Archiwum Historii Mówionej - Kalina Eibl\nNazywam się Kalina Eibl, urodziłam się 2 czerwca 1939 roku w Warszawie.\nProszę powiedzieć, kim pani była w czasie Powstania.\nKim? Dzieckiem, dzieckiem, które z mamą schroniło się w sierocińcu sióstr urszulanek na Tamce.\nProszę opowiedzieć na początek, jak wspomina pani okres dzieciństwa wojennego?\nZ tego okresu zostaje na pewno wspomnienie długotrwałej choroby. Nie, jeszcze chyba pierwsza gwiazdka – dzieciom zostają w pamięci obrazy – pierwsza gwiazdka, kiedy miałam dwa lata. Z tego okresu zachowała się jeszcze książka „Baśnie Braci Grimm”, które dostałam od ojca chrzestnego. I to, co zapamiętałam (malutkie dziecko, ale gaduła, bardzo wcześnie zaczęłam mówić, czytano mi dużo książek), to było dwanaście paczek. Dwanaście od dużego pudła tak zwanej małej krawcowej i dom malutkiego, w którym nie pamiętam, czy był naparstek… W każdym razie paczek było bardzo dużo. Książkę tę (po fatalnej odnowie introligatorskiej do tej pory jest u mnie, jeszcze chyba została we Włoszech) zapamiętałam dlatego, że te przedmioty mi towarzyszyły potem i to, czego małe dziecko nie pamięta, to jakby było nagrywane w mojej pamięci przez rodziców. Po tym był długi okres choroby, prawie rok choroby. Po anginie dostałam zapalenia stawów i po nim zapalenie wsierdzia. To wydawałoby się, że w okresie okupacji było straszne, bo dostęp do leków, dostęp do lekarzy był trudny, ale uratował mi życie decyzją bardzo prostą, to znaczy, że dziecko nie może spuszczać nawet nogi z łóżka przez rok, żydowski lekarz, doktor Goldberg. Aspiryna i to pozostanie w łóżku uratowały mi życie, a ten długi pobyt w łóżku sprzyjał też temu, że wcześniej zaczęłam czytać, bo kiedy ojca nigdy nie widywałam prawie, wpadał do domu…\nProszę powiedzieć, w jakiej rodzinie pani się wychowała, kim byli rodzice?\nMama zrobiła seminarium nauczycielskie w Zgierzu, ale była przedtem uczennicą w liceum Żmichowskiej, do którego ja potem wróciłam, i potem u zmartwychwstanek, a ostatni [etap] (dlatego że mam zdjęcia z balu maturalnego mamy) właśnie w Zgierzu. Potem z tego okresu przetrwały przyjaźnie, wieloletnie mamy przyjaźnie, stąd kontakt mój był i opowieści trwały w domu o wszystkim, co się działo przed i w czasie wojny. Zawsze wspominano mi o tym, bo trudno dziecku… Mam zdjęcia… Moje takie zachowanie, które mamę czasem… Mama drętwiała, bo jadąc tramwajem, ponieważ ja byłam typ taki nordycki, czysto nordycki, więc jadąc, oficerowie niemieccy, czy w pociągu, czy w tramwaju, dawali cukierki, zagadywali… Odpowiadałam wtedy, że mama mi nie pozwala rozmawiać z Niemcami. Może to ten wygląd nordyckiego dziecka rozbrajał, może ta moja szczerość.\nA proszę powiedzieć, tata czym się zajmował?\nOjciec po szkole Wawelberga pracował w fabryce u Szpotańskiego jako konstruktor. Stąd pierwsze zamieszkanie po ślubie rodziców to było na ulicy Paca w nowym budynku, z którego została mi szafka nocna. Mieszkanie od razu w pierwszych dniach września spłonęło, po pierwszych bombardowaniach. I rodzice przeprowadzili się na Wiatraczną, do malutkiego wynajmowanego mieszkania. Prawdopodobnie cała ta moja epopeja powstaniowa nie byłaby taka istotna, gdybym została na Pradze. Ale po tej długiej chorobie dziecko przeżywało bardzo każde wyjście mamy, która musiała zdobyć jej jaką taką żywność. Ojciec rzadko się pokazywał, tym bardziej że ze względu na nazwisko Niemcy nalegali, żeby zapisał się na listę folksdojczy. Uratowało go, tak jak wiele, od tego kroku, niechęci, a prawdopodobnie i wczesnego wywozu do obozu to, że w Wawelbergu skończył konstrukcję kolei, wagonów, motorów kolejowych i zatrudniono go na WKD (czy EKD wtedy się chyba nazywało) jako motorniczego. Mam gdzieś jeszcze, w którymś z albumów, zdjęcie ojca z tego czasu i zostało zdjęcie z jego kenkarty. Ale rzadko się pojawiał w domu, żeby też nie narażać nas. Mama wyjeżdżała, zostawiając mnie zamkniętą w mieszkaniu i obłożoną książkami. Książki towarzyszą mi przez całe życie.\nPotem… To był pierwszy mój spacer, kiedy wstałam z łóżka, pierwszy spacer bez wózka. Jeżeli jeździłam do cioci, która mieszkała koło fabryki Społem, przy Czerniakowskiej… Już teraz nie ma śladu po fabryce, do niedawna jeszcze trwały kamienice przy rogu Szarej, blisko kościoła Świętej Trójcy, w którym byłam chrzczona, stąd był chrzest w kościele Świętej Trójcy. I ten pierwszy mój spacer. To było przepiękne popołudnie. Pojechałyśmy „dziewiątką” w Aleje i spacerkiem szłyśmy do dziadków, którzy mieszkali… Znaczy babcia, bo dziadek już nie żył na Przyrynku. Wstąpiłyśmy do księgarni na rogu Królewskiej (ta księgarnia ku wielkiemu mojemu zaskoczeniu została zastąpiona teraz browarem czy browarnią czy czymś, a długo trwała jako księgarnia) i mama, żeby nagrodzić ten mój wytrawy spacer, bo przeszłyśmy już cały nowy świat, wstąpiłyśmy i dostałam „Lokomotywę” Tuwima i „Tańcowała igła z nitką” Brzechwy. Dlaczego pamiętam o tym, bo może w dalszym ciągu do tego wrócę. Dlatego że te książki przetrwały ze mną Powstanie i potem stały się przedmiotem rodzinnych i towarzyskich anegdot, bo wygłodniałe w końcu dziecko sprzedało (sprzedaż była symboliczna) „Tańcowała igła z nitką” za kawałek kiełbasy.\nW momencie… Nie pamiętam (bardziej mylą się w tej chwili opowieści mamy i przyjaciół z moimi wspomnieniami) momentu wybuchu Powstania. Godzina „W” zastała nas wychodzące z księgarni. Ponieważ od razu zaczęła być według opowiadań mamy ostra strzelanina, pobiegłyśmy w kierunku tramwaju czy autobusu, czyli w kierunku Alej Jerozolimskich. Mama chciała dostać się do domu. Niemniej jednak już koło Tamki był duży popłoch i wciągnięto nas do bramy, do kamienicy istniejącej niedaleko, jeszcze do tej pory, tuż przy właśnie ochronce, w której sierocińcu sióstr urszulanek… W tej chwili sierociniec zamieniony jest na hostel. Dwie kamienice przedtem wciągnięto nas do bramy i pierwszą noc spędziłyśmy w mieszkaniu państwa Wrońskich. Dlaczego dziecko pamięta takie [momenty]? Bo pierwszy i ostatni dzień w życiu zjadłam kotlet, befsztyk z koniny. Jako że w rodzinie tradycja i kawaleryjska i sama od dziecka kocham wszystkie zwierzęta, to sama myśl o zjedzeniu mięsa z takiego szlachetnego zwierzęcia… Ale powiedziano mi o tym potem. Mięsko było smaczne. Następnego dnia, ponieważ pozostawanie już w budynku prywatnym nie miało sensu, przeprowadzono nas do sióstr i tam przetrwałyśmy do kapitulacji Powstania.\nZ tego okresu pamiętam... Nie pamiętam warunków mieszkania, może dlatego że to były pokoje, no sale tak jak są w ochronce, w sierocińcu. Pamiętam szare, krzątające się siostrzyczki i pamiętam msze, które odprawiał późniejszy biskup płocki, wtedy był kapelanem i odprawiał msze. Zapamiętałam wtedy: „Boże coś Polskę”.\nMama była sanitariuszką, mama i jej przyjaciółka, Roma Kowalska, której córki podam pani telefon – właśnie przetrwałyśmy Powstanie razem z nimi. Państwo Kowalscy to była rodzina żydowska, ale on, berlińczyk, po wspaniałym… który był przed wojną… nie wiem, jak to się nazywało, prokurent czy dyrektor handlowy, nie wiem, rodzaj [fabryki] Ursusa… Był po studiach w Berlinie, mówił wspaniałą niemczyzną, płynną, taka że… Blondyn, może nie rzucał się w oczy, ale jego niemczyzna w wielu przypadkach ratowała zarówno siostry, jak [i cywili]. Bo flaga czerwonego krzyża na dachu niczemu nie [pomagała], rzucano bomby, pociski zapalające, tak że mama była zabiegana z Romą, bo musiały ratować budynek, musiały zajmować się też, pomagać siostrom i przynosić rannych, bo od razu w podziemiach, tam gdzie odprawiane były msze, siostry zorganizowały szpitalik polowy. To sprawiało kłopoty, bo jednak te patrole niemieckie wpadały. W pewnym momencie wydarzyło się, że z ulicy przyniesiono niemieckiego młodego żołnierza czy oficera, nie wiem, już tego nie pamiętam. Pamiętam tylko, bo to dziecku zostaje w pamięci, że miał odłupaną tylną część czaszki. Niemniej jednak żył i w momencie kiedy wpadli Niemcy, ponieważ był ratowany przez siostry, to dało to znowu jakiś moment oddechu.\nPrzychodzili też Powstańcy. Ciocia przez pocztę powstańczą nawiązała kontakt ([to znaczy] mamy rodzona siostra, która została na Czerniakowie), przekazywała listy. Przynosili je młodzi chłopcy, synowie przyjaciółki cioci, którzy niestety po wojnie za udział w Powstaniu byli prześladowani. Wiem to z opowieści matki, która przychodziła do nas. Jeden zginął w niewiadomych okolicznościach, tuż po wojnie. Drugiemu udało się uciec przez zieloną granicę. [Nazywali się] Naumowscy. Gdzieś mam archiwum, ich zdjęcia, w każdym razie kumy, czyli ich matki, mam nawet… Sądząc z nazwiska też nie była aryjką, a jednak jakoś przetrwała. Chronili przyjaciele. To była kamienica, tam gdzie mieszkała ciocia i jej przyjaciele, byli bardzo zżyci i solidarni. Poza tym działała do ostatniej chwili fabryka Społem, która jeszcze po wojnie istniała. Tak że dużo było takich elementów, że… no, była żywność dostępna. Ciocia wysyłała nam przez Powstańców paczki. Kanałami też przyszła (już w ostatniej chwili) Powstania siostra, szwagierka Romana Wionczka, autora, moim zdaniem najwspanialszego filmu o Powstaniu Warszawskim. Ona przyszła z sześciotygodniową córeczką, przyszła kanałami ze Starego Miasta do Śródmieścia. Potem… Wiem o tym wszystkim dobrze i to mi wraca w pamięci, bo moje trzy panie bardzo się przyjaźniły po wojnie, utrzymywały kontakty, aż do wyjazdu Wionczków, najpierw do ONZ-u, a potem do Meksyku.\nA czy miała pani jakieś wieści o tacie?\nW czasie Powstania nie miałyśmy żadnych wieści. Dopiero potem, długo po wojnie, drogą PCK, doszła do nas wiadomość, że został zabrany i wywieziony do obozu. Ale myślę, że to mogło się zdarzyć tutaj, nie pamiętam tego dobrze. Musiałabym jeszcze sprawdzić w dokumentach, które ma brat, czy to się zdarzyło tuż przed Powstaniem, czy w pierwszych dniach Powstania. W każdym razie został wywieziony do obozu koło Hanoweru i zatrudniony w fabryce, tam była chyba fabryka Messerschmitta. Wiem o tym, bo pojechałam… Wiem dokładnie, bo z obozu zostały różne pamiątki po ojcu. Niechętnie opowiadał o wszystkim, opowiadał raczej o takich momentach, które wywoływały chęć do przetrwania, miedzy innymi w baraku, w którym mieszkał, mieszkał z nim Beniamino Gigli. Ponieważ cała rodzina, z tradycji miała kontakt z Teatrem Wielkim, z operą, wtedy Niemcy pozwalali mu śpiewać. Sami słuchali. Ten wspaniały tenor. Jego głos był ponad wszystkie, zresztą to był już koniec wojny i Niemcy już czuli, że muszą zacząć normalnieć. W każdym razie ci, którzy pracowali. To nie był obóz koncentracyjny, to był obóz pracy. Potem ojciec został i pracował jako nauczyciel dla wyzwolonych polskich pracowników, wywiezionych na roboty Polaków, młodzieży. Stąd mam pamiątkę. Wydawnictwo „Pana Tadeusza” z dedykacją od uczniów.\nJeśli chodzi o Powstanie, to dotrwaliśmy tam. Pamięć dziecka ma migawki. Wiążą się na przykład z pożarem klasztoru sióstr szarytek, które było naprzeciwko, po drugiej strony Tamki, zresztą tam jest do tej pory. Tam było przedszkole. Kiedy zrzucono bomby zapalające, mama i Roma biegały, aby ratować, siostry wyprowadzały dzieci, ale ratowano wszystko to, co można było uratować. Niewiele, trochę jedzenia, trochę zabawek. Stąd historia misia. Z takich dzieci z zewnątrz, poza uratowaniem dzieci z przedszkola sióstr szarytek, byłyśmy trzy dziewczynki, z ulicy jakby wzięte. To była Antolka Kowalska, Krysia Gawrońska i ja. Byłam, mimo że po przebytej chorobie, jedyną zdrową dziewczynką, to znaczy chodzącą. Antolka była po Heine-Medina, okupacyjnej Heine-Medina, wiec miała krótszą nóżkę i utykająca była, o ile to było możliwe, była wtedy na wózku. A Krysia leżała, bo była, już nie pamiętam, czy po zapaleniu opon mózgowych, [w każdym razie] leżała cały czas. Kiedy mamy przybiegły z tym koszem zabawek… „Co jest najlepszą przytulanką? Miś!” I były trzy misie, poza zabawkami, które zostały rozdzielone. Największego, mruczącego misia dostała ta najsłabsza. Antolka dostała takiego dużego puchatego, który jeszcze gdzieś przewija się na zdjęciach, a ja dostałam najmniejszego. Z tym że chyba nie było histerii na ten temat, dlatego że mama mi wytłumaczyła, dlaczego. Te nauki pozostały na całe życie. [Przekonanie], że nie można ani być zawistnym, i że trzeba zrozumieć, że musi być jakaś kompensata. Zawsze trzeba wyrównywać rachunki z przeznaczeniem, ja byłam w końcu, o dziwo, tym najsilniejszym dzieckiem. Jeszcze o tym świadczy, że dożyłam już takiego wieku i w dość dobrej formie. Szare komórki przetrwały jakoś.\nI zabawna historia. Pamiętałam to przez całe życie, bo z natury jestem niejadek. Teraz już po mnie tego nie widać, ale od sióstr szarytek mamy przyniosły mąkę. [My dzieci] przyzwyczajone do takiej ochronkowej zalewajki, to znaczy kostka czarnej mąki i na wodzie troszkę cebulki, zaciereczki – została moją ulubioną zupą. I przyniosły białą mąkę. Więc dla tych najsłabszych dzieci zrobiono kluski, lane kluseczki. Nie chciałam tknąć. Nie chciałam tknąć, bo wydawały mi się obrzydliwe. Nagle po takiej normalnej zupie, gdzie wiedziałam, z czego się składa, to był taki niepotrzebny luksus.\nPamiętam biednych chłopców, których przynoszono. Bo czasem wychodziłyśmy na ulice, jak była taka cisza chwilowa. Nie mogłyśmy [wciąż przebywać w środku], to było dużo nas dzieci w tym, i pozwalano nam wychodzić, oczywiście pod opieką mamy albo siostry Szczepańskiej, naszej ukochanej mateczki. Nadzwyczajna.\nSiostra Szczepańska to jest osobny rozdział. Mam jej zdjęcie, wystarczy popatrzeć na tę ciepłą, uśmiechniętą buzię. Długi czas utrzymywaliśmy (rodzice) po wojnie towarzyskie kontakty we Wrocławiu z jej siostrą rodzoną, a potem jeździliśmy czasem do Słupska. Była w Słupsku przełożoną zakonu. Nie zdążyłam z mamą pojechać do księdza Wosińskiego do Płocka i tego bardzo żałuje. Myślę, że Antolka potrafi o tym opowiedzieć, bo ona była z mamą w Płocku.\nPotem, potem były ciężkie ostatnie dni, czuło się napięcie. Organizowano naszą wyprowadzkę. Tak jak wiem, Niemcy z łaską pozwolili na opuszczenie Warszawy, z tym że jechałyśmy etapami. To była straszna podróż do Zakopanego. Do pociągu wsadzono nas dopiero w Ożarowie. Nie pamiętam, już jakimi środkami lokomocji [tam dotarłyśmy]. Z tego okresu pamiętam, bo to było bardzo ważne dla mamy, że Roma, którą zabrano, bo nie to, że pozwolono siostrom wywieźć wszystkich, pozwolono… Tego nie wiem dokładnie, bo mamy nie opowiadały. Teraz, jak obejrzałam film „La Vita è bella”, który dostał Oskara, zrozumiałam, dlaczego chroniono dzieci przed okropieństwem wojny. Starano im się wytłumaczyć, nie aż tak jak pokazał Benigni, tak przesadnie, to nie była zabawa. Niemniej jednak nie nastawiano nas do całego tego okropieństwa, które się toczyło. Chroniono nawet… Nawet wiadomość przyniesiona przez Powstańców, co się dzieje z rodziną, była odczytywana radośnie, a nie z przerażeniem. Potem urwał się kontakt mamy z siostrą, ale spotkały się z Romą Kowalską, która (nie wiem dokładnie, dlaczego) znalazła się w Pruszkowie. Może ją zabrali Niemcy już w trakcie tej naszej wędrówki do Ożarowa… Nie pamiętam w tej chwili. Była ranna, dostała odłamkiem i ponieważ Niemcy nie pozwalali zabierać rannych, tylko zgromadzili na obozie. To był obóz taki na dworcu w Pruszkowie, taki obóz… Jak go określano? Stamtąd wyłapywano Żydów i jeszcze ostatnie transporty… Obóz przejściowy. A część osób zatrzymywano. Niektórych udało się ratować. Z tym że wszyscy starali się na dworcu przekazywać wiadomości. Wiedzieli, ci z Warszawy, szukali i ciocia, która nie znała Romy, ale wiedziała, od Powstańców, którzy przychodzili, szukała po prostu. I znalazły się na dworcu w Pruszkowie. Potem stamtąd ciocia trafiła do Skierniewic, a my z Ożarowa pojechałyśmy już pociągiem z całym sierocińcem do sióstr, do Zakopanego, do domu pod Nosalem.\nWładysława. Władysława, Władeczka.\nZanim jeszcze zapytam, o pobyt w Zakopanym, proszę powiedzieć, jak zapamiętała pani żołnierzy niemieckich. Bo wspomniała pani, że właśnie w tym okresie jeszcze przedpowstaniowym raczej spotykała się pani z pozytywnym poje ściem.\nPrzychodziły patrole, ale nigdy nie wchodzili do środka budynku. Tu, dopóki w pewnym sensie siostry i pan Kowalski, który tą swoją berlińską niemczyzną potrafił wyjaśnić funkcję, którą [pełnił sierociniec], wtedy kiedy w szpitalu leżał ich oficer. Ale myślę, tak sądzę, że to uratowało losy przed wywiezieniem nas wcześniej i dopiero w dniu kapitulacji, po kapitulacji wywieziono. Ta wędrówka przez Ożarów była straszna, bo to jedyną radością była wiadomość, że ciocia żyje. Ta ukochana starsza siostra mamy, która ją wychowywała, i że Roma się odnalazły, ale dziecku zostało wspomnienie czesania gęstym grzebieniem i wszy, i pluskwy, które nas żywcem pożerały, bo spałyśmy na siennikach rzuconych na podłogę i to było straszne. Codziennie siostry prowadziły rygor, ale to było okropne. Do końca życia, jak słyszę, że pojawiają się w szkole wszy, to wspominam to jako jedno z najgorszych wspomnień. Tym bardziej że miała wtedy długie blond włosy i czesanie, to też nie było przyjemne. Potem Zakopane już było…\nA jak długo trwała ta podróż? Mówiła pani, że etapami.\nPotem nas wsadzono w pociąg i ten pociąg jechał z postojami. To, co było okropne, bo to były wagony takie towarowe, to też ta podróż była… Ale to już zatarło się we wspomnieniach, do tego nigdy nie wracałyśmy. Mama nie chciała wracać do takich okropnych wspomnień. Pamiętam pobyt pod Nosalem, bo przetrwał kawałek skałki w domu przez wiele lat. Tam oczywiście już było trochę życie spokojniejsze, już wojna zbliżała się ku końcowi. W każdym razie Niemcy tam nie wstępowali. Siostry miały zamknięty swój dom i te pierwsze, jak już… Ale tam, tam właśnie dotarł do nas pan Kowalski, Jan Kowalski. Bo potem, tego już nie pamiętam i nigdy… Proszę sobie wyobrazić, że my nawet nigdy nie mówiliśmy, jakie było prawdziwe nazwisko państwa Kowalskich. Nigdy na ten temat nie rozmawialiśmy. Wiedziałam wszystko o rodzinie, kim byli, natomiast nigdy nazwisko nie… [Środowisko] pana Kowalskiego w ostatnim czasie prawdopodobnie też pomagało, bo siostra jego była przyjaciółką Eleonory Roosvelt. To była rodzina, która miała jakieś [wpływy], ale nie na tyle silne, żeby mógł wyjechać w czasie [okupacji]. Zresztą chora Antolka też nie była łatwa do jakiegoś wyjazdu przed wybuchem Powstania. Nie ułatwiała tej sytuacji. I Zakopane. Pan Kowalski zawsze przypominał mi: „Kalusiu, pamiętasz, jak sprzedaliśmy »Tańcowała igła z nitką« za kawałek kiełbasy w Zakopanym?”. I to przetrwało bardzo długo. Pan Jan był zresztą… Mam jego zdjęcie z wnuczką i chciałabym, żeby to zdjęcie przetrwało, bo był naprawdę uroczym człowiekiem. Po wojnie we Wrocławiu mieszkaliśmy… Znaczy mama, jak to już czas, muszę troszeczkę…\nJak długo państwo mieszkaliście w Zakopanym?\nDo stycznia. I w końcu stycznia, po wyzwoleniu Warszawy już wróciłyśmy. Z tym że przyjechałyśmy najpierw do Skierniewic, bo ciocia utknęła w Skierniewicach. Ze Skierniewic też mam migawki, niezbyt miłe. Tym razem dotyczyło to wojska radzieckiego. To znaczy witani przedstawiciele, na pewno entuzjastycznie witani przez mieszkańców. Dziecku skojarzyły się ze śmiercią ukochanego psa ciotki, białego gryfona, który wpadł pod czołg. To nie była niczyja wina, niemniej jednak obraz długo został. Z domu wyniosłam oprócz miłości do książek, sztuki, bezgraniczną miłość do zwierząt. Tak że ten obraz utkwił na lata. A innych takich to nie, bo to było… Rodzice potem mi tłumaczyli, że to był wynik… Bo było trzeba było wszystko chować, jak wpadali. Byli głodni i zmarznięci, wracali. Oni jechali na Berlin wtedy. Byli głodni, wpadali. Jednak Skierniewice miały zaplecze wiejskie, więc już łatwiej było. Poza tym panie piekły chleb, był zawsze chleb. Już było łatwiej o żywność. Ale to już było właśnie po wyzwoleniu Warszawy. I ja zostałam z ciocią w Skierniewicach i mama z ciotką pojechały na pierwszy [wyjazd do Warszawy]. Znaczy ja zostałam z ciocią, one na zmianę jeździły do Warszawy, żeby mnie nie zostawiać samej. I zaraz w pierwszych dniach po wyzwoleniu, czyli w ostatnich dniach stycznia, pamiętam, że miały zrobione oficerki, przez szewca, oficerki. Opowiadały, że Wisła była ścięta lodem. Na Pragę szły na piechotę, bo o transporcie to nawet by nie było mowy. Na Pradze była rodzina mamy, która przetrwała na Pradze. Tak że te pierwsze wyprawy… Warszawa wyglądała tak jak ją pokazywałam przez wiele lat, w różnych krajach Europy. Morze ruin.\nPani się dziwi, że… To są wspomnienia, przez które zawsze trę te mokre miejsce w oczach, poruszają. Widziałam płaczące królowe, jak oglądały film o zniszczeniu Warszawy. Bo to już była inna moja rola, inne miejsce w Warszawie. Miałam przyjemność oprowadzać przynajmniej żony albo i głowy państw z żonami i widziałam łzy toczące się po policzkach, w Muzeum Historycznym. Wystawa o zniszczeniu i odbudowie Warszawy, która projektowałam, objechała… Zresztą scenariusz robiłyśmy z panią Grażyną, z moją asystentką z wydziału, a potem przyjaciółką, która do tej pory jest, ale ona przeszła inną drogę, bo ona przeszła Syberię. Miałyśmy polskie rodaków rozmowy. Już jako studentka i jako przyjaciółka spotykałyśmy się. Ona mi opowiadała o Syberii, o Kazachstanie, o ojcu, który zginął w Katyniu, a ja opowiadałam [o Powstaniu]. Stąd były żywe te wspomnienia. To, co dziecko zapamiętało z Powstania, dlatego nigdy nie zapadło to tak w zupełne zapomnienie.\nW każdym razie styczeń, jak przyjechałyśmy, mama musiała zorganizować jakieś lokum, żeby przywieźć mnie. I ponieważ wuj został zastępcą starosty Mokotowa i zamieszkaliśmy na Mokotowie, na ulicy Willowej, […] ta część Mokotowa ocalała, podobnie jak ten budynek. Na szczęście dla warszawiaków, ale nie była to chwalebna rola tych budynków. W nich mieszkali po prostu oficerowie niemieccy, szczególnie gestapo upodobało sobie Puławską, mieli blisko na Szucha. Mieszkania były znakomite. W okresie międzywojennym przepiękna architektura z lat trzydziestych, wielkie mieszkania reprezentacyjne. Tak samo wyglądała Willowa, cała ta pierzeja Willowej ocalała. Zamieszkałyśmy. I mama [była] już w kontakcie z przyjaciółmi z Powstania, namówiono ją na wyjazd do Wrocławia. Tam zaczęło powstawać nowe życie i trzeba było… Tu była spokojna o dziecko, które było pod opieką ukochanej siostry, a tam młoda, dwudziestoośmioletnia wtedy kobieta, odważnie pojechała na tak zwane Ziemie Odzyskane. Myślę, że to był niezwykle dla mamy… Mam zdjęcia. Jest zawsze uśmiechnięta. To były młode osoby, nawet Miłosz o tym pisał. Entuzjazm po wojnie był tak silny, że zacierał najgorsze wspomnienia. Ludzie odnajdywali się, odnajdywali rodzinę, odnajdywali przyjaciół i o ile Warszawa to było jedno gruzowisko, gdzie nawet odnalezienie fragmentów piwnicy, jakiegoś domu, czy ocalałego piętra, wygrzebywanie z pod gruzów fotografii, jakiegoś małego przedmiotu, który ocalał, stłuczonej filiżanki, to były wyprawy. Wielkie wyprawy. No niestety w dużym stopniu [mieszkańców] wyprzedzali szabrownicy, tak że wiele rzeczy, które ktoś podejrzał, gdzie były chowane, nie odnaleźli. Ciocia nic nie odnalazła. Ale znalazły się po wojnie prawie bez niczego.\nA jak mama z tatą się odnaleźli?\nPrzez PCK. Pierwsze wiadomości do mamy dotarły chyba pod koniec 1945 roku. Po prostu poszukiwał. Przede wszystkim ruszył się konsulat włoski, gdzie brat rodzony ojca pracował w izbie handlowej, włosko-polskiej. I w RAS-ie, czyli ta Riunione Adriatica di Sicurtà, oni się zwrócili, poszukiwali stryja, a stryj niestety nie żył. Zginął w czasie powstania. Po wojnie to pamiętam, bo już po powrocie ojca była ekshumacja z mogiły zbiorowej i jest pochowany teraz na Powązkach razem z ojcem. Babcia też była ranna. Babcia mieszkająca na Starówce została ranna i to bardzo przyspieszyło [odejście]. Umarła zaraz po wojnie, pod koniec 1945 roku. Nie była dobrze leczona. Stryj natomiast trafił do… Najpierw z ulicy ściągnęli go przyjaciele do domu na Freta, potem tam już nie przeżył. Nie wiemy dokładnie, czy był zastrzelony, dobity, bo to nie było rozstrzelanie, razem z pacjentami, z rannymi, z personelem szpitala Świętego Ducha czy w kościele garnizonowym. Potem już nikt z osób, które były przy chowaniu… nawet nie było nazwisk. Odnajdywali rodziny, odnajdywały po zachowanych szczątkach w tych zbiorowych mogiłach na Starym Mieście.\nA czy pani sama była świadkiem w okresie Powstania zbrodni wojennych popełnionych przez Niemców?\nTo już zbrodnią było to, że rzucali pociski zapalające na obiekt chroniony przez Międzynarodowy Czerwony Krzyż. Wszystkie obiekty szpitalne teoretycznie powinny być chronione. Sierocińce, zakony. Przecież główna mateczka przełożona, święta Ledóchowska, była w Wiedniu. To już było po niemieckiej stronie, nie były w stanie uchronić. Zresztą spłonął klasztor Szarytek. Zbrodnie… Nie byłam świadkiem, ale myślę, że chroniono nas po prostu, [świadkiem] rozstrzeliwań. Przynoszono tylko rannych z ulicy. Przynoszono.\nWspomniała pani też o kontakcie z żołnierzami radzieckimi. A czy oprócz Niemców i właśnie tych żołnierzy miała pani kontakt z przedstawicielami innych narodowości uczestniczących czynnie lub biernie w okresie powstania?\nNie. Z żołnierzami radzieckimi to już po wyzwoleniu Warszawy. Natomiast tutaj wyłącznie Niemcy i przychodzący kanałami Powstańcy.\nA proszę jeszcze powiedzieć, u sióstr urszulanek panowała dyscyplina, ale czy pamięta pani, jak spędzała pani czas wolny, jeśli możemy o takim mówić.\nSiostry prowadziły zajęcia. To była ochronka, więc były zajęcia szkolne. Większość tych sióstr była wykształcona, miała studia skończone, one były zawodowymi nauczycielkami. Poza tym urszulanki tym się charakteryzują, że to jest taki zakon bardzo działający wśród ludzi. To nie jest… One nawet w swoim stroju są bardzo skromne. Wystarczy spojrzeć, tam koło pana jest zdjęcie, leży chyba pod misiem, mateczki Szczepańskiej. Uśmiechnięte, skromniusieńkie, w czepeczkach z białym tylko rąbkiem. To co fascynowało, to biel ich rąbków w czepeczku. I szare fartuszki. One były takie mróweczki, takie boże robotnice. Zresztą nie pamiętam żadnego momentu surowości z ich strony. Były same pogodne, ciepłe i pomagały nam, chroniły przed wszystkim, Czasem dzieci są krnąbrne, wyrywały się spod opieki, to ciekawość tego, co dzieje się na ulicy. Na pewno nie było łatwo utrzymać dzieci takich jak ja. Byłam zawsze ciekawa, chowana wśród dorosłych, więc chciałam uczestniczyć w tym wszystkim, ale mama chroniła. Poza tym lęk o mamę. Jak one biegały zbierać rannych czy przynosiły, to drżałam i dopiero jak widziałam, że wraca. Stąd te msze poranne i wieczorne były bardzo ważne dla nas.\nWspomniała pani, że wielką miłością są książki, a czy w tym okresie u sióstr urszulanek były jeszcze jakieś formy życia kulturalnego?\nNie. Była cisza, która obowiązywała z wielu względów, bo szacunek dla rannych czy chorych w szpitaliku. Chyba byłyśmy prowadzone w sposób taki, że potrzebny był… Nawet chore dziewczynki, takie jak Antolka, ta słabsza, która była rozkapryszoną pannicą, bo chowana w dobrych warunkach, mimo tej choroby, która dopadła ją chyba w 1943 roku, tak że to nie była [lekka choroba], nie było wtedy szczepionki jeszcze. Tak że to i tak był cud, że miała jeszcze jedną nóżkę. Zresztą potem zaczęły się gehenny dla niej, prawdopodobnie o tym opowie, ile przeszła operacji tuż po wojnie i kiedy to… Ale wtedy była po prostu mało ruchliwą, a ponieważ była moją przyjaciółką, więc ja też byłam przy niej. I ta przyjaźń przetrwała bardzo [długo]. Chodziłyśmy razem do szkoły. […]\nA jeszcze zanim przejdę do okresu już powojennego, to gdyby pani miała powiedzieć, jakie było najgorsze wspomnienie z Powstania?\nNajgorsze… Ten pierwszy moment biegu, ucieczki z Nowego Światu to nie był dla mnie [najgorszy]. Był dla mamy na pewno ciężki, bo dziecko po ciężkiej chorobie mogło nie wytrzymać takiego biegu, a o tym żeby wzięła mnie na ręce, to było za trudne. Już miałam pięć lat, a ona była drobniutką, szczupłą osobą. Myślę, że to co utkwiło w pamięci, to ten ranny z odsłoniętym mózgiem. Tego nie zapomnę nigdy… Lęk o mamę, biegającą za każdym razem. One cały czas były w akcji, Nie nazywały się sanitariuszkami, bo one nie należały, nie miały żadnych… Nawet przyjście chłopców z AK z Czerniakowa to była radość. To była wiadomość, że żyją. Tak że to nie był dramatyczny moment dla dziecka. To była ciekawość. Dziecko jest ciekawe przede wszystkim.\nA najlepsze wspomnienie? Czy jest takie?\nZ okresu samego Powstania? To najlepsze to chyba właśnie sam nastrój, który panował w ochronce. Ciepło, ludzkie ciepło, które tam panowało. Odwaga księdza, śpiewy, odprawianie mszy. I to utkwiło we mnie na całe życie. Trudno, nie można mieć dobrych, poza wiadomościami o tym, że ktoś żyje, że toczą się walki. Dochodziły też wiadomości o chwilowych zwycięstwach Powstańców, ale to były momenty radości, które też nie pozwalały na… Jeden był chyba moment, kiedy wybiegliśmy na ulicę, bo była nadzieja, bo Niemcy się wycofali, bo koncentrowali się w Śródmieściu, wokół PAST-y, tam gdzie tracili pozycje. To były takie momenty, kiedy na Tamce panował względny spokój. Przyjemne… Mnie się wydaje, że zostawiło… Zawsze coś pozytywnego w walce jest. Pozostawia przyjaźnie, pozostawia nieprawdopodobny podziw dla matki, nieprawdopodobny. I wielka miłość, która przetrwała do jej wczesnej śmierci i może to wywołuje to załamanie się głosu. Ale potem nastąpiły chwile, które… To też dało Powstanie. Właśnie te przyjaźnie przerodziły się w późniejszą chęć odbudowy. Wiem, że już jako troszkę większa dziewczynka, zresztą poszłam do szkoły od razu w lutym.\nA gdzie pani się uczyła?\nNa Puławskiej, mieszkając na Willowej z ciocią wtedy, bo mama pojechała sama na Ziemie Odzyskane. Państwo Kowalscy też pojechali tam, bo w Warszawie nie mieli kogo szukać, będąc pochodzenia żydowskiego. Nikt nie przeżył z ich najbliższych osób, oni cudem przetrwali, więc nie mieli czego szukać w Warszawie i dlatego wyjechali w pierwszych dniach po wyzwoleniu, czyli już w kwietniu, po upadku Berlina, po kapitulacji Niemiec. Ale też wtedy dużo ludzi wyjeżdżało przez zieloną granicę. Wrocław przyciągnął, Wrocław był kontynuacją jakby tych wojennych przyjaźni. Mama zamieszkała na Karłowicach i to był taki… Oni wszyscy byli dość młodzi. Rodzice Antolki byli trochę starsi, ale to trzydzieści parę lat, to jeszcze byli młodzi ludzie. Oni zaczynali wszystko organizować i to było dla nich wspaniałe.\nA kiedy mama powróciła?\nMama, jak tylko można było ruszyć, ale ja pierwsze miesiące zostałam z ciocią. W lutym poszłam do szkoły, bo na Puławskiej, ponieważ przetrwały budynki przy Puławskiej, powstała prywatna szkoła pani Zawadzkiej. I ona też się wiąże… Wspominam, ale… Mam przyjaciółkę, przyjaźń nasza przetrwała właśnie od tej drugiej klasy, bo poszłyśmy do drugiej klasy. Miałam 6 lat, niecałe, jeszcze nie miałam 6 lat i poszłam od razu do drugiej klasy. Bo dzięki chorobie znakomicie czytałam. Pisałam gorzej, ale to mi zostało. Bazgrzę, nie robię błędów, ale bazgrzę okropnie.\nA potem jak potoczyła się pani edukacja?\nPotem to już chodziłam w kratkę. Bo potem jak mama znalazła pracę we Wrocławiu… Pierwsza praca to była… Założyli redakcję Czytelnika. To zabawnie brzmi w tej chwili, ale właśnie państwo Kowalscy, potem pani Szymańska, która nie tak dawno umarła, która była instytucją koło Sejmu… Była instytucją, chyba rok temu zmarła. […]\nChciałam zapytać jeszcze o pani edukację. Wspomniała pani o przygotowywaniu już później wystawy dla Muzeum Historycznego. Chciałam zapytać o szkołę średnią, studia…\nSzkoła podstawowa to była w kratkę, bo byłam przez jakiś czas wrocławianką. Tak że mam świadectwa jeden rok w Warszawie, jeden rok we Wrocławiu. Pod koniec 1946 roku wrócił ojciec z Niemiec, zamieszkał we Wrocławiu z mamą. Już mama tam mieszkała, więc wyremontowali drugą połowę bliźniaka i wydawało się, że nareszcie osiedli, po tylu latach, razem. W 1947 toku urodził się mój brat. I to były lata tam, myślę, że raz, że też więzi takich… Jeżeli pokażę zdjęcia potem, z tego pobytu… Moje przyjaźnie były zawsze entuzjastyczne, dlatego że dom był przyzwoity, duży i rodziny, które się przyjaźniły, czy przed wojną i odnalazły tam na tych ziemiach odzyskanych, czy poznały się w trakcie tworzenia jakby Wrocławia, przyjaźnie, nie pamiętam, żeby z okazji jakichś imienin czy świąt… Święta były zawsze na zmianę, któraś rodzina organizowała. Przy stole siadało dwadzieścia osób. To było normalne. Na szczęście ocalały porcelany, których nie zdążyli wywieźć Niemcy, i na targach [można było kupić], bo część wywozili szabrownicy, ale coś tam zostało w domach, trochę zostało rzeczy, nie ma co się łudzić. Były to poniemieckie rzeczy, niemniej jednak były.\nAle państwo potem wróciliście do Warszawy?\nW 1950 roku. Pod koniec 1950 roku. To była jedna ze smutnych historii, dlatego że potem narastał… To pamiętam z moich pobytów wrocławskich. Były momenty przyjemne, komunia u franciszkanów. Ale naprzeciwko kościoła u franciszkanów na ulicy Kasprowicza była komenda radziecka. Mama wracała z centrum… Dojeżdżały pierwsze tramwaje albo jakieś okazje takie… Wbrew pozorom odrodzenie miasta zaczyna się od arterii. Arteria to jest komunikacja, Wrocław miał niesamowitą komunikację miasta i pierwsze, co zaczęto, to remontować tramwaje, jakikolwiek transport samochodowy. Samochodów nikt nie miał wtedy. Pan Kowalski miał jeden z pierwszych, jakiegoś takiego opla kadeta chyba. Taki, którym jeździł zresztą chyba cały czas swojego zamieszkania we Wrocławiu, zabawnego takiego, z lat trzydziestych czy dwudziestych, takiego z trąbką. Mama z pętli tramwajowej musiała [wracać] na piechotę, to było około półtora kilometra przez Kasprowicza, i przechodziła przed komendą. To nie było… Ci biedni żołnierze, bo ja nazywam ich biednymi w końcu, bo oni byli wiecznie pijani. I drżałam o każdy mamy powrót do domu, jak byłam we Wrocławiu. W Warszawie było spokojniej, w Warszawie była entuzjastyczna atmosfera odbudowy, ale tam to mieszkanie w dobrych warunkach wiązało się też z ciągłym lękiem. Mama wracała późno.\nAle właśnie to, co zawsze ze wzruszeniem wspominam, że pierwsza rzecz, o której ludzie myślą w takich chwilach, to redakcje, politechnika i uniwersytet, i zaczęli przypływać profesorowie z Lwowa, z Warszawy. Szwagier mamy przyjechał do Wrocławia, ale od razu wyjechał do Dzierżoniowa, bo przecież trzeba było konstruować radioodbiorniki. I po prostu to już jest dzieciństwo, ale to dzieciństwo nie jest nieszczęśliwe. Miałam chwile lęku, szkoła była też w takiej starej niemieckiej szkole i była dobrze zorganizowana. Mama dbała o to, żebym przede wszystkim uczyła się języków. Jak tylko przyjeżdżałam, to miałam prywatne lekcje francuskiego i angielskiego. Dbano o to, żeby jak najmniej… żeby zatrzeć dzieciom przynajmniej…\nJak państwo wróciliście do Warszawy, to zmierzamy już do tych czasów studiów…\nTak. Powrót do Warszawy był o tyle trudny, był wymuszony lękiem, który narastał po 1949 roku. Atmosfera we Wrocławiu zaczęła być bardzo niepewna. Niektórzy, którzy nie mieli do czego wracać, zostawali. Mama, która miała ukochaną siostrę jako oparcie, tęskniła za nią bardzo. Poza tym mały Mikołaj, o ile na początku łatwiej było o jakąś pomoc, to już potem trudniej się zaczęło. Zaczęły się trudne [czasy]. Ojciec nie był partyjny.\nA gdzie tata pracował po wojnie?\nPo wojnie miał wiele zleconych projektów, tak że te pierwsze lata po przyjeździe… Przyjechał w końcu 1946 roku. Brat się urodził dosłownie zaraz, ku krytyce rodziny, bo ojciec wyjechał, przyjechał bardzo wyniszczony i że to dziecko będzie napiętnowane takim… Ale byli młodym małżeństwem i w końcu… To też była radość. Jakieś spotkania. Ojciec pracował, robił projekty i pracował przy odbudowie fabryki wodomierzy we Wrocławiu. Browar wrocławski odbudowywali. Pamiętam to, bo z okazji różnych świąt czy imienin przyjeżdżały całe skrzynki piwa. Bo to wszystko rusza, życie rusza w zabawny sposób, ale czasem zupełnie nie raz nieracjonalny.\nW Warszawie było o tyle spokojniej. Byliśmy, mieszkaliśmy w domu, który został zasiedlony przede wszystkim przez urzędników państwowych, lekarzy, tak że to nie… Na ulicy Puławskiej te domu, w których w czasie okupacji mieszkali Niemcy, zostały oddane przedstawicielom rządu polskiego. Tak że to zaczęła być dzielnica taka elitarna. Na pewno dobrze chroniona, tak jak teraz myślę, ale nie wiem, bo do czasów pójścia do liceum byłam odprowadzana do szkoły przez ciocię. Nigdy nie miałam swobodnych takich… Nie byłam dzieckiem z kluczem na szyi. Rozpieszczano mnie. Może chcąc zrekompensować. Brat chorował stale, więc musiał jeździć na kurację do Rymanowa. Jego życie się wiąże, dzieciństwo, z Rymanowem. A ja taka z tą moją kratką. Kratka była o tyle ciekawa, bo przyjeżdżałam i szkoły były… Zmieniał się nastrój w szkołach. Bo chodziłam do szkoły, w której było… Już nie mówię o prywatnej szkole, z której mam przyjaźnie, które dotrwały do dzisiaj. Ale tamte różne, osiemdziesiąta piąta, Benito Juáreza, potem była, chodziłam przez jakiś czas do RTPD i się zmieniały nastroje. To dziecko przeżywa. Raz dzieci żydowskie musiały wychodzić z klasy, bo były lekcje religii, potem odwrotnie. To do nas docierało. Mama była w trójce klasowej. Po przyjeździe już w 1950 roku, jak przyjechaliśmy na stałe do Warszawy, mama od razu, ponieważ była młodą i energiczną osobą, została wybrana do trójki klasowej rodzicielskiej. I wiem, bo jeszcze miałam gdzieś pisma, które pisała, w obronie nauczyciela, który nie wstawał, bo śpiewano jakąś sowiecką piosenkę, jakiś hymn… Albo z kolei… I to musiała ta trójka klasowa interweniować. Na szczęście, tak jak powiedziałam, bo ja wiem, na szczęście.. Bo to mi potem zaważyło na moich dalszych losach… Tam chodziły różne dzieci. Dzieci prostych mieszkańców i dzieci elity politycznej i kulturalnej. Pamiętam mamy akcje. Chodziłam do szkoły z Maszą Piotrowską. Jej matka Rosjanka była towarzyszką Ludwika Perskiego. I mama zawsze starała się, będąc osobą absolutnie niezaangażowaną politycznie, ale potrafiącą, mającą niesłychaną umiejętność nawiązywania kontaktów z ludźmi, była zawsze… Starała się być w trójce po to, żeby chronić. Żeby do dziecka, które przeżyło wojnę, nie docierały takie konflikty polityczne, a w każdym razie nie taka ich drastyczna forma. I tak musiałam wysłuchiwać, ponieważ nasze mieszkanie na Willowej było dużym mieszkaniem, to stało się też takim kołchozem, punktem przejściowym dla rodziny, znajomych. Stale jacyś przyjeżdżali kuzyni, znajomi i dziecko wysłuchiwało wszystkich opowieści.\nA proszę powiedzieć, bo powolutku będziemy zmierzać do końca, gdzie pani studiowała i jak wyglądało życie zawodowe?\nLiceum skończyłam znakomite, Narcyzy Żmichowskiej. Mama była zadowolona, bo kiedyś poszła, jeszcze przed śmiercią dziadka, bo potem musiała… Zmieniły jej się losy po śmierci dziadka, bo już była chowana przez starsze siostry i bardzo była szczęśliwa. Trudno mi się było dostać, bo byłam dwa lata wcześniej. Mimo że byłam dobrą uczennicą, nawet bardzo dobrą, to co roku mama musiała występować o zgodę, żebym przeszła do następnej klasy. Mama sama wyglądała jak dziewczynka, więc egzamin wstępny do… Całe życie bez przerwy byłam egzaminowana, dlatego że i z klasy do klasy, do liceum musiałam zdawać egzamin. Mamy potem śmiały się, bo mama była drobna jak dziewczynka i jak podglądała mój egzamin wstępny, to któraś z profesorek, zresztą one mi opowiadały, pociągnęła ją za włosy: „Dziewczynko! Nie wolno podglądać!”, ona mówi: „Ja jestem mamą!”. Zresztą nasze stare profesorki w liceum nigdy nie mówiły do nas per „ty”. Panna, panienka… Dziewczynki to już było bardzo pieszczotliwe.\nPoszłam do liceum w 1951 roku. W okresie najgorszego… To znaczy nie. Jeszcze pierwszy rok był… Śpiewałyśmy i wisiały krzyże w klasach i śpiewałyśmy: „Kiedy ranne wstają zorze” i „Dzięki Ci, Panie, za Twe hojne dary” na zakończenie lekcji, a potem zaczęło być gorzej. 1952 rok już był niedobry. Narastał już taki ostry stalinizm. W domu były rozmowy, przychodziły przyjaciółki mamy, bo a to mąż siedział w celi śmierci… Chodziłam do liceum z taką miłą panną, której dziadek był jednym z tych oficerów, którzy bez wyroku… Oddano żonie tylko zegarek… Nawet dokumentów chyba nie oddano. I o tym już wiedziałyśmy, bo już dziecko dwanaście lat czy trzynaście to o tym wszystkim wie. Zaaresztowano naszą wicedyrektorkę, panią Landy, która była członkiem AK. Za AK ją aresztowano. Pędzono nas na pochody pierwszomajowe jako przodownice nauki. Ja byłam małym „i”, a córka jednego z ministrów była dużym „I”, taka dorodna Litwinka, o dwie klasy ode mnie starsza. Wszyscy mówią: „Nie powinnaś się przyznawać”, ponieważ byłam najmniejsza w szkole, to dostąpiłam zaszczytu, w czasie pochodu pierwszomajowego, żeby mnie podniesiono na ramionach i wręczyłam bukiet róż towarzyszowi Bierutowi. Powinno się może nie wspominać, ale to trzeba wspominać, bo to też to dziecko przeżywało wszystko. Bo to już nie było dziecko, bo mam korespondencję z tego okresu, na zeszytach nabazgraną. Dyskutowałyśmy na temat Arystotelesa i o bardzo poważnych rzeczach. Miałyśmy wspaniałe profesorki.\nPotem na studia poszłam już… Pozornie niewybrana. Może to Powstanie mnie tak przygotowało, że zawsze z przeszkodami mieć tor, bo jako jedna z sześciu w liceum miałam dyplom, znaczy więcej dziewczynek miało, ale miałam z matury same piątki, od góry do dołu. Aż wstyd. Nudna taka matura.\nA jak to się stało, że później właśnie pani projektowała tę wystawę dla muzeum?\nPoszłam na Wydział Architektury. Jedyny wydział, na który musiałam zdawać trzydniowy egzamin. Ale to było jakieś takie… Stryj był architektem i to mnie zafascynowało. A potem szła na architekturę moja najlepsza przyjaciółka. Dostałam się na wydział. Może gdybym się nie dostała, to inaczej by się potoczyły moje losy. Skończyłam Wydział Architektury i zostałam jako asystent na wydziale. Wkrótce potem wygraliśmy międzynarodowy konkurs w Wenecji. To jeszcze mi przybliżało. Oprócz stryja, który mówił świetnie po włosku i który chował mnie w kulcie dla opery włoskiej, w ogóle dla Włoch.\nA ta wystawa?\nPotem wyjechałam do Włoch, bo zrobiliśmy projekt. Po konkursie byliśmy zaproszeni na zrobienie projektu i to był zespół z Katedry Urbanistyki. Potem pracowałam jeszcze. Między innymi robiłam odbudowę Torunia i takie projekty sanacji, w rocznicę kopernikowską. I potem, ponieważ zostałam zwolniona… Muszę o tym powiedzieć, bo to jest też historia, to dziecko powstańcze. Zostałam zwolniona z wydziału, ponieważ miałam kontakty z dyplomatami. Byłam zapraszana po prostu po tym konkursie, bywałam w ambasadach, jeździliśmy do Włoch, więc zaprosił mnie pan rektor i powiedział, że poproszono, żebym przestała prowadzić działalność dydaktyczną i że niestety muszę odejść z politechniki. To był moment trochę trudny. Trzy miesiące bałam się, że nikt nie będzie chciał zatrudnić osoby zwolnionej przez Urząd Bezpieczeństwa. No ale nie, jednak więzy przyjaźni, zaufanie… Trafiłam do biura naczelnego architekta, „pod blachę”. Najpierw na krótko, jako inspektor, a potem zostałam kierownikiem oddziału architektury. Właśnie jako kierownik oddziału architektury z panią Grażyną Lubą zrobiłyśmy… Miasto dostawało zaproszenia. Najpierw dostało zaproszenie w siedemdziesiątym piątym roku, bo miasto [niezrozumiałe] przyznało nagrodę miastu Warszawa za odbudowę i za ochronę zabytków. I tutaj się znalazłyśmy w doborowym [towarzystwie], bo z przewodniczącym Komisji Sztuki Eklezjastycznej we Włoszech i w takiej doborowej… Ale te premie w tysiąc dziewięćset siedemdziesiątym piątym roku otworzyły drogę do zaproszeń na wystawy o Warszawie. Wystawa pod tytułem: „Warszawa wczoraj i dziś” była prezentowana w kilku miastach włoskich, a potem już ostatnie moje prowadzenie wystawy to było w Helsinkach i w Sztokholmie. Były organizowane „Dni Warszawy”, przez urząd miasta, na zaproszenie burmistrzów miast, stolic. Z tym że we Włoszech była organizowana przez Towarzystwo Włosko-Polskie i jedna z takich bardziej znaczących była w Cassino, stąd była i oficjalna wizyta.\nWięc tak wystawa rzeczywiście się odbiła szerokim echem.\nTak. I wzruszała. Potem ostatnią o Warszawie robiłam w 1979 roku… W 1980 roku były Helsinki i potem w następnym roku Sztokholm…\nCzyli dzięki pani również Europa zobaczyła, jak wyglądała Warszawa…\nTo była duża praca. Dyrektor późniejszy, w zasłużony, mimo że czasem też, tak jak wszystkie osoby, które coś robią, spotykają się i z krytycznymi… Zastępcą dyrektora Wydziału Kultury w urzędzie był Waldemar Dąbrowski, późniejszy minister, dyrektor Instytutu Kinematografii, i te „Dni…” były po prostu dobrze zorganizowane. Szczególnie te Helsinki, Sztokholm, to nawet chyba do Sztokholmu pojechał ówczesny prezydent miasta Jerzy Majewski. Powiedział, że był bardzo szczęśliwy, bo były to bardzo piękne dni. To były koncerty, tydzień „Dni Warszawy”. I zawsze wzruszał. Udało mi się wypożyczyć z Muzeum Historycznego jedną kopię filmu „A jednak Warszawa” i to wywoływało zawsze [wzruszenie].\nA poza tym miałam cudowne zdjęcia. Mam gdzieś jeszcze materiały, jeszcze znajduję scenariusz, ale to… To też jest dokument, który [może znaleźć się] w Muzeum Powstania Warszawskiego. Bo to, co się odradzało, to też było… I mam zdjęcia bardzo piękne, jeszcze z archiwów, już nieżyjących fotografików, którzy… Nie było takich łatwych metod robienia. Robiliśmy ogromne fotogramy ze zdjęć na szkle, z negatywów szklanych… Proszę sobie wyobrazić widok Warszawy Kozerskiego, jedenaście metrów długości, taką panoramę prezentowałam. To wspaniałe były dni. I drugie takie zbliżenie Włochom ich rodaka, który nie miał szansy na działanie we [Włoszech], to był o Corazzim. Corazzi, który najwięcej stworzył w Warszawie. Tak że jak teraz przyjeżdżam, udało nam się jeden budynek z moim włoskim partnerem zawodowym zbudować, to on zawsze się cieszy, bo mówi, że tylu… rodzin włoskich – mu tłumaczę – było wiele. Krakowskie Przedmieście jest pełne włoskich nazwisk, Łazienki czy… Ale to te moje trzydzieści lat Włoch, bo ja trzydzieści lat jestem we Włoszech.\nWarszawa, 7 lutego 2013 roku\nKalina Eibl Stopień: cywil Dzielnica: Śródmieście Północne


