Rola BIM w prefabrykacji oraz podczas procesu inwestycyjnego\nTomasz Chyła Grzegorz Adamczewski\nRealizacja budowy w technologii prefabrykacji betonowej znacznie różni się od budowania w tradycyjnej technologii, co związane jest m.in. z przeniesieniem zaangażowania nakładów pracy na wykonanie elementów składowych konstrukcji na wcześniejszy etap całego procesu powstawania budowli. Elementy konstrukcji powstają w zakładzie prefabrykacji dużo wcześniej przed ich planowanym wbudowaniem, a następnie montowane są zgodnie z harmonogramem budowy. Pozwala to znacznie skrócić czas prac na placu budowy, co ma ogromne pozytywne znaczenie przede wszystkim dla inwestora i przyszłych użytkowników. Wykorzystanie pełnego potencjału prefabrykacji wymaga bardzo precyzyjnego zaplanowania przygotowania produkcji prefabrykatów, doboru szczegółowych rozwiązań technicznych ograniczających pracochłonność montażu oraz synchronizacji różnych prac branżowych. Wznoszenie konstrukcji z prefabrykatów sprowadza się, w dużym uproszczeniu, do składania jej z gotowych "klocków", które należy ze sobą odpowiednio połączyć. Planowanie budowy z prefabrykatów sprzyja mechanizacji i usystematyzowaniu procesu inwestycyjnego, co prowadzi do zaangażowania mniejszej liczby osób i skrócenia czasu realizacji całego przedsięwzięcia. Szczególnie przydatnym narzędziemw tymzakresie, rozwijanymo ostatnich latach, jest Building Information Modeling (BIM) . W artykule wskazano rolę BIM w poszczególnych etapach procesu budowlanego oraz potencjał wyko [...]\n Adamus Łukasz. 2012. "Modelowanie informacji o budynku (BIM) podstawy teoretyczne". Prace Instytutu Techniki Budowlanej - Kwartalnik 4 (164).\n AdamczewskiGrzegorz, TomaszChyła, BronisławDeskur,Grzegorz Marzec, Adam Michalski, Marcin Łuczak, Bartosz Stasieńko. 2017. "AspektyTechniczne Prefabrykacji betonowejwbudownictwie ogólnym". V Konferencja Stowarzyszenia Producentów Betonów: Prefabrykacja betonowa i beton komórkowy w nowoczesnym budownictwie. SBPB.\n Behaneck Marian. 2017. "BIM in precast concrete construction : First digital, then physical production and installation". BFT International 11: 52 - 62.\n Ustawa z 29 stycznia 2004 r. Prawo zamówień publicznych (Dz.U. z 20 listopada 2017 r. poz. 1579).\n27. targi Budma\n30.01. - 02.02.2018 r. odbyły się w Poznaniu 27. MiędzynarodoweTargiBudownictwa iArchitekturyBudma, którymtowarzyszyły targi INTERMASZ, KOMINKI oraz INFRATEC, zorganizowane przez Międzynarodowe Targi Poznańskie (MTP), pod patronatem: Ministerstwa Infrastruktury i Budownictwa; Izby Architektów Rzeczypospolitej Polskiej; Polskiej Izby Inżynierów Budownictwa oraz Związku Polskie Okna i Drzwi (POiD). W uroczystej inauguracji udział wzięli przedstawiciele: władz samorządowych i rządowych; organizacji i stowarzyszeń branżowych orazwystawców.Wśród gości honorowych obecni bylim.in. dwaj nowo powołaniministrowie: infrastruktury -AndrzejAdamczyk, a także inwestycji i rozwoju - Jerzy Kwieciński. Minister Kwieciński podkreślił, że priorytetemrządu jest przyśpieszenie programuMieszkanie PLUS, dokończenie prac nad ustawą dotyczącą usprawnienia realizacji inwestycji oraz nadKodeksemurbanistyczno-budowlanym. Podczas ceremonii otwarcia targów wręczono Złote Medale Międzynarodowych Targów Poznańskich, przyznane innowacyjnym wyrobom, wytwarzanym wg nowoczesnych technologii i wyróżniającym się doskonałą jakością.Wtym roku tę prestiżową nagrodę zdobyły aż 42 produkty. Są wśród nich m.in.: ● blachodachówkaREN- PRUSZYŃSKI Sp. z o.o.,Warszawa; ● System Flagowych Pap Icopal - ICOPAL Sp. z o.o., ZduńskaWola (więcej na str. 93); ● systemdomu inteligentnego FAKROsmartHome - FAKRO Sp. z o.o., Nowy Sącz; ● hydroizolacja HYPERDESMO-300 - ALCHIMICA S.A., Grecja; zgłaszający: AlchiPolska Sp. z o.o., Katowice; ● kolekcja płyt 2D/3D ETIUDA z betonu architektonicznego - JADAR Sp. z o.o., Radom; ● markiza antysmogowaVMZ cleanAir - FAKRO Sp. z o.o., Nowy Sącz; ● system deskowań ściennych PERI MAXIMO - PERI GmbH, Niemcy; zgłaszający: PERI POLSKASp. z o.o., Płochocin. Na Budmie zaprezentowało swoją ofertę blisko 1000 wystawców z 26 krajów. Premierę miało ponad 150 nowości. Imprezy towarzyszące Jak co roku Międzynarodow więcej »\n17 - 19 stycznia br. w hotelu Warszawa w Augustowie odbyło się X Seminarium"Aktualne zagadnienia budownictwa komunikacyjnego" zorganizowane przez Stowarzyszenie Inżynierów i TechnikówKomunikacji RP(SITKRP)Oddział w Białymstoku we współpracy z Katedrą Budownictwa i Inżynierii Drogowej na Wydziale Budownictwa i Inżynierii Środowiska Politechniki Białostockiej (PB), pod honorowym patronatem prof. dr. hab. inż. Janusza Dyducha - Prezesa SITK RP i medialnym m.in. miesięcznika "Materiały Budowlane". Spotkanie zaszczycili swoją obecnością: Jerzy Leszczyński - Marszałek województwa podlaskiego;WojciechWalulik - BurmistrzAugustowa; EwaWelc - Dyrektor Wydziału Architektury i Budownictwa w PodlaskimUrzędzieWojewódzkim;WojciechKamiński - Przewodniczący Podlaskiej Okręgowej Izby Inżynierów Budownictwa. Podobnie ja więcej »\nDefinicja dachu wentylowanego - DOI:10.15199/33.2018.03.31\nKontynuując analizę wytycznych Związku Dekarzy Niemieckich (ZDN), dotyczących wentylacji dachów, zawartych w Regułach Dekarskich [2, 3], warto zwrócić uwagę na nazewnictwo podstawowych pojęć, ponieważ występują różnice w sposobie ich interpretacji wśród polskiej kadry budowlanej. Różnice te są skutkiem zastoju w rozwoju budownictwa w okresie PRL, który był szczególnie wyraźny w dziedzinie dachów i rzemiosła dekarskiego. Z tego powodu, nagły napływ do Polski nieznanych wcześniej materiałów, technik i technologii dachowych, jaki nastąpił w ostatniej dekadzie XX wieku, spowodował, że do dnia dzisiejszego porządkujemy pojęcia i nazewnictwo. Warto m.in. wyjaśnić, jakie konstrukcje są określane w Regułach Dekarskich ZDN jako dachy wentylowane. Dachem wentylowanym nazywa się taką konstrukcję dachową, w której celowo wbudowana jest wewnętrzna przestrzeń rozdzielająca termoizolację od kompletnego pokrycia, przeznaczona do przepływu powietrza atmosferycznego osuszającego konstrukcję i termoizolację dachu. Przestrzeń lub szczelina wentylacyjna znajduje się pod pokryciem kompletnym rozumianym jako zespół dwóch warstw: pokrycia zasadniczego i warstwy wstępnego krycia uszczelniającej pokrycie zasadnicze. Dachem wentylowanym nazywa się więc taką konstrukcję, w której pod więcej »\nEkomiasto - scenariusze rozwoju - DOI:10.15199/33.2018.03.18\nLidia Grzegorczyk Tomasz Błaszczyński\nJuż cztery lata temu w miastach mieszkała połowa ziemskiej populacji. Za 40 lat ten odsetek ma się zwiększyć do 80%, co spowoduje, że komfort miejskiego życia zdecydowanie się pogorszy. Z tego powodu powstają projekty fantastycznych metropolii przyszłości, w których nie będzie brudnej wodywkranach, dzikichwysypisk śmieci, zanieczyszczeń przemysłowych czy starych kopcących samochodów. To nie tylko wizje. Część pomysłów jest już realizowana. Charakterystyka ekomiasta Dotychczas opracowano tylko jedną, ogólną koncepcję dalszego harmonijnego rozwoju społeczno-gospodarczo-ekologicznego . Jest to koncepcja zrównoważonego rozwoju (sustainable development), sformułowana po raz pierwszy w 1987 r. w raporcie Brundtland(Naszawspólnaprzyszłość,1991). Analizując literaturę, bardzo często spotkać można zjawisko "rozlewania się miast", czyli ich niekontrolowanego rozwoju. Jest ono krytykowane z powodu negatywnych efektów środowiskowych, społecznych i ekonomicznych, które mają wpływ na rozwój terenów miejskich . Europejska polityka współczesnychmiast, w tym ekomiast, faworyzuje "zwarte miasta" (compact city). Polityka compact city dotyczy redukcji użycia prywatnego samochodu i minimalizacji pozostałych otwartych przestrzeni. Wymieniona forma rozwoju miasta została zastosowana m.in. wAmsterdamie, Hamburgu czy Kopenhadze. Zwarte tereny urbanistyczne są terenami o wielkim potencjale, którego prawidłowe wykorzystanie w celu optymalizacji warunków do zamieszkania może przynieść wiele korzyści i stać się konkurencyjną lokalizacją. Redukcja rozlewania się t więcej »\nEstakada E2 - kluczowy obiekt Obwodnicy Wałcza - DOI:10.15199/33.2018.03.03\nKrzysztof Żółtowski Przemysław Kalitowski Piotr Żółtowski\nWramach realizacji drogi S10, Generalna Dyrekcja Dróg Krajowych i Autostrad w Szczecinie prowadzi inwestycję drogową pod nazwą: Budowa Obwodnicy Wałcza. Nowy odcinek drogi S10 omija Wałcz od strony północno-wschodniej. Na odcinku wschodnim przechodzi przez trudny, pagórkowaty teren charakteryzujący się zmiennymi warunkami gruntowymi. Na dziewiątym kilometrze inwestycji występuje mocno pofałdowany teren, częściowo biegnący w rejonie mokradeł i torfowisk na zachodnim brzegu jeziora Chmiel Duży. Te niesprzyjające warunki terenowe wymusiły na projektantach  wprowadzenie drogi na obiekt mostowy zwany estakadą E2. Projekt zakładał połączenie dwóch technologii budowy. Pierwszy odcinek zaprojektowano na estakadzie kablobetonowej, a drugi ze względu na złe warunki posadowienia przewidziano jako konstrukcję betonowaną nawisowo, o rozpiętości przęsła środkowego 120 m. Ze względu na złożoność problemów technicznych wynikających z projektu, inwestor (GDDKiA) zdecydował się na ogłoszenie przetargu na wykonanie w trybie "optymalizuj i buduj". Dopuszczono więc zmiany m.in. dotyczące typu konstrukcji mostowych i technologii budowy. Przebieg trasy w planie i długość poszczególnych obiektów nie podlegały zmianie. Wykonawca - Energopol-Szczecin, wpisując się w tryb zamówienia, zl więcej »\nIniekcje gruntowe w rewitalizacji obiektów zabytkowych. Wodoszczelność iniekcji gruntowych - DOI:10.15199/33.2018.03.27\nTomasz Błaszczyński Bogumił Klimaszewski\nPodczas rewitalizacji obiektów zabytkowych konieczne jest odtworzenie hydroizolacji.Wśród wielu dostępnych rozwiązań dużym zainteresowaniem cieszą się hydroizolacje w postaci iniekcji gruntowych z wykorzystaniemżywic akrylowych, określanych jako iniekcje kurtynowe. Iniekcje te realizowane są od strony wewnętrznej budynku przez otwory w przegrodzie obiektu zagłębionego w gruncie. Niestety aktualnie wykonano jedynie nieliczne badania tego typu iniekcji, które mogłyby potwierdzić ich efektywność. Weryfikacja wodoszczelności iniekcji W Polsce nie ma normy, która określałaby metodę weryfikacji właściwości wodoszczelności iniekcji gruntowych. Norma PN-EN 197-1 (EC7) dotycząca zagadnień geotechnicznych zaleca, aby skuteczność ulepszenia podłoża sprawdzić według kryteriów odbiorczych, przez określenie zmian tych właściwości gruntu, na które miała wpłynąć metoda ulepszenia. Norma PN-EN 12715 zaleca, aby zweryfikować poprawność wykonania iniekcji gruntowych przez wykonanie próbnych wykopów, weryfikację na budowie lub w laboratoriumwłaściwościmechanicznych oraz wykonanie badania przepuszczalności gruntu poddanego iniekcji, natomiast nie określa ona me więcej »\nInnowacyjne technologie sposobem na niedobór kadry wykonawczej\nZ Grzegorzem Stefanowiczem - kierownikiem działu technologii, głównym specjalistą w Przedsiębiorstwie Produkcji Materiałów Drogowych KRUSZBET S.A. (PPMD KRUSZBET S.A.) rozmawia Ewelina Kowałko.Ewelina Kowałko: Firmy budowlane borykają się obecnie z niedoborem kadry wykonawczej. Jak radzi sobie z tym problemem PPMD KRUSZBET S.A.? Grzegorz Stefanowicz: Rzeczywiście, od pewnego czasu niedobór odpowiednio wykwalifikowanych pracowników na rynku budowlanym staje się coraz większym problemem. Firmy wykonawcze szukają więc