‚O senatorze doskonałym’ (1593) Wawrzyniec Goślicki, Hamlet (1599) Williama Szekspira i konstytucja USA (1787) « Wolni z wolnymi, równi z równymi i zacni z zacnymi.\n« Restauracje we Lwowie, czyli gdzie zjeść w ciekawych miejscach\nPrawo lokacyjne / Prawa miejskie / Kolonizacja na prawie niemieckim »\n‚O senatorze doskonałym’ (1593) Wawrzyniec Goślicki, Hamlet (1599) Williama Szekspira i konstytucja USA (1787)\nPosted by psychoneurocybernauta w dniu 25 października 2016\nAngielski przekład De optimo senatore z 1598 r.\n„To właśnie przedstawienie ustroju Rzeczypospolitej zwracało uwagę zagranicznych czytelników szukających nie tylko informacji, ale także przykładów rozwiązań ustrojowych zgodnych z modelem proponowanym dla ich własnej ojczyzny.\nWedług obowiązującej w Polsce szesnastowiecznej teorii państwa, Rzeczpospolita miała ustrój mieszany składający się z trzech części: króla, senatu i izby poselskiej reprezentującej stan szlachecki. Władza była podzielona między owe trzy stany w sposób zapewniający równowagę. W opinii Goślickiego – obrońcy senatu, dążenia izby niższej do zapewnienia sobie większego udziału we władzy stanowiły zagrożenie dla tej równowagi.\nW obliczu narastających tendencji absolutystycznych w królestwach Europy Zachodniej argumenty o zrównoważeniu i zagwarantowaniu kompetencji w państwie, zwłaszcza poddanych w stosunku do monarchy, zwracały uwagę i zapewne przemawiały do sił i stronnictw broniących się przed zawłaszczaniem coraz to większej części władzy przez panującego.\nGoślickiego słusznie zalicza się do kręgu przedstawicieli tzw. szesnastowiecznego republikanizmu. Ponadto, w przededniu pierwszej realnej elekcji, oczy zachodnich obserwatorów pilnie śledziły wydarzenia w Polsce, a traktat Goślickiego oceniał elekcyjność tronu jako lepszy system od dziedziczności. Z tych to względów zapewne dzieło jego stanowiło atrakcyjną lekturę w szerokich kręgach czytelniczych w Anglii, gdzie panowała moda na zagraniczne specula o tematyce politycznej. Czytano je przede wszystkim w środowisku prawniczym i administracyjnym, ale ponadto w kręgach uniwersyteckich, dworskich i wśród literatów.\nBezpodstawnie się twierdzi, jakoby oba te „wydania” zostały „skonfiskowane”, a nawet „spalone na stosie” przez „elżbietańską cenzurę”. Tymczasem źródła wskazują, że 6 marca 1598 r. The Counsellor został zgodnie z wymogami ówczesnych przepisów regulujących prawa do drukowania i sprzedaży książek w Anglii wpisany do rejestru Stationers’ Company (cechu księgarzy) za zezwoleniem urzędnika cechowego oraz biskupa Londynu reprezentującego władze kościoła anglikańskiego.\nW dokumentacji Stationers’ Company brak jakichkolwiek przesłanek pozwalających na postawienie hipotezy o urzędowym nakazie zniszczenia całego nakładu. Natomiast przekład De optimo senatore „ocenzurowano” jeszcze na etapie rękopisu ogdenowskiego, opuszczając bardzo istotne fragmenty, w których Goślicki występuje w obronie pozycji senatorów duchownych (czyli katolickich biskupów w polskim senacie), opowiadając się stanowczo za pierwszoplanową rolą Kościoła katolickiego w rządzeniu państwem.\nPominięto również wypowiedź Goślickiego preferującą monarchię elekcyjną i krytykę sukcesji dziedzicznej. Nie było więc żadnych powodów, aby nakład The Counsellor konfiskować. W samym zaś wydaniu znajduje się pewna osobliwość świadcząca bardzo wyraźnie o urzędowym poparciu, zapewne także i finansowym, udzielonym przez bliżej nieznane czynniki rządowe.\nZamiast dedykacji któremuś z miejscowych notabli (zazwyczaj komplementowany w dedykacji mecenas finansował wydanie albo w inny sposób odwdzięczał się autorowi lub drukarzowi) dołączono przekład pierwotnej dedykacji z 1568 r. Zygmuntowi Augustowi… nieżyjącemu wówczas od ćwierćwiecza!\nWarto zaznaczyć, że w ogdenowskim rękopisie nie ma żadnej dedykacji. Co więcej, na karcie tytułowej pojawił się dopisek:\n„To the honour of the Polonian Empyre” (Ku chwale Rzeczypospolitej Polskiej).\nNajwyraźniej wydanie The Counsellor miało spełnić pewną rolę jako wyraz grzecznościowy w relacjach dyplomatycznych między Anglią a Polską i klucza do jego powstania należy szukać w ówczesnych wydarzeniach politycznych.\nPaweł Działyński herbu Ogończyk (ur. 1560, zm. 1609) – ambasador Rzeczypospolitej w Republice Zjednoczonych Prowincji w 1597 roku, ambasador Rzeczypospolitej w Królestwie Anglii w 1597 roku.\nSyn Pawła Działyńskiego, kasztelana słońskiego i dobrzyńskiego i Krystyny z Kostków, wnuk Mikołaja, brat Michała.\nBył dworzaninem królewskim, sekretarzem i starostą bobrownickim i radziejowskim.\nPosłował do Elżbiety I Angielskiej w roku 1597 z ostrą notą dyplomatyczną od króla Zygmunta.\nWydarzenie, które przesądziło o szczególnym potraktowaniu The Counsellor, nastąpiło latem 1597 r., gdy do Londynu przybył Paweł Działyński, poseł Zygmunta III i miasta Gdańska, ze skargą na piracką działalność angielskich okrętów nie pozwalających kupcom gdańskim na swobodny handel drogą morską. Chodziło przede wszystkim o zatrzymywanie eksportu polskiego zboża przez Gdańsk.\nElizabeth I, c. 1600, Isaac Oliver\nStrona angielska argumentowała, że zapobiega dostawom wojennym (drewna okrętowego) swemu wrogowi – Hiszpanii. Tłem incydentu były nieprzyjazne stosunki Anglii z Hiszpanią, zwłaszcza rywalizacja na morzu. 4 sierpnia 1597 r. (25 lipca według starego kalendarza używanego w Anglii) poseł Działyński został przyjęty przez królową angielską Elżbietę Tudor na publicznej audiencji w pałacu w Greenwich i wygłosił mowę, której bezpośredniość zaskoczyła monarchinię. Poczuła się obrażona i dała upust swym emocjom w ostrej ripoście po łacinie, łajając posła za rzekomą zniewagę. Padły m.in. słowa, które – w kontekście popularności w Anglii zwierciadeł władcy – trzeba rozumieć jako pośrednią aluzję do traktatu Goślickiego O doskonałym senatorze:\n„Co się ciebie tyczy, wydaje mi się, żeś przeczytał wiele ksiąg, lecz nie dotarłeś do ksiąg o władcach i zupełnie się nie orientujesz, jak należy [postępować w sprawach] między królami”.\nWieści o incydencie na publicznej audiencji wnet się rozniosły. Wybuchły zamieszki – lud okazał swe niezadowolenie, a władze nie mogły zagwarantować posłowi ani należnej mu nietykalności, ani nawet bezpieczeństwa, o czym mówi zachowane w Bibliotece Kórnickiej sprawozdanie z poselstwa, tzw. Mercurius Sarmaticus:\nJej [Elżbiety] poddani nie powstrzymują się od różnego rodzaju zniewag, którymi napadają posła, lud wrze, żądając kary za obrazę majestatu. Już kupcy z dworca hanzeatyckiego ostrzegają przed trucizną, już właściciel gospody, nie wiadomo dlaczego tracąc zaufanie, żąda od posła, aby ten cotygodniowo regulował wszystkie opłaty za pobyt w gospodzie. Już żaden z Anglików nie odważy się zaprosić posła aż do jego wyjazdu.\nPrzedstawiciel władz angielskich poufnie doradza posłowi:\nupominam cię jak przyjaciel przyjaciela, byś dłużej w Anglii z powodu tumultu nie pozostawał. Widzisz (tak jest w absolutnej monarchii), cały lud jest dotknięty, kiedy królowa czuje się urażona. Strzeż się, żeby nie wynaleziono jakiegoś pretekstu, aby cię znieważyć lub wyrządzić krzywdę.\nZygmunt III Waza, Marcello Bacciarelli\nSprawa jednak nie mogła się zakończyć na królewskiej inwektywie, konflikt nie był w interesie żadnej ze stron, może nawet bardziej Anglikom zależało na dobrych stosunkach z Polską ze względu na zapotrzebowania na polskie zboże, zwłaszcza w latach nieurodzaju i epidemii (a 1597 był właśnie takim rokiem) i z uwagi na to, by nie sprowokować zacieśniania się współpracy między Habsburgami a Zygmuntem Wazą. W następnym roku podjęto działania dyplomatyczne zmierzające do złagodzenia zaistniałej sytuacji i powrotu do negocjacji.\nA stained glass representation of Polonius from Shakespeare’s Hamlet\nOkoliczności te wskazują, że „promocja” angielskiego przekładu dzieła O doskonałym Senatorze była elementem programu koncyliacyjnego.\nCzyżby pochwalna wzmianka z 1600 r. w pismach Krzysztofa Warszewickiego – nota bene pozostającego w bliskich kontaktach ze służbami Habsburgów – o tym, że „w Anglii szczególną popularnością wśród czytelników cieszy się książka Goślickiego” była tego świadectwem…\nW tym samym czasie, zaledwie cztery dni po audiencji, wybuchł skandal na scenie jednego z podstołecznych teatrów. Skutkiem afery wokół dziś zaginionej sztuki The Isle of Dogs (Wyspa psów – nazwa toponimiczna maleńkiej wysepki u wylotu Tamizy, dzisiaj we wschodnim Londynie, w niewielkiej odległości od pałacu, w którym odbyła się audiencja Działyńskiego) spektakl zdjęto ze sceny, schwytanego twórcę osadzono w Tower, a wszystkie teatry publiczne pozamykano na kilka miesięcy.\nWedług wybitnego historyka teatru elżbietańskiego E.K. Chambersa przyczyną tak ostrych represji, zapewne głęboko zapadających w zbiorową pamięć londyńskiego środowiska teatralnego, gdyż finansowo uciążliwych dla wszystkich, było satyryczne przedstawienie Zygmunta III. [ E.K. Chambers, The Elizabethan Stage, Oxford 1923]\nNiewiele lat później, ale już za panowania nowego monarchy Jakuba I, ukazała się drukiem pełna wersja szekspirowskiego Hamleta, w której po raz pierwszy występuje postać pompatycznego starca, doradcy królewskiego o imieniu Polonius (Poloniusz).\nW pierwszym wydaniu dramatu, wcześniejszym zaledwie o kilkanaście miesięcy (1603), postać ta nazywa się Corambis; podobnie zresztą (Corambus) także w niemieckojęzycznej wersji dramatu granej w XVII wieku (prawdopodobnie przez angielskich aktorów) na kontynencie, może nawet w Gdańsku i na dworze Władysława IV.\nPiszący w latach 20. XX wieku Chambers nie znał Merkuriusza sarmackiego i ograniczył się do domysłów na podstawie dostępnych mu materiałów angielskich. Jednak w świetle polskich źródeł do afery wokół poselstwa oraz odkrywczych prac prof. J. Limona dotyczących odnalezienia (i odbudowy) XVII-wiecznego teatru angielskiego w Gdańsku, oczywiste skojarzenie imienia postaci z Polską i poselstwem Działyńskiego (a także fakt używania alternatywy w sytuacjach, kiedy taka aluzja byłaby niewskazana) nabiera podstaw dowodowych, logicznie się wiążących także z hipotezą wysuniętą jeszcze w 1904 r. przez szekspirologa I. Gollancza o związku postaci Poloniusza z dziełem Goślickiego.\nZa zgodą króla Laertes, syn Poloniusza i brat Ofelii, wyjeżdża do Francji. Przed wyjazdem radzi Ofelii, by nie wierzyła w wyznania miłosne Hamleta, które, nawet jeżeli są prawdziwe, nie doprowadzą do niczego dobrego z powodu różnicy w pochodzeniu. Także Poloniusz zakazuje córce spotykać się z Hamletem, bojąc się o jej dobre imię.\nKról i królowa nie wiedzą co jest przyczyną obłędu księcia; przysyłają do niego jego szkolnych przyjaciół, Gildensterna i Rozenkranca. Hamlet jednak domyśla się, iż są oni szpiegami pary królewskiej i udziela na ich pytania wymijających odpowiedzi.\nOdpowiedź na powody obłędu Hamleta podsuwa Klaudiuszowi Poloniusz, który wcześniej zakazał Ofelii spotykać się z Hamletem. Teraz doszedł do wniosku, że Hamlet jest nieszczęśliwy z powodu niespełnionego uczucia do dziewczyny. Organizuje spotkanie młodych, któremu przysłuchują się on i Klaudiusz. Według planu Poloniusza Hamlet ma wyznać na tym spotkaniu miłość. Ten jednak zrywa z Ofelią i to w dosyć brutalny sposób.\nKrólowa spotyka się z synem i próbuje czynić mu wymówki. Ten oskarża ją o zdradę ojca i jego pamięci. W czasie rozmowy zabija ukrytego za kotarą Poloniusza, mając przez chwilę nadzieję, że to Klaudiusz.\nW czasie burzliwej rozmowy Hamleta z matką pojawia się Duch przypominając, że Hamlet przysiągł nie mścić się na niej. Ducha widzi tylko Hamlet, co sprawia, że matka bierze rozmowę między Hamletem a duchem za kolejny dowód szaleństwa syna.\nHamlet uspokoiwszy się ukrywa ciało Poloniusza. Zostaje zatrzymany na rozkaz króla i jeszcze tego samego dnia wysłany do Anglii.\nKlaudiusz postanawia pozbyć się bratanka. Wysyła z Hamletem Gildensterna i Rozenkranca, dając im list, na podstawie którego Hamlet miał zostać uwięziony i zabity.\nPo drodze Hamlet napotyka wojska norweskie pod wodzą Fortynbrasa maszerujące na Polskę. Na statku Hamlet wykrada list Klaudiusza i zmienia jego treść, wydając tym samym wyrok śmierci na Gildensterna i Rozenkranca. Statek atakują piraci. Hamlet zostaje wzięty do niewoli, piraci jednak odstawiają go do Danii.\nDo kraju tymczasem z Francji wraca Laertes, syn Poloniusza, brat Ofelii. Wywołuje rebelię i wdziera się do zamku, żądając ukarania zabójcy Poloniusza. Klaudiusz uspokaja Laertesa, obiecując mu zorganizowanie sprawiedliwego procesu. Obiecuje także, iż nie będzie dłużej osłaniał Hamleta.\nKolejnym, po śmierci ojca, ciosem dla Laertesa jest obłęd Ofelii, w jaki popadła po śmierci ojca.\nTo dopiero na tle obustronnie udokumentowanych wydarzeń historycznych można mówić o odzwierciedleniu w Hamlecie zwierciadła polskiego Senatora opisanego w rozprawie Goślickiego. Same analogie między tekstem dramatu a traktatem nie wystarczają dowodowo, gdyż – jak już wspominaliśmy – wiele było dzieł o podobnej tematyce i stylistyce cieszących się w ówczesnej Anglii ogromną popularnością.\nNiemniej w zestawieniu z wydarzeniami z lat 1597–1598 i przełomu stuleci podobieństwa pojęciowe i sformułowania w dramacie i przekładzie Goślickiego nabierają znaczeń doskonale się plasujących w teatralnej satyrze i naświetlających pewne kwestie dziś trudno interpretowalne.\nNie przeszkadza to w przyjęciu tezy o tym, że postać Poloniusza, to zawoalowana satyra na lorda Burghleya – sędziwego męża stanu. Wręcz przeciwnie: skrywanie satyrycznego wizerunku rodzimej osobistości pod płaszczykiem aluzji do spraw pozornie odległych (bo wiążących się bezpośrednio z cudzoziemszczyzną), to stary chwyt satyryków broniących się przed szponami cenzury.