Filip Komorski przedłużył konrtakt z tyskim GKS-em. – Tychy News\n2 czerwca 2020 1 czerwca 2020 Filip Komorski, GKS Tychy, Hokej, PHL, Stadion Zimowy\nNajskuteczniejszy polski zawodnik w zespole zostaje w Tychach. To będzie już jego szósty sezon w trójkolorowych barwach. Wczoraj Filip Komorski przedłużył kontrakt z Mistrzami Polski. Nowa umowa będzie obowiązywać do 30 kwietnia 2021 roku.\nTo nie były łatwe negocjacje, ale w końcu udało nam się dojść do porozumienia. Filip miał propozycje z kilku zagranicznych klubów, dlatego tym bardziej cieszymy się, że udało nam się zatrzymać go na kolejny sezon w Tychach. To bardzo ważna postać zespołu i zawodnik, który odgrywa w nim istotną rolę. Doskonale pamiętamy jego bramkę w finałowym spotkaniu przeciwko GKS Katowice, który dała nam Mistrzostwo Polski. W ostatnich dwóch sezonach również potwierdził wysoką formę i jestem przekonany, że w nadchodzących rozgrywkach Filip poprawi jeszcze swój dorobek punktowy – mówi Krzysztof Woźniak, prezes Tyski Sport S.A.\nW ubiegłym sezonie 28- letni zawodnik wystąpił w 49 spotkaniach. Zdobył w nich 20 bramek i zanotował 28 asyst. Napastnik rozegrał również wszystkie spotkania w Lidze Mistrzów (2G+1A). Dziś Filip Komorski wspólnie z drużyną rozpocznie przygotowania do nowego sezonu.\n← Rekrutacja do projektu „Młodzi robią Metropolię”.\nTyscy hokeiści rozpoczęli przygotowania do sezonu. →


