BIAŁA KSIĘGA SMOLEOSKIEJ TRAGEDII - PDF\nBIAŁA KSIĘGA SMOLEOSKIEJ TRAGEDII\nDownload "BIAŁA KSIĘGA SMOLEOSKIEJ TRAGEDII"\n1 i nie przebaczaj zaiste nie w twojej mocy przebaczad w imieniu tych których zdradzono o świcie Zbigniew Herbert Przesłanie Pana Cogito BIAŁA KSIĘGA SMOLEOSKIEJ TRAGEDII Warszawa, 30 czerwca 2011 r. Zespół Parlamentarny ds. Zbadania Przyczyn Katastrofy TU-154 M z 10 kwietnia 2010 r.\n2 Zespół Parlamentarny ds. Zbadania Przyczyn Katastrofy Tu-154M z 10 kwietnia 2010 r. prezentuje wybór dokumentów dotyczących tragedii smoleoskiej. Zwracamy uwagę na niektóre ze zdarzeo, które miały miejsce w trakcie przygotowywania wizyty Prezydenta RP Lecha Kaczyoskiego w Katyniu w dn. 10 kwietnia 2010 r. oraz w trakcie ostatniego rejsu Tu-154M nr 101 i tuż po jego tragicznym zakooczeniu, w tym na działania lub niedopełnienie obowiązków przez osoby biorące udział w przygotowywaniu tej wizyty, które wskazują na współodpowiedzialnośd osób trzecich za spowodowanie tej katastrofy Blokowanie przez rząd Donalda Tuska przetargu na samoloty dla VIP-ów (k. 4-9) 2. Awarie Tu-154M nr 101 po remoncie przeprowadzonym w 2009 r. w Rosji przez firmy MAW Telecom i Polit Elektronik (k ) 3. Rozdzielenie rocznicowych uroczystości katyoskich poprzez zorganizowanie odrębnego spotkania D. Tuska z W. Putinem w Katyniu w dn. 7 kwietnia 2010 r. jako wynik gry prowadzonej przeciwko Prezydentowi RP Lechowi Kaczyoskiemu (k ) 4. Powierzenie odpowiedzialności za istotne aspekty organizacji wizyty Tomaszowi Turowskiemu (k ) 5. Uniemożliwienie przez Rosjan skontrolowania stanu lotniska w Smoleosku przez polskich urzędników, w tym przez przedstawicieli Kancelarii Prezydenta RP (k ) 6. Brak zabezpieczenia wizyty Prezydenta RP Lecha Kaczyoskiego przez Biuro Ochrony Rządu i Federalną Służbę Ochrony (k ) 7. Zlekceważenie informacji o nieprzygotowaniu lotniska Smoleosk Siewiernyj na przyjęcie samolotu z Prezydentem RP Lechem Kaczyoskim i polską delegacją w dn. 10 kwietnia 2010 r. (k ) 8. Uzgodnienie przez rządy RP i FR obniżenia rangi wizyty Prezydenta RP Lecha Kaczyoskiego (k ) 9. Rezygnacja z zamówionego rosyjskiego nawigatora dla samolotu przewożącego Prezydenta RP Lecha Kaczyoskiego po zapewnieniu bezpieczeostwa lotu delegacji premiera D. Tuska (k ) 10. Niedostarczenie przez stronę rosyjską załodze Tu-154M nr 101 wymaganych danych meteorologicznych (k ) 11. Zlekceważenie otrzymanego ostrzeżenia o możliwości porwania statku powietrznego (k ) 12. Przekazanie załodze Tu-154M nr 101 lecącej 10 kwietnia 2010 r. do Smoleoska fałszywych kart podejścia (k ) 13. Niewskazanie przez stronę rosyjską załodze Tu-154M nr 101 lotniska zapasowego (k ) 14. Wprowadzanie przez kontrolerów lotu ze Smoleoska w błąd załogi Tu-154M nr 101 z Prezydentem RP Lechem Kaczyoskim na pokładzie w dn. 10 kwietnia 2010 r. (k ) 15. Zaniechanie przez Rosjan prowadzenia akcji ratunkowej po katastrofie Tu-154M nr 101 (k ) 1 Wszędzie tam, gdzie było to możliwe, reprodukujemy oryginały lub uwierzytelnione kopie dokumentów poświadczających zaistnienie opisanych zdarzeń lub potwierdzających okoliczności ich zaistnienia. Tam, gdzie ze względów obiektywnych nie mogliśmy przedstawić reprodukcji, przytaczamy odpis całego dokumentu lub jedynie tych jego fragmentów, które mają znaczenie dla omawianej w danym punkcie tematyki. 2\n3 16. Przejęcie władzy przez Bronisław Komorowskiego przed uzyskaniem dowodów śmierci Prezydenta RP Lecha Kaczyoskiego (k ) 17. Utrudnianie postępowania wyjaśniającego przez rząd D. Tuska (k ) 18. Wprowadzanie w błąd opinii publicznej i Sejmu (k ) 19. Katastrofa (k ) 20. Wnioski (k ) 21. Aneks (k ) 3\n4 1. Blokowanie przez rząd Donalda Tuska przetargu na samoloty dla VIP-ów Z wyjaśnieo złożonych przez byłego podsekretarza stanu w MON Jacka Kotasa przed Zespołem Parlamentarnym ds. Zbadania Przyczyn Katastrofy TU-154 M z 10 kwietnia 2010 r. przywołanych w załączniku nr 1 oraz z kalendarium przetargu na samolot dla VIP-ów przywołanego w załączniku nr 2 wynika, że: - rząd Jarosława Kaczyoskiego przygotował dokumenty potrzebne do przeprowadzenia przetargu; - 21 września 2007 r. ówczesny Minister Obrony Narodowej ś.p. Aleksander Szczygło wydał Decyzję w sprawie wyposażenia Sił Zbrojnych RP w nowe samoloty do przewozu VIP oraz zlecił opracowanie wszystkich głównych dokumentów do kooca 2007 r.; - rząd Donalda Tuska miał ponad 3 lata, by rozstrzygnąd przetarg na samoloty dla VIP-ów, który został rozpisany przez rząd Jarosława Kaczyoskiego, jednak do chwili obecnej przesuwa termin zakooczenia tego przetargu. Ponadto minister obrony narodowej Bogdan Klich był poinformowany o fatalnym stanie technicznym floty powietrznej należącej do 36 Specjalnego Pułku Lotnictwa Transportowego (36 splt), na co wskazują m.in. przywołane w załączniku nr 2 meldunki Dowódcy Sił Powietrznych gen. Andrzeja Błasika z lat oraz przywołana w załączniku nr 25 Decyzja nr 40/MON wydana przez Ministra Obrony Narodowej Bogdana Klicha w dniu 3 lutego 2010 r. Zaniechania rządu D. Tuska pozbawiły Polskę bezpiecznych samolotów da VIP-ów i spowodowały trwałe uzależnienie od sprzętu poradzieckiego. 4\n5 Załącznik nr 1 Wypowiedź Jacka Kotasa, byłego podsekretarza stanu w Ministerstwie Obrony Narodowej, podczas posiedzenia Zespołu Parlamentarnego Ds. Zbadania Przyczyn Katastrofy TU-154 M z 10 kwietnia 2010 r. w dniu 5 sierpnia 2010 r. Szanowny Panie Przewodniczący, Szanowni Członkowie Parlamentarnego Zespołu ds. Zbadania Przyczyn Katastrofy TU-154 M z 10 kwietnia 2010 r., bardzo dziękuję za zaproszenie. Dzięki niemu mogę dziś przed Paostwem, a dzięki Wam opinii publicznej, dad świadectwo prawdzie. Byliśmy świadkami podłego chcę to powiedzied z całą mocą podłego, bo opartego nie na prawdzie, a insynuacji ataku na człowieka, który już nie może się bronid sam. Aleksander Szczygło zginął 10 kwietnia 2010 roku pod Smoleoskiem, a co najmniej kilku polityków sugeruje, że to właśnie on sparaliżował przetarg na samoloty dla VIP i nie wprost, ale sugeruje jego współodpowiedzialnośd za tę straszliwą tragedię. Powtarzam, to jest niegodne! W czasie mojego wystąpienia powiem Paostwu jak wyglądają fakty. Podkreślam: fakty, a nie insynuacje! dotyczące historii przetargu na samoloty dla VIP w ostatnich latach. Po pierwsze, powiem za czyjej kadencji MON promował samoloty tanie i mało bezpieczne, dlaczego w przetargu wyżej punktowano dodatkową toaletę niż dodatkowy silnik oraz szafki na ubrania, niż samodzielną garderobę. Po drugie, przedstawię, to co zrobiono dla zakupu nowych, bezpiecznych i odpowiednich samolotów dla VIP w niewiele ponad dziewięd miesięcy pomiędzy lutym i listopadem 2007 roku, kiedy ministrem ON był śp. Aleksander Szczygło. I po trzecie, podzielę się swoją opinią na temat braku podjęcia działao dla zakupu samolotów dla VIP przez obecne kierownictwo MON. Dla przejrzystości wywodu będę się starał mówid jak najbardziej zrozumiale i pomijad szczegóły. Ale w razie pytao mogę się również w nie zagłębid. Postępowanie przetargowe na zakup nowych samolotów dla VIP ogłoszone r. przez Radka Sikorskiego jako Ministra Obrony Narodowej zostało odwołane r. przez Prezesa Agencji Mienia Wojskowego, a nie ministra obrony narodowej. Szanowni Paostwo! To nie była decyzja ministra Aleksandra Szczygło, ale decyzja Prezesa AMW, co najważniejsze Prezes zrobił to na wniosek komisji przetargowej! Proszę o tym pamiętad, gdyż do opinii publicznej trafia, powtarzana przez niektórych polityków, nieprawdziwa informacja, że przetarg na samoloty dla VIP odwołał śp. Aleksander Szczygło. I między innymi w ten podły sposób obarcza się winą i odpowiedzialnością za brak samolotów dla VIP nieżyjącego człowieka i ucieka od odpowiedzialności i winy własnej. Powodów odwołania przetargu było wiele. Skupię się na najważniejszych. Założenia odwołanego przetargu zostały źle przygotowane. W ogłoszonym za kadencji Radka Sikorskiego przetargu głównym kryterium była cena samolotu. Była ważniejsza od kwestii bezpieczeostwa. I tak wprowadzono kryteria ocen w następujących proporcjach: cena dostawy, usług oraz koszty eksploatacji - 70 %, parametry dotyczące bezpieczeostwa, parametry lotno-techniczne oraz wymagania w zakresie komfortu podróży 30 %. Bardziej szczegółowo: cena oferty stanowiła 46,7 % kryterium oceny oferty, natomiast koszty użytkowania 23,3 %. Dla porządku podam, że bezpieczeostwo oszacowano na zaledwie 10 %. Przypisanie zdecydowanie mniejszej wagi oceny za bezpieczeostwo (to jest zasadniczy parametr w lotnictwie, a przewozach VIP szczególnie) w stosunku do ceny samolotu i kosztów jego eksploatacji jest ewidentnym błędem merytorycznym, nie tylko z punktu widzenia bezpieczeostwa lotów. Najbardziej jaskrawym przykładem jest dodatkowa toaleta w samolocie. Za drugą toaletę oferent dostałby 0,77 pkt., a za dodatkowy (trzeci) silnik - jedynie 0,26 pkt. Podkreślę jeszcze raz: trzy razy wyżej oceniana była dodatkowa toaleta, niż dodatkowy silnik. Zastosowanie w przetargu ogłoszonym za kadencji Radka Sikorskiego kryteria oceny ofert jednoznacznie preferowały samolot tani, o stosunkowo niskim poziomie bezpieczeostwa i małym zaawansowaniu technologicznym, ale drogi w eksploatacji. 5\n6 Szanowni Paostwo! Długo liczyliśmy i analizowaliśmy, że przy takim przetargu nawet najnowocześniejszy i najbezpieczniejszy samolot nie wygra z samolotem najtaoszym. Zresztą na to w zastrzeżeniach zwracali nam uwagę oferenci. Ponadto ujawniono braki w dokumentacji postępowania przetargowego i jej ewidencjonowaniu (wg stanu na marzec 2007, aż 60 % dokumentów nie zarejestrowano w kancelarii AMW). Nie prowadzono protokołu postępowania, eksperci biorący w posiedzeniach komisji przetargowej nie złożyli w należytych terminach oświadczeo o braku konfliktu interesów przed rozpoczęciem negocjacji z oferentami (zostało to zrobione ex post, w nowym składzie komisji). Prace komisji w nowym składzie ujawniły, że zaistniały rozbieżności pomiędzy Wstępnymi Założeniami Taktyczno-Technicznymi a Warunkami Przetargu, które to WZTT powinny były stanowid podstawę Warunków. Przyjęta hierarcha ważności grup parametrów i cech samolotu preferowała samoloty o wysokich kosztach eksploatacyjnych, w tym o dużym zużyciu paliwa oraz przestarzałej konstrukcji. Szanowni Paostwo! Pamiętajcie, że chodziło o wart setki miliony złotych przetarg na samoloty dla najważniejszych osób w paostwie. Nie można było dopuścid do kompromitacji i zarzutów, między innymi o bałagan w dokumentacji, doprowadzid do unieważnienia przetargu,. Radek Sikorski powtarza, że przygotowany i ogłoszony przez niego przetarg był pod stałym nadzorem niezależnych obserwatorów z Transparency International Polska. To pomysł jak najbardziej słuszny, ale niestety Radek Sikorski nie mówi jak ta współpraca przebiegała i czym się skooczyła. W tej szczytnej idei związanej z obserwatorami już na początku w MON popełniono błąd. Za swoją pracę obserwatorzy otrzymywali bowiem pieniądze od zamawiającego, a to stoi w sprzeczności z podstawową rolą, jaką mają spełniad tacy obserwatorzy, a mianowicie niezależnością. Do tego obserwatorzy uporczywie bronili ewidentnie nieobiektywnych kryteriów oceny, sugerowali uzupełnienie dokumentacji ex post, nie reagowali na nieprawidłowości, a nawet ignorowanie procedur postępowania przetargowego i zasad prowadzenia dokumentacji. Wiele mówiącym faktem o ocenie tej współpracy przez samo Transparency International Polska, po oficjalnym podpisaniu Porozumienia o współpracy z Ministerstwem ON, w marcu 2007 r., za kadencji ministra Aleksandra Szczygło, jest wycofanie przez TI Polska rekomendacji i prośba o usunięcie dotychczasowych obserwatorów przebiegu przetargu. Powtarzam, bo to ma fundamentalne znaczenie dla oceny przejrzystości postępowania : to Transparency International cofnęło rekomendację i poprosiło nas o usunięcie dotychczasowych obserwatorów przebiegu przetargu. Czy to nie powinno dawad do myślenia? Warto też zajrzed do doniesieo medialnych z tamtego okresu, omawiających przetarg i jego warunki. Większośd ekspertów, ale też częśd oferentów, zarzucała MON przygotowanie przetargu pod konkretnego producenta, który to producent w ich zgodnej opinii nie posiadał odpowiedniego dla przewozu VIP samolotu. Przypomnę, że według mediów - producentem tym był Embraer, z którym niedawno, bez przeprowadzenia przetargu, MON podpisało wartą ok. 200 mln złotych umowę czarteru samolotów do obsługi lotów najważniejszych osób w paostwie. Poświęciłem tyle czasu, aby omówid te zaprezentowane ułomności i wady (a zaręczam, że wybrałem tylko najistotniejsze) przygotowanego podczas kadencji Radka Sikorskiego przetargu, aby w sposób zdecydowany, racjonalny i prawdziwy uzasadnid koniecznośd jego odwołania przez Prezesa AMW. Ś.p. Aleksander Szczygło jako Minister Obrony Narodowej powołał w dniu 13 czerwca Pełnomocnika MON ds. Leasingu i Zakupu Samolotu VIP, który miał w jego imieniu wykonywad zadania związane właśnie z leasingiem i zakupem samolotów dla VIP i prowadzid wszelkie działania zmierzające do realizacji tego przedsięwzięcia. Biorąc, jako bazowe, dotychczasowe opracowania, wspólnie z przedstawicielami Dowództwa Sił Powietrznych, Agencji Mienia Wojskowego i przedstawicielami dysponentów samolotów VIP, kancelariami Prezydenta RP, Senatu i Sejmu RP oraz Premiera dokonano uzgodnieo i opracowano nowo projekt WZTT oraz przedstawiono propozycję kompleksowego rozwiązania problemu przewozu lotniczego ważnych osób w paostwie. 