Prawda o sprawie Harry'ego Queberta - Joel Dicker - ebook - Legimi online\nLegimi > Katalog ebooków i audiobooków > Prawda o sprawie Harry'ego Queberta - ebook\nWydawca: Albatros Kategoria: Kryminał Język: polski\nPrawda o sprawie Harry'ego Queberta ebook\nLiczba stron: 893 Jest to ujednolicona liczba stron, która ułatwi Ci porównanie długości książek. Każda strona Legimi to 200 słów. Przeczytaj fragment ebooka\nOpis ebooka Prawda o sprawie Harry'ego Queberta - Joel Dicker\nNew York, wiosna 2008 r. Marcus Goldman, młody znany pisarz jest w rozsypce. Nie jest w stanie napisać nowej powieści, a wkrótce upłynie wyznaczony przez wydawcę termin złożenia maszynopisu. Tymczasem obok domu jego idola i przyjaciela, byłego profesora, Harry`ego Queberta - jednego z najbardziej szanowanych pisarzy – odnaleziono zwłoki Noli Kellergan, dziewczynki zaginionej trzydzieści trzy lata wcześniej. Co więcej, przy szczątkach znajduje się rękopis napisanej przez Queberta powieści! Harry zostaje aresztowany, a przekonany o niewinności przyjaciela Marcus pozostawia wszystko i wyjeżdża, aby odkryć prawdę i jednocześnie uratować swoją karierę pisarską.\n„Prawda o sprawie Harry`ego Queberta” to nie tylko trzymający w napięciu thriller, to także refleksja na temat współczesnego społeczeństwa amerykańskiego, literatury, sprawiedliwości oraz mediów.\nOpinie o ebooku Prawda o sprawie Harry'ego Queberta - Joel Dicker\nFragment ebooka Prawda o sprawie Harry'ego Queberta - Joel Dicker\nLatem 1975 w położonym w stanie New Hampshire miasteczku Aurora znika bez śladu piętnastoletnia dziewczyna, Nola Kellergan. Starsza kobieta, która widziała, jak Nola uciekała przez las ścigana przez mężczyznę, zostaje zastrzelona krótko po zawiadomieniu policji. Obie sprawy – zniknięcia i morderstwa – pozostają niewyjaśnione przez następne 33 lata.\nDzięki swojej pierwszej powieści młody pisarz Marcus Goldman robi oszałamiającą karierę. Otoczony powszechnym uznaniem, staje się ulubieńcem czytelników i amerykańskiego świata literackiego. Ale sława i zachwyty nie trwają wiecznie. Wiosną 2008 Marcus przechodzi kryzys twórczy: z braku natchnienia nie jest w stanie napisać nawet jednej linijki następnej książki. Wydawca, z którym podpisał umowę na drugą powieść, grozi mu procesem sądowym. Wyznaczony termin oddania tekstu zbliża się nieubłaganie, gdy nagle w życiu Marcusa następuje zwrot: jego bliski przyjaciel i mentor, ogólnie szanowany pisarz Harry Quebert, zostaje aresztowany i oskarżony o podwójne zabójstwo. Na terenie posesji Harry’ego odnaleziono szczątki Noli. Pisarza szczególnie obciąża fakt, iż obok zwłok dziewczyny spoczywa maszynopis jego słynnej powieści O pochodzeniu zła. Przekonany o niewinności Queberta, Marcus opuszcza Nowy Jork i wyrusza do Aurory, by przeprowadzić własne dochodzenie. Sytuacja jednak go przerasta, śledztwo nie posuwa się do przodu, a ktoś (prawdziwy zabójca?) wysyła mu regularnie pogróżki. Pragnąc oczyścić Harry’ego, a przy okazji uratować swoją załamującą się karierę, Marcus musi odpowiedzieć na trzy kluczowe pytania: Kto i dlaczego zabił Nolę Kellergan? Co faktycznie wydarzyło się w Aurorze latem 1975? Jak napisać powieść, która odniesie sukces?\nPisarz szwajcarski, urodzony w Genewie w 1985 w rodzinie o korzeniach francusko-rosyjskich. Studiował na Uniwersytecie Genewskim; tam też w 2010 ukończył wydział prawa. Swoją karierę literacką planował już w szkole podstawowej, zakładając w wieku 10 lat magazyn poświęcony naturze – La Gazette des Animaux. Rok 2012 przyniósł Dickerowi długo wyczekiwany sukces: w odstępie zaledwie kilku miesięcy wydał dwie powieści: Les derniers jours de nos peres (Ostatnie dni naszych ojców) i Prawda o sprawie Harry’ego Queberta – kilkusetstronicowy kryminał, osadzony we współczesnej Ameryce. Książka z miejsca podbiła Francję (pół miliona egzemplarzy rozeszło się w 3 miesiące!) i zainteresowała wydawców z 30 krajów, zgarniając przy okazji najważniejsze nagrody literackie (m.in. Grand Prix du Roman Akademii Francuskiej); weszła też do grona finalistów Nagrody Goncourtów. W prasie zagranicznej natychmiast pojawiły się porównania do trylogii Millennium Stiega Larssona.\nPRAWDA O SPRAWIE HARRY’EGO QUEBERTA\nOSTATNIE DNI NASZYCH OJCÓW\nLA VÉRITÉ SUR L’AFFAIRE HARRY QUEBERT\nCopyright © Editions de Fallois/L’Age d’Homme 2012\nPolish translation copyright © Oskar Hedemann 2013\nKsiążka wydana przy wsparciu Pro Helvetia, The Swiss Arts Council\nRedakcja: Jerzy Lewiński\nIlustracja na okładce:\nEdward Hopper (1882-1967) Portrait of Orleans, 1950\n© Corporation of Fine Arts Museums of San Francisco\nMoim rodzicom poświęcam\nDzień zniknięcia(sobota, 30 sierpnia 1975)\n– Tu centrala policji, w jakiej sprawie pani dzwoni?\n– Halo? Nazywam się Deborah Cooper, mieszkam przy Side Creek Lane w Aurorze. Wydaje mi się, że przed chwilą widziałam, jak jakiś mężczyzna gonił w lesie dziewczynę.\n– Co dokładnie się wydarzyło?\n– Nie wiem! Stałam w oknie, patrzyłam akurat w stronę lasu i tam właśnie zobaczyłam dziewczynę, która biegła między drzewami… A za nią biegł jakiś mężczyzna… Wydaje mi się, że próbowała przed nim uciec.\n– I gdzie są teraz?\n– Już… już ich nie widzę. Są gdzieś w lesie.\n– Natychmiast wysyłam do pani patrol.\nTak zaczęła się sprawa, która wstrząsnęła Aurorą, miasteczkiem w stanie New Hampshire. Tego właśnie dnia zniknęła mieszkająca tu piętnastoletnia Nola Kellergan. Wszelki ślad na zawsze po niej zaginął.