Miasto cierni. Największy obóz dla uchodźców - ebook - Ben Rawlence - bookto.pl\nAutorzy: Ben Rawlence\n„Rawlence z niezwykłą delikatnością ukazuje pełnowymiarowe człowieczeństwo tych, których media już dawno odczłowieczyły. Ponura rzeczywistość i walka o przetrwanie w przeludnionym obozie jest zatrważająca dla zachodniego czytelnika. Ważna, uniwersalna i przy\nPrzełożył Sergiusz Kowalski\nTytuł oryginału angielskiego City of Thorns: Nine Lives in the World’s Largest Refugee Camp\nFotografia na okładce © by Frederic Courbet / Panos / Forum\nCopyright © by Ben Rawlence, 2016\nCopyright © for the Polish translation by Sergiusz Kowalski, 2017\nMapy I i II © Leslie Robinson i Vera Brice\nMapy III, IV, V i VI dzięki uprzejmości UNHRC, zaadaptowane przez M. Rules\nKorekta Monika Ples / d2d.pl, Ewa Czernatowicz / d2d.pl\nCzęść pierwsza. Ma’a Lul, czyli głód\n1 Róg Afryki\n7 Chawa Dżube\n8 Piątek w Nairobi\n9 Dziewicza wyprawa\n10 Milczący marsz\n11 Muna i Poniedziałek\n12 Na żywo z Dadaab\nCzęść druga. Rob, czyli deszcz\n15 Projekt Jubaland\n17 Dzień bohaterów\n19 Policja! Policja!\n20 Nomadzi w mieście\n21 Nie jesteśmy tu po to, żeby narzucać rozwiązania\n22 Y = Asz-Szabab\n25 Sypiając z wrogiem\nCzęść trzecia. Guri, czyli dom\n27 Zapach cukru\n28 Nowy przywódca\n29 Za dużo piłki\n30 Nocny stróż\n31 Cukrowy tata\n32 Włochy albo śmierć\n33 Czekając na księżyc\n34 Id al-Fitr\n35 Słoneczne mamy\n36 Wiedza nigdy nie ginie\n37 Witajcie w Westgate\n38 Westgate II\n39 Taniec erotyczny z ONZ\n40 Lepsze miejsce\nMieszkańcom Dadaab i Louise\nKompleks obozów Dadaab (marzec 2012 roku)\nObóz Ifo 2 (czerwiec 2013 roku)\nObóz Hagadera (styczeń 2012 roku)\nAhmed (Gab) – mąż Iszy, urodzony około roku 1970, przybył do Dadaab, gdy jego stada padły w czasie suszy w 2011 roku.\nApszira – żona Tauane’a, jego kuzynka, urodzona w Kenii w 1985 roku, dobrowolnie przybyła do Dadaab w 2003 roku, aby poślubić Tauane’a.\nBillai – żona Niszo, urodzona w 1995 roku w południowej Somalii, przybyła do Dadaab z rodziną, uciekając przed klęską głodu w 2011 roku.\nChristine – córka Muny i Poniedziałka, przyszła na świat w Dadaab w 2011 roku.\nRyba – kolega Tauane’a, działacz sportowy w obozie Hagadera, rocznik 1984. Pochodzi z okolic Kismayo, do Dadaab przybył z matką, uciekając przed wojną domową w 1992 roku.\nGuled – mąż Mariam, urodzony w Mogadiszu w 1993 roku, w 2010 uciekł do obozu Dadaab przed Asz-Szabab.\nIdris – ojciec Tauane’a, urodzony około roku 1950, trafił do Dadaab, straciwszy dwóch synów w wojnie domowej w 1991 roku.\nIsza – żona Ahmeda (Gaba), urodzona w Somalii około roku 1970, w 2011 roku wraz z pięciorgiem dzieci uciekła do Dadaab przed głodem.\nChejro – zdobyła w obozie wykształcenie i została nauczycielką, do Dadaab przybyła w 1992 roku jako dwulatka, razem z uciekającą przed wojną domową matką, Rukią.\nMahat – pracujący dorywczo na targu przyjaciel Niszo, jego ojciec zginął na wojnie, do Dadaab przybył z matką, gdy miał osiem lub dziewięć lat.\nMariam – żona Guleda, rocznik 1992, przyjechała za nim z Mogadiszu do Dadaab w 2011 roku.\nPoniedziałek – mąż Muny, były „zagubiony chłopiec”, urodzony w 1981 roku w sudańskim Abyei, zanim w 2004 roku trafił do Dadaab, przeszedł przez kilka obozów dla uchodźców w Etiopii i Kenii.\nMuna – żona Poniedziałka, urodzona w Somalii w 1990 roku. Rodzice uciekli z nią, półroczną dziewczynką, do Dadaab, kiedy większość wielopokoleniowej rodziny została zabita.\nNiszo – tragarz na targu w Ifo, mąż Billai, urodzony w 1991 roku w drodze do Dadaab, rodzice uciekli przed wojną domową z Bajdabu w środkowej Somalii.\nIndha Dae (Profesor Białe Oko) – urodził się niewidomy, potem odzyskał wzrok, handlarz, potem reporter radiowy, do Dadaab przywiozła go w 1991 roku jako cztero-, pięciolatka babka uciekająca przed wojną.\nTauane – mąż Apsziry, przedsiębiorca, przywódca młodzieży, pojawił się z rodziną w Dadaab w 1991 roku jako siedmiolatek, jego bracia zginęli w wojnie domowej.\nBiały Dom, Waszyngton, 31 października 2014 roku\nW szarym pokoju bez okien za szarym stołem zasiedli członkowie Rady Bezpieczeństwa Narodowego (National Security Council, NSC). Na ścianach fotografie wysportowanego prezydenta Obamy w drodze na szczyt NATO w Walii. Departament Afryki reprezentują: biały mężczyzna w średnim wieku, lekko odchylony w krześle, jego zgarbiony nad notatkami młodszy kolega w nowym, opiętym garniturze, niska blondynka, która przez całą naradę siedzi sztywno z rękoma na kolanach – jej zastygła twarz zdaje się unosić nad powierzchnią stołu – oraz ich szefowa w eleganckiej tweedowej spódnicy i dobranych jasnobrązowych, drogich pantoflach – uśmiecha się, kiwa głową i jak pozostali, mówi niewiele.\nMiałem zapoznać NSC z sytuacją w obozie dla uchodźców w Dadaab w północnej Kenii, przy granicy z Somalią. Od 2008 roku, kiedy związane z Al-Kaidą zbrojne ugrupowanie Asz-Szabab przejęło kontrolę nad większością terytorium Somalii, Róg Afryki stał się podstawą tego, co politycy lubią nazywać „łukiem destabilizacji” – strefy kryzysowej ciągnącej się przez Afrykę od Mali i obszaru działania Boko Haram w Nigerii na zachodzie, przez Czad, Darfur, Sudan, południową Etiopię i Somalię, aż po Jemen, Arabię Saudyjską, Pakistan i Afganistan na wschodzie. Mnożące się zamachy terrorystyczne sprawiły, że świat zainteresował się afrykańskim ekstremizmem. Rok wcześniej Asz-Szabab zaatakowała centrum handlowe Westgate w stolicy Kenii, Nairobi. Pół roku po naszej naradzie organizacja ta znów trafiła na czołówki gazet, gdy zamordowała stu czterdziestu ośmiu studentów Garissa University College na wschodzie kraju. Po tych atakach kenijskie władze twierdziły, że zamachowcy przybyli z obozu Dadaab, i zapowiadały jego zamknięcie, nazywając go „wylęgarnią terroryzmu”. Zasadniczo NSC chciała zapoznać się z moimi doświadczeniami, ponieważ przeważająca część środków na utrzymanie obozu pochodzi właśnie ze Stanów Zjednoczonych.\nTrzy poprzednie lata spędziłem, badając życie mieszkańców obozu, a pięć lat wcześniej przedstawiłem raport na temat przestrzegania tam praw człowieka. Jak opisać różne oblicza tego miejsca ludziom, którzy go nigdy nie widzieli? Nazwa „obóz dla uchodźców” jest myląca. Dadaab założono w 1992 roku, żeby pomieścić dziewięćdziesiąt tysięcy osób uciekających przed wojną domową w Somalii. Po ćwierćwieczu, na początku 2016 roku, było niezaznaczoną na żadnych oficjalnych mapach półmilionową aglomeracją wielkości Nowego Orleanu, Bristolu czy Zurychu. Próbowałem opowiedzieć urzędnikom z NSC o zdumiewającej rojnej, choć zdewastowanej metropolii, w której działają kina i kluby piłkarskie, hotele i szpitale. Podkreślałem, że wbrew temu, czego mogliby się spodziewać, większość uchodźców jest nastawiona zdecydowanie proamerykańsko. Opowiedziałem im o tym, jak poczynają sobie finansowane, uzbrojone i wyszkolone przez Stany Zjednoczone i Wielką Brytanię kenijskie siły bezpieczeństwa – mówiłem o gwałtach i wymuszeniach, o obławach na uchodźców, których zachęca się, by wracali do ogarniętej wojną Somalii. Czułem jednak, że tak naprawdę wcale mnie nie słuchają. Oczekiwałem, że odrzucą stereotypy, do których przywykli, że zignorują wszystko, czego się dowiedzieli z mediów i podczas swoich odpraw.\nMoi przyjaciele uchodźcy z Dadaab byli podekscytowani, gdy usłyszeli, że jadę do Białego Domu! I oto jestem tu, w samym centrum amerykańskiej machiny politycznej, mam wykorzystać tę możliwość, ale idzie mi jak po grudzie. Uchodźcy, całe swoje życie karmieni skąpymi racjami z dostaw ONZ, szkoleni przez organizacje pozarządowe i kształceni na warsztatach o demokracji i w kampaniach na rzecz genderowej integracji i przeciwko obrzezaniu kobiet, żywili miłe złudzenia co do hojności społeczności międzynarodowej. Nie wolno im było opuszczać obozu ani pracować, ale wierzyli, że kiedy świat dowie się o ich losie, natychmiast ruszy im z pomocą, kładąc kres przedłużającej się sytuacji, w której zmuszeni są żyć od pokoleń w obozach, a ich dzieci i wnuki rodzą się w tym pustynnym więzieniu bez murów. Jednak urzędnicy z szarego pokoju patrzą na świat z tylko jednej perspektywy.\n– Jeżeli to, co pan mówi, jest prawdą – powiedział młody człowiek w przyciasnym garniturze – to jak wytłumaczyć tak długie istnienie Dadaab? – Chciał wiedzieć, dlaczego wszyscy młodzi ludzie z obozu nie przyłączyli się do Asz-Szabab. Sam zadałem sobie kiedyś to pytanie. Pomyślałem o Niszo, chłopaku pracującym na bazarze jako tragarz. Kiedy spytałem, dlaczego nie przyłączył się do bojowników – przecież płacą dobrze, a on jest biedny – przerwał wywiad i odszedł z twarzą ściągniętą gniewem. Pytanie było obraźliwe. Dla niego i wszystkich jego znajomych uchodźców Asz-Szabab to szaleni mordercy i zbrodniarze. Przypomniał mi się Guled, który był dzieckiem-żołnierzem i jak wielu takich jak on zbiegł do obozu. Wolał uwolnić się od ekstremistów, niż walczyć u ich boku.\nMłody urzędnik upierał się jednak przy swoim:\n– Obraz, który pan nam przedstawił: zaburzone poczucie tożsamości, brak pracy, wrogie polityczne otoczenie, pogarszające się warunki, wszystko to wygląda jak pożywka dla radykalizmu… – Mój rozmówca zakładał chyba, że są tylko dwa rodzaje młodych ludzi: terroryści i ci, którzy mogą nimi zostać.\n– Nędza nie musi prowadzić do ekstremizmu – odparłem. Przypomniały mi się twarze dumnych imamów, którzy bronili tradycji przed zbrodniczym wypaczeniem; odważnego przywódcy młodych Tauane’a, który z narażeniem życia zaopatrywał uchodźców, kiedy organizacje pomocowe wycofały się w obawie przed porwaniami ich pracowników, i Chejro, która za nędzne grosze uczyła obozowe dzieci; wreszcie Profesora Białe Oko, który nadawał relacje w miejscowej rozgłośni radiowej.\nJak miałem opowiedzieć o imponującej godności, odwadze i duchowej niezależności tych ludzi, skoro w oczach urzędników byli jedynie potencjalnymi terrorystami?\n– No dobrze – powiedziała szefowa rady.\nNie było pytań, więc zebranie skończyło się przed czasem. Wpadłem w pułapkę liberalnego lobbysty: jeżeli młodym nie zagraża radykalizm, to czy NSC nie powinna przestać martwić się o Dadaab, spokojnie zapomnieć o uchodźcach? Takie postawy politycznych decydentów rodzą fałszywy dylemat – zwolennicy i przeciwnicy wojny z terroryzmem muszą toczyć spór w kategoriach zagrażającej radykalizacji, jak gdyby młodzi, biedni muzułmanie nie mieli innego wyboru.\nNa zewnątrz panował przejmujący chłód. Balustrady białych schodów po obu stronach tylnego wejścia do Białego Domu pokrywała czarna draperia, a nad łukiem trawnika unosiła się wielka nadmuchiwana dynia. Pierwsza dama szykowała się na przyjęcie z okazji Halloween. Nisko nad naszymi głowami przeleciał helikopter niosący jej męża. Kiedyś jako student siedziałem z nim przy jednym stole, dzieląc się bożonarodzeniowymi potrawami i opowieściami. Patrząc z Pennsylvania Avenue na śmigłowiec prezydenta, poczułem, że ten człowiek jest teraz ode mnie równie odległy jak piaski Dadaab. Uchodźcy szukający schronienia w kraju jego przodków odnajdywali siebie w jego historii, ale nawet najpotężniejszy człowiek świata nie mógł zrobić dla najbardziej potrzebujących więcej niż inni. Ani jego kraj, ani żaden inny nie przyjmie uciekinierów z Somalii, a już na pewno nie w znaczącej liczbie.\nUchodźców jest dziś więcej niż kiedykolwiek, jednak świat odwrócił się do nich plecami. Nasze mity i religie pełne są opowieści o wygnańcach, ale tym, którzy są ich żywą egzemplifikacją, odmawiamy pełni człowieczeństwa. Ludzi, którzy uciekają przed wojnami XXI wieku z Syrii, Iraku, Afganistanu, Somalii i innych krajów, traktujemy jak piątą kolumnę, potencjalne zagrożenie. Co rok nieliczni uzyskują od ONZ status uchodźcy i azyl w innym kraju. Tysiące obierają nielegalną drogę, płacąc przemytnikom za miejsce na łodzi lub przedzierając się przez dziury w ogrodzeniach. Nie dziwi mnie młody urzędnik NSC, który chciał zrozumieć doświadczenie uchodźców. To cud, że tylu z nich w pogoni za lepszym życiem woli narażać się na śmierć podczas morskiej przeprawy, niż ginąć jako męczennicy za wiarę. Jednak ci odważni stanowią tak naprawdę mniejszość. Ogromna większość, miliony, utknęła w obozach. Przeznaczając część naszych podatków na ONZ, płacimy miliardy dolarów po to, żeby tam zostali. Znaczy to, że w Dadaab opłacamy szkoły, szpitale i osiem ton żywności słanej co miesiąc w sam środek skwarnej pustyni, żeby ich wszystkich nakarmić.\nMoja książka jest próbą spojrzenia na życie w tym dziwnym czyśćcu oczami tych, którzy dopuścili mnie do swego świata i opowiedzieli swoje historie. Nikt nie chce przyznać, że tymczasowy obóz Dadaab stał się trwałym elementem rzeczywistości – ani kenijski rząd, który musi go gościć, ani ONZ, która musi za niego płacić, ani sami uchodźcy, którzy muszą tam żyć. Oto paradoks destabilizujący sytuację. Uchodźcy, schwytani w pułapkę somalijskiej wojny i niechętnego im świata, żeby przetrwać w obozie, muszą wyobrażać sobie inne życie. To wytrącające z równowagi doświadczenie, albowiem przeszłość, teraźniejszość i przyszłość przestają być na dłuższą metę bezpieczną przystanią. Życie w tym mieście cierni to zarówno duchowa, jak i fizyczna pułapka, bo myśl krąży tu nieustannie między nierealnymi marzeniami a koszmarną realnością. Krótko mówiąc, trafiają tu wyłącznie kompletni straceńcy.\nMa’a Lul, czyli głód\nSomalijska ziemia nie zaznała deszczu od ponad dwóch lat. W roku 2010 nie padało od wierzchołka Rogu Afryki, jakim jest mierzący w brzuch Jemenu przylądek Gees Gwardafuy, po wzgórza Etiopii na zachodzie i równiny Kenii na południu. Koczownicy i rolnicy widzieli chmury nadciągające ze wschodu, znad Oceanu Indyjskiego, nad czerwone równiny i płowe wzgórza, ale deszcz nie spadał. Widzieli, jak słabną zwierzęta, jak zboża uginają się pod ciężarem kurzu, i ogarniał ich smutek.\nW tym rejonie świata są trzy pory roku: hagar, dżiilaal i gu. Hagar to pora wietrzna, trwająca od maja do września, kiedy monsun znad Oceanu Indyjskiego wieje zgodnie z ruchem wskazówek zegara, spychając chłodne wody z południowych mórz ku północy, wzdłuż wybrzeża Afryki Wschodniej i łuku biegnącego od Arabii, Iranu i Pakistanu po Bombaj, starożytnym szlakiem handlowym ludu Suahili. Od co najmniej tysiąca lat przed naszą erą statki dau żeglowały w marcu na wschód i wracały we wrześniu z prądem odwrotnym do ruchu wskazówek zegara, niosącym ogrzane już wody z powrotem na południe. Gdy płynie się z monsunem, żegluga od wybrzeży Somalii do Indii trwa tylko trzy tygodnie, zaś pod wiatr może zająć trzy miesiące i często kończy się katastrofą. W głębi Rogu Afryki, tysiące mil od portów Boosaaso, Mogadiszu i Kismaju, handel toczy się nadal zgodnie z tym naturalnym rytmem.\nSwego czasu, kiedy klimat był bardziej przewidywalny, pora hagar kończyła się z nadejściem października krótkim deszczem zwanym deir, po którym narastał upał i podnosił się wszechobecny kurz, zwiastujące porę suchą, dżiilaal. Jeśli Bóg dał, upał stopniowo wzmagał się, by w końcu wezbrać wilgocią. Przychodziła trwająca od marca do maja błogosławiona pora deszczowa, gu. Cierniowe zarośla błyskawicznie okrywały się jaskrawą zielenią, a piach porastał z dnia na dzień skąpą warstewką traw. Wielbłądy i kozy koczowników przybierały na wadze.\nCzasem pora gu nie nadchodziła, a wtedy wzmagający się upał nie znajdywał ujścia. Wraz z ponownym nastaniem hagar wyschły piach unosił się małymi wirami, które żyły własnym życiem, wciskając się dosłownie wszędzie. Skóra zwierząt obkurczała się, a nomadzi obserwowali z niepokojem niebo, lękając się abaar, czyli suszy. Zdarzało się, że gu nie było w kolejnych latach, co zwykle zwiastowało kłopoty. W tej części świata, gdzie w walce człowieka z przyrodą o przetrwanie ich szanse są wyrównane, głód i wojna szły zawsze w parze. Teraz pora gu nie nadeszła przez dwa lata z rzędu, a krótkie deszcze spadły niebezpiecznie późno.\nPod wrogim niebem gęstniał niepokój. Ziemia nie oferowała niczego wieśniakom, więc i oni nie mieli nic, co mogliby oddać swym władcom w formie dziesięciny lub podatku. Niemal całą południową i centralną Somalią rządzili islamscy ekstremiści z Asz-Szabab, którzy potrzebowali każdego grosza na sfinansowanie „wielkiej wojny”, mającej na celu wygnanie z Mogadiszu i utopienie w morzu wspieranego przez ONZ rządu „niewiernych”. Zbrojne milicje wyłapywały po wsiach ludzi, a potem wywoziły ich ciężarówkami i zmuszały do walki. Zabierały też ich skąpe plony jako zakat – wkład do świętej wojny – więc ludzie głodowali.\nCo gorsza, Asz-Szabab obłożyła zakazem wszelką pomoc żywnościową z napisem „USA”, wyganiając ze swojego terytorium Światowy Program Żywnościowy. Jednocześnie amerykański Urząd Kontroli Aktywów Zagranicznych objął sankcjami Asz-Szabab – oznaczało to wyrok więzienia dla agencji pomocowych opłacających milicję za wpuszczenie pomocy humanitarnej, co jest normą w Somalii, gdzie od dwudziestu lat trwa wojna. Nieliczne statki, które wyruszyły z pomocą, ryzykowały spotkanie z osławionymi piratami. Tak więc w obliczu szczególnego splotu niepomyślnych okoliczności, jako że susza trwała już od dwóch lat, mieszkańcy Somalii musieli stawić czoło jednej z najgłośniejszych katastrof, jakie znał świat.\nPodczas „bitwy o Mogadiszu”, jak nazywano ofensywę Asz-Szabab, w mieście walczono o każdą ulicę – okopy, snajperzy, ostrzał na oślep. W swoje działania wojenne bojownicy angażowali wszystkie zasoby i siły ludzkie, nawet dzieci. Byli jak wiry wiecznej dżiilaal, które wzbijają w powietrze pył wypalonej równiny, pokrywając wszystko brązowym nalotem. Nadchodząca tragedia przybrała barwę sepii.\nWobec ogromu śmierci można tylko dziwić się, że ktokolwiek jeszcze pozostał w tym kraju. Nikt naprawdę nie wie, ilu ludzi mieszka w Somalii, ale w ciągu ostatnich dwudziestu lat swoje domy porzuciła jedna trzecia lub nawet połowa jej sześcio- lub ośmiomilionowej populacji. Ponad półtora miliona uchodźców trafiło za granicę, z czego wielu do obozu w Dadaab. W kraju zostali ci, którzy nie mogli uciec, bo nie mieli na bilet na autobus, którzy postanowili pilnować swojego majątku albo robić pieniądze, wreszcie ci, którzy po prostu postradali rozum. Wielu bało się ryzyka, jakie niesie ucieczka w nieznane, i wolało trzymać się maksymy „lepszy znany diabeł…”. Inni przywykli do wojennej ruletki, która stała się ich codziennością. Jednym z nich był Guled.\nPo raz ostatni świat zainteresował się Somalią w 1993 roku, kiedy podczas operacji „Przywrócić nadzieję” dwa amerykańskie śmigłowce wojskowe Black Hawk zostały zestrzelone nad gęsto zabudowaną dzielnicą Mogadiszu, Wardighley. Wiwatujący tłum włóczył ulicami ciała kilku amerykańskich żołnierzy sił specjalnych. Jednostki Stanów Zjednoczonych i ONZ wycofały się, a świat umył ręce i przestał przejmować się Somalią.\nMniej więcej w tym czasie, kiedy czarne stalowe ptaki runęły z nieba, żona byłego oficera sił zbrojnych obalonego rządu somalijskiego dyktatora Siada Barre’a urodziła dziecko. Guled przyszedł na świat w ubogim domu niedaleko stadionu, ledwie parę przecznic od miejsca katastrofy. Dorastał w zrujnowanym mieście, bawiąc się wśród szczątków dwóch helikopterów. W czasach jego dzieciństwa piękne bulwary Mogadiszu, jego wielkie meczety i katedry, starodawne omańskie, portugalskie i włoskie nabrzeża i skrzące się bielą wille trzykrotnie legły w gruzach. Dorastając w kraju, w którym nie ma rządu i trwa ustawiczna wojna domowa, Guled nauczył się płynąć z prądem.\nBył drobnej budowy i miał wąską głowę zakończoną ostrym podbródkiem. Jego czarne, rozbiegane oczy widziały wszystko i niczego nie zdradzały. Gdy dorósł, oboje rodzice już nie żyli, miasto przechodziło w różne ręce więcej razy, niż umiał zliczyć, a on sam opanował do perfekcji sztukę nierzucania się w oczy. Nadal mieszkał w domu przy stadionie razem z siostrą i gromadką innych dzieci, które wojna metodycznie, jedno po drugim osierociła. Żyli za nędzne grosze, które starsza siostra Guleda zarabiała, sprzedając herbatniki, ciastka, słodycze i benzynę, o ile ją zdobyła.\nPonad milion Somalijczyków uciekło do wielkich obozów dla uchodźców w Kenii, przez morze do Jemenu lub pieszo przez Saharę do Libii i stamtąd do Włoch, lecz on i siostra zostali. Guled nauczył się nie mieć żadnych ambicji. „O niczym nie marzę” – mawiał, wiedząc, że jego dotychczasowe wybory życiowe bardziej przypominały serię wygranych na loterii. Chciał tylko grać w piłkę i przeżyć.\nNa nieszczęście dla uzależnionego od futbolu chłopaka, jego dojrzewanie zbiegło się w czasie ze wzrostem znaczenia Unii Trybunałów Islamskich (UTI) i jej najsilniejszego odłamu, Asz-Szabab, które zakazały wszystkiego, co uznały za dekadenckie hobby, jak granie w piłkę, palenie czy oglądanie filmów. Na początku, w 2006 roku, UTI budziła nadzieję. Po piętnastu latach konfliktu, kiedy wydawało się, że zwalczający się plemienni wodzowie utknęli w martwym punkcie, przez chwilę – jak sądzono – pojawiła się w Somalii szansa na trudny pokój pod wspólną flagą szariatu. Jednak Etiopia i Ameryka obawiały się rządów islamistów, więc Stany Zjednoczone i inne kraje sfinansowały etiopski najazd na Somalię, żeby uporać się z UTI. W 2006 roku zdumiewająco szybka, zmasowana i okrutna inwazja obróciła Mogadiszu w ruiny, pozostawiając biegnący przez kraj pas splądrowanych domów, wymordowanych cywili i zgwałconych kobiet, tymczasem ci, którzy to sfinansowali, odwrócili wzrok.\nMający poparcie ONZ Etiopczycy wsparli marionetkowe władze, tak zwany Tymczasowy Rząd Federalny (TFG), i założyli bazę na stadionie nieopodal domu Guleda. W spokojnych chwilach po lekcjach w pobliskiej szkole Guled grywał w piłkę, jednak nierzadko mecze przerywano z powodu eksplozji. UTI została pokonana, ale jej radykalne niedobitki, Asz-Szabab, wzmocniły się i szukały pomsty. Zachodnie rządy nie miały ochoty ponownie ryzykować życia swoich żołnierzy, więc opłaciły misję pokojową Unii Afrykańskiej w Somalii, AMISOM, by strzegła TFG. Realizujący to trudne zadanie żołnierze z Ugandy i Burundi nie umieli dostrzec wśród ruin bojowników Asz-Szabab, więc walili rozpaczliwie na oślep z moździerzy. W odpowiedzi Asz-Szabab ostrzeliwała rakietami ich bazy, nie troszcząc się zanadto o precyzję. Dla kilkunastoletniego Guleda ciężkie bombardowania zdążyły już stać się chlebem powszednim, gdy kontratak Asz-Szabab zepchnął AMISOM ku morzu i posłał Etiopczyków do domu.\nGuled oglądał kapitulację etiopskich oddziałów na boisku do piłki nożnej – pewnego dnia przybyła tam milicja i trzeba było przerwać grę. Surowi muzułmanie w czarnych mundurach i zawojach skarcili chłopców za krótkie spodenki i za zabawę w czasie przeznaczonym na modlitwę. Odbity przez Asz-Szabab stadion stał się miejscem, gdzie bojownicy wystawiali na pokaz zdrajców, szpiegów, niewierzących i innych, którzy zbłądzili. Odrąbywali dłonie, kamienowali i ścinali ludziom głowy zgodnie ze swoim rozumieniem islamskiego prawa. Karali za słuchanie muzyki, zgolenie brody lub noszenie nie dość grubego i długiego stroju. Niekiedy filmowali egzekucje i wrzucali je do sieci, żeby dowartościować się w oczach światowej społeczności dżihadystów.\nHarakat asz-Szabab al-Mudżahidin – Ruch Młodzieży Mudżahedińskiej, w skrócie Młodzież – krył się w cieniu, rządził dzięki połączeniu arogancji, charyzmy i strachu. Bojownicy wkraczali do szkół i porywali uczniów, a potem próbowali przekonać ich do swojej sprawy ideologicznymi wykładami. Część ich propagandy brzmiała przekonująco. Dżihad – tłumaczyli – jest potrzebny, by oczyścić Somalię z obcych: Etiopczyków, Amerykanów, chrześcijan. Ich biuletyn wydawany w suahili nosi tytuł „Gaidi Mtaani”, „Uliczny Terrorysta”. Czytamy w nim: „Ludzie na całym świecie słyszeli o Somalii i myślą, że życie tu nie jest możliwe”. Ale my tu żyjemy – odpowiedzą sobie młodzi, pozbawieni wszystkiego Somalijczycy i przez chwilę zobaczą szansę na inne życie.