Konwencja Nr 102 dotycząca minimalnych norm zabezpieczenia społecznego\ndotycząca minimalnych norm zabezpieczenia społecznego\nData wejścia w życie: 27.04.1955 r.\nKonferencja Ogólna Międzynarodowej Organizacji Pracy zwołana do Genewy przez Radę Administracyjną Międzynarodowego Biura Pracy i zebrana tam w dniu 4 czerwca 1952 roku na trzydziestej piątej sesji,\npostanowiwszy przyjąć niektóre wnioski, dotyczące minimalnych norm zabezpieczenia społecznego, która to sprawa stanowi piąty punkt porządku dziennego sesji,\nprzyjmuje dnia dwudziestego ósmego czerwca tysiąc dziewięćset pięćdziesiątego drugiego roku następującą Konwencję, która otrzyma nazwę: Konwencja dotycząca zabezpieczenia społecznego (normy minimalne) z 1952 roku\na) wyraz „ustalony” oznacza określony przez ustawodawstwo krajowe lub na jego podstawie;\nb) wyraz „zamieszkanie” oznacza zwykle miejsce stałego pobytu na terytorium Członka, a wyraz „mieszkaniec” oznacza osobę, która posiada miejsce stałego pobytu na terytorium Członka;\nc) wyraz „żona” oznacza osobę pozostającą na utrzymaniu męża;\nd) wyraz „wdowa” oznacza kobietę, która pozostawała na utrzymaniu swego męża w chwili jego śmierci;\ne) wyraz „dziecko” oznacza dziecko poniżej wieku, w którym kończy się obowiązek szkolny lub dziecko w wieku poniżej piętnastu lat, w zależności od tego, jak to będzie ustalone;\nf) wyraz „staż” oznacza okres płacenia składek, okres zatrudnienia albo okres zamieszkania, bądź jakiekolwiek połączenie tych okresów, w zależności od tego, jak to będzie ustalone.\n2. Dla celów artykułów 10, 34 i 49 wyraz „świadczenia” oznacza pomoc leczniczą udzieloną bezpośrednio albo świadczenia pośrednie polegające na zwrocie kosztów poniesionych przez zainteresowanego.\nKażdy Członek związany niniejszą Konwencją będzie:\ni) część I;\nii) co najmniej trzy spośród następujących części: II, III, IV, V, VI, VII, VIII, IX i X, w czym co najmniej jedną z następujących części: IV, V, VI, IX i X;\niii) odpowiednie postanowienia części XI, XII i XIII; oraz\niv) Część XIV,\nb) wskaże w swej ratyfikacji, w stosunku do jakich części spośród części od II do X przyjmuje zobowiązania wynikające z Konwencji.\n1. Członek, którego gospodarka i udogodnienia medyczne nie osiągnęły dostatecznego stopnia rozwoju może, jeżeli właściwa władza uzna to za konieczne i na tak długi okres, jaki uzna za wskazany, w formie deklaracji dołączonej do swej ratyfikacji, zastrzec, że skorzysta z czasowych wyłączeń przewidzianych w następujących artykułach 9d), 12 ustęp 2, 15d), 18 ustęp 2, 21c), 27d), 33b), 34 ustęp 3 41d), 48c), 55d) i 61d),\n2. Każdy Członek, który złożył deklarację zgodnie z poprzednim ustępem, powinien w rocznym sprawozdaniu o stosowaniu niniejszej Konwencji, które zobowiązany jest przedkładać zgodnie z artykułem 22 Konstytucji Międzynarodowej Organizacji Pracy, wskazać odnośnie do każdego wyłączenia, z którego korzysta:\na) że istnieją nadal powody, które go do tego skłoniły; albo\nb) że zrzeka się korzystania z danego wyłączenia począwszy od określonej daty.\n1. Każdy członek, który ratyfikował niniejszą Konwencję, może następnie notyfikować Dyrektorowi Generalnemu Międzynarodowego Biura Pracy, że przyjmuje zobowiązania wynikające z Konwencji w stosunku do jednej lub kilku spośród części od II do X, które nie były jeszcze wymienione w jego ratyfikacji.\n2. Zobowiązania przewidziane w ustępie 1 niniejszego artykułu będą uważane za integralną część ratyfikacji i będą mieć takie same skutki, począwszy od daty ich notyfikacji.\nJeżeli w związku ze stosowaniem postanowień którejkolwiek z części od II do X niniejszej Konwencji, wymienionych w ratyfikacji, Członek ma obowiązek objęcia ochroną ustalonych grup osób, stanowiących łącznie co najmniej określony odsetek pracowników lub ogółu mieszkańców. Członek ten powinien upewnić się, zanim zobowiąże się do stosowania danej części, że odpowiedni odsetek został osiągnięty.\nW celu stosowania postanowień części II, III, IV, V, VIII (w odniesieniu do opieki lekarskiej), IX lub X niniejszej Konwencji, Członek może uwzględnić ochronę wynikającą z ubezpieczeń, które w myśl ustawodawstwa krajowego nie są obowiązkowe dla osób chronionych, jeżeli ubezpieczenia te:\na) są kontrolowane przez władze publiczne lub są zarządzane wspólnie przez pracodawców i pracowników zgodnie z ustalonymi normami;\nb) obejmują znaczną część osób, których zarobek nie przekracza zarobku wykwalifikowanego pracownika płci męskiej;\nc) są zgodne, łącznie z innymi formami ochrony, jeśli ma to miejsce z odpowiednimi postanowieniami Konwencji.\nKażdy Członek związany niniejszą częścią Konwencji powinien zapewnić osobom chronionym udzielanie świadczeń, gdy ich stan wymaga pomocy o charakterze lekarskim i profilaktycznym, zgodnie z poniższymi artykułami tej części.\nPrzedmiot ochrony powinien obejmować wszelki stan chorobowy, bez względu na jego przyczynę oraz ciążę i poród, a także ich skutki.\nZakres osób chronionych powinien obejmować:\na) ustalone grupy pracowników stanowiące łącznie co najmniej 50% ogółu pracowników, jak również ich żony i dzieci; albo,\nb) ustalone grupy ludności zawodowo czynnej, stanowiące łącznie co najmniej 20% ogółu mieszkańców, jak również ich żony i dzieci; albo\nc) ustalone grupy mieszkańców, stanowiące łącznie co najmniej 50% ogółu mieszkańców; bądź\nd) w razie złożenia deklaracji w myśl artykułu3 ustalone grupy pracowników, stanowiące co najmniej 50% ogółu pracowników, którzy pracują w zakładach przemysłowych zatrudniających 20 lub więcej osób, jak również ich żony i dzieci.\n1. Świadczenia powinny co najmniej obejmować:\na) w razie stanu chorobowego:\ni) pomoc lekarzy o ogólnej praktyce, w tym wizytowanie chorych w domu;\nii) pomoc lekarzy specjalistów udzieloną w szpitalach osobom tam przebywającym lub dochodzącym oraz pomoc lekarzy specjalistów, która może być udzielana poza szpitalem;\niii) dostarczanie podstawowych środków farmaceutycznych zleconych przez lekarza lub innego wykwalifikowanego praktyka;\niv) leczenie szpitalne, gdy jest ono potrzebne.\nb) w razie ciąży, porodu oraz ich skutków:\ni) pomoc przedporodową pomoc podczas porodu i pomoc po porodzie, udzielaną przez lekarza bądź przez dyplomowaną położną;\nii) leczenie szpitalne, gdy jest ono potrzebne.\n2. Osoba korzystająca ze świadczeń lub jej żywiciel może być obowiązana do udziału w kosztach opieki lekarskiej otrzymywanej w razie choroby; zasady dotyczące tego udziału powinny być takie, aby nie powodowały zbyt wielkiego obciążenia.\n3. Świadczenia udzielane zgodnie z postanowieniami niniejszego artykułu powinny zmierzać do zachowania, przywrócenia lub poprawy zdrowia osoby chronionej oraz jej zdolności do pracy, a także do zaspokojenia jej potrzeb osobistych.\n4. Urzędy państwowe lub instytucje udzielające świadczeń powinny zachęcać osoby chronione wszelkimi sposobami, jakie można uznać za odpowiednie do korzystania z powszechnej służby zdrowia oddanej do ich dyspozycji przez władze publiczne lub przez inne instytucje uznane przez władze publiczne.\nŚwiadczenia wymienione w artykule10 powinny być zapewnione w przypadkach objętych ochroną przynajmniej osobom chronionym lub ich żywicielom, którzy spełniają wymóg co do posiadania określonego stażu, jaki może być uznany za konieczny dla uniknięcia nadużyć.\n1. Świadczenia wymienione w artykule 10 powinny być udzielane przez cały czas trwania przypadków objętych ochroną, z tym wyjątkiem, że w razie choroby okres udzielania świadczeń może być ograniczony do 26 tygodni w każdym poszczególnym przypadku; jednakże udzielanie świadczeń leczniczych nie może być zawieszone tak długo, jak długo płacony jest zasiłek chorobowy; dla podwyższenia wymienionej granicy należy wprowadzić przepisy dotyczące chorób, uznanych za wymagające leczenia przez dłuższy okres czasu.\n2. W razie złożenia deklaracji w myśl artykułu3, okres udzielania świadczeń może być ograniczony do 13 tygodni w każdym poszczególnym przypadku.\nKażdy Członek związany niniejszą częścią Konwencji powinien zapewnić osobom chronionym udzielanie zasiłków chorobowych, zgodnie z poniższymi artykułami tej części.\nPrzedmiot ochrony powinien obejmować niezdolność do pracy wskutek choroby pociągającą za sobą utratę zarobku, w przypadkach określonych przez ustawodawstwo krajowe.\na) ustalone grupy pracowników, stanowiące łącznie co najmniej 50% ogółu pracowników; albo\nb) ustalone grupy ludności zawodowo czynnej, stanowiące łącznie co najmniej 20% ogółu mieszkańców; albo\nc) wszystkich mieszkańców, których środki podczas choroby nie przekraczają ustalonych granic, zgodnie z postanowieniami artykułu 67; bądź\nd) w razie złożenia deklaracji w myśl artykułu 3 ustalone grupy pracowników, stanowiące łącznie co najmniej 50% ogółu pracowników, którzy pracują w zakładach przemysłowych zatrudniających 20 lub więcej osób.\n1. Jeżeli ochroną są objęte pewne grupy ludności zawodowo czynnej, świadczenie będzie wypłacane periodycznie i obliczane zgodnie z postanowieniami artykułu 65 bądź artykułu 66.\n2. Jeżeli ochroną są objęci wszyscy mieszkańcy, których środki w czasie trwania choroby nie przekraczają ustalonych granic, świadczenie będzie wypłacane periodycznie i obliczane zgodnie z postanowieniami artykułu 67.\nŚwiadczenie wymienione w artykule 16 powinno być zapewnione – w przypadkach objętych ochroną – przynajmniej osobom chronionym, które spełniły wymóg posiadania określonego stażu, jaki może być uznany za konieczny dla uniknięcia nadużyć.