\nPROLOGPaździernik 2008(trzydzieści trzy lata od zniknięcia)\nWszyscy mówili o mojej książce. Nie mogłem już spokojnie chodzić ulicami Nowego Jorku, nie mogłem uprawiać joggingu, biegając alejkami Central Parku, żeby jacyś spacerowicze mnie nie rozpoznali i nie krzyknęli: „Ej, ty, popatrz, to Goldman! To ten pisarz!”. Zdarzało się nawet, że niektórzy przyłączali się i biegli razem ze mną, żeby zadawać mi pytania, które ich dręczyły: „Czy to, co pan pisze w tej książce, to prawda? Harry Quebert naprawdę to zrobił?”. W kafejce w West Village, gdzie często bywałem, niektórzy klienci bezceremonialnie przysiadali się do mojego stolika, żeby do mnie zagadać: „Właśnie czytam pana książkę, panie Goldman, i nie mogę się od niej oderwać! Już pierwsza była świetna, ale ta druga to dopiero coś! Naprawdę zapłacili panu za nią milion dolarów? A ile właściwie ma pan lat? Niecałe trzydzieści? Trzydzieści lat! I już udało się panu zgarnąć taką niesamowitą kasę!”. Nawet portier w moim domu, który – co zauważyłem – odrywał się od lektury tej książki tylko po to, żeby otworzyć drzwi, kiedy już ją wreszcie przeczytał, w końcu dopadł mnie na dłużej przed wejściem do windy, żeby mi zdradzić, co mu leży na sercu: „No i widzi pan, co się stało z tą Nolą Kellergan? Co za potworność! Ale jak coś takiego mogło się zdarzyć? Hę? Panie Goldman, no jak to w ogóle możliwe?”.\nCała nowojorska śmietanka zachwycała się moją powieścią; ukazała się zaledwie przed dwoma tygodniami, a już zapowiadała się na najlepiej sprzedającą się książkę roku na amerykańskim kontynencie. Wszyscy chcieli się dowiedzieć, co też wydarzyło się w Aurorze w 1975 roku. Mówiono o tym dosłownie wszędzie: w telewizji, w radiu, w gazetach. Miałem niecałe trzydzieści lat, a dzięki tej książce, dopiero drugiej w mojej karierze, stałem się najbardziej znanym pisarzem w kraju.\nHistoria, która wstrząsnęła Ameryką i stanowiła kanwę mojej opowieści, rozpoczęła się kilka miesięcy wcześniej, gdzieś na początku lata, po znalezieniu zwłok dziewczyny zaginionej przed trzydziestoma trzema laty. Taki właśnie był początek tego, co wydarzyło się w New Hampshire, historii, którą tutaj opiszę i bez której malutkie miasteczko o nazwie Aurora z pewnością pozostałoby nieznane dla reszty Ameryki.\nCZĘŚĆ PIERWSZAChoroba pisarzy(osiem miesięcy przed ukazaniem się książki)\n31W otchłani pamięci\n„Najważniejszy, Marcusie, jest pierwszy rozdział. Jeśli nie spodoba się czytelnikom, nie przeczytają dalszego ciągu twojej książki. Od czego zamierzasz zacząć?\n– Nie wiem, Harry. Myślisz, że kiedyś mi się uda?\n– Ale co takiego?\n– Że uda mi się napisać książkę.\n– Jestem tego pewien”.\nNa początku 2008 roku, a więc jakieś półtora roku po tym, gdy dzięki mojej pierwszej powieści stałem się nowym ulubieńcem amerykańskiego światka literackiego, nagle dopadł mnie potworny kryzys w postaci czystej kartki, syndrom, który podobno nie jest niczym wyjątkowym u pisarzy odnoszących nagły i ogromny sukces. Choroba nie pojawiła się jednak znienacka, zapadałem na nią bowiem dosyć powoli. Czułem, jakby dotknięty nią mój mózg powolutku zastygał. Kiedy pojawiły się pierwsze symptomy, starałem się w ogóle nie zwracać na nie uwagi: powtarzałem sobie, że natchnienie nadejdzie jutro albo pojutrze, albo być może za trzy dni. Tymczasem dni, tygodnie i miesiące mijały, a natchnienie jakoś się nie pojawiało.\nMoje zejście do piekieł można było podzielić na trzy fazy. Pierwsza, warunkująca upadek z dużej wysokości, polegała na oszałamiającym wzlocie: moja debiutancka powieść sprzedała się w dwóch milionach egzemplarzy, wynosząc mnie w wieku zaledwie dwudziestu ośmiu lat do rangi pisarza, który odniósł sukces. Stało się to jesienią 2006 roku, a w ciągu kilku tygodni moje nazwisko stało się „nazwiskiem”, co się zowie; można mnie było zobaczyć wszędzie, w telewizji, gazetach, na okładkach pism. Moja twarz pojawiała się na ogromnych billboardach reklamowych na stacjach metra. Najsurowsi krytycy z wielkich dzienników na Wschodnim Wybrzeżu byli zgodni: młody Marcus Goldman będzie bez wątpienia wielkim pisarzem.\nJedna jedyna książka i w jednej chwili otwarły się przede mną wrota do nowego życia, do życia młodych gwiazd milionerów. Wyprowadziłem się od rodziców, którzy mieszkali w Montclair w stanie New Jersey, i zamieszkałem w luksusowym apartamencie w Village, zamieniłem mojego forda z trzeciej ręki na nowiutkiego, czarnego i bijącego po oczach rangerovera z przyciemnianymi szybami, zacząłem bywać w ekskluzywnych restauracjach, dorobiłem się agenta literackiego, który stał się panem mojego czasu i przychodził oglądać ze mną mecze baseballu na gigantycznym ekranie w moim nowym mieszkaniu. Wynająłem biuro zaledwie dwa kroki od Central Parku, sekretarka o imieniu Denise, która trochę się we mnie podkochiwała, przeglądała moją pocztę, przygotowywała kawę i segregowała ważne dokumenty.\nPrzez pierwszych sześć miesięcy po ukazaniu się książki ograniczałem się do korzystania ze słodkich uroków mojej nowej egzystencji. Rankiem wpadałem do biura, żeby zapoznać się naprędce z ewentualnymi artykułami na mój temat i przeczytać napływające codziennie dziesiątki listów od wielbicieli, które następnie Denise wkładała do opasłych segregatorów. Potem, bardzo z siebie zadowolony, uznawszy, że dość się już napracowałem, szedłem pospacerować sobie bez celu ulicami Manhattanu, gdzie przechodnie na mój widok ściszali głos i coś tam do siebie szeptali. Resztę dnia poświęcałem na korzystanie z nowych praw, jakie dawała mi sława; mogłem teraz kupować to, na co tylko przyszła mi ochota, miałem prawo oglądać mecze Rangersów z VIP-owskiej loży w Madison Square Garden, miałem prawo stąpać po czerwonym dywanie razem z gwiazdami muzyki, których płyty kupowałem, gdy byłem młody, miałem prawo pokazywać się w towarzystwie Lydii Gloor, będącej wtedy na topie gwiazdki telewizyjnego serialu, którą wszyscy sobie w tym czasie wyrywali. Byłem więc słynnym pisarzem i miałem wrażenie, że wykonuję najwspanialszy zawód na świecie. Święcie przekonany, że mój sukces trwać będzie wiecznie, nie przejąłem się pierwszymi ostrzeżeniami mojego agenta i wydawcy, którzy naciskali, żebym zabrał się znowu do pracy i zaczął wreszcie pisać drugą powieść.