\nAsz-Szabab ma w wielu kwestiach rację. Z biuletynu można dowiedzieć się, że pomoc międzynarodowa miała zrujnować somalijskie rolnictwo i uzależnić ludzi od dostaw zagranicznej żywności. W obu przypadkach był to skutek uboczny pomocy. Czytamy, że Zachód chciał trzymać Somalijczyków „w obozach jak zwierzęta”, co wiernie opisuje sytuację w Dadaab. Ale do dotkniętego traumą pokolenia Guleda najsilniej chyba przemówiło postawione w biuletynie retoryczne pytanie: „Po co najeżdżać kraj, w którym od półtorej dekady trwa wojna domowa, w chwili, gdy jego mieszkańcy postanowili żyć w pokoju?”. Unia Trybunałów Islamskich przyniosła pokój. Cieszyła się szeroką popularnością wśród Somalijczyków, którzy nienawidzili sfinansowanej przez Amerykanów etiopskiej inwazji. „Stany Zjednoczone nie mogą ścierpieć tego, że islam okazał się rozwiązaniem” – dowodził biuletyn. Dla wielu brzmiało to przekonująco.\nNa boiskach sportowych głosili to przesłanie werbownicy, a na placach zabaw nauczyciele narzuceni szkołom przez Asz-Szabab. Nie był to jednak wyłącznie problem ideologiczny. „Całe pokolenie – ubolewał jeden z nauczycieli – przystąpiło do zbrojnych ugrupowań z głodu”. Gotów był płacić uczniom, żeby nie walczyli, tylko chodzili do szkoły. Jednak w mieście bezprawia, gdzie pieniądze mają niewielką wartość i gdzie może je odebrać dowolna banda uzbrojonych drani, chłopcy mieli nawet przyśpiewkę podsumowującą ich ponury wybór: „bez broni nie ma życia”. Zadanie werbowników było przerażająco łatwe.\nGuled był normalnym dzieciakiem, miał dzielną starszą siostrę, kochał muzykę i klub piłkarski Manchester United i nie chciał mieć do czynienia z Asz-Szabab. Jednak nie zawsze był wybór. Niektórym dzieciom odmawiającym służby obcinano dłonie. Pewien chłopiec z sąsiedztwa, kiedy przyszli do niego werbownicy, powiedział „nie”, ale i tak go zabrali. Nazajutrz jego trzynastoletnia siostra otworzyła drzwi i znalazła na progu domu jego głowę. To było ostrzeżenie.\nLudzie z Asz-Szabab przyszli do podstawówki Guleda, „Szebelie”, mieszczącej się w nowoczesnym betonowym budynku koło starej fabryki makaronu w dzielnicy Jakszid. Rok wcześniej szkołę na krótko zamknięto po zwołanym przez Asz-Szabab spotkaniu nauczycieli z rodzicami, którzy musieli podpisać zgodę na wstępowanie swoich dzieci do tego ugrupowania. Ciała dwóch ojców, którzy odmówili, znaleziono potem na środku targowiska Bakaara. Zostali zastrzeleni, a do ich ubrań przypięto kartki wyjaśniające skutki niezgody na wstępowanie dzieci do Asz-Szabab.\nGdy walki zbyt się nasilały lub zbyt przybliżały – gdy moździerze za nimi i przed nimi ostrzeliwały się nawzajem – Guled z siostrą i przyjaciółmi przenosili się do dawnej dzielnicy przemysłowej na obrzeżach miasta, Warszadeh. Gdy się uspokajało, wracali ukradkiem, żeby sprawdzić, czy ich dom nadal stoi. Czasem umieli przewidzieć, kiedy spadnie deszcz pocisków. Nocą obserwowali niebo, żeby ustalić, w którą stronę przemieszcza się ogień. Rakiety typu katiusza, zwane forija (gwizdki), wydawały charakterystyczny dźwięk, co dawało czas na poszukanie schronienia. Moździerze – hobija – niosły cichą śmierć. Ogień szalał z taką siłą, że mógł stopić nawet metalowe łóżko. Dzieci uciekały i wracały niezliczoną ilość razy. Czasem ludzie przebiegali przez ulicę, osłaniając się materacami. Potem, pod koniec 2009 roku, mniej więcej wtedy, kiedy Asz-Szabab przyszła do szkoły Guleda, cicha hobija trafiła w ich blok. Ulicę zasłali ranni, w domu Guleda i jego siostry pełno było odłamków. W sąsiednim budynku zginęła matka z wszystkimi dziećmi.\nOceniwszy szanse, Guled z siostrą uciekli dalej, drogą przemysłową do buszu za miejscem zwanym Debideh, obok zrujnowanego szpitala w Arafat. Tam znaleźli drzewo, zatknęli na kolcach kawał materiału dla osłony przed ostrymi promieniami słońca i ułożyli się do snu na piasku obok tysiąca innych. Nikt nie patrzył na tę wojnę racjonalnie, rozważając możliwe wybory – podejmowali decyzje jak wspinacz, który zdobywając trudną ścianę, by przetrwać, wykonuje jeden po drugim kolejne ruchy. Ostatecznie dzieci dołączyły do ośmiuset siedemdziesięciu tysięcy uchodźców wysiedlonych z domów w stolicy od początku etiopskiej inwazji w 2006 roku.\nRok przed inwazją tętniące życiem Mogadiszu liczyło milion dwieście tysięcy mieszkańców. Teraz stało się reklamą skuteczności etiopskich śmigłowców bojowych Mi-24, czołgów T-55 i moździerzy AMISOM. Miasto wymarło. Pozostały głównie dzieci, które przemykały wśród ruin, wałęsały się widmowymi ulicami i walczyły z wronami o jadalne ochłapy – sieroty Mogadiszu zostawione przez rodziców lub rozdzielone z nimi w powszechnym chaosie. Namnożyło się gospodarstw domowych rządzonych przez dzieci walczące o przetrwanie. Otwierało to nowe możliwości przed bystrym chłopakiem, który umiał prowadzić samochód.\nGuled miał szczęście. Brakowało dorosłych mężczyzn, więc dostał pracę kierowcy mikrobusa. Rano opuszczał swą siedzibę pod drzewem i szedł do szkoły, a popołudniami pokonywał trasę prowadzącą obrzeżami miasta przez strefę kontrolowaną przez Asz-Szabab: Arafat–Warszadeh–Towfiq–Afgooye–El-Szabije. Czasem jechał przez miasto do Hodanu i Tarbuunki, mijając slumsy sklecone z patyków, płótna i plastiku, zamieszkałe przez ludzi gnieżdżących się wśród ruin. Widział, jak obozują na stadionie, w pozbawionej dachu, zrujnowanej nawie katedry, na niezagospodarowanej ziemi koło parlamentu, w porcie i na niezliczonych polach namiotowych, oznaczonych ręcznie wymalowanymi na kawałku blachy napisami. Nosiły miłe nazwy jak Obóz Zbawiciela lub Obóz Miłosierdzia, ale każdy wiedział, że te słowa są kłamstwem. Pilnujący obozowisk używali „uchodźców wewnętrznych” jako przynęty, a potem kradli dostarczaną pomoc.\nOd czasu do czasu Guled mijał swoim mikrobusem linię frontu w drodze na pas wybrzeża nadal rządzony przez TFG. Na posterunkach kontrolnych pocący się w ciężkich kamizelkach kuloodpornych ugandyjscy żołnierze żądali od niego pieniędzy, a raz komórki. Wszystkich przyjeżdżających z terenów kontrolowanych przez Asz-Szabab uważali za terrorystów i stosownie do tego traktowali. Wszędzie widać było zapory antybombowe wzmocnione workami z piaskiem przykrytymi zieloną siatką, a na ulicach roiło się od ludzi w ciemnych okularach i mundurach do wyboru i koloru – jasnoniebieskich, khaki, zielonych. Były oddziały pokojowe, wojsko, policja, a nawet specjalna policja drogowa, wyposażona w karabiny i kontrolująca pojazdy na centralnym rondzie K4. Na dwóch kilometrach kwadratowych zgromadziło się całe mnóstwo opłacanych przez zagranicę uzbrojonych ludzi.\nW drodze powrotnej na terytorium Asz-Szabab, w pewnej odległości od posterunku Guled zatrzymywał busik i prosił wszystkie kobiety, by przeszły do tyłu, bo Asz-Szabab nie pozwala mężczyznom i kobietom siedzieć razem. Zdarzało się, że nie dało się bezpiecznie wcisnąć słabych staruszek na tył pojazdu, więc Guled nie nalegał. Za tę uprzejmość musiał płacić – parkował pojazd, wysiadał i dostawał dwadzieścia uderzeń trzciną. Nauczył się znosić karę spokojnie i bez szemrania. To samo spotykało go za próbę wyprzedzania. Na drogach Asz-Szabab nie ma wyprzedzania – Bóg chce, żebyście czekali na swoją kolej.\nPo jakimś czasie, na początku 2010 roku, Guled przeniósł się ze swoją prowizoryczną rodziną do większego obozu wysiedleńców na obrzeżach miasta, gdzie agencje działały za zgodą Asz-Szabab, rozdając żywność i namioty. Nazywał się on El-Szabije, czyli „studnia”. Życie wróciło w utarte koleiny, o czym podczas wojny można było tylko pomarzyć. Guled wspomina tamte dni niemal czule. Miał wystarczająco dużo jedzenia, miał pieniądze. Rano chodził do szkoły, po południu jeździł mikrobusem, a wieczorami patrzył w niebo pokryte odblaskami bitwy o miasto.\nKiedy w lipcu 2010 roku nie nadeszły deszcze, Asz-Szabab rozpoczęła „wielką wojnę”, czyli „Ofensywę ramadanu”, mającą zadać ostateczny cios siłom AMISOM. Przez chwilę wydawało się, że Mogadiszu będzie pierwszą stolicą, która znajdzie się w rękach ekstremistów od 1996 roku, kiedy talibowie zdobyli Kabul. Ale Amerykanie przysłali najemnych instruktorów, by szkolili snajperów AMISOM, oraz broń, łamiąc embargo ONZ. W październiku Asz-Szabab, która znalazła się w trudnym położeniu, zaczęła zwozić coraz bardziej opornych i niedoświadczonych rekrutów z dotkniętych suszą obszarów wiejskich. W ciągu trzech miesięcy straciła blisko tysiąc trzystu żołnierzy, śmierć poniosło też około dwóch tysięcy trzystu cywilów. Mimo to Guled z siostrą nie myśleli o wyjeździe – mieli żywność i stały dochód, na co nie mogliby liczyć gdzie indziej.\n– Dziś w Mogadiszu zostali sami biedacy – mówi mężczyzna, który uciekł przed wojną do obozu Dadaab w Kenii. Ale to nie wszystko. Ten, kto ucieka, potrzebuje trzech rzeczy: pieniędzy, odwagi i wyobraźni. Pieniędzy, bo nic w Somalii nie jest za darmo, s szczególnie drogi jest transport, na który jest tak wielki popyt. Odwagi, bo droga na południe roi się od posterunków, samozwańczych milicji i bandytów, którzy rabują jeden na trzy zmierzające ku granicy pojazdy. Wreszcie wyobraźni, bo ktoś ukształtowany przez chaos wojny potrzebuje jej naprawdę sporo, by uwierzyć, że gdzie indziej można żyć inaczej, lepiej. Guled znał pewnego chłopca, Noora, który uciekł do Kenii, lecz jedyna krewna, jego siostra, została w Mogadiszu, a solidarność była pod wieloma względami równie ważna jak przetrwanie.\nDlatego mimo ryzyka nadal nie wyjeżdżał. I dlatego tamtego październikowego ranka poszedł jak zwykle do szkoły. Zamiótł klasę i o siódmej stawił się z pozostałymi uczniami na zbiórce, która odbywała się na szkolnym podwórku i którą nazywali „pobudzaniem”. Jak zwykle tego dnia jeden z chłopców odczytał wyniki poszczególnych klas w zawodach sportowych, a drugi recytował wersety Koranu. Dwie dziewczyny czytały wiersze, jeden po angielsku, drugi po somalijsku. Inna przedstawiła skecz. Następnie nauczyciel prowadzący klasę Guleda, Abdiraszid, zaapelował, żeby w związku ze zdarzającymi się od paru tygodni w innych szkołach w mieście porwaniami dzieci „szły po lekcjach prosto do domu i unikały Asz-Szabab”.\nNiezwykłe było to, że dzieci nadal chodziły do szkoły. Tego roku tylko jedna czwarta tych, które zostały w kraju, zapisała się do szkół podstawowych. W Mogadiszu połowa z nich rzuciła naukę. Ale część uczniów przychodziła nadal. Zamiatali klasy, dzwonili na lekcje, zjawiali się w szkole, nie bacząc na ryzyko. Ich nauczyciele, podobnie jak Asz-Szabab, mieli swoją idée fixe – starali się desperacko wyrwać to pokolenie ze szponów cynizmu i rozpaczy.\nNa przerwie Guled kupił sobie samosy. Jego szkolny mundurek – żółta koszula i niebieskie spodnie – był jednym z nielicznych barwnych akcentów wyróżniających uczniów na tle białych rumowisk i szarych, poszarpanych ruin miasta. Na horyzoncie migotał błękitem Ocean Indyjski. Uczniowie wchodzili i wychodzili przez szkolną bramę, cisnęli się wokół stoiska z przekąskami, nie zwracając uwagi na odgłosy odległych strzałów.\nPo przerwie Guled wrócił do klasy i poustawiał ławki, a inny chłopiec wytarł tablicę. W szkole „Szebelie” rzadko trzeba było egzekwować dyscyplinę. To, co zdarzyło się potem, Guled pamięta dokładnie.\nW lewym górnym rogu tablicy nauczyciel Abdiraszid wpisał datę i temat: geografia. Odwrócił się do klasy i nagle zamarł z twarzą ściągniętą grymasem przerażenia. Guled obejrzał się i zobaczył stojących w wejściu pięciu mężczyzn spowitych w czerń – widać im było tylko oczy. Z karabinami na ramieniu spokojnie omiatali wzrokiem klasę. Dwaj podeszli do nauczyciela, wzięli go pod ręce i bez słowa wyprowadzili na zewnątrz. Zmartwiali ze strachu uczniowie patrzyli, jak pozostali trzej przechadzają się między ławkami, wskazując co roślejszych chłopców. Ruchom ich palców towarzyszył głos nakazujący po somalijsku: „Wstać… wstać… wstać…”. Guled zobaczył skierowany w niego palec. Wargi mu zadrżały, żołądek podszedł do gardła. W sali panowała krucha jak szkło cisza.\n– Wstać! – powiedział mężczyzna.\nGuledowi przemknęła przez głowę myśl, że teraz umrze – albo w bitwie, albo za zbrodnie, których nie rozumie: za grę w piłkę, za krótkie spodnie, za słuchanie muzyki, za naukę w świeckiej szkole – jego zbrodnie były liczne. Potem pomyślał, że pewnie już nigdy nie zobaczy domu.\nStało już sześciu chłopców. Klasa wstrzymała oddech, nikt się nie poruszał. Jeden z bojowników oznajmił złowróżbnie: „Będziecie walczyć z chrześcijanami i rządem niewiernych. To wasz ostatni dzień w szkole”.\nPóźniej uzbrojeni mężczyźni pognali wybranych chłopców korytarzem i dalej na zewnątrz, do czekającej przed szkołą ciężarówki nakrytej brezentową plandeką. Za nią stały dwie inne pełne ludzi z karabinami. Zanim poczuł na twarzy czyjeś ręce i przepaska zasłoniła mu oczy, Guled zdążył zauważyć, że jest z nimi ich nauczyciel Abdiraszid. Słyszał, jak w innych klasach uczniowie nadal beztrosko recytują lekcje. W ciągu niecałej minuty dołączył do dwóch tysięcy dzieci porwanych tego roku w Somalii. Serce waliło mu jak oszalałe. Zdziwił się, że nie związali mu rąk. Chwycił się ławki pod sobą, kiedy ciężarówka brała zakręty, pędząc szachownicą ulic Mogadiszu.\nWreszcie zdjęto mu z oczu opaskę i Guled zobaczył, że stoi pod drzewem. Zostało ich już tylko pięciu. Nauczyciel Abdiraszid i jeden z chłopców zniknęli. Ale byli też inni, siedzący na ziemi, których nie rozpoznawał. Ubrany na czarno jasnoskóry mężczyzna z długą brodą i odkrytą twarzą zwrócił się do nich po somalijsku bezbarwnym, mechanicznym głosem: „Musicie pracować i umrzeć za islam”. Po czym odszedł, zostawiając ich pod drzewem.\nDrzewo rosło na szerokiej, otwartej przestrzeni. Do stojących z boku niskich budynków wchodzili uzbrojeni mężczyźni, inni z nich wychodzili. Obóz otoczony był łatwym do pokonania płotem z patyków – to nie płot, lecz strach czynił z tego miejsca więzienie. Nowi rekruci zastanawiali się przerażeni, czy każą im założyć pasy samobójców albo poślą na front, żeby roznosili posiłki lub zbierali ciała poległych mudżahedinów. Wszyscy wiedzieli, co czeka chłopców, którzy nie zechcą walczyć, lub – ta myśl była jeszcze gorsza – co czeka ich rodziny, jeśli uciekną. A Guled miał teraz jeszcze jedną osobę, o którą się troszczył. Siedząc pod drzewem, kręcił noszoną na środkowym palcu obrączką z kolorowym kamieniem. To była jego obrączka ślubna. Stwierdził z zaskoczeniem, że ze wszystkich trosk, jakie przebiegły mu przez głowę, najpilniejsze wydawało się to, jak zawiadomi swoją nową żonę o tym, że żyje.\nMariam była dziewczyną spokojną i zdecydowaną, miała krągłą twarz i nieskazitelną cerę. Podobnie jak Guled uciekła z rodziną do jednego z osiedli na obrzeżach Mogadiszu w „korytarzu Afgooye”. Był to odcinek miasta wyłączony z walk i pierwsze miejsce, do którego przybywali ludzie uciekający z prowincji przed suszą. Pod koniec 2010 roku korytarz, ledwie mieszczący już ponad pół miliona wysiedlonych, pozbawionych środków do życia ludzi, stał się ogromnym slumsem kontrolowanym przez Asz-Szabab. Mariam także uczęszczała do miejskiej szkoły i jak Guled jeździła tym samym autobusem z El-Szabije.\nMłoda Somalijka nie może rozmawiać bezpiecznie z chłopcem w miejscu publicznym, lecz w tłocznej dzielnicy dla uchodźców, będącej właściwie jednym wielkim obozowiskiem, nie ma żadnej prywatności. Autobus był dla nich najdogodniejszym miejscem, w którym mogli być razem i mieli mnóstwo czasu na rozmowy – jak powiedział Guled, na „pielęgnowanie miłości”. Guled nie potrafił wskazać, co mu się w niej spodobało; była to – jak to ujął – „po prostu kwestia uczucia”. Mariam zaś lubiła jego „powolne ruchy” i to, że nie był impulsywny, zapalczywy. Spośród chłopców, których znała, wyróżniał się rzadko spotykanym spokojem.\nKodeks rodzinny wprowadzony w Somalii w 1975 roku za rządów byłego dyktatora Siada Barre’a zezwalał na małżeństwo od osiemnastego roku życia. Bez względu na to, jak funkcjonował ten przepis przed wojną, teraz nie działał wcale. Niemal połowa somalijskich dziewcząt wychodzi za mąż przed ukończeniem osiemnastu lat. W niektórych rejonach kraju uważa się, że dziewczynka nadaje się do ślubu, kiedy zaczynają jej rosnąć piersi. Upowszechniły się też małżeństwa wymuszone – w ten sposób rodzina panny młodej może zdobyć pieniądze i pozbyć się jednej gęby do wyżywienia. Miłość ubogiego młodzieńca nie nakarmi teściów, więc zakochani, którzy z przyczyn finansowych nie mogą starać się o oficjalne zaręczyny, wybierają często poniżające rozwiązanie i uciekają, żeby wziąć potajemny ślub.\nZgodnie z tradycją decydująca się na ucieczkę para musi odjechać co najmniej dziewięćdziesiąt kilometrów od miejsca zamieszkania. Dlatego Wanlaweyn, oddalone od Mogadiszu o dziewięćdziesiąt jeden kilometrów, stało się somalijskim Las Vegas, pełnym szejków do wynajęcia. Guled i Mariam wiedzieli, że nigdy nie zbiorą pieniędzy na oficjalne zaręczyny, dlatego pewnego dnia – cztery miesiące przed porwaniem Guleda – opuścili zajęcia i udali się autobusem do Wanlaweyn. Ustawili się w kolejce na poboczu szosy, wraz z innymi parami młodymi czekającymi na spotkanie z obdartym i mocno ogorzałym od pracy na świeżym powietrzu imamem. Podczas ceremonii, która trwała dziesięć minut i kosztowała czterdzieści tysięcy somalijskich szylingów (mniej więcej dwa dolary), stojący pod drzewem imam uniósł księgę i różaniec, po czym wymruczał jakieś słowa. I tak zostali sobie poślubieni – on miał lat szesnaście, ona siedemnaście.\nNowo poślubieni utrzymywali sekret przez trzy miesiące, aż plotki dotarły do matki dziewczyny. Po stosownej porcji szlochów Guled zdołał uspokoić teściową na tyle, że zgodziła się przyjąć w rodzinnym namiocie delegację wujów. Wujowie zalegalizowali jego zawarty bez zezwolenia ślub z Mariam, a strony zadowoliły się rekompensatą w wysokości dwóch milionów szylingów (około pięćdziesięciu dolarów). Guled obiecał płacić w ratach, w miarę jak będzie go stać. Ponadto wyposażył namiot w małżeńskie sprzęty: naczynia kuchenne i posłanie. Teraz byli dorośli – wskutek wojny całe pokolenie dorastało w przyspieszonym tempie. Jednak szczęście małżeńskie nie trwało długo.\nW południe przybyli kolejni żołnierze. Wątły cień drzewa, pod którym wciąż siedzieli nowi rekruci, słabo chronił przed palącymi promieniami słońca. Żołnierze ustawili chłopców w szeregu, wydali im zupę z chlebem i mundury – czarną bluzę i spodnie, zwane po somalijsku futuszari. Następnie jasnoskóry, brodaty dowódca oddzielił ochotników od poborowych, a potem podzielił ich jeszcze raz według wieku. Jak powiedział, starsi „pójdą walczyć”, a młodszym, w tym Guledowi, rozdano kije i baty, po czym wsadzono ich do ciężarówki. Słońce zatoczyło łuk i zbliżał się czas asr, popołudniowej modlitwy. Chłopcy mieli pójść na targ i upewnić się, że żaden sklep nie jest otwarty podczas modlitwy. Stało się jasne, co czeka Guleda – miał być funkcjonariuszem Hizbatu – milicji Asz-Szabab. Mężczyźni byli potrzebni na froncie, więc Asz-Szabab zasilała szeregi milicji porwanymi dziećmi.\nDla ochotników skierowanie do Hizbatu było rozczarowaniem – marzyli wszak o wstąpieniu do Amniyatu, budzącego przerażenie wywiadu Asz-Szabab, albo w szeregi Istiszahadjin – oddziału zamachowców samobójców. Kto chciał wysadzić się w imię Boga, musiał czekać w kolejce trzy lata, a i tak wybierano tylko najlepszych. Dowiedziawszy się o swoim przydziale, Guled poczuł ulgę.\nW porównaniu z tamtymi zadania Hizbatu były dość przyziemne. Na terytoriach rządzonych przez Asz-Szabab miał dbać o prawo i porządek, praktyki religijne i kulturowo-narodową czystość. Preferowano somalijskie zwyczaje i praktyki, takie jak noszenie spodni nad kostkę i sandałów zamiast butów, co Asz-Szabab uznawała za miejscowy styl. Jak wspomina Guled, mężczyźni nie mogli nosić „fryzur na Balotellego” (ówczesny ekstrawagancki napastnik Manchester City), żadnych irokezów, włosów na jeża, żadnych grzywek ani trwałej. Kobiety zachęcano do noszenia preferowanych przez Asz-Szabab ciężkich, grubych hidżabów z włókien sztucznych zamiast bardziej przewiewnych, kolorowych tkanin bawełnianych – wprawdzie w zeszłym stuleciu zapewniły one somalijskiemu wybrzeżu bogactwa i sławę, ale bojownicy uznali je za zbyt przezroczyste. Asz-Szabab ma kłopoty z nowoczesnością, co często prowadzi do hipokryzji. W 2014 roku zdelegalizowała internet, zmuszając głównych somalijskich operatorów telekomunikacyjnych do wyłączenia w Mogadiszu sygnału 3G, ale jednostka medialna milicji utrzymywała aktywne konto na Twitterze, a przywódcy Asz-Szabab udzielali wywiadów przez iPady.\nPo krótkiej jeździe ciężarówka wyrzuciła patrol Hizbatu na targu w El-Szabije i Guledowi znów mocniej zabiło serce. Obóz Asz-Szabab był oddalony o dziesięć minut od jego namiotu, dziesięć minut od Mariam. Chłopcy z piętnastoosobowego patrolu rozeszli się wachlarzem po okolicy. Kiedy handlarze zobaczyli młodych żołnierzy, zaczęli zamykać sklepiki – znali prawo i znali karę za jego złamanie. Na porządku dziennym była chłosta. Ci, którzy mieli w telefonie muzykę lub niedozwolone zdjęcia, musieli czasem połknąć kartę SIM. Palaczom groziło przypalanie twarzy własnym papierosem. Pewien mężczyzna z El-Szabije, którego wychłostano za palenie, opowiadając potem swoją historię, załamał się i wybuchł płaczem – nie tyle na wspomnienie fizycznego bólu, ile upokorzenia, jakim było wymierzenie mu kary przez dzieci. Guled mógł być jednym z nich.\nPrzez dwa tygodnie chłopcy powtarzali codzienne rutynowe czynności. Patrol przemieszczał się skrajem targowiska, sprawdzając daty ważności paczkowanych produktów i puszek i zatrzymując pojazdy poruszające się w czasie modlitwy. Szli przez kartonowe miasteczko, w którym bezdomni ludzie, w tym Guled, rozbili namioty i pokryli strzechą prowizoryczne lepianki. Pewnego dnia natrafili znienacka na dwie dziewczyny i młodego chłopca, którzy stali przed ladą otwartego sklepu. Jedna z dziewcząt trzymała w ręku siatkę z warzywami.\n– Stać! – wrzasnął dowódca patrolu. Dzieci odwróciły się i zamarły.\n– Na ziemię! – Patrol znał się na swojej robocie. Dwaj chłopcy z batami wystąpili naprzód. Pozostali stanęli z boku, obserwując. Leżące w ulicznym pyle dziewczęta patrzyły z przerażeniem na swoich odzianych w czerń rówieśników z patrolu. Guled utkwił oczy w starszej. Patrzył dalej nawet wtedy, gdy ją rozpoznał i próbował odwrócić wzrok.\nTo była Mariam. Ich oczy spotkały się. Poczuł, że pod czarnym ubraniem cały płonie ze strachu i wstydu. Zobaczył niemy szok na jej twarzy, zanim odwrócił się, desperacko próbując powstrzymać wzbierające łzy w nadziei, że nikt ich nie zauważył. Mariam wiedziała, że wystarczy jedno słowo, a oboje będą zgubieni, więc milczała, kiedy szczupły chłopak, pewnie młodszy od niej, zaczął okładać batem po plecach ją, jej siostrę i młodego kuzyna. Słyszała od przyjaciół, że Guled był wśród tych, których zabrała Asz-Szabab. Teraz zrozumiała, co to znaczy.\nDzień w dzień rekruci czekali na jakiś straszny rozkaz. W obozie panowała atmosfera podejrzliwości. Liczyło się każde spojrzenie, a wypowiadane słowa miały wiele znaczeń. Guled zaprzyjaźnił się z pewnym chłopcem, ale kiedy ten zbiegł podczas patrolu, nie miał nikogo, komu mógłby się zwierzyć. Nużyły go błahe rozmowy na neutralne tematy, tymczasem jego umysł gorączkowo kreślił warianty wydarzeń.