Grafika - artykuły | Gazeta Pomorska\nDni Grudziądza. Niesamowita wystawa grudziądzkiej artystki Klary Stolp w muzeum [zdjęcia]\nW salach grudziądzkiego Muzeum im. Władysława Łęgi odbyło się uroczyste otwarcie wystawy retrospektywnej znanej grudziądzanki Klary Stolp. Wystawa to grafiki, rysunki i prace olejne, które koniecznie trzeba zobaczyć.\n17 czerwca 2017, 15:18\nrysunki i malarstwo klary stolp\nZachwyty nad Otwartą Strefą Twórczą w Grucznie\nTriumf Otwartej Strefy Twórczej. Zdobyli cztery międzynarodowe nagrody. Punktuje też gmina Świecie. Za to, że dostrzegła i wspiera grafikę.\n24 października 2016, 14:03\nJest nowa grafika promująca Toruń\n- Jest super - mówią jedni. - Po co kolejna grafika skoro Toruń ma już inne znaki graficzne? - odpowiadają przeciwnicy.\nZobacz linoryty i litografie w galerii Akcentu\nAutorami prac są Alicja Fuks i Michał Rygielski.\nW Toruniu staną bryły z grafikami Steinera\nFirma Hobby Robert Adamczyk z Solca Kujawskiego w 2008 roku ozdobiła Krakowskie Przedmieście w Warszawie. Tym razem przygotowują bryły dla Torunia.\n12 października 2010, 8:01\nInżynier z przeszyłością\nTrwa nabór do oddziału zamiejscowego Wyższej Szkoły Informatyki we Włocławku.\nInżynier z przyszłością\nToruński Ikar w nowej oprawie\nToruński Informator Kulturalno-Artystyczny "Ikar" wydawany przez magistrat zyskał nowy wygląd. Od lutego miesięcznik zyskał większy format i ma więcej stron.\nZobacz malarstwo i grafiki Bożeny Broniszewskiej\nWystawę znanej włocławskiej plastyczki, można oglądać do końca grudnia w filii nr 6 Miejskiej Biblioteki Publicznej przy. ul. Żytniej\nŚlad, znak i metafora, czyli wystawa grafik Płotkowskiego\n45. jubileusz pracy twórczej i 45 najlepszych grafik w wykonaniu jednego z wyróżniających się bydgoskich artystów. Wernisaż prac Łukasza Płotkowskiego już dzisiaj.\n17 listopada 2009, 20:15\nObrazy, plakaty i grafika. Przestrzeń emocji Jerzego Gurdy\nGaleria Kantorek zaprasza na kolejną wystawę w ramach cyklu prezentującego twórczość artystów z naszego regionu. Tym razem można oglądać prace Jerzego Gurdy.\n30 stycznia 2009, 22:25