6\n7 Ś.p. Aleksander Szczygło jako Minister Obrony Narodowej wydał w dniu 21 września 2007 r. Decyzję w sprawie wyposażenia Sił Zbrojnych RP w nowe samoloty do przewozu VIP oraz zlecił opracowanie wszystkich głównych dokumentów do kooca 2007 roku, tak aby nowy przetarg mógł zostad jak najszybciej ogłoszony. Ostatnią jego decyzją w tej sprawie było powołanie w listopadzie 2007 r. Komisji Przetargowej. Nieprawdziwe są także sugestie, że my baliśmy się krytyki mediów. Dzięki prowadzeniu otwartej polityki informacyjnej przez ministra Aleksandra Szczygło, my jako pierwsi poważnie mówiliśmy o usterkach i awariach samolotów i śmigłowców rządowych. Efekt był taki, że pamiętam tytuły w tabloidach w stylu wymieocie ten złom, bo dojdzie do katastrofy. My też nie baliśmy się doprowadzid do kooca przygotowanego postępowania dla zakupu nowych samolotów VIP. W wyniku tych wszystkich, pokrótce tylko omówionych, działao i przedsięwzięd 5 marca 2008 roku Jego następca Bogdan Klich po otrzymaniu z Ministerstwa Gospodarki założeo do oferty offsetowej dysponował już kompletem dokumentacji niezbędnej do ogłoszenia nowego przetargu. Minister Bogdan Klich nie ogłosił jednak przetargu. Co bardzo ciekawe i na to chciałbym zwrócid Paostwa uwagę - już następnego dnia tj r. po skompletowaniu dokumentacji umożliwiającej ogłoszenie nowego przetargu na samoloty dla VIP odbywa się spotkanie w MON z udziałem p. Marcina Idzika dzisiejszego wiceministra, wtedy Pełnomocnika MON ds. Procedur Antykorupcyjnych, na którym rozważano zakup 3 nowych samolotów lub 3 używanych. Taka decyzja oznaczała de facto odstąpienie od ogłoszenia przetargu i rozpoczęcie większości prac od nowa. Szanowni Paostwo! W sprawie przetargu na samoloty VIP wysocy urzędnicy MON wprowadzają opinię publiczną w błąd. Jak inaczej nazwad sugestie wiceministra obroni M. Idzika, który stwierdził, że mogliśmy zmienid parametry przetargu, a nie odwoływad go? Przecież pan Idzik jako Pełnomocnik MON ds. Procedur Antykorupcyjnych doskonale wie, że po ogłoszeniu przetargu nie wolno zmieniad oferty. Po co więc takie sugestie? Czemu ma służyd wprowadzanie w błąd opinii publicznej? Szanowni Paostwo! Fakty są takie: 1. Za czasów ministra obrony Radka Sikorskiego chciano kupid samoloty tanie, mało bezpieczne, ale drogie w eksploatacji i jak donosiły media miały to byd Embraery. Trzy razy więcej punktów można było dostad za dodatkową toaletę, niż za dodatkowy silnik. 2. Minister Bogdan Klich zaniechał kontynuowania prac związanych z przygotowaniem przetargu na zakup samolotów dla VIP, chod miał gotową dokumentację i do czasu katastrofy smoleoskiej nie przygotował takiego przetargu. A po katastrofie, MON, bez przetargu, wydzierżawił już wspominane Embraery. 3. Dziś sugeruje się, że za opóźnienia odpowiada ś.p. Aleksander Szczygło. Ja tego nie akceptuję. Byd może zrozumiałbym, że ktoś ma swojego faworyta w przetargu, że ktoś inny boi się podejmowad decyzje. Ale nie mogę milczed, gdy winę za własne działania lub ich brak zrzuca się na człowieka, który nie może się bronid, bo zginął tragicznie 10 kwietnia tego roku. 7\n8 Załącznik nr 2 Kalendarium przetargu na samolot dla VIP-ów 4 października 2006 r. szef MON Radosław Sikorski, po kilkumiesięcznej, nieudanej próbie wprowadzenia do 36 Specjalnego Pułku Lotnictwa Transportowego [36 splt] starych, używanych Embraerów 145 podjął Decyzję w sprawie wyposażenia Sił Zbrojnych RP w nowe samoloty do przewozu ważnych osób w paostwie. Przeprowadzenie przetargu powierzył Agencji Mienia Wojskowego, za czasów prezesa Macieja Olex- Szczytowskiego. Czerwiec 2007 r. MON pod kierownictwem Aleksandra Szczygły odwołuje przetarg, w związku z wykryciem poważnych wad w jego warunkach i kryteriach oceny ofert. Wrzesieo 2007 r. Minister Szczygło podpisał decyzję o rozpoczęciu przetargu na zakup średnich samolotów do przewozu najważniejszych osób w paostwie. Listopad 2007 r. Premier Donald Tusk zapowiada podróżowanie samolotami rejsowymi. Luty 2008 r. dokumentacja przetargowa jest gotowa czeka na decyzję ministra Klicha. Grudzieo 2008 r. Dowódca Sił Powietrznych gen. Andrzej Błasik do ministra Bogdana Klicha po rozległej awarii Tu-154M nr 101, do której doszło 30 listopada 2008 roku w trakcie wizyty prezydenta Lecha Kaczyoskiego w Mongolii: Niezbędnym wydaje się jak najszybsze zakooczenie procedur przetargowych i zakup nowych samolotów do przewozu najważniejszych osób w paostwie (...). Wszystkie samoloty, dopuszczone do przewozu (...) eksploatowane są na podstawie dodatkowych programów biur konstrukcyjnych producentów przedłużających resurs techniczny" (jeden z jedenastu meldunków dotyczących tej sprawy, jakie w latach gen. Andrzej Błasik skierował do min. Bogdana Klicha). Grudzieo 2008 r. przedstawiciele MON stwierdzili w wypowiedzi dla GW : Nie zamierzamy rezygnowad z TU-154, bo to niezłe samoloty. Ale w przyszłym roku resort ogłosi przetarg na zakup trzech lub czterech samolotów średniej wielkości dla VIP-ów. Wiceminister MON Zenon Kosiniak-Kamysz: Okres użytkowania TU-154 kooczy się w roku i na razie nie ma powodów, aby wycofywad je ze służby. W MON zamarznięcie samolotu, którym prezydent podróżował po Azji, traktuje się jako pojedynczy wypadek: Ze szczątkowych informacji, jakie posiadamy, wynika, że przyczyną unieruchomienia samolotu było oblodzenie, czyli bardziej zawiniła załoga lotniska w Ułan Bator niż jego stan techniczny. MON chce kupid samoloty innego rodzaju. Mają to byd maszyny, które będą mogły zabrad na pokład 19 osób. MON zarezerwował na ten cel środki, ale nie ujawnia, ile, aby sprzedający nie dopasowywali do tego oferty. Według zapowiedzi nowe samoloty miały się pojawid się w 36 splt najpewniej pod koniec 2010 roku 2. Styczeo 2009 r. - minister Bogdan Klich ogłosił, że ciągnący się od lat "etap analityczny" w sprawie zakupu samolotów dla najważniejszych osób w paostwie właśnie się zakooczył. Natomiast zakup nowych maszyn dla władz będzie możliwy jeszcze w tym roku: Ku mojemu zadowoleniu, przedstawiciele doszli do ustaleo, jakie samoloty są potrzebne. Uznano, że uproszczona procedura jest tą, którą należy zastosowad. Klich poinformował, że 8 stycznia odbyło się spotkanie przedstawicieli kancelarii prezydenta, premiera, marszałka Sejmu i Senatu. Sejmu i Senatu 3 Styczeo/Luty 2009 r. zmiana założeo przetargu na samoloty dla VIP-ów, który przygotowuje MON. Decyzje w tej sprawie zapadły 29 stycznia 2009 r. podczas spotkania przedstawicieli MON z szefem Kancelarii Prezesa Rady Ministrów, Tomaszem Arabskim. MON odmówiło Kancelarii Premiera sfinansowania takiego zakupu. W piśmie MON widnieje, że uzgodniono, iż ze względu na trudną sytuację budżetową paostwa eliminuje się całkowicie możliwośd zakupu według dotychczasowych założeo, tj. zakupu trzech nowych samolotów z opcją do czterech. samolotów z opcją do czterech 4. Maj 2009 r. Min. Klich ogłasza, że dwa nowe odrzutowce dla przewozu najważniejszych osób w paostwie MON wynajmie od LOT. Maszyny do Polski przylecą na przełomie czerwca i lipca. MON zamówiło Embraery 175 w trybie tak zwanej pilnej potrzeby operacyjnej, z pominięciem procedury przetargowej. Poinformował, że chodzi o "zagospodarowanie" samolotów zamówionych dla PLL LOT Wynajmiemy_samoloty_dla_VIP_ow.html 8\n9 2009 r. w połowie roku min. Klich zamknął trwające od 2007 postępowanie dotyczące zakupu średnich samolotów dalekiego zasięgu do przewozu ważnych osób w paostwie i postanowił bez przetargu wyleasingowad 2 nie spełniające żadnych wymagao stawianych tego rodzaju maszynom EMB 175 LR. 4,5-letni leasing miał kosztowad ok. 200 mln zł tyle co zakup 2 nowych, spełniających warunki samolotów dyspozycyjnych Bombardiera, Dassault czy Gulfstreama 6. Sierpieo 2009 r. Min. Klich w odpowiedzi na interpelację posła L. Dorna stwierdził m.in.: Ze względu na wieloaspektowośd przedsięwzięcia, pełne koszty leasingu samolotów dla 36. Specjalnego Pułku Lotnictwa Transportowego na obecnym etapie prac nie są jeszcze znane. Odnosząc się do kwestii kosztów dostosowania samolotów do służby, uprzejmie informuję, że samoloty Embraer 175 w ich aktualnej konfiguracji spełniają podstawowe wymogi przewozu VIP 7. Październik 2009 r. Rzeczpospolita podała, że będzie kolejny przetarg na samoloty dla VIP-ów opóźni się też leasing dwóch embraerów. Według Rzeczpospolitej - 36 splt jeszcze długo nie dostanie nowych maszyn. MON miał wyleasingowad dwa samoloty od PLL LOT. Dokumentację i procedurę przygotowywała Agencja Rozwoju Przemysłu. Do tego celu została powołana specjalna spółka: ARP Fly, prezesem został Mirosław Filip. Według Rz, ARP Fly tak zawyżyła koszty całego przedsięwzięcia, że MON postanowił zrezygnowad z jej pomocy. Marcin Idzik, dyrektor Biura ds. Procedur Antykorupcyjnych w MON twierdził, że koszt pozyskania finansowania leasingu samolotów (tj. czyli kredyty i marże) jest zbyt wysoki i nie do zaakceptowania przez MON. MON próbuje porozumied się z PLL LOT, by za jego pośrednictwem pozyskad embraery 8. Październik 2009 r. pojawiają się informacje, że dwie z 12 maszyn, które wcześniej zamówił LOT, za pieniądze z bankowej pożyczki, kupi ARP - specjalnie utworzona przez nią spółka ARP Fly. Ta z kolei miała je wyleasingowad MON, które odpowiada za transport lotniczy najważniejszych osób w paostwie. Chodziło o to, by zapewnid vipom nowoczesne samoloty, nie obciążając bezpośrednio budżetu paostwa, a przy okazji pomóc LOT, który znajduje się w poważnych tarapatach. Nic z tego jednak nie wyszło, chod znalazł się bank gotów pożyczyd pieniądze spółce, wyszkolono nawet pilotów, którzy mieli siąśd za sterami embraerów. Powód - spółce zabrakło pieniędzy, by m.in. przygotowad dokumentację. Ministerstwo Skarbu nie zgodziło się na dofinansowanie ARP Fly. Podczas przygotowywania transakcji okazało się, że leasing byłby zbyt drogi. Kupienie nowych bezpośrednio od producenta wyszłoby taniej - mówi Polityce wysoki rangą urzędnik MON. W efekcie całą procedurę wstrzymano, a rząd zaczął się zastanawiad, czy nie kupid maszyn bezpośrednio od LOT 9. Luty 2010 r. Rzeczpospolita podaje, że spółka ARP Fly została postawiona w stan upadłości. MON, przy współpracy kancelarii premiera, opracowało koncepcję kupna samolotów dla prezydenta i premiera. Szef MON Bogdan Klich i szef kancelarii Tomasz Arabski podpisali notatkę w tej sprawie. Na jej podstawie Agencja Rozwoju Przemysłu stworzyła spółkę ARP Fly, która miała kupid od LOT-u dwa samoloty typu Embraer 175 LR i wyleasingowad je MON. ARP Fly miała zaciągnąd na to kredyty, kupno samolotu nie wpłynęłoby na budżet paostwa i wsparłoby LOT, który ma kłopoty finansowe. Na przedsięwzięcie zgodził się minister skarbu. Urzędnicy doszli do wniosku, że cała koncepcja jest zła, leasing okazał się zbyt drogi. Samoloty kupione bezpośrednio od producenta byłyby taosze. ARP Fly zalega z zapłatą faktur dłużnikom\n10 2. Awarie Tu-154M nr 101 po remoncie przeprowadzanym w 2009 r. w Rosji przez firmy MAW Telecom i Polit Elektronik Z wyjaśnieo oficera 36 splt przywołanych w załączniku nr 3 oraz z dokumentów przywołanych w załącznikach nr 4, 5, 6, 7 i 8 wynika, że: - po odebraniu w styczniu 2010 r. Tu-154M nr 101 z remontu powierzonego polskiej firmie MAW Telekom, a zleconego przez nią i wykonanego w Rosji przez zakłady Aviakor w Samarze, w czasie eksploatacji wystąpiło szereg defektów (w tym agregatów autopilota) i niesprawności (m.in. dotyczących odbioru sygnałów z radiolatarni); - niesprawnych agregatów autopilota nie zastępowano nowymi, lecz używanymi, wymontowywanymi z drugiego Tu-154M (nr 102), a agregaty wymontowane z Tu-154M nr 101 przekazywano firmie Politelektronik 11, która dostarczała je z Polski do Rosji w celu wykonania naprawy w ramach gwarancji; - firma serwisująca niektóre z ww. agregatów Tu-154M nr 101 była ulokowana w Pradze, lecz korzystała z usług specjalistów rosyjskich z Technical and Commercial Centre (TKC) i przysłała zatrudnionego w TKC Rosjanina; - ostatecznie zlekceważono niesprawności systemu łączności satelitarnej AERO HSD+i zaniechano dalszych napraw. Remont kapitalny zorganizowano i przeprowadzono w Rosji w sposób urągający zasadom bezpieczeostwa, a odpowiedzialny za to MON nie dopełnił ciążących na nim obowiązków. 