\n1. Świadczenie wymienione w artykule 16 powinno być udzielane przez cały czas trwania przypadków objętych ochroną, z tym wyjątkiem, że udzielanie świadczeń może być ograniczone do 26 tygodni w każdym poszczególnym przypadku choroby, z możliwością nieudzielania świadczeń za pierwsze trzy dni utraty zarobku.\n2. W razie złożenia deklaracji w myśl artykułu 3, okres udzielania świadczenia może być ograniczony:\na) do takiego okresu, aby ogólna liczba dni, za które udzielono zasiłków chorobowych w ciągu roku, nie była mniejsza od dziesięciokrotnej przeciętnej liczby osób chronionych w ciągu tego roku; bądź\nb) do 13 tygodni w każdym przypadku choroby, z możliwością nieudzielania świadczeń za pierwsze trzy dni utraty zarobku.\nŚWIADCZENIA W CZASIE BEZROBOCIA\nKażdy Członek związany niniejszą częścią Konwencji powinien zapewnić osobom chronionym udzielanie świadczeń w razie bezrobocia, zgodnie z poniższymi artykułami tej części.\nPrzedmiot ochrony powinien obejmować utratę zarobku – tak jak ją określa ustawodawstwo krajowe – z powodu niemożności otrzymania odpowiedniego zatrudnienia przez osobę chronioną, która jest zdolna do pracy i może być do pracy użyta.\nb) wszystkich mieszkańców, których środki w okresie trwania bezrobocia nie przekraczają ustalonych granic, zgodnie z postanowieniami artykułu 67; bądź\nc) w razie złożenia deklaracji w myśl artykułu 3 ustalone grupy pracowników, stanowiące łącznie co najmniej 50% ogółu pracowników, którzy pracują w zakładach przemysłowych zatrudniających 20 lub więcej osób.\n1. Jeżeli ochroną są objęte pewne grupy pracowników, świadczenia będą wypłacane periodycznie i obliczane zgodnie z postanowieniami, bądź artykułu 65, bądź artykułu 66.\n2. Jeżeli ochroną są objęci wszyscy mieszkańcy, których środki w czasie trwania bezrobocia nie przekraczają ustalonych granic, świadczenia będą wypłacane periodycznie i obliczane zgodnie z postanowieniami artykułu 67.\nŚwiadczenie wymienione w artykule 22 powinno być zapewnione – w przypadkach objętych ochroną – przynajmniej osobom chronionym, które spełniły wymóg posiadania określonego stażu, jaki może być uznany za konieczny dla uniknięcia nadużyć.\n1. Świadczenia wymienione w artykule 22 powinno być udzielane przez cały czas trwania przypadków objętych ochroną, z tym wyjątkiem, że okres udzielania świadczeń może być ograniczony:\na) do 13 tygodni w ciągu 12 miesięcy, jeżeli ochroną objęte są pewne grupy pracowników;\nb) do 26 tygodni w ciągu 12 miesięcy, jeżeli ochroną objęci są wszyscy mieszkańcy, których środki w czasie trwania bezrobocia nie przekraczają ustalonych granic.\n2. Jeżeli w myśl ustawodawstwa krajowego okres udzielania świadczeń uzależniony jest od okresu opłacania składek lub od poprzednio otrzymywanych świadczeń w ciągu ustalonego okresu, postanowienia litery a) ustęp1 będą uważane za wykonane, jeżeli przeciętny okres udzielania świadczeń wynosi co najmniej 13 tygodni w ciągu 12 miesięcy.\n3. Świadczenie może nie być wypłacane za okres karencyjny, ustalony na pierwsze 7 dni w każdym przypadku utraty zarobku, licząc dni bezrobocia przed i po krótkotrwałym zatrudnieniu, nie przekraczającym ustalonego czasu, jako stanowiące część tego samego przypadku utraty zarobku.\n4. W odniesieniu do pracowników sezonowych, okres udzielania świadczeń i okres karencyjny mogą być dostosowane do ich warunków zatrudnienia.\nŚWIADCZENIA NA STAROŚĆ\nKażdy Członek związany niniejszą częścią Konwencji powinien zapewnić osobom chronionym udzielanie świadczeń na starość, zgodnie z poniższymi artykułami tej części.\n1. Przedmiot ochrony powinien obejmować przypadki przeżycia ponad ustalony wiek.\n2. Ustalony wiek nie powinien przekraczać sześćdziesięciu pięciu lat, jednakże wyższy wiek może być ustalony przez właściwe władze ze względu na zdolność do pracy osób starszych w danym kraju.\n3. Ustawodawstwo krajowe może przewidywać, że osobom, które miałyby prawo do świadczeń, można zawiesić ich wypłatę, jeżeli osoby te są zatrudnione za ustalonym wynagrodzeniem lub można obniżyć im świadczenia oparte na składkach, jeżeli zarobki osób korzystających ze świadczeń przekraczają ustaloną wysokość, świadczenia zaś nie oparte na składkach – gdy zarobki osób korzystających ze świadczeń lub inne dochody bądź też łącznie zarobki i inne ich dochody przekraczają ustaloną wysokość.\nc) wszystkich mieszkańców, których środki w czasie trwania przypadków objętych ochroną nie przekraczają granic ustalonych, zgodnie z postanowieniami artykułu 67; bądź\nd) w razie złożenia deklaracji w myśl artykułu 3, ustalone grupy pracowników stanowiące łącznie co najmniej 50% ogółu pracowników, którzy pracują w zakładach przemysłowych zatrudniających 20 lub więcej osób.\nŚwiadczenia powinny być udzielane w formie wypłat periodycznych obliczonych:\na) zgodnie z postanowieniami artykułu 65 bądź artykułu 66 jeżeli ochroną objęte są grupy pracowników lub grupy ludności zawodowo czynnej;\nb) zgodnie z postanowieniami artykułu 67, jeżeli ochroną objęci są wszyscy mieszkańcy, których środki w czasie trwania przypadków objętych ochroną nie przekraczają ustalonych granic.\n1. Świadczenia wymienione w artykule28 powinny być zapewnione w przypadkach objętych ochroną przynajmniej:\na) osobie chronionej, która przed zaistnieniem przypadków objętych ochroną spełnia, zgodnie z ustalonymi zasadami wymóg posiadania stażu, który może wynosić bądź 30 lat opłacania składek lub zatrudnienia, bądź 20 lat zamieszkania;\nb) jeżeli ochroną objęte są, w zasadzie, wszystkie osoby zawodowo czynne – osobie chronionej, która przed zaistnieniem przypadków objętych ochroną spełnia, zgodnie z ustalonymi zasadami, wymóg posiadania stażu opłacania składek i na rzecz której w ciągu zawodowo czynnego okresu jej życia zostały opłacone składki w ustalonej przeciętnej wysokości rocznie.\n2. Jeżeli udzielanie świadczeń wymienionych w ustępie 1 jest uzależnione od minimalnego okresu opłacania składek lub zatrudnienia, zmniejszone świadczenia powinny być zapewnione przynajmniej:\na) osobie chronionej, która przed zaistnieniem przypadków objętych ochroną spełnia zgodnie z ustalonymi zasadami, wymóg posiadania stażu 15 lat opłacania składek lub zatrudnienia;\nb) jeżeli ochroną objęte są w zasadzie wszystkie osoby zawodowo czynne – osobie chronionej, która przed zaistnieniem przypadków objętych ochroną spełniła, zgodnie z ustalonymi zasadami, wymóg posiadania stażu opłacania składek i na rzecz której w ciągu zawodowo czynnego okresu jej życia została opłacona połowa ustalonej przeciętnej wysokości składek rocznie, przewidzianej w literze b) ustęp1 niniejszego artykułu;\n3. Postanowienia określone w ustępie1 niniejszego artykułu będą uważane za spełnione, jeżeli świadczenia obliczone zgodnie z postanowieniami części XI, lecz według stopy procentowej niższej o dziesięć jednostek od wskazanej w tabeli załączonej do tej części dla typowego uprawnionego, są zapewnione przynajmniej każdej osobie chronionej, która zgodnie z ustalonymi zasadami spełniła wymóg 10 lat opłacania składek lub zatrudnienia, bądź 5 lat zamieszkania.\n4. Proporcjonalne zmniejszenie stopy procentowej, wskazanej w tabeli załączonej do Części XI, może być dokonane, jeżeli staż wymagany do przyznania świadczeń, odpowiadających obniżonej stopie procentowej, przekracza 10 lat opłacania składek lub zatrudnienia, lecz jest krótszy niż 30 lat opłacania składek lub zatrudnienia. Jeżeli staż przekracza 15 lat, zmniejszone świadczenia wypłacane będą zgodnie z ustępem 2 niniejszego artykułu.\n5. Jeżeli udzielanie świadczeń wymienionych w ustępach 1, 3 lub 4 niniejszego artykułu jest uzależnione od minimalnego okresu opłacania składek lub zatrudnienia, zmniejszone świadczenia powinny być wypłacane na warunkach ustalonych, osobie chronionej, która tylko wskutek podeszłego wieku, jaki osiągnęła w dniu wejścia w życie postanowień związanych ze stosowaniem niniejszej części Konwencji nie mogła wypełnić warunków ustalonych zgodnie z ustępem 2 niniejszego artykułu, chyba że świadczenia zgodne z postanowieniami ustępów 1, 3 lub 4 niniejszego artykułu zostały zapewnione takiej osobie w wieku wyższym niż normalny.\nŚwiadczenia wymienione w artykułach 28 i 29 powinny być udzielane przez cały czas trwania przypadków objętych ochroną.\nŚWIADCZENIA W RAZIE WYPADKÓW PRZY PRACY I CHORÓB ZAWODOWYCH\nKażdy Członek związany niniejszą częścią Konwencji powinien zapewnić osobom chronionym udzielanie świadczeń w razie wypadków przy pracy i chorób zawodowych, zgodnie z poniższymi artykułami tej części.\nPrzedmiot ochrony powinien obejmować następujące okoliczności, jeżeli są skutkiem wypadków przy pracy lub ustalonych chorób zawodowych, a mianowicie:\nc) całkowitą utratę zdolności do zarobkowania lub utratę częściową powyżej ustalonego stopnia, jeśli można przypuszczać że ta utrata jest trwała albo też odpowiednie zmniejszenie sprawności fizycznej;\nd) utratę środków utrzymania przez wdowę lub dzieci z powodu śmierci żywiciela rodziny, w odniesieniu do wdowy, prawo do świadczenia może być uzależnione od uznania, zgodnie z ustawodawstwem krajowym, że jest ona niezdolna do utrzymywania się samodzielnie.\na) ustalone grupy pracowników, stanowiące łącznie co najmniej 50% ogółu pracowników, a w przypadku świadczeń z powodu śmierci żywiciela, również ich żony i dzieci; bądź\nb) w razie złożenia deklaracji w myśl artykułu 3, ustalone grupy pracowników stanowiące łącznie co najmniej 50% ogółu pracowników, którzy pracują w zakładach przemysłowych zatrudniających 20 lub więcej osób, a w przypadku świadczeń z powodu śmierci żywiciela również ich żony i dzieci.