rozwiązań, które pozwolą przy dostępnych zasobach poradzić sobie z coraz większymi wymaganiami inwestorów i większym zapotrzebowaniem na usługi. Dostosowujemy je nie tylko do konkretnego zastosowania, ale i dostępnego sprzętu oraz ludzi. PPMD KRUSZBET S.A., działając na rynku betonó więcej »\nKoncepcja oceny procesów remontowych z uwzględnieniem wymagań zrównoważonego rozwoju - DOI:10.15199/33.2018.03.24\nAnna Sobotka Joanna Sagan Magdalena Gicala\nWartykule przedstawiono ogólną koncepcję metody oceny robót remontowych z punktu widzenia spełnienia wymagań budownictwa zrównoważonego. Zaproponowano podejście do oceny właściwości środowiskowych, ekonomicznych i socjalnych, przy czym szczegółowy zakres, wytyczne i poziomy odniesienia podano jedynie w przypadku aspektu socjalnego. Koncepcja oceny zrównoważoności procesów remontowych Upowszechnianie zrównoważonych wzorców nie powinno obejmować jedynie rozwiązań architektonicznych oraz konstrukcyjno- materiałowych, ale także technologiczno- organizacyjne procesów budowlanych. Ich kompleksowa analiza iwielokryterialna ocena, obejmująca kryteria społeczne, środowiskowe i ekonomiczne, umożliwiają wybór wariantu, który w największym stopniu spełnia wymagania zrównoważonego rozwoju (rysunek). W analizie kryteria reprezentowane są przez zbiór wskaźników będących wyrazemnp. stopnia spełnienia obowiązujących norm. Biorąc pod uwagę istotność poszczególnych wskaźników/cech (wg preferencji decydenta), ocenę i-tego wariantu rozwiązania (procesu remontowego) Pi można uzyskać, stosującmetodę sumyważonej: (1) gdzie: aij - wartośćmiary i-tego wariantu wg j-tego kryterium: j = 1, 2,…; n; i = 1,…, m; wj - waga j-tego kryterium. Podstawy do analiz środowiskowych budynków w cyklu życia ujęte są w normach [3, 11]. Opracowania np.  uzupełniają treść normometody normalizacjiwskaźników środowiskowych i ustalania ich wag. Analiza ekonomiczna procesów remontowych sprowadza się do kalkulacji kosztów oraz odniesienia ich wartości do średniego statystycznego kosztu remontu lub budżetu. Specyfika robót remontowych stwarza natomiast konieczność opracowania podstaw metodycznych analizy i oceny socjalnej. Ogólne zasady i wymagania, dotyczące oceny socjalnej budynków w fazie eksploatacji, na którą składają się procesy remontowe, zawiera . Norma podaje kategorie wskaźników oceny, wśród których szczególnie istotna w prz więcej »\nKryteria oceny oddziaływania iniekcji gruntowych na grunt oraz wodę gruntową - DOI:10.15199/33.2018.03.28\nWzrost dbałości o środowisko sprawia, iż podczas projektowania i realizowania obiektów budowlanych coraz większe znaczenie ma dobór materiałów. Niestety nie zawsze skupiamy się nad ich właściwościami w kontekście oddziaływania na środowisko. Jedną z powszechnie stosowanych technologii jest iniekcja z wykorzystaniem żywic akrylowych, służąca do wzmacniania i uszczelniania gruntu. Jest to technologia powszechnie stosowana przy realizacji hydroizolacji wtórnych. Umożliwia ona wykonanie iniekcji w przyległy do budynku grunt bez jego odkopywania. Iniekcję w grunt, mającą na celu odtworzenie hydroizolacji pionowej oraz poziomej, powszechnie nazywamy iniekcją kurtynową. Polska norma PN-EN 12715  dotycząca iniekcji gruntowych zaleca, aby przed rozpoczęciemrobót iniekcyjnych rozważyć ichwpływna środowisko, a przedewszystkim określić toksyczność iniektów, ich składników oraz wpływ na wody gruntowe i pitne. Zgodnie z normą  należy podczas badania materiałów iniekcyjnych, pod kątemwpływu na środowisko, uwzględnić takie czynniki, jak: ● generowane i uwalniane substancje, które mogą być niebezpieczne dla środowiska; ● rozprzestrzenianie się ich po zmieszaniu z wodami gruntowymi; ● możliwość uwalniania substancji mających wpływ na jakość wody; ● rodzaj cząstek erodowanych z utwardzanego gruntu; ● chemiczne oddziaływanie pomiędzy utwardzonym gruntem a wodą gruntową. Norma  ze względu na brak jednoznacznie określonej metody oceny, uniemożliwia wykonanie obiektywnej oraz kompleksowej diagnostyki oddziaływania roztworu iniekcyjnego na środowisko. Możliwość taką zapewniają natomiast niemieckie wytyczne DIBt  dotyczące oceny oddziaływania wyrobów budowlanych na glebę i wodę gruntową, które przedstawiają metodę oraz kr więcej »\nLaboratoryjne metody oceny właściwości przeciwpoślizgowych nawierzchni drogowych - DOI:10.15199/33.2018.03.04\nAnalizy prowadzone w wielu krajach wykazały, że spadek określonego poziomu właściwości przeciwpoślizgowych nawierzchni drogowych jest jedną z przyczyn wzrostu wypadków namokrych nawierzchniach [2, 4].Wzwiązku z tym ważne jest, aby ocena właściwości przeciwpoślizgowych byławykonywana zarówno na etapie użytkowania nawierzchni drogowych, jak i ich projektowania. Dostępnych jest bardzo dużo mobilnych urządzeń domonitoringuwłaściwości przeciwpoślizgowych umożliwiających diagnozowanie śliskich miejsc na drodze. Różnią się one sposobemzamocowania koła pomiarowego, jego obciążenia, stopniem poślizgu oraz rodzajem opony pomiarowej , co utrudnia porównywanie wyników pomiędzy poszczególnymi krajami dotyczących rozwiązań technologicznych. Ponadto badania porównawcze różnych typów warstw ścieralnych są w rzeczywistych warunkach na drodze bardzo kosztowne, czasochłonne i trudne do realizacji. W związku z tym efektywnym rozwiązaniem jest wdrożenie laboratoryjnej metody, która umożliwi właściwy wybór poszczególnych materiałów oraz technologii wykonania warstw ścieralnych, pozwalającyzapobiecśliskościnawierzchnidrogowej.Wlatach siedemdziesiątych XX w. w wielu ośrodkach zagranicznych podjęto prace nad budową takich stanowisk badawczych.Opracowano kilkanaście urządzeń, ale tylko nieliczne są produkowane seryjnie iwykorzystywanewróżnych instytucjach na świecie.Wartykule przedstawiono przegląd najważniejszych laboratoryjnych metod oceny właściwości przeciwpoślizgowych nawierzchni drogowych, które są wykorzystywane na etapie projektowania warstwy ścieralnej. Urządzenia do oceny odporności na polerowanie kruszyw grubych Zanim powstały pierwsze stanowiska badawcze, umożliwiające porównywanie różnych typów mieszanek mineralno-asfaltow więcej »\nLekka płyta dynamiczna - fakty o module Evd podłoża - DOI:10.15199/33.2018.03.09\nLekkie płyty dynamiczne stały się w ostatnich latach jednym z podstawowych przyrządów wykorzystywanych do oceny jakości wykonania robót ziemnych. Głównym obszarem ich zastosowania jest budownictwo komunikacyjne. Popularność przyrządu wynika z faktu, że badanie przeprowadzane jest nieporównywalnie szybciej niż w przypadku wyznaczania wskaźnika zagęszczenia gruntu Is metodą Proctora lub wtórnego modułu odkształcenia podłoża E2 przy użyciu płyty VSS. Parametrem wyznaczanym za pomocą lekkich płyt dynamicznych jest moduł sztywności podłoża Eνd. Obecnie w kraju niema normlub wiążących wytycznych dotyczących metody i interpretacji wyników badań lekką płytą dynamiczną. W praktyce inżynierskiej stosowane są zależności korelacyjne umożliwiające określenie zarówno wskaźnika zagęszczenia Is, jak i wtórnego modułu odkształcenia E2 na podstawie oznaczonej wartości modułu Eνd. Źródłemtych zależności korelacyjnych są przede wszystkim wytyczne niemieckie, np. . Bardzo popularne stały się również zależności korelacyjne uzyskane na podstawie badań przeprowadzonych w Instytucie Badawczym Dróg i Mostów . W artykule zwrócono uwagę na najważniejsze czynniki wpływające na wartościmodułu Eνd otrzymywane podczas badania podłoża, które nie wynikają z rodzaju i poziomu zagęszczenia gruntu. Sposób wyznaczania modułu Evd Działanie lekkiej płyty dynamicznej polega na przeprowadzeniu testu udarowego, który z założenia nie powinien powodować zagęszczenia czy rozluźnienia badanego gruntu. Amorty więcej »\nMedalowy System Flagowych Pap Icopal\nWgronie tegorocznych laureatów konkursu o Złoty Medal targów Budma znalazł się System Flagowych Pap Icopal - zestaw nowoczesnych, wielofunkcyjnych pap z półki premium, o gwarantowanych parametrach technicznych i użytkowych.Systemobejmuje: papy zgrzewalne Szybki Profil SBS, aktywowane termicznie Szybki Syntan SBS oraz papy do zabezpieczenia fundamentów. Wprodukcji Flagowych Pap Icopal wykorzystano najnowocześniejszą technologię umożliwiającą bardzo szybkie zgrzewanie pap lub ich aktywację termiczną więcej »\nMetody i środki ochrony przed hałasem drogowym - kryteria wyboru - DOI:10.15199/33.2018.03.11\nDo najczęściej stosowanych metod ochrony przed hałasem w Polsce należą ekrany akustyczne.Wbardzo wielu miejscach jest to rozwiązanie mało optymalne, a nawet niewskazane. Popularność stosowania ekranów akustycznych powodują: ich koszt (tylko teoretycznie najniższy); przyzwyczajenie; stosunkowo proste przygotowanie projektu i uzyskanie decyzji środowiskowej oraz nieskomplikowana i szybka budowa. Jednocześnie ekrany akustyczne nie zabierają wiele dodatkowego terenu. To co przemawia za stosowaniem ekranów akustycznych, staje się ich wadą w przypadku nieumiejętnego zastosowania i stanowi często bardzo duży problemszczególnie w czasie eksploatacji drogi.W2007 r. po wykonaniu map akustycznych prognozowano, że trzeba będzie wykonać ok. 1500 km ekranów za kwotę ok. 2,1 mld zł, w 2011 r. zgodnie z prognozami należało już wykonać ok. 7700 km ekranów za ok. 13,5 mld zł.W2012 r. nastąpiła zmiana dopuszczalnych wartości hałasu, która spowodowała spadek prognozowanej liczby ekranów o 30 - 40%. Wówczas szacowano, że wydatki na ekrany akustyczne mogą wynieść 8,1 - 9,5 mld zł. Prognozy te w dużej części spełniły się - do 2013 r. wykonano na drogach krajowych 1009 km ekranów akustycznych za ok. 2,9 mld zł, a w 2015 r. ok. 110 km za ok. 0,5 mld zł. Szacuje się, że co roku wykonywanych jest ok. 100 km ekranów akustycznych. Tak często stosowane ekrany powodują wiele problemów nie tylko związanych z ich utrzymaniem, ale również krajobrazowych, a na więcej »\nModele sieciowe o strukturze niezdeterminowanej pomocne w planowaniu rewaloryzacji obiektów zabytkowych - DOI:10.15199/33.2018.03.25\nOkreślenie szacunkowej wartości nakładów czasu i kosztów rewaloryzacji budynku zabytkowego nie jest zadaniemłatwym, ponieważ rewaloryzacja budynkówzabytkowych jest procesemspecyficznymzewzględu na: ● trudny do określenia zakres prac ze względu na możliwe w toku realizacji robót odkrycia skutkujące dodatkowymi badaniami archeologicznymi oraz pracami budowlano-konserwatorskimi; ● skomplikowany przebieg prac projektowych i mało przewidywalny proces uzyskiwania określonych prawem opinii i uzgodnień; ● niepewność w oszacowaniu parametrów (prawdopodobieństwo wystąpienia, czas i koszt realizacji) poszczególnych prac. Wymienione problemy powodują, że próba szacowania nakładów na realizację takich przedsięwzięć wymaga uwzględnienia ich losowego charakteru ze względu na różne sytuacje, jakiemogą powstać podczas prac projektowych oraz na etapie wykonania robót rewaloryzacyjnych. Typowym narzędziem do planowania i kontroli przedsięwzięć budowlanych są tzw. sieci zależności, będące graficznym odwzorowaniem planu przedsięwzięcia o konkretnej strukturze powiązań technologiczno- organizacyjnych. Z doświadczenia jednak wynika, że używanie tradycyjnych sieci do modelowania specyficznych przedsięwzięć budowlanych, jakimi są prace w obiektach zabytkowych, jest błędem planistycznym, ponieważ zdeterminowana struktura logiczna tych sieci umożliwia jedynie modelowanie jednego scenariusza realizacji planowanego przedsięwzięcia. Tymczasem w przedsięwzięciach związanych