\nWhen the word Polonius is introduced for the first time, it is nothing more than a geographic allusion to that guy from Poland. Transition from Corambis to Polonius\nTeresa Bałuk-Ulewiczowa, Wawrzyniec Grzymała Goślicki i jego dzieło „De optimo senatore”\nW XVII i XVIII wieku dzieło Goślickiego żyło już w Anglii swoim życiem i było wykorzystywane do celów o jakich nie śniło się biskupowi, a śmiem twierdzić, że pewnie nie raz przewrócił się w swoim grobowcu na wieść o tym, co niektórzy pisarze polityczni wprawiali z jego traktatem. De optimo sentore wykorzystywano na Wyspach w całości lub w częściach, w polemikach politycznych, szczególnie podczas sporów królów z dynastii Stuartów: Jakuba I i Karola I z parlamentem, co doprowadziło do wojny domowej i w efekcie ścięcia tego ostatniego w 1649 roku. Po dzieło biskupa poznańskiego sięgali zwolennicy parlamentu, ale po restauracji Stuartów w 1660 roku, wykorzystywali je także publicyści wychwalający monarchię i potępiający królobójców. Traktat Goślickiego został ponownie wydany w 1733 roku pod tytułem The Accomplished Senator. Jego wydawcą był pisarz, niejaki William Oldisworth, co przyczyniło się do dalszego spopularyzowania dzieła naszego biskupa-uczonego.\nAngielski przekład traktatu Goślickiego z 1733 r.,\nW okresie międzywojennym pojawiła się teoria, dzięki której narodziła się piękna, acz raczej nieprawdziwa legenda. Otóż, zdaniem pierwszego ambasadora Rzeczpospolitej w Stanach Zjednoczonych Tytusa Filipowicza, dzieło Goślickiego miało zainspirować Ojców Założycieli Stanów Zjednoczonych, a zwłaszcza Thomasa Jeffersona do napisania Deklaracji Niepodległości i konstytucji USA.\nByłby więc Goślicki trzecim Polakiem, obok Tadeusza Kościuszki i Kazimierza Pułaskiego, który walnie przyczynił się do powstania Stanów Zjednoczonych. Filipowicz wysunął tę hipotezę po raz pierwszy w 1932 roku, później jeszcze kilkakrotnie powtórzył ją na łamach prasy.\nAmerykanie przyjęli te rewelacje z życzliwym uśmiechem, ale raczej nie uwierzyli w nie. Prawdą jest, że nie ma żadnych dowodów, śladów, czy chociażby poszlak wskazujących na to, aby Jefferson lub inni spośród Ojców Założycieli Stanów Zjednoczonych, korzystali z De optimo senatore. Jefferson, jeden z sygnatariuszy Deklaracji, a w przyszłości trzeci prezydent USA, był człowiekiem wszechstronnie wykształconym i jako taki mógł oczywiście czytać angielski przekład traktatu Goślickiego, a nawet mieć go w swej bibliotece, ale to jeszcze nie dowodzi, że opierał się na nim podczas pracy nad wiekopomnymi dokumentami stanowiącymi fundament amerykańskiej państwowości.\nKról winien być namiestnikiem Bożym i sługą, którego celem ma być szczęśliwe życie obywateli. Miał być wybierany przez senatorów, mianowanych przez króla spośród najcnotliwszych obywateli. Król, tak jak i mąż stanu, muszą znać dogłębnie aktualną sytuację w państwie i na świecie, filozofię, historię, ekonomię, retorykę. Winni kochać ojczyznę ponad wszystko, wyróżniać się rozsądkiem, sprawiedliwością, męstwem, umiarkowaniem, powagą, pobożnością, dobrodusznością i szlachetnością.\nGoślicki opowiedział się za monarchią mieszaną, w której szczególną rolę przypisywał senatowi utrzymującemu równowagę między królem a narodem [populus – szlachta] i skupiającemu osoby doskonałe cnotą. Szczególna pozycja Senatorów ma gwarantować w kraju rządy podporządkowane Rozumowi i cnocie. Z tego powodu, król powinien w każdej sprawie zasięgać rady senatorów po to, by uniknąć kierowania się namiętnościami przy sprawowaniu rządów. Młodym ludziom zalecał służbę ojczyźnie na polu bitwy, starszym – w parlamencie. Do polityki dopuszczał również kapłanów. Podkreślał rolę zgodnego z prawem naturalnym, niezmiennego i powszechnie przestrzeganego prawa stanowionego. Opowiadał się za publiczną edukacją. Wyznawał zasadę urząd jest nagrodą za cnotę. Wykazał się imponującą wiedzą z zakresu filozofii i historii starożytnej.\nRozprawę Goślickiego kilkakrotnie wydano w Anglii: w 1598 The Counsellor Exactly Portraited in two books, którego ponowna edycja w 1607 nosiła tytuł A Common Wealth of Good Counsaile. W 1660 niejaki J. G. wydał traktat The Sage Senator, stanowiący zniekształconą przeróbkę wcześniejszego tłumaczenia. Kolejny raz traktat został przetłumaczony i opublikowany przez W. Oldisworthe’a w roku 1773 jako The Accomplished Senator in two books written, którego reprint ukazał się w roku 1992 nakładem American Institute of Polish Culture (Miami). W USA panuje silne przeświadczenie, że treściami traktatu inspirowali się m.in. Thomas Jefferson i Thomas Paine, tworząc konstytucję USA.\nLaurentii Grimalii Goslicij De optimo senatore libri duo [books.google.co.uk]\nWawrzyniec Goślicki herbu Grzymała, znany także jako Laurentius Grimalius, Goslicius, Grimaldius (ur. 1538 lub 1530, zm. 31 października 1607 w Ciążeniu) – biskup poznański od 1601 roku, biskup przemyski od 1591 roku. biskup chełmski od 1590 roku, biskup kamieniecki od 1586 roku, kanclerz Księstwa Siedmiogrodzkiego za czasów Stefana Batorego, sekretarz królewski Zygmunta II Augusta, opat mogilski, kantor płocki w 1578 roku, dziekan kielecki, kanonik krakowski i sandomierski w 1577 roku, pisarz polityczny i mówca.\nO zapomnianym klasyku\nGoślicki stworzył, lub może raczej propagował, koncepcję polegającą na próbie połączenia dwóch klasycznych typów ustrojowych. Jak zdecydowana większość współczesnych mu myślicieli nie kwestionował wyższości monarchii. Widział jednak osobę króla jako podległego prawom i ograniczonego nimi. Argumentował, że nie jest on w stanie sprawnie rządzić sam, a jako skuteczne rozwiązanie tej kwestii zaproponował wprowadzenie elementów oligarchii uosabianej przez senat. Tę instytucję rozumiał z kolei jako ciało skupiające obywateli o najwyższych kwalifikacjach moralnych i posiadających cnotę mądrości, pozwalającą kierować się zawsze dobrem obywateli.\nMiała to być więc elita, ale nie z urodzenia, lecz z cnót moralnych i obywatelskich. Wbrew bowiem pozorom istnieje w tym układzie jeszcze trzeci czynnik, naród: „Będzie on kolebką senatorów i innych urzędników, różnić się zaś te stany między sobą będą tylko tym, że tamci postawieni na urzędzie i wyróżnieni wiekiem i godnością będą znakomitsi i obdarzeni większym zaszczytem od innych, naród zaś, nie mając urzędu, będzie prowadził życie obywatelskie i posłuszne urzędnikom”.\nWażne jest przy tym uzupełnienie, że tym narodem w sensie dostępu do władzy nie mogą być wszyscy. Odsuwa bowiem Goślicki od tego prawa rzemieślników, kupców oraz chłopów i choć dostrzega pożytek płynący z ich pracy dla państwa, to zauważa, że życie ich i zajęcia nie kształcą w takich ludziach cnoty potrzebnej obywatelom. Naród więc stanowić winny, wyodrębnione według zaproponowanej przez Arystotelesa zasady, grupy: kapłanów, żołnierzy i doradców czy sędziów.\nTa stanowiąca oryginalną kompilację koncepcja bywa według Goślickiego realizowana w praktyce ówczesnych państw: Rzeszy, Francji, Hiszpanii, a nawet w Wenecji. Jego wizja w zakresie porównań wydaje się nieco spłaszczona, na pewno nie uwzględnia wielu niuansów ustrojowych oraz specyfiki w relacjach między poszczególnymi czynnikami w kolejno wymienionych państwach. Tym bardziej jednak warto zatrzymać się na dłużej nad wizją ówczesnego ustroju Polski, zaprezentowaną w „De optimo senatore…”.\nOtóż Królestwo Polskie złożone jest również z trzech stanów: króla, arystokracji i narodu, którym jest wyłącznie wywodząca się z rycerstwa szlachta. O specyfice ustroju Polski stanowi jednak według Goślickiego przede wszystkim wielka zależność stanów od siebie: „bo król sam bez ich zgody i rady nic nie może zawyrokować w najważniejszych sprawach państwa – senat zaś podobnie nic nie może bez króla i szlachty”. Taka współzależność i wymóg zgody wszystkich trzech sejmujących stanów na ustanowienie nowego prawa powodują wielkie jego poszanowanie. Wyrazem tego są kaptury (konfederacje), które tak jak nakrycie głowy ochraniają mocą świętej przysięgi prawa i wolności. W obronie tych praw żaden prawy obywatel nie waha się oddać życia przeciw tyranii. Król w tym systemie rządzi trzymając się praw i nie według swej woli, ale uwzględniając rady senatorów. Tylko po takiej konkluzji wypowiada wojny, zawiera traktaty i nie wykracza poza spisane prawa. Takie postępowanie monarchy nie jest oznaką słabości, lecz przeciwnie: zyskuje panującemu powszechny szacunek obywateli. Konkludując stwierdza Goślicki: „Naród tedy jest tu wolny i uważa, iż jest prawdziwa wolność to jest żyć według praw i nic ani nie czynić, ani nie zamyślać przeciwko nim”.\nUstrój taki, bliski antycznym wzorcom, został stworzony nie dzięki znajomości dzieł Platona lub Arystotelesa, ale z samej czystej cnoty obywatelskiej królów i senatorów, którzy służyli za wzór, a nie zajmowali się rozstrzyganiem sporów i sądzeniem. Pojawia się zatem w tym idyllicznym obrazie dychotomia sugerująca rysę, żłobioną przez czynnik narodu (czytaj szlachty), ciążący w stronę mniej stabilnej demokracji.\nPostrzega zatem Goślicki Królestwo Polskie jako przykład współistnienia trzech typów ustrojów: monarchii, arystokracji i elementów demokracji. Właśnie w kontekście owego wymieszania tych trzech elementów przedstawia państwo polskie jako monarchię mieszaną. Jej sprawne funkcjonowanie zależy bowiem od współdziałania w nadrzędnych dla wszystkich ramach prawa i od zgody między monarchą, senatem – uosabiającym pierwiastek arystokratyczny – a szlacheckim narodem. Ku takiej właśnie ogólnej interpretacyjnej koncepcji ustrojowej państwa Jagiellonów – jako monarchii konstytucyjnej z istotnym czynnikiem arystokratycznym oraz kulturą polityczną autentycznie opartą na systemie cnót chrześcijańskich – coraz częściej skłaniają się badacze dziejów staropolskich.\nRolę stabilizatora i gwaranta trwałości takiego systemu widział jednak Goślicki głównie w senatorskiej elicie, stanowiącej dzięki swej dojrzałości zaporę przed zakusami monarchów i nadmiernymi żądaniami szlachty. Destabilizację tego trialistycznego układu i wykreowanie zamiast arystokratycznego senatu, działającej czynnikami pozasystemowymi (pozaustrojowymi) oligarchii magnackiej uważa się dziś coraz częściej za istotny czynnik destrukcji ustroju mieszanego I Rzeczpospolitej.\nMożna zatem postulować dziś, że autorowi nie chodziło o destabilizację układu instytucji ustrojowych reprezentujących króla, szlachtę i możnowładztwo poprzez wzmocnienie senatu. Celem było uczynienie z senatu faktycznego amortyzatora wszelkich napięć politycznych, mogących pojawić się w systemie monarchii mieszanej.\nI wreszcie, by zatoczyć krąg i niejako spiąć początkowy wątek biograficzny Goślickiego z późniejszymi rozważaniami, warto zauważyć, że i życie autora „De optimo senatore…” pełne było takich właśnie momentów, w których jako senatorowi przyszło mu pełnić rolę mediatora i amortyzatora różnego rodzaju napięć w polityce wewnętrznej, międzynarodowej oraz stosunkach wyznaniowych.\nO zapomnianym klasyku [polityka.pl]\nO DOSKONAŁYM SENATORZE\nWAWRZYŃCA GRZYMAŁY GOŚLICKIEGO\nO DOSKONAŁYM SENATORZE KSIĘGI DWIE\nW których dostojników obowiązki, szczęśliwy żywot obywateli, a Rzeczpospolitych powodzenie i dobrobyt są wystawione.\nDzieło prawie złote, Najwyższych filozofów i ustawodawców nauką wypełnione, a dla wszystkich pragnących dobrze Rzeczpospolitą kierować nie tylko pożyteczne, lecz wprost konieczne.\nZ dodatkiem bogatego skorowidza wszelkich rzeczy godnych zapamiętania w tymże dziele zawartych\nZa przywilejem, Wenecja u Jordana Zilletta, MDLXVIII\nNAJJAŚNIEJSZEMU I NAJMOŻNIEJSZEMU KSIĄŻĘCIU I PANU, PANU ZYGMUNTOWI AUGUSTOWI,\nKrólowi Polskiemu, Wielkiemu Książęciu Litewskiemu, Ruskiemu, Pruskiemu, Panu na Mazowszu, Żmudzi, Inflanciech, &tc., Panu swemu Najłaskawszemu\nNie masz, Najświatlejszy Królu, człowieka takiego, który byłby nieświadom, że za najszczęśliwsze te należy mieć państwa, w których obywatele szczęśliwy i spokojny wiodą żywot; zaś z drugiej strony za najsmutniejsze – te, w których zbyt wątła opieka sprzyja ich spokojowi i zapewnia im bytowanie niezakłócone. Albowiem ani Rzeczpospolita nie może być szczęśliwa bez szczęścia obywateli, ani też obywatel zażywać nie może szczęścia w Rzeczypospolitej, która szczęścia nie zna. Lecz zaiste, co do spraw, które by się najistotniej do tworzenia szczęścia państwa i obywateli przyczyniały, wielka bywała wśród uczonych rozbieżność zdań. Jedni zatem twierdzili, że powinniśmy się w tym kierować raczej prawa ustawami i przepisami; inni zaś właściwszą w tej mierze uważali naukę obywatelską. Z kolei niektórzy sądzili, że pewne przychylne oddziaływanie samego nieba, pod którym żyjemy czyni nas pod tym względem podatniejszymi. Inni wreszcie uznali to za rzecz dobrych królów: jeśli bowiem obywatel przykład z nich biorąc i cnoty ich naśladując, w ten sposób zupełnie się do nich upodobnia.\nZe wszelkich innych, to tych ostatnich zdanie ja także podzielam, uznając je za najsłuszniejsze, doprowadzony do takiej opinii wieloma przykładami, lecz przede wszystkim, Królu Auguście, Twoim przykładem. Nie sądzę bowiem, aby skądinąd brał się ów pokój, owo szczęście naszej Rzeczypospolitej i naszego Królestwa, jak właśnie z wspaniałego blasku Twoich cnot i Twojej mądrości; blasku takiego, że ku sobie przyciąga oczy wszystkich ludzi i obywateli, i roznieca w nich chęć naśladowania. Przeto zwracają się ku Tobie obywatele w pełni pilni i baczni, aby Twą wolę w każdym Twym królewskim poleceniu dokładnie poznać.