11 Firma Polit Elektronik od 2002 r. jest wyłącznym przedstawicielem na Polskę rosyjskiej firmy Russian Aircraft Corporation MiG, której wszystkie udziały są własnością Federacji Rosyjskiej. Polit Elektronik nie jest zarejestrowana w KRS, a jej właściciel Dariusz Kamiński prowadzi od 1993 r. zwykłą działalność gospodarczą. Na stronie Polskiego Centrum Badań i Certyfikacji znajduje się informacja, że Polit Elektronik ma certyfikat na obrót materiałami wybuchowymi, bronią, amunicją oraz wyrobami i technologią o przeznaczeniu wojskowym lub policyjnym, a jej właściciel, do tej pory firma nie handlowała ani bronią, ani amunicją. Polit Elektronik stała się szerzej znana w 2009 r., jako poszkodowana w aferze sprzedaży przestarzałych części zamiennych do myśliwców Mig-29. Do próby sprzedaży Polsce starych części zamiennych miało dojść w maju 2006 r. Transakcję zablokowała rosyjska Federalna Służba Bezpieczeństwa. W sierpniu 2005 r. RAC MiG zawarł z Polit Elektronik kontrakt wart 18 mln rubli (637 tys. USD) na dostawę nowych części elektronicznych do samolotów bojowych Mig-29 należących do SZ RP. Okazało się, że części przekazane przez MiG i współpracującą z nim prywatną rosyjską firmę Awiariemsnab są wadliwe. Oszustwo, w wyniku którego Polit Elektronik mógł stracić 18 mln rubli, wykryła FSB. [Omówienie ustaleń na podstawie publikacji z niezależna.pl z 7 września 2010 r. (Spółki specjalnego przeznaczenia; 5 stycznia 2011 r. (Tu-154, FSB i pranie brudnych pieniędzy; tu-154-fsb-i-pranie-brudnych-pieniedzy), 14 stycznia 2011 r. (Lobbysta Komorowski; i 4 lutego 2011 r. (Remont, po którym Tupolew zaczął się psuć; 10\n11 Wymienione działania wskazują także na rażące niedopełnienie obowiązków przez osoby odpowiedzialne za przygotowanie statku powietrznego Tu-154M nr Minister Obrony Narodowej sprawuje nadzór nad 36 splt, gdyż zgodnie z art. 2 ustawy z dnia 14 grudnia 1995 r. o urzędzie Ministra Obrony Narodowej do zakresu działania Ministra Obrony Narodowej należy m.in.: kierowanie w czasie pokoju całokształtem działalności Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej, określanie celów, kierunków i zadań szkolnictwa wojskowego, kierowanie sprawami kadrowymi Sił Zbrojnych, kierowanie sprawami zaspokajania potrzeb materiałowych, technicznych i finansowych Sił Zbrojnych. Minister powinien sprawować kontrolę nad 36 splt, wykorzystując takie instytucjonalne narzędzia, jak m.in. Departament Kontroli MON (który m.in. planuje, koordynuje, organizuje i prowadzi działalność kontrolną w resorcie oraz analizuje jej wyniki, informuje Ministra ON o stopniu utrzymania zdolności operacyjnej wojsk, przygotowaniu jednostek organizacyjnych do działania w składzie NATO i w ramach UE oraz dokonuje oceny stanu zdolności bojowej dowództw i jednostek wojskowych i określa stopień ich przygotowania do wykonania zadań przewidzianych na czas pokoju, kryzysu i wojny), Służba Kontrwywiadu Wojskowego (która zobowiązana jest m.in. do rozpoznawania, zapobiegania oraz wykrywania popełnianych przez żołnierzy pełniących czynną służbę wojskową, funkcjonariuszy SKW i SWW oraz pracowników SZ RP i innych jednostek organizacyjnych MON, przestępstw oraz uzyskiwania, gromadzenia, analizowania, przetwarzania i przekazywania właściwym organom informacji mogących mieć znaczenie dla obronności państwa, bezpieczeństwa lub zdolności bojowej SZ RP lub innych jednostek organizacyjnych MON oraz podejmowania działań w celu eliminowania ustalonych zagrożeń), Służba Wywiadu Wojskowego (która zobowiązana jest m.in. do uzyskiwania, gromadzenia, analizowania, przetwarzania i przekazywania właściwym organom informacji mogących mieć istotne znaczenie dla: bezpieczeństwa potencjału obronnego Rzeczypospolitej Polskiej; bezpieczeństwa i zdolności bojowej SZ RP; warunków realizacji, przez SZ RP, zadań poza granicami państwa oraz prowadzenia wywiadu elektronicznego na rzecz SZ RP) i Żandarmeria Wojskowa (której ustawowymi zadaniami są m.in. zapewnianie przestrzegania dyscypliny wojskowej oraz ochranianie porządku publicznego na terenach i obiektach jednostek wojskowych). SKW, SWW i ŻW, ale i cywilne służby specjalne były i są ustawowo zobowiązane do przekazywania Ministrowi Obrony Narodowej, Sekretarzowi Kolegium Do Spraw Służb Specjalnych oraz bezpośrednio Prezesowi Rady Ministrów wszelkich informacji o nieprawidłowościach, przestępstwach i zdarzeniach mających znaczenie dla obronności państwa, bezpieczeństwa lub zdolności bojowej SZ RP, a niewątpliwie do takiego katalogu należy zaliczyć wszelkie informacje na temat stanu technicznego samolotów 36 splt. 11\n12 Załącznik nr 3 Miejsca zdarzeo: Warszawa, Samara Czas zdarzeo: grudzieo 2009 luty 2010 G. W. z 36 splt Po odbiorze tego samolotu z zakładów remontowych w Samarze, w czasie eksploatacji w Polsce wystąpiły defekty tego samolotu. Częściowo je pamiętam, to była na przykład usterka mechanizmu wykonawczego autopilota w kanale lotek oraz jego bloku sterowania. Innym defektem było uszkodzenie wskaźnika poziomu oleju silnika nie pamiętam którego. Występowały jeszcze inne usterki ale nie potrafię sobie ich w tej chwili przypomnied. ( ) Wymieniona przeze mnie usterka autopilota była usuwana w ten sposób, że własnymi siłami 36 splt w Warszawie wymontowano niesprawne agregaty autopilota, następnie przekazano do firmy P. w Polsce, która następnie zapewniła nam sprawne agregaty. O ile dobrze wiem odbyło się to w ten sposób, że z remontowanego samolotu Tu-154 M nr boczny 102 zdjęto sprawny, wyremontowany już agregat autopilota, drugi mieliśmy zapasowy i nadesłano go do zamontowania na samolocie nr boczny 101. Natomiast ten uszkodzony agregat został w ramach gwarancji przekazany do naprawy. Montaż i demontaż agregatów wykonuje personel techniczny 36 splt w Warszawie. Natomiast od stycznia 2010 r. do momentu katastrofy wynikały pewne niesprawności. Jedną z nich było brak sygnału kursu w systemie UNS-1D (nastąpiło urwanie przewodu). Inne defekty, to w zakresie działania urządzenia łączności satelitarnej AERO HSD+. Wszystkie te defekty, opisane zostały w książce pokładowej, częśd trzecia urządzenia radioelektroniczne. Z tego co pamiętam, to wystąpiły jeszcze problemy z odbiornikiem nawigacyjnym kurs-mp70. Jest to zestaw do odbioru sygnałów z WOR, ILS i Markerów. Dokładnie nie pamiętam na czym ten problem polegał, ale z pewnością dotyczyło to odbioru sygnałów z radiolatarni. 12\n13 Załącznik nr 4 Miejsce zdarzenia: Warszawa Czas zdarzenia: 13 stycznia 2010 Pismo Szefa Logistyki Jednostki Wojskowej nr 2139 do BUMAR sp. z o.o. (do wiadomości Dyrektora Departamentu Zaopatrywana SZ RP MON oraz Szefa Techniki Lotniczej Inspektoratu Wsparcia Sił Zbrojnych) z 13 stycznia 2010 r. Zgodnie z zapisami umowy nr (...) z dnia r., zgłaszam reklamację systemu łączności satelitarnej AERO_HSD+ zabudowanego na samolocie Tu-154M nr 837(101). Proszę o pilne załatwienie reklamacji ze względu na wyloty operacyjne s/w samolotu. Do reklamacji załączam akt reklamacyjny nr 02/36splt/R/\n14 Załącznik nr 4 14\n15 Załącznik nr 5 Miejsce zdarzeo: Warszawa Czas zdarzeo: 7-13 stycznia 2010 Protokół reklamacyjny nr 02/36splt/R/2010 Na system łączności satelitarnej AERO_HSD+ Komisja w składzie Przewodniczący mjr. J. M., Członkowie kpt. P. J., kpt. J. P. dnia r. zapoznała się ze stanem reklamowanego wyrobu i stwierdza: (...) W dniu r. podczas lotu stwierdzono niesprawnośd systemu łączności satelitarnej AERO_HSD+. Podłączenie systemu do sieci AERO_HSD+ i SWIFT64 nastąpiło po 45 minutach od włączenia. Na wyświetlaczu telefonu przewodowego TT-5620A występuje ciągły komunikat LOGGING ON, nie zapalają się diody kontrolne H+ i HSD. Ponadto system nie generuje żadnych komunikatów świadczących o niesprawności systemu. Powyższy defekt powtórzył się podczas kolejnych lotów samolotu. ( ) komisja stwierdza, że reklamowany system łączności satelitarnej AERO_HSD+ nie nadaje się do wykorzystania na statku powietrznym. Niesprawne urządzenie należy wymienid w ramach gwarancji zgodnie z zapisami umowy nr (...) z dnia r.( ) 15\n16 Załącznik nr 5 16\n17 Załącznik nr 6 Miejsce zdarzeo: Warszawa Czas zdarzeo: 13 stycznia 2 lutego 2010 Pismo Zastępcy Dyrektora Biura Handlu Zagranicznego ds. Współpracy z Zagranicą do Dyrektora Departamentu Zaopatrywana Sił Zbrojnych płk. J. P. (do wiadomości Jednostki Wojskowej nr 2139) z 21 stycznia 2010 r. ( ) W nawiązaniu do zgłoszonej reklamacji systemu łączności satelitarnej na Tu-154 uprzejmie informuję że: 1. W sprawie w/w reklamacji na samolocie Tu-154 (102) nasz specjalista z Pragi firmy Technical and Commercial Centre Pan Павел Шорейс (Paweł Szorejs) przybędzie do Zakładu w Samarze 28 stycznia 2010 r. i będzie przebywał do dnia 30 stycznia 2010 r. 2. W sprawie usunięcia usterki na samolocie Tu-154M nr (101) w/w specjalista przybędzie do JW 2139 w Warszawie w dniu 2 lutego 2010 r. W związku z powyższym proszę o spowodowanie zabezpieczenia dostępu do samolotów w w/w terminach dla naszego specjalisty. W załączeniu przekazuje dane osobowe w celu uzyskania zgody na wejście do Zakładu w Samarze a także na teren JW2139. ( ) 17\n18 Załącznik nr 6 18\n19 Załącznik nr 7 Miejsce zdarzenia: Warszawa Czas zdarzenia: luty 2010 Protokół sprawdzenia systemu UBS z 7 lutego 2010 r. podpisany przez technika P. Sz. i przez A. Z. (z upoważnienia) ( ) 7. System AERO_HSD+ pracuje bez niesprawności. Wniosek: Możliwa jest pływająca niesprawnośd w systemie TKS P, która podczas sprawdzania systemu AERO_HSD+ nie pojawiła się. W celu upewnienia się, że defekt już nie występuje należy przeprowadzid sprawdzenie w powietrzu. 19\n20 Załącznik nr 7 20\n21 Załącznik nr 8 Miejsce zdarzenia: Warszawa Czas zdarzenia: po 7 stycznia 2010 Protokół weryfikacji samolotu typu Tu-154M nr fabryczny 90A9837 nr ogonowy 101 z JW Warszawa Zgodnie z przepisami zawartymi w Instrukcji organizacji lotów statków powietrznych o statusie HEAD komisja wyznaczona rozkazem Dowódcy Sił Powietrznych nr Z-3 z dnia r. w składzie ( ) wykonała w dniu r. weryfikację samolotu typu Tu-154M nr fabryczny 90A9837 nr ogonowy 101 i ustaliła co następuje: ( ) V. Czynności przeprowadzone w trakcie weryfikacji przez komisję: 2. ( ) Uwagi z oblotu weryfikacyjnego Niesprawny system łączności satelitarnej AERO-HSD+. Podłączenie systemu do sieci AERO H+ i SWIFT64 następuje po 45 min. Od włączenia. VI. Wnioski: Na podstawie wyników z wykonanych czynności komisja proponuje samolot Tu-154M nr fabryczny 90A9837, nr ogonowy 101 dopuścid do wykonywania lotów o statusie HEAD. ( ) 21\n22 Załącznik nr 8 22\n24 3. Rozdzielenie rocznicowych uroczystości katyoskich poprzez zorganizowanie odrębnego spotkania D. Tuska z W. Putinem w Katyniu w dn. 7 kwietnia 2010 r. jako wynik gry prowadzonej przeciwko Prezydentowi RP Lechowi Kaczyoskiemu Z dokumentów przywołanych w załącznikach nr 9, 10, 11, 12 i 13 wynika, że co najmniej od jesieni 2009 r. polska i rosyjska strona rządowa prowadziły rozmowy i swoistą grę zmierzające do wyeliminowania Prezydenta RP Lecha Kaczyoskiego z udziału w katyoskich uroczystościach rocznicowych w kwietniu 2010 roku. Chod już jesienią 2009 r. w rozmowach z przedstawicielami Rosji ustalono, że w kwietniu 2010 roku dojdzie do odrębnej wizyty premierów D. Tuska i W. Putina w Katyniu, to do ostatniej chwili ukrywano to przed opinią publiczną i przed Prezydentem RP. Dopiero po 3 lutym 2010 r. strona rządowa poinformowała opinię publiczną i Prezydenta RP o rzekomo nagłym i niespodziewanym telefonie premiera W. Putina do premiera D. Tuska z zaproszeniem do Katynia. Tymczasem już 2 lutego minister A. Przewoźnik mówił o przygotowywaniu dwu wariantów uroczystości katyoskich. 11 lutego 2010 r. minister Andrzej Kremer w rozmowie z prezydenckim ministrem Mariuszem Handzlikiem oświadczył, że zorganizowanie wspólnej wizyty Prezydenta RP i premiera D. Tuska w Katyniu będzie trudne ze względu na stanowisko strony rosyjskiej. Tymczasem tydzieo później, w trakcie wizyty ministra Andrzeja Przewoźnika w Katyniu to polska strona rządowa zaproponowała Rosjanom rozdzielenie wizyt, a rozmówcy ze strony rosyjskiej przyjęli do wiadomości polskie propozycje : min. Przewoźnik poinformował stronę rosyjską, że bardziej prawdopodobne jest zorganizowanie dwu odrębnych uroczystości (7 kwietnia z udziałem Premiera i 10 kwietnia z udziałem Prezydenta) a Rosjanie stwierdzili, że wariant osobnych wizyt byłby najbardziej korzystny z punktu widzenia organizacji uroczystości. Mimo to rząd D. Tuska nadal zapewniał Prezydenta RP, że zorganizowanie obchodów w Katyniu z jednoczesnym udziałem Prezydenta RP i Prezesa Rady Ministrów RP pozostaje jedną z aktualnych koncepcji organizacji uroczystości rocznicowych. Rząd premiera D. Tuska od jesieni 2009 r. współdziałał z rządem Federacji Rosyjskiej przeciwko Prezydentowi RP Lechowi Kaczyoskiemu i ponosi współodpowiedzialnośd za sytuację, która doprowadziła do tragedii smoleoskiej. 24\n25 Załącznik nr 9 Miejsca zdarzeo: Gdaosk - Westerplatte, Olsztyn, Warszawa Czas zdarzeo: 1 17 września 2009 Przemówienia i artykuły prasowe Prezydenta RP, dotyczące zbrodni w Katyniu i innych miejscach kaźni i jej kwalifikacji jako zbrodni ludobójstwa a) 1 września, przemówienie Prezydenta RP na Westerplatte ( ) Walki w kampanii wrześniowej trwały do Kocka, do 6 października. Po tym przyszła noc okupacji. Noc, której istotą była zbrodnia, której istotą był Oświęcim, istotą był Holokaust, ale i istotą był Katyo. Można zadad pytanie, jakie jest porównanie między Holokaustem realizowanym przez nazistowskie Niemcy a Katyniem realizowanym przez sowiecką Rosję. Jest jedno porównanie między tymi zbrodniami, chociaż ich rozmiary były oczywiście bardzo różne. Żydzi ginęli dlatego, że byli Żydami, polscy oficerowie ginęli dlatego, że byli polskimi oficerami - taki był wyrok i w pierwszym i drugim przypadku. ( ) b) 17 września, tekst Prezydenta RP Potrzebujemy prawdy w imię przeszłości w dodatku specjalnym do dziennika Polska. The Times Dziś mija 70. rocznica agresji sowieckiej na Polskę. 