\nW ciągu następnych sześciu miesięcy zdałem sobie sprawę, że kierunek wiatru jakby się odrobinę zmieniał: listy od wielbicieli przychodziły rzadziej, a i na ulicach zaczepiano mnie trochę mniej. Po jakimś czasie ci, którzy mnie jeszcze rozpoznawali, zaczęli zadawać pytanie: „Panie Goldman, o czym będzie pana następna książka? I kiedy się ukaże?”. Zrozumiałem wtedy, że trzeba się zabrać do roboty, no i się zabrałem; notowałem pomysły na luźnych kartkach i napisałem nawet konspekt na komputerze. Ale nie było to dobre. Przychodziły mi do głowy inne pomysły i pisałem kolejne konspekty, jednak wciąż nie byłem z nich zadowolony. W końcu kupiłem sobie nowy komputer w nadziei, że sprzedają go już z dobrymi pomysłami i świetnymi konspektami. Wszystko na próżno. A potem próbowałem zastosować jeszcze inną metodę: zamykałem się z Denise w biurze do późnych godzin nocnych i dyktowałem jej to, co wydawało mi się wspaniałymi zdaniami, trafnymi sformułowaniami i wyjątkowym początkiem powieści. Jednak następnego dnia uznawałem, że słowa te są płaskie, zdania beznadziejne, a każdy z początków mojej przyszłej książki to klęska. Wchodziłem w drugą fazę choroby.\nJesienią 2007 roku minął rok od ukazania się mojej pierwszej powieści, a ja wciąż nie napisałem choćby jednej linijki następnej. Kiedy przestały przychodzić listy, które można by było włożyć do segregatora, kiedy w miejscach publicznych już mnie nie rozpoznawano, a z wielkich księgarń na Broadwayu zniknęły plakaty z moją podobizną, zrozumiałem, że sława jest ulotna. Jest jak żarłoczna gorgona, miejsce tych, którzy nie są w stanie jej żywić, szybko zajmują następcy: a to popularni w danej chwili politycy, a to jakaś gwiazdka z ostatniego reality show, a to znowu grupa rockowa, która akurat wspięła się na sam szczyt, skupiając na sobie tę część uwagi, jaką dawniej poświęcano mnie. A przecież minęło zaledwie dwanaście miesięcy od dnia, kiedy wydano moją książkę; ten czas wydał mi się śmiesznie krótki, ale w skali całej ludzkości oznaczał wieczność. Przez ten rok w samej tylko Ameryce urodziło się milion dzieci, milion ludzi zmarło, ofiarą strzelaniny padło najmarniej kilkadziesiąt tysięcy, jakieś pół miliona pogrążyło się w narkomanii, kolejny milion stał się milionerami, siedemnaście milionów zmieniło telefon komórkowy, pięćdziesiąt tysięcy zginęło w wypadkach samochodowych, a dwa miliony doznało w ich wyniku mniej lub bardziej poważnych obrażeń. Ja natomiast napisałem tylko jedną, jedyną książkę.\nSchmid & Hanson, ogromne nowojorskie wydawnictwo, które zapłaciło mi milutką sumkę za pierwszą powieść i pokładało we mnie ogromne nadzieje, zadręczało teraz mojego agenta Douglasa Clarena, a ten z kolei zadręczał mnie. Powtarzał, że czas nas goni, że muszę koniecznie oddać nowy tekst, a ja starałem się go uspokoić, aby uspokoić też samemgo siebie. Przekonywałem więc Douglasa, że praca nad drugą powieścią posuwa się bez przeszkód i nie powinien się w ogóle tym martwić. Jednak pomimo zamykania się na długie godziny w biurze nadal leżały przede mną puste kartki; natchnienie odeszło bez żadnego ostrzeżenia i za nic nie chciało wrócić. Gdy wieczorem leżałem w łóżku i nie byłem w stanie zasnąć, myślałem sobie, że już niebawem, zanim dożyję trzydziestki, wielki Marcus Goldman przestanie istnieć. Ta myśl tak bardzo mnie przeraziła, że postanowiłem zafundować sobie wakacje, aby przewietrzyć trochę głowę; cały miesiąc przesiedziałem w pałacu w Miami, niby po to, by naładować akumulatory, święcie przekonany, iż odpoczynek pod palmami pozwoli mi odzyskać pełnię władz nad geniuszem twórczym. Jednak Floryda była oczywiście tylko cudowną próbą ucieczki, przecież już jakieś dwa tysiące lat przede mną filozof Seneka doświadczył tego przykrego stanu: gdziekolwiek by człowiek uciekł, jego problemy same wpraszają się do walizek i wszędzie za nim podążają. Zupełnie tak, jakby zaraz po moim przybyciu do Miami dogonił mnie tuż za bramą lotniska przemiły kubański bagażowy i zapytał:\n– Czy pan Goldman?\n– W takim razie to należy do pana.\nI podałby mi kopertę z grubym plikiem kartek w środku.\n– Czy to są moje czyste kartki?\n– Tak, panie Goldman. Przecież nie mógłby pan wyjechać z Nowego Jorku, nie zabierając ich ze sobą.\nNo cóż, spędziłem miesiąc na Florydzie całkiem sam, zamknięty w apartamencie z moimi demonami, żałosny i przybity. Na włączonym bez przerwy, w dzień i w nocy, komputerze plik, który zatytułowałem nowa-powiesc.doc, pozostawał rozpaczliwie nietknięty. To, że dopadła mnie bardzo rozpowszechniona w kręgach artystycznych choroba, zrozumiałem tego wieczoru, gdy postawiłem margaritę hotelowemu pianiście. Kiedy siedzieliśmy tak sobie za barem, opowiedział mi, że przez całe życie napisał tylko jedną piosenkę, ale okazała się absolutnie nieprawdopodobnym hitem. Odniosła tak wielki sukces, że już nigdy więcej nie był w stanie napisać niczego innego, a teraz wegetował, zrujnowany i nieszczęśliwy, brzdąkając na pianinie kawałki innych kompozytorów dla hotelowych gości. „Bo wie pan, w tamtym czasie zaliczałem takie trasy, że głowa boli. Występowałem w największych salach w Ameryce – powiedział, wczepiając się w kołnierzyk mojej koszuli. – Dziesięć tysięcy ludzi skandowało moje imię, panienki mdlały, a inne rzucały mi swoje majtki. To było coś!”