Festiwal Smaku w Żywcu, 16 września 2018\n16 września 2018 r. w Amfiteatrze „Pod Grojcem” w Żywcu, pod patronatem Wojewody Śląskiego Jarosława Wieczorka, odbyło się Święto Plonów, w ramach którego miał miejsce, 4 ostatni, Festiwal Smaku. Festiwale zostały przeprowadzone w ramach projektu współpracy „Kulinarne Unikaty Chałup – Nowością Inspiracją Atrakcją”- KUCHNIA. Podczas Święta Plonów odbył się również Powiatowy Przegląd Potraw Regionalnych pn. „Próbowacka Jodła Beskidzkiego” oraz Święto Miodu.\nTradycyjnie, jak na każdym Festiwalu Smaku, miały miejsce degustacje potraw regionalnych z terenu Powiatu Żywieckiego oraz Partnerów projektu współpracy KUCHNIA, tj Stowarzyszenie Lokalna Grupa Działania "Podbabiogórze", Stowarzyszenie Lokalna Grupa Działania "Dolina Soły" oraz Stowarzyszenie Lokalna Grupa Działania "Wadoviana".\nŚwięto Plonów rozpoczęła Msza święta dziękczynna za tegoroczne zbiory, której przewodniczył Jego Ekscelencja ksiądz Biskup Senior Tadeusz Rakoczy. Oprawę muzyczną Mszy świętej zapewniła Miejska Orkiestra Dęta Miasta Żywca oraz Zespół Regionalny „MAGURZANIE” z Łodygowic.\nPo Mszy rozstrzygnięte zostały konkursy:\n- wieńców dożynkowych,\n- Potraw Regionalnych pn. „Próbowacka Jodła Beskidzkiego” oraz\n- Pasieka Roku 2018. Wyniki Konkursów znajdują się na stronie internetowej Starostwa Powiatowego w Żywcu.\nStowarzyszenie - Lokalna Grupa Działania "Żywiecki Raj" wraz z partnerami projektu współpracy KUCHNIA, dziękują\nStarostwu Powiatowemu za możliwość przeprowadzenia Festiwalu Smaku w ramach Święta Plonów.