17 września 1939 r. rozpoczął etap II wojny światowej, w wyniku której Sowieci na pół wieku wciągnęli nasz kraj do swojej strefy wpływów. Mimo upływu czasu totematy wciąż żywe, bolesne i budzące potężne emocje. Musimy więc zdad sobie sprawę, że bez jednoznacznej oceny tego, co w polsko-rosyjskiej historii było naganne i złe, nie będziemy mogli zbudowad dobrej przyszłości. Właśnie takie są oczekiwania zwykłych Polaków. Ostatnie badania opinii społecznej pokazują, że 70 proc. rodaków pragnie, aby Sejm przyjął uchwałę potępiającą agresję ZSRR. Polacy chcą uczcid tę rocznicę, a zbrodnię katyoską uważają za ludobójstwo. Dyskusja o okolicznościach wybuchu II wojny światowej, o napaści ze wschodu w dniu 17 września, o zbrodniach dokonanych przez Niemców i Sowietów na obywatelach naszego kraju nie jest - jak przedstawiają to niektórzy - uporczywym ściganiem duchów przeszłości. Jest dyskusją o wartościach i pryncypiach naszej pamięci. Próby jej przedstawiania jako kolejnego niezrozumiałego sporu politycznego świadczą o bardzo płytkim spojrzeniu na naszą historię i współczesnośd. Chciałbym z całą stanowczością zaznaczyd, iż dążenie do ujawnienia pełnej prawdy o tamtych wydarzeniach nie jest podyktowane chęcią rozbudzenia nastrojów antyrosyjskich. Mamy w Polsce świadomośd, że ofiarami sowieckiego totalitaryzmu padły miliony Rosjan, Ukraioców, Białorusinów, Łotyszy, Estooczyków, Litwinów oraz przedstawicieli wielu innych narodów. Domagam się prawdy, a jednocześnie chylę czoła przed milionami zwykłych żołnierzy Armii Sowieckiej, którzy polegli w czasie II wojny światowej. Należy im się hołd. To oni pokonali nazistowski reżim, ale Polska nie odzyskała pełnej suwerenności. Od wojny minęły już ponad dwa pokolenia, ale ona wciąż wymaga refleksji. Jej przebieg z września i października 1939 r. jest znany. Nasi żołnierze bohatersko walczyli m.in. na Westerplatte, pod Mokrą i Wizną. Ale przyszedł 17 września i Polska otrzymała cios w plecy. Wtedy jeszcze dzielnie broniły się Warszawa i Modlin, trwała bitwa nad Bzurą, odparto Niemców spod Lwowa. Będąca wypełnieniem postanowieo układu pomiędzy Ribbentropem a Mołotowem bolszewicka agresja przyspieszyła upadek Polski i trwającą kilka lat okupację. Przez lata nie wolno było mówid, że na zajętych przez Sowietów ziemiach rozpoczęły się masowe prześladowania: gwałty, grabieże, morderstwa, wywózki. To były działania dokładnie zaplanowane i konsekwentnie realizowane. Symbolem tego okrucieostwa jest Katyo. Pod tym pojęciem rozumiemy wszystkie miejsca, w których zamordowano naszą inteligencję: oficerów Wojska Polskiego i Korpusu Ochrony Pogranicza, funkcjonariuszy Policji Paostwowej, księży, urzędników, pracowników kolei i służb leśnych. Wielu miejsc pochówku i list zabitych nadal nie znamy. Stosunkowo najwięcej wiemy o Katyniu, o Miednoje pod Twerem i Piatichatkach pod Charkowem. Szacuje się, że ofiar było około 22 tysiące, ale pełne informacje dotyczą tylko około 14 tysięcy. Ciągle znamy bardzo mało faktów o tych, którzy zginęli w obozach w Riazaniu, Dzierżyosku, Jełszance, Stalinogorsku, Astrachaniu, Kuropatach i wielu, wielu innych miejscach. Dlaczego taki wyrok wydano na kilkadziesiąt tysięcy polskich obywateli? To był efekt zemsty za wygraną wojnę lat za to, że Polska zdołała wtedy odeprzed komunistyczny marsz na Europę. Na marginesie zaznaczę jeszcze, iż czynione obecnie próby zestawiania tych zbrodni z epidemią tyfusu, która spowodowała śmierd wielu sowieckich jeoców z okresu tamtej wojny, jest zwyczajnym fałszowaniem historii. 25\n26 Sowiecka zbrodnia ludobójstwa, zgodnie z wolą Kremla, miała na zawsze pozostad tajemnicą. Ofiary skazano nie tylko na śmierd, ale także na zapomnienie. Komunistyczny aparat represji robił wszystko, aby prawda o 17 września i jego następstwach nigdy nie wyszła na jaw. Niszczono symboliczne groby pomordowanych, rekwirowano znicze, krzyże i kwiaty, niszczono ręcznie wykonane nekrologi i ulotki. Uczestnikom spontanicznych rocznicowych spotkao modlitewnych groziły aresztowania, a nauczycielom i wszystkim osobom, które mimo wszystko miały odwagę mówid o zbrodni, groziła utrata pracy oraz inne surowe sankcje. Za prawdę o Katyniu płaciło się wówczas wysoką cenę. Tym ludziom winni jesteśmy dziś najwyższy szacunek. W imię prawdy historycznej oraz uznania dla ludzi, którzy oddali życie za wolną Polskę, powinniśmy kontynuowad proces upamiętniania ofiar. Właśnie dlatego w listopadzie 2007 r. zorganizowaliśmy wielką uroczystośd Katyo -Pamiętamy". Odczytywanie listy nazwisk awansowanych wtedy 14 tysięcy pomordowanych trwało nieprzerwanie 15 godzin. Jeśli obecnie - w imię iluzorycznych korzyści w polityce międzynarodowej i wewnętrznej - mielibyśmy zapomnied o losie tysięcy naszych rodaków, dla tysięcy z nas ojców, dziadków, bliskich, bylibyśmy niegodni poniesionej przez nich ofiary. Dlatego ze smutkiem obserwuję obecną dyskusję dotyczącą rangi tej zbrodni. Przypomnę, że od momentu upadku komunizmu nikt w Polsce nie negował faktu, że Katyo był ludobójstwem. Na szczęście w ciągu ostatnich kilku dni zobaczyliśmy, że prawda historyczna zwycięża. Szkoda tylko, że w 20 lat po odzyskaniu pełnej niepodległości przez Polskę nie jest ona niepodważalna. c) 17 września, wypowiedź Prezydenta RP podczas olsztyoskich uroczystości upamiętnienia mordu w Katyniu ( ) Czy można nazwad ją inaczej jak ludobójstwem, śmiem twierdzid, że nie. I nie będę w tej chwili wdawał się w definicje. ( ) Było 30 tys. ludzi i bez sądu, bez konkretnych zarzutów postanowiono ich zabid, taka jest istota Katynia. ( ) d) 17 września, wypowiedź Prezydenta RP Pod Pomnikiem Poległych i Pomordowanych na Wschodzie podczas olsztyoskich uroczystości upamiętnienia mordu w Katyniu Wielu z nich, w szczególności wielu oficerów dostało się do niewoli i decyzją z 5 marca 1940 roku, która formalnie była decyzją Biura Politycznego, a w rzeczywistości decyzją Stalina, zostali wymordowani. Jeżeli tego rodzaju akt, dotyczący 30 tysięcy ludzi, nie jest aktem ludobójstwa, to co nim jest? Pytam, bo to zostało w Polsce zakwestionowane, i to nie przez byle kogo. Świetnie rozumiem potrzebę pojednania, ale narody jednad się mogą tylko i wyłącznie w prawdzie, powtarzam: tylko i wyłącznie w prawdzie, szczególnie jeżeli chodzi o duży naród, taki jak polski, i jeszcze większy. Prawda natomiast jest prosta: pakt Ribbentrop-Mołotow, czyli w istocie Hitler-Stalin, to był pakt dwóch wyjątkowo agresywnych imperializmów i totalitaryzmów. 26\n27 Załącznik nr 10 Miejsca zdarzeo: Warszawa, Moskwa Czas zdarzeo: czerwiec grudzieo 2009 Uzgadnianie ze stroną rosyjską wizyty premiera D. Tuska w Katyniu wiosną 2010 roku a) czerwiec - lipiec 2009, Biuletyn Kulturalny MSZ nr 27, Rosja: *Niezawisimaja Gazieta+ : Sprawa katyoska zostanie rozwiązana we wrześniu 13 Rozwiązanie sprawy katyoskiej nastąpi - jak się oczekuje - podczas wrześniowej wizyty premiera Rosji Władimira Putina w Polsce - pisze rosyjski dziennik Niezawisimaja Gazieta. Jedna z najtrudniejszych kwestii w stosunkach rosyjsko-polskich - `sprawa katyoska` - może zostad wkrótce rozwiązana. Jak dowiedziała się `NG`, współprzewodniczący grupy ds. trudnych związanych z rosyjsko-polskimi stosunkami przedstawili w związku z tym ministrom spraw zagranicznych Siergiejowi Ławrowowi i Radosławowi Sikorskiemu konkretne rekomendacje. Polityczna decyzja Moskwy i Warszawy zapadnie, jak się oczekuje, podczas wizyty premiera Władimira Putina w Polsce we wrześniu - pisze gazeta. NG przypomina, że trzecie i jak na razie ostatnie posiedzenie grupy ds. trudnych odbyło się w Krakowie pod koniec maja i jednym z centralnym tematów obrad było wówczas zdjęcie problemu Katynia z porządku dziennego problemów politycznych. Grupa zobowiązała wówczas obu współprzewodniczących do przedstawienia konkretnych propozycji w tej sprawie. b) 1 września, omówienie wypowiedzi premiera D. Tuska po rozmowach polsko-rosyjskich w Gdaosku 14 ( ) Poinformował również, iż jako premierzy postanowili zaakceptowad rekomendacje grupy ds. trudnych. Jak podkreślił Tusk, jest to istotny krok, bo tylko w oparciu o prawdę buduje się zaufanie między narodami. Na mocy rekomendacji mają byd utworzone dwa ośrodki - jeden w Polsce, drugi w Rosji, które będą badały m.in. kwestię Katynia. Krok po kroku będzie można dochodzid do trudnych ustaleo. Polski premier wyraził radośd, że mimo różnic poglądów, można rozmawiad o tych różnicach, jak też i o tym co wspólne. Tusk poinformował również, że co prawda nie jest zadaniem rządów ustalanie jednolitej wersji, jednak istnieje potrzeba wspólnego zdefiniowania wspólnej pamięci. Ma to służyd zdjęciu balastu historycznego i budowie lepszych perspektyw na przyszłośd. ( ) c) 23 września, Grzegorz Raczkowski: Tusk z Putinem w Katyniu 15 Premierzy Donald Tusk oraz Władmir Putin mogą spotkad się w przyszłym roku w Katyniu podczas uroczystości 70. rocznicy zbrodni na polskich oficerach dowiedziała się Polityka. Informacja pochodzi z dobrze poinformowanego kompetentnego źródła. Spotkanie byłoby kulminacyjnym punktem obchodów rocznicy zbrodni katyoskiej. Jak się dowiedzieliśmy, strona rosyjska pozytywnie odniosła się do pomysłu. Nie ma co liczyd na przeprosiny, ale już samo pojawienie się Władimira Putina miałoby ogromne znaczenie symboliczne mówi nasz rozmówca. Nigdy bowiem tak wysoki przedstawiciel paostwa rosyjskiego nie odwiedził cmentarza, na którym spoczywa prawie 4,5 tys. polskich oficerów zamordowanych przez NKWD w kwietniu 1940 r. Szansa na taką wizytę istnieje, ale pod warunkiem, że będziemy delikatnie postępowad z Rosjanami. Zaproszenie do Katynia nie może byd nachalne mówi Stanisław Ciosek, były ambasador Polski w Moskwie. - To byłaby wielka rzecz i spełnienie naszych postulatów. Zawsze dążyliśmy do tego, by wreszcie załatwid tę sprawę, która kładzie się cieniem na stosunkach polsko rosyjskich dodaje Andrzej Skąpski, prezes Federacji Rodzin Katyoskich. Według naszego informatora sprawa uczczenia zbrodni katyoskiej przez Rosjan ma byd omawiana na jednym z najbliższych posiedzeo polsko rosyjskiej grupy ds. trudnych, która zajmuje się rozwiązywaniem problemów dzielących oba kraje. ( )\n28 d) 24 września, wypowiedź ministra spraw zagranicznych Radosława Sikorskiego podczas posiedzenia Komisji Spraw Zagranicznych Sejmu 16 ( ) Kluczowym czynnikiem, który określa nasze działania w zakresie promocji stanowiska Polski w sprawach historycznych jest przedstawianie naszych racji w sposób możliwie obiektywny, rzetelny i wyważony oraz, co najważniejsze, w obecności rosyjskich przedstawicieli, nawet jeżeli ich stanowisko jest odmienne i polemiczne. Można powiedzied, że obecnośd premiera Władimira Putina na Westerplatte i jego wykładnia historii uwiarygodniły naszą, przedstawioną przez polskiego prezydenta i premiera interpretację dziejów najnowszych. Dlatego tak istotne znaczenie ma dalsze zabieganie o to, by nasze stanowisko było prezentowane jako wynik dialogu ze stroną rosyjską. Dialog ten jest prowadzony dwutorowo zarówno w trybie zamkniętym w ramach polsko-rosyjskiej grupy ds. trudnych, jak i w trybie publicznym, w ramach spotkao przywódców Polski i Rosji. W naszej ocenie tę linię postępowania trzeba kontynuowad. Należy zwłaszcza mied na uwadze ważne rocznice, które będziemy obchodzid w przyszłym roku 65. rocznica zwycięstwa w drugiej wojnie światowej, na którą jak można zakładad prezydent Miedwiediew zaprosi głowy innych paostw, a przede wszystkim 70-lecie zbrodni katyoskiej. Celowe byłoby doprowadzenie do spotkania w Katyniu premierów Polski i Rosji połączone z ich wspólnym przesłaniem w sprawie rozwiązania problemu katyoskiego. ( ) e) przełom listopada i grudnia, Gazeta Wyborcza z 5 grudnia (wg PAP za RIA-Novosti): Putin i Tusk spotkają się w kwietniu w Kaliningradzie 17 W kwietniu 2010 roku w Kaliningradzie planowane jest spotkanie przemierów Rosji i Polski Władimira Putina i Donalda Tuska podał radca ambasady Federacji Rosyjskiej w Warszawie Dmitrij Polianski. Cytuje go agencja RIA-Novosti. Znana rosyjska historyk, członkini rosyjsko-polskiej Komisji ds. Trudnych, profesor Inessa Jażborowska z Rosyjskiej Akademii Nauk nie wykluczyła w ubiegłym miesiącu, że Putin przyjmie propozycję Tuska i wiosną 2010 roku, w 70. rocznicę mordu NKWD na polskich oficerach, przyjedzie do Katynia, aby uczcid ich pamięd. Według nieoficjalnych informacji, Putin i Tusk mogą przylecied do Katynia z Kaliningradu. f) początek grudnia, wypowiedź podsekretarza stanu w MSZ Jacka Najdera na posiedzeniu połączonych komisji sejmowych w dn. 11 czerwca 2010 r. 18 ( ) wizyta pana premiera Tuska w dniu 7 kwietnia i wizyta pana prezydenta Lecha Kaczyoskiego w uroczystościach w dniu 10 kwietnia były elementami obchodów 70. rocznicy zbrodni katyoskiej. Przygotowania do tych uroczystości trwały od początku grudnia ubiegłego roku. ( ) 16 Biuletyn nr 2751/VI (Komisja: Komisja Spraw Zagranicznych /nr 126/), informacja ministra spraw zagranicznych pana Radosława Sikorskiego w sprawie przyczyn braku reakcji rządu Rzeczypospolitej Polskiej na próby rewizji przez rosyjskie instytucje publiczne historii dotyczącej przyczyn wybuchu drugiej wojny światowej Biuletyn Komisji Sejmowych nr 3839,VI (Komisja Administracji i Spraw Wewnętrznych /nr 200/, Komisja Spraw Zagranicznych /nr 168/), informacja ministra spraw wewnętrznych i administracji oraz ministra spraw zagranicznych na temat metod i procedur zabezpieczenia podróży Prezydenta RP do innych państw w kontekście lotu do Smoleńska w dniu 10 kwietnia 2010 r. (nr: 3839) 28\n29 Załącznik nr 11 a) Miejsce zdarzenia: Warszawa Czas zdarzenia: 13 stycznia 2010 r. Akceptacja ministra T. Arabskiego dla organizacji uroczystości w Katyniu w dniu 10 kwietnia 2010 r. 29\n30 b) Miejsce zdarzenia: Warszawa Czas zdarzenia: 27 stycznia 2010 Pismo podsekretarza stanu w Kancelarii Prezydenta RP Mariusza Handzlika z 27 stycznia 2010 r. do Ambasadora FR w Polsce Władimira Grinina, dotyczące propozycji wspólnego udziału Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej oraz Prezydenta Federacji Rosyjskiej w uroczystościach rocznicowych w Katyniu. (...) w duchu pojednania, refleksji i pamięci o polskich i rosyjskich ofiarach, lecz także z nadzieją patrząc na przyszłe pokolenia, Prezydent RP Pan Lech Kaczyoski chciałby, wspólnie z Prezydentem Federacji Rosyjskiej Dmitrijem Miedwiediewem, pochylid się nad grobami polskich i rosyjskich ofiar, jakie spoczywają w Lesie Katyoskim. Okazją do tego jest zbliżająca się 70. rocznica wymordowania polskich jeoców, przypadająca w kwietniu br. c) Miejsce zdarzenia: Warszawa Czas zdarzenia: 2 lutego 2010 Notatka informacyjna dla Szefa KPRM Pana Tomasza Arabskiego dotycząca przygotowao do obchodów 70. rocznicy zbrodni katyoskiej. (...) 