. A potem, kiedy zlizał jak psiak sól z brzegu szklanki, dodał jeszcze: „Przysięgam, że to prawda”. Dobrze wiedziałem, że to prawda, i właśnie to było najgorsze.\nTrzecia faza moich nieszczęść zaczęła się z chwilą, gdy wróciłem do Nowego Jorku. Już w samolocie lecącym z Miami przeczytałem artykuł o młodym autorze, który dopiero co wydał powieść namaszczoną przez krytyków, a gdy wylądowałem na lotnisku LaGuardia, ujrzałem jego twarz na ogromnych plakatach w sali, gdzie odbiera się bagaże. Życie mocno się ze mnie nabijało: nie dość, że zostałem całkiem zapomniany, to jeszcze, co gorsza, postanowiono znaleźć na moje miejsce kogoś innego. Douglas, który przyjechał odebrać mnie z lotniska, był w stanie wyraźnie histerycznym: wydawnictwo Schmid & Hanson, u kresu wytrzymałości, chciało jakiegoś dowodu, że praca posuwa się naprzód i że już wkrótce będę w stanie oddać mu nowy, gotowy tekst.\n– Jest naprawdę niedobrze – oznajmił, wioząc mnie samochodem na Manhattan. – Powiedz mi, proszę, że Floryda postawiła cię na nogi i że już prawie skończyłeś książkę! Wiesz, jest taki facet, o którym wszyscy teraz mówią… Jego książka ma być bożonarodzeniowym hitem. A ty, Marcusie? Co będziesz miał na Boże Narodzenie?\n– Zaraz się do tego zabiorę! – krzyknąłem spanikowany. – Uda mi się! Zrobimy wielką kampanię reklamową i wszystko będzie dobrze! Ci, którym spodobała się pierwsza książka, polubią też następną!\n– Marc, ty chyba nic nie rozumiesz: tak można było myśleć jeszcze kilka miesięcy temu. Cała strategia polegała na tym, żeby popłynąć na fali sukcesu, zaspokoić czytelników i dać im to, czego oczekują. Publiczność chciała Marcusa Goldmana, ale skoro Marcus Goldman pojechał sobie na wywczasy na Florydę, to i czytelnicy poszli kupić inną książkę. Chyba uczyłeś się trochę ekonomii, Marc, nie? Książki stały się produktem wymiany handlowej. Ludzie potrzebują takiej, która im się spodoba, przy której się odprężą, rozerwą. A jeśli ty im jej nie dasz, zrobi to twój sąsiad, a ty będziesz się nadawać najwyżej na śmietnik.\nPrzerażony gromami rzucanymi przez Douglasa, zabrałem się do pracy jak nigdy dotąd: zaczynałem pisać już o szóstej rano i nie kończyłem nigdy przed dziewiątą czy dziesiątą wieczorem. Spędzałem całe dnie w biurze, pisząc bez przerwy. Niesiony frenetycznym zrywem rozpaczy, starałem się układać słowa, wiązać ze sobą zdania i mnożyć pomysły na powieść. Z przygnębieniem jednak stwierdzałem, że nic sensownego z tego nie wynika. Denise przez cały ten czas zamartwiała się moim stanem. A że nie miała już nic innego do roboty – żadnych dyktand, żadnych listów do segregowania, żadnej kawy do parzenia – chodziła po korytarzu tam i z powrotem. Kiedy nie była już w stanie tego dłużej wytrzymać, łomotała do moich drzwi.\n– Błagam pana, Marcusie, proszę mi otworzyć! – jęczała. – Proszę wyjść wreszcie z biura, niech pan pospaceruje przez chwilę w parku. Nic pan przecież dzisiaj jeszcze nie jadł!\nA ja wrzeszczałem w odpowiedzi:\n– Nie jestem głodny! Nie jestem głodny! Nie ma książki, nie będzie jedzenia!\nOna zaś z trudem powstrzymywała się od płaczu.\n– Niech pan nie mówi takich okropności. Pójdę zaraz do delikatesów na rogu ulicy i przyniosę panu kanapki z rostbefem, te pana ulubione. Już biegnę! Już lecę!\nSłyszałem, jak bierze torebkę i biegnie do drzwi wejściowych, żeby popędzić na dół po schodach, tak jakby ten cały pośpiech miał cokolwiek zmienić w mojej sytuacji. Wreszcie bowiem pojąłem rozmiary zła, które mnie dotknęło: napisać książkę, startując od zera, wydawało mi się czymś prostym, ale teraz, kiedy byłem na szczycie, kiedy musiałem udowodnić, że mam naprawdę talent, i powtórzyć wycieńczającą drogę do sukcesu, jakim jest napisanie dobrej powieści, czułem, że nie jestem już do tego zdolny. Trawiła mnie choroba pisarzy i nie było nikogo, kto mógłby mi pomóc; ci, którym o tym mówiłem, odpowiadali, że to pryszcz i że pewnie często się to zdarza, i że nawet jeśli nie napiszę książki teraz, zrobię to jutro. Próbowałem przez całe dwa dni napisać coś w moim dawnym pokoju w domu rodziców, w Montclair, tam, gdzie przecież znalazłem natchnienie do mojej pierwszej powieści. Ale i ta próba zakończyła się totalną klapą, w czym zapewne miała udział i moja matka, bo przez te dwa dni siedziała cały czas tuż obok mnie, wpatrując się w ekran mojego laptopa i powtarzając bez końca: „Jest bardzo dobrze, Markie”.\n– Mamo, ale ja nie napisałem nawet jednej linijki – powiedziałem w końcu.\n– Ale ja czuję, że to będzie bardzo dobre.\n– Mamo, gdybyś tak może zostawiła mnie samego…\n– Dlaczego samego? Boli cię brzuch? Chcesz puścić bąka? Możesz to robić w mojej obecności, mój drogi. Jestem przecież twoją matką.\n– Nie, nie mam ochoty puszczać bąków, mamo.\n– To może jesteś głodny? Chcesz może naleśniki? A może zrobię ci gofry? Albo coś na słono? Może jajka?\n– Nie, nie jestem głodny.\n– No to dlaczego chcesz, żebym cię zostawiła samego? Próbujesz mi powiedzieć, że obecność kobiety, która dała ci życie, po prostu ci przeszkadza?\n– Nie, nie przeszkadzasz mi mamo, tylko że…\n– Tylko że co?\n– Już nic, mamo.\n– Powinieneś znaleźć sobie dziewczynę, Markie. Myślisz, że nie wiem, że zerwałeś z tą aktorką z telewizji? Jak jej tam było?\n– Lydia Gloor. Zresztą tak naprawdę to wcale nie byliśmy ze sobą, mamo. To znaczy, chcę powiedzieć, że to była tylko taka tam sobie przygoda.