Naturalna Dusza: Serum do twarzy Frank 'incense' Moringa od Zatik\nAmerykańska, naturalna marka Zatik, świętująca w tym roku 11-lecie istnienia, zaintrygowała mnie na początku grudnia ur. na tyle, że skusiłam się na aż dwa kosmetyki do pielęgnacji twarzy (czyt. Pomocna biedronka). Wybrane przeze mnie serum do twarzy Frank 'incense' Moringa to nowość marki.\nSerum pachnie subtelnie orzechami włoskimi. Zapach jest tak delikatny i mglisty, że czasem mam wrażenie, że serum jest bezzapachowe. Nie miałabym nic przeciwko, gdyby serum pachniało intensywniej, ale ta ulotność też mi nie przeszkadza.\nSerum Frank 'incense' Moringa jest doskonałym rozwiązaniem do pielęgnacji skóry, która nie lubi olejów w składzie ani alkoholu. W serum znajdziemy jedynie olejek esencjonalny Frankincense. Brak olejów w składzie jest spełnieniem marzeń skór tłustych i mieszanych, które unikają olejów. Mnie bardzo ucieszył fakt, że serum nie zawiera alkoholu. Im mniej alkoholu w składzie, tym lepiej dla mojej skóry.\nSerum jest idealne do walki ze zmarszczkami i dla dojrzałej skóry. Można go używać na dzień i na noc, a także o każdej porze roku. Pozwala skórze oddychać. Serum zawiera cenne antyutleniacze.\nW serum znajduje się m.in.: olejek frankincense, ekstrakt z Moringi olejodajnej (Moringa Oleifera), ekstrakt z kwiaty Spilanthes Acmella, ekstrakt z kwiatów Męczennicy Cielistej, ekstrakt z owoców borówki czarnej, ekstrakt z Ryżu siewnego, ekstrakt z liści melisy, aloes, witamina E.\nSerum ma bardzo wodnistą i rzadką konsystencję. Tak wodnista konsystencja to nie moje ulubione rewiry, ale w przypadku serum nie jest zaskoczeniem. Sera często są lekkie.\nSerum Zatik bardzo dobrze współgra ze innymi kremami. Nie roluje się pod kremem. Jest przyjazne nawet dla skóry wrażliwej. Nic nie podrażnia.\nSerum ma kolor brązowy. Szybko się wchłania w skórę, lecz zanim się wtopi w skórę pozostawia delikatną lepkość. Lepkość znika po pewnym czasie, a na jej miejscu pojawia się uczucie ściągania i napinania skóry. Efekt jest dość niespotykany i całkiem przyjemny.\nOpakowanie jest wygodne w użyciu, a szklana przezroczysta butelka pozwala kontrolować zużycie. Pompka działa bez zarzutu. Pompka daje się odkręcać i można wydobyć całą zawartość serum do ostatniej kropli. Papierowe opakowanie jest wykonane z papieru pochodzącego z recyklingu. Zatik nie tylko dba o zwierzęta, bo nie testuje na nich, ale też o środowisko naturalne.\nSerum jest mocno wodniste, więc ma średnią wydajność. Duża pojemność serum (50 ml) towarzyszy nam przez okres pięciu tygodni. Serum należy zużyć w ciągu 6 miesięcy od otwarcia.\nSerum ma jedną, niewybaczalną wadę. Nie jest dostępne na co dzień w Polsce. Można wzdychać tylko do sklepu TK MAXX. Być może kiedyś któryś sklep naturalny w Polsce zainteresuje się marką Zatik.\nSerum Zatik kosztowało 54,99 zł w sklepie TK MAXX. Cena regularna wynosi 92 z (24$).\nMoringa to świeżutka nowość marki obok Cherry blossom cleansing gel (50 ml) oraz Brightening organic serum tri-berries (50 ml). Pod koniec roku 2015 roku Zatik przedstawiła nowe cuda na targach Slow Money.\nMoja sucha nie walczy jeszcze ze zmarszczkami i daleko jej do miana dojrzałej, ale z wielką radością czerpała dobrocie z serum Frank 'incense' Moringa. Moja skóra polubiła serum, dzięki któremu nabrała witalności. Jeśli jeszcze spotkam serum Zatik na moim horyzoncie, to chętnie go przytulę i zabiorę do domu.\nSkład INCI: water (aqua), erythritol*, boswellia carterii (frankincense gum) extract*, moringa oleifera leaf extract*, spilanthes acmella (flower) extract*, passiflora incarnata (passionflower) extract*, vaccinium myrtillus (bilberry) extract*, oryza sativa (rice bran) extract*, xanthan gum, melissa officinalis (lemon balm) extract* gluconodeltalactone, aloe barbadensis (aloe vera) powder*, tocopherol (sunflower isolated vitamin E), boswellia carterii (frankincense) oil*\nPięknalia Blog 16.01.2016, 15:17\nchciałam je wziąć, ale oczywiście było bez opakowania, do tego otwarte i w 1/3 zużyte... ohyda.\nMiłosniczka Natury 16.01.2016, 16:29\nW moim TK MAXX takie niesmaczne widoki to na szczęście rzadkość. Serum Zatik godne polecenia.