z rewaloryzacją budowli zabytkowych nale więcej »\nNowoczesne techniki pomiarów parametrów ruchu drogowego - DOI:10.15199/33.2018.03.10\nInformacje o ruchu drogowymi jego parametrach są fundamentalne z punktu widzenia analiz transportowych. Zapotrzebowanie na aktualne i prognozowane dane rozpoczyna się już na etapie planowania przebiegu nowych dróg, ale dotyczy również właściwego rozwiązania geometrii projektowanej drogi, jej utrzymania oraz efektywnego zarządzania. Badania parametrów ruchu drogowego są niezbędne do analiz bezpieczeństwa ruchu oraz studiów związanych z oddziaływaniemruchu na środowisko. Do niedawna podstawową i wystarczającą metodą gromadzenia danych była metoda ręcznego notowania. Wdrażanie innych metod pozyskiwania danych wiązało się raczej z testowaniem ich możliwości niż praktyczną implementacją. Intensywny rozwój i coraz powszechniejsze wdrażanie systemów ITS wspomagających zarządzanie ruchem wymusza jednak pozyskiwanie danych zbieranych i przesyłanych w czasie rzeczywistym. Rozwój technologii teleinformatycznych umożliwia implementację zaawansowanych narzędzi gromadzenia danych [7, 8]. Techniki tradycyjne wykorzystujące czujniki umieszczane w warstwach konstrukcji nawierzchni drogowej są ciągle potrzebne, ale niewystarczające ze względu na ograniczenia dotyczące zbieranych informacji oraz koszty montażu i utrzymania. Analizy związane z oceną funkcjonowania układów komunikacyjnych wymagają danych odzwierciedlających rzeczywisty ruch pojazdówi zachowania kierowców poruszających się w potoku ruchu ("Car-Following Data - CFD", "Floating Car Data - FCD") [2, 11, 12]. W artykule przedstawiono współczesne techniki pomiarówparametrówruchu drogowegowraz zmożliwościami ichwykor więcej »\nOcena współczynnika tarcia nawierzchni betonowych w warunkach laboratoryjnych - DOI:10.15199/33.2018.03.07\nBezpieczeństwo ruchu samochodowego zależy m.in. od właściwości przeciwpoślizgowych nawierzchni drogowych, które są definiowane jako zdolność do wytworzenia siły tarcia pomiędzy oponą a nawierzchnią w warunkach wzajemnego poślizgu . Na właściwości przeciwpoślizgowe ma wpływ zarówno makrotekstura powierzchni, jak i współczynnik tarcia. Makrotekstura zapewnia odprowadzeniewody z powierzchni drogi i jest szczególnie ważna na drogach przeznaczonych do poruszania się z większą prędkością.Wprzypadku nawierzchni betonowych zależy ona od metody teksturowania, a nawierzchni betonowych z odkrytymkruszywemrównież od maksymalnego wymiaru ziaren kruszywa oraz jego zawartości w mieszance betonowej. Przy teksturowaniu piłami diamentowymi makrotekstura zależy od rozstawu tarcz diamentowych, ich szerokości i głębokości, na jakiej pracują, a metodą rowkowania - od rozstawu i szerokości widełek metalowych. Współczynnik tarcia jest określany jako stosunekwypadkowej siły tarciawy więcej »\nOpenBIM kompatybilny z prawem - DOI:10.15199/33.2018.03.34\nJesteśmy w przededniu powołania polskiego oddziału buildingSMART, który powinien podejmować działania mające na celu odpowiednie ukształtowanie polskiego prawa i związanej z nim praktyki rynkowej przede wszystkim na rynku zamówień publicznych.Wjakim kierunku powinny one iść? Czego można się spodziewać po buildingSMART Polska? Oddział ten nie będzie działał w próżni. Jeśli mówimy o dążeniu do ukształtowania prawa i związanej z nimpraktyki rynkowej, dwa czynniki wyznaczają kierunek działania polskiego oddziału buildingSMART: ● kształt polskiego i europejskiego prawa, ze szczególnym uwzględnieniem prawa zamówień publicznych; ● cele buildingSMART International i kierunki działania tej międzynarodowej organizacji. Cele statutowe buildingSMART International BuildingSMART International jest jednostką organizacyjną prawa brytyjskiego (pełna nazwa - buildingSMART International Limited). Jego funkcjonowanie i podstawowe cele definiuje statut przyjęty 23 czerwca 2004 r. i publicznie dostępny na stronach buildingSMART International (https://www.buildingsmart.org/members/become-a-member/ policies-agreements/). Zgodnie ze statutem podstawowym celem działalności buildingSMART International jest wspieranie środowiska zrównoważonego budownictwa przez rozwijanie inteligentniejszych systemów wymiany informacji i komunikacji. Organizacja ta dba o rozwój i zarządzanie otwartymi międzynarodowymi standardami dotyczącymi BIM oraz wspieranie interoperacyjności rozwiązań stosowanych na rynku budowlanym. openBIM Statut jest podstawowym dokumentem określającym cele i kierunki działania buildingSMART Inter więcej »\nPianobeton w budownictwie komunikacyjnym - DOI:10.15199/33.2018.03.32\nMarta Kadela Bogdan Babiak\nPianobeton, opatentowanyw1923 r., jest klasyfikowany jako beton lekki o większej niż 20% objętości porów powietrza w zaczynie cementowym, wytworzonych w wyniku zastosowania odpowiedniego środka pianotwórczego (syntetycznego lub proteinowego) . Skład pianobetonu może być tak zaprojektowany, by wykazywał kontrolowaną małą wytrzymałość, dobre właściwości termoizolacyjne, dużą nośność, awrazie koniecznościmógł być ponownie zastosowany, co jest szczególnie użyteczne w budownictwie komunikacyjnym. Pianobeton charakteryzuje się dobrą płynnością, samozagęszczalnością, zdolnością do samopoziomowania, stabilnością wymiarową i niewielką gęstością. Zastosowanie pianobetonu w infrastrukturze technicznej i obiektach mostowych Zastosowanie pianobetonu w budownictwie długo ograniczało się wyłącznie do elementów ściennych, izolacji termicznej i akustycznej oraz niekonstrukcyjnychwypełnień wolnych przestrzeni (np. nad kolektorami w wykopach) , ale rozwój chemii budowlanej (dodatków i domieszek), a także urządzeń do produkcji, przyczyniły się do zwiększenia zainteresowania tymmateriałem[5, 6, 11 ÷ 14]. Pianobeton jest stosowany do wypełniania pustych przestrzeni, np. powstałych wskutek trzęsienia ziemi, starych rur kanalizacyjnych, przestrzeni międzyrurowej instalacji wodnych i kanalizacyjnych oraz przy studzienkach kanalizacyjnych. W Polsce zastosowano go m.in. podczas budowy nowej sieci kanalizacyjnej w Głogowie. Wykopy wypełniono pianobetonem, na którymwykonano drogę . Takie rozwiązanie zapobiega osiadaniu i rozszczelnianiu instalacji, awkonsekwencji poprawia jej trwałość, co z kolei ogranicza koszty remontów/przebudowy. Skrócony zostaje również czas wykonywania prac, a tym samym wyłącz więcej »\nPianokleje - technologia przyszłości w branży chemii budowlanej\nSelena SA, w odpowiedzi na potrzeby wykonawców, wprowadziła na rynek linię rewolucyjnych produktów - pianoklejów, na czele których stoi pianoklej 60 SEKUND. Dzięki podobieństwom w aplikacji do znanych od lat pian poliuretanowych, ich użycie wymaga mniejszego zaangażowania niż tradycyjne rozwiązania, a także pozwala na wykonywanie prac bez bałaganu, jaki powstaje przy mieszaniu produktów w proszku z wodą. Pianoklej, mimo więcej »\nPoziom hałasu w otoczeniu skrzyżowań drogowych - DOI:10.15199/33.2018.03.12\nSkrzyżowania drogowe są źródłem zmiennego w czasie hałasu drogowego, przewyższającego zwykle wartością poziom hałasu w otoczeniu odcinkówmiędzywęzłowych i znacznie trudniejszego do poprawnego oszacowania. Powodem tego jest zdecydowanie większe natężenie ruchu samochodowego, charakteryzującego się częstymzatrzymywaniem i przyspieszeniem pojazdów. Dodatkowe trudnościwpoprawnej ocenie hałasuwotoczeniu skrzyżowań stwarzają różne rozwiązania ich geometrii i organizacji ruchu, zmienna dynamika i warunki ruchu oraz różna struktura kierunkowa i rodzajowa pojazdów na poszczególnych wlotach skrzyżowania . Z tych powodów, pomimo wielu prac badawczych, prognozowanie hałasu w sąsiedztwie skrzyżowań drogowych w dalszym ciągu jest bardzo trudne, a obliczanie jego wartości z wykorzystaniem podstawowych zależnościmoże prowadzić do znacznych błędów - głównie niedoszacowania faktycznego poziomu hałasu, zwłaszczawprzypadku dużego stopnia obciążenia skrzyżowania . Ogólne wnioski w literaturze wskazują, że skrzyżowanie, wzależności od jego typu i sposobu organizacji ruchu, może przyczynić się do zwiększenia hałasu o 1 - 10 dB, wpływając również na zwiększenie jego dokuczliwościwwyniku pulsacyjnego, przerywanego charakteru ruchu pojazdów [2, 4]. Wartykule przedstawiono wyniki badań hałasu drogowego przeprowadzone przez autorówwotoczeniu trzech typówskrzyżowań drogowych. Program badań Przeprowadzone pomiary hałasu i ruchu drogowego obję więcej »\nProblematyka rewitalizacji historycznego mostu kolejowego o konstrukcji wspornikowej - DOI:10.15199/33.2018.03.20\nOd połowy XIX w., przez blisko 100 lat, trwał intensywny rozwój infrastruktury kolejowej. Pod koniec ubiegłego stulecia nastąpił wzrost znaczenia komunikacji samochodowej, w następstwie czego sukcesywnie likwidowano linie kolejowe. Jednym z takich przykładów jest linia łącząca miejscowości Konotop i Sulechów w województwie lubuskim. Jej otwarcie nastąpiło 1 listopada 1915 r. . Na jej trasie wybudowano ponad 40 obiektów inżynierskich, stosując różne rozwiązania konstrukcyjne oraz materiałowe. Jednym z nich jestmost kolejowy nad rzeką Obrzyca. Obiekt nie jest typową budowlą stosowaną przy pokonywaniu analogicznych przeszkód w tamtych czasach. Zastosowano w niej układ trzech przęseł stalowych na podporach ceglanych, a przęsło nurtowe wykonano w postaci belki zawieszonej na wspornikach sąsiednich przęseł. W Polsce tego typu konstrukcje nazywane są najczęściej belkami Gerbera i obecnie nie są stosowane w praktyce. W 1987 r. zawieszono regularne kursowanie pociągów, a w latach 2004 - 2005 przeprowadzono rozbiórkę nawierzchni na szlaku Konotop - Cigacice. Do czasów obecnych zachowały się jedynie niektóre obiekty na stacjach i przystankach, podtorze oraz budowle inżynierskie, wśród których znajduje się opisywany obiekt widoczny na rysunku i fotografii 1. Ulegają one postępującej degradacji na skutek działania czynników atmosferycznych i biologicznych. Konstrukcja mostu Obiekt składa się z trzech zasadniczych części. Najazd oraz zjazd odbywa się po przyczółkach ze sklep więcej »\nProblemy dotyczące ustalania kosztów eksploatacji d - DOI:10.15199/33.2018.03.13\nKonieczność dokonywania wyboru, to wynik ograniczonych zasobów oraz nieograniczonych potrzeb, które należy zaspokoić za pomocą dóbr wytworzonych w danymmomencie z posiadanych zasobów . Wśród nieograniczonych potrzeb znajduje się finansowanie zadań związanych z budową, przebudową, remontem, utrzymaniem, ochroną i zarządzaniem siecią dróg. Drogi w Polsce Pod względemprawnymdrogi w Polsce dzieli się na publiczne oraz wewnętrzne. Droga publiczna może być zaliczona do każdej z kategorii dróg: gminnych, powiatowych, wojewódzkich czy krajowych. Długość dróg publicznych (wg stanu na koniec 2016 r. - źródło Główny Urząd Statystyczny) wynosi 420 236,10 km (rysunek). Zarządcą 19 388,10 km dróg krajowych jest Generalny Dyrektor Dróg Krajowych i Autostrad, natomiast 400 848,0 km (95,4%) dróg zarządzanych jest przez jednostki samorządu terytorialnego. Są to drogi wojewódzkie (28 920,40 km), powiatowe (124 944,60 km) i gminne (246 983,00 km). Zadania dotyczące budowy, przebudowy, remontu, utrzymania i ochrony dróg oraz zarządzania nimi finansowane są przez: ● ministra właściwego do spraw transportu za pośrednictwem Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad w odniesieniu do dróg krajowych; ● samorządy województw w odniesieniu do dróg wojewódzkich; ● samorządy powiatów w odniesieniu do dróg powiatowych; ● gminy w odniesieniu do dróg