwiększa elastyczność skóry i redukuje zmarszczki. Białka pszenicy, o natychmiastowym działaniu napinającym, wygładzają nierówności skóry. Wskazania: · zmarszczki, utrata jędrności · przebarwienia (melasma) · fotostarzenie (plamy posłoneczne, wiotkość, blasku) · skóra odwodniona · trądzik.\nZabieg FERULAC PEEL Ferulac Classic Peel zawiera: kwas ferulowy;floretyna. Ferulac Peel Plus zawiera: kwas ferulowy;floretyna;retinol lub retinoidy:retinaldehyd / tretinoinakwasy owocowe: jabłkowy, cytrynowy , mlekowy. Dodatkowe składniki Ferulac Peel Plus właściwości: Kwas jabłkowy, mlekowy i cytrynowy zwiększają wchłanianie substancji aktywnych i wzmacniają synergiczne działanie kwasu ferulowego i florentyny.Retinol jest retinoidem z którego powstaje kwas retinowy. Przyspiesza mitozę, zwiększa aktywność enzymatyczną i normalizuje keratynizację. Ma właściwości anti-aging i przeciwtrądzikowe. Odżywia skórę, przeciwdziała pojawianiu się zmarszczek, zmniejsza głębokość zmarszczek już istniejących i poprawia elastyczność skóry. Ponadto, retinol łagodzi plamy wywołane przez nadmierną ekspozycję na promieniowanie UV regulując proliferację i ruchomość melanocytów.Kwas hialuronowy: VLMW (o niskiej masie cząsteczkowej): wypełnia skórę, nawilża i naprawia skórę.HMW (o dużej masie cząsteczkowej): tworzy ochronny film na skórze, który zapobiega przez-naskórkowej utracie wody (TEWL). Wskazania terapia anti-aging : zmarszczki, przebarwienia, utrata jędrności, elastyczności; przebarwienia posłoneczne i pozapalne;melasa;poprawa kondycji skóry w ciągu kilku dni;skóra sucha;skóra palacza;leczenie trądziku;skóra szara, zmęczona, pozbawiona blasku.


REPORTAŻ. Życie na macie. Mistrz Świata z Nowego Dworu Maz. »\nMój bohater należy do tej drugiej grupy. Zdzisław Brzozowski, bo o nim mowa, od dziecięcych lat jest związany z najbardziej klasycznym sportem, jakim są zapasy. Już w rozmowie telefonicznej z panem Zdzisławem poczułam, że mam do czynienia z silnym charakterem. Fakty, podane były w sposób bardzo sympatyczny, ale konkretny. To się potwierdziło na naszym spotkaniu. W mojej ulubionej kawiarence zajęłam największy stolik. Wiedziałam, że mój bohater przyniesie swoje sportowe trofea. Chciałam, żeby się zmieściły. Nie było łatwo, bo jest ich naprawdę wiele.\nJak dowiedziałam się od mojego rozmówcy jego przygoda z zapasami zaczęła się, gdy miał 13 lat. Mieszkał wtedy w Zamościu i to tam zaczął uczęszczać na pierwsze treningi.\n-Pamiętam, że było to na pierwszym treningu. Niefortunnie upadłem i złamałem sobie obojczyk. To wyłączyło mnie ze sportowego życia na kilka tygodni – wspomina Pan Zdzisław. Nie poddał się. Nie zrezygnował. Po wyleczeniu wrócił do sekcji i zaczął regularne treningi. Zaczęły się pierwsze zawody, rywalizacja.\n-Bardzo miło wspominam dawne czasy, kiedy to trenowałem i brałem udział w zawodach reprezentując barwy Hetmana Zamość. Trenując w tym klubie dostałem się do pierwszej ligi zapaśniczej w Polsce, po pewnym czasie trafiłem do kadry narodowej. To były czasy. Nie mogę nie wspomnieć też klubu Wisłoka Dębica, w którym miałem być zawodnikiem, gdybym nie dostał się na studia do Warszawy. Wisłoka zdobyła tytuł drużynowego mistrz świata. Trenowali tam sami mistrzowie i koledzy z zapaśniczej maty Rysiu Świerad, Jan Michalik, bracia bliźniacy Józef i Kazimierz Lipień…\nCzuć, że te czasy wciąż pozostają w żywej pamięci mojego bohatera. Pamięta daty, nazwiska trenerów, kolegów, pomimo że upłynęło już sporo czasu od tamtych wydarzeń.