Kredyty | zadoscuczynienie.net.pl\nCzy jest to konkurencyjna lokata?\nTa oferta rzeczywiście wyróżnia się na rynku, gdyż żaden inny bank nie oferuje w tej chwili tak wysokiego oprocentowania. W dodatku na lokacie możesz zdeponować aż 80 tysięcy, co przy oprocentowaniu w wysokości 4,5% po okresie 5 miesięcy da całkiem przyzwoite odsetki. Jeśli zatem jeszcze nie jesteś klientem banku, powinieneś rozważyć możliwość skorzystania z tego […]\n3 lipca 2017 Maciek 0 Comments\nDo kogo bank kieruje tę ofertę?\nJest to oferta skierowana tylko do osób, które nie korzystają jeszcze z usług banku. Bank zdecydował się na tak dużą promocję, żeby zyskać nowych klientów, których później będzie mógł namawiać do skorzystania z innych produktów. Bank obsługuje tylko zamożnych klientów, dlatego na lokacie możesz zdeponować jedynie tak dużą gotówkę. Jeśli zechcesz, możesz wraz z lokatą […]\n28 czerwca 2017 Maciek 0 Comments\nDepozyt 3,2% w skali roku bez wychodzenia z domu\nTę lokatę możesz założyć przez internet nawet wtedy, gdy nie korzystasz z żadnych usług tego banku i nie masz w nim założonego konta osobistego. Nie musisz go też otwierać przy zakładaniu lokaty. Środki o wysokości do 15 tysięcy możesz zdeponować na 3 miesiące na lokacie z oprocentowaniem 3,2% w skali roku. Musisz jednak pamiętać, że […]\n8 czerwca 2017 Maciek 0 Comments\nOprocentowanie 3% na nietypowym koncie oszczędnościowym\nKonto oszczędnościowe połączone z możliwością zarabiania to oferta dla tych, którzy chcą nie tylko zabezpieczyć pieniądze przed inflacją. Ta oferta to możliwość inwestowania w fundusze inwestycyjne. Połowa kwoty, którą wpłacasz wędruje na standardowe konto oszczędnościowe, a za drugą połowę zakupujesz jednostki funduszy inwestycyjnych. Do wyboru masz kilka rodzajów funduszy i różne możliwości inwestowania. Całość obsługujesz […]\n15 maja 2017 Maciek 0 Comments\nCzy konto oszczędnościowe to dobry sposób lokowania gotówki?\nTakie konto jest na pewno najbezpieczniejszym sposobem odkładania pieniędzy. Jest całkowicie darmowe, umożliwia zarządzanie finansami za pośrednictwem internetu. Zakładając taki rachunek masz stały i niczym nieograniczony dostęp do swojej gotówki – pieniądze możesz wypłacić w każdej chwili bez utraty odsetek. Możesz też skorzystać z możliwości szybszego zarobku, odkładając pieniądze na lokacie lub inwestując w fundusze […]\n6 kwietnia 2017 Maciek 0 Comments\nIle i w jaki sposób można zarobić na koncie oszczędnościowym?\nJeśli jesteś nowym klientem banku i zdecydujesz się skorzystać z oferty w okresie promocyjnym, oprocentowanie przez pierwsze 4 miesiące wyniesie 5% w skali roku. Jest to bardzo dużo, zważywszy na to, że stopy procentowe z każdym miesiącem maleją. Po upływie 4 miesięcy, oprocentowanie konta powróci do standardowej wysokości, czyli wyniesie 3,8%. Zaletą tego typu rachunku […]\n29 marca 2017 Maciek 0 Comments\nCzy da się zarobić 5% na koncie oszczędnościowym?\nKonto oszczędnościowe to jeden z lepszych i bezpieczniejszych sposobów lokowania gotówki. Pozwala nam nie tylko zabezpieczyć swoje finanse przed inflacją, ale jeśli dobrze wybierzemy, możemy nawet zarobić, w dodatku całkiem przyzwoicie. Jaka jest najlepsza na rynku oferta wśród kont oszczędnościowych? Jakie warunki trzeba spełnić, by założyć taki rachunek i zyskać 5% w skali roku? Sprawdziliśmy […]\n14 marca 2017 Maciek 0 Comments


Artykuły Archives - Art Office | Galeria sztuki on-line - sprzedaż obrazów i budowanie kolekcji.\nDlaczego właściwie warto inwestować w sztukę?\nDlaczego właściwie warto inwestować w sztukę? Rynek obrotu dziełami sztuki w Polsce nieustannie się rozrasta; co rok słyszymy o nowych rekordach padających na aukcjach sztuki, zaś kwoty, które inwestorzy i kolekcjonerzy gotowi są zapłacić za poszczególne dzieła, jak również cały przychód aukcji, przyprawić mogą o zawrót głowy. Perspektywa kolekcjonowania dzieł sztuki posiada w sobie […]\nRobert Motelski – malarz spokoju i nieskończoności\nRobert Motelski — malarz spokoju i nieskończoności Pejzaże Roberta Motelskiego podziwiającego je obserwatora zdają się wciągać w ogrom harmonijnej nieskończoności. Spokój i rytm natury stają się przewodnimi motywami w pracach, które zachęcają do kontemplacji prostoty zawartej w naturalnym porządku świata. Płaszczyzny obrazów rozpościerają się szeroko, tak szeroko jak tylko rozpościerać mogą się pasma górskie, lasy […]\nNOWOŚCI ! Obrazy morza w malarstwie Katarzyny Środowskiej i Marty Bileckiej.\nNOWOŚCI ! Obrazy morza w malarstwie Katarzyny Środowskiej i Marty Bileckiej. W galerii już są dostępne nowe obrazy Katarzyny Środowskiej i Marty Bileckiej – są to artystki, które swoją twórczość koncentrują na temacie morza i obecności człowieka. Wnikliwym okiem obserwują ten harmonijny świat niemal nieograniczonej przestrzeni, w którym zawsze odnajdziemy spokój i dobre wspomnienia. Obrazy […]\nTwórczość Igora Mitoraja, a rzeźba klasyczna\nTwórczość Igora Mitoraja, a rzeźba klasyczna W przeciwieństwie do wielu współczesnych artystów, Igor Mitoraj nie odszedł od sztuki figuratywnej. Głównym tematem jego rzeźb jest interpretowana, ciągle na nowo, figura ludzka, a także głębsze aspekty natury psychiki. Najbardziej charakterystyczne w jego twórczości, wydaje się być niewątpliwe nawiązywanie do sztuki i kultury starożytnej z kręgu śródziemnomorskiego. Jak […]\nNajcenniejsze dzieła sztuki w Polsce – zagraniczni mistrzowie.\nNajcenniejsze dzieła sztuki w Polsce – zagraniczni mistrzowie. Za dziełami sztuki znajdującymi się w zbiorach Polskich, zwykle kryje się zawiła historia przejęć, kradzieży i poszukiwań co związane jest z burzliwą historią wojen i okupacji naszego kraju. Szczególnie wyjątkowe koleje losu spotkały obrazy najcenniejsze z najcenniejszych, o których zdobyciu marzył każdy. Wiele obrazów zostało wywiezionych poza […]\nEdward Dwurnik – artysta, obserwator polskiej rzeczywistości.\nEdward Dwurnik – artysta, obserwator polskiej rzeczywistości. Edward Dwurnik jest osobistością i artystą niewątpliwie fascynującym. Niekiedy nie wiadomo czy bardziej odbiorców pociągały kontrowersje, które wzbudzał wokół swojej osoby, czy może twórczość, którą prezentował. Niemniej, wszystko co robił oraz tworzył Dwurnik, z całą pewnością złożyło się na jego niebywały sukces. Znamienna dla malarza, była wyjątkowo […]\nAnna Alicja Trochim – wizualna opowieść o świecie ukryta w abstrakcji geometrycznej.\nAnna Alicja Trochim – wizualna opowieść o świecie ukryta w abstrakcji geometrycznej. Twórczość Anny Alicji Trochim można zdefiniować jako abstrakcję geometryczną – jednak w jej wypadku sformułowanie to kryje w sobie wiele głębi, a owa geometria to jedynie jeden z kilku istotnych segmentów składających się na prace artystki. Zadziwiające może się wydawać, że obrazy tak […]\nJak zacząć kolekcjonować sztukę – krótki poradnik kolekcjonera\nJak zacząć kolekcjonować sztukę – krótki poradnik kolekcjonera Powodów dla których zaczynamy kolekcjonowanie różnorodnych rzeczy jest wiele. Wiele jest również rzeczy które można kolekcjonować. Jedną z nich są na przykład właśnie dzieła sztuki – obrazy. To niesamowicie bogaty rynek. Jest to też coś więcej niż tylko kupowanie. Przygoda kolekcjonera jest dla każdego. Osób indywidualnych czy […]\nRelacja twórcza między Stanisławem Bajem, a Urszulą Kałmykow- jak daleko pada jabłko od jabłoni?\nRelacja twórcza między Stanisławem Bajem, a Urszulą Kałmykow- jak daleko pada jabłko od jabłoni? W kręgach artystycznych (choć nie tylko) od wieków znana jest relacja mistrz i uczeń. Młodzi adepci wkraczając do pracowni wybranego artysty nauczali się nie tylko fachu, ale także poznawali szczególne cechy stylu uczącego ich twórcy oraz znamienne dla niego zabiegi artystyczne. […]\nMalarstwo polskiego pisarza Formisty – Stanisław Ignacy Witkiewicz\nMalarstwo polskiego pisarza Formisty – Stanisław Ignacy Witkiewicz Twórczość literacka Stanisława Ignacego Witkiewicza jest niewątpliwie jednym z przełomowych i znaczących momentów dla Polskiego ruchy awangardowego. Jest to też bezapelacyjnie literatura wartościowa dla każdego czytelnika ze wszystkich stron świata. Wartości i prawdy autora zaliczają się do tych uniwersalnych i ponadczasowych. Znaczna części kojarzy też fakt, […]\nartTV – współczesne malarstwo oczami współczesnego malarza\nartTV – współczesne malarstwo oczami współczesnego malarza artTV to projekt poświęcony sztuce, głównie malarstwu. Inicjatywa o tyle ciekawa, że twórca sam jest malarzem. Tomasz Pilikowski to absolwent warszawskiej ASP, który czynnie maluje, ale zajmuje się też sztuką konceptualną i performatywną. “Każdy ptak chciałby czasem zostać ornitologiem, a każdy malarz chciałby czasem pisać o sztuce. Nie […]\nUjęcia morza na przykładzie malarstwa Tomasza Kołodziejczyka, Marty Bileckiej i Kasi Środowskiej.\nUjęcia morza na przykładzie malarstwa Tomasza Kołodziejczyka, Marty Bileckiej i Kasi Środowskiej. Słusznym jest stwierdzenie, że ujęcia morza jako analiza malarska jest tematem popularnym i zaryzykować można nawet stwierdzenie, że jest bardzo często kolokwialnie mówiąc „oklepana”. Nie znaczy to jednak, że malarze powinni natychmiast zaprzestać i obrać sobie jakiś inny element pejzażu. Jak wiadomo powszechnie […]