Wczorajsza sesja na rynku ropy naftowej upłynęła pod znakiem wyczekiwania i późniejszej reakcji na dane dotyczące zapasów ropy naftowej w Stanach Zjednoczonych. Dane te obejmowały bowiem pierwszy oficjalny tydzień sezonu letnich wyjazdów w USA, tradycyjnie rozpoczynanego w Memorial Day.\nJeszcze we wtorek swoje dane dotyczące zapasów ropy naftowej zaprezentował Amerykański Instytut Paliw (American Petroleum Institute, API). Instytucja ta podała, że w poprzednim tygodniu zapasy ropy naftowej w USA spadły o 2,11 mln baryłek, co było raczej rozczarowującym wynikiem, biorąc pod uwagę, że oczekiwano spadku zapasów o 3,6 mln baryłek.\nRaport Departamentu Energii USA pojawia się dzień po publikacji API. Departament ma dostęp do większej ilości danych, więc jego wyliczenia są bardziej precyzyjne niż te podawane dzień wcześniej przez instytut. Dlatego właśnie wśród inwestorów to raport departamentu był wyczekiwany bardziej.\nWczoraj raport ten przedstawił dane, które tylko na pierwszy rzut oka były optymistyczne. Według Departamentu Energii, w poprzednim tygodniu zapasy ropy naftowej w USA spadły o 5,24 mln baryłek. To większy od oczekiwań spadek, jednak nie wynikał on ze zwiększonego popytu na paliwa w USA. Widać to po pozostałych danych: zapasy benzyny w USA w poprzednim tygodniu wzrosły aż o 7,05 mln baryłek, podczas gdy oczekiwano ich zwyżki o 0,9 mln baryłek. Z kolei zapasy destylatów wzrosły o 4,41 mln baryłek przy oczekiwaniach zwyżki o 1,6 mln baryłek.\nPowyższe dane pokazują, że tegoroczny sezon letnich wyjazdów Amerykanów rozpoczął się spokojnie, a wyraźnej zwyżki popytu na paliwa nie widać. Z tej przyczyny, po publikacji raportu notowania ropy naftowej spadły. Nie była to jednak duża zniżka, ponieważ stłumiony popyt może okazać się tylko przejściowy. Inwestorzy będą teraz wyczekiwać na kolejne dane dotyczące popytu na paliwa, które pokażą już pełniejszy obraz sytuacji.\nW tym roku dane dotyczące zapasów paliw w Stanach Zjednoczonych będą szczególnie istotne dla inwestorów, ponieważ obserwowany ostatnio optymizm na rynku ropy wynika właśnie z oczekiwań dużego popytu na paliwa w okresie letnim, po zniesieniu pandemicznych restrykcji.