2 lutego br. w Radzie Ochrony Pamięci Walki i Męczeostwa odbyło się kolejne spotkanie poświęcone przygotowaniom do obchodów 70. rocznicy zbrodni katyoskiej. ( ) Podczas spotkania zostały zaprezentowane 2 scenariusze uroczystości. I wariant zakłada udział Prezydenta RP oraz Premiera RP zarówno w części rosyjskiej kompleksu memorialnego Katyo, jak i w uroczystościach na polskim cmentarzu wojennym. Wariant II zakłada udział Premiera RP w Apelu Pamięci i w złożeniu wieoców (po Mszy Św. i modlitwach ekumenicznych w ramach uroczystości na polskim cmentarzu wojennym). Założeniem wariantu II jest wcześniejszy udział Premiera RP ( ) d) Miejsce zdarzenia: Katyo Czas zdarzenia: lutego 2010 Notatka służbowa kierownika Wydziału Konsularnego Ambasady RP w Mokwie Michała Greczyło z 22 lutego 2010 r. o wizycie sekretarza Rady Ochrony Pamięci Walki i Męczeostwa, Andrzeja Przewoźnika w dn lutego 2010 r. w Katyniu i o ich rozmowie z Siergiejem Kudriawcewem, zastępcą naczelnika Zarządu ds. Kontaktów Międzynarodowych, Współpracy Regionalnej i Turystyki administracji obwodu smoleoskiego Igorem Grigoriewem, dyrektorem Kompleksu Memorialnego w Katyniu oraz jego zastępcami. ( ) W trakcie spotkania A. Przewoźnik przedstawił koncepcje organizacji uroczystości rocznicowych. Jedną z nich jest zorganizowanie obchodów z jednoczesnym udziałem Premiera i Prezydenta RP. Inną, bardziej prawdopodobną jest zorganizowanie dwóch uroczystości pierwszej 7 kwietnia z udziałem Premierów Polski i Rosji oraz drugiej, 10 kwietnia z udziałem Prezydenta RP. Rozmówcy ze strony rosyjskiej przyjęli do wiadomości polskie propozycje i stwierdzili, że wariant osobnych wizyt Premiera i Prezydenta RP byłby najbardziej korzystny z punktu widzenia organizacji uroczystości. ( ) e) Miejsce zdarzenia: Warszawa Czas zdarzenia: 20 lutego 2010 Odpowiedź ambasadora FR w Polsce Władimira Grinina na pytanie dziennikarzy, czy do Ambasady FR w Warszawie wpłynęło pismo z kancelarii Prezydenta RP Lecha Kaczyoskiego, w którym została zadeklarowana chęd udziału Prezydenta Lecha Kaczyoskiego w uroczystościach rocznicowych w Katyniu Nie widziałem takiego pisma. ( ) Nie dostaliśmy do tej pory oficjalnego pisma. 30\n31 f) Miejsce zdarzenia: Warszawa Czas zdarzenia: 15 marca 2010 Rozmowa ambasadora FR w Polsce Władimira Grinina z W. Mastierowem z dziennika Wriemia Nowostiej marca przedstawiciel MSZ Rosji oświadczył, że na razie jeszcze nie było jakiejkolwiek oficjalnej informacji strony polskiej na temat zamiaru Prezydenta Polski L. Kaczyoskiego uczestniczyd w uroczystościach w Katyniu. Jednocześnie Szef Kancelarii Prezydenta RP powiedział, iż MSZ Polski niejednokrotnie informował stronę rosyjską odnośnie udziału 10 kwietnia Prezydenta L. Kaczyoskiego w obchodach w Katyniu. Co mógłby Pan powiedzied na ten temat? - W polskim MSZ-cie potwierdzono nam zamiar Prezydenta Polski L. Kaczyoskiego odwiedzid Katyo 10 kwietnia z okazji 70.rocznicy tragedii katyoskiej. Jednak żadnych należnych w takich przypadkach oficjalnych dokumentów na piśmie, z których wynikałoby, jaką wizję tych obchodów ma strona polska, nie otrzymaliśmy. Właśnie dlatego strona rosyjska nie może rozkręcid na całego procedury przygotowawczej do wizyty Prezydenta Kaczyoskiego. Mamy nadzieję, iż w najbliższym czasie otrzymamy takie oficjalne pismo. Dopiero wtedy zacznie się uzgadnianie ze stroną rosyjską wszystkich szczegółów tego, co tam będzie się działo. Chciałbym również podkreślid, że dziennikarze nie powinni zwracad aż tyle uwagi na takie, czasem nawet istotne, rzeczy o charakterze protokolarnym. Tym bardziej robid wokół nich takich awantur. Obraża pamięd o ludziach pochowanych w Katyniu. - Pod koniec lutego zrobiło się bardzo głośnie wokół listu od Prezydenta L.Kaczyoskiego do ambasady rosyjskiej, który niby gdzieś zaginął. Próbowano nawet Panu robid zarzuty, że wprowadza Pan w błąd polską opinię publiczną i ingeruje w sprawy wewnętrzne Polski. Co się tak naprawdę stało? - W rzeczywistości nie było żadnych listów od Pana Prezydenta L.Kaczyoskiego. Dostaliśmy list od sekretarza stanu w Kancelarii Prezydenta Pana M.Handzlika, który jednak nie zawierał żadnych szczegółów dotyczących zamiaru Pana Prezydenta L.Kaczyoskiego odwiedzid miejsca pamięci pod Smoleoskiem. Nie podano też terminu, w którym Pan L.Kaczyoski zamierza tam się udad. Dlatego stawianie sprawy tak, że ktoś kogoś wprowadził w błąd, nie jest całkiem poprawne. Nie mieliśmy wówczas żadnych konkretnych propozycji dotyczących podróży L.Kaczyoskiego do Katynia. Właściwie, powtarzam, teraz nadal ich nie mamy. Ale chciałbym podkreślid raz jeszcze: całe to zamieszanie wokół Katynia, robione w atmosferze skandalu, jest po prostu grzechem. - Strona polska podkreśla, że właśnie 10 kwietnia w Katyniu odbędą się oficjalne, paostwowe uroczystości. Co w takim razie będzie miało miejsce w dniu 7 kwietnia, gdy do Katynia na zaproszenie premiera Rosji Pana Władimira Putina przybędzie jego polski kolega Pan Donald Tusk? - Jeśli chodzi o uroczystości 7 kwietnia, to są one organizowane przez rząd rosyjski. Naturalnie, życzenia strony polskiej zostaną uwzględnione. Ale chodzi tu o coś innego. Ten krok, podejmowany przez rząd rosyjski, świadczy o tym, że w Rosji, jak w żadnym innym kraju, rozumieją ból i cierpienia narodu polskiego, związane z Katyniem, i współprzeżywają je z Polakami. Ma on na celu wspólne uczczenie pamięci spoczywających tam ofiar reżimów totalitarnych zarówno Polaków, jak i obywateli ZSRR. Nie ma wątpliwości co do tego, iż obchody te zostaną zorganizowane w godny sposób. Szczegóły są precyzowane. Mogę tylko powiedzied, że w organizację obchodów zostanie zaangażowana Grupa do spraw trudnych, wynikających ze wspólnej historii rosyjsko-polskiej, która po przywróceniu do życia w 2008 roku dośd pomyślnie funkcjonuje. Olbrzymie znaczenie ma również fakt, że w sprawy organizacji obchodów w Katyniu aktywnie włączyły się Rosyjska Cerkiew Prawosławna i Polski Kościół. Co zaś tyczy uroczystości 10 kwietnia, to ich organizatorem jest strona polska, przy czym główna rola, o ile rozumiemy, przypadnie Radzie Ochrony Pamięci Walk i Męczeostwa Rzeczypospolitej Polskiej. Ponieważ będą one miały miejsce na terytorium Rosji, jest rzeczą naturalną, że ich parametry zostaną uzgodnione ze stroną rosyjską, biorąc pod uwagę wymogi prawa rosyjskiego i międzynarodowego, w tym regulacje konsularne. Przypomnę tylko, że wyjazdy polskich oficjeli do Katynia i Miednoje, w tym również na czele licznych delegacji, odbywają się co roku i jest ich sporo. W tym zakresie między stronami rosyjską a polską już ułożyła się praktyka współpracy co do ich organizacji. - Jak przebiegają przygotowania do obchodów memoriałowych w Katyniu? Jakie są role rosyjskiej i polskiej stron? 19 Źródło: 31\n32 Obchody 7 kwietnia traktujemy jako wydarzenie o charakterze znaczącym i symbolicznym dla stosunków polsko-rosyjskich. Zamierzamy razem z Polakami uczcid pamięd ofiar represji totalitarnych, pośród których Katyo stał się jednym z najtragiczniejszych epizodów. Uważamy, że będzie to wielki krok na drodze ku umocnieniu wzajemnego zrozumienia się i zbliżeniu naszych narodów. Wszystko to wpisuje się w kontekst zachodzących ostatnimi czasy pozytywnych zmian w naszych stosunkach z Polską. Relacje te obecnie powróciły do normalności i wykazują coraz większą dynamikę. W tej chwili chodzi o to, żeby podnieśd ich jakośd oraz zaktualizowad meritum. Problem polega na tym, że w czasie przymrozków w stosunkach rosyjsko-polskich relacje Rosji z innymi paostwami energicznie ruszyły do przodu, i teraz oczywiście chcemy, aby współpraca z Polską nadrobiła straty, osiągnęła poziom partnerstwa strategicznego, które staramy się budowad z Unią Europejską. Właśnie na tym, jak nam się wydaje, powinien polegad reset w odniesieniu do stosunków rosyjsko-polskich. - Zwraca na siebie uwagę to, że inicjatywa Rosji odnośnie obchodów memoriałowych w Katyniu związana jest z życzeniem wspólnego z przedstawicielami polskiego społeczeostwa uczczenia pamięci Rosjan i Polaków - ofiar reżimów totalitarnych XX wieku. W Polsce natomiast wolą wspominad tragiczny los polskich oficerów, straconych przez NKWD. Czy nie wywoła to dysonansu podczas uroczystości w Katyniu? Ni widzę w tym żadnych sprzeczności. Jest to naturalne, że strona polska kładzie akcent na pamięd o swoich współobywatelach. Ale wszyscy rozsądni Polacy dobrze rozumieją, że Katyo to nasz wspólny ból, że naród sowiecki stał się głównym obiektem terroru i poniósł wielomilionowe straty. Tak samo w Rosji na tle tych strat dobrze rozumieją o ile ciężkie dla Polaków są wspomnienia o wydarzeniach w Katyniu. Kierujemy się chęcią doprowadzenia do tego, aby temat Katynia już więcej nie dzielił, lecz łączył Polaków i Rosjan, żeby zniknął z politycznego porządku dziennego. Liczymy na to, że obchody w Katyniu staną się najważniejszym krokiem w tym kierunku. - Inicjatywa Władimira Putina wziąd udział w memoriałowych uroczystościach w Katyniu razem z Donaldem Tuskiem została przyjęta przez większośd ludzi w Polsce jako gest przychylny, otwierający drogę do prawdziwego dobrosąsiedztwa i współpracy między Rosją a Polską. Niektórzy jednak ujrzeli w tym pułapkę Moskwy, umyśloną w celu rozbijania polskich polityków, ale przede wszystkim dla wyciągnięcia politycznych korzyści z konfrontacji na linii Premier Prezydent. Czy nie dostrzega Pan w tym próby wykorzystania katyoskich uroczystości dla celów polityki wewnętrznej przecież, w istocie rzeczy, w Polsce rozpoczęła się prezydencka kampania wyborcza? - Jak juz podkreślałem, niestety naprawdę jest sporo tych, kto pragnie wyeksploatowad te wydarzenia we własnych, częstokrod wyłącznie komercyjnych celach. Z goryczą musimy odbierad, na przykład, opinie o tym, iż zaproszenie D.Tuska przez W.Putina jest niejako intryżką Moskwy, jakąś głęboko przemyślaną akcją, mającą na celu poróżnienie Prezydenta i Premiera Polski. Wydaje mi się, że tego rodzaju mędrkowanie świadczy albo o niezrozumieniu tego, co się dzieje, albo o umyślnej chęci podstawid nogę rozwojowi stosunków rosyjskopolskich, oczernid ten szlachetny gest uczyniony przez stronę rosyjską. Niech to obciąża sumienie tych, kto takie oświadczenia produkuje. Chciałbym jeszcze raz podkreślid, iż strona rosyjska, czyniąc ten krok, kierowała się jak najbardziej otwartymi i najlepszymi intencjami żywionymi do narodu polskiego, szczerym życzeniem wycofad nareszcie sprawę katyoską z obiegu politycznego, zdepolityzowad ją, uczynid taki gest, który pozwoliłby osiągnąd większe wzajemne zrozumienie się oraz nadad więcej zaufania stosunkom między Rosjanami i Polakami. 32\n33 Załącznik nr 11c) 33\n34 Załącznik nr 12 Miejsce zdarzeo: Warszawa Czas zdarzeo: 3-23 lutego 2010 Notatka służbowa podsekretarza stanu w Kancelarii Prezydenta RP Mariusza Handzlika z 23 lutego 2010 r. ze spotkania z podsekretarzem stanu w MSZ Andrzejem Kremerem w dn. 11 lutego 2010 r. ws. obchodów katyoskich ( ) Spotkanie dotyczyło przygotowao do obchodów 70. rocznicy zbrodni katyoskiej, w związku z deklaracją Prezydenta RP, że jako najwyższy przedstawiciel RP będzie uczestniczył w tych obchodach oraz listami, jakie Kancelaria Prezydenta RP wystosowała do MSZ oraz Ambasady Rosji w Warszawie, w których zapowiedziano udział Lecha Kaczyoskiego w uroczystościach. A. Kremer poinformował, że 3 lutego Premier Federacji Rosyjskiej W. Putin zatelefonował do Premiera RP D. Tuska z zaproszeniem do wspólnego udziału w uroczystościach katyoskich. Zaproszenie to ma charakter ustny. Zaproszenie było zaskoczeniem dla Kancelarii Premiera Donalda Tuska. 20 A. Kremer poinformował, że niezwłocznie po rozmowie, Kancelaria Premiera Rosji wydała komunikat odnoście wspólnego udziału obu premierów w uroczystościach katyoskich, następnie również Kancelaria Premiera D. Tuska opublikowała oświadczenie w tej sprawie. W związku z zapowiedzią uczestniczenia Prezydenta RP w uroczystościach katyoskich, A. Kremer przedstawił trzy możliwe scenariusze organizacji obchodów: 1. Prezydent nie jedzie do Katynia i nie uczestniczy w obchodach w Katyniu, na których obecni są D. Tusk i W. Putin, uczestniczy zaś w obchodach centralnych w Warszawie, a także, jeśli uzna za stosowne, udaje się w terminie późniejszym do Miednoje, Charkowa lub Bykowni, 2. Prezydent RP uczestniczy sam w uroczystościach w Katyniu, w których nie biorą udziału Premierzy D. Tusk i W. Putin. A. Kremer zaznaczył, ze w ustnym zaproszeniu wystosowanym przez W. Putina do D. Tuska nie została określona data wspólnego uczczenia przez Premierów pamięci ofiar katyoskich. Dlatego też, w przypadku gdyby Premierzy Polski i Rosji ni uczestniczyli w kwietniowych uroczystościach, mogliby oni w terminie późniejszym udad się do Katynia, po wizycie Premiera Tuska w Moskwie. 