» Ruszyła pierwsza w Polsce sprzedaż chłodu do mleczarni | Nowa Energia - Jedyny wortal energetyczny - Mariusz Marchwiak, Dorota Kubek S.C\nNews » Ruszyła pierwsza w Polsce sprzedaż chłodu do mleczarni\nRuszyła pierwsza w Polsce sprzedaż chłodu do mleczarni\n7 Wrz 2017 Możliwość komentowania Ruszyła pierwsza w Polsce sprzedaż chłodu do mleczarni została wyłączona\nVeolia rozpoczęła współpracę z Okręgową Spółdzielnią Mleczarską (OSM) Włoszczowa w zakresie dostaw chłodu, co jest pierwszym tego typu rozwiązaniem w polskim przemyśle mleczarskim.\nChłód, niezbędny w codziennej produkcji nabiału, od lipca bieżącego roku jest dostarczany do OSM Włoszczowa, jednej z największych spółdzielni mleczarskich w Polsce przez jedną ze spółek w Grupie Veolia – Veolia Industry Polska. Tzw. outsourcing chłodu jest pierwszą w Polsce i pierwszą tak innowacyjną usługą skrojoną na potrzeby branży mleczarskiej. Zgodnie z podpisaną w lipcu dziesięcioletnią umową, Veolia Industry Polska dzierżawi znajdujące się na terenie mleczarni instalacje chłodzące, stając się ich operatorem, dbającym o ich sprawne funkcjonowanie.\nWiosną tego roku Veolia zmodernizowała i wyremontowała instalacje chłodzące na terenie spółdzielni. Są one kluczowe dla spółdzielni mleczarskiej z punktu widzenia całego procesu produkcyjnego. To kolejny etap wieloletniej współpracy między Grupą Veolia z OSM Włoszczowa.\nW celu dostarczenia chłodu produkowana jest woda lodowa, potrzebna między innymi dla działów przerobu mleka. Schładzany glikol wykorzystywany jest natomiast do wychłodzenia magazynów nabiałowych oraz chłodni serów. W ramach podpisanej umowy Grupa Veolia dostarczy OSM Włoszczowa wodę lodową oraz schładzany glikol, które wytwarzane będą w zmodernizowanych i obsługiwanych przez Veolię instalacjach.\n– Jesteśmy dumni z tego, że jako jedna z pierwszych firm w Polsce wprowadzamy tak innowacyjne rozwiązania dla branży spożywczej i tym samym wspieramy polski przemysł mleczarski. To znaczący krok w kierunku rozwoju Grupy Veolia.,Proces produkcji wymaga ściśle określonych warunków chłodniczych. Wiemy, że musimy być gotowi na 100 procent, by spełnić wysokie wymagania, jakie stawia przed nami ten projekt – mówi Andrzej Szymanek, prezes zarządu Veolia Industry Polska.\nGwarancja 10-letniej odpowiedzialności za wszystkie znajdujące się na terenie mleczarni instalacji chłodzących\nStała i dostępna bezpośrednio na miejscu dostawa chłodu do fabryki\nModernizacja istniejącej instalacji chłodniczej, a więc korzyści finansowe dla klienta\nDzierżawa i całościowa obsługa instalacji chłodniczych\nRedukcja kosztów produkcji.\nRozwiązania: Outsourcing dostaw chłodu poprzez:\nModernizację oraz dzierżawę instalacji chłodniczych\nBezpośrednią i odbywającą się na miejscu obsługę instalacji.\nŹródło: Grupa Veolia w Polsce\nWpis został opublikowany 7 Wrz 2017 w następujących kategoriach: News, Technologie. Możesz śledzić komentarze przez RSS. Komentowanie i korzystanie z trackbacków zabronione.


Best day of my life! | Globtrek.pl\nPosted on 11 kwietnia 2016 by Andrzej\nTemp. – ciepło!\nDystans: kilka razy 30 metrów w górę!\nSpało mi się świetnie – po nocy spędzonej na stacji benzynowej KAŻDE łóżko jest najlepszym, najwygodniejszym miejscem do spania! A gdy się rano obudziłem, usłyszałem niesamowicie piękne pytanie: nie chcesz się powspinać?\nOkazało się, że Sam, wraz z kolegami z zespołu, co tydzień jeżdżą w pobliskie góry, co by się trochę powciągać w pionie. Skoro więc czas mnie nie naglił, z wielką, naprawdę wielką ochotą, przystałem na jego propozycję.\nPo kilku telefonach, udało się zorganizować dla mnie jakieś spodnie – o butach w moim rozmiarze nie było jednak mowy. Trudno.\nSpakowaliśmy wszystko co potrzebne i ruszyliśmy w stronę gór, po drodze zabierając resztę ekipy. Okazało się, że klawiszowiec jest instruktorem wspinaczki, więc dzień zapowiadał się naprawdę dobrze. Po drodze zatrzymaliśmy się, by kupić coś do jedzenia – a skoro to Francuzi, to oczywiście nie obyło się bez bagietki. A raczej pełnej ich torbie.\nPo kilkunastu kilometrach świetnej podróży, dojechaliśmy na miejsce. Tuluz (bo tak miał na imię nasz instruktor) sięgnął przygotowane dla mnie spodnie, które zdawały się nawet całkiem dobrze pasować. Zabraliśmy więc resztę potrzebnych nam rzeczy (oczywiście wtedy okazało się, że baterie w aparacie padły, a zapasowe zostały w domu :D) i ruszyliśmy wąską ścieżką, w stronę widocznej nieopodal góry.\nWkrótce dotarliśmy do celu, rozłożyliśmy “obozowisko” i czekaliśmy, aż Tuluz zamontuje linę. Okazało się, że ścianka ta jest bardzo popularnym miejscem, a jako że pogoda dopisywała – było tam już całkiem sporo osób. Wszyscy jednak bardzo przyjaźni i serdeczni. Można było spotkać całe rodziny; małe dzieci w kaskach na głowach też próbowały swoich sił we wspinaczce.\nNiebawem dostaliśmy znak, iż lina jest gotowa, więc po kolei zaczęliśmy się wspinać. Jako, że byłem tam gościnnie – pozwoliłem gospodarzom by to oni jako pierwsi podjęli próby. Wkrótce jednak przyszła moja kolej, więc bez wahania podszedłem do ścianki. Z założoną uprzężą mógłbym sprawiać wrażenie przygotowanego na ten rodzaj aktywności, jednak zdradzał mnie pewien szczegół… oto na stopach miałem buty BHP, na bardzo grubej podeszwie, ze wzmocnieniami na czubkach w postaci blachy. Nijak się to ma, do możliwie jak najcieńszych butów wspinaczkowych…\nPostanowiłem nie przejmować się owym faktem i robiłem co się da. Po kilkunastu minutach dotarłem na górę – wtedy odwróciłem wzrok i moim oczom ukazał się nieprawdopodobnie piękny widok – 20 km dalej, zaczynało się skąpane w blasku południowego słońca – Morze Śródziemne! Emocje wynikające z aktywności na 30 metrowej ścianie i do tego ten widok… naprawdę zaparło mi dech w piersiach!\nPrzyszedł jednak czas, by zjechać na dół. Chłopacy z dołu dawali mi wskazówki jak to zrobić: nie trzymaj się liny ani skał i ‘usiądź’ w powietrzu, tak by odbijać się nogami od ściany…\nWszystko ładnie pięknie, ale gdy się stoi nad trzydziestometrowym urwiskiem – nie jest wcale tak łatwo wykonać ten “skok wiary” – trzeba zaufać, iż osoba, która jest na dole, dobrze nas asekuruje trzymając linę.\nPo chwili szybszych oddechów i przyspieszonego tętna – udało się! Zjeżdżałem w dół, z radochą odbijając się od ściany.\nChłopacy mieli ubaw, a ja – niezrażony początkowym wahaniem, chciałem więcej!\nPrzenieśliśmy się na kolejną ścieżkę (czyt. linię wspinaczki), tym razem, o trochę większym stopniu trudności.\nTak jak poprzednio – i tym razem pozwoliłem gospodarzom się wykazać. Najpierw wszedł Sam, potem jednak przyszła kolej na mnie.\nZacząłem się wspinać, co nie przysparzało mi kłopotów (w końcu uwielbiam łazić po drzewach i wszystkim, co się da), w końcu jednak doszedłem do punktu, w którym utknąłem. Oto bowiem w połowie wysokości ścianki, było coś w rodzaju wnęki – miejsce, w którym trzeba było się trochę nagimnastykować, by znaleźć punkt zaczepienia. Wszystko byłoby pięknie, gdyby nie fakt, że moje buty kompletnie nie nadawały się do wspinaczki! Mimo, że udało mi się znaleźć miejsce dla stopy, w tych butach nie byłem w stanie jej tam postawić… Po dłuższej chwili walki z grawitacją odpadłem od ściany, i po kilku metrowym locie, zostałem zatrzymany przez asekurującą mnie osobę, tym razem w postaci Sama.\nLekko uderzyłem o skały, co na szczęście skończyło się jedynie na rozciętym palcu. Byłem spocony, adrenalina buzowała, a widok krwi na dłoni wzmógł tylko chęć zdobycia szczytu! Wróciłem więc czym prędzej do owego miejsca i po kilku minutach trudnej walki (z butami) i ścianą – wciągnąłem się wyżej i przeszedłem krytyczny moment. Dalsza droga była już w miarę prosta, więc po chwili byłem na samej górze. Chwila zachwytu nad widokiem… i zjazd na dół.\nZmęczony, ale bardzo zadowolony – zabrałem się za bagietkę. Mieliśmy do tego pasztet, pomarańcze i kilka innych rarytasów. Było pyszne!\nWkoło kręci się mnóstwo ludzi, ale wszyscy zachowują się jak rodzina, w dodatku traktując to miejsce jak własny dom – nie widziałem nigdzie choćby jednego papierka czy innego śmiecia wyrzuconego na ziemię. Można?\nPałaszuję bagietkę i obserwuję jak swoją próbę podejmuje Mika. Nie jest doświadczonym alpinistą, ale przyjeżdża tu od jakiegoś czasu. Widzę jak dochodzi do owej wnęki i, podobnie jak ja – zaczyna się gimnastykować. Nie jest łatwo przejść tą wyrwę w skale, więc po kilku minutach walki – również odpada od ścianki. Przelatuje kawałek, lecz na szczęście wszystko z nim ok, i wraca, by znów spróbować. Oczywiście jest przygotowany o wiele lepiej niż ja, ale po drugiej próbie zjeżdża na dół, rezygnując z walki…Spokojnie konsumuję kolejny kawałek bagietki, w sercu jednak czując wielką satysfakcję, że pomimo braku sprzętu i tego, że moje buty są tragiczne – nie poddałem się i udało mi się przejść tą ścieżkę!\nCzas mija w doskonałej atmosferze – jest ciepło, mamy pyszne jedzenie, ludzie są przemili, a adrenalina dodaje skrzydeł! W końcu jednak nastaje popołudnie, więc powoli trzeba się zbierać, jednak na zakończenie wybieramy się pod dalszy fragment skały, bowiem najbardziej doświadczeni Sam i Tuluz, chcą spróbować najtrudniejszej ścieżki.\nPo godzinie ‘zabawy’, salwach śmiechu i dopingu – przybijamy piątki, bowiem obaj pokonali ściankę!\nPowoli się zbieramy, przed odjazdem jednak kierujemy się na zachodnią część ścianki… początkowo nie wiem po co (to zupełnie odwroty kierunek niż > na parking), lecz chwilę później poznaję odpowiedź na moje nie-zadane pytanie. Jesteśmy w miejscu, w którym kończy się ścianka; przed nami rozciąga się rozległa dolina, w tym momencie skąpana w świetle zachodzącego słońca… siedzimy na skałach, pełni emocji po całym dniu. Alpiniści wyciągają przygotowanego jointa, więc relaksujemy się, po kolei podając sobie skręta… a piętnaście minut później – jesteśmy w drodze do domu.\nDojeżdżamy z powrotem do Montpellier, po drodze mając wysadzić chłopaków. Gdy dojeżdżamy pod dom jednego z nich, Sam postanawia na chwilę wejść z nim do środka, a ja czekam w samochodzie. Po kilku jednak minutach jeden z nich woła mnie do środka… wchodzę do piwnicy – jest tam coś w stylu kanciapy; wszędzie stoi mnóstwo gratów, ale też pełno jest instrumentów. W tym momencie widzę, że Tuluz gra już na pianinie, Sam trzyma saksofon, resztą jest przy perkusji i gitarze. Dodatkowo jest inny chłopak, którego wcześniej nie widziałem – wszyscy już grają “na całego”. Kompletna improwizacja: co chwilę zamieniają się instrumentami, sięgają z półek co raz to nowe sprzęty, grają na wszystkim… gram i ja. Wystukuję rytm różnymi przedmiotami, muzyka co chwilę zwalnia, co chwilę przyspiesza. Czuć wibrujące emocje, muzyka nas porywa – adrenalina, radość, piękne widoki – to wszystko teraz wypływa w postaci dźwięków. Intuicyjnie wszyscy wiedzą w którą stronę popłynie melodia – wszystko dzieje się nadzwyczaj naturalnie. Jestem zaskoczony jak dobrzy są to muzycy – to prawdziwi multiinstrumentaliści, którzy teraz dają pokaz swoich umiejętności… prezentując mi najwspanialsze jam session w moim życiu! Żywioł, który przemawia wprost do mojego serca… emocje, które drżą w powietrzu.\nPo mniej więcej godzinie, może dwóch muzyka cichnie… wszyscy są nadzwyczaj uśmiechnięci, radość aż kipi. Wtedy Tuluz, który jest profesjonalnym alpinistą podchodzi do mnie i przemawia po francusku. Zna angielski, ale teraz prosi Sama o tłumaczenie jego słów – mówiąc, że nie jest w stanie powiedzieć tego w innym języku. Sam zaczyna tłumaczyć i słyszę słowa, które traktują o dumie i walce; o trudzie i satysfakcji… i w tym wszystkim, słyszę swoje imię. Tuluz wyjaśnia, że jest pełen podziwu dla mnie – że znalazłem się w tym miejscu po takiej podróży, że przejechałem już wielki kawał drogi, ale że najbardziej podziwia mnie za walkę, za przezwyciężanie trudności, bowiem widział jak bardzo męczyłem się w moich absolutnie-nie-nadających-się-do-wspinaczki butach, lecz ciągle parłem naprzód i pokonałem ścianę. Ściska mnie serdecznie i życzy wytrwałości w dalszych przygodach…\nStoję wzruszony, zadowolony, ale i pozytywnie zmęczony – chwilę więc później lądujemy z Samem w samochodzie i wracamy do Dońki, która już przygotowała zapiekanki z ośmiornicą.\nSłowa, które zapisałem w moim dzienniku najlepiej obrazują ten dzień…\nAnonimowo o Poczuj Moc!\nAnonimowo o Przyroda!\nAnonimowo o Przez jeden dzień bądź turystą w swoim domu, mieście, życiu.