\n1. W razie stanu chorobowego świadczenia powinny obejmować opiekę lekarską wskazaną w ustępach 2 i 3 niniejszego artykułu.\n2. Opieka lekarska powinna obejmować:\na) pomoc lekarzy o ogólnej praktyce oraz lekarzy specjalistów, udzielaną osobom leczonym w szpitalach lub dochodzącym, w tym wizytowanie chorych w domu;\nc) pomoc pielęgniarską w domu lub w szpitalu bądź w innym zakładzie leczniczym;\nd) utrzymywanie w szpitalu, w domu rekonwalescentów, w sanatorium lub w innym zakładzie leczniczym;\ne) środki dentystyczne, farmaceutyczne i inne środki lecznicze lub chirurgiczne, w tym aparaty protetyczne i ich naprawę oraz okulary;\nf) pomoc udzielaną przez osobę o innym zawodzie, jaki w każdym czasie może być prawnie uznany za zbliżony do zawodu lekarskiego, pod nadzorem lekarza lub dentysty.\n3) W razie złożenia deklaracji w myśl artykułu3 opieka lekarska powinna obejmować przynajmniej:\nb) pomoc lekarzy specjalistów, udzielaną w szpitalach osobom tam leczonym lub dochodzącym oraz pomoc lekarzy specjalistów, która może być udzielania poza szpitalem;\nc) dostarczanie podstawowych środków farmaceutycznych zaleconych przez lekarza lub innego wykwalifikowanego praktyka;\nd) leczenie szpitalne, gdy jest ono potrzebne.\n4. Opieka lekarska, udzielana zgodnie z postanowieniami poprzednich ustępów, powinna zmierzać do zachowania, przywrócenia lub poprawy zdrowia osoby chronionej oraz jej zdolności do pracy, a także do zaspokojenia jej potrzeb osobistych.\n1. Urzędy państwowe lub instytucje, powołane do zarządzania udzielaniem opieki lekarskiej powinny, w miarę potrzeby, współpracować z instytucjami przeszkolenia zawodowego w celu przystosowania do odpowiedniej pracy osób o zmniejszonej zdolności do pracy.\n2. Ustawodawstwo krajowe może upoważnić urzędy lub instytucje do stosowania odpowiednich środków w celu przeszkolenia zawodowego osób o zmniejszonej zdolności do pracy.\n1. W razie niezdolności do pracy lub całkowitej utraty zdolności do zarobkowania, gdy można przypuszczać, że ta utrata jest trwała albo też w razie odpowiedniego zmniejszenia sprawności fizycznej lub śmierci żywiciela rodziny, świadczenia będą wypłacane periodycznie i obliczane zgodnie z postanowieniami, bądź artykułu 65, bądź artykułu 66.\n2. W razie częściowej utraty zdolności do zarobkowania, gdy można przypuszczać, że ta utrata jest trwała albo też w razie odpowiedniego zmniejszenia sprawności fizycznej, należne świadczenia będą wypłacane periodycznie i ustalane w odpowiedniej proporcji do świadczeń, które przewidziane są na wypadek całkowitej utraty zdolności do zarobkowania lub odpowiedniego zmniejszenia sprawności fizycznej.\n3. Wypłaty periodyczne mogą być zmienione na wypłatę jednorazową:\na) gdy stopień niezdolności jest niewielki; albo\nb) gdy właściwe władze upewnią się, że ta wypłata jednorazowa zostanie zużytkowana właściwie.\nŚwiadczenia wymienione w artykułach 34 i 36 powinny być zapewnione w przypadkach objętych ochroną przynajmniej osobom chronionym, które były zatrudnione w charakterze pracowników na terytorium Członka w chwili wypadku lub w chwili zachorowania, oraz wdowie i dzieciom – gdy chodzi o wypłaty periodyczne z tytułu śmierci żywiciela.\nŚwiadczenia wymienione w artykułach 34 i 36 powinny być udzielane przez cały czas trwania przypadków objętych ochroną; jednakże gdy chodzi o niezdolność do pracy, można nie udzielać świadczeń za pierwsze trzy dni w każdym przypadku utraty zarobku.\nKażdy Członek związany niniejszą częścią Konwencji powinien zapewnić osobom chronionym udzielanie świadczeń rodzinnych, zgodnie z poniższymi artykułami tej części.\nPrzedmiot ochrony powinien obejmować odpowiedzialność za utrzymanie dzieci, zgodnie z ustalonymi zasadami.\nc) wszystkich mieszkańców, których środki w czasie trwania przypadków objętych ochroną nie przekraczają ustalonych granic; bądź\nd) w razie złożenia deklaracji w myśl artykułu 3, ustalone grupy pracowników, stanowiące łącznie co najmniej 50% ogółu pracowników, którzy pracują w zakładach przemysłowych zatrudniających 20 lub więcej osób.\na) wypłaty periodyczne udzielane każdej osobie objętej ochroną, która spełnia wymóg posiadania ustalonego stażu; albo\nb) dostarczanie dzieciom lub dla dzieci, żywności, odzieży, mieszkania, odpoczynku wakacyjnego, pomocy domowej; albo\nc) połączone świadczenia wymienione w literach a) i b).\nŚwiadczenia wymienione w artykule 42 powinny być zapewnione przynajmniej osobie chronionej, która w ustalonym czasie spełnia wymóg posiadania stażu wynoszącego bądź 3 miesiące opłacania składek lub zatrudnienia bądź rok zamieszkania zgodnie z tym, jak to będzie ustalone.\nOgólna wartość świadczeń udzielanych osobom chronionym zgodnie z artykułem 42 powinna wynosić:\na) 3% płacy zwykłego dorosłego pracownika niekwalifikowanego płci męskiej, określonej zgodnie z zasadami ustalonymi w artykule 66, pomnożone przez ogólną liczbę dzieci wszystkich osób objętych ochroną; bądź\nb) 1,5% wyżej wymienionej płacy, pomnożone przez ogólną liczbę dzieci wszystkich mieszkańców.\nJeżeli świadczenia są wypłacane periodycznie, powinny one być udzielane przez cały czas trwania przypadków objętych ochroną.\nKażdy członek związany niniejszą częścią Konwencji powinien zapewnić osobom chronionym udzielanie świadczeń w razie macierzyństwa, zgodnie z poniższymi artykułami tej części.\nPrzedmiot ochrony powinien obejmować ciążę, poród i ich skutki oraz będącą ich wynikiem utratę zarobku, tak jak to określa ustawodawstwo krajowe.\na) wszystkie kobiety należące do ustalonych grup pracowników, stanowiących łącznie co najmniej 50% ogółu pracowników, a jeżeli chodzi o udzielanie świadczeń leczniczych w razie macierzyństwa – również żony mężczyzn należących do tych samych grup; albo\nb) wszystkie kobiety należące do ustalonych grup ludności zawodowo czynnej, stanowiących łącznie co najmniej 20% ogółu mieszkańców, a jeżeli chodzi o udzielanie świadczeń leczniczych w razie macierzyństwa, również żony mężczyzn należących do tych grup; albo\nc) w razie złożenia deklaracji w myśl artykułu 3, wszystkie kobiety należące do ustalonych grup pracowników, stanowiących łącznie co najmniej 50% ogółu pracowników, którzy pracują w zakładach przemysłowych zatrudniających 20 lub więcej osób, a jeżeli chodzi o udzielanie świadczeń leczniczych w razie macierzyństwa – również żony mężczyzn należących do tych grup.\n1. W przypadku ciąży, porodu oraz ich skutków, świadczenia lecznicze powinny obejmować pomoc lekarską, wymienioną w punktach 2 i 3 niniejszego artykułu.\n2. Pomoc lekarska powinna obejmować co najmniej:\na) opiekę przedporodową, pomoc w czasie porodu i pomoc po porodzie, udzielaną przez lekarza bądź przez dyplomowaną położną;\nb) leczenie szpitalne, gdy jest ono potrzebne.\n3. Pomoc lekarska, wymieniona w ustępie 2 niniejszego artykułu, powinna zmierzać do zachowania, przywrócenia lub poprawy stanu zdrowia kobiety objętej ochroną oraz jej zdolności do pracy, a także do zaspokojenia potrzeb osobistych.\n4. Urzędy państwowe lub instytucje udzielające świadczeń lekarskich w razie macierzyństwa powinny zachęcać kobiety objęte ochroną, wszystkimi środkami, jakie można uznać za odpowiednie, do korzystania z powszechnej służby zdrowia, oddanej do ich dyspozycji przez władze publiczne lub inne instytucje uznane przez władze publiczne.\nW razie utraty zarobku wskutek ciąży, porodu oraz ich skutków, świadczenia będą wypłacane periodycznie i obliczane zgodnie z postanowieniami artykułu 65 bądź artykułu 66. Wysokość tych wypłat może zmieniać się w czasie trwania przypadków objętych ochroną pod warunkiem, że przeciętna wysokość będzie zgodna z wyżej wymienionymi postanowieniami.\nŚwiadczenia wymienione w artykułach 49 i 50 powinny być zapewnione w przypadkach objętych ochroną przynajmniej kobietom należącym do grup podlegających ochronie, które spełniły wymóg posiadania stażu, jaki może być uznany za konieczny dla uniknięcia nadużyć; świadczenia wymienione w artykule 49 powinny być również zapewnione żonom mężczyzn z grup podlegających ochronie, jeżeli spełnili oni wymóg posiadania przewidzianego stażu.\nŚwiadczenia wymienione w artykułach 49 i 50 powinny być udzielane przez cały czas trwania przypadków objętych ochroną, jednakże wypłaty periodyczne mogą być ograniczone do 12 tygodni, chyba że dłuższa nieobecność w pracy jest nakazana lub dozwolona przez ustawodawstwo krajowe, w którym to przypadku świadczenia nie będą mogły być ograniczone do krótszego okresu.\nŚWIADCZENIA W RAZIE INWALIDZTWA\nKażdy członek związany niniejszą częścią Konwencji powinien zapewnić osobom chronionym udzielanie świadczeń w razie inwalidztwa, zgodnie z poniższymi artykułami tej części.\nPrzedmiot ochrony powinien obejmować niezdolność do wykonywania jakiejkolwiek działalności zawodowej w ustalonym stopniu, jeżeli można przypuszczać, że niezdolność ta będzie trwała lub jeżeli istnieje ona nadal po wykorzystaniu prawa do zasiłku chorobowego.