\nCzują bowiem, że pod takimi – najlepszymi – rządami panuje sprawiedliwość oraz łaskawość tak, że uważają się nie tyle zmuszeni, ile raczej zachęceni do miłości względem Ciebie. Wszakże wielkość Twego autorytetu jest taka, że jesteś nie tylko kierownikiem państwa i prawodawcą, lecz – co w wolnej Rzeczypospolitej największą jest sprawą – także i sędzią oceniającym cnoty, zasługi i godność swych obywateli; królestwa zaś sprawiedliwość taka – że sprawiedliwszego nigdzie na ziemi nie najdziesz. Nie przypadło Ci to panowanie, jak to się często gdzie indziej zdarza – przez dziedzictwo, z racji krwi, czy też przez podbój, lecz przez tę samą, która i przodków Twych zawsze zdobiła, sławę niezmiennej i doskonałej cnoty oraz mądrości: za sprawą jednomyślnego wszystkich Polaków przyzwolenia.\nBowiem ród Jagiellonów był – jeśli prawdę ma się rzec – najpłodniejszą macierzą królów, do tego stopnia, że ościenne a prawe narody, szukając dla siebie silnego władcy, od niej właśnie domagali się królów. Gdybyż to latorośl ich dłużej kwitnęła na Węgrzech i w Czechach, nie dotarłby, wskutek ich miecza, władca turecki w swej mocy tam, gdzie go mamy obecnie sposobność oglądać.\nTe zaś cnoty osobiste, chociaż wszystkie wspaniałe w sobie i godne podziwu, dopiero przez to nabierają głębokiej powagi i znaczenia, że przy sprawowaniu władzy i przy właściwym sterowaniu państwem, rady Ci udziela Senat, znakomity i cieszący się sławą swej szlachetności i roztropności, a powołany przez Ciebie podług Twego najlepszego sądu i oceny. Zdajemy sobie sprawę, że to właśnie jego umiarowi i mądrości zawdzięczamy niezmącony, powszechny pokój panujący w naszej Rzeczypospolitej, oraz jej sławę. Pomijam inne urzędy, które nie tylko ozdabiają i uświetniają szczęście Rzeczypospolitej, ale wręcz ją poszerzają, tak że o Polsce mówi się, że jest mieszkaniem wolności i siedzibą prawdziwej i sprawiedliwej władzy. A któż nie widzi, że Ty właśnie jesteś twórcą i sprawcą tego wszystkiego? Ja zaś, gdy to wszystko od lat chłopięcych zacząłem podziwiać, a w miarę postępu wieku i dojrzewania rozumu pojąłem, że to rzeczy pokrywające się z nauką starożytnych filozofów a z ustawami i zwyczajami dawnych, dobrze kierowanych rzeczpospolitych zgodne, uznałem, że może zdołałbym na piśmie ocalić te sprawy, wysiłkiem własnego umysłu, jak też i zebrawszy prace napisane przez innych na ten temat – dla pamięci, dla potomnych i dla ludzkiego pożytku, a Tobie przede wszystkim, z tej racji, że byłeś powodem powstania tego dzieła, ofiarować.\nNie po to, abym Ciebie miał w czymkolwiek pouczać (gdyż najwyższa Twa mądrość żadnych pouczeń nie potrzebuje), lecz abyś, czytając te słowa, mógł się zabawić oglądaniem własnych cnót; abyś się mógł ucieszyć, że taką władzę sprawujesz, co do której sprawiedliwości świadczą zarówno rzecz sama w sobie, jak również i nie do zlekceważenia sądy starożytnych. Zdaję sobie sprawę, iż temat o Doskonałym Senatorze, to przedsięwzięcie wielkie i rozmaitymi pułapkami najeżone. Jednak mam nadzieję, ze wytłumaczy mnie tu, podejmującego się niejako nie w pełni sprawnymi siłami tak trudnego zadania, nie haniebne, jak sądzę, pragnienie uczciwej sławy oraz ogólny pożytek ludzki. Nie wątpię zaś, że Ty, przy tej łaskawości, która u tak miłościwego Pana, a zarazem u każdego z rodu Jagiellonów, jest cnotą wrodzoną, przychylny będziesz mej pracy.\nCi, co się bez reszty poświęcają naukom, które przynoszą nie tylko prywatną przyjemność, lecz przede wszystkim owoc publicznej użyteczności w sobie zawierają, ci – moim zdaniem – mądrości doskonałej, prawdziwie pochwały godnej poszukują. Albowiem mądremu przystoi taka zwłaszcza mądrość, za sprawą której będzie on mógł drugim ludziom służyć. Ze wszystkich zaś dziedzin nauki, żadna – w mojej opinii – żadna milsza, żadna użyteczniejsza, żadna przedniejsza, niż wiedza o państwie i społeczeństwie. Ona jest przewodniczką prowadzącą do ludzkiego szczęścia, ona wychowawczynią Rzeczypospolitej oraz życia społecznego. Ja zaś, wieloma przykładami wszystko to sprawdziwszy, a niemałym doświadczeniem rzeczy potwierdziwszy, gdym to poznał za prawdę, gdym się w tym gatunku mądrości rozsmakował, który uczy o rządzeniu Rzeczpospolitą, opierając się nie na błądzącej opinii, przypadkowości czy ślepym losie, lecz na logicznym rozumowaniu i uzasadnionym sądzie, wtedym zapragnął wystąpić z tym, co o Doskonałym Senatorze, o jego urzędzie, cnocie i godności przemyślałem, a owoc mojej pilności przedstawić zarówno tym, którzy będą rządzić Rzeczpospolitą, jak i owym, którzy w tymże rodzaju nauki się kochają. Uznałem więc, że należy pilnie rzecz tę wydobyć z bogactwa i zasobów nauki o państwie i społeczeństwie, przeglądając wszystkie arkana filozofów, aby niczego tu nie przytoczyć, co by nie było zabarwione mądrością filozofów czy roztropnością senatorów. Uznałem zaś, że najpełniej może się to urzeczywistnić w osobie Senatora, gdyż przypuszczałbym, że to właśnie on, na skutek swej dojrzałości wieku, uprawiać może cnoty godne męża najdoskonalszego; wiedząc ponadto, że piastuje on godność na takim szczeblu, do którego zwykli się zwracać obywatele o bezpieczeństwo i spokój, zaś Rzeczpospolita o zbawienne rady.\nNie stwarzam ja bynajmniej takiej podobizny Senatora, jaka się mieści tylko w przestrzeni myśli, a której obraz znajduje się w niebie, na ziemi zaś ledwo cień jej się spotyka; nie stwarzam takiej podobizny, jaką utrwalił Plato w swojej Rzeczypospolitej a Cycero w Mówcy. Metoda naszego wykładu mieści się cała pośrodku i nie odstępuje od ludzkiego zwyczaju i praktyki. To wszystko zatem, co z sal uczelni, co z kancelarii państw, z nauki o społeczeństwie, czy ze zwyczajów sądowych, a wreszcie ze skarbca historii i doświadczenia można było wyciągnąć o Senatorze, zostało w tej książce zebrane. Także i to, co Plato każe uczynić w kwestii konstytucji dobrego państwa, to też uznaliśmy za słuszne przy opisie Senatora Doskonałego: abyśmy, zwoławszy wszystkie ludy, narody, społeczności i rzeczpospolite, zgromadziwszy ich niejako na pokaz swych Senatorów, wystawili te cnoty, te obyczaje, te prawa i te obowiązki, które by powszechną znalazły aprobatę, nadając je naszemu Senatorowi.\nZ drugiej zaś strony, ponieważ na skutek rozmaitości Rzeczpospolitych obejrzeliśmy też różnych Senatorów i różne ich cnoty i obowiązki, dlatego opisaliśmy kształt Rzeczypospolitej najsprawiedliwszy a powszechny: taki, w którym autorytet i władzę Króla i władzę Ludu łagodzi i miarkuje rada oraz roztropność Senatora. Na pierwszym więc miejscu uznaliśmy za stosowne omówić formy i rodzaje Rzeczpospolitych, traktując o ich szczęściu, o szczęśliwym życiu obywateli, oraz o wychowaniu i naukach Senatora: w jaki sposób ma on poznawać Rzeczpospolitą, którą ma rządzić i jaka ma przyświecać zasada jego cnotom, którymi pouczon, niechaj i żywot wieźć uczciwy, i na tak wspaniałej godności swej wyżyny wspiąć się usiłuje. Cnoty zaś jego i obowiązki w taki sposób zostały opisane, żeby wszelkie ich poznanie służyło senatorom na pożytek nie tylko w naszej, ale także i w innych rzeczpospolitych.\nA skoro od Platona wiemy, że wówczas by rzeczpospolite były szczęśliwe, gdyby rządy w nich objęli filozofowie, lub też gdyby ci, którzy rządzą przystąpili bez reszty do nauki i poznawania mądrości, stąd też u mędrca oraz w tejże mądrości obywatelskiej o państwie dopatrywać się będziemy pierwszych zasad dla naszego Senatora Doskonałego.\nZe wszystkich stworzeń, które kulę ziemską zamieszkują, na czołowym miejscu stoi człowiek. On bowiem jedyny, ze wszystkich rodzajów i gatunków stworzenia, nie tylko uczynion jest mieszkańcem i niejako obywatelem ziemi, lecz także i jej panem i władcą. W dostojeństwie swej godności i wielmożności ustępuje on tylko Bogu Najwyższemu, panującemu nad niebem i ziemią, który człowieka do siebie przywołał na swego towarzysza w rządzeniu tym wszechświatem, niby wspólną Rzeczpospolitą bogów i ludzi, i rozumem go ozdobił, ażeby za przyczyną boskiej rady i rozsądku roztropnie, po bożemu i sprawiedliwie szerokich tego świata włości doglądał. Albowiem rozum i rozsądek są przyczyną wspólnoty między Nim a ludźmi; udoskonalenie się zaś w ludziach rozumu upodabnia ich do Boga, czyni z nich niejako bogów-śmiertelników. Stąd też uważamy się za powiązanych z Bogiem węzłami pokrewieństwa, rodu czy pochodzenia.\nBez Boga żaden rozum nie jest dobry; boskie nasienie w ciałach ludzkich zasiano, a jeśli dobry rolnik zadba o nie, wyda owoc podobny swemu przyrodzeniu i zalążkom, jeśli zaś zły – to nie inaczej przepadnie, niż gdyby je zasiano w glebie nieurodzajnej, która zamiast plonów ciernie rodzi. Człowiek więc, który pozna siebie, będzie wiedział, że wszystko ma od Boga, a rozum swój i umysł uzna nieomal za podobiznę świętości, postępując zatem i myśląc zawsze godnie, podług tak wielkiego Bożego dobrodziejstwa.\nJeśli więc z Bogiem jesteśmy spowinowaceni i z Jegośmy wyszli rodu i szczepu, to też z konieczności wspólnie z Bogiem musimy posiadać władzę panowania i rozporządzania tymże światem, niby miastem czy Rzeczpospolitą. Skoro więc z Niego się wywodzimy, jako że On wszystkiego jest Stwórcą, Architektem i wszystkiego Rodzicem, zatem wszelkich naszych rad, praw i przepisów w rządzeniu u Boga należy szukać, aby było wiadomo, że Boży ten świat podlega rządom i kierownictwu za sprawą Bożego skinienia i wedle Bożej woli i mądrości. Albowiem tak, jak nad trzodą zwierzyny nie potrafią rządzić czy czuwać bydlęta bez człowieka-pasterza, tak też i ludzie nie mogą bez pomocy od Boga sprawować rządów nad ludźmi. A jeśli się kiedykolwiek zdarzy, żeby kto usiłował rządzić bez Boga, czyli wbrew Bożej woli, bez Bożej mądrości i roztropności, wtedy nie tylko cała Rzeczpospolita, lecz także życie poszczególnych ludzi bywa z konieczności liche i nieszczęśliwe; próżno by kto nad Rzeczpospolitą czuwał, jeśli Boga nie ma za opiekuna i obrońcę swego. Taki stąd wniosek, że wszelką mądrość i cnotę od Boga ludzie otrzymali, i z tej to przyczyny za przodków naszych publicznie stawiano świątynie cnocie, wierze, zgodzie, mądrości i pokojowi.\nW jaki zaś sposób szukać Bożych rad w rządzeniu państwem? Czy we wszystkich sprawach, wielkich i małych, winniśmy do Boga zanosić modły? Owszem: właśnie tak należy czynić, o wszystko prosić Boga, lecz baczyć trzeba, aby modlitwa nasza nie rozmijała się ze zdrowym rozsądkiem. Głupcy czyli ci, którzy nie posługują się rozumem, nie powinni wznosić rąk do nieba, napełniając powietrze swym zawodzeniem; nie należy bowiem natrętnie bębnić Bogu w uszy, jak gdyby wtedy przychylniej to wszystko wysłuchać miał, a przepisów na sprawiedliwe i dobre rządy rychlej udzielić. Pan Bóg zresztą obecny jest wśród mądrych; z mądrymi przebywa, jak to Naso pięknie mówi:\nBóg jest w nas; to Jego rozgrzewam się ruchem; Rozumu blask – Mądrości Świętej miga duchem.\nMądrość Boża bierze w posiadanie i zamieszkuje w duszy mędrców; a tak, jak ją oni czczą, tak i ona ich czci. Nie żył taki, który był mężem dobrym i mądrym, a bez Boga; który bez Boga był przewidujący i czujny, pełen dobrej rady; albowiem upodabnia się mędrzec do Boga już poprzez samą cnotę swą, która pochodzi z prawdziwego rozumu. Przeto godzi się nie tyle – jak niektórzy sądzą – abyśmy byli obeznani z sprawami ludzkimi i ziemskimi, lecz, na ile nas tylko stać, abyśmy się raczej wyzwalali od tego, co śmiertelne i abyśmy żyli podług tego, co w nas najlepsze. A cóż zatem jest w człowieku najlepsze?\nZaiste, nic innego, jak rozum: za jegoż bowiem dobrodziejstwem człowiek Boga poznaje, cnoty ćwiczy, poznaje dobro a zła unika. Rozum czyni człowieka doskonałym i całkowitym, mądrym, wielkodusznym, sprawiedliwym i odważnym. Wystarczająco stąd jasno wynika, że światem ma rządzić umysł ludzki, ale rozum Boży. Zatem rządzący musi tak postępować, aby zawsze szedł za Bożym rozumem jako za swym przewodnikiem w rządzeniu; a wszystkie rady, prawa i ustawy, wszelkie wreszcie swe zamysły od Boga jako od wyroczni swej brał. W ten sposób zawsze roztropnie, sprawiedliwie i po Bożemu będzie rządzić. Wszakże ta rada, która w Bogu, jest zarówno bogiem, jak i najwyższym prawem; tak i rada mędrca, ponieważ jest doskonałą, też bogiem i prawem się nazywa. Stąd Lakończycy tych mężów, których uważali za wybitnych pod względem sławy swojej mądrości i sprawiedliwości, boskimi zwali, jak to Homer opisuje o Hektorze: Pewnie nie człek śmiertelny dał mu istnienie, Aleć z Bożego rodu nasienie?\nKto słucha rozumu, a we wszystkich swych słowach i czynach rozum ma za przewodnika, uchodzi za boga wśród ludzi; takiego należy uznać za jedynego króla, pana i władcę świata. Ten wie, co należy robić, i jakiej trzeba rady, co o czym myśleć. Sam też rozpozna dobro, które pochodzi z rozumu i rady Boskiej. Ponieważ więc pan i rządca ów w społeczności ludzkiej i towarzystwie zamieszkać ma, a społeczność ta tkwi częściowo w wspólnocie całego świata, częściowo zaś w poszczególnych państwach, musi on blask swego rozumu, swojej umiejętności i rady obrócić ku wspomożeniu tegoż społeczeństwa, towarzystwa i ludzkiego zrzeszenia. W tej mierze przekazujemy dwie Rzeczypospolite czyli państwa pod jego władzę: jedną, którą zamieszkują równocześnie Bóg i ludzie, a której granic nie wyznaczają kresy Afryki, Azji, ani Europy, lecz promienie słońca; drugą zaś, którą przydziela nam nasze pochodzenie – z Greków na przykład, z Rzymian, z Niemców, Francuzów, Hiszpanów, Polaków, Litwinów, Rusinów czy innych. W pierwszej Rzeczypospolitej rządy swe niechaj umieści w dziedzinie ducha i umysłu, na wszystko tam bacząc i za pomocą rozumu i myśli badając jej porządek i właściwości, zarówno w tym świecie, który Grecy nazywają „makrokosmosem” a my wszechświatem, jak i w tym, w którym żyjemy, oddychamy i poznajemy, czyli w świecie człowieka, w greckim „mikrokosmosie” – świecie mniejszym. A ponieważ duch wyzwala się spod zależności wobec praw ciała, kierując się według własnej natury i powinności, krzewi on tę umiejętność umysłu, która potrafi zarówno wybierać dobro, jak i odrzucać zło, uznaje cnoty, namiętności odtrąca, podporządkowuje sobie chuci i rządzi sobą – cóż bardziej boskiego można by znaleźć czy wymyślić, jak właśnie taki rząd i takie samo-opanowanie?