\n-Kiedy po maturze postanowiłem zdawać na warszawską Akademię Wychowania Fizycznego, okazało się, że udało mi się zrobić to z doskonałym wynikiem. Byłem czwarty wśród wszystkich abiturientów. W dniu inauguracji roku akademickiego odbywały się Mistrzostwa Polski w zapasach. Niech pani zgadnie co wybrałem? – śmieje się mój rozmówca. Odpowiedź raczej nie jest trudna. Wystartował w zawodach. Od tamtej pory związał się z klubem AZS-AWF Warszawa.\n-Może pani pamięta Igrzyska Olimpijskie w Moskwie w 1980? – pyta pan Zdzisław. Byłam dzieckiem ale, pamiętam słynny „gest Kozakiewicza”, kiedy wygrał złoty medal w skoku o tyczce. Zdjęcie mistrza publikowała cała światowa prasa. Oprócz polskiej i radzieckiej – oczywiście.\n-To właśnie wtedy brałem udział w turnieju przedolimpijskim, pokonałem Mistrza Rosji Anatolija Zarina. Widać, że wspomnienia przynoszą mu radość i dumę z tego, że mógł uczestniczyć w tak ważnych na tamte czasy wydarzeniach. Jak sam, mówi po skończeniu studiów przyszedł czas na stabilizację osobistą.\n-No wie Pani, zakochałem się. Z Grażynką pobraliśmy się w 1980 roku. Ta miłość trwa do dziś. Udało się nam wychować trzech wspaniałych synów. A nie mieli ze mną lekko. Wszyscy trenowali zapasy, ale potem każdy z nich poszedł własną drogą – dodaje dumny tata. Najstarszego Rafała doskonale znam nie tylko ja, ale i chyba większość Polaków. Wspaniale śpiewa i zgrabnie prowadzi programy telewizyjne. Sama pamiętam, jak nie raz mówił w wywiadach, że upór odziedziczył po tacie. To on jako pierwszy przeczołgał go po macie, co dało siłę w dążeniu do marzeń.\n-Najważniejsza jest wiara. Zarówno w swoje siły i możliwości jak i w to, że wszystko zaczyna się w głowie. To swoiste połączenie naszego ducha z ciałem, które trzeba ćwiczyć i poddawać coraz to większemu wysiłkowi. Dopiero takie zespolenie wyznaczy prawdziwą drogę do sukcesu. Trzeba, też szanować przeciwnika i zawsze mieć w pamięci, że on również napracował się by stanąć w tym miejscu, w którym jest dziś. Wszystko to można osiągnąć poprzez treningi, pracę nad sobą i przewartościowanie, które zachodzi w umysłach zawodników. Sport ukształtował nie tylko mnie, ale i moich najbliższych. W domu zawsze panowała sportowa atmosfera. Wspólne treningi, zawody, turnieje, wyjazdy. W wieku 50-ciu lat ostatni raz wystąpiłem w Mistrzostwach Polski seniorów w kat. 85 kg znalazłem się w pierwszej szóstce. Nawet już potem jak zakończyłem karierę zawodnika, cały czas jestem związany ze sportem. Cały czas jestem trenerem, fizjoterapeutą jak również nie zaprzestałem sam ćwiczyć i brać udziału w zawodach. Teraz już tych dla weteranów – dodaje pan Zdzisław. A na tym polu mój bohater ma naprawdę się czym pochwalić. Należy do Międzynarodowej Federacji Zapaśniczej (UWW – United World Wrestling) i od kilku lat startuje w międzynarodowych zawodach z dużymi sukcesami w swojej kategorii. Długo tu można wyliczać tytuły i medale, które leżą przede mną na kawiarnianym stoliku. Poczynając od 2010 roku – srebro z Serbii, 2011 – brąz zdobyty w Raciborzu, 2012 – srebro i brąz na Węgrzech, 2013 – znów srebro tym razem zdobyte w Sarajewie. W tym samym roku zawody w Kaliningradzie, gdzie prócz medalu z turnieju pan Zdzisław przywozi niezwykle ważne dla niego trofeum. Medal za „stalowy charakter” – przyznany przez organizatorów, za jego niezłomną postawę, walkę fair play, upór i sportową „sportową złość”. Widzę, że jest bardzo dumny z tego wyróżnienia, że rosyjscy zawodnicy potraktowali go jak sobie równego.