gminnych. W granicach miast na prawach powiatu zadania dotyczące budowy, przebudowy, remontu, utrzymania, ochrony i zarządzania drogami publicznymi, z wyjątkiem autostrad i więcej »\nProdukcja materiałów budowlanych w styczniu 2018 roku - DOI:10.15199/33.2018.03.35\nBadania statystyczne przeprowadzone przez GUS w dużych przedsiębiorstwach przemysłowych, o liczbie pracujących 50 i więcej osób, produkujących materiały zużywane w budownictwie wykazały w styczniu 2018 r. wzrost produkcji aż w 32 (spośród 43 obserwowanych) grupach wyrobówwporównaniu ze styczniem 2017 r. i w 31 w porównaniu z grudniem 2017 r. Największy wzrost produkcji w styczniu 2018 r., w porównaniu ze styczniem 2017 r. (o przeszło 40%) raportowali producenci papy - o 144,0%, cementu - o 91,6%, betoniarek - o 57,0%, masy betonowej - o 48,6%, drzwi, okien, ościeżnic i progów z tworzyw sztucznych - o 44,7%, a tych samych wyrobów z drewna - o 14,0% oraz silikatowych elementów ściennych - o 44,0%(tabela). O 20 - 30% więcej niż w styczniu 2017 r. wyprodukowano farb i pokostów chlorokauczukowych, chemoutwardzalnych, epoksydowych i poliu więcej »\nPrzykład oceny stanu technicznego kablobetonowych dźwigarów dachowych - DOI:10.15199/33.2018.03.21\nWlatach pięćdziesiątych ubiegłego wieku zostały wprowadzone do powszechnego stosowania w budownictwie przemysłowym w Polsce lekkie prefabrykowane kablobetonowe dźwigary dachowe jednoczęściowe typu KBO i składane z segmentów typu KBOS. Wlatach sześćdziesiątych XX w. doszło do kilku awarii dźwigarów kablobetonowych w wyniku złego wykonawstwa, usterek projektowych i niewłaściwej eksploatacji, co spowodowało wstrzymanie produkcji tych elementów. Obszerne badania wykazały, że główne zagrożenie stanowi m.in. korozja stali sprężającej oraz niedostateczne podparcie na słupach i ścianach .Wyniki tych analiz pozwoliły na opracowanie zasad diagnostyki i wzmacniania dźwigarów kablobetonowych [1, 2]. Katastrofa budowlana hali wystawienniczej w Katowicach na terenieMiędzynarodowych Targów Katowickich , w której zginęło 65 osób, spowodowała nowelizację ustawy Prawo budowlane (Ustawa z 10 maja 2007 r. o zmianie ustawy Prawo budowlane oraz niektórych innych ustaw - Dz.U. nr 99, poz. 665) w części dotyczącej kontroli okresowej obiektów budowlanych wielkopowierzchniowych (art. 62), polegającej na obowiązkowymprzeprowadzeniu co najmniej dwóch kontroli okresowych w roku. Wspomniana katastrofa budo więcej »\nReaktywność alkaliczna kruszyw ze złóż polodowcowych - DOI:10.15199/33.2018.03.05\nDorota Małaszkiewicz Marcin Świentochowski\nNa ogół kruszywa w betonach są chemicznie obojętne, ale niektóre zawierają reaktywneminerały powodujące ekspansję i pękanie betonu. Reakcje alkalia- -kruszywo (ang. AAR Alkali Aggregate Reaction) są uznawane za drugą w kolejności przyczynę (po korozji stali zbrojeniowej) przedwczesnej destrukcji konstrukcji betonowych .Wzwiązku z tym należy podejmować działania minimalizujące ryzyko wystąpienia tego zjawiska. Reakcja alkaliów z krzemionką (ASR Alkali Silica Reaction) jest reakcją chemiczną w betonie lub zaprawie między jonami OH-, których źródłemsą wodorotlenki sodu oraz potasu pochodzące z cementu (lub innych źródeł) i obecnymi w niektórych kruszywachminerałami zawierającymi koloidalną lub kryptokrystaliczną krzemionkę (opal, rogowiec, trydymit, chalcedon, mikrokrystaliczny kwarc). Powstający wokół ziaren kruszywa żel krzemionkowy pęcznieje pod wpływem wilgoci i wywiera naprężenia, czego wynikiem jest zarysowanie i uszkodzenie betonu [4, 10]. Przebieg i stopień nasilenia reakcji zależy od: ● rodzaju kruszywa i ilości zawartych w nim reaktywnych form krzemionki; ● uziarnienia kruszywa; ● warunków hydrotermicznych (wilgotność, temperatura) oddziałujących na beton; ● ilości alkaliów w betonie. Stosowanie cementów niskoalkalicznych (Na2Oeq < 0,60%) nie gwarantuje, że beton zawierający kruszywa reaktywne nie ulegnie korozji. Celowe jest określenie granicznej zawartości alkaliów w betonie. Należy uwzględnić alkalia pochodzące nie tylko z cementu, ale również z dodatków, domieszek, niektórych kruszyw oraz więcej »\nRenowacja Domu Wdowiego w Żaganiu - DOI:10.15199/33.2018.03.14\nTomasz Błaszczyński Wojciech Sokołowski\nZasoby dziedzictwa budowlanego w Polsce stanowią istotny potencjał zrównoważonego rozwoju . Projekty rehabilitacji i rewitalizacji dawnej substancji budowlanej mogą dobrze służyć zaspokojeniu potrzeb społeczeństwa, oferując nowe potrzebne funkcje. Konstrukcje starych budowli przemysłowych, w odróżnieniu od współczesnych obiektów produkcyjnych, wykonywano z trwałych materiałów. W związku z tym można je wykorzystać i użytkować, wkomponowując jako elementy obiektów współczesnych . Przystąpienie Polski do Unii Europejskiej umożliwiło korzystanie z funduszy unijnych, które można wykorzystywać również do remontów i renowacji obiektów zabytkowych. Stąd coraz więcej jest realizowanych tego typu inwestycji w przypadku obiektów przemysłowych , użyteczności publicznej , aż do obiektów pałacowych . W związku z tym, iż mamy do czynienia z obiektami historycznymi, w wielu przypadkach ich stan techniczny jest zły. Nawet gdy planujemy realizacje nowych inwestycji w sąsiedztwie, trzeba pamiętać o zabezpieczeniu, wzmocnieniu lub naprawie takiego obiektu. Niewykonanie tych prac może prowadzić do uszkodzenia i awarii obiektów historycznych . Zabytek, który ze względu na swoją historię jest ważną atrakcją turystyczną regionu lub obiektem kultu religijnego, warto zachować w stanie niezmienionym, a więc remontować metodami uznanymi za odpowiednie do zachowania charakteru budynku. Należy pamiętać, żeby prace naprawczo-rewitalizacyjne zostały wykonane z zastosowaniem trwałych ma więcej »\nRenowacja drewnianych stropów z wykorzystaniem zespolonych płyt stropowych - DOI:10.15199/33.2018.03.17\nElżbieta Grochowska Joanna Kaliszuk\nNa przykładzie drewnianego stropu w zabytkowym obiekcie z początku XX w. (fotografia) przedstawiono propozycję sposobu renowacji tego typu konstrukcji zwykorzystaniem zespolonych płyt stropowych stalowo-betonowych iwzmocnienia drewnianych belek elementami stalowymi. Podana propozycjawzmocnienia drewnianych stropówpozwala na zachowanie ich pierwotnych walorów estetycznych, a także umożliwia zmianę funkcjiużytkowejobiektu.Dokładnyopis analizowanegoobiektu oraz stropów drewnianych znajduje sięwopracowaniu . Przekrój przez istniejący strop pokazano na rysunku a. W oszacowano, że nośność belek drewnianych uległa zmniejszeniu o ok. 20%, co spowodowało, że nie spełniają one stanu granicznego nośności i użytkowalności. Przywrócenie funkcji użytkowych stropów jest możliwe tylko przez ich gruntowną renowację. Propozycja renowacji Przywyborzemetody renowacji kierowano się:możliwością zachowania walorów architektonicznych i estetycznych istniejącego stropu;możliwością zmiany przewidywanego sposobu użytkowania budynku; łatwością i elastycznością wykonania; minimalizacją ciężaru własnego konstrukcji przy jak największej jej nośności. Kryteria te mogą być spełnione przy wykorzystaniu zespolonych płyt stropowych [2, 6, 7]. W proponowanym rozwiązaniu, istniejący układ warstw stropu oparty na belkach drewnianych zastąpiono stropową płytą zespoloną stalowo-betonową Cofrastra 40, którą oparto na wzmocnionych stalowymi ceownikami belkach drewn więcej »\nRozwój technologii pomiarowej w pracach inwentaryzacyjnych - DOI:10.15199/33.2018.03.15\nPrace inwentaryzacyjne, nierzadko bagatelizowane i niestaranniewykonywane, są bardzo istotnymelementemdokumentacji budowlanej. Rzetelnośćwykonywania pomiarów wpływa bezpośrednio na jakość projektówarchitektoniczno- budowlanych rozbudowy, nadbudowy i przebudowy istniejącego obiektu oraz zmiany sposobu użytkowania lokalu lub całego obiektu. Tylko podczas projektowania nowego wolnostojącego obiektu nie ma konieczności wykonywania inwentaryzacji. Precyzja pomiarów zależy przede wszystkim od dwóch istotnych czynników. Pierwszy z nich to czynnik ludzki, a więc staranność i sumienność, ale także możliwość dotarcia we wszystkie istotne obszary obiektu, często znajdujące się za różnymi przeszkodami lub na dużej wysokości. Drugi czynnik wpływający na jakość wykonywanych pomiarów, to oczywiście przyrządy pomiarowe.Można do nich zaliczyć miary i taśmy pomiarowe, ale ich zastosowanie jest bardzo ograniczone. Rozwój techniki, ale przede wszystkim wymagania inżynierów, doprowadziły do powstania dalmierzy laserowych umożliwiających dokonywanie pomiaru od przyrządu do punktu wskazanego przez laser. Rozwiązanie to zdobyło ogromną popularność zewzględu na ogólnobudowlane zastosowanie. Kolejnymkrokiembyło wprowadzenie na rynek dalmierzy laserowych 3D. Dalszy rozwój techniki pomiarowej, wykorzystującej wiązki lasera, doprowadził do opracowania technologii skanowania 3D.Wartykule przedstawione zostaną pomiary laserowe. Dalmierze laserowe Historia rozwoju technologii laserowej w Polsce s więcej »\nRuch budowlany w 2017 roku\nZdanych zebranych przez Główny Urząd Nadzoru Budowlanego wynika, że w 2017 r. odnotowano wzrost liczby wydanych pozwoleń na budowę o 3,9%(o 7277 pozwoleń), w porównaniu z 2016 r., natomiast z 2015 r. o 6% (o 11 009 pozwoleń). Realizacja budowy - pozwolenia, zgłoszenia i zezwolenia W 2017 r. wydano 194 775 pozwoleń na budowę na 224 154 obiekty budowlane (rysunek 1).Wporównaniu z 2015 i 2016 r. nastąpiłwzrostwydanych pozwoleń na budowę w kilku kategoriach obiektów, przy czym w kategoriach budynków wielorodzinnych (5641) i budynków zamieszkania zbiorowego (1061) liczba pozwoleń jest największa od 1995 r., tj. od początku zbierania danych przez GUNB. Znaczna część wydanych pozwoleń dotyczyła jednorodzinnych i wielorodzinnych budynków mieszkalnych. W 2017 r. w tej kategorii obiektówwydano 96 609 pozwoleń, co stanowi 49,6%ogólnej ich liczby (rysunek 2). Jest to więcej o 10,7% w odniesieniu do 2016 r. oraz o 22,3% w porównaniu z 2015 r. Na budynki jednorodzinne wydano 90 968 pozwoleń (94%pozwoleń na budynki mieszkalne). Jest to o 8116 (9,8%)więcej niżw2016 r. (82 852 pozwolenia) i o 15 910 (21,2%) więcej niż w 2015 r. (75 058 pozwoleń). Łącznie z 3303 zgłoszeniami budowy domów jednoro więcej »\nRzeczoznawcy budowlani w sporze o lokalizację pierwszej polskiej fabryki penicyliny - DOI:10.15199/33.2018.03.26\nNa początku 1946 r. UNRRA, czyli Administracja Narodów Zjednoczonych ds. Pomocy i Odbudowy (United Nations Relief and RehabilitationAdministration) zaoferowała Polsce, Czechosłowacji, Włochom, Białorusi i Ukrainie pomoc w uruchomieniu produkcji penicyliny - pierwszego antybiotyku wytwarzanego dotychczas jedynie w USAi Kanadzie . Zza oceanu miały do Europy nadejść maszyny i urządzenia, szczepy pleśni Penicillium wytwarzającej aktywny czynnik oraz całe know-how w dziedzinie jego biosyntezy. Jedyne, co obdarowany kraj miał zapewnić ze swojej strony, to wysłać na przeszkolenie do Kanady inżyniera, mikrobiologa i biochemika oraz przygotować odpowiedni budynek na przyjęcie urządzeń produkcyjnych. We wszystkich krajach objętych tym programem jego realizacja napotkała wiele trudności, począwszy od technicznych, poprzez organizacyjne, aż po polityczne. Kluczową rolę w batalii o to, czy miano stolicy polskiej penicyliny przypadnie Krakowowi czy podwarszawskiemu Tarchominowi, odegrali rzeczoznawcy budowlani, którzy - wykonując ekspertyzy budynków w obu lokalizacjach - mniej lub bardziej mimowolnie stali się uczestnikami tego konfliktu. Wybór