\na) ustalone grupy pracowników stanowiące łącznie co najmniej 50% ogółu pracowników; albo\nb) ustalone grupy ludności zawodowo czynnej stanowiące łącznie co najmniej 20% ogółu mieszkańców; albo\nc) wszystkich mieszkańców, których środki w czasie trwania przypadków objętych ochroną nie przekraczają granic ustalonych, zgodnie z postanowieniami artykułu 67; albo\na) zgodnie z postanowieniami artykułu 65 bądź artykułu 66, jeżeli ochroną objęci są pracownicy lub grupy pracowników lub grupy ludności zawodowo czynnej;\n1. Świadczenia wymienione w artykule 56 powinny być zapewnione w przypadkach objętych ochroną przynajmniej:\na) osobie chronionej, która przed zaistnieniem przypadków objętych ochroną spełniła, zgodnie z ustalonymi zasadami, wymóg posiadania stażu, który może wynosić 15 lat opłacania składek lub zatrudnienia bądź 10 lat zamieszkania;\nb) jeżeli ochroną objęte są, w zasadzie, wszystkie osoby zawodowo czynne – osobie chronionej, która przed zaistnieniem przypadków objętych ochroną spełniła zgodnie z ustalonymi zasadami wymóg posiadania stażu trzech lat opłacania składek i na rzecz której w ciągu zawodowo czynnego okresu jej życia zostały opłacone składki, w której w ustalonej przeciętnej wysokości rocznie.\na) osobie chronionej, która przed zaistnieniem przypadków objętych ochroną spełniła zgodnie z ustalonymi zasadami wymóg posiadania stażu 5 lat opłacania składek lub zatrudnienia;\nb) jeżeli ochroną objęte są w zasadzie wszystkie osoby zawodowo czynne – osobie chronionej, która przed zaistnieniem przypadków objętych ochroną spełniła zgodnie z ustalonymi zasadami wymóg posiadania stażu trzech lat opłacania składek i na rzecz której w ciągu zawodowo czynnego okresu jej życia została opłacona połowa ustalonej przeciętnej wysokości składek rocznie, przewidzianej w literze b) ustęp 1 niniejszego artykułu.\n3. Postanowienia określone w ustępie 1 niniejszego artykułu będą uważane za spełnione, jeżeli świadczenia obliczone zgodnie z postanowieniami Części XI, lecz według stopy procentowej niższej o 10 jednostek od wskazanego w tabeli załączonej do tej części dla typowego uprawnionego, są zapewnione przynajmniej każdej osobie chronionej, która zgodnie z ustalonymi zasadami spełniła staż 5 lat opłacania składek, zatrudnienia lub zamieszkania.\n4. Proporcjonalne zmniejszenie stopy procentowej, wskazanej w tabeli załączonej do Części XI, może być dokonane jeżeli staż wymagany do przyznania świadczeń odpowiadających obniżonej stopie procentowej przekracza 5 lat opłacania składek lub zatrudnienia, lecz jest krótszy niż 15 lat opłacania składek lub zatrudnienia. Zmniejszone świadczenia wypłacane będą zgodnie z ustępem 2 niniejszego artykułu.\nŚwiadczenia wymienione w artykułach 56 i 57 powinny być udzielane przez cały czas trwania przypadków objętych ochroną lub do czasu ich zastąpienia przez świadczenia na starość.\nŚWIADCZENIA W RAZIE ŚMIERCI ŻYWICIELA RODZINY\nKażdy członek związany niniejszą częścią Konwencji powinien zapewnić osobom chronionym udzielanie świadczeń w razie śmierci żywiciela rodziny, zgodnie z poniższymi artykułami tej części.\n1. Przedmiot ochrony powinien obejmować utratę przez wdowę lub dzieci środków utrzymania z powodu śmierci żywiciela rodziny; prawo wdowy do świadczeń może być uzależnione od uznania zgodnie z ustawodawstwem krajowym, że jest ona niezdolna do utrzymywania się samodzielnie.\n2. Ustawodawstwo krajowe może przewidywać, że osobie, która miała prawo do świadczeń, może zawiesić ich wypłatę, jeżeli osoba ta jest zatrudniona za ustalonym wynagrodzeniem lub może obniżyć jej świadczenia oparte na składkach, jeżeli zarobki osoby korzystającej ze świadczeń przekraczają ustaloną wysokość, świadczenia zaś nie oparte na składkach można obniżyć, gdy zarobki osoby korzystającej ze świadczeń lub inne jej dochody bądź też łącznie zarodki i inne dochody przekraczają ustaloną wysokość.\na) żony i dzieci żywicieli rodziny należących do ustalonych grup pracowników, które stanowią łącznie co najmniej 50% ogółu pracowników; albo\nb) żony i dzieci żywicieli rodziny, należących do ustalonych grup ludności zawodowo czynnej, które stanowią łącznie co najmniej 20% ogółu mieszkańców; albo\nc) gdy należą do mieszkańców – wszystkie wdowy i dzieci, które utraciły swego żywiciela rodziny i których środki w czasie trwania przypadków objętych ochroną nie przekraczają granic ustalonych zgodnie z postanowieniami artykułu 67; albo\nd) w razie złożenia deklaracji w myśl artykułu 3, żony i dzieci żywicieli rodziny należących do ustalonych grup pracowników, stanowiących łącznie co najmniej 50% ogółu pracowników, którzy pracują w zakładach przemysłowych zatrudniających 20 lub więcej osób.\na) zgodnie z postanowieniami artykułu 65 bądź artykułu 66, jeżeli ochroną objęto grupy pracowników lub grupy ludności zawodowo czynnej;\n1. Świadczenia wymienione w artykule 62 powinny być zapewnione w razie zaistnienia przypadków objętych ochroną przynajmniej:\na) osobie chronionej, której żywiciel rodziny spełnił, zgodnie z ustalonymi zasadami, wymóg posiadania stażu, który może wynosić 15 lat opłacania składek lub zatrudnienia, bądź 10 lat zamieszkania;\nb) jeżeli ochroną objęte są, w zasadzie, żony i dzieci wszystkich osób zawodowo czynnych – osobie chronionej, której żywiciel rodziny spełnił wymóg posiadania stażu trzech lat opłacania składek pod warunkiem, że na rzecz żywiciela rodziny w ciągu zawodowo czynnego okresu jego życia zostały opłacone składki w ustalonej przeciętnej wysokości rocznie.\na) osobie chronionej, której żywiciel rodziny, zgodnie z ustalonymi zasadami, spełnił wymóg posiadania stażu 5 lat opłacania składek lub zatrudniania;\nb) jeżeli ochroną objęte są, w zasadzie, żony i dzieci wszystkich osób zawodowo czynnych – osobie chronionej, której żywiciel rodziny spełnił wymóg posiadania stażu trzech lat opłacania składek pod warunkiem, że na rzecz żywiciela rodziny w ciągu zawodowo czynnego okresu jego życia została opłacona połowa ustalonej przeciętnej wysokości składek rodzinie, przewidzianej w literze b) ustęp 1 niniejszego artykułu.\n3. Postanowienia określone w ustępie 1 niniejszego artykułu będą uważane za spełnione, jeżeli świadczenia obliczone zgodnie z postanowieniami Części XI, lecz według stopy procentowej niższej o 10 jednostek od wskazanej w tabeli załączonej do tej części dla typowego uprawnionego, są zapewnione przynajmniej każdej osobie chronionej, której żywiciel rodziny spełnił zgodnie z ustalonymi zasadami, wymóg 5 lat opłacania składek, zatrudnienia lub zamieszkania.\n4. Proporcjonalne zmniejszenie stopy procentowej, wskazanej w tabeli załączonej do Części XI, może być dokonane, jeżeli stan wymagany do przyznania świadczeń odpowiadających obniżonej stopie procentowej, przekracza 5 lat opłacania składek lub zatrudnienia, lecz jest krótszy niż 15 lat opłacania składek lub zatrudnienia. Zmniejszone świadczenia wypłacane będą zgodnie z ustępem 2 niniejszego artykułu.\n5. Prawo bezdzietnej wdowy, która została uznana za niezdolną do utrzymania się samodzielnie, do świadczeń w razie śmierci żywiciela, może być uzależnione od pewnego minimalnego czasu trwania małżeństwa.\nŚwiadczenia wymienione w artykułach 62 i 63 powinny być udzielane przez cały okres trwania przypadków objętych ochroną.\nOBLICZANIE WYPŁAT PERIODYCZNYCH\n1. Przy wypłatach periodycznych, do których stosują się postanowienia niniejszego artykułu, wysokość świadczenia zwiększonego o kwotę zasiłków rodzinnych, wypłacanych w czasie trwania przypadków objętych ochroną, powinna być taka, aby dla typowego uprawnionego, wymienionego w tabeli załączonej do niniejszej części odpowiadała, w danych przypadkach objętych ochroną, stopie procentowej wskazanej w tej tabeli, w stosunku do całości poprzednich zarobków uprawnionego lub jego żywiciela rodziny i wysokości zasiłków rodzinnych przysługujących osobie chronionej, mającej takie same obowiązki rodzinne jak typowy uprawniony.\n2. Poprzednie zarobki uprawnionego lub jego żywiciela rodziny będą obliczane zgodnie z ustalonymi zasadami, a jeżeli osoby chronione lub ich żywiciele rodziny są podzieleni na klasy według ich zarobków, poprzednie zarobki mogą być obliczone według podstawowych zarobków tych klas, do których należeli.\n3. Może być ustalona maksymalna wysokość świadczenia lub zarobków stanowiących podstawę do obliczania świadczenia, z zastrzeżeniem, że wysokość ta ustalona zostanie w taki sposób, aby postanowienia ustępu 1 niniejszego artykułu były spełnione, jeżeli poprzednie zarobki uprawnionego lub jego żywiciela rodziny są niższe lub równe płacy wykwalifikowanego pracownika płci męskiej.\n4. Poprzednie zarobki uprawnionego lub jego żywiciela rodziny, płaca wykwalifikowanego pracownika płci męskiej, świadczenia oraz zasiłki rodzinne będą obliczane według tych samych jednostek czasowych.\n5. Dla innych uprawnionych świadczenie będzie ustalane w taki sposób, aby pozostawało w odpowiednim stosunku do świadczenia dla typowego uprawnionego.\n6. W celu stosowania niniejszego artykułu, za wykwalifikowanego pracownika płci męskiej uważa się:\na) montera lub tokarza zatrudnionego w przemyśle maszynowym, innym niż przemysł maszyn elektrycznych; albo\nb) typowego pracownika wykwalifikowanego, określonego zgodnie z postanowieniami następnego ustępu; albo\nc) osobę, której zarobek jest równy lub wyższy od zarobków 75% wszystkich osób chronionych, przy czym zarobek ten ustalony jest na podstawie rocznego lub krótszego okresu czasu, zgodnie z ustalonymi zasadami; albo\nd) osobę, której zarobek wynosi 125% przeciętnego zarobku wszystkich osób chronionych.