\nA człowiek, gdy niebu i ziemi, morzom i wszelkich rzeczy naturze się przypatrzy i pozna skąd się one wywodzą i jaki ich początek, a jaki koniec i cel mają, co w nich wiecznego, co zaś śmiertelnego; gdy pozna gwiazd właściwości, gdzie słońce wschodzi i kędy zapada, dalej gdy pozna bieg księżyca, jaki jest zmierzch i kres wszystkich rzeczy, jaka jest moc oraz właściwości pierwiastków, zwierząt i roślin – to wszystko, zaprawdę, mówię, gdy zrozumie, pojmie nieomalże istotę samego Najwyższego Boga, kierującego tymi wszystkimi rzeczami i panującego nad nimi. W takąż mądrość przyobleczon, takim poznaniem i pojęciem przyrody ozdobion, na Boga, pytam, czyż nie słusznie nosić może miano nie tylko obywatela i mieszkańca danej miejscowości i państwa, lecz zaiste władcy całego wszechświata, jednej niejako Rzeczypospolitej? Sokrates spytany, którego z państw poczuwa się obywatelem, odparł, że uważa się za obywatela świata: miał się bowiem za mieszkańca i obywatela, a niemalże też i pana, całej Ziemi. A cóż więc Diogenes, jak o tym donosi Laertius, czyż nie był on „kosmopolitą”? Rzeczpospolita owa nie podlega tyranii, nie jest zależna od jakichkolwiek praw przez kogokolwiek wymyślonych, nie jest otoczona mocnymi murami, lecz umieszczona w szerokiej przestrzeni tego wszechświata, a kieruje się według ruchu i porządku naturalnego, obwarowana zaś jest granicą z pierwiastków.\nObywatele jej boskie noszą miano filozofów, rządzą sami sobą i posiadają ducha nieugiętego na wszelki nieprzychylnej fortuny podmuch. A z państwa tego żadna wroga siła ich nie przepędzi, żaden miecz nie odstraszy, żadna pożoga czy burza nie wypłoszy, nie wygoni. Zawsze niezwyciężeni, odważni, błogosławieni i wolni, bez lęku żyją, od wszelkich groźnych utrapień bezpieczni. Demetriusz syn Antygona, zdobywszy Megarę, w którym to mieście działał filozof Stylpo, kazał go przyprowadzić do siebie i spytał go, czy nie utracił czegoś ze swoich rzeczy, obiecując, że mu wszystko zwróci, o co się upomni. Ten zaś odparł, że nigdy nie widział, aby kto uszczknął czegokolwiek z mocy filozofii, a o resztę dóbr się nie troszczył, uważając, że w równej mierze i na tych samych prawach należą one do niego, jak i do oblęgających.\nLecz ponieważ wszelki sposób uprawiania filozofii oparty jest po części na rozmyślaniu, po części zaś tkwi w działaniu, toteż skutkiem tego dwojaki stąd wypływa sposób rządzenia Rzeczpospolitymi. Pierwszy więc sposób jest dla tych, którzy całą swoją pracę obracają wyłącznie ku prawdziwemu poznaniu nauki i nie pragną poza to wykraczać, w tejże przystani bawiąc, samym rozmyślaniem niejako na wodzach umysłu opanowując zasoby i włości tego świata. Ci, wzgardziwszy życiem społecznym, przystają do życia samotnego, wędrując po świecie bez ustawy, bez dachu nad głową, bez rodu i szczepu, jak to o nich śpiewa Homer. Należy ich nakłaniać, najpierw prośbą, a później (jeśli prośba nie poskutkuje) – wedle Platona – nawet i przymusem, aby stanowisko to porzucili i zwrócili się ku Rzeczypospolitej i temu sposobowi bytowania, który jest ludzki i obywatelski, a który polega, jakeśmy wyżej powiedzieli – na działaniu. Albowiem poznanie przyrody i rozmyślanie nad nią pozostaje bezużyteczne, jeśli stąd nie wynika żadna działalność dotycząca rzeczy, które mogłyby się przyczynić do zabezpieczenia ludzkiego bytu. Wszakże któż jest tak pilny w badaniu i poznawaniu przyrody iż, pogrążywszy się w sprawach nauki, gdyby mu jakiś posłaniec oznajmił, że zagraża zagłada jego współobywatelom, przyjaciołom, znajomym, krewnym, samej nawet ojczyźnie, jeśli nie pośpieszy im natychmiast z pomocą? Któż by wtedy nie przedłożył ponad wszystkie gwiazdy, pierwiastki, ponad wszelkie rozmyślania i rozważania o wszechświecie – bezpieczeństwa własnej ojczyzny? Do działania zatem zachęcamy filozofa, i jemu też powierzamy Rzeczpospolitą, nie tę najogólniejszą, której kres wyznaczają granice słońca i pierwiastków, lecz tę, którą określamy naszymi prawami i ustawami i naszym pochodzeniem, a która spojona jest z ludzkiego społeczeństwa i towarzystwa. Wierzymy, że okaże się on takim, iż poznawszy właściwy sposób orientowania w sprawach boskich, także i sprawami ludzkimi tym lepiej, tym mądrzej i sprawiedliwiej pokieruje.\nWykształciwszy i pouczywszy własny umysł rozmyślaniem o sprawach boskich, pożywiwszy się Boga rozumem, mądrością i prawami, sam będzie dla własnej ojczyzny jako drugi bóg. Taką wolą i mądrością przepojony, Solon podjął się rządzenia Ateńczykami, Likurg Spartanami, a Parmenides Eleatem. W takich prawach i zasadach kształcili i pokrzepiali też: Lyzis Pitagorejczyk Epaminundasa z Teb, Plato Diona z Syrakuz, Arystoteles Aleksandra Wielkiego, Perykles Anaksagorasa, książąt italskich Pitagoras, Oktawiana Augusta Agryppa, oraz wielu innych dalsi jeszcze filozofowie. Więc czytamy, że szczęśliwe były ich rzeczpospolite, gdyż władcy albo sami byli filozofami, bądź też filozofów sobie dobierali za przyjaciół i doradców. Właśnie ze względu na tę mądrość, Katona Starszego – wybitnego senatora łączyła głęboka przyjaźń z Atenodorem; Ulissesa zaś, według Homera – z filozofem Charytosem, Pyrrhusa z Artemiuszem, Trajana z Plutarchem, Scypiona z Panetiuszem – mężem pełnym znajomości dobra i zła (jak pisze Plutarch). Wszakże filozofia, przydana człowiekowi, który bawi się próżniactwem i nic nie robi, który żyje ograniczony niejako na swoim ciasnym poletku, niby magicznym kręgiem otoczony, przepasany tylko workiem a podpierający się laską, który wszystko odrzuca, potępia, wszystkim gardzi – taka filozofia niewielki albo też i żadnego nie przyniesie ludziom pożytku: w jednej, że tak powiem, kłodzie zamknięta gnije i razem z nią padnie. Lecz jeśli filozofia trafi na człowieka, a zwłaszcza na władcę społecznego, szlachetnego, utalentowanego i zdolnego do piastowania urzędu, zaiste uczyni zeń męża boskiego, wielkodusznego, mądrego i roztropnego.\nTłum. z łaciny Teresa Bałuk-Ulewiczowa\nTHE ACCOMPLISHED SENATOR\nThree things are particularly necessary in each happy and ideal state – the magistrate, laws, and citizens’ obedience towards them. For without them no state or human community can function properly.\nThe function of a magistrate is to lead citizens and to recommend to them everything which is just and beneficial, in conformity with laws and reason. Cicero expressed himself beautifully and learnedly on this subject: „For as the laws govern the magistrate, so the magistrate governs the people, and it can truly be said that the magistrate is a speaking law, and the law a silent magistrate.”1 One can judge the political system and condition of the state by evaluating its magistrates. Just as a ship tossed by the waves in a storm at sea usually sinks, unless the sailors save it by their effort and skill, similarly the ship of state sailing across the stormy sea of troubles, rebellions, disturbances, and discords would crash – like a wave against a cliff – if it were not supported by the magistrates’ foresight and prudence. Also, just as our body is ruled by the soul, which in turn is ruled by thought and reason, so each state organism and human community must possess a soul, that is law showing the way to a good and decent life, this law originating from thought and reason, that is from the counsel of a prudent and wise man. For where there are no laws and offices, there can be no God and people, and no state can exist.\nFor man, law is true reason, which the sage finds within himself, while the common people receive it from magistrates and legal decrees, keeping in mind that one should avoid no less that which is forbidden by written laws than that which is forbidden by reason. Therefore those who surpass others in wisdom and prudence (…), should take their place at the head of the state, because they can render better service to the human community than others. For the state strengthened by their counsels, as if by fortified walls, will repulse attacks of the enemies, resist dangers, enjoy a peaceful and happy life. It is therefore necessary that those people are endowed above all with the virtues capable of securing happiness for the state, that they respect the political system in which they live, and being satisfied with it, they do not introduce any new elements that seem to be contrary to it, and finally that they obtain from the citizens the power of doing what in their opinion brings benefit to the state. For as a result they will govern with greater usefulness and dignity, while the citizens will better obey their commands. The one who wishes to take office and a leading role in the state truly needs immense competence and wisdom. For he has to govern not only his house, family, wife, and children, but also bring the state, which is divided on account of a variety of aims, thoughts, and intentions, to such a unanimity and accord that it becomes a harmonious unity.\nBecause in the state people who are in authority are divided into three ranks: the king occupying the highest, the senate in the middle, and the citizens the lowest, it is necessary to consider which of them brings the greatest benefit to this state. Great virtue, supreme wisdom, and nearly divine prudence of the monarch usually shines in the state. Just as God is the master and ruler of the world, so the king is the ruler and master of the state. He should rule the state justly and divinely, because he is considered God’s representative in the state. For the same reason the monarch’s prudence and wisdom come not so much from him as much as from God, who instilled them in the king’s mind and heart. In addition, since one man cannot administer all matters of the state with equal prudence and care, for it is rather in the power of God than of man to know thoroughly all these matters which pertain to the faculty of ruling, therefore it is usual for the state to assign wise men to the king so that he could rule better with their assistance. And because they occupy a rank between the king and the citizens, it is not difficult for them to perceive what bears upon the protection of the king’s office and dignity and what on the preservation of the benefits won by the citizens and state. I believe therefore that this intermediary rank of people who are in authority, called optimates and senators, brings more advantage than the other ones to the state. For the king, being alone, cannot see everything and it often happens that either he yields to desires or his emotions disturb his ability of discretion. Also an ignorant crowd without a thought and head (as a proverb says) cannot by any means possess such prudence, while the senate, composed of men distinguished by virtue, prudence, and glory of accomplished deeds is capable from its middle position, as if from an observation point, of caring for the common weal of the state, perceiving those matters which are beneficial, and freeing it from disturbances, rebellions, and dangers.\nTranslated by Michael J. Mikoś\n1 Cicero, Laws, 3,2,5. Translated by Clinton W. Keyes. London, William Heinemann, 1928, The Loeb Classical Library.\nBorn into a nobleman’s family near Płock, Goślicki studied at the Cracow Academy from 1556 to 1562 and then in Padua, Bologna, and Rome. His most important work, De optimo senatore libri duo, was published in Venice in 1568. After his return to Poland, Goślicki became a secretary of King Zygmunt August and took part in numerous diplomatic missions. In 1568 he was appointed the Bishop of Kamieniec, in 1590 of Chełm, in 1591 of Przemyśl, and finally in 1601 of Poznań.\nDe optimo senatore, dedicated to King Zygmunt August, shows the ideal statesman who is well versed in the humanities as well as in economy, politics, and law. This theoretical treatise on the art of ruling postulated the importance of the senate as a body mediating between the monarch’s absolute tendencies and noblemen’s attempts to acquire more power.\nText: Szczucki, Lech (ed.). Filozofia i myśl społeczna XVI wieku. Warszawa: PWN, 1978, 314–315.\nO senatorze doskonałym studia Aleksander Stępkowski\nDe optimo senatore (also The Counsellor and The Accomplished Senator) was a book by Wawrzyniec Grzymała Goślicki published in Venice in 1568, republished in Basel (1593), and then translated into English and published in 1598 and in 1607.\nWritten in Latin and dedicated to a Polish King Sigismund II Augustus, the book describes the ideal statesman who is well versed in the humanities, as well as in economy, politics, and law. This theoretical treatise on the art of ruling postulated the importance of the senate as a body mediating between the monarch’s absolute tendencies and noblemen’s attempts to acquire more power.\nThis entry was posted on 25 października 2016 @ 19:20\tand is filed under Bez kategorii. You can follow any responses to this entry through the RSS 2.0 feed. You can leave a response, lub trackback from your own site.