Sposoby na wygrywanie automatów spbai\nAutomaty online ewoluowały po prostu ze starych maszyn owocowych. Znajdziesz tu nawet rodzaje automatów, które wciąż zawierają stare symbole owoców i 7, takie jak Slot Bohemia Joker w Play’n GO. Ale podobnie jak wspomnieliśmy wyżej, wszystkie trzy typy sprowadzają się do jednego sposobu na wygraną; dopasuj te symbole na bębnach.\nAutomaty slotowe stanowią jeden z niezbędnych elementów w każdym kasynie z prawdziwego zdarzenia. Bez wątpienia dostarczają sporo ekscytującej rozrywki, Zobacz Automaty do gier w Konsole i automaty - Najwięcej ofert w jednym miejscu. Radość zakupów i 100% bezpieczeństwa dla każdej transakcji. Kup Teraz! wyobrażeń z dzieciństwa, ale w przypadku takich automatów chodzi o pewien algorytm. Dzięki niemu będziemy zawsze wygrywać z maszyną z zabawkami. Udało nam się znaleźć na to sposób. Zaczęło się od drużynowej rozgrywki w Dobble. Moja „wiecznie przegrywająca w tę grę córka” bardzo cieszyła się ze\nZagraj w Maszyny Online Polska 【2021】 Odkryj popularne automaty online na To oznacza, że będziesz mógł również wygrywać znacznie większe pieniądze. Każdy zgodzi się, że wspaniałe jest tracić krótki okres czasu i w taki sposób Automaty slotowe stanowią jeden z niezbędnych elementów w każdym kasynie z prawdziwego zdarzenia. Bez wątpienia dostarczają sporo ekscytującej rozrywki, Zobacz Automaty do gier w Konsole i automaty - Najwięcej ofert w jednym miejscu. Radość zakupów i 100% bezpieczeństwa dla każdej transakcji. Kup Teraz! wyobrażeń z dzieciństwa, ale w przypadku takich automatów chodzi o pewien algorytm. Dzięki niemu będziemy zawsze wygrywać z maszyną z zabawkami.\nPorady i sztuczki, a nie gwarantowany sposób na wygraną. Gdy zastanawiasz się, jak grać w automaty i wygrywać, możesz skorzystać z naszych wskazówek\nanaliza www.Bonamojejulicy.blox.pl, jego tematy (sposoby na automaty do gier, maszyny do gier hot spot, automaty do gier hot spot) i głównych konkurentów (jednoreki-bandyta-online.com, kasynogry24.pl, gamblingxpert.com)\nAutomaty barowe są tak skonstruowane, że bardzo ciężko trafić wygraną w pierwszych kilku obrotach. Dlatego na początku stosuj niskie stawki, może nie Sprawdź jak oszukać automat wykorzystując dostępne sposoby i triki. Wykorzystaj tę wiedzę grając w Sposoby na wygraną w Sizzling Hot; 4. Triki w grze na Kasyna pozwalają na realizację naszych chęci i pomagają w wygrywaniu pieniędzy. Obecnie, możemy uprawiać hazard na dwa sposoby. Najstarszy, tradycyjny 3 Lis 2015 Trasa była na tyle wąska, że wygranie wymagało nie lada umiejętności. W ogóle cały automat stworzony jest w taki sposób by najpierw *Ten artykuł dotyczy najlepszych automatów do wygrywania pieniędzy. Czy jest lepszy sposób, aby sprawdzić, czy automat jest tak zadowalający jak obiecuje Automaty online są jednym z najczęstszych darmowych gier kasynowych rozgrywanych online. Automaty online oferują świetny sposób na wygranie Jak zawsze wygrywać z maszyną z zabawkami - Lifehacker lifehacking.pl/wideo-jak-zawsze-wygrywac-z-maszyna-z-zabawkami\nNa szczęście nie musisz rezygnować z gry online. Kasyna internetowe oferują różne gry hazardowe na żywo, z prawdziwym krupierem. W kasynach na żywo nie znajdziesz wszystkich gier kasynowych, np. automatów, ale czekają na ciebie wszystkie popularne gry, które rozgrywane są na stołach. Wygrywanie sporu nie zawsze jest łatwe. Dużo zależy charakteru i nastawienia naszego oraz drugiej osoby. Wpływ na kłótnię ma także kontekst. Inaczej zareagujemy w kłótni z partnerem, a inaczej podczas nieporozumienia ze współpracownikiem. Wygrywanie sporu: podstawowe informacje. Po pierwsze, kłótnie nie są dobre. Casino Venetian pozwala na grę w ponad 200 gier w różnych kategoriach - każda z wieloma dostępnymi grami. Te kategorie obejmują automaty do gier, w których znajduje się wiele automatów owocowych, w tym automaty z 3 rolkami, automaty z 5 rolkami i sposoby na wygrywanie automatów. Enjoy Best Casino Slots: 777 fun free old vegas slots, the best casino slot game for fun with numerous wildly entertaining and relaxing old vegas slots. Play Best Casino Slots: 777 fun free old vegas slots is made just for you. Join your friends from all over the world for an exciting slot machines classic experience with Best Casino Slots. Enjoy versatile casino slots for fun with amazing


Światowy Dzień Rzucania Palenia przypada zawsze w trzeci czwartek listopada. - Urząd Miejski w Dębnie\nW tym roku, Światowy Dzień Rzucania Palenia przypada na 21 listopada. W Polsce obchodzony jest od 1991 roku. Pomysł akcji narodził się w Stanach Zjednoczonych z inicjatywy dziennikarza Lynna Smitha, który w 1974 roku zaapelował do czytelników swojej gazety, aby przez jeden dzień nie palili papierosów. W efekcie, aż 150 tysięcy ludzi spróbowało przez jedną dobę wytrzymać bez palenia. Zachęcone powodzeniem akcji Amerykańskie Towarzystwo Walki z Rakiem uznało trzeci czwartek listopada (tydzień przed obchodzonym w Stanach Zjednoczonych Dniem Dziękczynienia) za Dzień Rzucania Palenia.


Jaka grubość strun jest odpowiednia dla początkujących?\nNowy Epiphone Casino Worn Newsy Fender Tash Sultana Stratocaster Newsy Ernie Ball Music Man Ball Family Reserve - grudzień 2020 Newsy Godin Radium Winchester Brown RN LTD Newsy Gibson Slash "Victoria" Les Paul Standard Goldtop Newsy\nW zasadzie każdy rodzaj i grubość strun są dobre dla początkujących, o ile gitara jest odpowiednio ustawiona i wyregulowana. Osobiście polecałbym zastosowanie strun, które często oznacza się słowem "regular". Regularny komplet to grubości od .010" do .046". Powiedziałbym nawet, że jest to złoty środek, z którego zawsze można zejść niżej lub wspiąć się wyżej. Struny takie nie są zbyt miękkie, jak na przykład "dziewiątki" (o "ósemkach" nie wspominając), co często jest przyczyną kłopotów ze strojem. Początkujący gitarzyści nie mają bowiem jeszcze pełnej kontroli nad siłą, z jaką stawiają poszczególne palce na strunach. "Dziesiątki" nie są także nadmiernie twarde, co przy średniej akcji może męczyć rękę oraz utrudniać opanowanie podciągnięć i wibrato ze względu na słabe opuszki. Oczywiście mówimy tutaj o standardowym stroju instrumentu.\nJeśli ktoś zamierza zacząć od razu od stroju obniżonego, to powinien założyć odpowiednio grubsze struny, które zrównoważą mniejszą siłę naciągu. Przykładowo, jeśli młody fan zespołu Behemoth zamierza grać wyłącznie w stroju C#, to rozsądnym setem będzie .011-.052" - górne struny będą w miarę elastyczne, a dolne zapewnią odpowiednie oparcie dla kostki wykonującej szybkie tremolo. Jeśli jednak grasz w stroju standardowym, to polecam set .010-.046" przynajmniej do czasu, kiedy sam będziesz w stanie zdecydować, czego chcesz i co jest dla Ciebie najlepsze.\nHagstrom SWEDE WCT


Przekaż Julce swój 1% i pomóż jej wygrać z chorobą! – NZS\nRozpoczął się okres rozliczenia naszych PIT-ów.\nW związku z tym zwracamy się do Was z gorącą prośbą o przekazanie 1% podatku na rzecz Julii Zygmunt-Szostak – siostrzenicy jednej z naszych członkiń. Dziewczynka ma 1,5 roku i niewiele widzi, co jest efektem ostrej choroby, na którą cierpi od momentu urodzenia.\nPoniżej zamieszczamy prośbę od naszej koleżanki Doroty.\n1 stycznia 2015 rozpoczął się okres składania zeznań podatkowych, dlatego zwracam się do was z prośbą, abyście, jeśli jest to możliwe, odpisali swój odpisać 1% podatku na rzecz Julii Zygmunt-Szostak – mojej siostrzenicy.\nJulia urodziła się zdrowa, otrzymała 10 punktów w skali Apgar. Niestety wszystko się zmieniło w 20 godzinie życia, doszło wtedy do nagłego zatrzymania akcji serca. Konieczna była szybka reanimacja. Julia spędziła ponad dwa miesiące w szpitalach, walcząc o życie.\nDo dnia dzisiejszego cała rodzina dostrzega skutki choroby. Julka niestety nie rozwija się w tak szybkim tempie jak jej rówieśnicy, spowodowane jest to zarówno przebytymi chorobami, jak również w dużej mierze tym, że jest osobą niedowidzącą. W wyniku przebytego zapalenia siatkówki jest na niej wiele blizn, co utrudnia widzenie. Obserwując wiemy jedno, Julia prawdopodobnie dostrzega światło i większe powierzchnie. Do tej pory nikt z lekarzy nie potrafił określić w 100% na ile dziecko będzie widzieć, jednak zostawili nam nadzieje. Ćwiczymy z Julcią wzrok, szukamy kolejnych specjalistów w tej dziedzinie. Robimy wszystko, aby Julka mogła zobaczyć świat.\nRehabilitacja, wizyty u specjalistów to ogromne koszta, dlatego zwracam się do was z prośbą o przekazanie 1% podatku na szlachetny cel. Szczegółowa historia siostrzenicy jest dość długa, dlatego załączam ulotkę z dokładnym opisem oraz namiarami na fundację w której Julia posiada konto. W ulotce znajdziecie także dokładną instrukcję jakie dane wpisać na swoim Picie, tzn. numer KRS Fundacji, nazwisko i numer osoby (Zygmunt-Szostak, 2943).\nJeśli to możliwe, proszę o przekazanie ulotki swojej rodzinie i znajomym, może także oni będą mieli chęci oraz możliwość pomocy.\nCzłonkini NZS Politechniki Poznańskiej\nPobierz ulotkę z informacjami, jak pomóc Julce.\nBardzo prosimy każdego z Was, kto w tym roku będzie składał zeznanie podatkowe o przekazania swojego 1% podatku Julce i danie jej nadziei na lepsze życie!


Szczecin Urok – Encyklopedia Pomorza Zachodniego - pomeranica.pl\nSzczecin Urok (niem. Königsweg). Przystanek kolejowy zlokalizowany przy ul. Świętochowskiego, przy południowej granicy miasta, ok. 750 m za przejazdem pod autostradą A6, przy potoku Niedźwiedzianka w lasach Puszczy Bukowej. Odległość od Szczecina Lotniska 5,5 km. Niemiecka nazwa stacji w tłumaczeniu oznaczająca Królewska Droga (Królewski Bruk), obecnie jest nazwą drogi leśnej ( niebieski szlak turystyczny) przechodzącej dawniej przez stację. Pierwszą powojenną nazwą stacji było Sicie. Ostatnia nazwa pochodzi od niezamieszkanego osiedla Urok. W pobliżu nie ma przystanków ZDiTM.\nTę stronę ostatnio edytowano 19 sie 2013, 14:50.


Blog o lekturach, sztuce i innych przyjemnościach: Kobieta, która czytała za wiele\nKobieta, która czytała za wiele\nHonore Daumier, karykatura z cyklu\nKobieta, która czytała i pisała za wiele, 1850,\nWspominałam jakiś czas temu na tym blogu, że nadmierna czytelnicza aktywność kobiet w XIX wieku spędzała sen z powiek poważnym uczonym, zatroskanym moralistom, odpowiedzialnym obywatelom, a nawet wziętym artystom. Uważano, że czytające kobiety stanowią zagrożenie nie tylko dla rodziny, ale także dla porządku publicznego. Jeśli sądzicie, że odmawiano paniom przyjemności podczytywania dzieł matematycznych lub przyrodniczych, jesteście w błędzie. Lekturę takich książek zalecano im nie mniej nachalnie niż czyni się to obecnie. Godne najwyższego potępienia było zaś czytanie romansów. Kobiety, które śmiały oddawać się takim niecnym przyjemnościom smagano śmiechem, naganą, publicznie zawstydzano i straszono chorobą nerwową.\nJędrzej Śniadecki, wybitny polski lekarz, filozof i pedagog żyjący w wieku XIX, w swym epokowym dziele "O fizycznym wychowaniu dzieci" słów kilka napisał o dobroczynnym wpływie nauk wszelakich na umysł dziewczęcia, przed romansami jednak zdecydowanie przestrzegał.\n"Wszakże mówiąc o literaturze nie liczę do niej owych stosów niby to historycznych owych bajecznych powieści, które z francuskiego romansami nazywamy. Ten gatunek literatury, w starożytności nieznany, jest chorobą i prawdziwą naukową klęską naszego wieku. Kobiety, które raz w tym rodzaju czytania zasmakowały, są zgubione na całe życie. Straciła je społeczność, straciły dzieci, stracili mężowie. Zagrzebane w tym literackim barłogu wydobyć się z niego nie mogą; najdroższe chwile życia poświęcają temu czytaniu, roztkliwiają się, płaczą, czują i żyją w owym zmyślonym świecie, z którego im na nasz wrócić niepodobna. Wypadki rzetelne i zwyczajny bieg rzecz ludzkich wzbudzają w nich niesmak lub wyciskają łzy politowania, bo się nie dzieją podług prawideł urojonego ich świata; krótko mówiąc całe ich życie fizyczne przenosi się i ogranicza do nerwów; cały byt i szczęście jest w umysłowym zachwyceniu; a wszystko co je otacza jest przyczyną ich udręczenia, boleści i cierpień. Stąd owe choroby nerwowe tak dziś u nas pospolite, stąd owa przesadzona sentymentalność, stąd niesmak w domowym pożyciu, stąd zbrzydzanie własnego rodzeństwa i własnego kraju."\nHonore Daumier, rozchwytywany francuski rysownik i malarz, zupełnie niezależnie od Śniadeckiego, stworzył cykl czterdziestu karykatur, w których ukazywał opłakane skutki kobiecego zaczytywania się w romansach.\nczekolada z dodatkiem czernidła do butów\nuwolniona kreatywność, bryczesy jako nakrycie głowy\nPrzyznam, że jakoś powyższe obrazki nie mrożą krwi w mych żyłach, a nawet wydają mi się sielskie w porównaniu ze współczesnymi przedstawiającymi konsekwencje nieumiarkowanego stosowania soli. Cóż, albo mężczyźni z natury są bardziej wyrozumiali wobec "występków" spowodowanych lekturą, albo w owych piekielnych czasach kobiecego uciemiężenia byli kobietom życzliwsi niż dziś, albo to twórcy "reklam społecznych" stosowali wobec odbiorców metody subtelniejsze.\nmyśl ostra jak sztylet\nWracając do tych strasznych romansów. Rozumiem wielbicielki gatunku, ale ich krytyków nie za bardzo. Będąc podlotkiem przeczytałam dziesiątki, jeśli nie setki, tekstów o miłościach szczęśliwych i nieszczęśliwych. W skupieniu śledziłam historie pełne perypetii, zupełnie niewiarygodne i przypominające te, które zdarzyły się w sąsiedztwie. Losy powieściowych bohaterów były tak angażujące, że człowiek zapominał o całym bożym świecie, a nie tylko o odrabianiu lekcji. Na czytaniu historii miłosnych przeleciało mi pewnie kilka lat jak jeden dzień i, bądźmy szczerzy, nie jest to najgorsza rzecz, jaka w tym wieku może przytrafić się dziewczętom.\nA potem, nagle, jakby ktoś ręką odjął, jak mawiała moja babcia. Fascynacja taką literaturą przeszła mi definitywnie i obawiam się, że na zawsze. Jak widać, można latami pogrążać się w lekturze roman-sideł i wyjść z tego cało. Prawie.\nta, która nad wodą zamieniłaby wędkarza na poetę\nFoty źródło: davidbrassrarebooks.com, trochę podrasowałam tytuły :)\nEtykiety: ciekawostki, cytat, karykatura, obyczaje