\n7. W celu stosowania litery b) poprzedniego ustępu, za typowego pracownika wykwalifikowanego uważany będzie pracownik tej klasy, w której zatrudnionych jest najwięcej osób chronionych płci męskiej dla danych przypadków objętych ochroną lub żywicieli rodzin osób chronionych, w gałęzi przemysłu, w której zatrudniona jest największa liczba osób chronionych lub tych żywicieli rodzin; w tym celu należy korzystać z typowej klasyfikacji międzynarodowej dla przemysłów wszystkich gałęzi działalności gospodarczej, przyjętej przez Radę Gospodarczo-Społeczną Organizacji Narodów Zjednoczonych na siódmej sesji dnia 27 sierpnia 1948 roku i przedstawionej w Załączniku do niniejszej Konwencji, z uwzględnieniem wszelkich zmian, jakie mogą być do niej wprowadzone.\n8. Jeżeli wysokość świadczenia różni się w poszczególnych regionach, wykwalifikowany pracownik płci męskiej może być określony dla każdego rejonu zgodnie z postanowieniami ustępów 6 i 7 niniejszego artykułu.\n9. Płaca wykwalifikowanego pracownika płci męskiej będzie określona na podstawie płacy za normalną liczbę godzin pracy, ustaloną przez układy zbiorowe pracy albo, w danym przypadku, przez ustawodawstwo krajowe lub na jego podstawie, bądź też przez zwyczaj, z uwzględnieniem dodatków drożyźnianych, jeśli są one stosowane; jeżeli tak ustalone płace różnią się w poszczególnych regionach, a postanowienia ustępu 8 niniejszego artykułu nie są stosowane, przyjmuje się płacę średnią.\n10. Wysokość bieżących wypłat periodycznych, udzielanych na starość, w razie wypadku przy pracy i choroby zawodowej (z wyjątkiem przypadku niezdolności do pracy), w razie inwalidztwa i śmierci żywiciela rodziny, będzie rewidowana w następstwie znacznych zmian ogólnego poziomu zarobków, wynikających ze znacznych zmian kosztów utrzymania.\n1. Przy wypłatach periodycznych, do których stosują się postanowienia niniejszego artykułu, wysokość świadczenia, zwiększonego o kwotę zasiłków rodzinnych wypłacanych w czasie trwania przypadków objętych ochroną, powinna być taka, aby dla typowego uprawnionego, wymienionego w tabeli załączonej do niniejszej części, odpowiadała w danym przypadku objętych ochroną stopie procentowej wskazanej w tej tabeli w stosunku do całości płacy typowego niewykwalifikowanego pracownika płci męskiej i wysokości zasiłków rodzinnych przysługujących osobie chronionej, mającej takie same obowiązki rodzinne jak typowy uprawniony.\n2. Płaca typowego pracownika niewykwalifikowanego płci męskiej, świadczenia i zasiłki rodzinne będą obliczane według tych samych jednostek czasowych.\n3. Dla innych uprawnionych świadczenie będzie ustalane w takie sposób, aby pozostawało w odpowiednim stosunku do świadczeń dla typowego uprawnionego.\n4. W celu stosowania niniejszego artykułu, za typowego pracownika niewykwalifikowanego płaci męskiej uważa się:\na) typowego pracownika niewykwalifikowanego zatrudnionego w przemyśle maszynowym, innym niż przemysł maszyn elektrycznych; albo\nb) typowego pracownika niewykwalifikowanego, określonego zgodnie z postanowieniami następnego ustępu.\n5. W celu stosowania litery b) poprzedniego ustępu, za typowego pracownika niewykwalifikowanego uważany będzie pracownik tej klasy, w której zatrudnionych jest najwięcej osób chronionych płci męskiej dla danych przypadków objętych ochroną lub żywicieli rodzin osób chronionych, w gałęzi przemysłu, w której zatrudniona jest największa liczba tych osób chronionych lub tych żywicieli rodzin; w tym celu należy korzystać z typowej klasyfikacji międzynarodowej dla przemysłów wszystkich gałęzi działalności gospodarczej, przyjętej przez Radę Gospodarczo-Społeczną Organizacji Narodów Zjednoczonych na siódmej sesji dnia 27 sierpnia 1948 roku i przedstawionej w Załączniku do niniejszej Konwencji, z uwzględnieniem wszelkich zmian, jakie mogą być do niej wprowadzone.\n6. Jeżeli wysokość świadczenia różni się w poszczególnych regionach typowy pracownik niewykwalifikowany płci męskiej może być określony dla każdego rejonu, zgodnie z postanowieniami ustępów 4 i 5 niniejszego artykułu.\n7. Płaca typowego pracownika niewykwalifikowanego płci męskiej będzie określona na podstawie płacy za normalną liczbę godzin pracy, ustaloną przez układy zbiorowe pracy albo, w danym przypadku, przez ustawodawstwo krajowe lub na jego podstawie, bądź też przez zwyczaj, z uwzględnieniem dodatków drożyźnianych, jeśli są one stosowane; jeżeli tak ustalone płace różnią się w poszczególnych regionach, a postanowienia ustępu 6 niniejszego artykułu nie są stosowane, przyjmuje się płacę średnią.\n8. Wysokość bieżących wypłat periodycznych, udzielanych na starość, w razie wypadku przy pracy i choroby zawodowej (z wyjątkiem przypadku niezdolności do pracy), w razie inwalidztwa i śmierci żywiciela rodziny, będzie rewidowana w następstwie znacznych zmian ogólnego poziomu zarobków, wynikających ze znacznych zmian kosztów utrzymania.\nPrzy wypłacie periodycznej, do której stosuje się niniejszy artykuł:\na) wysokość świadczenia powinna być określona zgodnie z ustalonymi stawkami lub zgodnie ze stawkami określonymi przez właściwe władze publiczne, w myśl ustalonych zasad;\nb) wysokość świadczenia może być zmniejszona tylko wtedy, gdy inne środki utrzymania rodziny osoby uprawnionej przekraczają ustaloną podstawową kwotę lub podstawową kwotę określoną przez władze publiczne, zgodnie z ustalonymi zasadami;\nc) ogólna wysokość świadczenia oraz inne środki utrzymania po odjęciu kwoty podstawowej wymienionej w literze b), powinna być wystarczająca dla zapewnienia rodzinie uprawnionego zdrowych i należytych warunków utrzymania i nie powinna być niższa od wysokości świadczeń obliczonych zgodnie z postanowieniami artykułu 66.\nd) postanowienia litery c) będą uznane za spełnione, jeżeli ogólna wysokość świadczeń wypłacanych zgodnie z niniejszą częścią, przewyższa co najmniej o 30% ogólną kwotę świadczeń, jaką wypłacono by stosownie do postanowień artykułu 66 oraz postanowień:\ni/ litera b) artykuł 15 dla Części III,\nii/ litera b) artykuł 27 dla Części V,\niii/ litera b) artykuł 55 dla Części IX,\niv/ litera b) artykuł 61 dla Części X.\nTABLICA (ZAŁĄCZNIK DO CZĘŚCI XI) WYPŁATY PERIODYCZNE DLA TYPOWYCH UPRAWNIONYCH\nMężczyzna mający żonę i dwoje dzieci\nMężczyzna mający żonę w wieku uprawniającym do renty\nWypadki przy pracy i choroby zawodowe. Niezdolność do pracy\nŚmierć żywiciela rodziny\nWdowa mająca dwoje dzieci\nRÓWNOŚĆ TRAKTOWANIA OBYWATELI OBCYCH\n1. Mieszkańcy danego kraju, nie będący jego obywatelami, powinni mieć takie same prawa, jak mieszkańcy będący obywatelami tego kraju. Jednakże, jeżeli chodzi o świadczenia lub części świadczeń finansowane wyłącznie lub w przeważającej mierze z funduszów publicznych oraz o systemy przejściowe, mogą być ustalone specjalne przepisy odnośnie do obcych obywateli własnych urodzonych poza terytorium Członka.\n2. W systemach zabezpieczenia społecznego opartych na składkach chroniących pracowników najemnych, osoby chronione będące obywatelami innego Członka, który przyjął zobowiązanie wynikające z odpowiedniej części Konwencji, powinny mieć w myśl postanowień tej części takie same prawa, jak obywatele danego Członka. Jednakże zastosowanie postanowień niniejszego ustępu może być uzależnione od istnienia umowy dwustronnej lub wielostronnej przewidującej wzajemności.\nŚwiadczenie, do którego osoba chroniona miałaby prawo zgodnie z postanowieniami którejkolwiek z części od II do X niniejszej Konwencji, może być zawieszone w takim zakresie, jak może być ustalone:\na) na tak długo, jak długo zainteresowany przebywa poza terytorium Członka;\nb) na tak długo, jak długo zainteresowany pozostaje na utrzymaniu z funduszów publicznych lub na koszt instytucji lub zakładu zabezpieczenia społecznego, jeżeli jednak wysokość świadczenia przekracza koszty tego utrzymania, różnica powinna przypadać osobom, które są na utrzymaniu uprawnionego;\nc) na tak długo, jak długo zainteresowany otrzymuje w gotówce inne świadczenia z tytułu zabezpieczenia społecznego, z wyjątkiem świadczeń rodzinnych i to przez cały okres, podczas którego uprawniony otrzymuje z tytułu tego samego przypadku objętego ochroną odszkodowania od kogoś innego, z zastrzeżeniem, że część świadczenia, które uległo zawieszeniu, nie przewyższa świadczenia lub odszkodowania otrzymywanego od kogoś innego;\nd) jeżeli zainteresowany usiłował uzyskać świadczenie w drodze oszustwa;\ne) jeżeli przypadek objęty ochroną został spowodowany wskutek zbrodni lub występku, popełnionych przez zainteresowanego;\nf) jeżeli przypadek objęty ochroną został spowodowany wskutek rozmyślnej winy zainteresowanego;\ng) jeżeli w odpowiednich przypadkach zainteresowany zaniedbuje korzystania z pomocy lekarskiej lub pomocy rehabilitacyjnej, które są oddane do jego dyspozycji, lub nie przestrzega zasad ustalonych dla zabezpieczenia się przed przypadkami objętymi ochroną lub zachowania się osób korzystających ze świadczeń;\nh) w odniesieniu do świadczenia na wypadek bezrobocia, jeżeli zainteresowany zaniedbuje korzystania z pomocy urzędów zatrudnienia oddanych do jego dyspozycji;\ni) w odniesieniu do świadczenia na wypadek bezrobocia, jeżeli zainteresowany utracił zajęcie jako bezpośredni skutek zaprzestania pracy z powodu zatargu zawodowego lub gdy samowolnie opuścił swe zajęcie bez poważnych powodów;\nj) jeżeli chodzi o świadczenia w razie śmierci żywiciela rodziny udzielane wdowie – na tak długo, jak długo żyje ona z mężczyzną jako żona.