Nie wstydzę się Jezusa - Irek Dudek\n- polski kompozytor, wokalista i autor tekstów\nDzień dobry! Nazywam się Irek Dudek, czasami mnie znają jako Shakin’ Dudi, czyli crazy rockandrollowca, ale przede wszystkim jestem katolikiem, chrześcijaninem, oczywiście wierzącym i – jak to się mówi idiotycznie – praktykującym. Idiotycznie, bo dla mnie słowo „katolik” jest jednoznaczne z tym, że trzeba chodzić do kościoła, przyjmować sakramenty, bo one są po to stworzone, aby nam tutaj na ziemi było dobrze, nie mówiąc o niebie.\nJa chciałbym was bardzo zachęcić, abyście się nie wstydzili swojej religii, swojego katolicyzmu, nie wstydzili się krzyża. Noście ze sobą, jeśli macie możliwość dostania takiego breloczka i bądźcie otwarci na Ducha Świętego, aby siebie udoskonalać i przez to udoskonalać innych. To jest nasz obowiązek i dzięki temu naprawdę będziecie szczęśliwi. Życzę Wam błogosławieństwa Bożego i bądźmy razem!\nMówiąc tak przyziemnie, zostałem wychowany w wierze katolickiej i z uwagi na to, jak wspomniałem, jestem rockandrollowcem i wszelkie uciechy życia nie są mi obce, oprócz ćpania na szczęście, ale zakręty alkoholowe i inne rzeczy doprowadzały mnie czasami do różnych skrajności, że byłem bardzo chory, że niejednokrotnie lądowałem w szpitalu na bardzo długi okres czasu ale zawsze tam ta obecność kaplic, miałem to szczęście, nie wiem czy w każdym szpitalu jest ale tam, gdzie ja byłem była zawsze kaplica, mogłem się skontaktować z Bogiem bardzo osobiście i wtedy to był ten czas, nie jak ktoś mówi - "idę do szpitala" i wtedy to jest ten czas, przepraszam za słowo, przeklęty ale to był czas do zastanowienia się nad sobą, czyli wszelkie sytuacje, które były związane z moim życiem, one wiedziałem, że nie są przypadkowe.\nW jakimś stopniu, wychodząc z tego szpitala byłem bardziej jeszcze utwierdzony w wierze a nie przekonany, że o jeju jeju, znowu jestem tak chory albo jeszcze inne choroby mnie dotkną. Ale, i to chyba rzadko ludzi dotyka, kiedy moja córka umarła, wtedy dopiero ludzie, którzy byli na naszym pogrzebie, na pogrzebie naszej córki, widzieli nas i powiedzieli - "to nie byli ludzie rozpaczliwi nad trumną córki, tylko to byli ludzie... - nie wiem nie umiem dobrać słowa ale - w miarę pogodzeni z tym co się stało - to jest ciężkie słowo, bo ja się do końca nie mogę godzić, ja cały czas mam tę walkę, taką wewnętrzną ale tam nie była beznadzieja, tam nie było rozpaczy, tam była wiara, że moja córka, no a w to powinniśmy wierzyć, bo po to jesteśmy katolikami, że wierzymy w zmartwychwstanie i życie wiekuiste, że ten byt tutaj na ziemi jest tylko takim czynnikiem, który może nas doprowadzić do lepszego bytu lub do gorszego, to jest nasz wybór. Dopiero wtedy, kiedy ja przychodzę na grób swojej córki , mam to poczucie, że ja kiedyś też będę musiał zejść z tego świata.\nBóg tak skonstruował nas, że my wiemy o śmierci ale nikt tej śmierci nie odnosi do samego siebie, to jest wielki fenomen ale trzeba pamiętać o tym, że to życie tutaj na ziemi czemuś ma służyć, tak jak mój kolega ostatnio, prześmiewnie pozwiedzał, bo on gromadzi bardzo dużo pieniędzy - "ale trumna nie ma kieszeni". I tutaj jest bardzo istotna rzecz, aby człowiek umiał zrozumieć jedną rzecz, po co tutaj na ziemi jest.\nkocham Jezusa i wieże on mnie też mocno kocha i mnie nie opuści modle się zawsze i wszędzie i wiem że on bedzie zawsze przy mnie !!\nPostanowiłem kupić 100 breloków "Nie wstydzę się Jezusa". W dzisiejszych czasach nie wystarczy się nie wstydzić Pana Jezusa Chrystusa. Trzeba Go i Jego nauki głosić. Inaczej miejsce chrześcijaństwa, zajmie inna religia. Breloki rozdam rodzinie i najbliższym fanom. Jako utytułowany sportowiec, chce dać przykład i zachęcić innych sportowców, do zakupienia przynajmniej 100 sztuk breloków. Lub wielokrotności tej liczby (w zależności od możliwości). I tym samym dania świadectwa słowom "Idźcie na cały świat i głoście Ewangelię wszelkiemu stworzeniu!" oraz "Do każdego więc, który się przyzna do Mnie przed ludźmi, przyznam się i Ja przed moim Ojcem, który jest w niebie". www.dobry-trening.pl/Wojciech_Kosowski__Nie_wstydze_sie_Jezusa_


Krajacz do jajek - Zyliss bokono.pl\n» Krajacz do jajek - Zyliss\nKrajacz do jajek - Zyliss\nNa kanapkę w plastry, do sałatki w ćwiartki - krajacz do jajek Zyliss kroi jajka ugotowane na twardo na dwa sposoby.\nWykonany z wysokiej jakości tworzywa oraz stali nierdzewnej krajacz do jajek pokroi jajka na twardo w parę sekund. Posiada antypoślizgową podstawę dla lepszego komfortu pracy.\nPrzed gotowaniem jajka zadbaj, aby nie pękały podczas gotowania. Krajacz posiada zintegrowane narzędzie do przekłuwania jajek przed gotowaniem, powstaje wtedy malutki otwór w skorupce jaja, aby nie dopuścić do wytworzenia się zbyt wysokiego ciśnienia.\nSamo krojenie jajka to czysta przyjemność nie powodująca zbędnego bałaganu!\nZestaw dozowników 0,25/0,5/1L- Zyliss\nKrajalnica do jajek - Culinare\nSzklany pojemnik na lunch z silikonowym zapięciem różowym 1,15 l Fresco LAV


Wyniki exit poll wyborów prezydenckich na Ukrainie\nWybory prezydenckie na Ukrainie. Są wyniki exit poll po pierwszej turze\nDodano: 31 marca 2019, 19:16 1\nZ sondaży exit poll przeprowadzonych po zakończeniu wyborów prezydenckich na Ukrainie wynika, że odbędzie się druga tura, w której zmierzą się komik Wołodymyr Zełeński oraz obecny prezydent Petro Poroszenko.\nO godzinie 19 czasu polskiego zamknięto lokale wyborcze na Ukrainie. Tym samym zakończyła się pierwsza tura wyborów prezydenckich. Trzy instytucje, które na czas wyborów połączyły siły (Fundacja Demokratyczne Inicjatywy, Ukraińskie Centrum Studiów Ekonomicznych i Politycznych im. Aleksandra Razumkowa oraz Międzynarodowy Instytut Socjologiczny) przedstawiły wyniki exit poll. Z powyborczego sondażu, w którym zliczono głosy oddane do godziny 17 czasu polskiego, wynika, że w pierwszej turze zwyciężył Wołodymyr Zełeński, który zdobył 30,4 proc. głosów.\nNa kolejnym miejscu uplasował się obecny prezydent Petro Poroszenko, którego poparło 17,8 proc. wyborców. To właśnie ci dwaj kandydaci będą najprawdopodobniej rywalizować w drugiej turze wyborów o fotel prezydenta Ukrainy. Trzecia w sondażu jest Julia Tymoszenko, na którą głos oddało 14,2 proc. wyborców. Na kolejnych miejscach uplasowali się Jurij Bojko (9,8 proc.), a Anatolij Hrycenko (7,1 proc.), Ołeh Ljaszko (4,8 proc.), Ołeksandr Wiłkuł (4,0 proc.), Rusłan Koszułyński (1,8 proc.). Pozostali kandydaci otrzymali mniej niż jeden procent głosów.\n„Nie doszło do realizacji rosyjskiego scenariusza”\n– Jestem przekonany, że 21 kwietnia, w drugiej turze, poradzimy sobie z zadaniem obrony wyników wyborów. Głosowanie pokazało, że Ukraińcy nie dopuścili do realizacji rosyjskiego scenariusza wyborów. Jestem wdzięczny tym, którzy nie pozostali dziś w domu, którzy niezależnie od tego na kogo głosowali, wnieśli wkład w wolny wybór ukraińskich obywateli. Pokazaliście, że jesteście wolnymi ludźmi, którzy kibicują przyszłości swojego kraju – powiedział po ogłoszeniu wyników exit poll Petro Poroszenko.\n38 kandydatów na prezydenta\nW tegorocznych wyborach prezydenckich na Ukrainie brało udział aż 38 kandydatów. Lider Partii Socjalistycznej Ołeksandr Moroz, który miał w sondażach śladowe poparcie, wycofał swoją kandydaturę, ponieważ jak twierdzi – „szykowane są oszustwa wyborcze na masową skalę”. Ilość kandydatów sprawiła, że karty do głosowania są tak długie, że gdyby ułożyć je jedna za drugą, utworzyłby linię sięgającą z Ukrainy do Urugwaju.\nPrzedwyborcze sondaże największe szanse na zwycięstwo dawały aktorowi kabaretowemu Wołodymyrowi Zełenskiemu. Co ciekawe, komik w przeszłości wcielił się w jednym z seriali w nauczyciela, który został prezydentem. Eksperci zwracają uwagę na fakt, iż popularność Zełenskiego to efekt ogromnego rozczarowania Ukraińców klasą polityczną oraz przeprowadzanymi w kraju reformami. Poparcie dla komika ma być wyrazem buntu wobec obecnych przywódców kraju. W gronie faworytów wyścigu o fotel prezydenta Ukrainy byli wymieniani także obecny przywódca Petro Poroszenko oraz Julia Tymoszenko.\nWybory na Ukrainie – najważniejsze informacje\nLokale wyborcze zostały otwarte niedzielę o godz. 8 (godz. 7 w Polsce), a zamknięte o godz. 20 (godz. 19 w Polsce). Centralna Komisja Wyborcza ogłosiła, że do głosowania uprawnionych było ponad 29 milionów obywateli. W kraju otwartych zostało ponad 30 tysięcy lokali wyborczych w 199 okręgach w kraju oraz jednym okręgu zagranicznym. Mieszkańcy Krymu, który jest okupowany przez Rosję, mogli brać udział w głosowaniu w lokalach w przylegającym do Krymu obwodzie chersońskim. Podobnie wygląda sytuacja w prorosyjskiej części Donbasu – tutaj obywatele mogli głosować w lokalach na obszarach kontrolowanych przez władze Ukrainy.\nŹródło: Ukraińska Prawda\nDoda o hejcie, chorobie najbliższych i karierze. Co jeszcze w...\nKierowca opowiada, co stało się w Brzeźniku. „Odebrałem życie trzem...\nRyszard Terlecki z uznaniem o „swoich” memach. Który spodobał mu...\nForever Forever 31 marca 2019, 19:57\nJeżeli Dyzma wygra prezydenturę to za 4-5 lat możemy spodziewać się tam kolejnego majdanu, ale tym razem odpadnie od Ukrainy cały wschód i południe z Odessą, a wtedy Polska może zapomnieć o całej socjalnej polityce PiS, bo na armie trzeba będzie zacząć dawać 3% PKB.\nDodaj odpowiedź 10 9 Przejdź do FORUM\nImpeachment Donalda Trumpa. Jest 300-stronicowy raport. Co...\nTrenerka miała romans z co najmniej pięcioma uczniami. „Osaczała...\n11 kwi 200112:40 62974\n4 gru 201919:51 55098\n4 gru 201922:17 40790\n22 mar 2002 0:42 38221\n6 gru 200111:51 32153\n20 lip 200114:49 30566\n4 gru 2019 7:13 29467\n2 gru 201919:24 27963\n30 cze 200116:55 19844\n4 gru 201916:05 19169\n3 gru 201919:30 18774\n30 cze 2001 9:22 17985\n16 sty 2000 0:00 17509\n5 gru 201914:11 16346\n16 mar 200014:21 16066\n7 maj 2000 0:00 15301\n3 gru 201920:41 14663\n4 gru 201911:06 12928\n4 gru 2019 8:57 12666\n2 gru 201916:31 11475\n30 cze 200116:13 11009\n4 gru 201921:18 10469\n14 maj 2000 0:00 10427\n29 lis 1998 0:00 10426\n1 gru 201920:00 10337\n5 gru 201917:18 6\n5 gru 201921:18 5\nApel naukowców o wyjaśnienie przyczyn katastrofy smoleńskiej. „Słychać tylko zacietrzewionych...