\n– Tylko taka tam sobie przygoda! Tak właśnie teraz jest z wami, młodymi: nic, tylko takie tam sobie przygody, a potem ni stąd, ni zowąd stuka wam pięćdziesiątka i budzicie się łysi i bez rodziny!\n– A jaki to ma związek z łysieniem, mamo?\n– Nie ma żadnego. Ale czy ty uważasz, że to normalne, bym dowiadywała się z kolorowych pism, że jesteś z tą dziewuchą? Jaki syn robi coś takiego swojej matce, hę? Wyobraź sobie tylko, że tuż przed twoim wyjazdem na Florydę zjawiam się u Scheingetza… tego fryzjera, nie rzeźnika… a tam wszyscy przyglądają mi się tak jakoś dziwnie. Pytam więc, o co chodzi, a na to pani Berg, z głową po trwałej w suszarce, pokazuje mi pismo, które akurat czyta. A tam zdjęcie twoje i tej całej Lydii Gloor zrobione gdzieś na ulicy; jesteście razem, a z tytułu artykułu wynika, że właśnie się rozstaliście. Cały salon fryzjerski wiedział, że zerwaliście, a ja nawet nie miałam pojęcia, że spotykałeś się z tą dziewczyną! Oczywiście, że nie chciałam, żeby wzięli mnie za kompletną idiotkę, więc od razu powiedziałam, że to urocza kobieta i że często przychodziła do nas na kolację.\n– Mamo, nie mówiłem ci o niej, bo to nie było nic poważnego. To nie była ta właściwa kobieta, rozumiesz?\n– To nigdy nie jest właściwa kobieta. Ty nikogo porządnego nie spotykasz, Markie! W tym problem. Czy ty naprawdę myślisz, że aktorki z telewizji są w stanie prowadzić dom? Wyobraź sobie, że nie dalej jak wczoraj spotkałam w supermarkecie panią Emerson. Jej córka też jest sama. Byłaby dla ciebie idealna. A do tego ma bardzo ładne zęby. Chcesz, żebym jej zaproponowała, by teraz wpadła do nas na chwilę?\n– Nie, mamo. Próbuję pracować.\nW tym samym momencie usłyszałem dzwonek do drzwi.\n– To chyba one – powiedziała matka.\n– Jak to: to chyba one?\n– No, pani Emerson z córką. Powiedziałam im, żeby przyszły na czwartą na herbatkę. I właśnie jest punkt czwarta. Porządna kobieta to taka, która zjawia się punktualnie. I co, jeszcze się w niej nie zakochałeś?\n– Zaprosiłaś je do nas na herbatę? Wywal je stąd, mamo! Nie chcę ich widzieć na oczy! Do ciężkiej cholery, mam przecież pisać książkę! Nie jestem tu po to, żeby siedzieć na pogaduszkach przy podwieczorku, muszę napisać powieść!\n– Och, Markie, naprawdę przydałaby ci się jakaś dziewczyna. Dziewczyna, z którą byś się zaręczył i ożenił. Za dużo myślisz o książkach, a za mało o małżeństwie…\nNiestety, nikt nie potrafił pojąć powagi sytuacji: musiałem za wszelką cenę napisać nową książkę, choćby tylko po to, żeby wywiązać się z umowy, jaką zawarłem z wydawnictwem. W styczniu 2008 roku Roy Barnaski, wszechmocny dyrektor firmy Schmid & Hanson, wezwał mnie do biura na pięćdziesiątym pierwszym piętrze wieżowca przy Lexington Avenue, żeby brutalnie ustawić mnie do pionu: „No i co, panie Goldman, kiedy wreszcie dostanę pana gotowy tekst? – warknął. – Nasza umowa opiewa na pięć książek, czas zabrać się do roboty, i to szybko! Potrzebne są wyniki, musimy zwiększyć obroty! Spóźnia się pan, nie dotrzymuje terminów! Ze wszystkim się pan spóźnia! Widział pan tego gościa, który wypuścił książkę przed samą Gwiazdką? Zajął pana miejsce w sercu czytelników! Agent twierdzi, że kolejna jego powieść jest już prawie gotowa. A pan? Przez pana tracimy pieniądze! Niech więc się pan otrząśnie i weźmie do roboty. Niech pan zadziwi wszystkich, napisze dobrą książkę i uratuje skórę! Daję panu sześć miesięcy. Daję panu czas do końca czerwca”. Sześć miesięcy na napisanie książki, gdy jestem totalnie zablokowany od prawie półtora roku. Po prostu nie ma takiej możliwości. Co gorsza, narzucając mi ten termin, Barnaski nie raczył poinformować mnie o konsekwencjach, jakie mi grożą, gdybym nie wywiązał się z umowy. Ale tym akurat, jakieś dwa tygodnie później, zajął się Douglas podczas nie wiem już której z rzędu rozmowy w moim mieszkaniu. Powiedział wtedy: „Musisz zacząć pisać, mój drogi, nie możesz się już od tego wymigać. Podpisałeś umowę na pięć książek! Pięć książek! Barnaski jest wściekły i nie chce dłużej czekać… Powiedział, że daje ci czas do czerwca. A wiesz, co się stanie, jeśli się nie sprężysz? Zerwą z tobą umowę, będą cię ciągać po sądach i wyssą cię aż do szpiku kości. Zabiorą ci całą kaskę i będziesz mógł położyć krzyżyk na pięknym życiu, na ślicznym mieszkanku, na włoskich butach i wielkiej furze. Nie zostanie ci nic. Doprowadzą cię do ruiny”. No tak, więc ja, jeszcze rok temu uważany za wschodzącą gwiazdę literatury w tym kraju, teraz stałem się największą beznadzieją, największym ślimakiem rynku wydawniczego Ameryki Północnej. Lekcja numer dwa: sława nie tylko jest ulotna, ale ma także określone konsekwencje. Tego samego wieczoru, po ostrzeżeniu przekazanym mi przez Douglasa, wziąłem do ręki telefon i wystukałem numer jedynej osoby, która – jak sądziłem – mogła mnie jeszcze wybawić z kłopotów. Zadzwoniłem do Harry’ego Queberta, mojego dawnego wykładowcy, a przede wszystkim jednego z najbardziej poczytnych i szanowanych autorów w Ameryce, z którym byłem blisko związany od dziesięciu już lat, od czasu gdy chodziłem na jego wykłady na uniwersytecie w Burrows w stanie Massachusetts.\nMinął jednak już ponad rok od czasu, gdy widziałem go po raz ostatni, i chyba równie długo nie rozmawiałem z nim przez telefon. Zadzwoniłem pod jego domowy numer do Aurory w New Hampshire. Słysząc mój głos, odpowiedział z lekką ironią:\n– Och, Marcusie! Czy to naprawdę ty do mnie dzwonisz? Niewiarygodne. Odkąd stałeś się wielką gwiazdą, nie odzywasz się. Próbowałem nawet dodzwonić się do ciebie miesiąc temu, ale odebrała twoja sekretarka, która powiedziała mi, że nie ma cię dla nikogo.