lokalizacji fabryki penicyliny Od stycznia 1946 r., kiedy UNRRAogłosiła uruchomienie programu, wiadomo było, że polska fabryka penicyliny powstanie w Krakowie . Za taką lokalizacją przemawiało to, żemiasto było stosunkowomało zniszczone oraz fakt, że po wyzwoleniu szybko odżyło życie naukowe. To właśnie z Krakowem związani byli dwaj z trzech specjalistów, którzy przeszli w Kanadzie kilkumiesięczne przeszkolenie w zakresie produkcji penicyliny -mikrobiolog Włodzimierz Kuryłowicz oraz biochemik Tadeusz Korzybski. W grudniu 1946 r. władze miejskie przydzieliły na potrzeby urządzenia fabryki budynek przedwojennego szpitala SióstrMiłosierdzia przy ul. Juliusza Lea.Wczasie okupacji mie więcej »\nSprzedaż produkcji budowlano- -montażowej i produkcja sprzedana budownictwa w styczniu 2018 roku - DOI:10.15199/33.2018.03.36\nSprzedaż produkcji budowlano-montażowej zrealizowana w styczniu br. w przedsiębiorstwach budowlanych o liczbie pracujących powyżej 9 osób była (w cenach stałych) większa o 34,7% niż przed rokiem (był to największy styczniowy wzrost od 2008 r.), wobec wzrostu o 12,8% w grudniu i o 2,0% w styczniu 2017 r. Większa niż przed rokiem była produkcja we wszystkich działach przedsiębiorstw budowlanych, przy czym w jednostkach specjalizujących się w budowie budynków - o 38,0%, w realizujących głównie specjalistyczne roboty budowlane - o 36,9%, a w jednostkach specjalizujących się w budowie obiektów inżynierii lądowej i w więcej »\nWłaściwa diagnostyka zawilgocenia budynku gwarantem trwałości hydrorewitalizacji - DOI:10.15199/33.2018.03.22\nBarbara Ksit Krzysztof Tabiś\nWystępowanie nadmiernej wilgoci w budynkach wpływa na: redukcję właściwości termoizolacyjnych materiałów, zwiększenie ich masy, zmniejszenie trwałości i wytrzymałości, pogorszenie parametrów akustycznych, powstanie zmian mykologicznych oraz wpływa negatywnie na klimat panujący w budynkach. Zapewnienie zatem odpowiedniej blokady przed wnikaniem wilgoci jest kwestią kluczową przy budowie, a szczególnie przy hydrorenowacji obiektów. Materiały budowlane, oprócz zapewnienia odpowiednich parametrów wytrzymałościowych, powinny charakteryzować się także bardzo dobrą izolacyjnością termiczną oraz akustyczną. Z tego powodu na rynku oferowane są w zdecydowanej większości materiały porowate. Wielkość poszczególnych porów i ich rozmieszczenie, czyli geometria porów, ma decydujący wpływ na kapilarne podciąganie wilgoci, paroprzepuszczalność oraz właściwości sorpcyjne. Im większa porowatość materiału, tym wyższa zdolność do absorpcji wody. Nie tylko wielkość porów ma wpływ na to, czy materiał będzie wykazywał zdolność do kapilarnego transportu wilgoci. Istotne znaczenie ma także ich kształt. W materiałach murowych porowatość może wynosić nawet do 80%. Kapilarna absorpcja wody jest głównymmechanizmem transportu wilgoci w murze [1, 2]. Usuwanie zawilgocenia elementów budowlanych ściśle związane jest z przyczyną jego powstania, dlatego tak ważna jest diagnostyka prac w remontowanych obiektach. Przy opracowaniu technologii renowacyjnych należy szczególną uwagę poświęcić wstępne więcej »\nWpływ lepiszczy modyfikowanych na właściwości techniczne mieszanek mineralno-asfaltowych - DOI:10.15199/33.2018.03.06\nBardzo istotny wpływ na właściwości mieszanki mineralno- asfaltowej (MMA) ma zastosowane w niej lepiszcze bitumiczne. Badania i analizy wykonane na podstawie programu SHRP  dowodzą, że jakość asfaltu decyduje w 40%o odporności MMAna koleinowanie, w 60%na spękania zmęczeniowe i aż w 90%na spękania niskotemperaturowe. Z tego powodu ważne jest, aby mieszanki mineralno-asfaltowe wbudowywane w konstrukcję nawierzchni drogowej charakteryzowały się dużą odpornością na zmęczenie w wyniku oddziaływania ruchu drogowego, odpornością na działanie soli odladzających stosowanych do zimowego utrzymania dróg, a także odpornością na czynniki atmosferyczne, a więc odpowiednią sztywnością w wysokiej temperaturze eksploatacyjnej występującej latem, właściwą elastycznością podczas temperatury ujemnej oraz dużą odpornością na zmiany temperatury [1, 2]. Aby zapewnić wymagane ulepszone właściwości mieszanek mineralno-asfaltowych, stosuje się do ich produkcji asfalty modyfikowane różnego rodzaju dodatkami. Opracowano wiele metod modyfikacji asfaltów, w których wykorzystywano związki siarki, sole lub odpady gumowe. Najlepsze jednak rezultaty osiągnięto, stosując dodatki polimerów. Uzyskane w ten sposób elastomeroasfalty stosowane są z powodzeniem w różnych warunkach klimatycznych oraz pod bardzo dużym obciążeniem ruchem drogowym. Asfalty te mają niestety wady. Stosowanie elastomeroasfalt więcej »\nWpływ prac zabezpieczających na właściwości użytkowe budynków nieremontowanych - DOI:10.15199/33.2018.03.23\nWwielu obiektach zabytkowych często zauważa się zaniechanie działalności remontowej. Wówczas stan techniczny stale się pogarsza, a właściwości użytkowe osiągają coraz niższewartości.Aby zapobiec dalszej degradacji budynków, należy w takim przypadku wykonać prace zabezpieczające, polegające na przeprowadzeniu prac remontowych wytypowanych elementów budynku. Na problem zaniechania prac remontowych i coraz większe potrzeby remontowe zwraca się obecnie uwagę również we współczesnym budownictwie mieszkaniowym [2, 10]. Z przedstawionych analiz zagrożeń, awarii i katastrof budowlanych  wynika, że najwięcej ich występuje w konstrukcjach murowanych (44%) spośród wszystkich technologii orazwobiektach budownictwamieszkaniowego (41%) spośród wszystkich innych rodzajów obiektów. Zgodnie z zaleceniami norm [7, 8], opracowując metody symulujące przewidywaną degradację wyrobu z upływem czasu, należy dokonać oceny właściwości użytkowych budynku, a także przewidzieć zmianę tych właściwości w czasie. Prognoza procesu starzenia budynku Proponowana metoda opisu procesu starzenia budynku pomoże w podejmowaniu decyzji dotyczących ratowania obiektów nieremontowanych. Prognoza zmian właściwości użytkowych PRRD (Prediction the Reliability according to Rayleigh Distribution)  pozwala na określenie przedziału czasowego, w którym stan techniczny budynku będzie w przyszłości niezadowalający i konieczne będzie przeprowadzenie prac remontowych. Miarą niezawodności wszystkich obiektów, także budowlanych, jest funkcja przeżycia lub przetrwania R(t) [3, 4, 11]. Do modelowania sytuacji w analizie przeżycia więcej »\nKonstrukcjemurowe są poddawane podczas eksploatacji działaniu różnych niekorzystnych czynników, takich jak: obciążenia pionowe; obciążenia boczne (silnewiatry); wyboczenia; osiadania gruntu; zmiany liniowe muru (będące rezultatem wahań temperatury orazwilgotności); zanieczyszczenia z atmosfery. Największym zagrożeniem jest jednak woda, ponieważ znajduje się praktycznie wszędzie, zarówno na zewnątrz, w postaci opadów deszczu, śniegu, mgły czy wody gruntowej, jak i wewnątrz obiektów, w postaci pary wodnej, powstałej w wyniku naturalnego użytkowania pomieszczeń. Wzależności odmiejsca i ilości wody materiały budowlane ulegają zniszczeniu przez : pogorszenie jakości hydroizolacji budowli; migrację soli rozpuszczalnych z otoczenia lub rozpuszczanie soli zawartych w samym materiale; powstanie spękań, wypłukiwanie i rozsadzanie zaprawy i cegieł; powstanie plam, zacieków, złuszczeń; rozwój czynników biolo więcej »\nWykorzystanie georadaru w ocenie podłoża gruntowego - DOI:10.15199/33.2018.03.08\nKatarzyna Zabielska-Adamska Mariola Konopko\nGround Penetrating Radar (GPR) jest urządzeniem do badania przypowierzchniowych warstw podłoża gruntowego. Za pomocą anteny nadawczej emituje fale elektromagnetyczne wzbudzane przez nadajnik, a antena odbiorcza rejestruje fale odbite od warstw charakteryzujących się zróżnicowanymiwłaściwościami elektrycznymi. Fala elektromagnetyczna przechodzi przez kolejnemateriały o zróżnicowanej przenikalności elektrycznej, ulegając częściowo odbiciu lub załamaniu. Szczególnie istotnymzjawiskiemwmetodzieGPRjest odbicie fali elektromagnetycznej na granicy dwóch ośrodków [2, 5] - powierzchnia między dwoma ośrodkami tymsilniej odbija fale elektromagnetyczne, imbardziej zróżnicowane są wartości ich względnej przenikalności elektrycznej (stałej dielektrycznej) εr. Jest to bezwymiarowa wielkość określająca krotność przenikalności elektrycznej danego ośrodka ε w stosunku do przenikalności elektrycznej próżni ε0 wyrażona wzorem: εr = ε/ε0. Należy zwrócić uwagę na zróżnicowanie przenikalności elektrycznejmateriałówróżnychwarstwlitologicznych (tabela), np. torfu i piasku czy piasku i gliny, jak też na wpływ nawodnienia. Dzięki temu metodaGPRumożliwia pokazanie granic litologicznych oraz nieciągłości w podłożu gruntowym, spowodowanych zmianami antropogenicznymi. Przykładowe zastosowanie metody omówiono m.in. w pracach [1 ÷ 6]. Na propagację fali elektromagnetycznej, a zatem na więcej »\nWyniki konkursu PERŁY CERAMIKI UE 2017\n24 stycznia br.wWarszawskimDomu TechnikaNOT odbyła się uroczystaGala Laureatówkonkursu PERŁYCERAMIKIUE 2017, podczas której rozdano nagrody przyznane za najpiękniejsze kolekcje płytek ceramicznych. Patronat nad konkursemPERŁYCERAMIKI UE 2017 objęło StowarzyszenieArchitektów Polskich. W uroczystości, oprócz laureatów, uczestniczyło liczne grono gości, w tym goście honorowi Anita Oleksiak - p.o. Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego, Rafał Rokiciński -Wiceprezes Stowarzyszenia Architektów Polskich, Ewa Mańkiewicz- -Cudny - Prezes Federacji Stowarzyszeń Naukowo-Technicznych więcej »\nWzmacnianie podłoża gruntowego pod inwestycje infrastrukturalne - DOI:10.15199/33.2018.03.02\nTrudne warunki gruntowe wymuszają stosowanie różnych technik wzmacniania podłoża w celu posadowienia nasypów i fundamentów obiektów inżynierskich. Wartykule omówię te najczęściej stosowane. Są wśród nich m.in. wymiana gruntu, konsolidacja, przeciążenie, dreny pionowe, ubijanie, wymiana dynamiczna, wibroflotacja, wibrowymiana, kolumny betonowe oraz DSM. Wymiana gruntu Jest to najprostszy sposób rozwiązania problemu słabego gruntu (np. organicznego typu torfy, gytie lub spoistego miękkoplastycznego) zalegającewpodłożu, zwykle do głębokości 3 - 5 m. W przypadku, gdy problematyczna jest pełna wymiana gruntu, wymienia się tylko przypowierzchniowe warstwy słabego podłoża, a gdy jest to konieczne, prowadzi dodatkowe wzmocnienie wgłębne. Gdy grunty są bagniste i występuje woda gruntowa, stosuje się wypieranie słabego podłoża przez zatopieniewzniesionego nasypu w słabym gruncie nawodnionym, który jednocześniewypiera go. Należy pamiętać, że pod nasypem pozostaniewarstwa gruntu, który będzie musiał ulec konsolidacji. Proces wypieraniawspomaga sięmetodąmechaniczną, przecinając kożuch torfowy lub metodą wybuchów. Konsolidacja Polega na obciążeniu podłoża nadkładem nasypu, co powoduje wyciskanie wody z porów gruntu i zmniejszenie ich objętości, a w efekcie osiadanie nasypu. Zabieg jest długotrwały (nawet kilka lat w przypadku gruntów ilastych i gytii) i zależy od przepuszczalności podłoża oraz drogi filtracji. Ze względu na wytrzymałość podłoża, niekiedy nasyp buduje się etapowo. Kolejne warstwy dokłada się w miarę postępu konsolidacji i wzrostu wytrzymałości podłoża. Przeciążenie Polega na czasowym przyłożeniu na budowanym nasypie większego obciążenia niż docelowy nacisk więcej »\nWzmacnianie podłoża w technologii Trenchmix\nTechnologia Trenchmix® (TRMX) została opracowana przez SoletancheBachy France orazMastenbroek - producenta specjalistycznego sprzętu do