-Rasz-: Dolce Vita....la douceur de vivre....sweet life... piękny jest ten świat\nDolce Vita....la douceur de vivre....sweet life... piękny jest ten świat\nKropla perfum ( fr. "per fumée" - przez dym) lub olejku zapachowego dodana do kąpieli czy lekka mgiełka pozostawiona na ciele poprawi każdemu nastrój. Zapach perfum może działać na nasz nastrój, emocje i wspomnienia a nawet sterować naszym pożądaniem. Zapach może działać jak afrodyzjak, wzmacniać, potęgować uczucia i emocje, przywoływać ukryte pragnienia. Może zwrócić naszą uwagę na\npozornie zwykłego faceta. Pamiętam dzień w którym poznałam mojego. Przez cały kolejny dzień "czułam w nosie" jego perfumy - Bvlgari Black ( kształt flakoniku tych perfum jest wzorowany na krążku hokejowym bardzo męski zapach i opakowanie)\nZa każdym razem gdy je czuje wracają te chwile :). Zapachy potrafią przenosić nas w czasie i przestrzeni, sięgają głęboko w naszą pamięć, przywołują wspomnienia - wspomnienia ludzi, miejsc, zdarzeń… Perfumy mogą działać na jednych orzeźwiająco, kojąco, relaksująco lub pobudzająco a nawet mogą oszołomić nasze zmysły, a u drugich wywołać ból głowy ( migrenę ) i nudności. Często na ich podstawie oceniamy innych i sami poddawani jesteśmy takiej ocenie. Śmiem nawet twierdzić, że zapach perfum jest naszą wizytówką, niewidzialnym ubraniem, kształtuje otoczenie wokół nas. Zapachy bardzo silnie działają na naszą podświadomość, bo uruchamiają ukryte, głębokie skojarzenia. Jest to zupełnie niewidzialny i bardzo subtelny sposób działania. Pewnie każdy pamięta książkę, którą napisał Patryk Suskind „Pachnidło”, o mężczyźnie obsesyjnie poszukującym zapachu idealnej kobiety, co zupełnie zdominowało jego życie.\nPierwsze na świecie perfumy wymyśliła Polka - Elżbieta Łokietkówna. Była polską królową Węgier, dlatego też pierwsza woda na bazie alkoholu, która powstała w 1370r., zwana była Wodą Królowej Węgier. Pachnąca woda zawędrowała na dwór króla Francji Karola V Mądrego, a potem zamawiana była już w całej Europie. Wcześniej do perfumowania ciała używano specjalnych pomad, które pod wpływem ciepła topiły się, uwalniając zapach.\nA jak to jest z naukowego punktu widzenia. Zapach przenika do naszego organizmu drogą kropelkową jego cząsteczki przenikają w głąb i przedostają się do płuc, gdzie wraz z pęcherzykami powietrza przenikają przez kapilary, a dalej do całego organizmu. Cześć zapachu osadza się na śluzówce nosa, gdzie znajdują się komórki zapachowe, bezpośrednio związane z mózgiem. Czując ukochany zapach nasz nastrój ożywia się pojawiają się pozytywne emocje. Dzieje się tak dlatego, że strefa węchowa mózgu jest ściśle związana z układem limbicznym i obszarami mózgu, kontrolującymi wydzielanie hormonów układu nerwowego i endokrynologicznego.\nObszar limbiczny związany jest z naszymi odruchami emocjonalnymi, pamięcią, popędem seksualnym i intuicją oraz stanami emocjonalnymi takimi jak zadowolenie, przyjemność czy strach. Układ limbiczny wpływa na pewne czynności wegetatywne. Pierwotnie był kojarzony wyłącznie ze zmysłem węchu odbiorem i interpretacją wrażeń węchowych. W rezultacie dokładniejszych badań stwierdzono, że układ limbiczny pełni bardzo ważną funkcję w wyzwalaniu pewnych emocji oraz wpływa na zachowania popędowe. Większość jego struktur pełni wiele ról. Przykładowo jedna z jego struktur - zakręty oczodołowe- pozwala nie tylko na ocenę pokarmu na podstawie wyglądu, konsystencji czy zapachu, ale również na wyzwalanie uczucia strachu oraz agresji. Stąd możemy wnioskować że zapach ma także wielkie znaczenie przy spożywaniu posiłków.\nPerfumy składają się z mieszaniny związków zapachowych, które są nazywane potocznie olejkami zapachowymi, środków homogenizujących i wzmacniających oraz rozpuszczalnika, którym zazwyczaj jest etanol lub mieszanina innych alkoholi . W zależności od ilości rozpuszczalnika rozróżnia się perfumy właściwe (skoncentrowane), wody perfumowane i wody toaletowe.\nW zależności od zawartości olejków perfumy dzielimy na :\nparfum (perfumy, eliksir, ekstrakt) – 20-43%;\nEau de Cologne (woda kolońska) skrót EdC – 4-7%;\neau fraîche (woda odświeżająca) eau de solide skrót EdS – 1-3%;\nPo wylaniu lub wtarciu ich w powierzchnię ciała alkohol szybko paruje, a na powierzchni zostają tylko olejki zapachowe i środki wzmacniające, które powoli są uwalniane do powietrza. Im więcej tych ostatnich tym zapach trwalszy.\nŚrodki homogenizujące pozwalają na uzyskanie jednolitej mieszaniny olejków, które często nie mieszają się z sobą. Najczęściej stosuje się tu mieszaniny ciekłych tłuszczów pochodzenia naturalnego czyli balsamy.\nŚrodki wzmacniające stosowane w perfumach to mało lotne związki chemiczne lub naturalne produkty, które same nie mają intensywnego zapachu (bardzo często jest to zapach nieprzyjemny), ale wzmacniają zapach olejków mniej więcej tak, jak dodawanie glutaminianu sodu czy soli do potraw wzmacnia inne smaki. Z naturalnych związków wzmacniających zapachy można wymienić ambrę czy piżmo.\nDo wyprodukowania perfum stosuje się około 50 składników. Niektóre perfumy albo wody zapachowe zawierają ich ponad sto. W tym szereg olejków eterycznych. Ważne by pamiętać o różnicy pomiędzy olejkiem eteryczny naturalnym i olejkiem eterycznym. Te pierwsze pachną bardzo wyraziście i charakterystycznie, jednak bardzo surowo, natomiast te drugie są mieszankami wielu odpowiednio dobranych składników tworzących nieograniczoną liczbę zapachów. Perfumy mogą więc też stać się elementem aromaterapii.\nMieszanina olejków i środków wzmacniających to kompozycją zapachowa perfum. Kompozycja to ich specyficzny zapach, który jednoznacznie kojarzy się z daną marką . Kompozycje te są albo silnie strzeżoną przez firmy tajemnicą, albo są zastrzegane patentami. Tworzenie kompozycji zapachowych to wielka sztuka, którą zajmuje się kilkadziesiąt tysięcy perfumiarzy na całym świecie. Ludzie ci posiadają szczególne predyspozycje do tworzenia tych kompozycji są oni nazywani NOSAMI. Co ciekawe nie mają oni bardziej wyczulonego węchu od przeciętnych ludzi, lecz raczej mają bardzo rozwiniętą zdolność psychiczną, wyobraźnię zapachową oraz zdolność do zapamiętywania większej ilości woni, zwaną pamięcią olfaktoryczną.\nSkładniki Kompozycji zapachowej perfum dzieli się na tzw. nuty zapachowe: nutę bazową, średnią oraz wysoką.\nNuta bazowa to składniki, które są najwolniej uwalniane do powietrza to głównie wcześniej wymienione środki wzmacniające, Nuty tej nie czuje się wiec zbyt intensywnie, ale ma ona decydujące znaczenie dla charakteru kompozycji. W nucie tej coraz częściej wykorzystuje się też związki chemiczne, które w wyniku kontaktu z potem lub wilgocią z powietrza ulegają rozkładowi z wydzieleniem związku pachnącego. W ten sposób zwiększa sie trwałość zapachu perfum. W nucie bazowej możemy wiec spotkać ambrę, piżmo, żywice leśne, cywet.\nNuta średnia, -nuta łącząca -nuta serca, to związki bardziej ulotne niż te z nuty bazowej zwykle o dość małej intensywności zapachu. Nuta ta w niektórych kompozycjach nie jest w ogóle odczuwana, ale bez niej nutę bazową i nutę wysoką odczuwałoby się jako dwa zupełnie odrębne zapachy. Ta nuta składa się głównie z zapachów kwiatowych i korzennych.\nNuta wysoka,-nuta zmysłu lub nuta głowy, to mieszanina związków najbardziej lotnych i mających intensywny zapach. Nuta ta jest odczuwana zaraz po otwarciu flakonika i ma dlatego największe znaczenie w określaniu perfum i ich sprzedaży. W skład nuty głowy wchodzą głównie cytrusy, inaczej zapachy owocowe, dające świeży i lekki zapach.\nZapachy w nutach przeplatają się. Są więc kompozycje z zapachem wiodącym, tzn że we wszystkich trzech nutach część składników ma do siebie zbliżony zapach, inny rodzaj to kompozycje "rymowane", w których występują dwa lub więcej podobnie pachnące składniki w nucie bazowej i wysokiej, ale nuta średnia ich nie posiada oraz, najtrudniejsze do skomponowania, kompozycje "kontrastowe", w których nie ma powtarzających się składników, a zamiast tego są składniki, które są ze sobą w ostrym kontraście.\nKażdy zapach powstaje na bazie którejś z grup aromatów: cytrusowej, kwiatowej, paprociowej, szyprowej, leśnej, ambrowej. Dzisiejsze perfumy trudno jednak przypisać do konkretnej grupy. Coraz popularniejsze są też zapachy owocowe, które pachnącą nimi osobę czynią dla wielu apetyczną.\n* zielone, cytrusowe: zapachy na bazie olejków z cytryny, bergamotki, mandarynki, grejpfruta i kwiatów pomarańczy - zapachy dla mężczyzn i wody sportowe. Działają orzeźwiająco.\n* kwiatowe: róża, jaśmin, fiołek, bez, konwalia, narcyz, tuberoza itd. Są to zarówno aromaty oparte na zapachu jednego kwiatu, jak i te złożone z całego ich bukietu. Takie zapachy działają uspokajająco i antydepresyjnie.\n* paprociowe: nazwa pochodzi od francuskich męskich perfum z roku 1882 - Fougere Royale (paproć królewska). Zapachy: lawendowy, leśny, mchu dębowego, kumaryny i bergamoty. Zazwyczaj są to zapachy męskie, działające kojąco i uspokajająco.\n* szyprowe: zapachy dla kobiet i dla mężczyzn, powstałe z kompozycji mchu dębowego, paczuli i bergamoty (np. Mitsouko Guerlaina). Sprzyjające relaksowi, poprawiające humor.\n*drzewne (leśne): to ciepłe nuty zapachowe (sandałowa czy paczuli) lub nuty suche (cedrowa) . Do klasycznych perfum drzewnych dodaje się zapachy korzenne albo olejki cytrusowe. Nuty sandałowca, paczuli, cedru lub wetiwera działają wzmacniająco.\n*orientalne, ambrowe: bardzo zmysłowe, dające poczucie ciepła słodkie perfumy z dużą dozą wanilii i delikatną nutą żywiczną. Kiedyś do ich produkcji używano ambry szarej - wydzieliny z przewodu pokarmowego kaszalota, obecnie używa się do produkcji ambry syntetycznej.\n*Tytoniowo-skórzane - kategoria częściej występująca w przypadku perfum niszowych, niż tzw. popularnych. Należą do niej zapachy ciepłe, lekko duszne. Skóra i tytoń są w nich wyraźnie wyczuwalne.\n*Aldehydowe - najmłodsza kategoria (powstała w latach dwudziestych XX wieku), kiedy to zaczęto używać aldehydów do tworzenia kompozycji zapachowych. Pierwszy zapach z tej kategorii to Chanel No 5.\nBy dobrać odpwiednie perfumy należy kierować sie kilkoma zasadami:\nZimą nie używamy perfum owocowych, a latem tych z dużą zawartością wanilii. Te pierwsze pasują do dni gorących, drugie do mroźnych, przy upałach są mdlące.\nZimą wrażenie ciepła stworzą leśne i ambrowe zapachy, z dużą ilością paczuli i laudanum.\nIstnieją także wody toaletowe odpowiednie na jesień, nieco cięższe niż te letnie, ale zdecydowanie lżejsze od perfum zimowych. Są to mieszanki esencji kwiatowych, owocowych i drzewnych.\nNawet jeśli jakiś zapach podoba ci się na koleżance, na Tobie może pachnieć zupełnie inaczej.zawsze sprawdź perfumy na własnej skórze.\nNałóż je na czystą skórę by nie wymieszały się z innymi zapachami\nPodczas jednej wizyty przetestuj w ten sposób jeden, góra dwa zapachy. Wąchanie innego zapachu po poprzednim poprzedź wąchaniem ziarenek kawy, będziesz czuła naprawdę zapach drugich perfum a nie poprzednich, które "zostały Ci w nosie".\nNie daj się namówić na kupno zapachu, jeśli nie jesteś do niego przekonana.\nGdy używam perfum zawsze spryskuję miejsca najlepiej ukrwione, a tym samym najcieplejsze i te niżej by zapach szedł do góry ciała. I tak- dobre miejsca dla perfum to nadgarstki, szyja, zagłębienie pod krtanią miejsce między piersiami nawet brzuch ( zapach unosi się). Włosy bardzo długo zatrzymują zapach perfum ( jak i dymy papierosowego :) ). Oczywiście nie psikam w każdym z tych miejsc naraz - byłoby tego wszystkiego za dużo. Uważaj na ubrania olejki są tłuste.\nJeśli chodzi o trendy to moim zdaniem w świecie perfum można mówić o nowościach a nie trendach Perfumy to zbyt indywidualna sprawa by na siłę podążać za modą.\nWybiera się je do osobowości :\nROMANTYCZKA -dziewczynom bujającym w obłokach do gustu przypadną perfumy, które przywodzą na myśl lekkość, dziewczęcość i niewinność np CHRISTIAN DIOR MISS DIOR CHERIE,\nUWODZICIELKA- Uwodzicielskie spojrzenie, wyważone gesty, seksowne ciuchy - wiesz, że mężczyźni pożerają cię wzrokiem. Twojej uwodzicielskiej naturze na pewno spodobają się perfumy zawierające afrodyzjaki np. piżmo lub jaśmin. Nuta drzewna sprawi, że będziesz uwodzić zapachem, a nuta orientalna (mirra, kadzidło) doda ci jeszcze więcej pewności siebie np. CHRISTIAN DIOR ADDICT\nKobieta ceniąca LUKSUS- zawsze sięga po najlepsze produkty z górnej półki, Spodobają jej się więc zapachy delikatne, kwiatowo-owocowe np VAN CLEEF&ARPELS FEERIE\nPerfumy dla kobiet szukających PRZYGÓD uwielbiają zapachy orientalne np. CALVIN KLEIN OBSESSION,\nBUNTOWNICZKI z wyboru wśród perfum powinny wybierać słodkie zapachy z nutką goryczy np AVRIL LAVIGNE BLACK STAR\nDla słodkich KOKIETEK , słodkie perfumy np. BABY DOLL YVES SAINT LAURENT\nKobieta AKTYWNA - DYNAMICZNA , której trudno usiedzieć w miejscu powinna gustować w perfumach z orzeźwiającą nutą cytrusową i świeżą nuta wodną np CACHAREL NOA PERLE,\nPamiętajmy też, że światło, powietrze, wysoka temperatura i czas niekorzystnie oddziałują na perfumy. Przechowujmy je w oryginalnym opakowaniu, z dala od światła.\nWarto stosować całe linie zapachowe: perfumy, balsam do ciała, dezodorant (może być też neutralny). Bo nic nie zepsuje nam humoru bardziej niż dominujący nad zapachem perfum aromat gorszego jakościowo pod względem zapchu dezodorantu.\nKażdy człowiek posiada odmienny skład skóry. Na powierzchni skóry stale zachodzą procesy chemiczne, a znajdujące się na niej substancje stale zmieniają swój skład chemiczny łącząc się i rozpadając. W podobny sposób rozpadają się substancje aromatyczne i wtedy zmienia się ich zapach. Ponieważ u każdego człowieka, zachodzą różne procesy chemiczne, to te zmiany wpływają, na indywidualne różnice. Dlatego właśnie te same perfumy na skórze różnych ludzi pachną inaczej. Kiedy aromat perfum łączy się harmonijnie z zapachem skóry, tworzy się nowa nuta - piękna, indywidualna i niepowtarzalna.\nWśród moich perfum znajdziecie zapachy:\nAlien: o nutach zapachowych mandarynki, jasminu, białego bursztynu nieziemsko połączonych w małym flakoniku;\nAngel - z nutą czekolady , wanilii, karmelu, jagody, miodu, bergamoty.\nJak mawiał Mugler „strzeżcie się aniołów”.\nDolce vita- Nagroda za najlepszy zapach w 1996 r. na FiFi International Fragrance Award pro. To klasyka od Diora znana na całym świecie czyli słodkie życie wyrażone zmysłową, orientalną kompozycją nut zapachowych. W nucie serca morela, magnolia, lilia, cynamon heliotrop, drzewo różane oraz w bazie drzewo sandałowe, kokos, wanilia, cedr\nHypnotic Poison- Zapach stworzony w 1998 roku przez Annick Ménardo (kreatorkę takich zapachów jak Body Kouros Yves Saint Laurent, Lolita Lempicka by Lolita Lempicka).Orientalne, ciepłe, kremowe nuty tworzą kompozycję bardzo zmysłową i uwodzicielską. Zapach słodko-gorzki. Podstawa to gorzki migdał, kminek, kokos,śliwka, ziele angielskie, morela, Serce to róża, jaśmin wielkolistny, tuberoza, mech dębowy, cynamon a baza to drewno sandałowe, drewno cedrowe, drewna jacaranda, wanilia, piżmo\nPure Poison- Młodsza i delikatniejsza siostra klasycznej Trucizny, wykreowana wroku 2004. Uwodzi delikatnie, nie łamie serca jak Poison, ale potrafi je skutecznie odebrać wibrującą wonią białych kwiatów i ambry. Tajemnica, odrealniona fantazja, która tylko czeka, żeby uwolnić ją otwierając perłowo białą\nbuteleczkę. Podstawa to pomarańcza, mandarynka, bergamotka, jaśmin, serce to kwiat pomarańczy, gardenia a baza to drzewo sandałowe, ambra, cedr\nHypnose - Kompozycję otwiera charakterystyczny kwiatowo-owocowy aromat pasiflory. Środek zapachu zdominowała słodycz wanilii z otoczką orientalnej nuty.Całość uzupełnia aromat wetiwerau, który nadaje kompozycji niezwykle intymny charakter.\nTresor - swoją nazwę 'Tresor' zawdzięcza francuskiemu słowu oznaczającemu skarb. Tresor to natchniony, świeży, półorientalny, kwiatowy, owocowy, słodki zapach\nBruberry LONDON - Zapach dla kobiet, którego premiera miała miejsce w 1995r., nie należy do neutralnych. W prostej, klasycznej butelce wygląda dość niepozornie, jednak skrywa w sobie coś bardzo cennego. Nikt nie może przejść obok niego obojętnie. Burberry London albo się kocha, albo nienawidzi. Śliwka najśmielej prezentująca się w nucie głowy nadaje im znośnej ciężkości, mile wkrada się w umysł i oczarowuje. Zapach rozwija się powoli, trzeba być cierpliwym, by doczekać się słodkiej woni wanilii połączonej z piżmem w podstawie.\nVersace -Crystal Noir to magiczny zapach: niepokojący i zmysłowy. Szlachetny, delikatny i trwały o niezwykle kobiecych, kwiatowo- orientalnych nutach. Nuty zapachowe Crystal Noir są celowo zminimalizowane, co potęguje ukrytą elegancję komponentów. Nuty serca Crystal Noir to gardenia, świeża i zmysłowa, oczyszczony amber, niemal transparentny by osiągnąć uwodzicielski i zmysłowy efekt.\nPleasures Intense to ciepły zapach od Estée Lauder. Nuty zapachowe: lilia zielona, czarna porzeczka, jaśmin madagaskarski, ylang ylang, róża marokańska, gardenia z Tahiti, lilia tygrysia, kryształki żywicy benzoesowej, naturalna pochodna wanilii.\nGucci Rush to odlot, jazda, dreszcz, niesamowity bajer i pokusa uzależnienia. odurzający, tajemniczy, orientalny, kwiecisty to uzależniająca kombinacja kalifornijskiej gardenii, południowo-afrykańskiej frezji i nasion kolendry, madraski jaśmin i damasceńska róża szokują.\nNie zabrakło także Chanel:\nCoco Mademoiselle- Zapach jest nowym ucieleśnieniem ducha Coco Chanel. Śmiała i zdecydowana, udowodniła, że elegancja tkwi w prostocie. Niezależna, aczkolwiek wykorzystująca swój urok do fascynowania i wpływania na mężczyzn. `Coco Mademoiselle` jest świeży i orientalny. Dla nowoczesnej kobiety, której zmysłowość i sukces uzupełniają się.\nAllure- Styl, czyli "allure" to elegancja, urok i charyzma., nuta głowy: cytryna, bergamotka, mandarynka, brzoskwinia , nuta serca: majowa róża, jaśmin, lilia wodna , nuta bazy: drzewo sandałowe, wetiwer, wanilia\nTo tylko mały wycinek mojej drzewno- kwiatowo -orientalnej kolekcji. Moje zapachy to zapachy słodkie powalające czasem ciężkie i być może irytujące ale za to wyraźne i zdecydowane choć może czasem narzucające się. Czuję się w nich seksowna i pewna siebie .\nPerfumy zawsze mnie fascynowaly, pozwalają mi oderwać się od codzienności Kolekcjonuję je, ale nie traktuję jako ozdoby pokoju . Nie wychodzę bez nich z domu. Przeważnie nie wracam do danego zapachu ale jak już tu pisałam, perfumy to wspomnienia, emocje zamknięte w małym flakoniku . Dlatego też już kolejny raz kupiłam zapach Dolce Vita- Christiana Diora - moje pierwsze ukochane perfumy i zapewne wrócę także do Pure Poison gdyż w nie ubrana byłam gdy spotkałam mojego faceta. Każdy je traktuje inaczej, dla jednych są przedmiotem użytkowym, dla innych mają wartość sentymentalną, odnajdują w nich jakąś historię, dla jeszcze innych, mówią -patrzcie jestem bogaty są wykładnią statusu społecznego i tak jako ciekawostka. Imperial Majesty to limitowana edycja 10 sztuk zapachu od Clive'a Christiana. Pół litra czystych perfum zamknięto we flakonie z kryształu Baccarat i 18-karatowego złota, ozdobionym 5-karatowym diamentem. Pewnie by mi się spodobał gdyż to zapach kwiatowo-orientalny gdyby nie cena. Cena Imperial Majesty wynosi 115 000 funtów (675 000 zł). Spośród 5 flakonów przeznaczonych do sprzedaży, nabywców znalazły dotychczas 3. Pozostałe dwie są eksponowane w Harrodsie w Londynie i Bergdorfie Goodmanie w Nowym Jorku. Dostępna jest też wersja w zwykłym opakowaniu - z pojedynczym, białym brylantem na szczycie za bagatela ( 30 ml czystych perfum )- 8 720 zł\nMoje perfumy moja druga lepsza skóra.... A czym są dla Ciebie...?\nKlasyfikacja kompozycji zapachowych poprzez Koło zapachów (ang.)\nWywiad z konsultantką Jean Careno na temat trwałości perfum damskich i perfum męskich (pol.)\nNie Muzyczna Pięciolinia – magazyn o perfumach.\nAutor: Rasz o 16:27\nEtykiety: Bruberry, Cacharel, Chanel, Dior, Imperial Majesty, kompozycja, Lancome, nuty serca, perfumy, Rasz\ninka2504 17 maja 2013 22:54\nOooo jaki obszerny super post!! :) Oj ja też uwielbiam perfumy :)\nA teraz jak na złość mi się prawie wszystkie kończą :/