\n-Późniejsze starty w 2016 r. w Wałbrzychu również przyniosły brązowy medal, a w 2018 r. przyszedł czas na Amerykę. Zostaliśmy zaproszenia do zawodów US Open w Las Vegas. To była wspaniała wyprawa nie tylko dlatego, że udało mi się stanąć dwa razy na podium. Zwiedziliśmy z żoną kawał tego niezwykłego kraju. Zawarliśmy nowe znajomości i mogę powiedzieć, że Ameryka została zdobyta – uśmiecha się mój rozmówca. Kilka tygodni temu przyszedł dla pana Zdzisława jeden z najważniejszych dni w karierze zawodniczej. Na Mistrzostwach Świata Weteranów rozgrywających się na własnym podwórku, bo w Warszawie – zdobył upragnione złoto.\n-Po kilku latach mojej ciężkiej pracy, kiedy z różnych zawodów przywoziłem brąz, srebro w końcu stanąłem na najwyższym miejscu podium. Zostałem Mistrzem Świata w swojej kategorii wagowej i wiekowej. Dodam, że obsada była bardzo mocna. Były drużyny z USA, Rosji, Niemiec, Ukrainy czy Południowej Afryki. Mazurek Dąbrowskiego, który zabrzmiał na dekoracji był tylko dla mnie, łzy szczęścia i dumy same płynęły po policzkach. Czułem, że doszedłem do miejsca, w którym mógłbym już zakończyć swoją drogę. Patrzę na jego twarz i widzę, że nie poprzestanie. Nie jest to jeszcze moment, gdzie człowiek z takimi ambicjami i pasją się zatrzymuję. Nie mylę się.\n-Bo… muszę coś jeszcze pani powiedzieć. Właśnie dostaliśmy zaproszenie na Światowy Festiwal Zapaśniczy w Tokio. Będzie się odbywał w połowie stycznia przyszłego roku. Zawody będziemy rozgrywać na obiektach olimpijskich, tam gdzie za kilka miesięcy na macie pojawią się najlepsi zawodnicy Świata. Żona jeszcze nic nie wie… ale mam nadzieje, że spodoba jej się w „kraju kwitnącej wiśni”.\nUdało mu się zawojować Amerykę, to i w Japonii świetnie da sobie radę. Czego w imieniu własnym i redakcji życzymy panu Zdzisławowi i trzymamy kciuki za powrót z medalem.


Ziarenko maku: października 2017\nCzekałam cały rok na nowości, literackiego Nobla, atmosferę targów i zakupy. W tym roku miałam podwójną przyjemność być tam z miłym Gościem. Pogoda niestety nie sprzyjała, padał deszcz, a trzeba tam podejść kawałek wzdłuż ruchliwej ulicy. Na wstępie zaskoczenie, bo po raz pierwszy przed wejściem kontrola bagażu i kieszeni jakimś urządzeniem. Potem kolejka do szatni, na szczęście posuwająca się w miarę sprawnie.\nWszyscy się dziwili, że taka kolejka, ale każdy karnie stawał.\nTłok był, bo wycieczek szkolnych było nawet więcej niż w ubiegłym roku.\nKsiążek dla dzieci mnóstwo, niestety nawet na targach drogie.\nReklama jakiegoś wydawnictwa.\nByli tacy co nie czekali na powrót do domu, tylko zabierali się do czytania jeszcze na miejscu.\nKolejka do szatni, każdy z łupami....\nPo wyjściu okazało się, że trochę się przejaśniło,\ntrochę nadłożyłyśmy drogi idąc do tramwaju przez park,\npusty, cichy i kolorowy mimo zmierzchu i gromadzących się znów chmur.\nLedwo doszłyśmy do przystanku znów zaczęło padać.\nW domu należało się podelektować zakupami i oczywiście je odpowiednio sfotografować.\nTu komentarz jest niepotrzebny.\nDzisiaj, kiedy odprowadziłam Gościa na dworzec wracałam przez galerię, a tam było spotkanie miłośników yorków. Bardzo trudno było wyłowić wśród tłumu bohaterów spotkania, ale dla wielbicielek tej rasy, mam kilka zdjęć.\nRobione z góry, bo podejść się nie dało.\nJak zwykle po TK czuję niedosyt i wyrzuty sumienia, że tyle wydałam, ale są małe, więc sobie wybaczam.\nWczoraj było intensywnie, bo 9 km i wystawa, potem samobiczowanie w postaci galeriowych zakupów, dzisiaj miało być tylko spacerowo i przyjemnie.