prac drenażowych i odwodnieniowych. Po raz pierwszy zastosowano ją we Francji w 2005 r. W Polsce prekursorem tej technologii był śp.Mariusz Hoffmann - były pracownik Soletanche, doświadczony specjalista, znany w środowisku geotechnicznym i hydrotechnicznym. Charakterystyka Technologia TRMX polega na zniszczeniu istniejącej struktury gruntu, bez jego wydobycia, za pomocą frezów skrawająco- mieszających przytwierdzonych do łańcucha poruszającego się wzdłuż miecza trenchera i jednoczesnym mieszaniu go ze spoiwem hydraulicznym pompowanym w formie zawiesiny. Duża moc silników hydraulicznych trenchera i prędkość przesuwania łańcucha (> 4,0 m/s) zapewniają bardzo dobre w więcej »\nZagrożenie katastrofą budowlaną 120-letniego budynku mieszkalnego - DOI:10.15199/33.2018.03.19\nAnna Hoła Łukasz Sadowski Jacek Szymanowski1\nZgodnie z Narodowym Spisem Powszechnym Ludności i Mieszkań  sporządzonymw2011 r., 72% populacji w polskich miastach mieszkawbudynkachwielorodzinnych . W 2011 r. w miastach w województwie dolnośląskim odnotowano największy (ok. 40%) w Polsce odsetek budynków sprzed drugiej wojny światowej , przy czym przeszło 25% ma sto i więcej lat. Tego typu budynki bardzo często nie spełniają ogólnych warunków użytkowania zgodnie z obowiązującym Prawem budowlanym  oraz Rozporządzeniem Ministra SprawWewnętrznych i Administracji , dotyczących wymagań podstawowych, takich jak: bezpieczeństwo konstrukcji, bezpieczeństwo pożarowe, bezpieczeństwo użytkowania, zapewnienie odpowiednich warunków higienicznych i zdrowotnych oraz ochrony środowiska, ochrony przed hałasem i drganiami, oszczędności energii i odpowiedniej izolacyjności cieplnej przegród . Zgodnie z art. 5.2. Prawa budowlanego  budynki te, tak jak wszystkie inne budynki wielorodzinne, należy utrzymywać w należytym stanie technicznym, nie dopuszczając do nadmiernego pogorszenia ich właściwości użytkowych i sprawności technicznej .Aby te warunki zostały spełnione, w czasie użytkowania powinny być poddawane przez właściciela lub zarządcę kontrolom (przeglądom) okresowym, potwierdzonym każdorazowo protokołem, którego sporządzenie musi być odnotowane w książce obiektu budowlanego. Budynki stuletnie lub starsze często nie mają wymaganej Prawem budowlanym książki obiektu budowlanego, albo zapisy w tej książce prowadzone są niesystematycznie, bez podawania danych o stanie technicznym, o zagrożeniach, o koniecznych naprawach i remontach, a jeżeli są dokonywane, to wynikające z nich zalecenia nie są realizowane, pomimo wiedzy o tym, że zgodnie z art. 91a Prawa budowlanego  kto nie utrzymuje budynku w należytym stanie technicznym, podlega grzywnie, karze ograniczenia wolności albo pozbawienia wolności do roku. Przedmiotem artykułu jest 120-letni wielor więcej »\nZbliża się druga fala boomu inwestycyjnego w drogownictwie - DOI:10.15199/33.2018.03.01\nPo okresie kilkuletniego marazmu stopniowo ożywia się koniunktura w budownictwie drogowym, a rządowy plan budowy dróg ekspresowych i autostrad wkracza w kolejną fazę kulminacyjną. Znaczne zwiększenie sieci tras szybkiego ruchu w Polsce powinno nastąpić już w 2018 r. Realizacje planowane w 2018 r. W tym roku ma być oddanych do użytkowaniawPolsce ok. 400 kmnowych dróg na terenie dwunastu województw kraju (tabela). Są to szlaki transportowe, których budowa na przestrzeniminionych lat kosztowała przeszło 15 mld zł. Największe efekty spodziewane są w ciągu drogi ekspresowej S3, gdzie ukończone zostanie 7 odcinków o łącznej długości ok. 135 km. Zkolei trasaS7, zgodnie z planamiGDDKiA, zyska kolejnych 5 odcinków o łącznej długości ponad 90 km. Do innych ważnych szlaków komunikacyjnych, które w 2018 r. powinny zyskać nową jakość, należą: ● autostrada A1 (planowane ukończenie dwóch odcinków o całkowitej długości ok. 20 km); ● droga S5 (4 odcinki o łącznej długości 54 km); ● droga S6 (odcinek o długości 20 km); ● droga S8 (4 odcinki o łącznej długości 50 km); ● droga S10 (odcinek o długości 18 km); ● droga S11 (odcinek o długości 4 km) ● droga S12 (odcinek o długości 12 km); ● droga S16 (odcinek o długości 10 km). Do przedstawionych szacunków należy jednak podejść z pewną dozą ostrożności, jako że na kilku odcinkach tras prace są opóźnione, a ich finalizacja może przesunąć się na pierwszą połowę przyszłego roku. Znacznej poprawy infrastruktury drogowej doświadczą w 2018 r. przede wszystkim mieszkańcy zachodniej Polski, gdzie sieć dróg szybkiego ruchu będzie coraz bardzi więcej »\nZbrojenie rozproszone w autoklawizowanym betonie komórkowym - DOI:10.15199/33.2018.03.29\nPiotr Gębarowski Piotr S. Romanowski\nAutoklawizowany beton komórkowy (ABK) jest jednym z najpowszechniejszych materiałów budowlanych w Polsce. Znajduje zastosowanie zarówno w budownictwie mieszkaniowym, obiektach gospodarczych, jak i w dużych inwestycjach publicznych. O sukcesie ABK zadecydował fakt, iż materiał ten charakteryzuje się dużym oporemcieplnym, dobrą wytrzymałością przy stosunkowo niskiej gęstości, niepalnością, przepuszczalnością pary wodnej, trwałością [1 ÷ 4, 11, 12]. Popularność elementów murowych zABK wśród wykonawców wynika ze zmniejszonego nakładu pracy związanego zmałąwagą elementów, łatwej obróbki oraz prostych sposobówłączenia prefabrykatówzmurowanymi ścianami zABK. Dodatkową zaletą elementów zABK jest precyzja wykonania, która wynika z zastosowania zaawansowanych technologicznie maszyn. Dokładność wymiarów elementów na poziomie 2 mm (TLMA) lub nawet 1 mm (TLMB) umożliwia stosowanie zaprawcienkowarstwowych, co pozwala na zmniejszeniemostków cieplnych wmurowanej przegrodzie [2, 4, 12]. Wśród innychmateriałówmurowych podobną dokładność wymiarową osiągają jedynie szlifowane elementy ceramiczne. Autoklawizowany beton komórkowy jest jedynymmateriałem ściennym charakteryzującym się dużym zakresem gęstości (300 - 800 kg/m3). W tym przedziale gęstości konkurencję dla niego stanowią drewno i drążone elementy murowe. W związku z małą gęstością oraz z dużą porowatością, ABK wyróżnia się dobrymi właściwościami izolacyjnymi. Współczynnik przewodzenia ciepła λ więcej »\nZmiana cen materiałów dla budownictwa oraz domu i ogrodu w styczniu 2018 roku\nGrupa PSB Handel S.A. analizuje ceny wiodącychmateriałów dla budownictwa oraz domu i ogrodu, co pozwala obserwować zmiany trendów. W styczniu 2018 r., w porównaniu z grudniem 2017 r., w piętnastu analizowanych grupach asortyme więcej »\nZnaczenie diagnostyki przy renowacji zawilgoconych obiektów\nWszystkie elementy budynku w mniejszym lub większym stopniu są narażone na oddziaływanie wilgoci. Poza bezpośrednim oddziaływaniem, wilgoć w znacznym stopniu przyczynia się do korozji i erozjimateriałóworaz zagrzybienia budynków.Postęp zjawisk korozyjnych w funkcji czasu możemy przedstawić jako zależność wykładniczą, dlatego w przypadku zawilgoconych obiektów przeprowadzenie tylko "kosmetycznych" remontów w ograniczonym zakresie lub odkładanie decyzji o przystąpieniu do robót w późniejszym okresie skutkuje znacznymzwiększeniemkosztówi często koniecznościąwymianyelementów, które początkowo tego nie wymagały. Wykonywanie ekspertyz zawilgoconych obiektów jest często zadaniem trudnym. Efektem powinno być przedstawienie optymalnej, dostosowanej do panujących warunków i wymagań, metody naprawy oraz zabezpieczeń. Analizując dokumentację tego typu obiektów poddanych remontowi, niejednokrotnie można jednak stwierdzić, że etap diagnostyki został pominięty lub w znacznymstopniu ograniczony. Skutkowało to często uproszczeniem rozwiązań projektowych dotyczących renowacji i izolacji obiektu lub wręcz ich pominięciem. Niekiedy na etapie diagnostyki nie zauważa się i nie analizuje pewnych intencji twórców obiektów, którzy stosując indywidualne więcej »\nZrównoważone budownictwo w pracach normalizacyjnych CEN i ISO w 2017 roku - DOI:10.15199/33.2018.03.33\nKomiet normalizacyjny CEN TC 350 jest odpowiedzialny za rozwój horyzontalnych i ujednoliconych metod oceny zrównoważoności (ocena środowiskowa, socjalna i ekonomiczna) nowych i istniejących obiektów budowlanych (budynki i budowle), w tym horyzontalnych metod oceny środowiskowej wyrobów w cyklu życia wraz z ich weryfikacją i komunikacją w formie deklaracji środowiskowej (EPD). Komitetowi TC 350 powierzono również funkcję doradczą dla komitetów wyrobów budowlanych (tzw. Product TCs), aby zapewnić skuteczną implementację ocen środowiskowych do norm wyrobów budowlanych. Opracowane normy mają wspierać podejmowanie decyzji w cyklu życia obiektów budowlanych. Oceny środowiskowa, socjalna i ekonomiczna obiektu budowlanego mogą wspierać spełnienie wymagań w procesie budowlanym wynikających z przepisów np. Warunków Technicznych oraz wymagań inwestora, co przedstawiono na rysunku 1 [1, 5, 7]. Normy dotyczące opracowywania tych ocen w przypadku obiektów i wyrobów budowlanych, opracowane przez CEN TC 350 w 2017 r., podano w tabeli. W 2017 r. CEN TC 350 współdzi więcej »


bielsko.gosc.pl → Wiadomości z diecezji bielsko-żywieckiej → Salezjańscy uczniowie na Mundialu\nSalezjańska szkoła kształci przyszłych fachowców\tsuper-nowa.pl\nPodczas 100 prezentacji, jakie odbędą się w tych dniach w centrum Euroexpo w Chassieu koło Lyonu, 130 tysięcy gości z całej Europy będzie mogło poznać prawie 600 różnych zawodów i ścieżek kariery. Impreza adresowana jest do przyszłych uczniów, studentów, rodzin planujących przyszłość swoich dzieci, a także dorosłych, którzy chcą spróbować swoich sił w innym niż dotychczas zawodzie.\nDo udziału w Mundialu Zawodów uczniów salezjańskiej szkoły wytypowały władze oświatowe województwa małopolskiego. To wielkie wyróżnienie dla szkoły i wyraz uznania dla jej pracy, profesjonalizmu oraz wysokich kwalifikacji nauczycieli i wychowawców, którzy z oddaniem kształcą młodych specjalistów. Poziom salezjańskiej szkoły znany i ceniony jest od dawna. Placówka ma też bogate doświadczenie i liczącą z górą 100 lat praktykę w pracy z młodzieżą, czego dowodem są liczne nagrody i wyróżnienia.\nMundial Zawodów odbywa się w konwencji targów ekspozycyjnych. Na przygotowanych wcześniej stoiskach uczniowie prezentują zawody, które w przyszłości będą wykonywać. Organizatorem imprezy jest francuskie stowarzyszenie AROM zajmujące się kształceniem i orientacją zawodową. Spotkanie uczniów i nauczycieli prezentuje i promuje zawody charakterystyczne dla wybranych regionów Europy, umożliwia wymianę doświadczeń w dziedzinie kształcenia zawodowego oraz poznanie nowych metod pracy.\ndodane 06.02.2014 17:11


Anekke Venezia - mała torebka paszportówka « Lunula Dream Store\nStrona główna / Sklep / Inne / Anekke Venezia – mała torebka paszportówka\nAnekke Venezia - mała torebka paszportówka\nKategorie Anekke, Inne Tag Torebka\nZłóż zamówienie w ciągu 01 hour and 50 minutes, wybraną galanterie dostarczymy do 20 października 2021 [śr.]\nilość Anekke Venezia - mała torebka paszportówka\nMała torebka, w której zmieścisz najpotrzebniejsze rzeczy z motywem Anekke Venezia. Z przodu znajduje się kieszeń na drobiazgi zapinana na zamek, torebka zamykana na zamek, z tyłu również kieszeń zapinana na zamek. Możesz również nosić torebkę jako nerkę. Zapakowany w torebkę Anekke.\nRozmiar: 14,5 x 1 x 19,5 cm\nMała torebka, w której zmieścisz najpotrzebniejsze rzeczy z motywem Venezia. Z przodu znajduje się kieszeń na drobiazgi zapinana na zamek, torebka zamykana na zamek, z tyłu również kieszeń zapinana na zamek. Możesz również nosić torebkę jako nerkę. Zapakowany w kieszonkę Anekke.