Drogowcy będą układać nawierzchnię na ul. Ghandi, nieprzejezdna będzie ulica Poligonowa, a ekipy drogowców będą pracować także na ulicy Ostrobramskiej.\nZmiany w organizacji ruchu, w związku z przeprowadzanymi remontami, nastąpią na skrzyżowaniu Domaniewskiej i Puławskiej. Ulica Puławska w kierunku centrum miasta będzie dalej zwężona o jeden pas ruchu.\nW weekend drogowcy będą budować nawierzchnię na ulicy Patriotów w okolicy stacji PKP Falenica. W rejonie stacji będzie także budowane rondo, na skrzyżowaniu ulic Patriotów, Młodej i Bysławskiej.\nW weekend utrudnienia będą także na ulicy Kruczej, gdzie zamknięta będzie zachodnia jezdnia.\nW godzinach nocnych utrudnienia nastąpią na ulicy Kompanii AK Kordian w Ursusie. Ulica będzie zwężona, ale można spodziewać się także jej czasowego zamknięcia w godzinach nocnych.\n« Problemów z koleją ciąg dalszy\tWładze chcą ratować lotnisko w Modlinie »


Fiata Panda 1.1 - prośba o wykres napięcia na sondach lambda :: Fiat Panda Forum\nFiata Panda 1.1 - prośba o wykres napięcia na sondach lambda\nTemat: Fiata Panda 1.1 - prośba o wykres napięcia na sondach lambda\n21-08-2011, 20:03 #1\nOstatnio mam duży problem z moją Pandą 1.1 MPI (2004r). Silnik rzuca się jak młody źrebak, znacznie spadła moc i wzrosło zużycie paliwa. Szarpanie silnika jest zauważalne zarówno na zimnym silniku, jak i po rozgrzaniu do temp. pracy, głownie podczas utrzymywania stałych obrotów silnika (przy przyspieszaniu prawdopodobnie nie odczuwam tego tak bardzo).\nAuto poszło pod komputer, ale nie było żadnych kodów usterek. Wyeliminowałem podstawowe rzeczy takie jak świece, kable, filtr powietrza.\nSprawdzanie auta przy pomocy ECUSkana spowodowało że zainteresowałem się wykresem napięcia na sondach lambda. Stąd po całym przydługim wstępie miałbym prośbę o wstawienie screena z wykresu napięcia na sondach z waszych pand. Być może to naprowadzi mnie na jakiś ślad co może się z autkiem dziać.\n18-11-2011, 22:53 #2\nSiemka Ja dziś byłem u mojego mechanika bo miiałem ten sam problem Pandziurka bzikowała jak powalona, Okazało się że problemem jest zawieszajaca sie sonda Lambda na szczęście udało mi sie ja za dobre pieniążki kupić i utro postaram sie ja wymienic;d\n19-11-2011, 15:51 #3\nA która sonda u Ciebie wariowała? Przed katalizatorem czy za?\n20-11-2011, 21:56 #4\nta powyzej wczoraj wymieniłem i działa wszystko\n21-11-2011, 21:32 #5\nA czy mógłbym Cię prosić o podstawienie wykresu z tej wymienionej sondy? Ja ciągle nie mam pewności że u mnie szwankuje sonda (chociaż wszystko na to wskazuje), dlatego nie chciałbym kupować jej w ciemno (koszty, koszty, koszty).\n22-11-2011, 09:38 #6\nPodłączając pod kompa powinna działać z normalnym zakresem nie powinna się zawieszać. Prosto jest to do odczytania z wykresów z FES'a\n08-12-2018, 17:18 #7\nLamda-wykres.jpg Dodam jeszcze że przebieg samochodu to 9 tysięcy km.\n« Wymiana sondy lambda | - »\nOstatni post: 25-04-2011, 21:51\nOstatni post: 11-10-2010, 22:30\nOstatni post: 10-05-2010, 19:42\nOstatni post: 14-05-2009, 21:21\nOstatni post: 12-05-2009, 13:21\nsonda lambda fiat panda 1.1\nwykres sondy lambda za katalizatorem\nsondy lambda fiat panda\nfiat panda 1.1 sonda lambda\nfiat panda 1.1 2004 rok sonda lambda za katalizatorem\n, sonda lambda panda 1.1, sonda przed katalizatorem fo fiata panfa, swiece panda 2 1.1, sonda do pandy rok 2004, , , sonada lambda sprawdzenie reaktora kata;itycznego, , , , sonda lambda za katalizatorem wykres napiec, , wykres sondy przed i po katalizatorze, , , spadek napiecia fiat panda, fes prawidlowy wykres lambda, 1.1 mpi wyciecie katalizatora\nfiata, lambda, napięcia, panda, prośwykres, sondach