\n– Jest bardzo kiepsko, Harry – przyznałem się bez ogródek. – Myślę, że już nie jestem pisarzem.\n– Co też mi tutaj opowiadasz?\n– Nie wiem kompletnie, o czym mam pisać, jestem skończony. Pusta kartka. I to od długich miesięcy. Może nawet już od roku.\nWybuchnął uspokajającym i serdecznym śmiechem.\n– Blokada psychiczna, Marcusie, w tym sęk! Czyste kartki są równie idiotyczne jak niesprawność seksualna spowodowana chęcią bicia rekordów: to panika, która dopada geniusza, ta sama, która sprawia, że członek smętnie zwisa, kiedy akurat szykujesz się, aby zrobić nadzwyczaj dobrze jednej ze swoich fanek, i myślisz, że doprowadzisz ją do orgazmu, który mierzyłoby się w skali Richtera. Nie przejmuj się geniuszem, tylko musisz się zadowolić zapisywaniem słów po kolei, jedno za drugim. Geniusz sam się pojawi w sposób całkiem naturalny.\n– Tak myślisz?\n– Jestem tego pewny. Powinieneś też odpuścić sobie co nieco te wystawne wieczorne imprezy i te wszystkie atrakcje. Pisanie jest poważnym zajęciem. Myślałem, że udało mi się tego cię nauczyć.\n– Ale ja bardzo ciężko pracuję! I nic innego nie robię! Tyle że kompletnie nic to nie daje.\n– No to w takim razie brakuje ci odpowiedniego otoczenia. Nowy Jork to bardzo ładne miasto, ale jest tam zdecydowanie za głośno. Może przyjechałbyś do mnie, tak jak w czasach, gdy byłeś moim studentem?\nWyjechać z Nowego Jorku i zmienić powietrze. Nigdy dotąd zaproszenie do ucieczki nie wydało mi się bardziej rozsądne. Wyruszyć, żeby znaleźć natchnienie do nowej książki gdzieś na dalekiej amerykańskiej prowincji – właśnie tego potrzebowałem. Tak więc tydzień później, w połowie lutego 2008 roku, pojechałem do Aurory w New Hampshire. Było to na kilka miesięcy przed dramatycznymi wydarzeniami, o których będę chciał opowiedzieć.\nZanim ta sprawa latem 2008 roku wstrząsnęła Ameryką, nikt w ogóle nie słyszał o Aurorze. To mała mieścina nad brzegiem oceanu, jakiś kwadrans drogi od granicy z Massachusetts. Na głównej ulicy mieści się kino – którego program ma zawsze spore opóźnienie w stosunku do reszty kraju – kilka sklepów, poczta, posterunek policji i parę restauracji, w tym najbardziej znana Clark’s. Wokół są tylko spokojne dzielnice; domy, otoczone ogródkami o nienagannie przystrzyżonych trawnikach mają ściany obite kolorowymi deskami. To Ameryka w Ameryce, gdzie mieszkańcy nie zamykają domów na klucz; to jedno z tych miejsc, jakie istnieją tylko w Nowej Anglii, tak spokojne, że wydaje się, iż absolutnie nic nam nie grozi.\nDobrze znałem Aurorę, bo często odwiedzałem tam Harry’ego, kiedy jeszcze byłem jego studentem. Mieszkał we wspaniałym domu z kamienia i sosnowych bali, stojącym poza miastem, przy drodze numer jeden w stronę Maine, nad niewielką cieśniną zaznaczoną na mapach pod nazwą Goose Cove. Wznosił się nad oceanem i miał taras na słoneczne dni, z którego schody prowadziły bezpośrednio na plażę. Wokół dzika okolica, tylko spokój i cisza: nadbrzeżny las, zwały otoczaków i wielkich kamieni, wilgotne kępy paproci i mchu i kilka spacerowych alejek wzdłuż brzegu morza. Chwilami, gdyby nie świadomość, że cywilizacja odległa jest zaledwie o kilka kilometrów, mogło się wydawać, że to koniec świata. Łatwo też było sobie wyobrazić starego pisarza tworzącego na tarasie arcydzieła, dla których natchnieniem są przypływy morza i zachody słońca.\nDziesiątego lutego 2008 roku zostawiłem Nowy Jork w zenicie kryzysu czystej kartki. W kraju tymczasem aż wrzało przed zbliżającymi się wyborami prezydenckimi: kilka dni wcześniej Wielki Wtorek (który wyjątkowo miał miejsce w lutym zamiast w marcu, co samo w sobie dobitnie świadczyło, że będzie to rok niezwykły) przesądził o nominacji McCaina na kandydata republikanów, gdy w tym samym czasie wśród demokratów toczyła się jeszcze zażarta walka pomiędzy Hilary Clinton i Barackiem Obamą. Całą trasę do Aurory pokonałem samochodem bez żadnego postoju. Zima była śnieżna, a rozwijające się przed moimi oczami pejzaże przepełniała biel. Zawsze lubiłem New Hampshire, lubiłem tamtejszy spokój, lubiłem ogromne lasy, lubiłem stawy pokryte nenufarami, gdzie można było popływać latem, a w zimie pojeździć na łyżwach, podobał mi się też pomysł, że nie płaci się tam podatków lokalnych ani podatku dochodowego. Uważałem, że to libertariański stan i że jego dewiza „Żyj wolny lub zgiń”, wybita na tablicach rejestracyjnych samochodów, które wyprzedzały mnie na autostradzie, doskonale ujmuje to jakże silne poczucie wolności przepełniające mnie w czasie każdego pobytu w Aurorze. Pamiętam zresztą, że kiedy przyjechałem wtedy do Harry’ego wczesnym popołudniem w dzień równie zimny, jak mglisty, natychmiast zawładnęło mną uczucie wewnętrznego wyciszenia. Gospodarz czekał na mnie na progu domu opatulony w grubą zimową kurtkę. Wysiadłem z samochodu, on podszedł, położył mi ręce na ramionach i obdarzył mnie szerokim, uspokajającym uśmiechem.\n– No i co się z tobą dzieje, Marcusie?\n– Nie wiem już sam, Harry…\n– Dobrze, w porządku. Zawsze byłeś młodym i aż nazbyt wrażliwym człowiekiem.\nZanim jeszcze rozpakowałem bagaże, usiedliśmy w salonie, żeby przez chwilę porozmawiać. Piliśmy kawę. W kominku palił się ogień; w środku było tak przyjemnie, a na zewnątrz przez wielkie przeszklone okno widzieliśmy ocean wstrząsany lodowatym wiatrem i wilgotny śnieg padający na skały.\n– Już zapomniałem, jak tutaj jest pięknie – wyszeptałem.\n– Zobaczysz, mój drogi Marcusie, zajmę się tobą. I niebawem spłodzisz nam tutaj po prostu niesamowitą powieść. Nie martw się, wszyscy dobrzy pisarze przechodzą taki trudny okres.