\n1. Każdy ubiegający się o przyznanie świadczenia powinien mieć prawo do odwołania się w razie odmowy przyznania świadczenia lub w razie sporu co do rodzaju i wysokości świadczenia.\n2. Jeżeli przy stosowaniu niniejszej Konwencji zarządzanie pomocą lekarską powierzone jest organowi rządowemu odpowiedzialnemu przed parlamentem, prawo do odwołania przewidziane w ustępie 1 niniejszego artykułu może być zastąpione przez prawo do zbadania przez właściwą władzę każdego zażalenia w sprawie odmowy pomocy leczniczej lub charakteru otrzymanej pomocy.\n3. Jeżeli roszczenia rozpatrywane są przez sądy ustanowione specjalnie dla załatwiania spraw związanych z zabezpieczeniem społecznym, w którym to sądach reprezentowane są osoby chronione, prawo do odwołania się nie będzie przewidziane.\n1. Koszty świadczeń udzielanych w zastosowaniu postanowień niniejszej Konwencji oraz związane z tym koszty administracyjne powinny być pokrywane zbiorowo w drodze składek lub podatków, lub łącznie, w taki sposób, aby osoby o niewielkich środkach materialnych nie ponosiły zbyt wielkiego ciężaru oraz uwzględniając sytuację Członka i położenie poszczególnych grup osób chronionych.\n2. Ogólna suma składek ubezpieczeniowych, obciążających chronionych pracowników, nie powinna przekraczać 50% całkowitej sumy środków przeznaczonych na ochronę pracowników, ich żon i dzieci. Dla ustalenia, czy ten warunek jest spełniony, wszystkie świadczenia udzielane przez Członka w zastosowaniu postanowień Konwencji będą mogły być brane pod uwagę łącznie, z wyjątkiem świadczeń rodzinnych i świadczeń w razie wypadków przy pracy lub chorób zawodowych, jeżeli te ostatnie świadczenia udzielane są przez inny oddział.\n3. Członek powinien ponosić ogólną odpowiedzialność za należyte udzielanie świadczeń przyznawanych w zastosowaniu postanowień niniejszej Konwencji oraz zastosować wszelkie potrzebne środki dla osiągnięcia tego celu; Członek powinien w razie potrzeby upewnić się, że potrzebne badania i obliczenia ubezpieczeniowe dotyczące równowagi finansowej są przeprowadzane periodycznie, a w każdym razie przed wszelką zmianą świadczeń, wysokości składek ubezpieczeniowych oraz podatków, przeznaczonych na pokrycie odnośnych przypadków objętych ochroną.\n1. Jeżeli administracja nie została powierzona instytucji nadzorowanej przez władze publiczne lub organowi rządowemu odpowiedzialnemu przed parlamentem, przedstawiciele osób chronionych powinni brać udział w zarządzaniu lub być do niego włączani z głosem doradczym na ustalonych warunkach; ustawodawstwo krajowe może również przewidzieć udział przedstawicieli pracodawców i władz publicznych.\n2. Członek powinien ponosić ogólną odpowiedzialność za dobry zarząd instytucji i organizacji, które współdziałają w stosowaniu postanowień niniejszej Konwencji.\nNiniejsza Konwencja nie będzie stosowana:\na) do przypadków objętych ochroną, które powstały przed wejściem w życie danej części Konwencji w stosunku do zainteresowanego Członka;\nb) do świadczeń udzielanych za przypadki objęte ochroną, które powstały po wejściu w życie danej części Konwencji w stosunku do zainteresowanego Członka, w takim stopniu w jakim prawa do tych świadczeń powstały w okresie poprzedzającym wymienioną datę wejścia w życie.\nJeżeli jakakolwiek konwencja dotycząca jednego lub kilku zagadnień uregulowanych w niniejszej konwencji, która może być w przyszłości przyjęta przez Konferencję tak postanowi, te postanowienia niniejszej Konwencji, które będą wymieniona w nowej konwencji, przestaną obowiązywać każdego Członka, który ratyfikował tę nową konwencję, od daty, w której konwencja ta wejdzie w życie dla danego Członka.\n1. Każdy Członek, który ratyfikuje niniejszą Konwencję, zobowiązuje się do przedstawiania w rocznym sprawozdaniu o stosowaniu Konwencji, które zobowiązany jest przedkładać zgodnie z artykułem 22 Konstytucji Międzynarodowej Organizacji Pracy:\na) wyczerpujących informacji o ustawodawstwie wydanym w celu wykonania postanowień Konwencji;\nb) dowodów, że uczynił zadość wymogom statystycznym, przy czym dowody te, jeżeli chodzi o sposób ich przedstawienia, powinny w jak najszerszym zakresie uwzględniać zalecenia Rady Administracyjnej Międzynarodowego Biura Pracy dla wprowadzenia większego ujednolicenia w tym względzie, sformułowanym:\ni) w artykułach 9a), b), c) lub d); 15a), b) lub d); 21a) lub c); 27a), b) lub d); 33 a) lub b); 41 a), b) lub d); 48a), b) lub c); 55a), b) lub d); 61a), b) lub d) co do liczby osób chronionych,\nii) w artykułach 44, 65, 66 lub 67 co do wysokości świadczeń,\niii) w literze a) ustęp 2 artykułu 18 co do okresu udzielania zasiłków chorobowych,\niv) w ustępie 2 artykułu 24 co do okresu udzielania świadczeń w razie bezrobocia,\nv) w ustępie 2 artykułu 71 co do części środków, które pochodzą ze składek ubezpieczeniowych chronionych pracowników;\n2. Każdy Członek, który ratyfikuje niniejszą Konwencję, będzie przesyłać Dyrektorowi Generalnemu Międzynarodowego Biura Pracy w odpowiednich odstępach czasu, określonych przez Radę Administracyjną, sprawozdania o stanie swego ustawodawstwa i praktyki zawiązanych ze stosowaniem postanowień każdej z części od II do X niniejszej Konwencji, które nie były jeszcze wskazane w ratyfikacji danego Członka lub w późniejszej notyfikacji, dokonanej na podstawie artykułu 4.\n1. Niniejszej Konwencji nie stosuje się do marynarzy oraz marynarzy-rybaków postanowienia dotyczące ochrony marynarzy-rybaków zostały przyjęte przez Międzynarodową Konferencję Pracy w Konwencji dotyczącej zabezpieczenia społecznego marynarzy i Konwencji dotyczącej rent dla marynarzy z 1946 roku.\n2. Każdy Członek może wyłączyć marynarzy i rybaków z liczby pracowników albo ludności zawodowo czynnej bądź spośród mieszkańców branych pod uwagę dla obliczenia procentu pracowników lub mieszkańców, chronionych w myśl jakiejkolwiek z części od II do X, które zostały ratyfikowane przez Członka.\n2. Wejdzie ona w życie po upływie dwunastu miesięcy od daty zarejestrowania przez Dyrektora Generalnego ratyfikacji zgłoszonej przez dwóch Członków.\n3. Następnie Konwencja wejdzie w życie w stosunku do każdego Członka po upływie dwunastu miesięcy od daty zarejestrowania jego ratyfikacji.\n1. Deklaracja przekazana Dyrektorowi Generalnemu Międzynarodowego Biura Pracy zgodnie z ustępem 2 artykułu 35 Konstytucji Międzynarodowej Organizacji Pracy określi:\na) terytoria, na których zainteresowany Członek zobowiązuje się stosować postanowienia niniejszej Konwencji lub którejkolwiek z jej części bez zmian;\nb) terytoria, na których zobowiązuje się on stosować postanowienia niniejszej Konwencji lub którejkolwiek z jej części ze zmianami, z jednoczesnym wskazaniem, czego zmiany te dotyczą;\nc) terytoria, na których postanowienia niniejszej Konwencji nie mogą być stosowane, z jednoczesnym podaniem przyczyn;\nd) terytoria, co do których zastrzega sobie prawo decyzji.\n2. Zobowiązania wymienione w literach a) i b) ustęp 1 niniejszego artykułu będą traktowane jako integralna część dokumentu ratyfikacyjnego i będą wywierały identyczne skutki.\n3. Każdy Członek będzie mógł, w każdym czasie, zrzec się w drodze nowej deklaracji, wszystkich lub części zastrzeżeń zawartych w jego poprzedniej deklaracji, zgodnie z literami b), c) lub d) ustęp 1 niniejszego artykułu.\n4. Każdy Członek będzie mógł, w każdym czasie, kiedy zgodnie z postanowieniami artykułu 82, niniejsza Konwencja może być wypowiedziana, przekazać Dyrektorowi Generalnemu deklarację zmieniającą, pod każdym innym względem, brzmienie którejkolwiek z poprzednich deklaracji i przedstawiającą obecną sytuację na określonych obszarach.\n1. Deklaracje przekazane Dyrektorowi Generalnemu Międzynarodowego Biura Pracy zgodnie z ustępem 4 lub 5 artykułu 35 Konstytucji Międzynarodowej Organizacji Pracy winny wskazywać, czy postanowienia niniejszej Konwencji będą miały zastosowanie na danym terytorium ze zmianami, czy bez, jeżeli deklaracja stwierdza, że postanowienia niniejszej Konwencji będą miały zastosowanie z zastrzeżeniem zmian, powinna wskazywać szczegóły tych zmian.\n2. Członek, Członkowie albo zainteresowana władza międzynarodowa będą mogli w każdym czasie, zrzec się, w drodze późniejszej deklaracji, całkowicie lub częściowo prawa do powoływania się na zmianę wskazaną w jakiejś poprzedniej deklaracji.\n3. Członek, Członkowie lub zainteresowana władza międzynarodowa, będą mogli w każdym czasie, kiedy zgodnie z postanowieniami artykułu 82 Konwencja może być wypowiedziana, przekazać Generalnemu deklarację zmieniającą pod każdym względem brzmienie którejkolwiek z poprzednich deklaracji i przedstawić obecną sytuację w zakresie stosowania Konwencji.\n1. Każdy Członek, który ratyfikował Konwencję, może ją wypowiedzieć, lub jedną z jej części od II do X, lub kilka z nich, po upływie dziesięciu lat od daty początkowego wejścia jej w życie, aktem przekazanym Dyrektorowi Generalnemu Międzynarodowego Biura Pracy i przez niego zarejestrowanym. Wypowiedzenie to nabiera mocy dopiero po upływie roku od daty jego zarejestrowania.\n2. Każdy Członek, który ratyfikował niniejszą Konwencję, a który w ciągu jednego roku po upływie dziesięcioletniego okresu wymienionego w poprzednim ustępie, nie skorzysta z prawa do wypowiedzenia przewidzianego w niniejszym artykule, będzie związany Konwencją na nowy okres dziesięciu lat i następnie będzie mógł ją wypowiedzieć lub jedną z jej części od II do X, lub kilka z nich, po upływie każdego okresu dziesięcioletniego, z zachowaniem warunków przewidzianych w niniejszym artykule.