\nRano mgła, więc nieśpieszne śniadanie, zrezygnowałam z wypadu na zdjęcia bo wydała mi się mało intensywna, potem hmmm....przeleciałam po blogach, mgła sobie poszła, zaświeciło słońce, ale sobie przypomniałam o harmonogramie na przyszły i następny tydzień, karkołomne przymiarki do rozciągnięcia czasu i zaczęły się gromadzić chmury. Jeszcze artykuł w gazecie i kobiety boliwijskie w tv, wreszcie jestem gotowa do wyjścia. Aparat, śmieci i wyszłam....\nPo to żeby wrócić bo leje, czego nie zauważyłam wcześniej. Wobec czego lista co mam zrobić, skończę pisać i postaram się zrehabilitować we własnych oczach. Może pod wieczór się wypogodzi.\nMiałam napisać o balecie, na którym byłam w piątek, ale zdjęć nie pozwolili robić, więc tylko filmik będzie. Balet Triadyczny to zrekonstruowana wersja dzieła Oskara Schlemmera z 1922 roku, wtedy miał swoją premierę w Stuttgarcie. Wystąpili tancerze z Monachium, a szczególną wagę przywiązano do rekonstrukcji niezwykłych strojów.\nObręcze brzęczały w czasie ruchu tancerza.\nDostałam też zaproszenie od kolegi na "Robocomp".\nWybrałam się bo chociaż na konstrukcji robotów się nie znam, ale on opowiadał o swojej pasji tak barwnie, że postanowiłam zobaczyć. Impreza odbywała się w gmachu AGH i parę rzeczy było dość interesujących, zwłaszcza dla małolatów i pasjonatów-studentów.\nTo jest ten robot. Śpiewa, wita się, prawi komplementy,\nNiektóre dzieciaki się bały.\nNa ekranie widać oglądajacych, ten pan po lewej, w okularach to konstruktor robota.\nByła też drukarka 3D i jej "dzieła".\nNie wszystkie udało się sfotografować bo były zbyt gęsto ustawione i ludzie zasłaniali.\nTen robocik przytrzymywał "ząbkami" ulotkę.\nNie obeszło się bez walk takich pojazdów.\nTeż się ruszał i śpiewał, ale bardzo cichutko.\nDmuchane przenośne planetarium. Wchodziło się na czworakach tunelem pod kopułę. Nie weszłam.\nPo tych liniach przesuwało się takie coś, a panowie liczyli czas. Bardzo szybko się przesuwało dlatego zdjęcie nieostre.\nWróciłam na piechotę, okrężną drogą, ale słońca nie było, więc już zdjęć nie robiłam.\nSkorzystałam z okazji żeby wyjechać do domu pod lasem, gdzie cisza i inne powietrze. Udała się pogoda, ciepło było i słonecznie.\nOstatnia wichura powaliła modrzew w ogrodzie,\nbyło na nim takie misterne gniazdko.\n"Grzybów było w bród..." nazbierałam kolekcję zdjęć.\n"znaki" na niebie,\nkwiatki, drzewka i trawki.\nTaką drogą lubię iść\nkiedy pachnie żywicą, a słońce prześwietla pożółkłe liście\ni lśni w wodzie potoku.\nNa obiad, może już ostatni w tym roku grill pod chmurką.


Artur Andrus Piłem w Spale... autograf + foto\nEnded (Mon 29 Jul 2019 17:20:38 CEST)\nSeller atarog (71)\nauction no. 10130737\nArtur Andrus "Piłem w Spale... i co dalej?"\nczyli DVD plus 2 CD z piękną dedykacją\noraz zdjęcie z autografem\nPłyta podpisana 25 lutego 2018 r. w Szczecinie po XXI Jubileuszu Czarnego Kota Rudego, który jak zwykle odbywał się w Teatrze Polskim w Szczecinie. Przez trzy wieczory pod hasłem "Zróbmy sobie Paryż" na scenie można było podziwiać skecze, piosenki i monologi w wykonaniu Artura Andrusa, Stanisława Tyma, Joanny Kołaczkowskiej, Andrzeja Poniedzielskiego, Krzysztofa Materny i Czesława Jakubca.\nWymiary zdjęcia: 15cm x 22,5cm.\nWszystkie książki, płyty, zdjęcia, dvd na aukcje przekazali będący na Jubileuszu Jolanta Szczepańska-Andrzejewska i Sebastian Woźniak, którym bardzo dziękujemy za to, że te dedykacje są takie specjalne:-)\nKoszt wysyłki zwłaszcza listem poleconym wygląda tak z powodu rozmiaru zdjęcia oraz konieczności zapakowania całości w porządną kopertę bąbelkową. Istnieje możliwość wysyłki paczkomatem InPost - koszt 13 zł. W przypadku zakupu większej ilości książek lub przedmiotów proszę o kontakt celem uzgodnienia sposobu i kosztu wysyłki.