Temat: Ilu naiwnych\nwydoi firma Doeko Group działająca dawniej jako Dotacje Optymalne Doeko?? Zamiary gminy nie mam żadnych zastrzeżeń, pytanie tylko po co jakaś firma która robi tylko ekspertyzę a o finansowanie ma się starać gmina. Cudny pomysł na biznes robić ekspertyzy do niczego nie przydatne. Gratulacje dla firmy...\nChyba starają pokumać co to ta demonstracja, ojojoj musi boleć myślenie. rozp czytaj ze zrozumieniem i zacznij też używać tego czegoś co masz między uszami. Czym się różni poprzednia władza od obecnej? Ps. Panie Burmistrzu i Szanowna Wielce nam Łaskawa w Wiedzy Swej Wyniesiona na Ołtarze Władzy WYSO...\nDla nie znających i nie kumatych, demonstracja to nie tylko zgromadzenie w celu pokazania swojej niechęci. Demonstracją nazywamy też pokaz czegoś. Ot np. pokaz nieuczciwości i okradania społeczeństwa. Pisząc o demonstracji lamerzy miałem na myśli pokaz a nie manifestację, jeśli jesteście w stanie zr...\nSorki ale mam w de... wszelkie referenda itd. demonstracja ma polegać na prostym opróżnianiu szamba za kwotę adekwatną do pojemności beczki, a potem na kolejnych kursach za 50% . I za przeproszeniem bo znowu zaklnę publicznie, NIE DAŁO SIĘ WYKROPKOWAĆ? nie wiecie ,że tak jest? Straż miejsko wiejska,...\njeśli ktoś nie wie dla czego upadł MPEGiM to zapraszam na demonstrację. Podobno straż miejska znaczy darmozjady określmy to w sposób oczywisty, mają kontrolować szamba , zgadzam się te służby się tylko do tego nadają informuję tylko , iż na teren mojej posesji mają wstęp po okazaniu protokołu pokont...\nBo to było kompletne nieporozumienie. Janusz porębskiej polityki chciał sprowadzić 8 uchodźców idących przez Węgry ale okazało się ,że stać go tylko na 6 bo na resztę mu brakło z tych 50% pensji. Szlak Pani Elu to mieli być goście nie imigranci i cały misterny plan w pizdu!\nHmm i kolejnego pogoniono wyzwiskami itp. Ot królują podwójne standardy. Władza może chlać wódę na obiektach gdzie jest to w ustawie zabronione, obywatel nie może wypić piwa tam gdzie mu wolno bo władza i tak nie zna przepisów. Obywatel nie może napisać na forum normalnego słowa a władza może przekl...\nJak panowie po pępkowym są idiotami i nie znają prawa niech płacą. Podobnie jak debile nad renem itp. jak ktoś nie zna prawa to skubać ćwoka. A z drugiej strony to zapraszam nieuków z sm znaczy darmozjadów, lub policję do dyskusji czy mogę pić piwo nad zalewem, lub na klatce schodowej któregoś z blo...\nWiem nie powinno się pisać postu zaraz po wcześniejszym ale ten to trochę odmienny temat. Szkolnictwo. Tak się składa, że pochodzę z rodziny nauczycielskiej, sam zresztą przez pewien czas byłem członkiem tej zaszczytnej grupy pracowników. Z obserwacji jakie Ja i Moja rodzina poczyniliśmy ostatnimi l...\nPostaram się bez niecenzuralnych słów i w miarę z poprawną interpunkcją sklecić parę zdań. Proszę zaliczyć mnie do grupy krzykaczy, albowiem nie byłem na arcyważnym spotkaniu włodarza naszego miasta ????? z kim??? a miało być z mieszkańcami, ino się wredne radne co to mają dostęp na co dzień wryły. ...\nDziękuję za słowa poparcia i jeszcze raz przepraszam za wulgaryzmy , fakt to było niewybaczalne. Znamienne natomiast jest , iż na wszystkich forach , społecznościówkach itd. twitach , fejsach itd. "pisownia zamierzona, ukazująca ogłupienie, bezgraniczne zaufanie do "opiniotwórczych" mediów itd. gene...\nOk poniosło mnie, przepraszam za niestosowne słowa ale gwarantuję ,że większości mieszkańców tego miasta takie właśnie cisną się na usta patrząc na to co się dzieje. Irytuje mnie bezczelność i arogancja władzy, na każdym szczeblu i czasem napiszę coś niestosownego.\nOk pokrzyczeliście Sobie już. To wam przedstawię inną wizję. Ot może trochę teoretyczną ole proszę popatrzeć na nią trzeźwo" Ot 10 000 ludzi mieszkających wzdłuż jednej ulicy , którym wodę dostarcza prywatna firma ,śmieci oraz nieczystości płynne odbiera też prywatna firma. Energię elektryczną oraz ...\nEch ręce opadają jak się was specjaliści czyta. Może tak byście się dowiedzieli jakie są zasady i wymogi co do liczby nauczycieli w szkołach. Dawniej wystarczał jeden w miarę wykształcony do obsługi najmniej trzech kierunków. Teraz do każdej dziedziny wymagany jest jeden i to co najmniej z magistrem...


Beneficjenci PROW 2007-2013, którzy wykorzystali unijne środki na realizację projektów poprawiających jakość życia, mają teraz niepowtarzalną szansę na szeroką promocję swoich inwestycji. Takie możliwości stwarza ogólnopolska akcja promocyjna pn. „Dni Otwarte Funduszy Europejskich”. Realizowana ona będzie w dniach 7–10 maja 2015 r. przez Ministerstwo Infrastruktury i Rozwoju we współpracy z większością instytucji zajmujących się Funduszami Europejskimi w Polsce.\nZaproszenie na szkolenia „Budujemy kreatywną firmę na wsi w 10 krokach”.\nW ramach projektu: ,,Budujemy kreatywną firmę na wsi w 10 krokach” w kilku województwach zostaną zorganizowane szkolenia wraz z warsztatami. Uczestnicy szkoleń będą mogli zapoznać się z zasadami podejmowania działalności gospodarczej oraz z zobowiązaniami wynikającymi z prowadzenia działalności gospodarczej, w tym procedur zakładania działalności gospodarczej (m.in. wypełnienie dokumentów rejestracyjnych, zgłoszeń do ubezpieczenia).\nStowarzyszenie Lokalna Grupa Działania – Forum Powiatu Garwolińskiego, uprzejmie informuje Beneficjentów działania 413 „Wdrażanie lokalnych strategii rozwoju” z zakresu małe projekty o konieczności składania ankiety monitorującej. Zgodnie z instrukcją wypełniony formularz ankiety monitorującej, należy złożyć do siedziby samorządu województwa, z którym została zawarta umowa przyznania pomocy, w terminie:\n- dla osób fizycznych - pomiędzy 1 stycznia i 31 stycznia drugiego roku kalendarzowego liczonego od roku otrzymania płatności ostatecznej,\n- dla osób prawnych i jednostek organizacyjnych nieposiadających osobowości prawnej: najpóźniej do 30 dni roboczych po zakończeniu roku obrotowego następującego po roku obrotowym, w którymotrzymana została ostateczna płatność.\nProsimy o wysyłanie ankiet zgodnie z terminami określonymi w instrukcji, ponieważ ankieta przysłana wcześniej będzie uznawana jako nieważna.\nPROW 2014-2020 zatwierdzony!\nW piątek 12 grudnia 2014 r. Komisja Europejska zatwierdziła Program Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014–2020. W ramach PROW 2014-2020 do wykorzystania będzie łącznie 13,5 mld euro (środki unijne i krajowe).\nFestyn myśliwsko-rodzinny w Korytnicy\nUprzejmie informujemy, że na podstawie art. 24 ust. 1 ustawy z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (Dz. U. z 2013, poz. 63 tj.), ARiMR przygotowała zmienione formularze wniosków w ramach działania 413 „Wdrażanie lokalnych strategii rozwoju" w zakresie małych projektów:\nLokalna Grupa Działania jako partner realizacji zadań sołectwa\nW dniu 10 kwietnia 2014 r. w Powiatowym Ośrodku Sportu w Miętnem, ponad 80 osób, w tym sołtysi, członkowie rad sołeckich, wójtowie, burmistrzowie, uczestniczyło w szkoleniu pt.: „ Lokalna Grupa Działania jako partner realizacji zadań sołectwa.” W spotkaniu wzięli udział m. in.: wiceminister rolnictwa i rozwoju wsi Tadeusz Nalewajk, który objął patronatem honorowym całe wydarzenie.\nKonkurs Fotograficzny NURT rozstrzygnięty!\nStowarzyszenie Lokalna Grupa Działania – Forum Powiatu Garwolińskiego, z wielką przyjemnością ogłasza listę zwycięzców konkursu fotograficznego pt.: „NURT”, którego celem było propagowanie idei turystyki z wykorzystaniem walorów przyrodniczych i turystycznych rzek, znajdujących się na obszarach Lokalnych Grup Działania, uczestniczących w projekcie współpracy – Niezwykły Urok Rzek – Turystyka (NURT).\nNowe zasady przyznawania pomocy oraz nowe formularze wniosków dla działania "Różnicowanie w kierunku działalności nierolniczej"\nStowarzyszenie Lokalna Grupa Działania - Forum Powiatu Garwolińskiego, informuje, iż nastąpiła zmiana zasad przyznawania pomocy w ramach działania „Wdrażanie lokalnych strategii rozwoju” dla operacji, które odpowiadają warunkom przyznania pomocy w ramach działania „Różnicowanie w kierunku działalności nierolniczej” oraz zmieniono formularz wniosku o przyznanie pomocy.\nNowe dokumenty aplikacyjne obowiązują wnioskodawców, którzy składają wnioski o przyznanie pomocy w ramach naborów:\nrozpoczętych 8 września 2013 r. i później oraz\nrozpoczętych i niezakończonych przed dniem 8 września 2013 r.\nSzczegółowe informacje dostępne są na stronie: http://www.arimr.gov.pll oraz http://lgd-garwolin.pl/ w zakładce: Dla wnioskodawców, Działalność nierolnicza.\nRODZINNIE, SPORTOWO, PATRIOTYCZNIE…\nOpublikowano: 27 sierpień 2013\nKorzystając z pięknej ostatnich dni wakacji grupa pasjonatów aktywnego wypoczynku spędziła dzień, poznając miejsca pamięci narodowej naszego powiatu.\nW niedzielę 11 sierpnia 2013 r. na terenie pilawskiego parku miejskiego, 22 osoby wzięły w I zawodach wędkarskich o puchar Prezesa Stowarzyszenia Lokalna Grupa Działania – Forum Powiatu Garwolińskiego. Po czterogodzinnej rywalizacji, pierwsze miejsce zdobył Cezary Wydra z wynikiem ponad 4 kg ryb, drugie miejsce z łączną wagą prawie 4 kg zdobył Jacek Kozłowski, trzecie – Wojciech Kozłowski (ponad 3,9 kg). Trzy pierwsze miejsca zostały nagodzone pucharami i nagrodami rzeczowymi, natomiast każdy z zawodników do 10 miejsca otrzymał nagrodę rzeczową spośród wielu (wędki, fotel karpiowy, kołowrotek, pokrowiec na wędki, podbierak, waga elektroniczna). Drobne upominki otrzymali też pozostali uczestnicy.\nSpływ kajakowy - fotorelacja\nStowarzyszenie Forum Powiatu Garwolińskiego we współpracy z garwolińskim Hufcem "Orłów" ZHP zorganizowało - jak się ostatecznie okazało - coś znacznie "większego" niż normalny spływ kajakowy.Przepłynięcie kajakiem z Trzcianki do harcerskiej stanicy w Polewiczu to spore wyzwanie; rzeka Wilga przy dużych stanach wody może jest spławna, ale w środku lata - naprawdę sprawia sporo zachodu.\nINFORMACJA Z PRZEPROWADZONYCH NABORÓW WNIOSKÓW W RAMACH DZIAŁANIA: „MAŁE PROJEKTY”\n„Taniec – alternatywą używek”.\nPiknik ekologiczny w Sulbinach\nProgram nauki języka angielskiego młodzieży szkół gimnazjalnych z terenów wiejskich.