\nSprawiał wrażenie bardzo pogodnego i pełnego wiary, był dokładnie taki, jakiego go znałem. Nigdy nie widziałem u niego zwątpienia; był charyzmatyczny, pewny siebie, już sama jego postać emanowała naturalnym autorytetem. Dobiegał sześćdziesięciu siedmiu lat, ale wyglądał wciąż świetnie, ze starannie uczesaną siwiejącą czupryną, z szerokimi ramionami i mocnym ciałem, które świadczyło o długoletnim uprawianiu boksu. Był kiedyś bokserem, i to właśnie dzięki pięściarstwu, które ja sam swego czasu zawzięcie uprawiałem, poznaliśmy się na uniwersytecie w Burrows.\nŁączyły mnie z Harrym bardzo silne związki, do których jeszcze wrócę nieco dalej w tej opowieści. Pojawił się w moim życiu gdzieś w 1998 roku, kiedy zacząłem studiować na uniwersytecie w Burrows, w Massachusetts. Wtedy miał pięćdziesiąt siedem lat i już od mniej więcej piętnastu był najbardziej znaną postacią na wydziale literatury na tej skromnej prowincjonalnej uczelni, gdzie panowała spokojna atmosfera i gdzie pełno było dobrze wychowanych i miłych studentów. Wcześniej, tak jak wszyscy, znałem już Harry’ego-Queberta-wielkiego-pisarza z nazwiska, jednak w Burrows spotkałem po prostu Harry’ego, który mimo dzielącej nas różnicy wieku miał się stać jednym z moich najbliższych przyjaciół i nauczyć mnie, jak zostać pisarzem. Sam zyskał uznanie jako autor w połowie lat siedemdziesiątych, kiedy jego druga książka, O pochodzeniu zła, sprzedała się w piętnastu milionach egzemplarzy i otrzymał za nią Nagrodę Pulitzera i National Book Award, dwie najbardziej prestiżowe nagrody literackie w kraju. Od tamtej pory wydawał regularnie kolejne książki i pisywał co miesiąc artykuły do popularnej comiesięcznej kroniki w „Boston Globe”. Należał do najważniejszych postaci amerykańskiej inteligencji: występował z licznymi wykładami, często proszono go o udział w doniosłych wydarzeniach kulturalnych; liczono się z jego zdaniem w sprawach polityki. Cieszył się dużym szacunkiem i należał do osób stanowiących dumę kraju, był tym, co Ameryka mogła dać najlepszego. Gdy zdecydowałem się spędzić u niego kilka tygodni, żywiłem nadzieję, że uda mu się znowu zrobić ze mnie pisarza, że nauczy mnie, jak uwolnić się od klątwy czystej kartki. Musiałem jednak stwierdzić, że chociaż Harry uważał moją sytuację za trudną, wcale nie traktował jej jako coś nienormalnego. „Pisarze wpadają czasem w taką dziurę, to część ryzyka zawodowego – wyjaśniał. – Zabieraj się do pracy, a zobaczysz, że samo się odblokuje”. Posadził mnie w swoim gabinecie na parterze, tam gdzie sam napisał wszystkie książki, w tym O pochodzeniu zła. Spędzałem w nim długie godziny, starając się tym razem coś spłodzić, ale wciąż absorbował mnie widok oceanu i śniegu za oknem. Kiedy Harry zjawiał się, żeby przynieść mi kawę albo coś do zjedzenia, patrzył na moją zrozpaczoną minę i próbował podnieść mnie na duchu. Któregoś ranka w końcu powiedział:\n– Przestań robić taką ponurą minę, Marcusie, można by pomyśleć, że zaraz umrzesz.\n– Chyba to niebawem nastąpi…\n– No nie, możesz się przejmować losem świata, możesz się przejmować wojną w Iraku, ale nie jakimiś żałosnymi książkami… jest jeszcze o wiele za wcześnie. Wiesz co? Smutno na ciebie patrzeć. Robisz cyrk, dlatego że z trudem przychodzi ci napisanie trzech linijek tekstu. Spójrz na to całkiem inaczej: napisałeś znakomitą książkę, stałeś się znany i bogaty, a druga książka na razie z trudem powstaje w twojej głowie. Nie ma nic dziwnego ani niepokojącego w całej tej sytuacji…\n– No, ale ty… Czy ty nigdy nie miałeś takiego problemu?\nWybuchnął głośnym śmiechem.\n– Czysta kartka? Chyba żartujesz. Mój drogi przyjacielu, nawet bardziej, niż możesz to sobie wyobrazić!\n– Mój wydawca mówi, że jeśli nie napiszę teraz nowej książki, jestem skończony.\n– A wiesz, kim jest wydawca? To niewydarzony pisarz, którego tatuś miał wystarczająco dużo szmalu, żeby mógł sobie przywłaszczyć talent innych ludzi. Zobaczysz, Marcusie, wszystko bardzo szybko wróci do normy. Masz przed sobą niezwykłą karierę. Twoja pierwsza książka była znakomita, druga będzie jeszcze lepsza. Nie przejmuj się, pomogę ci odnaleźć natchnienie.\nNie mogę powiedzieć, żeby pobyt w Aurorze przywrócił mi natchnienie, ale faktem jest, że zrobił mi naprawdę bardzo dobrze. Harry’emu też, bo wiedziałem, że często czuł się samotny; nie miał rodziny ani zbyt wielu rozrywek. To były naprawdę szczęśliwe dni. Właściwie nasze ostatnie szczęśliwe dni. Spędzaliśmy je na długich spacerach brzegiem oceanu, na słuchaniu najsłynniejszych utworów operowych, przemierzaliśmy trasy biegowe dla narciarzy, wpadaliśmy na lokalne imprezy kulturalne i organizowaliśmy wyprawy do supermarketów w okolicy w poszukiwaniu małych koktajlowych parówek, z których dochód przekazywano weteranom armii amerykańskiej, a Harry po prostu je uwielbiał – twierdził, że one same uzasadniają amerykańską interwencję zbrojną w Iraku. Często chodziliśmy też na obiad do Clark’sa, popijaliśmy tam przez całe popołudnie kawę i rozmawialiśmy o życiu, tak jak w czasach, kiedy byłem jego studentem. Wszyscy w Aurorze znali i szanowali Harry’ego, a teraz znali również i mnie. Najwięcej kontaktów miałem z dwoma osobami: z Jenny Dawn, szefową Clark’sa, i Erne’em Pinkasem z biblioteki miejskiej, bardzo bliskim znajomym Harry’ego, który czasami przyjeżdżał po pracy do Goose Cove wypić z nami szklaneczkę whisky. Ja sam jeździłem każdego ranka do biblioteki, żeby przeczytać „New York Timesa”. Pierwszego dnia zauważyłem, że Pinkas umieścił egzemplarz mojej książki na półce, tak żeby wszyscy dobrze ją widzieli. Pokazał mi ją z dumą, mówiąc:\n– No widzisz, Marcusie, twoja powieść jest na pierwszym miejscu. To już od roku najczęściej wypożyczana u nas książka. A kiedy ukaże się następna?