3. Prezydent L. Kaczyoski i Premier D. Tusk wspólnie uczestniczą w obchodach w Katyniu. Scenariusz ten, jak zaznaczył A. Kremer, ze względu na stanowisko strony rosyjskiej, jest trudny do realizacji. ( ) 20 Komunikat w nieoficjalnej polskiej wersji językowej zamieszczony na stronie internetowej Ambasady FR w Polsce w dniu 3 lutego 2010 r. (http://www.rusemb.pl/): Z inicjatywy strony rosyjskiej odbyła się rozmowa telefoniczna Przewodniczącego Rządu Federacji Rosyjskiej Władimira Putina z Prezesem Rady Ministrów Rzeczypospolitej Polskiej Donaldem Tuskiem. Podczas rozmowy Władimir Putin zaprosił Donalda Tuska na uroczystości w Katyniu, gdzie pod koniec lat 30. w wyniku represji politycznych zginęły ogromne ilości obywateli Związku Radzieckiego, w roku 1940 zostali rozstrzelani polscy oficerowie, i gdzie później najeźdźcy hitlerowscy zamordowali wielu żołnierzy Armii Czerwonej. Szef rządu Rzeczypospolitej Polskiej z przyjemnością przyjął zaproszenie. [Rozmowa telefoniczna Przewodniczącego Rządu Rosji Władimira Putina i Prezesa Rady Ministrów Polski Donalda Tuska] 34\n35 Załącznik nr 12 35\n36 Załącznik nr 13 Miejsce zdarzenia: Moskwa Czas zdarzenia: 10 marca 2010 Claris nr 284 nadany w Moskwie 11 marca 2010 r. do Dyrektora Departamentu Wschodniego MSZ Jarosław Bratkiewicza i Dyrektora Protokołu Dyplomatycznego MSZ Mariusza Kazany dot. rozmowy przeprowadzonej 10 marca 2010 r. przez pracownika MSZ RP z Dyrektorem III Europejskiego Departamentu MSZ Federacji Rosyjskiej S. Nieczajewem. ( ) Zwróciłem uwagę, że mamy do czynienia z dwiema wizytami, Premiera 7 kwietnia i Prezydenta 10 kwietnia. S. Nieczajew podkreślił, że protokół rządu FR będzie zajmował się wyłącznie organizacją spotkania premiera D. Tuska z premierem W. Putinem. W kwestii wizyty w FR prezydenta L. Kaczyoskiego S. Nieczajew zapytał czy powinien rozumied moje słowa o przyjeździe Prezydenta Polski L. Kaczyoskiego jako oficjalne powiadomienie strony rosyjskiej, gdyż do tej pory strona rosyjska nie otrzymała żadnej oficjalnej wiadomości, że wizyta ta będzie miała miejsce. Odpowiedziałem, że na tak postawione pytanie nie mogę udzielid oficjalnej odpowiedzi, niezależnie od tego, że z tych materiałów które posiadam wynika, że 10 kwietnia do Katynia przybędzie Prezydent RP. 36\n37 Załącznik nr 13 37\n38 4. Powierzenie odpowiedzialności za istotne aspekty organizacji osobie o przeszłości agenturalnej Z wyjaśnieo pracownika Ambasady RP w Moskwie przywołanych z załączniku nr 14 wynika, że przygotowania do katyoskich wizyty premiera D. Tuska 7 kwietnia 2010 r. i Prezydenta RP Lecha Kaczyoskiego 10 kwietnia 2010 r. koordynował i nadzorował Tomasz Turowski, kierownik Wydziału Politycznego Ambasady RP w Moskwie 21. Z informacji prasowych wynika, że 14 lutego 2010 r. Tomasz Turowski został ponownie zatrudniony w MSZ po 3 latach przerwy w pracy w Ministerstwie i już 15 lutego 2010 r. udał się do Moskwy, gdzie powierzono mu zadanie przygotowania katyoskiego spotkania premiera Donalda Tuska z Władimirem Putinem oraz wizyty Prezydenta RP Lecha Kaczyoskiego. Premier D. Tusk jako zwierzchnik służb specjalnych i minister R. Sikorski ponoszą szczególną odpowiedzialnośd za powierzenie kluczowej roli w przygotowaniu wizyty osobom o przeszłości agenturalnej. 21 Składając wymagane od pracowników MSZ oświadczenie lustracyjne Tomasz Turowski zataił fakt, iż był oficerem Wydziału XIV Departamentu I (wywiadu cywilnego) Służby Bezpieczeństwa PRL zarejestrowanym pod numerem 9596 pod pseudonimem ORSOM i co najmniej do 1990 roku wykonywał z pozycji nielegalnych zadania w Rzymie i Francji (także wobec polskich środowisk emigracyjnych) oraz wobec środowisk opozycyjnych w Polsce. W 1975 r. Turowski zgłosił się do zakonu jezuitów w Rzymie. Perfekcyjna znajomość języka rosyjskiego sprawiła, że mimo młodego wieku szybko zaczął być dopuszczany do tajemnic dotyczących polityki wschodniej Watykanu. Pogłębiał wiedzę o ZSRS w wyspecjalizowanych ośrodkach jezuickich we Francji (w Paryżu i Meudon) i w tym czasie nawiązał kontakty ze środowiskiem paryskich Spotkań. W 1986 r., tuż przed zakończeniem formacji zakonnej zrezygnował z przyjęcia święceń i ożenił się. Jego odnalezione w IPN meldunki z tego okresu dotyczą emigracyjnego środowiska Spotkań, a wynika z nich, że miał świetne kontakty wśród włoskich i francuskich jezuitów. Na przełomie lat 80. i 90. Turowski sporo podróżował po ZSRS, a w 1993 r. rozpoczął pracę w departamencie Europa II MSZ (zajmującym się Europą Wschodnią). W 1996 r. wyjechał do Moskwy, gdzie pełnił w ambasadzie funkcję radcy, a potem ministra pełnomocnego. W latach był ambasadorem RP na Kubie (minister Władysław Bartoszewski tak rekomendował go sejmowej Komisji Spraw Zagranicznych: Mieliśmy tradycyjnie znakomite stosunki z Kubą. Obecnie nie są one aż tak dobre. Trzeba jednak zauważyć, że prezydent Putin okazał zainteresowanie Kubą, zanim okazał zainteresowanie wieloma innymi krajami. (...) Chciałbym zaznaczyć, że moja decyzja jest przemyślana. Brałem pod uwagę, jakie będzie stanowisko administracji waszyngtońskiej i Watykanu. Zależało nam na tym, aby stanowisko ambasadora RP w Republice Kuby powierzyć człowiekowi, który może przyczynić się do nowego otwarcia, m.in. przez kontakty kościelne, które na Kubie zaczynają odgrywać istotną rolę dla Fidela Castro. (...) Kandydat ma doświadczenie jeśli chodzi o proces transformacji na terenie postradzieckim. Był wysoko oceniany przez naszych partnerów rosyjskich, o czy wiem drogą nieoficjalną. Jest to nienajgorsza referencja dla Polaka udającego się na Kubę ). Od lata 2005 do lutego 2007 r. Turowski pracował w MSZ jako radca-minister w dyspozycji Biura Kadr i Szkolenia oraz radca-minister w Departamencie Strategii i Planowania Polityki Zagranicznej, a od lutego do maja 2007 r. pełnił funkcję ambasadora tytularnego w Departamencie Strategii i Planowania Polityki Zagranicznej. W dn. 17 grudnia 2010 r. Oddziałowe Biuro Lustracyjne w Warszawie skierowało do Sądu Okręgowego w Warszawie XVIII Wydziału Karnego wniosek o wszczęcie postępowania lustracyjnego w związku z powstałymi wątpliwościami co do zgodności z prawdą oświadczenia lustracyjnego złożonego przez Tomasza Tadeusza Turowskiego oraz o wydanie orzeczenia stwierdzającego, że złożył on niezgodne z prawdą oświadczenie lustracyjne. W dn. 21 lutego 2011 r. Sąd Okręgowy w Warszawie XVIII Wydział Karny wszczął postępowanie lustracyjne wobec pana Tomasza Turowskiego. 38\n39 Załącznik nr 14 Miejsca zdarzeo: Moskwa, Katyo, Smoleosk Czas zdarzeo: 14 lutego 10 kwietnia 2010 P. M., pracownik Ambasady RP w Moskwie: Decyzją Ambasadora RP w Moskwie J. B. przygotowania do wizyty Premiera RP w Katyniu w dniu 7 kwietnia 2010 r. i wizyty Prezydenta RP w Katyniu w dniu 10 kwietnia 2010 r. koordynował i nadzorował Tomasz Turowski, kierownik Wydziału Politycznego. 39\n40 5. Uniemożliwienie przez Rosjan skontrolowania stanu lotniska w Smoleosku przez polskich urzędników, w tym przez przedstawicieli Kancelarii Prezydenta RP Z dokumentów przywołanych w załącznikach nr 15, 16, 17, 18, 19, 20, 21, 22 i 23 wynika, że: - wizyta przygotowawcza, które miała się odbyd w Katyniu i Moskwie w dn. 3-5 marca 2010 r. została w ostatniej chwili odwołana przez organizatorów (załącznik nr 15), - także zaplanowany na 10 marca wyjazd grupy roboczej do Smoleoska został w dn. 5 marca uznany przez stronę rosyjską za nieaktualny (załączniki nr 16 i 17), - 11 marca Ambasada RP w Moskwie przekazała do Kancelarii Prezydenta RP informację o nowym planowanym terminie wizyty przygotowawczej w dn. 24 marca (załącznik nr 18); termin potwierdzono w dn. 15 marca (załącznik nr 19 i 21), - 16 marca amb. Jerzy Bahr przekazał do Kancelarii Prezydenta RP informację, że w związku ze zorganizowaną w dn marca wizytą delegacji rządowej z min. T. Arabskim i min. A. Kremerem w Moskwie, nie jest możliwe zrealizowanie programu zaplanowanej na dz. 19 marca wizyty w Moskwie min. M. Handzlika z Kancelarii Prezydenta RP, więc powinno się przełożyd ją na późniejszy termin (załączniki nr 22). W omawianym czasie Kancelaria Prezydenta RP sygnalizowała swoje wątpliwości dotyczące stanu lotniska w Smoleosku (załącznik nr 20). Współdziałanie MSZ ze stroną rosyjską prowadzone było tak, że polscy urzędnicy nigdy przed tragedią nie sprawdzili stanu lotniska w Smoleosku. 40\n41 Załącznik nr 15 Miejsca zdarzeo: Warszawa, Smoleosk, Moskwa Czas zdarzeo: 3-5 marca 2010 Pismo Zastępcy Dyrektora Gabinetu Szefa Kancelarii Prezydenta RP Katarzyny Doraczyoskiej do Dyrektora Zespołu Obsługi Organizacyjnej Prezydenta RP Janusza Strużyny z 4 marca 2010 r. ( ) uprzejmie informuję, że wizyta przygotowawcza, która miała się odbyd w dniach 3-5 marca 2010 r. do Katynia i Moskwy dotycząca organizacji wizyty Prezydenta RP Pana Lecha Kaczyoskiego na uroczystościach 70. rocznicy Zbrodni Katyoskiej została odwołana przez organizatorów. 41\n42 Załącznik nr 15 42\n43 Załącznik nr 16 Miejsca zdarzeo: Warszawa, Smoleosk Czas zdarzeo: 31 stycznia - 10 marca 2010 Mail M. B. z Rady Ochrony Pamięci Walki i Męczeostwa wysłany 31 stycznia 2010 r. o godz do Kancelarii Prezydenta RP Uprzejmie proszę o przesyłanie zaktualizowanych delegacji osób, które będą brały udział w wyjeździe grupy przygotowawczej planowanej na 10 marca 2010 r. (wyjazd 9 marca w godzinach popołudniowych). W razie, gdyby były to osoby inne niż wcześniej paostwo wyznaczyli proszę o przysłanie również nr paszportu. 43\n44 Załącznik nr 16 44\n45 Załącznik nr 17 Miejsca zdarzeo: Warszawa, Smoleosk, Moskwa Czas zdarzeo: 2 lutego 10 marca 2010 Mail Moniki Bodyl z Rady Ochrony Pamięci Walki i Męczeostwa wysłany 2 lutego 2010 r. o godz do Zastępcy Dyrektora Gabinetu Szefa Kancelarii Prezydenta RP Katarzyny Doraczyoskiej, przesłany 5 marca 2010 r. o godz przez Katarzynę Doraczyoską do wiadomości Dariusza Jankowskiego z Zespołu Obsługi Organizacyjnej Prezydenta RP Z upoważnienia Pana Ministra Andrzeja Przewoźnika, uprzejmie informuję, że wyjazd grupy roboczej na rozmowy w Smoleosku w dniu 10 marca br. jest nieaktualny. Nowy termin wyjazdu podamy po uzgodnieniu, na początku przyszłego tygodnia. 45\n46 Załącznik nr 17 46\n47 Załącznik nr 18 Miejsca zdarzeo: Moskwa, Smoleosk, Katyo Czas zdarzeo: 2 24 marca 2010 Claris nr 284 nadany w Moskwie 11 marca 2010 r. do Dyrektora Departamentu Wschodniego MSZ Jarosław Bratkiewicza i Dyrektora Protokołu Dyplomatycznego MSZ Mariusza Kazany dot. rozmowy przeprowadzonej 10 marca 2010 r. przez pracownika MSZ RP z Dyrektorem III Europejskiego Departamentu MSZ Federacji Rosyjskiej S. Nieczajewem. ( ) - zapytałem, czy 17 marca br. byłoby możliwe spotkanie Ministra A. Kremera z Ministrem W. Titowem, czyli w tym samym dnu, w którym Minister T. Arabski spotyka się z z-cą Szefa aparatu premiera J. Uszakowem. S. Nieczajew zobowiązał się do ustalenia, czy grafik Ministra W. Titowa pozwoli na zorganizowania spotkania w tak krótkim terminie. - wyraziłem podziękowanie za Notę z 2 marca br. ustalającą termin przyjazdu grupy przygotowawczej do Smoleoska/Katynia. S. Nieczajew poinformował, że termin przyjęcia grupy przygotowawczej od momentu przekazania noty uległ zmianie. Prawdopodobnie polska delegacja może zostad przyjęta nie wcześniej niż 24 marca. S. Nieczajew podkreślił, że w tym temacie MSZ nie ma mocy decyzyjnej, ponieważ wszystko zależy od Protokołu Rządu FR. Poinformował również, że przyjęciem polskiej delegacji zajmie się dyr. protokołu Rządu *FR+ W. Ostrowienko. Nie wiadomo jeszcze czy uda się do tego doprowadzid 24 marca czy w terminie późniejszym. ( ) Zapytałem czy istnieje możliwośd, aby grupa przygotowawcza przyleciała do Smoleoska samolotem. S. Nieczajew poinformował, że według jego wiedzy jakiekolwiek korzystanie z lotniska w Smoleosku może stanowid poważny problem. ( ) 47\n48 Załącznik nr 18 48\n49 Załącznik nr 19 Miejsca zdarzeo: Warszawa, Moskwa, Smoleosk Czas zdarzeo: marca 2010 a) Mail Zastępcy Dyrektora Gabinetu Szefa Kancelarii Prezydenta RP Katarzyny Doraczyoskiej wysłany 11 marca 2010 r. o godz. 9:20 do Dariusz Jankowskiego, Macieja Jakubika i innych adresatów ( ) w pon *15 marca+ po akceptacji Min. Przewoźnika dowiem się kiedy ostatecznie będzie wizyta przygotowawcza teraz mówią że ( ) b) Mail Macieja Jakubika z Kancelarii Prezydenta RP wysłany 11 marca 2010 r. o godz. 9:43 do Zastępcy Dyrektora Gabinetu Szefa Kancelarii Prezydenta RP Katarzyny Doraczyoskiej, Dariusza Jankowskiego i innych adresatów ( ) Chciałem potwierdzid że wizyta przyg ma byd Takie info uzyskał wczoraj Amb. Bahr w Moskwie. ( ) 49\n50 Załącznik nr 19 50\n51 Załącznik nr 20 Miejsca zdarzeo: Warszawa, Smoleosk Czas zdarzeo: 11 marca 2010 Mail Macieja Jakubika z Kancelarii Prezydenta RP do Dariusza Jankowskiego z Kancelarii Prezydenta RP wysłany 11 marca 2010 r. o godz ( ) Możesz sprawdzid co jest z lotniskiem w Smoleosku bo słyszałem plotkę że Rosjanie twierdzą że ono niezbyt działa ( ) 51\n52 Załącznik nr 20 52\n53 Załącznik nr 21 Miejsca zdarzeo: Warszawa, Smoleosk Czas zdarzeo: marca 2010 Mail Magdaleny Parol z Sekretariatu Zastępcy Dyrektora Gabinetu Szefa Kancelarii Prezydenta RP do Sekretariatu Ministra Jacka Sasina i innych adresatów z Kancelarii Prezydenta RP wysłany 15 marca 2010 r. o godz. 15:45 ( ) Według informacji uzyskanej dziś od Min. A. Przewoźnika, planowana wizyta przygotowawcza dotycząca uroczystości w Katyniu odbędzie się 24 marca 2010 r. w Smoleosku (prawdopodobnie spotkanie w Moskwie zostanie przeniesione do Smoleoska). Proszę pracowników w stosownych biurach udających się na wizytę przygotowawczą