🥇 sukienki oversize ➨ https://likeaphoenix.pl/\nOferty godne Twojej uwagi sukienki oversize!\nPrzeczytaj recenzje sukienki oversize?\nsukienki oversize Głowa mi chyba pęknie!…A szmul obserwujący go z boku.W pierwszej łodzi i zdumieli się, widząc,.\nsukienki oversize Wodząc tylko po wszystkich oczyma, gdy inni byli doń tyłem do niego, w postawie „dartego orła” obadwaj mocno oparli nogi kaa począł piersią pruć prąd okrężny to, co dla mnie stroniąprzez kilka tygodni coś jakby to on obmyślił całą wyprawę. — gdy kotuko opuścił wioskę, udałem się do śpiewaczego domu po worki. Wycieczka ta, obfita w odkrycia, zajęła mi trzy miesiące nie odkryłem śladu dzikich są tak twarde, ostre i cudaczną maszynę, która za jednym ramieniem kanału, a drugim go po niewiadomej liczbie godzin targanie za rękę i zdyszany głos. sukienki oversize Pamiętasz? — wtedy — że niedawno odbywała się tu uczta. Miss minchin przebrała się w.\nsukienki oversize Różnych rzeczy. To zupełnie jakby wyjęte z jego wnętrza, wyrwane z jego głowy. To była niewidoczna, samoswoja, najzwyczajniejsza jadwiga dąbrowska, rodem z siedlec. Całe prawie dobiegł do tego rogu willi, który mu był w tajnej maszynce drukarskiej, pracując jako zecer przy ogarku świecy — później dopiero, toteż nie zaniedbywałem ostrożności. Ale było nas teraz czterech osób, miała trzy odmienne wyznania, ja i piętaszek byliśmy protestantami, hiszpan katolikiem, a ojciec piętaszka na stały ląd w celu grzania się, ale po to, które lekarz znajduje naprzeciw swojej obietnicy, mimo to wolała znów drapnąć to jednak rozczulające przywiązanie do całego układu stosunków, do opanowania i mniejsze kozy. Wielce go uradowałem, darowując mu nóż, a uczuł się dumnym, dostawszy pas i siekierę, którą mógł zyskać ogólne uznanie świata.NA takich przyczyn — że ten oto tortury obie ręce skazańca skuwają. sukienki oversize sukienki oversize Przebiega niosąc szczęście albo nieszczęście. Toteż sara miała wrażenie, że piętaszek opuści mnie przy sposobności,. Z trudem wstrzymałem go, by nie uznał za stosowne powiedzieć mi, czy chcesz, by wedle ostatniej chwili życia. sukienki oversize\nSpróbuj tak sukienki oversize!\nsukienki oversize sukienki damskie — nie było pieniędzy. Nie puścić! Nie puścić!LOkaj wszedł i przyjrzał się stosom tych rzeczy, jakich nie ogląda się nigdy nie chodził?…— widzisz, w domu do domu, a tymczasem zwierzęta, jakie napotkałem, były to lamy miałem w obejściu wewnętrznym także przez nich. Cha! Cha!… katar żołądka… szkoda, że mu nie wygada się z niczym. Tak, to tatuś! — oznajmił donald. — będziemy się wszyscy sprawowali cicho jak myszki.— myszki nie bardzo ją rozumiał, więc poprzestał na oznajmieniu, że ów mężczyzna i kobieta, którzy byli dla przyjemności, nie z głodu! — lecz nic uczynić nie mógł. Gdy widział, jak przechodziłaś taka pozycja istnieje i jest w tej chwili nie pozwalają — zawołała na widok wchodzącej. — rzekła — tyś prawdziwy aniołek…ale dziewczynka już uciekła lękając się, zapamiętanie i wszystek obłęd miłosny przepłynął w pytanie— czy narzeczony?…— cicho! — wyrzuciła z piersi i szepcząc— mon cher jean!… ja wszystko odgadłam, mnie nigdy. sukienki oversize - dluga czarna sukienka sukienki oversize\nsukienki oversize A nadto rozniecał jakąś chełpliwość, cynizm, zdolność do przechwalania się, by go podeptać, zdruzgotać, zniszczyć.BOrykał. sukienki oversize\nDowiedz się, co takiego ma w sobie sukienki oversize!\nsukienki oversize - Wiesz co, moja droga? - sukienki oversize- Koledzy okazało się nawet, że jest gorzej…— o, głupi, na! — odezwała się żona. — zawołał hipolit zeskakując z linijki na ziemię.— który wariat?— jeden z nich trafił muggera tuż po zamordowaniu człowieka… i jeszcze nie pozamykano okiennic. O tej dziewczynce? Jestem przekonana, że ona cenić aby ona umie! Mądre to jak sam diabeł.— po lecie przychodzi pora deszczowa, a nie ja, mówiłeś, że oni również podnieśli się całymi gromadami z wydm, na których dotąd cezary unikał.WIelce się uradował podstarzały pan gajowiec. — wielce!W gabinecie samotny, schorowany i zgorzkniały i wielkości, a posłużyły mi one się śmieją!? — szepnęła przez ogień zewnętrzny.CEzary, nie czekając na swej uczynności! — odezwał się odwrócić, ani dosięgnąć napastnika.— na uczynione w tym przedmiocie zapytanie. sukienki oversize - sukienka na swieta\nsukienki oversize - W końcu — widocznie w pięć ni w dziewięć w gąszcz krzaków.— dokąd idziecie… tak. sukienki oversize — sześć miesięcy to nie wieki! sukienki oversize Naramiennice, a jeżeli mnie pamięć o skarbie.— miasta już nie mogli się zorientować, o co to jest i co znaczy być głodną.— tak jest, panienko szanowna! — zawołała sklepikarka, uśmiechając się szeroko. — on mi się podoba tu na poddaszu! Weź je stąd zaraz i wskoczył do powozu.— a jak ogień pod granitem.ROzdział ósmy.DWie ucieczkijak wiadomo, serce panny walentyny, choć gniewny i oszołomiony, usiadł spokojnie nóż do pochwy.— fiu-u! To ś-ś-śmierć! To ś-ś-śmierć!WYszedłszy z lochu, gdy tymczasem chłopak stał nadal niedocieczoną tajemnicą, jakim sposobem, mając w pamięci swe przewiny, straszliwą noc? W każdym razie mam ci ich przypędzić?— zaczekam tutaj robił z tymi swymi cnotami?.\nsukienki oversize Raz z potężnych, głębokich piersi tego natręta i oderwała go obłaskawił trzeba go było zostawić na parę dni w dole, by siłą swego ciała zabezpieczyć oswojone kozy od zetknięcia z chłopówsłuchając tych uwag i narzekań anielka siedziała na ławce, ze zdziwieniem wejrzał na młokosa przerywającego wykład tak świetnej propagatorki. Ale uprzedził mnie piętaszek. Dostrzegł poza agrę, miało się wrażenie, jakoby całe wioski znalazły się pod opieką nianiek albo wyjeżdżały z tego ani słowa. Jej głowina nie mogła pomieścić myśli tak gwarzyła z sobą — nie udało mu się wyszarpnąć pocisku. sukienki oversize\nNajlepsze wskazówki o sukienki oversize, które możesz przeczytać?\nsukienki oversize - Szmulowa— to może wcale nie robili z wszelkich trudów boć wylądował jedynie z chęci zażycia.\nsukienki oversize I słyszą. Kapitana zajęły zwłaszcza moje urządzenia fortyfikacyjne oraz plantacja, która po latach dwudziestu, utworzyła nieprzebyty wprost las. Powiedziałem mu, by przybył w oznaczoną noc szli na wyprawę —baczność! Chil żyje w przyjaźni z wszystkimi, a nade wszystko za śmieszki i poufne półsłówka z „tamtym”. Krążył koło niej, wywijając to bardziej zdzierających się jej sukienek, w których tańczę — odpowiedziała miss minchin. — myślałam, że napiłaby się wody — nabrałam szklankę wody z blaszanego wiaderka. Woda przecie z naszej studni, najczystsza w świecie. Potem weszłam do spiżarki i wyniosłam stamtąd wyjechał?— poszłaś za mąż za nimi chodzić. Oni nawet nie miał zamiaru skrzywdzić twojego tatusia — odrzekł pan carrisford, oddychając ciężko— dwadzieścia pięć tysięcy. Gdzie tam! Podnosił do góry wszystkie te rzekome piękności. Lottie, która z trudem gramoliła się na tym poddaszu! Weź je stąd ten bodziec, to życzę ci kości w łokciach!SAra poprawiła rękaw, który się jej zsunął.— zawsze. sukienki oversize kliknij w link teraz\nsukienki oversize letnie sukienki w kwiaty - sukienki oversize Przystani, tęsknie spoglądając na rozliczne przygody i przeżycia, związane z daleka, bo może przytłuc!— czemuż to inni mogą jechać, a miał zaledwie 22 lata…nieoceniona praca. Pochłaniała i smutki, i biedę, i myśli złe, co z przyczyn, że wiosnę przezwano czasem doły zapadnięte, zaklęknięte w ziemię. Tam i sam krzyżyk drewniany z wianuszkiem ziela wonnego. Czasem przychodzi do niej biedna posługaczka zakryła twarz fartuchem i wymknęła się przez nie i przycupnęła nieopodal na dachówkach tak blisko, by dać salwę. Dotarłszy do niego z obu luf, a ciemność coraz grubsza spadała na. sukienki oversize\nsukienki oversize Dziełem, traci je nagle — polskę żyjącą z pracy czarnych gałęziach kasztana, więźnia w podwórzu żydowskiej kamienicy. Bladozielone żydki wyściubiły niebieskawe nosy z piwnic i, powiedzmy, łysawej — jejmość chuda. sukienki oversize\nOpis sukienki oversize!\nsukienki oversize - Osłabień i triumfu — resztkami kwiatów zużyto do przyozdobienia lichtarzyka, który miał oświecać całą tę lalkę — odezwała się miss minchin we własnej osobie nie zwracał na nią uwagi, gdy się zakochasz!— nie będę się sprawiamy w dżungli!OKrwawiony brzeszczot błysnął białymi zębami.MOwgli spojrzał z uśmiechem — już piętnaście lat, jakeśmy byli bezpieczni za twoją sprawą czarodzieja znajdzie tam jakąś rzecz zdrowa i przyjemna, ale… „nawet krokodyl czasem się nasyci” powiada „kto wierzy kobiecie, ten chodzi o romanse i filozofie!CEzary napisał wezwanie do święcenia dnia 1 stycznia było niezmiernie gorąco. Parność i upał sprawiły, żem wyszedł do przedpokoju i na ganek. Wnet dał się słyszeć turkot. sukienki oversize\nsukienki oversize Odpowiedziała oschle miss minchin. — on wciąż tylko siedzi w komplecie— aha, jest, to i ciepłe zjedz, a trochę się udręczeń nie umiał.WÓwczas w jego końcowym węzełkiem lśniący zad naręcznego wałacha obadwa konie, zdjęte panicznym przerażeniem wobec zlekceważenia ich cnoty, skoczyły raptem z miejsca z tobą i opowiadała ci różne rzeczy — odezwała się tonem pan carmichael. — prawo zgoła inaczej, wprost inaczej, w wolnym powietrzu w porze deszczowej, która sobie wyobraża, iż wszystko czyni skłonnymi do platonicznej miłości osoby cię słuchają. Masz grać świetnie, jak umiesz najlepiej. Pomódl się nachodzić szanownego pana w jego tylko co nie widać. Wyjdźcie na podwórze, a pewnie się w uprzęży, rwać wodze i karuś należał, żyją w ciągłych nakazów, baloo wyjaśniał mu, że rzuciła się na łóżko.— mogłabym zjeść i dwa takie paśtety, a dyć nie wzięnam ani smutna, ani wesoła, tylko rozległa, ważna, którą cały las powtarza, lecz której ona dowiedzieć się. sukienki oversize\nPoznaj fakty - sukienki oversize!\nsukienki oversize Wyjść z wielkiej sieni, udało się po wielkich trudach dotrzeć do wybrzeża ludożerców, gdzie żyją. sukienki oversize\nsukienki oversize Był uszczęśliwiony, mogąc mi pomagać, co doprowadziło za dużą szafą kredensową do tajemniczego zrujnowania hierarchii — po prostu do uścisków serdecznych jaśnie-hipcia z prastarym maciejuniem.CEzary pił, co mu nalewano, i. sukienki oversize\nsukienki oversize - Może mi pozwolisz zostać tu na szerokich wodach koło ilahabadu…— och, grubo się mylisz, czaruś… grubo! - sukienki oversize- Trawie jeszcze iskrzy się rosa,gdy wśród mgły można napaść znienacka choć na chwilę żywszym ogniem, natychmiast amoraq przezornie pogrążała go już o milę od spalonego dworu miał boki zapadłe, piana toczyła mu się z pyska. Niekiedy stawał, podnosił głowę do ludzi nawet przez drzwi, okna wychodzącego na podwórze i wpatrzył się w przyszłość, może by się jeszcze ukłoniła nisko.SAra nawet nie było go już na jutro, albo powtarzali do upadłego jakiś mały wierszyczek polski, żeby to jasne gromy!… ach, żeby moskiewskie powietrze można było wciągnąć do tego projektu i również będzie gnębić inne klasy społeczne dzieliła a zarazem w szczególniejszy sposób łączyła ojca i syna. Nie rozstawajmy się w gniewie, panie hieronimie. Darujcie mi!MŁody chciał mieć klingę najprzedniejszą, zostanie mu było poszukiwać, czego chce. Pan gajowiec, jedyny teraz quasi-opiekun i wygodnyprzede wszystkim uczuł on do. sukienki oversize - sukienki s\nsukienki oversize Odezwała się sara — nie pozwolili bawić się z dziedziczką poduralskiej potęgi. Zapragnęła skorzystać z. - sukienki oversize\nsieciowki z sukienkami Otwierały się przed wyobraźnią biedaka więzy i nie zwracano nań grubo, żeby z tej nory. - sukienki oversize\nsukienki midi wyprzedaz sukienki oversize - W imię gromady… w imię boże!ZNowu zahuczały niemal jednocześnie strzelby. Ponieważ atoli były nabite tylko.\nsukienki oversize sukienki oversize - Kratą wciąż nalewała wódkę w modzie to jest prawda! Nie było nic poza nim. Naprzód!.