POWIAT GOSTYNIŃSKI > Język migowy lub inne środki komunikowania\nUprzejmie informujemy, że - zgodnie z art. 9 ustawy z dnia 19 sierpnia 2011 r. o języku migowym i innych środkach komunikowania się (t.j. Dz. U. z 2017 r. poz. 1824) osoby, które trwale lub okresowo doświadczają trudności w komunikowaniu się, mogą w celu załatwienia spraw administracyjnych w Starostwie dokonać zgłoszenia chęci skorzystania ze świadczenia ze wskazaniem określonej metody komunikowania się. Zgłoszenie powinno nastąpić co najmniej 3 dni robocze przed tym zdarzeniem w formie:\n- korespondencja tradycyjna na adres:\nStarostwo Powiatowe w Gostyninie ul. Dmowskiego 13\n-fax 24 235 79 85\n- poczta elektroniczna e-mail: starosta@gostynin.powiat.pl\nStarostwo Powiatowe w Gostyninie - po zgłoszeniu dokonanym przez osobę uprawnioną - zapewnia obsługę osoby uprawnionej, w terminie przez nią wyznaczonym lub z nią uzgodnionym, na zasadach określonych w w/w ustawie.\nW przypadku braku możliwości realizacji świadczenia Starostwo Powiatowe w Gostyninie zawiadamia wraz z uzasadnieniem osobę uprawnioną, wyznaczając możliwy termin realizacji świadczenia lub wskazując na inną formę realizacji uprawnień określonych\nIlość odwiedzin: 1836\nNazwa dokumentu: Język migowy lub inne środki komunikowania\nData wytworzenia informacji: 2017-11-16 12:23:00\nData udostępnienia informacji: 2017-11-16 12:23:00\nData ostatniej aktualizacji: 2017-11-16 12:43:27


Służby w akcji i reakcji / Od przemocy do pomocy - Co słychać?\nPM10: 19,2 µg/m³ (38%)\nPM1: 11,82 µg/m³\nDane z 10.07.2020 21:27, airly.eu\nSłużby w akcji i reakcji\nOchroniarze w marketach są bezwzględni. Tak było i w przypadku klienta, który we wtorek podobno chciał wynieść ze sklepu butelkę wódki, bo – jak tłumaczył – był spragniony. Nie wiadomo, czy deklarował zapłatę, ale na pewno dostał się w objęcia ochroniarza. Ten trzymał go w swym kantorku do przyjazdu policji. Klient jednak nie wytrzymał oczekiwania i chciał się uwolnić. W czasie szarpaniny wybił szybę, a kiedy nadal nie mógł uwolnić się z uścisku ochroniarza, wyjął nóź i wsadził go w brzuch mężczyzny. W dość ciężkim stanie odwieziono go do szpitala, a za zbiegiem puścili się policjanci. Nie dał rady daleko uciec...\nPo kilku godzinach spokoju nad centrum Mińska zawisł helikopter i ku zdumieniu przechodniów wyładował na skrzyżowaniu ulicy Warszawskiej z Kościuszki i 11 Listopada. Podobno przyleciał na pomoc mężczyźnie, który zasłabł w okolicach galerii handlowej. Miasto znowu obudziły sygnały karetek i straży pożarnej, a samochody utknęły w korkach z czterech stron akcji pomocowej.\nCo to było? – pytali świadkowie tej niecodziennej akcji, zdając sobie sprawę, że akcja ratunkowa z powietrza dotyczy tylko szczególnych przypadków. Mamy nadzieję, że odpowiednie służby nam wszystko wyjaśnią... (jaz, fot łk)\nDodano dnia: 2020-06-17 godz. 15:19 :: przez: Krzysztof


Buty ślubne - Koplex - katalog stron internetowych\nŚlub i wesele→Buty ślubne\nCo sprawia, że warto odwiedzić sklep kafkaconcept.pl? Przede wszystkim oferta, której najważniejszym elementem są buty ślubne. Nie byle jakie, chodzi, bowiem o buty do ślubu uznanej marki Anniel. Tworzy je niewielka firma o wieloletnim doświadczeniu. Czym wyróżniają się wspomniane buty ślubne? Mają urzekający, ponadczasowy design, do tego są ręcznie szyte. Ponadto opisywane buty do ślubu są produkowane z użyciem ekologicznych metod. Warto je wybrać gdyż są wygodne i piękne. Znaczące jest też to, że buty ślubne to nie wszystko, co do zaoferowania ma sklep KAFKA. W asortymencie znalazły się buty dziecięce, baleriny jak również obcasy. Interesują Cię niepowtarzalne buty do ślubu? Odwiedź stronę kafkaconcept.pl i poznaj kompletną ofertę.\nŚlub i wesele / Buty ślubne\nFirmy wg branż / Buty na wesele


zegarki z odkrytym mechanizmem Najlepsza Z ruchem szwajcarskim\nTwardy metal podr��bki zastosowany w szwajcarskiej serii Diamond Watch Diaster jest stosunkowo ciężki, więc nowo opracowana glina ekspandowana z węglika tytanu nadaje temu zegarkowi znajomy i nowoczesny charakter. Ten zegarek świeci jak platyna na materiale i jest wodoodporny do 100 m. replica Komentarze do zegarka: Pod względem koloru zegarek ten może dotknąć serc kobiet i uczuć dziewcząt. Granat i różowoczerwone „Rubinowe Serce” doskonale harmonizują z ciepłymi kolorami 18-karatowego różowego złota. Są w doskonałej harmonii ze sobą. Metale i minerały są doskonale zrównoważone. Ręcznie karbowany satynowy pasek falisty jest piękniejszy. Średnica 35 mm, mała tarcza jest mimośrodowa przy fake zegarze clone 12 o 'na dużej tarczy. Zegarek jest wyposażony w automatyczny mechanizm mechaniczny JD2653. Piękny rotor copy i ruch nie repliki zegark��w są zakłócane przez szafirowy korpus do tyłu. Podstawowe informacje Przyjmowanie tytanowej obudowy , jest to super lekki rolex podr��bka materiał, lżejszy niż ta sama ilość stali nierdzewnej, a nie nadgarstek, to duży i atrakcyjny zegarek. Polerowany stop tytanu ma gładkie, naturalne linie, odzwierciedlające elegancki i surowy układ bardzo pięknego pilota zegarek Prosty wyświetlacz tarczy Projekt tarczy opiera się na https://www.zegarkowrolexrepliki.pl/zegarki-hublot-repliki-zamraza-eleganckie-i-bezpieczne-chwile/ umiejscowieniu tablicy przyrządów w historycznym kokpicie samolotu. Duże arabskie cyfry na matowej czarnej tarczy i cienkie linie wyświetlacza pokryte są powłoką Super-LumiNova®, aby przyciemnić zegarek. Czytanie w środowisku. Znaczniki minut, cyfry arabskie i wskazówki śmigła pozostają klasycznym beżem. Niebieski indeks stali i trójkątne kropkowane oznaczenia na obu końcach są najbardziej reprezentatywnym DNA IWC i pokazują magiczny urok serii tej marki.\nO PB Jewelry Group: Od momentu założenia w 2006 roku, PB Jewelry Group od wieków broni „ekskluzywnego i ponadczasowego” ducha marki oraz esencji kulturowej branży jubilerskiej. Pokazuje rygorystyczne standardy, które marka przestrzega, realizuje jej wizję dzięki pomysłowemu projektowi oraz genialnej kolokacji i cierpliwości, zachowując wspaniałe dziedzictwo biżuterii i tworząc biżuterię oklaskiwaną przez przemysł.\nPowyżej znajduje się najnowsza informacja o SIHH na 2014 rok, dostarczona przez redaktora zegarków specjalizującego się w Bywatch. Prześlemy Ci wtedy coraz bardziej intuicyjne raporty z wystaw, więc proszę o uwagę. Międzynarodowa wystawa luksusowych zegarków 2014 w Genewie:\nWygląd: Ten zegarek jest prosty i elegancki, z klasycznym designem z trzema wskazówkami i oknem wyświetlania daty przy zegarze 3 o ', co przywraca go do klasycznego stylu zegarka. Matowa biała tarcza o średnicy 42 mm ma cechy lekko podniesiony pierścień z podziałką chronograficzną, z rodowaniem, cyframi rzymskimi i napisami, a ogólny projekt to retro nowoczesny model zegarków. Będę. Wyposażony w samozwijający się mechanizm mechaniczny i czarny pasek ze skóry cielęcej, zegarek jest wyjątkowo dobrze wyważony na nadgarstku, nadając użytkownikowi wyjątkowy smak. Możemy również wygrawerować pamiątkowe znaki, takie https://www.replikarolex.pl/w-jaki-sposob-zegarek-rolex-rozpoznaje-autentycznosc/ jak daty i inicjały, unikatowe na repliki zegark��w breitling życzenie klienta. Specjalna edycja dużego zegarka pilotowego „Mały Książę” obejmuje ruch IWC 51111. Wibrujące obciążniki ze sprężynami i systemem tag heuer replika śrub Peleton mogą zapewnić zapas wynoszący 7 dni lub więcej w najkrótszym możliwym czasie. Wskaźnik mocy na małej tarczy pokazuje dokładnie, ile czasu pozostało zanim ruch się zatrzyma. Specjalna wersja dużego zegara pilota „Mały Książę” ma wyświetlacz daty w pozycji „zegar 6”, co odpowiada środkowej wskazówce sekundowej wymaganej dla zegarów lotniczych. Koperta ze stali nierdzewnej 46 mm jest wyposażona w miękkie żelazko wewnętrzna obudowa, która skutecznie chroni twoje ruchy przed ekstremalnymi polami magnetycznymi.\n5-dniowe targi wystawiennicze w Genewie to wyjątkowe święto wizualne. Z niecierpliwością czekamy na raporty do Bywatch, które mogą dostarczać bardziej ekscytujące treści. Aby uzyskać więcej informacji, kliknij na żywo na targach ByWatch w Genewie.\nNaprawdę chcę wykorzystać pokaz samochodowy jako przykład, ale Zegarki Hublot Repliki kiedy nieprofesjonalne media idą na pokaz samochodowy, bardziej martwią się, który samochód ma najwięcej ludzi, a który model samochodu jest najpiękniejszy. Jestem. To samo dotyczy\nNa tej wystawie zaprezentowano wiele pięknych zegarków franck muller repliki artystycznych na temat Genewy, ale jeśli lubisz te piękne zegarki, zastanawiasz się, jak tworzyć wykwintne wzory. Na tej wystawie, aby zaspokoić potrzeby wszystkich w ByWatch, starannie wybieramy trzy najbardziej reprezentatywne marki w dziedzinie zegarków artystycznych i repliki zegarków opowiadamy wewnętrzną historię ich pięknych modeli ... Temat przewodni nowego czarnego zegarka OCTOUL TRANERO od Bulgari to nowoczesny styl, prezentowany w pozycji „cała czarna” lub „prawie cała czarna”. Bułgarzy nadają temu męskiemu nowoczesnemu zegarkowi emblematyczny wygląd. Dzisiejszy „Bywatch” nosi chronograf „Bulgari” OCTO ULTRANERO. Ten chronograf, ozdobiony różowym złotem, tworzy elegancki efekt kontrastowy i wykazuje wyjątkową postawę. Zobacz model referencyjny: 102630.\nReplika Rolex 177200\nZ technicznego punktu widzenia i z poziomu artystycznego wykonanie jest ważną częścią dobrego zegarka. Samo słowo „statek” przekazuje temperaturę ciała. Jest to rodzaj komunikacji i wykonania między rzemieślnikami a przedmiotami, w tym częściami i narzędziami. Każdy dobry zegarek ma za sobą historię temperatury, a te historie są kojącymi i wyjątkowymi dziełami sztuki, które można zobaczyć przed sobą. Chanel to jedna z niewielu luksusowych marek zegarków, która doskonale łączy technologię i sztukę. Dzięki wyjątkowemu wykonaniu zegarmistrzowskiemu i pomysłowości pracowni twórczej nowoczesne zegarmistrzostwo Chanel zapewnia nam silne osiągnięcia artystyczne i wykwintne techniki zegarmistrzowskie. Dziś Bi-Watch bada procesy leżące u podstaw współczesnego zegarmistrzostwa Chanel. Grawerowanie złotego orientalnego wzoru do grawerowania


Baptysja błękitna Baptisia australis | Albamar\nStrona główna > Byliny>Baptysja błękitna Baptisia australis\nBaptysja błękitna Baptisia australis\nKod produktu: 00950-P9|3-6\nOzdobę stanowią głównie kwiatostany -motylkowe kwiaty o błękitno niebieskiej barwie pojawiają się w okresie między majem i lipcem. Są one zebrane w wysokie do 50 cm grona wyrastające również pionowo ponad liśćmi. Kwitnące kępy baptysji dorastają do około 100 cm wysokości.\nBaptysja błękitna -unikatowa bylina\nBardzo ciekawa i rzadko spotykana bylina o wzniesionym, pokroju. Rozrasta się w postaci gęstych kęp złożonych z pionowo wyrastających pędów z trójlistkowymi liśćmi o oliwkowej barwie. Ozdobę stanowią głównie kwiatostany -motylkowe kwiaty o błękitno niebieskiej barwie pojawiają się w okresie między majem i lipcem. Są one zebrane w wysokie do 50 cm grona wyrastające również pionowo ponad liśćmi. Kwitnące kępy baptysji dorastają do około 100 cm wysokości.\nBaptysja błękitna wytwarza palowy system korzeniowy, dlatego po aklimatyzacji na nowym miejscu jest bardzo odporna na suszę. W pierwszym roku po posadzeniu warto zadbać o regularne podlewanie, aby sadzonka dobrze się zakorzeniła. Przed posadzeniem należy nieco wzbogacić glebę, najlepiej sadzić na miejscu nasłonecznionym. Baptysja jest bardzo odporna na mrozy.\nBaptysja sprawdzi się zarówno jako soliter jak i element wielobarwnych kompozycji. Można ją wykorzystać na rabatach zarówno pojedynczo jak i w niewielkich grupach.