\n1. Dyrektor Generalny Międzynarodowego Biura Pracy poinformuje wszystkich Członków Międzynarodowej Organizacji Pracy o zarejestrowaniu każdej ratyfikacji, deklaracji i każdego aktu wypowiedzenia, o którym został poinformowany przez Członków Organizacji.\n2. Informując Członków Organizacji o zarejestrowaniu drugiej zgłoszonej mu ratyfikacji Dyrektor Generalny zwróci uwagę Członków Organizacji na datę wejścia w życie niniejszej Konwencji.\nDyrektor Generalny Międzynarodowego Biura Pracy udzieli Sekretarzowi Generalnemu Organizacji Narodów Zjednoczonych, w celu zarejestrowania, zgodnie z artykułem 102 Karty narodów Zjednoczonych, wyczerpujących informacji o wszystkich ratyfikacjach, deklaracjach i aktach wypowiedzenia, które zarejestrował zgodnie z postanowieniami poprzednich artykułów.\nRada Administracyjna Międzynarodowego Biura Pracy w każdym przypadku, gdy uzna to za niezbędne, przedstawi Konferencji Ogólnej sprawozdanie ze stosowania niniejszej Konwencji i rozpatrzy, czy należy wpisać w porządek dzienny Konferencji sprawę całkowitej lub częściowej rewizji tej Konwencji.\na) ratyfikacja przez Członka nowej konwencji wprowadzającej rewizję spowoduje z mocy samego prawa, bez względu na postanowienia artykułu 82, natychmiastowe wypowiedzenie niniejszej Konwencji, z zastrzeżeniem, że nowa konwencja wprowadzająca rewizję wejdzie w życie;\n2. Niniejsza Konwencja pozostanie w każdym razie w mocy w obecnej formie i treści dla tych Członków, którzy ją ratyfikowali, a nie ratyfikowali konwencji wprowadzającej rewizję.\nMIĘDZYNARODOWA KLASYFIKACJA TYPOWA DLA PRZEMYSŁÓW WSZYSTKICH GAŁĘZI DZIAŁALNOŚCI GOSPODARCZEJ (ZREWIDOWANA W 1968 R.)\nLISTA GŁÓWNYCH DZIAŁÓW, KATEGORII I KLAS\nROLNICTWO, ŁOWIECTWO, LEŚNICTWO I RYBOŁÓWSTWO\nŁowiectwo, chwytanie w sidła oraz rozpładnianie zwierzyny\nLeśnictwo i eksploatacja leśna\nProdukcja ropy naftowej i gazu naturalnego\nKopalnictwo rud metali\nKopalnictwo innych minerałów\nProdukcja artykułów spożywczych, napojów i artykułów tytoniowych\nProdukcja artykułów odzieżowych, z wyłączeniem obuwia\nPrzemysł skórzany, wyrobów ze skóry i z materiałów zastępujących skórę oraz futer, z wyłączeniem obuwia i artykułów odzieżowych\nProdukcja obuwia, z wyłączeniem obuwia z wulkanizowanego lub mielonego kauczuku, i obuwia z materiałów plastikowych\nPrzemysł drzewny oraz wyrobów drzewnych, łącznie z meblami\nPrzemysł drzewny oraz wyrobów z drzewa i korka, z wyłączeniem mebli\nPrzemysł meblowy i akcesoriów, z wyłączeniem mebli i akcesoriów wyrabianych głównie u metalu\nPrzemysł papierniczy i produkcja artykułów papierniczych, drukarstwo i wydawnictwo\nPrzemysł papierniczy i produkcja artykułów papierniczych\nDrukarstwo, wydawnictwo i przemysły z nimi związane\nPrzemysł chemiczny i produktów chemicznych, pochodnych ropy naftowej i węgla oraz wyrobów z kauczuku i z materiałów plastikowych\nProdukcja innych wyrobów chemicznych\nPrzemysł różnych pochodnych ropy naftowej i węgla\nProdukcja wyrobów z materiałów plastikowych nie uwzględnionych gdzie indziej\nProdukcja wyrobów mineralnych niemetalowych, z wyłączeniem pochodnych ropy naftowej i węgla\nProdukcja wyrobów kamionkowych, porcelany i fajansu\nProdukcja innych wyrobów mineralnych niemetalicznych\nPrzemysł metalurgiczny podstawowy\nHutnictwo i pierwsza przeróbka surówki, żelaza i stali\nProdukcja i pierwsza przeróbka metali nieżelaznych\nProdukcja wyrobów metalowych, maszyn i wyposażenia\nProdukcja wyrobów metalowych, z wyłączeniem maszyn i wyposażenia\nBudowa maszyn, z wyłączeniem maszyn elektrycznych\nProdukcja maszyn, aparatów i urządzeń elektrycznych\nKonstrukcja wyposażenia transportowego\nProdukcja wyposażenia lekarsko-chirurgicznego, instrumentów precyzyjnych, aparatów pomiarowych i kontrolnych, nie uwzględnionych gdzie indziej, wyposażenia fotograficznego i instrumentów optycznych\nInne przemysły wytwórcze\nElektryczność, gaz i para\nUrządzenia wodne oraz publiczne zaopatrzenie w wodę\nHANDEL HURTOWY I DETALICZNY, RESTAURACJE I HOTELE\nRestauracje, kawiarnie oraz inne zakłady konsumpcyjne\nHotele, pokoje umeblowane i zakłady podobne, tereny kempingowe\nTRANSPORT, SKŁADY I KOMUNIKACJA\nTransport i składy\nBANKI, UBEZPIECZENIA, NIERUCHOMOŚCI ORAZ USŁUGI DLA PRZEDSIĘBIORSTW\nNieruchomości i usługi dla przedsiębiorstw\nUsługi dla przedsiębiorstw, z wyjątkiem wynajmowania maszyn i wyposażenia\nWynajmowanie maszyn i wyposażenia\nUSŁUGI SPOŁECZNE, URZĄDZENIA SPOŁECZNE I USŁUGI OSOBISTE\nUrządzenia społeczne i związane z tym usługi społeczne\nUsługi lekarskie, dentystyczne i inne usługi ochrony zdrowia oraz usługi weterynaryjne\nStowarzyszenia handlowe, zawodowe i związkowe\nInne urządzenia społeczne i związane z tym usługi społeczne\nUsługi wypoczynkowe i kulturalne\nFilmy i inne usługi rozrywkowe\nBiblioteki, muzea, ogrody botaniczne i zoologiczne oraz inne usługi kulturalne, nie uwzględnione gdzie indziej\nUsługi rozrywkowe i wypoczynkowe, nie uwzględnione gdzie indziej\nUsługi osobiste i usługi związane z gospodarstwem domowym\nUsługi naprawcze, nie uwzględnione gdzie indziej\nRóżne usługi osobiste\nOrganizacje międzynarodowe i inne organizacje eksterytorialne\nDZIAŁALNOŚCI TRUDNE DO OKREŚLENIA\nStronę odwiedzono 19107940, aktualnie przegląda ją 9 osób.


Starcie wagi ciężkiej w Londynie, Benfica o krok od awansu - zapowiedź środy w Lidze Mistrzów | Nasz Futbol\n23 listopada 2016 9 lutego 2017 Wojciech Piela\nKonfrontacja Arsenalu z Paris Saint-Germain zapowiada się na najciekawszą podczas środowego wieczoru z Ligą Mistrzów. Podopieczni Arsène’a Wengera od lat marzą o zakończeniu fazy grupowej na pierwszym miejscu, a teraz otwiera się przed nimi spora szansa. Kanonierzy muszą jednak co najmniej zremisować z mistrzem Francji, który po początkowych problemach pod wodzą Unaia Emery’ego powoli odzyskuje właściwy rytm. Poza tym czeka nas seria zaciętych meczów w Stambule, Sofii, a być może także w Mönchengladbach.\nZapowiedź środowych meczów 5. kolejki fazy grupowej Ligi Mistrzów zaczynamy od grupy A, a w niej zapowiadany już rewanż Arsenalu z Paris Saint-Germain. Jeden z hitów całych tegorocznych rozgrywek będzie dodatkowo toczył się o całkiem pokaźną stawkę – pierwsze miejsce na koniec rywalizacji w grupie może pozwolić na wylosowanie teoretycznie łatwiejszego przeciwnika w fazie pucharowej. Trudno wskazać faworyta środowego spotkania w Londynie, ale być może przewaga własnego stadionu oraz większa świadomość zadania pozwolą Arsenalowi odnieść cenne zwycięstwo. Wszyscy na Emirates Stadium mają już bowiem dosyć zajmowania drugiego miejsca, a potem trafiania na rywali pokroju Barcelony czy Bayernu. The Gunners od sześciu lat nie potrafią przekroczyć bariery 1/8 finału, a porażka z Francuzami zwiększy ich szanse na powtórzenie rozczarowującego wyniku.\nPSG z kolei chciałoby w tym roku pokonać inną magiczną barierę i dojść dalej niż do ćwierćfinału – właśnie po to został zatrudniony przed sezonem Unai Emery. Początek rozgrywek był w wykonaniu jego podopiecznych niezbyt przekonujący, jednak w ostatnich tygodniach Hiszpan znów może się pochwalić dobrze funkcjonującą maszyną, tak jak miało to miejsce w Sevilli. Paryżanie nie przegrali meczu od 23 września, co tylko pokazuje, jak trudne zadanie czeka w środę Kanonierów. Szkoda tylko, że w zespole mistrzów Francji nadal miejsca nie może wywalczyć Grzegorz Krychowiak, którego dziś znów prawdopodobnie ujrzymy wśród rezerwowych. Na pocieszenie Polak otrzymał kilka dni temu nominację do Drużyny Roku UEFA, jednak aby nie było to ostatnie wyróżnienie w jego karierze, powinien dosyć poważnie przemyśleć swoją przyszłość na Parc des Princes.\nOgromna przyjemnosc bycia czescia tej druzyny ?⚽?? #uefa pic.twitter.com/IQB76wkl85\n— Grzegorz Krychowiak (@GrzegKrychowiak) November 22, 2016\nOstatni mecz w koszulce PSG Krychowiak zaliczył 1 listopada, a rywalem mistrzów Francji było FC Basel. Szwajcarzy ulegli wówczas swoim francuskim przeciwnikom 1:2, a zwycięską bramkę Thomasa Meuniera nominowano do miana gola kolejki. Ostatecznie Belg przegrał tę rywalizację ze swoim starszym rodakiem – Vadisem Odjidją-Ofoe, ale w przeciwieństwie do Legionisty, zapewnił swojej drużynie wygraną, jednocześnie sprawiając, że sytuacja w tabeli podopiecznych Ursa Fischera stała się skomplikowana. Przed meczem w Sofii obie ekipy mają na koncie zaledwie po jednym punkcie i już dawno porzuciły marzenia o zawojowaniu Ligi Mistrzów na wiosnę. Nadal jednak mogą myśleć o podboju Ligi Europy, a kluczowe w realizacji tych pragnień będzie dzisiejsze zwycięstwo. W swoich ligach drużyny z Bazylei i Razgradu są hegemonami – na krajowym podwórku nie przegrały meczu od kilku miesięcy, jednak nie przekłada się to na razie na wyniki w Champions League. Minimalnym faworytem wydaje się być Łudogorec, który u siebie jest groźny dla każdego rywala i sprawił problemy znacznie wyżej notowanym Arsenalowi oraz PSG. Helweci mogą mieć również w pamięci złe wspomnienia z poprzedniego wyjazdu do Bułgarii, gdy w sezonie 2014/15 ulegli Orłom na stadionie imienia Vasila Levskiego 0:1.