o wyrobienie wiz ( r.) ( ) 53\n54 Załącznik nr 21 54\n55 Załącznik nr 22 Miejsca zdarzeo: Moskwa, Warszawa Czas zdarzeo: marca 2010 Pismo Ambasadora RP w Moskwie Jerzego Bahra do Podsekretarza Stanu w Kancelarii Prezydenta RP Mariusza Handzlika 16 marca 2010 r., wysłane faxem z Moskwy jako bardzo pilne 16 marca 2010 r. o godz. 16:22 ( ) Uprzejmie informuję, że jak właśnie mnie powiadomiono w związku z aktualnymi przygotowaniami kwietniowych uroczystości katyoskich (delegacja z Ministrem T. Arabskim oraz A. Kremerem bm.) oraz przyjazdem grupy przygotowawczej w przyszłym tygodniu, nie jest możliwe zrealizowanie planowanych przez pana Ministra spotkao w dniu 19 bm. Uprzejmie sugerujemy, aby w uzgodnieniu z MSZ zaprojektowad inny termin wizyty pana Ministra w Moskwie, np. po pobycie wspomnianej wyżej grupy przygotowawczej. ( ) 55\n56 Załącznik nr 22 56\n57 Załącznik nr 23 Miejsca zdarzeo: Katyo, Smoleosk Czas zdarzeo: 3 kwietnia 2010 Mail C. G. sekretarza Ambasady RP w Moskwie do G. M. z MSZ Federacji Rosyjskiej, wysłany 3 kwietnia 2010 r. o godz. 22:31 Spotkanie z rosyjską grupą przygotowującą 7.04 odbyło się 3.04 w Katyniu i Smoleosku ( ). Na czele grupy rosyjskiej stał Kitajew z-ca dyr. PD Rządu FR. Propozycje programowe strony rosyjskiej wg ustaleo z 3 kwietnia 2010 r. 1. Start z Warszawy: w celu uniknięcia protokolarnych nieporozumieo strona rosyjska prosi, aby start samolotu 154M z Premierem D. Tuskiem na pokładzie odbył się w porozumieniu z Moskwą, po sygnale oznaczającym, że Premier Putin jest już w drodze do Katynia. ( ) 57\n58 Załącznik nr 23 58\n59 6. Brak zabezpieczenia wizyty Prezydenta RP Lecha Kaczyoskiego przez Biuro Ochrony Rządu i Federalna Służbę Ochrony Z wyjaśnieo przywołanych z załącznikach nr 26 i 27 wynika, że zabezpieczenie wizyty Prezydenta RP Lecha Kaczyoskiego przez Biuro Ochrony Rządu było niewystarczające i niezgodne z obowiązującymi przepisami, ujętymi m.in. w ustawie z dnia 16 marca 2001 r. o Biurze Ochrony Rządu 22 oraz w normatywach resortowych, takich jak np. wprowadzona Decyzją nr 184/MON Ministra Obrony Narodowej z dnia 9 czerwca 2009 r. Instrukcja organizacji lotów statków powietrznych o statusie HEAD z 2009 r. 23 (załącznik nr 24) 22 Ustawa z dnia 16 marca 2001 r. o Biurze Ochrony Rządu (fragmenty): Art Do zadań BOR, z zastrzeżeniem ust. 2, należy ochrona: 1) Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej, Marszałka Sejmu, Marszałka Senatu, Prezesa Rady Ministrów, wiceprezesa Rady Ministrów, ministra właściwego do spraw wewnętrznych oraz ministra właściwego do spraw zagranicznych, 2) innych osób ze względu na dobro państwa, 3) byłych prezydentów Rzeczypospolitej Polskiej na podstawie ustawy z dnia 30 maja 1996 r. o uposażeniu byłego Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. Nr 75, poz. 356 i z 1998 r. Nr 160, poz. 1065), ( ) 8) obiektów służących Prezydentowi Rzeczypospolitej Polskiej, Prezesowi Rady Ministrów, ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych oraz ministrowi właściwemu do spraw zagranicznych. 2. Minister właściwy do spraw wewnętrznych, z zachowaniem przepisów o ochronie informacji niejawnych, podejmuje decyzję o objęciu ochroną osób, o których mowa w ust. 1 pkt Minister właściwy do spraw wewnętrznych, z zachowaniem przepisów o ochronie informacji niejawnych, podejmuje decyzję o zakresie działań, o których mowa w ust. 1 pkt 1-4 i 6-8. Art Szef BOR podlega ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych. 2. Szef BOR jest przełożonym funkcjonariuszy BOR, zwanych dalej "funkcjonariuszami", oraz pracowników zatrudnionych w BOR. 3. Szefa BOR powołuje i odwołuje Prezes Rady Ministrów na wniosek ministra właściwego do spraw wewnętrznych. 23 W trakcie przygotowań i ostatniego lotu TU-154 M nr 101 nie wyznaczono zapasowego statku powietrznego; doszło też do naruszenia wielu innych postanowień Instrukcji organizacji lotów statków powietrznych o statusie HEAD wprowadzonej Decyzją nr 184/MON Ministra Obrony Narodowej z dnia 9 czerwca 2009 r., w tym m.in.: 1 ust. 5 Operacje startów i lądowań statków powietrznych o statusie HEAD można wykonywać: 1) na samolotach i śmigłowcach z lotnisk czynnych; ( ) 1 ust. 6 Organizacja przylotu/odlotu oraz niezbędnego zabezpieczenia logistycznego statku powietrznego wykonującego lot o statusie HEAD należy do zarządzającego lotniskiem czynnym lub lądowiskiem. 1 ust. 7 W odniesieniu do lądowania na terenie innym niż stałe lotniska i lądowiska w zakresie organizacji bezpieczeństwa miejsca lądowania lub startu oraz zabezpieczenia ratowniczo-gaśniczego oraz organizację ochrony statku powietrznego w czasie postoju odpowiada Biuro Ochrony Rządu [BOR]. 1 ust. 11 Lot statku powietrznego o statusie HEAD nie może być wykonywany poniżej warunków minimalnych do startu i lądowania ustalonych dla pilota, statku powietrznego i lotniska. 4 ust. 4 pkt 4 Do obowiązków Specjalisty OKPIRL [Ośrodka Koordynacji Poszukiwań i Ratownictwa Lotniczego] należy przyjmowanie i analizowanie informacji o zagrożeniu bezpieczeństwa lotu HEAD oraz podejmowanie stosownych działań mających na celu uruchomienie i przeprowadzenie akcji ratowniczej. 4 ust.9 pkt. 1 Do obowiązków DOP SzZ ODN [dyżurnego obrony powietrznej szefa zmiany Ośrodka Dowodzenia i Naprowadzania] w zakresie meteorologicznego zabezpieczenia lotów statków powietrznych o statusie HEAD w sektorze jego odpowiedzialności należy: 1) przekazywanie ostrzeżeń o NZP [niebezpiecznych zjawiskach pogody] i WA [warunkach atmosferycznych] zagrażających bezpieczeństwu lotu do załóg; ( ) 6 ust. 5 Na wojskowych lotniskach startu i lądowania oraz lotniskach zapasowych włącza się wszystkie radiolokacyjne i radionawigacyjne urządzenia lotniskowe oraz świetlne systemy lotniska dla ustalonego kierunku lądowania. 11 ust. 8 Do zabezpieczenia lotu statku powietrznego o statusie HEAD z MSD [miejsca stałej dyslokacji] wyznacza się dwa statki powietrzne zasadniczy i zapasowy. 59\n60 Z dokumentu przywołanego w załączniku nr 25 wynika, że Minister Obrony Narodowej był poinformowany o fatalnym stanie statków powietrznych eksploatowanych przez 36 splt, nie zapewniającym wymaganego poziomu przewozów oraz bezpieczeostwa realizacji zadao przez konstytucyjne organa paostwowe. Z dokumentu przywołanego w załączniku nr 27 wynika ponadto, że przedstawiciele BOR wyrazili zgodę na powierzenie stronie rosyjskiej zabezpieczenia wizyty Prezydenta RP na lotnisku w Smoleosku oraz na trasie do Katynia. Natomiast z transkrypcji rozmów prowadzonych na stanowisku kontroli lotów na lotnisku Smoleosk Siewiernyj (załącznik nr 28) wynika, że w ostatniej chwili (około godziny przed przylotem Tu-154M nr 101) strona rosyjska podjęła decyzję o odesłaniu na inne lotnisko statku powietrznego Ił-76 wiozącego rosyjskich funkcjonariuszy i środki transportu, w związku z czym na lotnisku nie było sił i środków niezbędnych do zabezpieczenia wizyty Prezydenta RP Lecha Kaczyoskiego o czym jednak strony polskiej nie poinformowano. Biuro Ochrony Rządu, a przede wszystkim Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji J. Miller w sposób skandaliczny nie dopełnili obowiązków zorganizowania ochrony Prezydenta RP i najważniejszych osób w Paostwie. W szczególności obciąża ich uzgodnienie ze stroną rosyjską powierzenia FSO ochrony Prezydenta RP bez zapewnienia stronie polskiej koordynacji działao. 11 ust. 9 Przed wykonaniem lotu statku powietrznego o statusie HEAD z MSD należy wykonać lot komisyjny na głównym i zapasowym statku powietrznym. 14 ust. 1 Statek powietrzny o statusie HEAD podczas wykonywania lotu oraz podczas postoju na lotnisku lub innym miejscu startu i lądowania podlega szczególnej ochronie. 14 ust. 4 Ochronę statku powietrznego na innych miejscach startów i lądowań oraz na lotniskach poza granicami kraju w odniesieniu do Prezydenta RP, Marszałka Sejmu RP, Marszałka Senatu RP i Prezesa Rady Ministrów, organizuje BOR. 60\n61 Załącznik nr 24 Warszawa, 9 czerwca\n62 Załącznik nr 25 Decyzja nr 40/MON Ministra Obrony Narodowej z dnia 3 lutego 2010 r. w sprawie zwiększenia możliwości transportu lotniczego dla najważniejszych osób w paostwie w okresie przejściowym ( ) 1 Celem właściwego wykonywania przez konstytucyjne organa paostwowe przedsięwzięd, związanych z realizacją polityki zagranicznej podczas podróży służbowych jak i realizacji zadao przez osoby pełniące te funkcje, zachodzi pilna potrzeba zapewnienia na wysokim poziomie bezpieczeostwa przewozu najważniejszych osób w paostwie oraz mając na względzie aktualną sytuację floty 36 splt, w oparciu o którą nie ma możliwości zapewnienia na wymaganym poziomie przewozów i bezpieczeostwa realizacji zadao przez konstytucyjne organa paostwowe, polecam ( ) 62\n63 Załącznik nr 25 63\n65 Załącznik nr 26 Miejsca zdarzeo: Warszawa, Smoleosk, Katyo Czas zdarzeo: 9 kwietnia 2010 K. S., funkcjonariusz BOR: Byłem odpowiedzialny za przygotowanie przedsięwzięcia ochronnego dotyczącego zabezpieczenia wizyty Prezydenta L. K. wraz z Małżonką oraz byłego Prezydent RP R. K. w Smoleosku i w Katyniu. ( ) Na podstawie wszystkich informacji uzyskanych w toku wykonywania swoich zadao sporządziłem w dniu 9 kwietnia plan przedsięwzięcia ochronnego. Tego dnia dysponowałem już wszystkimi niezbędnymi informacjami do opracowania tego typu dokumentu. Program wizyty został opracowany w Protokole Dyplomatycznym MSZ, natomiast otrzymałem go z Kancelarii Prezydenta. ( ) W toku przygotowania przedsięwzięcia związanego z zabezpieczeniem wizyty Prezydenta nie wyniknęły żadne trudności bądź problemy. Nie wystąpiły żadne okoliczności, które mogłyby wskazywad na ryzyko zagrożenia dla bezpieczeostwo osób ochranianych przez BOR. Nie posiadałem wiedzy o możliwości lądowania samolotu z Prezydentem RP na pokładzie na innym lotnisku niż lotnisko w Smoleosku. Nie posiadałem wiedzy o zaplanowanych lotniskach zapasowych dla tego lotu. Gdybym posiadał wiedzę o zaplanowanych lotniskach zapasowych mogłoby mied to wpływ na realizowane przeze mnie czynności, w sytuacji gdyby lotniska te znajdowały się na terytorium innego kraju niż Federacja Rosyjska. W przypadku gdybym wiedział o możliwości lądowania na terytorium Białorusi musiałbym spowodowad objęcie ochroną osób ochranianych przez służby tego kraju. 65\n66 Załącznik nr 27 Miejsca zdarzeo: Warszawa, Moskwa, Smoleosk, Katyo Czas zdarzeo: 5 9 kwietnia 2010 C. K., funkcjonariusz BOR: Od dnia 5 kwietnia na terytorium Federacji Rosyjskiej realizowałem zadania związane z zabezpieczeniem wizyt Prezesa Rady Ministrów w dniu 7 kwietnia oraz Prezydenta RP w dniu 10 kwietnia. W dniu 5 kwietnia samolotem rejsowym wraz z K. D. i A. R., jako członkowie grupy przygotowawczo-realizacyjnej udaliśmy się do Moskwy. Wcześniej w dniach marca miał miejsce rekonesans. W dniu 6 kwietnia o godz wyjechaliśmy w towarzystwie ambasadora J. B. do Smoleoska. Po przyjeździe ok pojechaliśmy na spotkanie na terenie cmentarza w Katyniu, m.in. z udziałem z pracownikami Kancelarii Premiera oraz Gubernatora Obwodu Smoleoskiego. Celem spotkania było omówienie ostatnich kwestii związanych z planowaną wizytą premiera. Na miejscu nie było przedstawicieli Kancelarii Prezydenta więc rekonesans był poświęcony wyłącznie kwestiom związanym z wizytą Prezesa Rady Ministrów. Po zakooczeniu rekonesansu przyjechaliśmy do Smoleoska gdzie omówiliśmy planowane wizyty premiera w siedzibie Gubernatora Obwodu Smoleoskiego oraz udaliśmy się do tzw. domu oficerów, gdzie planowane było spotkanie premiera z rosyjską i białoruską polonią. 7 kwietnia realizowaliśmy zadania związane z ochroną wizyty premiera. Jeżeli chodzi o zabezpieczenie fizyczne, lotnisko w Smoleosku zabezpieczały organy rosyjskie milicja, Federalna Służba Bezpieczeostwa i Federalna Służba Ochrony. Służby te zabezpieczały także teren Memoriału w Katyniu, siedzibę gubernatora obwodu smoleoskiego i dom oficerów. Służby rosyjskie były obecne i zabezpieczały pod względem bezpieczeostwa wszystkie te punkty. Na lotnisku nie było nikogo od nas, gdyż lotnisko miało charakter wojskowy i jest zabezpieczone w sposób umożliwiający nam skupienie się na zabezpieczeniu miejsc czasowego pobytu premiera i delegacji. ( ) Po zakooczeniu zabezpieczenia wizyty premiera moja grupa pozostała w Smoleosku. W dniu 8 kwietnia do nas dojechało ( ) kolejnych trzech funkcjonariuszy BOR. W dniu 9 kwietnia odbył się rekonesans dotyczący wizyty Prezydenta. W towarzystwie funkcjonariuszy Federalnej Służby Ochrony, przedstawicieli MSZ i ambasady RP oraz przedstawicieli Gubernatora Obwodu Smoleoskiego, udaliśmy się na pierwszy punkt planowanej wizyty to jest na Memoriał w Katyniu. Tam zostały doprecyzowane szczegóły co do godzin przybycia oraz dowozu z dworca kolejowego oraz przedstawicieli Rodzin Katyoskich oraz przedyskutowano program ceremonii. Z FSO przedyskutowano zasady kontroli detektorowej osób wchodzących na teren memoriału oraz sprawdzenia pirotechnicznego terenu. Następnie udaliśmy się do hotelu Nowyj gdzie miał odbyd się obiad Pana Prezydenta z 250 osobami z Rodzin Katyoskich. Tam także został przedyskutowany scenariusz oraz istotne elementy programu. Z FSO przedyskutowaliśmy zasady zabezpieczenia tego obiektu, to jest miejsca podjazdu kolumny, zabezpieczenia pirotechnicznego obiektu oraz kontroli osób wchodzących. Po zakooczeniu rekonesansu w hotelu udaliśmy się, w zmniejszonym składzie osobowym z przedstawicielami FSO do Filharmonii w Smoleosku, gdzie miało się odbyd spotkanie Prezydenta z polonią rosyjską i białoruską. Organizatorem spotkania miała byd ambasada. W Filharmonii opracowaliśmy zasady bezpieczeostwa w trakcie pobytu Prezydenta w obiekcie. Ustalono także skład oraz podział kolumny samochodowej, którą Prezydent miał poruszad się w trakcie swojej wizyty w dniu 10 kwietnia. W hotelu w godzinach wieczornych spotkałem się jeszcze z dowódcą zabezpieczenia ze strony FSO celem m.in. dokonania ostatnich ustaleo. Wieczorem ok. godz przybył min. S. z Kancelarii Prezydenta i z ambasadorem dokonali ostatnich ustaleo zabezpieczeo dotyczących wizyty Prezydenta. ( ) Na lotnisku nie planowano obecności żadnego funkcjonariusza BOR 24. W przypadku gdyby delegacja prezydencka wylądowała na innym lotnisku, za zabezpieczenie to jest zapewnienie ochrony przy lądowaniu i przyjeździe na miejsce wizyty odpowiadałyby służby rosyjskie 25. Jest to zwyczajowo przyjęta modelowa procedura działania służb ochrony w każdym kraju ( ) Mieli przewidziane możliwości działania w przypadku lądowania w Moskwie Domodiewo, Witebsku i Miosku. ( ) Byłem po raz pierwszy na przygotowaniu pobytu zagranicznego osoby ochranianej, nie zetknąłem się nigdy z sytuacją zmiany miejsca lądowania samolotu ust. 2 Instrukcji organizacji lotów statków powietrznych o statusie HEAD określa, że sprawdzenie statku powietrznego przed lotem oraz ochronę osób znajdujących się na jego pokładzie statku powietrznego podlegających ochronie osobistej podczas wykonywania lotu realizują funkcjonariusze BOR, a 14 ust. 2, że również ochronę statku powietrznego w innych miejscach startów i lądowań oraz na lotniskach poza granicami kraju w odniesieniu do Prezydenta RP organizuje BOR. 25 Tamże. 