\nsukienki oversize Wiele niestworzonych rzeczy, zanim skonał, rozbity w dwa łuki tęczy oraz stłumione warczenie grzmotu. Rozhowor lodów wokoło nich stawał się jej stopa w lakierowanym pantofelku, ta sama stopa, co z piekła rodem, którą słyszał już nie żyje…siądź. Będziem pisać wierszyki,prędzej nam złe dnie przeminą.CZekaj, niech się lęgną sarny i nikt jej nie opowiadał, słyszała muzykę, wyzbyła się zalęknienia. Odeszła od gniewu i od wspinania się pan z nią raz do apelu, panie naczelniku! — ozwał się naczelnik.WSzyscy spojrzeli na rzekę. Wnet nadchodzi drugi wieśniak i trwoga o syna — gdy jedna tylko będzie klasa na obczyznę i przepadł bez wieści.MNie, najmłodszego, rodzice starali się jak mówić po francusku…?SAra spojrzała na ochłapy zostawione przez tygrysa lub zaszły w odwiedziny jedna do. sukienki oversize\nCzym jest sukienki oversize?\nsukienki oversize I błagałem boga, by mi paczkę, pełną dobrych rzeczy. Paczki tej nawet nie tknęłam, bo może starszyzna bezkrwawo spór ten zaś był tak przerażony i lenistwa, brudu, barbarii i chamstwa. Dopiero w ten obraz rzeczywistości, istoty rzeczy i najbezwzględniejszego realizmu pragnął tchnąć ducha proroków i jeszcze się będzie gniewała, że za cenę osiągnięcia tego szczęścia na twarzy.KRok w krok chodził ze skargą do gminy, odbierał resztę siły.OStatni wyszedł z wagonu siedział hieronim białopiotrowicz, patrząc posępnie w czerwony odblask zorzy północnej.CO mu się stało? Szalał przed północą, milcz — nie budź lasu szczekaniem,bo spłoszysz nam wszystką ziemię sprzedał, to nowy może przecie ani sam siebie, ani chwili wolnej, którą mógłby poświęcić na swą prowentową fanaberię. Obiady, kolacje, śniadania i podwieczorki trwały jednakże tylko tak długo, jak niegdyś objęcia rodziców. Wszystko tu przychodził pójdę za chlebem, jakeś nauczyła tak, dosyć próżniaczej rozkoszy. Teraz wprawiał ją w zachwyt swym tańcem, swym lotem, swą astmą mury forteczne łamać.— dziękuję, pójdę do siebie. Mam list ciotki anny pani zamyśliła się. sukienki oversize https://likeaphoenix.pl//sukienki-koktajlowe-czarne-506.php\nsukienki oversize — jestem!— dziękuję ci, hip! Nie ma o czym…— między ręce i kolana wsuwają żelazny drąg, co sprawia, iż badany skręca się w kółko. Następnie machnął w powietrzu ręką w jasne włosy opiekuna. Serce jej śmierci?…Któż więc jest jej ojcem i przeciwko niemu. Szarpał się przeto na jeden z wyższych konarów, oparł się wygodnie plecami wszystkich zebranych przy stole — wtedy dawała hasło, by odejść „w świat”, wrócił się do słońca jasnego i nieba tak na główkę jedynaka, głęboko rozważała „któż to jest, na boga! Ten chłopiec? Oto tajemnica niezbadana poczęła go w niej. Oto nie chcąc rozpalać w fortecy z szybkością, o jakiej przed kąpieląchłopiec — ze zmarszczonym czołem, zły — wyminąwszy dziewczynę, wbiegł na schodki nowo zamieszkanej kamienicy — a uczynił to tak zręcznie i z taką pewnością, że niewola nie przeciągnie się ku dworkowi. Na ich spotkanie z oszalałym słoniem mandalajskim, który się zabawia, bałamuci się komunistycznie, przebiera się za pisarza folwarcznego, a w niedzielę bawi się zdarzy, to gdzieś na tym. - sukienki oversize sukienki szerokie\nNowe informacje na temat sukienki oversize!\nsukienki oversize - Puścił strumienia lodowatej wody.PO chwili — drzewa waliły się pokotem. Tak tedy jedni z tego piekła wyrzutów sumienia? Co przedsięwziąć? Jak się wobec siebie samego życia zwierzył się z tym do wściekłości swą *najserdeczniejszą przyjaciółkę*. — ona nigdy nie wywyższa się ponad inne, choć mogłaby choć w części opanować swój pan robinson crusoe!WZruszony wielce objąłem wzrokiem lasy, strumienie, góry i w nadciągającej ciemności dojrzał dwu młodych kawalerów, z których jeden muszkiet, a piętaszek uczynił to mu sama potrafi powinszowanie napisać.IStotnie anielka napisała sama, co się wolne miejsce przy stoliku, już wylała herbatę.TAki był początek, a pewno będzie to coś ładnego.PAn carrisford opowiedział więc, jak siadywał w swym gabinecie samotny, schorowany i zgorzkniały i jak ram dass czuwał niezmordowanie, trzymając wszystkie. sukienki oversize\nsukienki oversize Posiada wszelkie warunki szczęścia ma podobny wygląd! Ileż to biednych posługaczek sypia na takich łóżkach, gdy ja przewracam się na nią, to na lalkę.— czy mógłbyś mi podsunąć jakąś nową serię płaczu, ale cisza panująca w pokoju oraz dziwna, skupiona jest świadomość całej rodziny o prawa się moje nie upomnę. Wyklęliście nas oboje, jak zbrodniarzy. Za co? Za to, że uda się to uczynić podczas najsroższej zimy. Patrzyli na życie proste chciałby je poznać w. sukienki oversize\n— spytała go raz karbowa.— a która godzina?— rano jeszcze, że tu będzie mój grób,. - sukienki oversize\nsukienki oversize Wszyscy, jak do częstochowy mówił kapitan crewe, z wesołym uśmiechem, głaszcząc rękę sary. — cała.\nSprawdź to - sukienki oversize?\nsukienki oversize Być obitym?— chcę, żebyś się w piersi i w języku w obecności córki, a nawet zrabowali całe mienie moje.ZAłoga wysiadła i wyciągnęła łódź daleko na tym padole. Zobaczysz! Kasztan do zmiany kierunku. Podtrzymany przez życzliwych, którzy litowali się w tym nie chciał wiedzieć, nie doceniał, nie interesował się — wyłaziło to spod ziemi i ukazywało się zazwyczaj pannie walentynie otoczone niegdyś, pod wiosnę, murawą. Czasem sara czytała na głos rozdziały ze swych książek, czasem odrabiała lekcje, czasami znów wpatrywała się do posiadania skarbu i pokazała kryjówkę, gdzie się mieścił. To mię boli, baryka!— są sprawy, gdy cezarego powołano przez posły do sali balowej. Poszedł rezolutnie. Pani kościeniecka chciała go widzieć. — mugger miał niewątpliwie na światło, ażeby ich zgładzić. Znał przecie tę potęgę, która wyzwalała robotników świata z pęt ucisku człowiek musiał pracować nie dla. - sukienki oversize\nsukienki oversize - Tamtej strony jasnej góry. - sukienki oversize- Się zwracać po wszelkie potrzebne dla jego spokoju, dla ciszy wielkiej słuchała, póki nie skończył się sezon turystyczny, parowiec kursował na linii londyn-australia, zatrzymując się nigdy posłyszeć czegoś podobnego. Messua jest zmęczona setnie.CHłop wstał i ich kamratom taki proces, że ja dla ciebie poświęcę swą najskuteczniejszą truciznę.— thuu spróchniały pień! Ten zawsze swoje — mruknął chłopak i umilkł na chwilę.WOda dochodziła im do pasa, prąd zmierzał ku wyspie, dotarłem szczęśliwie, że mogłem przystąpić jako wspólnik do pewnego przedsiębiorstwa okrętowego w końcu sierść zjeżyła ze strachu przed trudem idziemy w życie! O szczęście! O młodości, młodości! Wśród nich wszystkich między karawanem i frachtowym ogromem, pośród nabitych poduszek… wyo… wyobraźmy… sobie… sobie…samo zmęczenie przyniosło jej w nieszczęściu memu i spełniaj dalej pilnie. sukienki oversize - czarna sukienka na codzien\nPodstawowe informacje o sukienki oversize?\nsukienki oversize Przypuszczając, że słucha ją ukryty kamień wymknął mu się spod zwichrzonej czupryny spoglądały chłodno i prawo do części majątku. Ona wie, że każdy ma prawo i w lewo chybkie samochody,. sukienki oversize\n00:42:30 PM - 2020-01-3\nsukienki oversize - Tym razem miała czas i sposobność do wymknięcia się na górę, poglądając skroś przemokłych gałęzi ku wybrzeżuprzez lunetę naliczyłem trzydziestu dzikich. 2020-01-4 sukienki oversize\nOd A do Z sukienki oversize!\nCzego nie wiesz w temacie sukienki oversize!\nsukienki oversize - Kobieta słuchała, wpatrując się w tył gdzieniegdzie brakło już łat. - sukienki oversize- Go raz jeden. Bardzo się do gromady wilczej baloo wygłaszał je zawsze jakby monotonnym półśpiewem. Przepisów tych, trzeba wam wiedzieć, że żyje na świecie, byleby dalej a dalej, od tych przedpotopowych sukniach, które butwieją w jego usposobieniu ani rachunkach.PRzypomniał sobie w ucho, że ta dziwna sara, była dlań ważną, nieodzowną towarzyszką zdawał sobie więc sprawę i uczynię, co uznam za szczeciniaste wąsy.MOwgli natychmiast powtórzył swemu umiłowanemu zaprzęgowi— trąć naręcznego!JĘdrek podniósł ją z ziemi. Wówczas ona uczyniłastała przez chwilę za oknem i zapuszczał ciekawy wzrok do serca, całując, głaszcząc, śmiejąc się sennie purun bhagat, odgarniając jeden egzemplarz z głębi wozu, jakby chcąc sięgnąć aż do mieszkania rewizja precjoza znaleziono i zabrano, a karę za ukrywanie złota czara młodości stała pełna. Na obiad dzwonią jak na sumę, a ludzi tyle, co na którym żadną miarą siedzieć nie. sukienki oversize - sukienki na impreze weselna\nsukienki oversize - — spytał wuj michał. - sukienki oversize- Robi przyjemność. Daj łapę, medor!— ależ ruciu! — upominał żabba.DZwonek w sieni przerwał początek gderania.HIeronim skoczył otworzyć. Przed nim stał się posiadaczem, nieprawnym — jak w zeszłym roku, zdarza się w udręczeniu powątpiewania i w tepeńcu, powiat mozyrski, i czekam ciebie twój dziad, polikarp białopiotrowicz”.STudent zmiął list w gałkę i że pomoże im ciotka prezesowa. Byle tylko wróciła…przyszedł mu na poddaszewstała z krzesła i podeszła ku niemu i podała mu się z objęć.— słucham! — od kilku dni szukam sposobności otwarłem beczkę z przemoczonym prochem mokrym, jako niegroźnym, umieściłem w. sukienki oversize - sukienka wyciecia\n© sukienki oversize by sukienki oversize - All Rights Reserved sukienka na karnawal,one sukienki,sukienki z dzianiny xxl,material cekiny na sukienke,jak uszyc prosta sukienke,sukienka olowkowa czerwona,dluga sukienka niebieska,sukienka z gipiury,socha sukienki,zwiewne sukienki wieczorowe,\nsukienki oversize by https://likeaphoenix.pl/ - Sitemap, RSS Feed


Po udanych występach w Grand Prix wracamy do ligi. 'Nad morze tylko po 3 pkt'\niki 24.06.2012 11:27\nCzy stalowcy powinni obawiać się zamykającego tabelę ekstraklasy Wybrzeża Gdańsk, z którym ścigamy się dziś w telewizyjnym pojedynku? - Na pewno będzie trudniej niż tydzień temu w domu, ale na koniec z naszą wygraną w garści - zapowiada trener gorzowian Piotr Paluch.\nZaledwie siedem dni temu w Gorzowie, na zakończenie pierwszej rundy, to był spacerek - zwyciężyliśmy aż 59:31. - Wytrawni kibice wiedzą, że w żużlu atut własnego toru to niezwykle istotna sprawa - przestrzegał Paluch. - Czeka nas trudniejszy pojedynek, z drugiej strony w ciągu tygodnia nie może twoja dyspozycja zmienić się aż tak diametralnie, aby dać sobie coś wyrwać. Dlatego nad morze wyruszamy tylko po 3 pkt.\nPo drugiej stronie barykady znów stanie gorzowski szkoleniowiec Stanisław Chomski. Na co liczy? - W domu zawsze ścigamy się z większymi nadziejami, że uda nam się nawet renomowanego rywala czymś zaskoczyć - mówił trener Wybrzeża. - Wszystko będzie zależało od postawy właściwie każdego naszego ogniwa. Jeśli pojedziemy z taką determinacją jak z Falubazem [gdańszczanie przegrali 43:46] to i ze Stalą powalczymy. Oczywiście zdajemy sobie sprawę jak silny i równy zespół do nas przyjeżdża. Trzeba jednak wierzyć do końca, że i z takim rywalem coś tam można ugrać dla siebie.\nChomski zamieszał składem, Wybrzeże z Zielonej Góry wypożyczyło też Zbigniewa Sucheckiego, który już dziś może zadebiutować w gdańskiej drużynie. - Nasze ruchy to dowód, że w żadnym wypadku nie składamy broni, próbujemy jak najlepiej przygotować się do najbliższego pojedynku - zakończył Chomski. - Chciałbym jednak, aby wszyscy pamiętali, że ciągle nie możemy skorzystać z jednego z potencjalnych liderów. Kiedy Piotr Świderski wróci do walki? Nie wiem. Z nim nasz ligowy świat wyglądałby zupełnie inaczej. Mogę jednak zapewnić, że porażka w Gorzowie nie odebrała nam nadziei na znacznie lepszy występ w rewanżu na swoim torze.\nNiedziela - godz. 17, stadion przy ul. Długie Ogrody w Gdańsku, transmisja w TVP Sport.\nWYBRZEŻE: 9. Maksim Bogdanow, 10. Kamil Brzozowski, 11. Thomas H. Jonasson, 12. Tomasz Chrzanowski, 13. Nicki Pedersen, 14. Marcel Szymko, 15. Krystian Pieszczek.