Życie gwiazd: ślub w stylu Bollywood? - styluva.pl - Kobieta w wielkim mieście\nŻycie gwiazd: ślub w stylu Bollywood?\nPriyanka Chopra i Nick Jonas spędzają Święto Dziękczynienia w Indiach\ngwiazdy, lifestyle, styl gwiazd, życie gwiazd, śluby gwiazd, gwiazdy trendy, gwiazdy 2018\nPriyanka Chopra i Nick Jonas czują się dobrze w swoim towarzystwie. Widać, że ich miłość kwitnie.\nW czwartek, 22 listopada 36-letnia Pryianka zamieściła na Instagramie urocze zdjęcie z narzeczonym zaraz po przyjeździe do Delhi w Indiach. W romantycznej migawce gwiazda Bollywood przytula się do swojego mężczyzny i oboje cieszą się bliskością.\n„Witaj w domu, kochanie” - tak była aktorka Quantico podpisała zdjęcie.\nNick Jonas miał długą drogę do pokonania. Amerykański piosenkarz w środę opublikował filmik na Instagramie, na którym patrzy przez okno samolotu na panoramę Nowego Jorku. "Do zobaczenia Nowy Jorku..." - napisał.\nW czerwcu Priyanka Chopra przedstawiła wybranka swojej matce Madhu i zaprosiła go na uroczystość weselną w Indiach. W lipcu odbyły się ich zaręczyny gwiazdorskiej pary.\n„Poznajemy się i myślę, że było to dla niego wspaniałe doświadczenie" – poinformowała gwiazda o wspólnej podróży. „Nick tak powiedział. Myślę, że naprawdę mu się podobało".\nW sierpniu para powróciła do Indii, by wznieść toast za swoje zaręczyny w ceremonii Roka w Bombaju. W podróż z młodymi narzeczonymi wybrali się rodzice przyszłego pana młodego - Kevin Sr. i Denise.\nPod koniec września Chopra podzieliła się zdjęciami narzeczonego, grającego w piłkę z gwiazdami Bollywood w Bombaju.\nChopra i Jonas niedługo wezmą ślub, a uroczystość będzie podwójna, ponieważ planują złożyć przysięgę małżeńską zarówno w Indiach, jak i w Ameryce.


Flickr może wspierać e-commerce - eKomercyjnie.pl\nDawno, dawno temu, kiedy Facebook nie był jeszcze numerem jeden wśród portali społecznościowych, ludzie i tak gromadzili się na różnego rodzaju serwisach i forach, przenosząc powoli relacje i interakcje z życia codziennego w cyberprzestrzeń. Jednym z pierwszych takich miejsc, w którym ludzie „gromadzili się”, był Flickr – portal, na którym można publikować zdjęcia. Jedni traktowali go jako „album” upamiętniający najważniejsze życiowe chwile, a inni podchodzili do niego bardziej profesjonalnie, budując tam swoje portfolia. Dla fotografów, designerów, grafików, a także modelek, makijażystów, stylistów Flickr stał się jednym z pierwszych miejsc, gdzie zaczęli „istnieć” zawodowo. Ale czasy się zmieniają, a moda, nawet ta dotycząca wyborów ludzi w Internecie, jest bardzo nieobliczalna. Popularność Flickr’a nieco przygasła. Miał na to wpływ zarówno boom na Facebook’a, ale i pojawienie się mocno sprecyzowanych miejsc w sieci – konkretnie pod branże, które używały Flickr’a, np. strony wyłącznie dla modelek itp.\nAle Flickr przetrwał tę burzę i chwilowy spadek popularności. Twórcy tego serwisu analizując największe potrzeby i oczekiwania użytkowników, zdecydowali się na spore zmiany i dziś ponownie ten portal zaczyna wspinać się na szczyt. Dodatkowo – coraz częściej i odważniej zauważany jest przez e-marketingowców, którzy przy pomocy funkcji Flickr’a, odkryli w nim niesamowity potencjał.\nPortal nie tylko dla fotografów\nNadal najistotniejszym elementem w tym serwisie, są zdjęcia. Zdjęcia bardzo dobrej jakości, zdjęcia wartościowe, zdjęcia promujące w sposób skuteczny daną markę, produkt, osobę. Przykład? Z najwyższej półki. Jedną z najpopularniejszych kampanii, jakie kiedykolwiek były prowadzone przy pomocy Flickr’a, była kampania prezydencka Barracka Obamy. Dosyć skuteczna, sam przyznasz…\nFlickr to możliwości i potencjał. To solidne narzędzie do promocji, a wszystko za sprawą kilku funkcji i filozofii tego serwisu. Jest on ciągle prestiżowy i bardzo „pro”. Oczywiście znajdują się tu też przeciętne zdjęcia, żeby nie użyć słowa „słabe”, ale na nie przecież mało kto zwraca uwagę. Twoim podstawowym celem powinno być stworzenie naprawdę dobrej wizytówki, dzięki której zyskasz zainteresowanie potencjalnych klientów. Bo przecież na Flickr są nie tylko twórcy, ale przede wszystkim konsumenci. Co zatem sprawia, że marketingowe działy social mediowe zaczynają otwierać się na Flickr? Sprawdźmy!\nFlickr to platforma, dzięki której bardzo łatwo można publikować zdjęcia. Świetnie wygląda zarówno na komputerach, jak i na urządzeniach mobilnych. Niewątpliwym plusem jest również wyszukiwarka, ale pamiętaj o tym, że aby klienci do Ciebie trafili, powinieneś dobrze, dokładnie i wyczerpująco tagować swoje zdjęcia. Ale Flickr to przede wszystkim ogromna przestrzeń, bowiem każdy użytkownik otrzymuje 1 TB i zniesione zostały również mocne restrykcje dotyczące „wagi” danego pliku. Często więc ten serwis wykorzystywany jest jako miejsce do przechowywania zdjęć, bez ryzyka, że znikną one bądź przestaną się wyświetlać (kiedy np. korzystasz z „hostowania” zdjęć z Flickr’a na blogu). Idźmy dalej: Flickr jest po prostu ładny. Przejrzystość i minimalistyczne podejście do układu zdjęć sprawdza się w wielu sytuacjach. Wyobraź sobie spotkanie biznesowe, na którym Twój potencjalny kontrahent zaskakuje Cię prośbą, by pokazać mu kilka zdjęć, a Ty nie jesteś przygotowany. Oglądanie ich na Facebook’u będzie niezbyt profesjonalne, ale Flickr odwali kawał dobrej roboty. Tam odbywa się to na zasadzie pokazu slajdów, a zdjęcia nie tracą na jakości (co niestety, na portalu Zuckerberga jest standardem). Flickr oferuje również opcję geotaggingu, co pozwoli potencjalnym klientom trafić do Twojej siedziby. Mamy tu również bardzo dużą swobodę w publikowaniu materiałów na innych mediach społecznościowych, a przecież takie wzajemne krzyżowanie się treści również doskonale wpływa na sprowadzanie do Ciebie jeszcze większych rzeszy zainteresowanych osób. Flickr ma również doskonale rozwinięty API Support oraz słynie z tego, że łatwo można zamówić druki, umieszczonych w sieci plików, w partnerskich serwisach. Ale Flickr to przede wszystkim grupy. Od początku jego istnienia jest to jedna z największych zalet tego serwisu, bowiem znajdziesz tam mnóstwo wiedzy, inspiracji i porad.\nDlaczego korzystanie z grup jest ważne? Z kilku powodów. Masz okazję do pokazania swoich prac (zdjęć, grafik), dzięki czemu możesz kierować ruchem wprost do Twojej firmy, a tym sposobem trafisz do kolejnego odbiorcy. Masz też możliwość zderzenia dzieła z opinią innych osób, często pasjonatów i profesjonalistów. Grupy uczą, pomagają w samodoskonaleniu się. Wiedza, którą tam otrzymasz, jest wiedzą osób twórczych, związanych z danym tematem. Pomogą w doborze sprzętu, doradzą, zdradzą kilka sztuczek, pomogą w sprawach technicznych. Oczywiście, trzeba brać pod uwagę hejterów, którzy niestety pojawiają się w każdej części Internetu, ale Flickr skupiony jest wokół profesjonalistów i pasjonatów, dla których dzielenie się wiedzą i umiejętnościami to często bardzo ważny element życia w danym community. Grupy to również bardzo wartościowe źródło kontaktów. Nie ważne, czy dana osoba zajmuje się tym zawodowo, czy jest to bardzo zdolny amator – nigdy nie wiesz gdzie znajdziesz współpracownika. Pamiętaj: Flickr to miejsce wypełnione zdjęciami, ale za każdym zdjęciem stoi masa osób: fotograf, producent, stylista, grafik, który je obrobi, oświetleniowiec, modelka. Dzięki temu ten serwis staje się niewyczerpalnym źródłem zarówno wiedzy, jak i inspiracji.\nJak wykorzystać marketingowo potencjał Flickr?\nKiedy już masz bardzo dobre jakościowo zdjęcia – bo tu to absolutna podstawa, możesz zacząć tworzyć swoje miejsce na tym portalu:\ndokładnie taguj swoje zdjęcia. Dzięki temu potencjalni klienci będą mogli do Ciebie trafić. Wyszukiwarka Flickr jest dobrze przemyślana i działa bardzo satysfakcjonująco, ale to Ty kierujesz ruchem, opierając się na odpowiednich słowach kluczowych;\nużywaj konkretnych opisów pod zdjęciami;\npilnuj porządku! Flickr ma opcję tworzenia „setów” i kolekcji zdjęć, dzięki czemu możesz porządkować je w podobny do Pinterestu sposób. Warto korzystać z tej opcji, bowiem klienci lubią, gdy wszystko jest we właściwym miejscu, a oni nie muszą grzebać w zdjęciach, szukając np. jednego modelu. Sety i kolekcje pozwolą Ci eksponować np. nowości, zdjęcia z eventów, z przygotowań;\ntwórz historię! Storytelling sprzedaje, a tworzenie historii swojej firmy, nadaje jej „ludzkiego” oblicza. Klasycznym przykładem na to jak wartościowy może być storytelling na Flickrze, jest już wspomniany profil Barracka Obamy, na którym widać go w wielu sytuacjach: tych profesjonalnych i zawodowych, ale i tych prywatnych. Ty też możesz w taki sposób podejść do tworzenia swojej historii w sieci, pokazując obserwującym swoją firmę zza kulis i w działaniu;\nuruchom kreatywność! Korzystaj z opcji i funkcji Flickr’a. Wrzuć np. zapowiedź nowej kolekcji (dajmy na to – butów) i poproś klientów o to, by oznaczali notatką te, które podobają się im najbardziej, lub też mają wejść jako pierwsze. Stwórz swój firmowy hashtag i zachęcaj obserwujących, by z niego korzystali. Możesz również swoich klientów prosić o to, by w komentarzach wklejali swoje zdjęcia z Twoim produktem. To wszystko wpływa na decyzje zakupowe, bo potencjalni kupujący cenią zarówno zdjęcia profesjonalne, wykonane z precyzją i dbaniem o każdy szczegół, ale bardzo lubią też fotografie „z życia”. Namawiaj również, by klienci dzielili się swoimi opiniami;\nstwórz swoją grupę! monitoruj statystyki – Flickr w bardzo prosty i przejrzysty sposób analizuje najważniejsze dla Ciebie liczby dotyczące aktywności fanów na profilu;\nkorzystaj z cross promote – materiały opublikowane na Twoim profilu na Flickrze bardzo łatwo możesz umieścić przy pomocy odpowiednich buttonów, na innych mediach społecznościowych;\nłechtaj swoich obserwujących. Współcześni klienci są bardzo samolubni i wyjątkowo silnie działają na nich promocje ekskluzywne. Wszelkie promocje, skierowane wyłącznie dla fanów na Flickrze, sprawdzą się, bo zadziała właśnie ten mechanizm. Możesz nagradzać swoich najaktywniejszych obserwujących rabatami, gratisami, bądź też wysyłać im produkty do testów. W weryfikacji świetnie sprawdzą się właśnie grupy.\nWydawać by się mogło, że Flickr jest wyłącznie miejscem dla osób z branży fotograficznej, ewentualnie dla grafików. Tymczasem okazuje się, że publikowane tu zdjęcia, zahaczają o wiele branż, nie wspominając o tym, że często stają się po prostu rodzinnymi albumami, upamiętniającymi różnego rodzaju wydarzenia. 1 TB powierzchni kusi. Kuszą również dostępne funkcje i możliwości. Trudno więc dziwić się, że ludzie wracają do używania Flickra. To świetna alternatywa dla innych mediów społecznościowych. A za ludźmi prędzej czy później pojawią się kolejne firmy i organizacje. Czy warto? Jak najbardziej. Mam wrażenie, że mniej tu „przypadkowych” osób, niż na jak na przykład Facebooku. Dodatkowo to miejsce, w którym możesz wiele się nauczyć…\nTagi: e-commerce, Flickr może wspierać e-commerce, poradnik e-commerce, Poradniki