Odp: Występy Pogoni w ekstraklasie - 19/09/2015 17:27\nGdyby Matras lepiej przymierzyl po fajnej akcji Akahoshiego (jednej z nielicznych w tym sezonie niestety...) to nie byłoby tej nerówki i wynik moze bylby inny.\nNo i podobnie z Przybeckim.\nOdp: Występy Pogoni w ekstraklasie - 19/09/2015 17:29\nStrasznie mi żal patelni Matrasa na 0 : 2.....\nOdp: Występy Pogoni w ekstraklasie - 19/09/2015 17:30\nHahaha ból dupy tego komentatora, że widzowie się z nim nie zgodzili co do jego typów i nawet na podium nie byli ;] Jak powiedział, "o gustach się nie dyskutuje", inaczej ktoś musiałby mu wprost powiedzieć, ze ma zjebany.\nBardzo ciężko było strzelić gola tam, oj ciężko. Na szczęście jest Adam i kolejny punkt dzięki niemu łapiemy. Trochę ciężko, że chyba przez ten remis tracimy wicelidera ale cóż ..\nLewandowski zagrał dzisiaj dobry mecz. Danielak, to był dzisiaj aktywny i nawet sobie radził, szkoda, że nawet w tym wyjątkowym dniu nie zalicza chociażby asysty.\nGruzin pokazał, że na pierwszy skład to jeszcze za wcześnie dla niego. Mam nadzieję, że w następnym meczu znów z ławki wyjdzie.\nSzkoda szkoda dwóch punktów, bo mając możliwość patrzenia na innych z góry to wolimy kisić się z innymi.... Matrix setą mógł załatwić temat.. Tak w ogóle to pierwsza połowa jakaś masakra.\nPs. Przybeckiego bez kitu trzeba nauczyć podawać.\nMogło być tak pięknie tym bardziej że ulubieniec forumki bramę zasadził - brawo Adam\nOdp: Występy Pogoni w ekstraklasie - 19/09/2015 17:35\nPrzybecki ale spierdolił\nOdp: Występy Pogoni w ekstraklasie - 19/09/2015 17:39\nOdp: Występy Pogoni w ekstraklasie - 19/09/2015 17:40\nWynik raczej sprawiedliwy.Szkoda szansy Matrasa ale to nie on powinien byc w tym miejscu a Zwolak lub Gruzin.\nCo do Fraczczaka to śmieszą mnie opinie o jakimś hejcie i jakieś dzikiej satysfakcji jego zwolenników że to on bramkę strzelił wiec tym samym zagrał super mecz.To tak jak wybór Zwolaka na piłkarza meczu pewnie przez zakochane małolaty głosujace na swojego idola.\nTu nie ma co zakłamywać rzeczywistości.W obronie jest naszym najsłabszym ogniwem i wszystkie drużyny grają tamta strona.On sam chyba to wie bo nie chce grać na tej pozycji.To po prostu wybór trenera....dla mnie kompletnie niezrozumiały.Nie zmienia to faktu że należą mu się brawa za zdobyte gole i asysty.W tym aspekcie jest bardzo przydatny.Obrońcą zaś jest katastrofalnym...i to nie jest hejtowanie tylko fakt który jest widoczny w każdym meczu.\nOdp: Występy Pogoni w ekstraklasie - 19/09/2015 17:54\nMożliwe ,że pozostaniemy na 2 miejscu ( w tej chwili na nim jesteśmy lepszym bilansem goli od Zagłębia) lub w najgorszym wypadku spadniemy na miejsce 3 po tej kolejce.\nOdp: Występy Pogoni w ekstraklasie - 19/09/2015 18:03\nRudol w poprzednim meczu pokazał czemu Adam gra na tej pozycji. Dzisiaj poza początkiem meczu gdzie ze 2-3 razy pojechali jego stroną to później już na nic nie pozwalał Biskupowi i Jareckiemu, którzy albo się od niego odbijali albo robili kółeczko i podawali do tyłu. Duża w tym zasługa Danielaka, który jak zwykle zagrał bardzo dobrze w obronie, ale tym razem dołożył sporo dobrego w ataku. Chyba jego najlepszy mecz u nas.\nOdp: Występy Pogoni w ekstraklasie - 19/09/2015 18:09\nSprawdziłem właśnie tabele. Legia może nas tylko zrzucić z wicelidera, jak wygra, bo ma lepszy bilans bramkowy. Pozostałe drużyny, nawet jak się zrównają z nami pkt to mają gorszy bilans. No cóż, jak na kolejny remis, ponownie zostajemy na podium.\nEdit: Najgorsze jest jednak to, że tak jak napisał Ambasador, nie zdobyliśmy tych punktów aby się umocnić w tabeli. Wystarczy jedna przegrana i lecimy o kilka pozycji w dół. Przez tą nieumiejętność korzystania z sprzyjających okoliczności, Pogoń żyje w takiej ułudzie. Niby wicelider a wystarczy 1 przegrana i wylatujemy z czołówki.\nOstatnio edytowany przez: Icar, 19 września 2015, 18:19 [1 raz(y)]\nOdp: Występy Pogoni w ekstraklasie - 19/09/2015 18:18\nNie ma co płakać nad wynikiem, bo na zwycięstwo dzisiaj nie zasłużyliśmy. Beznadziejne 60 minut w naszym wykonaniu jeśli chodzi o grę do przodu. Zaczęliśmy dopiero grać po strzelonej bramce. Mecz do zapomnienie, wszyscy na Jagę!\nOdp: Występy Pogoni w ekstraklasie - 19/09/2015 19:10\nTrzeba przyznać, że Gil dzisiaj wyjątkowo dobrze sędziował.\nOdp: Występy Pogoni w ekstraklasie - 19/09/2015 20:23\nNie czul presij z trybun\nOdp: Występy Pogoni w ekstraklasie - 19/09/2015 21:32\nNie masz racji bo cały mecz tamtędy jechali, ale nie chcący widzieć jest bardziej slepy od ślepca.\nOdp: Występy Pogoni w ekstraklasie - 19/09/2015 21:37\nJechać, a stwarzać zagrożenie to dwie różne sprawy.\nOdp: Występy Pogoni w ekstraklasie - 19/09/2015 23:02\nZdjęcia 100 i 101\nTe zdjęcia wyraźnie pokazują , że Czesiek stworzył z tych piłkarzy prawdziwą jedność. Wygląda na to , że zrezygnowanie z piłkarzy którzy mają trudny charakter i mają swoje zdanie jak Janukiewicz i Janota na chwilę obecną było chyba uzasadnione.\nPanowie walczyć trenować Pogoń musi panować !!!\nMam nadzieję , że w zimie przyjdzie z 5-6 dobrych piłkarzy którzy podniosą rywalizację w zespole i co za tym idzie forma jeszcze wzrośnie i powalczymy o miejsce na podium\nPozycje do wzmocnienia na dzień 19.09.2015 r. to: prawa obrona , lewa obrona , prawa pomoc , lewa pomoc , ofensywny pomocnik , defensywny pomocnik.\nOdp: Występy Pogoni w ekstraklasie - 19/09/2015 23:12\n5-6 nowych pilkarzy i wzmocnienia na tych pozycjach co wymieniles to niezla fantastyka. licze na max 2-3 transfery do klubu + ktos moze wroci z wypozyczenia\nOdp: Występy Pogoni w ekstraklasie - 19/09/2015 23:17\nPo cichu liczę że Azoty rzucą kasę na jakiś dobrych piłkarzy A kto mógłby wrócić do nas z wypożyczenia i stanowić jakaś realną konkurencję dla pierwszego zespołu? Oprócz Korta nie widzę innych kandydatów do wzmocnienia Pogoni wśród wypożyczonych.\nOdp: Występy Pogoni w ekstraklasie - 20/09/2015 08:50\n3 wygrane, a Ty juz miejsce na podium chcesz. Remisami się tej ligi nie zwojuje, Wdowczyk dobitnie to pokazał.\nRemisy w zasadniczej i baty w mistrzowskiej, skąd ja to znam.\nOdp: Występy Pogoni w ekstraklasie - 20/09/2015 09:29\nTy masz chłopie jakąś depresje? Jesteśmy jedyną niepokonaną drużyną w lidze, seria 9 meczów bez porażki a ty płaczesz i narzekasz na przemian. 2 miejsce w lidze. Przypomnij sobie o co graliśmy jeszcze kilka lat temu i doceń to co masz. Brawo Adaś!


Formy płatności - Elektroprecyzja.pl\nW przypadku towaru, który posiadamy na magazynie, odbiór osobisty możliwy jest tuż po złożeniu zamówienia. W przypadku asortymentu, który musimy sprowadzić, poinformujemy Was tuż po tym jak skompletujemy zamówienie.\nZapłacą Państwo kurierowi przy odbiorze paczki.\nTuż po złożeniu zamówienia, zostaniecie przekierowani do strony swojego banku, w celu uiszczenia opłaty za zamówienie. Transakcję realizuje firma Bluemedia. Towar wyślemy jak tylko otrzymamy potwierdzenie o prawidłowości transakcji ze strony Bluemedia.


W Tychach rośnie liczba milionerów. W regionie też spory wzrost – Tychy24.net\nStrona główna Miasto Dzieje się w Tychach W Tychach rośnie liczba milionerów. W regionie też spory wzrost\nW Tychach rośnie liczba milionerów. W regionie też spory wzrost. Pomimo pandemii w Tychach i województwie śląskim wzrosła liczba milionerów. W regionie 380 osób więcej niż przed rokiem zadeklarowało dochód powyżej miliona złotych.\nW zeznaniach podatkowych za 2020 r. dochód przekraczający 1 mln zł wykazało ponad 3800 mieszkańców naszego województwa. To o 380 osób więcej niż w rozliczeniach podatkowych za 2019 r. oraz ponad 650 więcej niż w PIT za 2018 r.\n„Najwięcej milionerów mieszka w okolicach Częstochowy, Bielska-Białej oraz Katowic. Najszybciej bogacą się mieszkańcy Kłobucka, Dąbrowy Górniczej, Żor oraz Gliwic. W tych miastach i powiatach najbardziej wzrosła liczba milionerów. W Dąbrowie Górniczej i Kłobucku milionerów w 2020 r. było o 1/4 więcej niż rok wcześniej” – informuje Michał Kasprzak z Izby Administracji Skarbowej w Katowicach.\nW Tychach tego typu wysokie dochody za 2020 rok zadeklarowało aż 175 osób. To wzrost w porównaniu do 2019 roku – wtedy przychody powyżej miliona złotych deklarowały 163 osoby.\n„Śląscy milionerzy to w zdecydowanej większości przedsiębiorcy. Są to osoby prowadzące działalność gospodarczą opodatkowaną podatkiem liniowym (blisko 90% milionerów). Drugie miejsce zajmują osoby osiągające przychód ze stosunku pracy oraz działalności wykonywanej osobiście (4%). W grupie osób zarabiających powyżej miliona złotych znaleźli się również podatnicy uzyskujący dochody z obrotu papierami wartościowymi (ponad 3.5%)” – wyjaśnia rzecznik prasowy katowickiego KAS.\nPoniżej zestawienie ze szczegółowymi danymi dotyczącymi liczby milionerów z podziałem na urzędy skarbowe w rozliczeniach podatkowych za 2020 oraz 2019 r.\nUrząd skarbowy Suma za 2020 r. Suma za 2019 r.\nI US w Bielsku-Białej 165 155\nI US w Częstochowie 245 205\nI US w Gliwicach 139 122\nI US w Katowicach 172 143\nII US w Bielsku-Białej 231 204\nII US w Częstochowie 164 151\nII US w Gliwicach 139 112\nII US w Katowicach 201 172\nUS w Będzinie 123 120\nUS w Bytomiu 63 64\nUS w Chorzowie 95 95\nUS w Cieszynie 137 133\nUS w Czechowicach-Dziedzicach 56 46\nUS w Dąbrowie Górniczej 86 65\nUS w Jastrzębiu-Zdroju 30 38\nUS w Jaworznie 70 61\nUS w Kłobucku 125 94\nUS w Lublińcu 78 68\nUS w Mikołowie 115 104\nUS w Mysłowicach 52 54\nUS w Myszkowie 78 65\nUS w Piekarach Śląskich 23 26\nUS w Pszczynie 114 116\nUS w Raciborzu 60 53\nUS w Rudzie Śląskiej 66 65\nUS w Rybniku 145 140\nUS w Siemianowicach Śląskich 33 32\nUS w Sosnowcu 127 114\nUS w Tarnowskich Górach 162 142\nUS w Tychach 175 163\nUS w Wodzisławiu Śląskim 83 70\nUS w Zabrzu 93 83\nUS w Zawierciu 71 74\nUS w Żorach 51 41\nUS w Żywcu 85 82\nSuma końcowa 3852 3472\nPoprzedni artykułTyszanie złożyli już ponad 2 tys. wniosków o świadczenie 300 plus\nNastępny artykułDziecko potrącone na pasach w Tychach. Dziewczynka trafiła do szpitala


Dekoracje weselne - Masów (koło Opola) - dekoracje ślubne. Najlepsze sklepy!\nDekoracje weselne - Masów (koło Opola)\nStrona główna » Dekoracje weselne » Opolskie » Masów (koło Opola)\nDekoracje i ozdoby ślubne z Masowa oraz pobliskich miast. Odszukaj najlepsze dekoracje ślubne. Chcesz dotrzeć do Par Młodych z Masowa? Umieść na tej stronie swoje dane! Sprzedawaj jeszcze więcej dekoracji ślubnych.\nDekoracje weselne w Masowie\nDekoracje weselne w pobliżu Masowa\nŁódź (do Masowa około 182 km)\nTarnowskie Góry, ul. Chopina 31d/3 (około 86 km od Masowa)\nDekoracje weselne Poźrzadło (koło Świebodzina)\nDekoracje weselne Przytoczna (koło Skwierzyny)


Lokal 32.6 m2, 1piętro, Sienkiewicza | EM5\nLokal 32.6 m2, 1piętro, Sienkiewicza\n4 969 PLN\nId oferty: 2053\nPolecam Państwu lokal usługowy o powierzchni 32,6 m2 położony na pierwszym piętrze w Pawilonie Handlowym przy ul. Sienkiewicza wybudowanym w 1993 roku.\nLokal do remontu, składa się z 2 części :\n-pomieszczenia głównego (28m2)\n-zaplecza z łazienką (5.6m2)\nNieruchomość można zaaranżować według własnych potrzeb, zmienić układ ścian działowych.\nMiesięczny czynsz administracyjny wynosi około 400zł.\nLokal wyposażony w alarm.\nNieruchomość położona w bardzo dobrej lokalizacji.\nW pawilonie znajduje się duża różnorodność lokali usługowych, przy budynku komunikacja MPK, dzięki czemu jest duże natężenie ruchu pieszych.\nOsoby zainteresowane zapraszam do kontaktu i na prezentację.\n4 839 PLN /m2\nLokal na Legionowej pod Twoją działalność\n56 PLN /m2\nSłoneczny lokal przy ulicy Mickiewicza\n8 182 PLN /m2\nLokal na sprzedaż 33m2 Bojary


Horoskop tygodniowy dla Strzelca 04-10.11.2019 r. - Tajemnice Losu\nHoroskop tygodniowy dla Strzelca 04-10.11.2019 r. (23.11 - 21.12)\nMiłość: W nadchodzącym czasie Twój partner będzie wielce nie zadowolony z Twego postępowania, warto coś zmienić.\nPraca: Ten tydzień zapowiada się obiecująco, w Twojej pracy będzie się dużo działo tak, że nie odczujesz nawet chwili znudzenia.\nFinanse: Poprawa finansów, możliwe dodatkowe dochody. Najważniejsze żeby nie przepuścić wszystkiego od razu.\nZdrowie: Poprawa stanu zdrowia, w tym tygodniu nie będziesz narzekać w tej dziedzinie.