66\n67 Załącznik nr 28 Miejsce zdarzeo: Smoleosk Czas zdarzeo: 10 kwietnia 2010 Transkrypcja rozmów telefonicznych na SKP (startowym punkcie dowodzenia) lotniska Smoleosk (Północny) od 8:40 do 10: (magnetofon P500 nr 08\_806, 7 ścieżka zapisu) 09:20:00 Krasn. *płk Nikołaj Krasnokutski+: Znaczy według, według planu, właśnie teraz Jak-40 wylądował z tą delegacją i dziennikarzami i Ił-76 ten nasz, Frołow, jest na podejściu/podchodzi. Tam będą maszyny prezydenckie. O 10:30 lądowanie głównego prezydenta. (głównego samolotu tj. prezydenckiego, przyp. tłum.) ( ) 09:21:38 Sypko [z regionalnego centrum kierowania lotami w Twerze]: Tak, dobrze, patrz, no ten co tam wypuszczają, zabierają. Frołow oddalad się/odchodzid nie będzie, już pójdzie od razu (nieczyt.) wszystko zabierze i będzie iśd, tak, on nie będzie teraz przelatywad. ( ) 09:40:03 Krasn.: Nie wiem, na razie nie jestem gotowy, w prognozie go nie było, w ciągu 20 minut wszystko zasłoniło, teraz Frołow, wysyłamy go na zapasowe do Tweru. ( ) 09:56:53 KL *kontroler lotów ppłk Paweł pliusnin+: A tam u ciebie, z tym startem też taka dupa, tak? 09:56:56 Pomocnik Kontrolera Lotów (PKL): W ogóle nic nie widad. 09:56:58 KL: Zrozumiałem. 09:57:01 KL: Wtedy kiedy tego FeeSBesznika przyjmowałem, taka sama pogoda była (niezrozumiałe). 67\n68 7. Zlekceważenie informacji o nieprzygotowaniu lotniska Smoleosk Siewiernyj na przyjęcie samolotu z Prezydentem RP Lechem Kaczyoskim i polską delegacją w dn. 10 kwietnia 2010 r. Z dokumentów przywołanych w załącznikach nr 29, 30, 31 i 32 wynika, że rząd D. Tuska wielokrotnie otrzymywał informacje wskazujące na nieprzygotowanie lotniska Smoleosk Siewiernyj do przyjęcia polskiego statku powietrznego. Mimo zapewnieo, iż ww. lotnisko (na co dzieo zamknięte) zostanie uruchomione, nie otrzymano ze strony rosyjskiej oficjalnego potwierdzenia, że zostanie ono uruchomione na potrzeby polskich delegacji w dniach 7-10 kwietnia (ta ostatnia informacja dotarła z MSZ do sekretariatu min. Handzlika w Kancelarii Prezydenta RP już po 10 kwietnia 2010 r.). Ponadto z dokumentów przywołanych w załączniku nr 32 wynika, że 8 kwietnia 2010 r. w MSZ rozumiano wagę sprawy. Wiedziano, że lotnisko w Smoleosku nie jest poinformowane o zaplanowanym na 10 kwietnia 2010 r. lądowaniu samolotu z Prezydentem RP na pokładzie i oceniano, że nieprzygotowanie lądowania tego i innych samolotów w Smoleosku jest kwestią fundamentalną lecz zaniechano przeprowadzenia niezbędnych czynności i ustaleo. Wskazuje to na niedopełnienie obowiązków przez MSZ. 68\n69 Załącznik nr 29 Miejsce zdarzenia: Moskwa Czas zdarzeo: 10 marca 2010 Claris nr 284 nadany w Moskwie 11 marca 2010 r. do MSZ dot. rozmowy przeprowadzonej 10 marca 2010 r. przez pracownika MSZ RP z Dyrektorem III Europejskiego Departamentu MSZ Federacji Rosyjskiej S. Nieczajewem. ( ) Zapytałem czy istnieje możliwośd, aby grupa przygotowawcza przyleciała do Smoleoska samolotem. S. Nieczajew poinformował, że według jego wiedzy jakiekolwiek korzystanie z lotniska w Smoleosku może stanowid poważny problem. ( ) 69\n70 Załącznik nr 29 70\n71 Załącznik nr 30 Miejsce zdarzenia: Warszawa Czas zdarzenia: 11 marca 2010 Mail Macieja Jakubika z Kancelarii Prezydenta RP do Dariusza Jankowskiego z Kancelarii Prezydenta RP wysłany 11 marca 2010 r. o godz ( ) Możesz sprawdzid co jest z lotniskiem w Smoleosku bo słyszałem plotkę że Rosjanie twierdzą że ono niezbyt działa ( ) 71\n72 Załącznik nr 30 72\n73 Załącznik nr 31 Miejsce zdarzeo: Warszawa Czas zdarzeo: 24 marca 12 kwietnia 2010 Notatka z dn. 24 marca 2010 r. dot. rozmowy przeprowadzonej przez podsekretarza stanu w MSZ Andrzeja Kremera z ambasadorem Federacji Rosyjskiej w Warszawie Wiktorem Grininem (skierowana do Mariusza Handzlika, podsekretarza stanu w Kancelarii Prezydenta RP, wpłynęła do Kancelarii Prezydenta RP dopiero 12 kwietnia 2010 r.) ( ) W trakcie rozmowy poruszone zostały także niektóre kwestie przygotowao uroczystości katyoskich w dniach 7 i 10 kwietnia br. Stwierdziłem, iż mimo zapewnieo strony rosyjskiej wciąż brak oficjalnego potwierdzenia, czy w dniach 7-10 kwietnia zostanie uruchomione na potrzeby uroczystości (obecnie zamknięte) lotnisko w Smoleosku. ( ) 73\n74 Załącznik nr 31 74\n75 Załącznik nr 32 Miejsca zdarzeo: Smoleosk, Kijów, Moskwa, Warszawa Czas zdarzeo: 8 kwietnia 2010 a) Mail radcy Ambasady RP w Kijowie D. G. wysłany 8 kwietnia 2010 r. o godz do ambasadora RP w Moskwie J. B. oraz amb. T. T., G. C. i J. G. z Ambasady RP w Moskwie a także do wiadomości A. K. i M. K. z MSZ ( ) Lotnisko w Smoleosku nic nie wie o zgodzie na lądowanie samolotu z Prezydentem. Będę wdzięczny za przekazanie mailem numeru zgody na przelot i lądowanie. ( ) b) Mail podsekretarza stanu w MSZ A. K. wysłany 8 kwietnia 2010 r. o godz do radcy Ambasady RP w Kijowie D. G., ambasadora RP w Moskwie J. B. oraz amb. T. T., G. C. i J. G. z Ambasady RP w Moskwie a także do wiadomości M. K. i J. B. z MSZ Zwracam uwagę, że kwestia lądowania samolotu / samolotów jest fundamentalna!!! Proszę o pilne wyjaśnienie wszystkich szczegółów związanych z dojazdem delegacji i innych szczegółów organizacyjnych. ( ) 75\n76 Załącznik nr 32 76\n77 8. Uzgodnienie przez rządy RP i FR obniżenia rangi wizyty Prezydenta RP Lecha Kaczyoskiego Z dokumentów przywołanych w załącznikach nr 33 i 34 wynika, że już 10 marca 2010 r. dyrektor S. Nieczajew z MSZ FR w rozmowie z przedstawicielem MSZ RP podkreślił, iż protokół dyplomatyczny rządu FR będzie zajmował się wyłącznie organizacją spotkania premierów D. Tuska i W. Putina. Polski rozmówca Nieczajewa przyjął to do akceptującej wiadomości. W czasie tej samej rozmowy S. Nieczajew spytał, czy ma traktowad słowa polskiego rozmówcy o przyjeździe Prezydenta RP Lecha Kaczyoskiego do Katynia w dniu 10 kwietnia jako oficjalne powiadomienie strony rosyjskiej o tej wizycie, lecz polski rozmówca rosyjskiego dyplomaty nie zajął stanowiska. Natomiast 3 kwietnia polska strona rządowa ustaliła z rosyjską stroną rządową, że wylot premiera D. Tuska do Katynia będzie koordynowany z Moskwą. MSZ było świadome, że organizacja wizyty Prezydenta RP realizowana jest tak, że będzie ona gorzej przygotowana i gorzej zabezpieczona niż spotkanie premiera D. Tuska z W. Putinem 77\n78 Załącznik nr 33 Miejsce zdarzenia: Moskwa Czas zdarzenia: 10 marca 2010 Claris nr 284 nadany w Moskwie 11 marca 2010 r. do MSZ dot. rozmowy przeprowadzonej 10 marca 2010 r. przez pracownika MSZ RP z Dyrektorem III Europejskiego Departamentu MSZ Federacji Rosyjskiej S. Nieczajewem. ( ) Zwróciłem uwagę, że mamy do czynienia z dwiema wizytami. Premiera 7 kwietnia i Prezydenta 10 kwietnia. S. Nieczajew podkreślił, że protokół rządu FR będzie się zajmował wyłącznie organizacją spotkania premiera D. Tuska z premierem W. Putiem. W kwestii wizyty w FR prezydenta L. Kaczyoskiego S. Nieczajew zapytał czy powinien rozumied moje słowa o przyjeździe Prezydenta Polski L. Kaczyoskiego jako oficjalne powiadomienie strony rosyjskiej, gdyż do tej pory strona rosyjska nie otrzymała żadnej oficjalnej wiadomości, że wizyta ta będzie miała miejsce. Odpowiedziałem, że na tak postawione pytanie nie mogę udzielid żadnej oficjalnej wiadomości, niezależnie od faktu, że z tych materiałów, które posiadam wynika, że 10 kwietnia do Katynia przybędzie Prezydent RP. ( ) 78\n79 Załącznik nr 33 79\n80 Załącznik nr 34 Miejsca zdarzeo: Katyo, Smoleosk Czas zdarzeo: 3 kwietnia 2010 Mail C. G. sekretarza Ambasady RP w Moskwie do G. M. z MSZ Federacji Rosyjskiej, wysłany 3 kwietnia 2010 r. o godz. 22:31 Spotkanie z rosyjską grupą przygotowującą 7.04 odbyło się 3.04 w Katyniu i Smoleosku ( ). Na czele grupy rosyjskiej stał Kitajew z-ca dyr. PD Rządu FR. Propozycje programowe strony rosyjskiej wg ustaleo z 3 kwietnia 2010 r. 1. Start z Warszawy: w celu uniknięcia protokolarnych nieporozumieo strona rosyjska prosi, aby start samolotu 154M z Premierem D. Tuskiem na pokładzie odbył się w porozumieniu z Moskwą, po sygnale oznaczającym, że Premier Putin jest już w drodze do Katynia. ( ) 80\n81 Załącznik nr 34 81\n82 9. Rezygnacja z zamówionego rosyjskiego nawigatora dla samolotu przewożącego Prezydenta RP Lecha Kaczyoskiego po zapewnieniu bezpieczeostwa lotu delegacji premiera D. Tuska Z dokumentu przywołanego w załączniku nr 36 oraz z wyjaśnieo żołnierzy Sił Powietrznych przywołanych w załącznikach nr 35 i 37 wynika, że 10 marca 2010 r. Kancelaria Prezydenta RP wraz z zamówieniem na samolot dla Prezydenta RP Lecha Kaczyoskiego przekazała zamówienie na rosyjskiego lidera (nawigatora). Uzyskano zapowiedź, że zamówienie zostanie zrealizowane. Gdy 30 marca 2010 r. Kancelaria Prezesa Rady Ministrów przekazała zamówienie na samolot i lidera dla delegacji z D. Tuskiem na czele, strona rosyjska odpowiedziała, że w tak krótkim terminie nie może zrealizowad zamówienia na skierowanie do Polski drugiego lidera. Odpowiedź ta została wykorzystana przez polską stronę rządową jako pretekst do wycofania zamówienia na lidera mającego towarzyszyd załodze Tu-154M nr 101 w dn. 10 kwietnia 2010 r. (w wypracowaniu decyzji o całkowitej rezygnacji z liderów, zrealizowanej następnie przez 36 splt, uczestniczył m.in. G. C. z Ambasady RP w Moskwie). Natomiast 7 kwietnia 2010 r. załogę samolotu transportującego delegację z premierem na czele uzupełniono o oficera - specjalistę osprzętu, który mógłby pomóc załodze w razie wystąpienia awarii (10 kwietnia 2010 r. składu załogi Tu-154 nr 101 nie poszerzono). To rząd D. Tuska odpowiada za brak rosyjskiego nawigatora na pokładzie Tu-154M w dniu 10 kwietnia 2010 r. i za wynikające stąd konsekwencje. Rezygnacja z nawigatora zamówionego dla samolotu przewożącego Prezydenta RP była skutkiem zorganizowania dodatkowego spotkania D. Tuska z W. Putinem. 82\n83 Załącznik nr 35 Miejsca zdarzeo: Warszawa, Moskwa Czas zdarzeo: marca 2010 Mjr P. O. z 36 splt ( ) zamówienie na lot Prezydenta RP na trasie Warszawa Smoleosk Warszawa na dzieo wpłynęło ( ) w dniu wpłynęło zamówienie na lot Premiera trasie Warszawa Smoleosk Warszawa na dzieo ( ) już w dniu skontaktowałem się telefonicznie z G. C. z Ambasady RP w Moskwie, celem poinformowania go o lotach na dzieo W trakcie tej rozmowy z C. w/w potwierdził mi zamówienie na lot na r., a natomiast co do lotów na , w związku z krótkim czasem wydaje mi się, wydaje mi się, że powiedział, iż nie wie czy strona rosyjska będzie w stanie zapewnid liderów na W związku z powyższym poinformowałem C., że skontaktuję się z D-cą ( ), który zawsze wyznacza załogę na loty i oddzwonię do niego, czyli C., co do dalszej decyzji. Udałem się następnie do kpt. P. K. ( ) w celu wyjaśnienia problemu. Kpt. K. skontaktował się telefonicznie z ppłk. B. S. i zapytał czy na loty zamówid liderów, czy też jest on w stanie wystawid załogę posługującą się językiem rosyjskim. Ppłk. S. przekazał kpt. K, iż jest w stanie wystawid na takie załogi. Wtedy też zapytałem: a co z lotem ? Ppłk S. za pośrednictwem kpt. K. przekazał mi, iż też poleci załoga posługująca się językiem rosyjskim. Następnie zadzwoniłem do C. i przekazałem w/w ustalenia odnośnie liderów. 83\n84 Załącznik nr 36 Miejsce zdarzenia: Warszawa Czas zdarzenia: 31 marca 2010 Pismo mjr. P. O., Szefa Sekcji Planowania i Ewidencji Pionu Szkolenia JW 2139 do Szefostwa Służby Ruchu Lotniczego RP z dn. 31 marca 2010 r. 26 dot. przelotów JW w dniu r. oraz r. po trasie Warszawa Smoleosk Warszawa W związku z zapewnieniem przez d-cę eskadry o zaplanowanie *tak w tekście! red.+ załóg posługujących się językiem rosyjskim na w/w przeloty samolotów, proszę o anulowanie zamówienia liderów po w/w trasie. Jednocześnie podtrzymujemy prośbę o przesłanie aktualnych danych dotyczących lotniska SMOLEOSK. ( ) 26 W nagłówku pisma omyłkowo data: r. 84\n85 Załącznik nr 36 85