Nikon to producent nie tylko sprzętu fotograficznego. W swojej ofercie ma też między innymi lornetki, dalmierze i mikroskopy. Nikon Fabre Photo EX to najnowszy przedstawiciel tej ostatniej grupy. Dzięki adapterom urządzenie może być podłączone do lustrzanek i aparatów kompaktowych Nikona. Świat fotografii mikroskopowej stoi otworem.\nFabre Photo EX to najnowszy mikroskop stereoskopowy Nikona. Dzięki adapterowi NSA-L1 do urządzenia można podłączyć lustrzankę Nikona. Posiadacze Coolpiksów również nie są bez szans - dzięki przystawce do digiscopingu FSB-U1 i oni mogą podłączyć swój aparat do mikroskopu.\nNikon Fabre Photo EX daje powiększenie 20x przy polu widzenia wynoszącym 11 milimetrów. Zastosowanie aparatu z matrycą FX (z odpowiednim pierścieniem) pozwala na uzyskanie powiększenia 56x, a matrycy DX (z kolejnym pierścieniem) nawet 66x. Urządzenie jest zasilane baterią AA, która pozwala na około 10 godzin pracy. Fotografowany motyw może być oświetlony wbudowanymi diodami LED.


Trele-pastele! | ksiegi-gosci.info\nCzas zacząć kolejny wiosenno-letni sezon. Na scenę zapraszamy błękit, róż i czerwień. Główne role powierzono szminkom i cieniom do powiek. Prawdziwe emocje zapewnią nam energetyczne odcienie koloryzacji włosów. A w powietrzu poczujemy woń świeżych perfum. Wiosno, nadchodzę!\nW pierwszych promieniach słońca na ogół widzimy, iż nasza cera nie zachwyca swym wyglądem, zaś włosy są matowe i bez połysku. To pierwszy impuls do zmian.\nCo przygotowali dla nas tej wiosny kreatorzy trendów? Jak każdego sezonu – działają przez zaskoczenie.\nNa wiosennych pokazach mody prym wiodą puszyste fryzury. Ale jak zwiększyć objętość cienkich i delikatnych włosów tak aby nie przypominały kasku? Ten problem zaprząta od lat umysły naukowców w laboratoriach firm fryzjerskich. Właśnie znajdziemy w sklepach stacjonarnych jak i tych w sieci bardzo obiecujące produkty do włosów (duży wybór na stronie).\nJednym z nich jest aktywator do spłukiwania. L’oreal Paris proponuje nam aktywator gęstości w formie emulsji, której kilka kropel dodajemy do naszej codziennej odżywki lub maski.\nW kolorze blond wydajesz się nijaka, a ciemne włosy Cię postarzają? Zdecyduj się na rudości.\nW gamie koloryzacji L’oreal stworzono unikalną kolekcję, a w niej trzy żywe i wibrujące odcienie.\nWłaściwie dopasowane kosmetyki do włosów spowodują że kolor zostanie z nami na długi czas, nawet w czasie kąpieli słonecznych .\nPamiętajmy tylko, że tak ciepłe kolory uwydatnią cerę z naczynkami.\nNa chwilę obecną nie tylko projektanci zachęcają nas do swoich wiosennych kolekcji. Zapachy także kuszą nas limitowanymi wiosenno-letnimi kompozycjami.\nBezustannie prym wiedzie róża, ale aktualnie pozbawiona charakterystycznej słodyczy.\nRewolucja miała miejsce także w makijażu ust. Jeżeli skarżysz się, że Twoja pomadka w sztyfcie daje zbyt grubą warstwę, i wysusza usta, zaś błyszczyk słabo kryje, wypróbuj płynne pomadki. Te najnowsze posiadają w składzie olejki roślinne, które poprawiają wygląd ust. Nie tworzą przy tym lepkiego filmu działającego jak lep na rozpuszczone włosy.\nA makijaż oczu? Na topie jest kolor chabrowy, który wspaniale ożywi naszą twarz. Warto zaszaleć w letnim sezonie więc… zainspiruj się!