\nGrupa B już przed startem rozgrywek wyglądała na jedną z najbardziej wyrównanych i jak dotąd znajduje to swoje odzwierciedlenie w rzeczywistości. Jedyną odstającą drużyną jest Dynamo Kijów z zaledwie jednym punktem w dorobku. Ukraińcy mają już tylko teoretyczne szanse na zajęcie trzeciego miejsca i awans do Ligi Europy, a dzisiaj jadą jak na ścięcie do Neapolu. Włosi po dwóch zwycięstwach na początku nieco wyhamowali – w obu spotkaniach przeciwko Beşiktaşowi udało im się wyrwać zaledwie punkt. Dzięki dobrej postawie Turcy mocno zbliżyli się do podopiecznych Maurizio Sarriego w tabeli, więc motywacji nie powinno gospodarzom zabraknąć. Nadzieją dla wicelidera ukraińskiej ekstraklasy – podobnie jak dla większości rywali Napoli w ostatnich tygodniach – może być brak Arkadiusza Milika. Polak w pierwszym meczu pomiędzy tymi drużynami strzelił dwa gole, a jego kontuzja wyraźnie pokrzyżowała plany Sarriemu. 57-letni szkoleniowiec jak dotąd nie jest w stanie znaleźć skutecznego antidotum na nieobecność snajpera, więc wyniki Partenopeich nieco się pogorszyły. Dynamo wydaje się być jednak idealnym rywalem na przełamanie w Champions League i każdy inny wynik niż zwycięstwo gospodarzy będzie zaskoczeniem.\nArek Milik has begun running on a treadmill again just 35 days after Napoli confirmed he'd ruptured his ACL.\nGreat news. pic.twitter.com/SabtnVoNGp\nNa wpadkę wicemistrzów Italii liczą natomiast dwie inne ekipy, które zmierzą się w tej grupie – Beşiktaş i Benfica. Ich mecz rozpocznie się nieco wcześniej, bo już o 18:45, a to ze względu na różnicę czasową w Stambule. Spotkanie nad Bosforem zapowiada się na wyrównane, z lekkim wskazaniem na mistrzów Turcji, który na własnym stadionie nie przegrali od lutego. Czarne Orły dobrze radzą sobie w lidze, gdzie zajmują pozycję wicelidera, jednak jeszcze lepiej w swoich rodzimych rozgrywkach prezentuje się Benfica, która przewodzi stawce w portugalskiej ekstraklasie. Podopieczni Ruia Vitorii kilka dni temu rozgromili w pucharze Portugalii Maritimo aż 6:0. Zwycięstwo na Vodafone Arenie zapewni Lizbończykom awans do fazy pucharowej.\n? Os números da goleada! #SLBxCSM pic.twitter.com/j7C79tseqV\n— SL Benfica (@SLBenfica) November 19, 2016\nW grupie C najciekawiej zapowiada się starcie Borussii Mönchengladbach z Manchesterem City. Z pozoru faworytem są Anglicy, którzy w pierwszym meczu ze Źrebakami wygrali aż 4:0. Tylko zwycięstwo może przedłużyć szanse podopiecznych André Schuberta na awans do dalszych gier, więc ze strony gospodarzy należy oczekiwać dużej determinacji. Na niekorzyść Gladbach przemawia jednak niezbyt dobra w ostatnim czasie forma, czego efektem dwie porażki z rzędu w Bundeslidze i spadek na trzynastą pozycję. W Champions League ekipa z Borussia Park potrafi jednak postawić się wyżej notowanym przeciwnikom, o czym przekonały się choćby Barcelona czy Juventus. Podopieczni Pepa Guardioli, po zwycięstwie z Barceloną trzy tygodnie temu, są w sporym gazie i dzisiejszy triumf zapewni im wyjście z grupy. Die Fohlen muszą szczególnie uważać na Yayę Toure, który po niespodziewanym powrocie do składu Obywateli w weekend strzelił dwa gole Crystal Palace i pokazał, że nie zapomniał, jak się gra w piłkę na wysokim poziomie.\nInteresujące rzeczy na pewno wydarzą się również w Glasgow, gdzie Celtic podejmie Barcelonę. Szkoci będą chcieli nawiązać do poprzedniego meczu obu drużyn na tym stadionie, kiedy pokonali Dumę Katalonii 2:1, mimo że mieli jedynie 11% procent posiadania piłki! Zdjęcia ze statystykami tego spotkania natychmiast obiegły świat i stały się symbolem teorii, że nie zawsze wygrywa drużyna, która stwarza podczas gry więcej sytuacji. W piłce liczy się przede wszystkim skuteczność, a tej piłkarzom Barcelony nie zabrakło w pierwszym meczu z Celtikiem. Powtórzenie wyniku 7:0 wydaje się mało prawdopodobne, zwłaszcza.że podopieczni Luisa Enrique wykonali już podstawowy cel, jakim było wyjście z grupy. Być może szkoleniowiec Blaugrany da szansę występu kilku rezerwowym, gdyż w tym momencie nieco ważniejszy jest niedzielny wyjazdowy mecz ligowy ze spisującym się świetnie w ostatnim czasie Realem Sociedad. Po remisie w ostatniej kolejce z Malagą Katalończycy tracą już do liderującego Realu Madryt cztery punkty, więc na kolejne straty nie mogą sobie pozwolić. Jakakolwiek zdobycz punktowa może natomiast przybliżyć The Bhoys do upragnionego celu, jakim jest w tej chwili dla mistrzów Szkocji awans do Ligi Europy.\nReal life #FIFA !! #haha #FIFA17 #PlayersLounge #Barcelona #messi #Neymar #Suarez #Celtic pic.twitter.com/5uGeCPALuz\n— Players' Lounge (@_playerslounge) November 9, 2016\nNajwcześniej w środowy wieczór na boiska Ligi Mistrzów wyjdą piłkarze FK Rostów i Bayernu Monachium. Ten mecz rozpocznie się bowiem już o godzinie 18, a piłkarze z Bawarii mają do pokonania ponad 2000 kilometrów! Po porażce w drugiej kolejce z Atlético podopieczni Carlo Ancelottiego nadal tracą do Rojiblancos trzy oczka, więc wydaje się, że kwestia pierwszego miejsca w grupie D rozstrzygnie się w ostatnim, bezpośrednim meczu na Allianz Arenie. Aby tak się jednak stało, Bayern powinien szybko otrząsnąć się po sobotniej porażce z Borussią Dortmund i zdobyć komplet punktów w Rostowie. Ekipa z Rosji zdołała w tym sezonie urwać u siebie punkty PSV, a także powalczyć z bandą Simeone, jednak przeciwko Gwieździe Południa bardziej prawdopodobny wydaje się rezultat z pierwszego meczu tych drużyn, kiedy to w Monachium gospodarze wygrali 5:0. Carlo Ancelotti znowu liczy na skuteczność Roberta Lewandowskiego, który w ostatnim spotkaniu LM w Eindhoven swoimi dwoma golami zapewnił Bawarczykom niezwykle ważne zwycięstwo.\nAuf zum vorletzten @ChampionsLeague-Gruppenspiel. ➡ 2095 Kilometer trennen München und Rostov. ✈ #ROSFCB #UCL pic.twitter.com/GjWniw6X5q\n— FC Bayern München (@FCBayern) November 22, 2016\nMistrzowie Niemiec z pewnością tym razem będą ściskać kciuki za swoich niedawnych rywali z Holandii, którzy jadą do Madrytu na mecz z Atlético. Podopieczni Philipa Cocu nie mają z Estadio Vicente Calderón najlepszych wspomnień, gdyż to właśnie na tym stadionie odpadli w poprzednim sezonie Champions League przegrywając w rzutach karnych. PSV nie ma jednak w swoim składzie Cristiano Ronaldo, który po sobotnich derbach Madrytu nadal śni się obrońcom Atlético w najgorszych koszmarach. Trzy gole Portugalczyka sprawiły, że podopieczni Diego Simeone ponieśli sromotną porażkę i teraz będą chcieli zmazać plamę z derbowego starcia. Rywal jest zdecydowanie łatwiejszy, jednak zarówno doświadczenia z poprzednich rozgrywek, jak i obecnych pokazują, że wynik wcale nie musi być oczywisty. Atlético wygrało bowiem w pierwszym meczu na stadionie Phillipsa tylko 1:0, a przecież Andrés Guardado nie wykorzystał wtedy rzutu karnego dla gospodarzy. Holendrzy radzą sobie w tej edycji Ligi Mistrzów słabo i mają na koncie zaledwie jeden punkt, ale na pewno zrobią wszystko, by w Madrycie poprawić swój dorobek. Wówczas do ostatniego meczu fazy grupowej z Rostowem, decydującego o kwestii gry na wiosnę w Europa League, Boeren przystępowaliby z korzystniejszej pozycji.\nGALLERY ?: Atlético host PSV on Wednesday but will it be as dramatic as their #UCL meeting in Madrid in March – https://t.co/68lDyc2hYN pic.twitter.com/s8hxKDqAgz\n5. kolejka Ligi Mistrzów Ancelotti Arsenal Atletico Atletico Madryt Barca Bawarczycy Bayern Bayern Monachium Benfica Beşiktaş JK Blaugrana Borussia Mönchengladbach Celtic Champions League Dynamo KIjów faza grupowa LM FC Barcelona fc basel FK Rostów Gladbach Lewandowski Liga Mistrzów LM ludogorets Łudogorec Razgrad Manchester City Napoli Paris Saint-Germain PSG PSV PSV Eindhoven Rojiblancos The Bhoys The Citizens zapowiedź 5. kolejki LM\nDrużyna Pawła Kieszka mierzy w awans. Świetna postawa polskiego bramkarza w Córdobie\nKto ustrzeli koronę króla strzelców we Włoszech? Rywalizacja dopiero się rozkręca!


Przedmiotem socjologii są zjawiska i procesy zachodzące w różnych formach życia zbiorowego.\nTermin „socjologia”wprowadził w 1827 roku August Comte. Wcześniej używano takich terminów jak: „filozofia społeczna” i „fizyka społeczna”.\nzbiorowości np. grupy społeczne, zawodowe\nsocjologia pracy i przemysłu\nSocjologia współpracuje z naukami:\nNauka – w znaczeniu treściwym to system uzasadnionych pojęć, twierdzeń, hipotez, które powstały w wyniku działalności badawczej.\nWarunkiem, który musi spełniać każda dyscyplina by ją można było uważać za naukę jest:\nposiadanie wyraźnie wyodrębnionego i celowego przedmiotu badań\noperowanie określonym systemem pojęć, aby w sposób logiczny i spójny przedstawiać określone problemy\nokreślenie własnych metod badawczych\nstworzenie teorii powstałej w procesie badawczym\nSocjologia znajduje się na niskim szczeblu naukowości, ponieważ:\nMa krótką historię, więc nie rozwinęła się w pełni naukowej wiedzy o metodach i technikach gromadzenia danych.\nPrzedmiot badań socjologii napotyka wiele utrudnień w procesie poznania.\nBrak jej jednoznacznej terminologii oraz posługiwanie się pojęciami wieloznacznymi i często zapożyczonymi z innych dyscyplin.\nBrak precyzyjności w formułowaniu definicji i ogólnych twierdzeń.\nPodstawowe orientacje teoretyczne w socjologii:\norganizatorsko - tehniczna\nDziały przedmiotu badań socjologii:\nprocesy i zjawiska społeczne\nTeoria struktur społecznych – wskazuje ogólne zasady i prawidłowości budowy grup i innych zbiorowości społecznych.\nTeoria zmian społecznych – opisanie przebiegu procesów, budowy i funkcjonowania grup, klas, warstw.\nTeoria zachowania się jednostek – ustala ludzkie relacje na bodźce zewnętrzne.\nTeoria zachowania się zbiorowości – bada reakcje klas ludzkich.\nPierwsi przedstawiciele socjologii:\nSocjologia - Bezrobocie