SZKOŁY PODSTWOWEJ NR 2\nIM. KSIĘDZA JANA TWARDOWSKIEGO W BIAŁYMSTOKU\n1.Ustawa z 14 grudnia 2016 r. – Prawo oświatowe (Dz.U. z 2017 r. poz. 59).\n2.Rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej dnia 17 marca 2017 r. w sprawie szczegółowej organizacji publicznych szkół i publicznych przedszkoli (Dz. U. z 2017r. poz. 649 oraz z 2018 r. poz. 691).\n3.Rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej z dnia 25 sierpnia 2017 r. w sprawie sposobu prowadzenia przez publiczne przedszkola, szkoły i placówki dokumentacji przebiegu nauczania, działalności wychowawczej i opiekuńczej oraz rodzajów tej dokumentacji (Dz.U. z 2017 r. poz. 1646).\n4.Ustawa z dnia 26 stycznia 1982 r. Karta Nauczyciela (Dz. U. z 2018 r. poz. 967).\n5.Rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej z dnia 9 sierpnia 2017 r. w sprawie zasad organizacji i udzielania pomocy psychologiczno-pedagogicznej w publicznych przedszkolach, szkołach i placówkach (Dz. U. z 2017r. poz. 1591). 6.Rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej z dnia 9 sierpnia 2017 r. w sprawie warunków organizowania kształcenia, wychowania i opieki dla dzieci i młodzieży niepełnosprawnych, niedostosowanych społecznie i zagrożonych niedostosowaniem społecznym (Dz. U. z 2017r. poz. 1578). 7.Rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej z dnia 1 sierpnia 2017 r. w sprawie szczegółowych kwalifikacji wymaganych od nauczycieli (Dz.U. 2017 poz. 1575).\nCelem działalności świetlicy szkolnej jest zapewnienie wychowankom opieki wychowawczej, tworzenie warunków do nauki własnej i pomocy w nauce, rozwijanie zainteresowań i uzdolnień oraz promocja postaw akceptowanych społecznie.\n- zapewnienie wychowankom zorganizowanej opieki przed zajęciami i po nich;\n- organizowanie pomocy w nauce, tworzenie warunków do nauki własnej, wdrażanie do samodzielnej pracy;\n- organizowanie zajęć rozwijających zainteresowania i uzdolnienia dzieci / zajęcia plastyczne, umuzykalniające, żywego słowa, zabawy dydaktyczne i inne/;\n- organizowanie gier i zabaw ruchowych oraz innych form kultury fizycznej mających na celu prawidłowy rozwój fizyczny oraz wdrażanie do aktywnego stylu życia;\n- upowszechnianie zasad kultury zdrowotnej, kształtowanie nawyków higieny i czystości oraz dbałość o zachowanie zdrowia;\n- współpraca z rodzicami, nauczycielami, pedagogiem szkolnym, a w miarę potrzeby z placówkami wspierającymi działania świetlicy szkolnej.\n1.Świetlica zapewnia dzieciom opiekę od godz.7.00 do godziny 17.00.\n2.Kwalifikacji i przyjmowania uczniów do świetlicy szkolnej dokonuje się na podstawie wniosku, który wypełniają rodzice/opiekunowie prawni.\n3. Do świetlicy przyjmowani są uczniowie klas I – III, ze względu na czas pracy rodziców, organizację dojazdu do szkoły lub inne okoliczności wymagające zapewnienia opieki w szkole.\nGrupa świetlicowa liczy do 25 uczniów – opiekuje się nią jeden wychowawca.\n4.Godziny pobytu dziecka w świetlicy określają rodzice/opiekunowie prawni po złożeniu pisemnego oświadczenia. W wyżej wymienionym oświadczeniu rodzice (opiekunowie) wskazują osoby upoważnione do odbioru dziecka ze świetlicy.\n5.Uczeń zakwalifikowany do świetlicy, który bez podania przyczyny nie uczęszcza do niej przez okres jednego miesiąca może zostać skreślony z listy uczestników świetlicy.\n6. Personel pedagogiczny świetlicy stanowią nauczyciele wychowawcy świetlicy, którzy tworzą zespół /Radę Wychowawczą Świetlicy/.\n7. Grupa świetlicowa liczy do 25uczniów – opiekuje się nią jeden wychowawca.\n8.Obowiązkiem dziecka jest zgłosić się u wychowawcy po wejściu do świetlicy. Fakt ten jest zaznaczany w dokumentacji świetlicy. Nie podlega opiece wychowawców dziecko, które nie dotrze do świetlicy.\n10.W świetlicy, podobnie jak na terenie szkoły, przez cały rok szkolny obowiązuje zmiana obuwia. 11.Dziecko przebywające w świetlicy każdorazowo zgłasza potrzebę wyjścia ze świetlicy u wychowawcy (np. do toalety, biblioteki).\n12.Świetlica nie ponosi odpowiedzialności za pozostawione w niej przedmioty wartościowe.\n13.Rodzice zobowiązani są do aktualizacji danych, w przypadku jakichkolwiek zmian np. informacji o stanie zdrowia, numerów kontaktowych.\n14. Dzieci z klas I-III ze świetlicy odbierają rodzice lub osoby przez nich wskazane we „Wniosku o uczęszczaniu dziecka do świetlicy szkolnej”, lub w szczególnych wypadkach osoby upoważnione pisemnym oświadczeniem, O wszelkich zmianach dotyczących trybu odbierania dziecka ze świetlicy rodzice muszą powiadomić wychowawców świetlicy na piśmie z datą i podpisem.\n15. W przypadku kiedy rodzic, z przyczyn od siebie niezależnych, nie zdąży do godziny 17.00 odebrać dziecka ma obowiązek telefonicznego poinformowania wychowawcy świetlicy o swoim spóźnieniu.\n1.uczestnictwa i udziału we wszystkich organizowanych zajęciach, zabawach i imprezach,\n2.rozwijania samodzielności, samorządności oraz społecznej aktywności,\n3.rozwijania swoich zainteresowań, zamiłowań i uzdolnień,\n4.życzliwego, podmiotowego traktowania,\n5.swobody w wyrażaniu myśli i przekonań,\n6.uzyskania pomocy w przypadku trudności w nauce,\n7.korzystania z pomieszczeń świetlicowych, materiałów plastycznych, księgozbioru świetlicy, zabawek i gier.\n1.dbać o ład i porządek,\n2.stosować się do poleceń wychowawców świetlicy oraz pozostałych pracowników szkoły, 3.informować każdorazowo wychowawców świetlicy o swoim przyjściu oraz wyjściu ze świetlicy, 4.zgłaszać wszelkie wypadki oraz złe samopoczucie,\n5.aktywnie uczestniczyć w zajęciach,\n6.zachowywać się kulturalnie w świetlicy i stołówce szkolnej.\n1.Wyróżnienie przez wychowawcę świetlicy lub wychowawcę klasy.\n2.Drobny upominek np.: dyplom, plan lekcji, naklejka.\n3.Wpisy (pozytywne/ negatywne) do zeszytu uwag.\n5. Poinformowanie wychowawcy klasy o postawie prezentowanej przez ucznia.\n6. Poinformowanie rodziców o niewłaściwym zachowaniu dziecka (w kontakcie bezpośrednim, pisemnie lub telefonicznie).\nZASADY BEZPIECZEŃSTWA OBOWIĄZUJĄCE W ŚWIETLICY SZKOLNEJ W ZWIĄZKU Z PANDEMIĄ COVID - 19\nDo świetlicy szkolnej przychodzą uczniowie do niej zapisani, których Rodzice złożyli stosowne dokumenty.\nDo świetlicy może uczęszczać uczeń bez objawów chorobowych sugerujących infekcję górnych dróg oddechowych oraz gdy domownicy nie przebywają na kwarantannie lub w izolacji w warunkach domowych.\nUczniów w świetlicy szkolnej obowiązują ogólne zasady higieny: częste mycie rąk, ochrona podczas kichania i kaszlu oraz unikanie dotykania oczu, nosa, ust.\nPrzed wejściem do świetlicy szkolnej uczniowie dezynfekują ręce płynem znajdującym się przy wejściu do sali.\nZe środków do dezynfekcji korzystają również podczas zajęć świetlicowych pod nadzorem nauczyciela.\n5. Z sali świetlicy zostały usunięte przedmioty i sprzęty, których nie można skutecznie umyć, uprać lub zdezynfekować.\n6. Wychowawcy świetlicy zwracają uwagę na to, aby uczniowie przebywali w bezpiecznej odległości od siebie.\n7. Sale świetlicowe są regularnie wietrzone (nie rzadziej niż co godzinę, w trakcie przebywania dzieci w świetlicy), w tym w szczególności przed przyjęciem wychowanków oraz po przeprowadzeniu dezynfekcji.\n8. Zajęcia świetlicowe odbywają się w świetlicy szkolnej, na świeżym powietrzu – przy sprzyjających warunkach pogodowych.\n9. Dzieci nie przynoszą do świetlicy zbędnych przedmiotów, zabawek, pluszaków itp.\n10. Podczas pobytu w świetlicy uczniowie korzystają ze swoich przyborów szkolnych.\n11. Odbiór dziecka (ucznia klas I – III) odbywa się w przedsionku szkoły, gdzie dziecko przyprowadzane jest przez pracownika placówki. Upoważniona osoba odbierająca dziecko dzwoni do drzwi szkoły, po czym deklaruje chęć odbioru dziecka.


SuperDrob Śródziemnomorski superfilet z kurczaka z oliwkami i suszonymi pomidorami 320 g - Tesco Ezakupy\nSuperDrob Śródziemnomorski superfilet z kurczaka z oliwkami i suszonymi pomidorami 320 g\nDo koszyka SuperDrob Śródziemnomorski superfilet z kurczaka z oliwkami i suszonymi pomidorami 320 g\nDo koszykaDodaj SuperDrob Śródziemnomorski superfilet z kurczaka z oliwkami i suszonymi pomidorami 320 g do koszyka\nsuper szybkie danie gotowe w folii do odgrzania, 100% najlepszego polskiego kurczaka, bez dodatku: konserwantów, sztucznych barwników i aromatów, glutaminianu sodu, utwardzonych tłuszczów\nWyrób garmażeryjny gotowy z mięsa kurczaka z dodatkiem oliwek i suszonych pomidorów, pieczony, chłodzony.\nOpakowanie zawiera dwie sugerowane porcje produktu o masie około 160 g.\nfilet z kurczaka (*96 g), oliwki zielone krojone (*7,5 g) [oliwki, woda, sól, regulator kwasowości: kwas mlekowy, kwas cytrynowy; przeciwutleniacz: kwas askorbinowy], suszone pomidory (*2,5 g), bułka tarta [mąka pszenna, sól, drożdże], przyprawy, cebula, skrobia, sól, stabilizator: cytrynian sodu, * Do wyprodukowania 100 g wyrobu gotowego użyto 96 g fileta z kurczaka, 7,5 g oliwek i 2,5 g pomidorów suszonych\nProdukt może zawierać: mleko (łącznie z laktozą), soję, gorczycę.\nBez dodatku: konserwantów, sztucznych barwników i aromatów, glutaminianu sodu, utwardzonych tłuszczów.\nw porcji (1 filet)\nWartość energetyczna 589 kJ/139 kcal 942 kJ/ 222 kcal\nTłuszcz 2,6 g 4,2 g\nw tym kwasy tłuszczowe nasycone 0,8 g 1,3 g\nWęglowodany 4 g 6,4 g\nw tym cukry 1,4 g 2,2 g\nBiałko 25 g 40 g\nSól 1,3 g 2,1 g\nPrzed podgrzaniem produkt należy wyjąć z ozdobnego opakowania papierowego. Włożyć w folii do kuchenki mikrofalowej lub piekarnika.\nNie zdejmować i nie nakłuwać folii.\nFolia w 100% bezpieczna do odgrzewania żywności w mikrofalówce i piekarniku\nObróbka cieplna powoduje naturalne, samoczynne rozszczelnienie się opakowania.\nMikrofalówka 600 W\nTylko 3-4 minuty\n200°C - 20-25 minut\nProdukt w folii do pieczenia.\nNajlepsze po podgrzaniu.