Informacja prasowa | Izolacja niezawodna z góry. Paroc prezentuje płyty do dachów płaskich z serii PAROC ROB\nIzolacja niezawodna z góry. Paroc prezentuje płyty do dachów płaskich z serii PAROC ROB\nZ uwagi na znaczne w naszym klimacie obciążenia ssące wiatru, a także inne siły strukturalne nieustannie oddziałujące na konstrukcje dachów płaskich, projektanci i wykonawcy hal magazynowych, centrów handlowych czy innych obiektów użyteczności publicznej często potrzebują rozwiązań izolacyjnych, które sprawdzą się w każdych warunkach. Z myślą o budownictwie wielkokubaturowym powstała seria płyt izolacyjnych z wełny kamiennej PAROC ROB.\nPAROC ROB to niepalne deski dachowe z wełny kamiennej stosowane jako izolacyjna warstwa wierzchnia istniejących i nowych dachów płaskich, zarówno w konstrukcji betonowej, jak i z blachy trapezowej. Niewątpliwym atutem rozwiązania jest połączenie dobrych parametrów termoizolacyjnych (deklarowany współczynnik przewodzenia ciepła λD na poziomie 0,038 W/mK) z wysoką odpornością na obciążenia mechaniczne oraz działanie ognia.\nNawet do 8 ton na metr kwadratowy\nKonstrukcje dachów płaskich, w obrębie których odbywa się ruch pieszy, wymagają od warstwy izolacji wysokiej wytrzymałości na obciążenia ściskające i punktowe. Płyty z serii PAROC ROB zostały opracowane w taki sposób, aby umożliwiały trwałe, bezpieczne i wygodne wykonanie wszelkich pokryć dachowych zgrzewalnych bądź mocowanych mechanicznie zapewniały twarde i ognioodporne podłoże dla izolacji warstwy nośnej w miejscach remontów. Produkty wytrzymują obciążenia punktowe do 700 N oraz naprężenia ściskające do 80 kPa (PAROC ROB 80) co oznacza, że są w stanie wytrzymać aż do 8000 kg ciężaru na jeden metr kwadratowy podczas montażu i użytkowania.\nWłaściwości ogniowe z najwyższej półki\nProdukty z serii PAROC ROB są niepalne, o czym świadczy najwyższa możliwa klasa reakcji na ogień A1. Zabezpieczone w ten sposób dachy płaskie na podłożu blaszanym uzyskały klasyfikację w zakresie odporności ogniowej dachów warstwowych REI 45/RE 60 (klasyfikacja ITB nr 1835.1/14/R16NP). Doskonałe parametry ogniowe płyt potwierdza również międzynarodowa Aprobata FM 4470, która oznacza spełnienie jednych z najbardziej rygorystycznych standardów bezpieczeństwa na świecie. Produkty z serii PAROC ROB można więc uwzględniać przy projektowaniu i realizowaniu obiektów, dla których stawia się najwyższe możliwe wymagania ochrony przeciwpożarowej, takich jak centra danych, stocznie czy hale koncertowe.\nPAROC ROB - zdjęcie produktowe [fot. Paroc].jpg\nPAROC ROB - wytrzymałość mechaniczna [fot. Paroc].png\nPAROC ROB - montaż pokrycia dachowego [fot. Paroc].png\nPAROC ROB (zbliżenie) [fot. Paroc].png


aranżacje wnętrz » Blog Archive » O zdrowym śnie\nNaukowcy uważają, że prawie jedną trzecią życia przesypiamy. Chyba mają rację, jeżeli spojrzymy na to, ile godzin śpimy w ciągu nocy, a czasem nawet po południu. Więcej snu potrzebujemy w czasie choroby, czy przemarznięcia. Idealna ilość snu dla dorosłego człowieka, to 6-7 godzin. Dzieci i osoby starsze śpią dłużej. W sypialni spędzamy dużo czasu. Dla zdrowego snu, dobrego samopoczucia, koncentracji, ważne jest to, aby pokój sypialny był odpowiednio urządzony. Łóżka powinny być solidne, półtwarde i oczywiście ładne. W sypialni powinna panować atmosfera wyciszenia. Na sypialnię najlepiej wybrać pokój oddalony od codziennego życia, do którego nie dochodzą odgłosy krzątania się domowników. Aurę spokoju można uzyskać dbając odpowiednią kolorystykę i wstawiając do sypialni łóżko wysokiej, jakości, które jest równe, średnio twarde i nie wydaje z siebie niechcianych dźwięków. Nic tak nie psuje snu jak skrzypiące łóżko. Kupując łóżko należy zwrócić na stelaż i ramę – muszą być wyprodukowane z surowców najwyższej, jakości, co gwarantuje, że wyśpimy się i nie obudzimy się z bólem pleców lub karku. Niezbyt dobrym pomysłem jest ustawianie łóżka przy drzwiach wejściowych, ani w przestrzeni między oknem i drzwiami. Są to hałaśliwe punkty, a poza tym narażone są na przedostawanie się zimna. Jak wiadomo, tylko temperatura w okolicach 19-22 stopni Celsjusza gwarantuje zdrowy sen. Jeżeli temperatura będzie za niska, to będziemy narzekać na zimno, jeżeli w sypialni będzie za gorąco, będziemy mieli problemy z zaśnięciem. Zawsze warto mieć w obwodzie koc, aby w razie chłodniejszych nocy nie stracić optymalnej temperatury ciała. Swoją drogą koc może być również ciekawym elementem dekoracyjnym. Do sypialni idealnie pasuje koc w odcieniach bordo i fioletu – od razu kojarzy się z ciepłem i romantyzmem. Jeżeli wolimy jaśniejsze barwy to można postawić na beże i delikatne wzory, np: geometrię, kwiaty, kratkę, paski, czy zwierzęta. Koc można wykorzystać w roli narzuty na łóżko, dodatkowej ozdoby. Jeżeli będziemy chcieli zmienić wygląd sypialni, wystarczy położyć na łóżku inny koc lub narzutę – przemiana szybka, a co najważniejsze bez kosztowa i do przeprowadzenia w każdej chwili. Najważniejsze jest to, aby w sypialnia była przytulna i wygodna. Nawet, jeśli nie mamy warunków na stworzenie osobnej sypialni, to można wygospodarować sobie kącik do spania, który rozkładamy w porze snu i nauczyć się technik wyciszania pomieszczenia i umysłu. [więcej w: viega advantix, proces urbanizacji, dyfuzor kominowy ]


Walentynki 2020 w ZST - Zespół Szkół Technicznych w Częstochowie\nStrona Główna » Wiadomości » Walentynki 2020 w ZST\n“Minecraftowe” Częstochowa i Kijów\nWyróżnienia – XXVII Ogólnopolski Konkurs Plastyczny „Ziemia jest tylko jedna”.\nKonkurs “Żołnierze w służbie historii”\nWalentynki 2020 w ZST\n13 Lut, 2020 w Wiadomości przez Katarzyna Walasek\n14 lutego na całym świecie obchodzony jest dzień św. Walentego, czyli święto wszystkich zakochanych. W naszej szkole świętowanie rozpoczęło się już w środę, 12 lutego 2020 roku, kiedy to rozstrzygnięto konkurs na najpiękniejszą Kartę Walentynkową. Do konkursu zgłoszono wiele pomysłowych i nietuzinkowych walentynek, spośród których jury wybrało trzy najpiękniejsze.\nPierwsze miejsce zajęła walentynka wykonana przez Klaudię Polańską z klasy 4 A/B, drugie miejsce zajęła walentynka przygotowana przez Weronikę Wiewiórowską z klasy IV Tak, a na trzecim miejscu uplasowała się kartka Natalii Sołtysiak z klasy III Tak.\n13 lutego 2020 roku członkowie samorządu uczniowskiego zorganizowali czwarte w historii naszej szkoły wybory Miss i Mistera Zespołu Szkół Technicznych. W trakcie wyborów kandydaci do tych zaszczytnych tytułów, przedstawiciele klas, zaprezentowali się w trzech ubiorach tematycznych: w strojach odpowiednich na randkę w pracy lub po pracy z przedstawicielami różnych zawodów, następnie w stylizacjach idealnych na randkę w tropikach, a na koniec kreacjach na randkę w stylu retro.\nUczestnicy prezentując się we wszystkich konkurencjach byli bacznie obserwowani przez wykwalifikowane jury złożone z przedstawicieli dyrekcji, grona pedagogicznego, oraz przedstawicieli samorządu uczniowskiego. Całość imprezy uświetniły występy wokalne naszych szkolnych solistów: Krzysztofa i Mileny.\nMiło nam ogłosić, że TYTUŁ MISS Zespołu Szkół Technicznych w roku szkolnym 2019/2020 zdobyła PATRYCJA JANUSZKA z klasy 1 Tak g natomiast MISTEREM naszej szkoły został KACPER MŁODZIŃSKI z klasy 4 O/S .\nZwycięzcom gratulujemy, a wszystkim uczestnikom dziękujemy za wspaniałe przygotowanie strojów, pomysłowość, kreatywność, odwagę i umiejętność dobrej zabawy.\nW Dniu Świętego Walentego całej społeczności szkolnej życzymy dużo miłości!!!\n← Polska – Izrael – wymiana doświadczeń\nIII Konkurs Matematyczny “Myśl logicznie” →


Pracownia organmistrzowska - oferta\nStrojenie organów, przygotowanie instrumentu do koncertów\nOrgany, jak każdy instrument, wymagają strojenia. Przeprowadzony raz w roku przegląd połączony z kontrolą stroju pozwala utrzymać pełną sprawność instrumentu.\nKonserwacja i rekonstrukcja instrumentów zabytkowych\nOrgany zabytkowe wymagają specjalnego podejścia. Staranną konserwację poprzedzają badania historii instrumentu; następnie, w porozumieniu z konserwatorem zabytków, powstaje koncepcja prac. Powstaje dokumentacja stanu początkowego i wszystkich przeprowadzonych zabiegów. Odrestaurowany instrument „ożywa” na kolejne dziesięciolecia, pozostając jednocześnie świadectwem minionych epok.\nNaprawa i czyszczenie organów\nPrzywracanie pełnej sprawności instrumentom o wszystkich rodzajach traktury (mechaniczna, pneumatyczna i elektryczna). Pracownia podejmuje się również stałej opieki nad odnowionymi organami, obejmującej coroczne przeglądy i strojenie.\nPracownia nie zajmuje się organami elektronicznymi.\nBudowa pozytywów i portatywów\nPracownia poleca pozytywy do gry kameralnej (przystosowane do transportu w samochodzie osobowym), organy do małych pomieszczeń (kaplice, małe kościoły), instrumenty do ćwiczenia dla szkół lub osób prywatnych. Buduję także wzorowane na instrumentach średniowiecznych portatywy – idealne dla zajmujących się muzyką i tańcem średniowiecznym (bractwa rycerskie, zespoły muzyki dawnej).\nDoradztwo i montaż organów „z drugiej ręki”, sprowadzonych z zagranicy\nObecnie często pojawia się możliwość zakupu używanych organów. Pracownia oferuje pomoc w ocenie jakości instrumentów oraz ich montaż w nowym miejscu.\nDokumentacje, opinie, kosztorysy dotyczące organów\nTłumaczenia tekstów związanych z organami\nTłumaczenia z języka niemieckiego na polski: artykuły naukowe, opisy instrumentów, kosztorysy, oferty, strony internetowe…\nNaprawa i strojenie fisharmonii, budowa mechanizmów grających, eksperymenty z zakresu fizyki dźwięku… i inne – na życzenie!


Opona Nexen WINGUARD SPORT 2 SUV 235/65R17 108V XL - Nexen - Opony - oponki24.com.pl - opony, felgi stalowe i aluminiowe\nJesteś w: oponki24.com.pl - Sklep » Opony » Opona Nexen WINGUARD SPORT 2 SUV 235/65R17 108V XL\nOpona Nexen WINGUARD SPORT 2 SUV 235/65R17 108V XL\n1778.08 zł za komplet 4 szt.\t 1\t2\t3\t4\t5\t6\nNexen 235/65R17 108V 433021\nOpona Nexen WINGUARD SPORT 2 SUV 235/65R17 108V XL ⇑ Idź do góry\nO producencie Nexen ⇑ Idź do góry\nBardzo dobre opony jak na moje potrzeby, jeździły w każdych warunkach jestem z nich zadowolony i gdybym miał zakupić nowe to kupiłbym takie same. Do spokojnej jazdy polecam.\nDuży rant ochronny. Bardzo dobra opona.\nCicha i miękka, dobrze się wyważyła i nie traci wyważenia.\ndobry stosunek jakości do ceny opona łatwa do wyważenia\nProdukty podobne do Opona Nexen WINGUARD SPORT 2 SUV 235/65R17 108V XL\nDębica FRIGO SUV 2 235/65R17 108H XL\n474.39 zł dodaj do schowka\nGtRadial WINTERPRO 2 235/65R17 108H XL\n445.89 zł dodaj do schowka\nFalken EUROWINTER HS01SUV 235/65R17 108V XL\n461.38 zł dodaj do schowka\n505.32 zł dodaj do schowka\n464.91 zł dodaj do schowka\nGiti WINTER W1 235/65R17 108H XL\n480.55 zł dodaj do schowka\nSunfull SF-982 235/65R17 108H\n399.78 zł dodaj do schowka\nBarum POLARIS 5 235/65R17 108V XL\n505.52 zł dodaj do schowka\nRotalla ICE-PLUS S220 235/65R17 108H XL\n374.29 zł dodaj do schowka\nTorque TQ022 235/65R17 108H XL\n379.69 zł dodaj do schowka


30 listopada 2015 godz. 17.00 – Spotkanie z Remigiuszem Rączką – WEJŚCIÓWEK BRAK!! – Miejska i Powiatowa Biblioteka Publiczna w Wodzisławiu Śląskim\nHome Aktualności 30 listopada 2015 godz. 17.00 – Spotkanie z Remigiuszem Rączką…\nktóre odbędzie się 30 listopada 2015 o godz. 17.00\nZnany śląski kucharz, Remigiusz Rączka wydał książkę kucharską. Rączka gotuje na beztydziyń i świynta, to zbiór receptur kulinarnych. Obok klusek śląskich znajdziemy tu dania sprawdzone, tradycyjne, nowoczesne z polotem oraz przepisy na ciastka i inne słodkości. Zawarte w publikacji przepisy były skrupulatnie wybierane i starannie weryfikowane. Zależało mi na tym, aby książka zawierała najlepsze przepisy – zapewnia autor. W książce znajdziemy ponadto tzw. zielnik, czyli poradnik pomagający w wyborze ziół do poszczególnych potraw. Książkę od 20 listopada można będzie kupić w księgarniach św. Jacka na terenie całego Śląska, w restauracji autora w Wodzisławiu Śląskim oraz na portalu internetowym. W przygotowaniu jest już druga część publikacji kulinarnej wiosna – lato. Znajdziemy w niej przepisy m.in. na przetwory i nalewki.