\n– Tak naprawdę trochę ciężko mi ją zacząć. Zresztą między innymi właśnie dlatego tutaj jestem.\n– Nie przejmuj się. Wpadniesz na jakiś genialny pomysł, jestem tego pewien. Coś, co naprawdę wciągnie wszystkich.\n– Jak co, na przykład?\n– No, nie wiem za bardzo, to ty przecież jesteś pisarzem. Ale trzeba znaleźć taki temat, który będzie pasjonujący dla tłumów.\nW Clark’sie Harry od trzydziestu lat zajmował ten sam stolik z numerem siedemnastym, na którym Jenny kazała przytwierdzić metalową plakietkę z napisem:\nPrzy tym stole latem 1975 roku\npisarz Harry Quebert napisał\nsłynną powieść O pochodzeniu zła\nZnałem tę plakietkę od zawsze, ale nigdy dotąd nie zwracałem na nią uwagi. Dopiero teraz, podczas tego pobytu, zainteresowałem się tym nieco bardziej, długo się w nią wpatrując. Ten ciąg wygrawerowanych słów wkrótce stał się moją obsesją: siedząc za nędznym stolikiem z drewna, lepiącym się od tłuszczu i syropu klonowego, w tej knajpce w małym miasteczku w New Hampshire, Harry napisał bestseller, który uczynił z niego legendę literatury. Skąd spłynęło na niego takie natchnienie? Ja też chciałem zasiąść za tym stołem i pisać, pragnąłem, by spłynął na mnie geniusz. Siedziałem zresztą przy tym stole z kartkami papieru i długopisami przez dwa kolejne popołudnia, jednak bez powodzenia. Wreszcie postanowiłem zapytać Jenny.\n– Więc jak to było? Siadał przy tym stole i pisał?\n– Przez cały dzień, Marcusie. Przez cały boży dzień. W ogóle nie przestawał pisać. To było latem tysiąc dziewięćset siedemdziesiątego piątego roku, dobrze pamiętam.\n– A ile miał wtedy lat?\n– Tyle co ty. Mniej więcej trzydzieści. Może był parę lat starszy.\nCzułem, że coraz bardziej gotuję się w środku. A co, ja też chciałem napisać bestseller, ja też chciałem napisać książkę, do której wszyscy będą się odwoływać. Harry zdał sobie z tego sprawę gdzieś po miesiącu mojego pobytu w Aurorze, kiedy zrozumiał, że przez cały ten czas nie napisałem nawet linijki. Scena rozegrała się na początku marca w jego gabinecie w Goose Cove, gdzie wyczekiwałem na boską iluminację. Właśnie wszedł przepasany damskim fartuszkiem, żeby przynieść mi świeżo usmażone przez siebie pączki.\n– No i jak idzie? – zapytał.\n– Piszę wielką rzecz – odpowiedziałem, wyciągając w jego stronę plik kartek, które bagażowy Kubańczyk wcisnął mi do ręki trzy miesiące wcześniej.\nOdstawił tacę i szybko spojrzał na kartki, a po chwili zorientował się, że są całkiem puste.\n– Nic nie napisałeś? Jesteś tu od trzech tygodni i nic jeszcze nie napisałeś?\n– Nic! Kompletnie nic! – odparłem poirytowany. – Nic sensownego! Wyłącznie pomysły na kiepską powieść!\n– Dobry Boże, Marcusie, a co też chcesz napisać, jeśli nie powieść?\n– Bestseller! – wykrzyknąłem, nawet się nie zastanawiając. – Chcę napisać bestseller!\n– Tak. Chcę napisać wielką powieść, gdzie znajdą się wielkie idee! Chcę napisać książkę, która pozostawi ślad w ludzkich umysłach.\nHarry patrzył na mnie przez chwilę, po czym wybuchnął śmiechem.\n– Twoje rozbuchane ambicje zaczynają mnie już nużyć, Marcusie, od dawna ci o tym mówię. Będziesz wielkim pisarzem, wiem o tym, jestem o tym przekonany od czasu, gdy cię poznałem. Ale chcesz się dowiedzieć, jaki masz problem? Za bardzo się spieszysz! Ile masz dokładnie lat?\n– Trzydzieści! I co, pewnie chciałbyś już osiągnąć status literacki Saula Bellowa i Arthura Millera? Sława przyjdzie, nie spiesz się tak strasznie. Ja sam mam teraz sześćdziesiąt siedem lat i jestem przerażony. Wiesz, czas biegnie szybko, a każdy mijający rok jest jednym rokiem mniej, którego już za nic nie da się nadrobić. A co ty sobie myślałeś, Marcusie? Że ot tak zniesiesz drugą książkę jak jajko? Kariera to coś, co trzeba budować, mój drogi. A do napisania wielkiej powieści niepotrzebne są wielkie idee. Musisz się zadowolić byciem sobą i wtedy na pewno ci się uda, wcale się o ciebie nie martwię. Nauczam literatury od dwudziestu pięciu lat, dwadzieścia pięć długich lat, i jesteś najbardziej błyskotliwą osobą, jaką spotkałem.\n– Nie dziękuj mi, taka jest prawda. Ale nie biadol mi tu jak jakaś niedorajda, że nie dostałeś jeszcze Nobla, na miłość boską… W wieku trzydziestu lat… Też mi coś, wielkie powieści… Nagroda Nobla, chyba w dziedzinie głupoty, oto, na co zasługujesz.\n– No ale jak ty to zrobiłeś, Harry? Twoja książka z tysiąc dziewięćset siedemdziesiątego szóstego roku O pochodzeniu zła to przecież arcydzieło! A to była dopiero twoja druga książka… Jak to zrobiłeś? Jak napisać arcydzieło?\nUśmiechnął się smutno.\n– Marcusie, arcydzieł się nie pisze. One po prostu istnieją. A poza tym, wiesz, w opinii wielu ludzi to w sumie jedyna książka, jaką napisałem… To znaczy, chcę przez to powiedzieć, że żadna inna z tych, które napisałem potem, nie odniosła już takiego sukcesu. Kiedy o mnie mówią, natychmiast i prawie wyłącznie wszyscy mają na myśli O pochodzeniu zła. I to jest smutne, bo myślę sobie, że gdyby wtedy, gdy miałem trzydzieści lat, powiedziano mi, że dotarłem na szczyt kariery, z całą pewnością rzuciłbym się i utopił w oceanie. Niech ci się tak nie spieszy.\n– Żałujesz tej książki?\n– Może… Trochę… Sam już nie wiem… Żal jest pojęciem, którego nie lubię, oznacza bowiem, że nie godzimy się z własną przeszłością.\n– Ale co ja w takim razie powinienem zrobić?\n– To, co zawsze potrafiłeś robić najlepiej: pisać. A jeśli mogę pozwolić sobie na udzielanie rad, Marcusie, to nie postępuj tak jak ja. Jesteśmy bardzo do siebie podobni, dobrze o tym wiesz, i dlatego, zaklinam cię, nie powtarzaj błędów, które ja popełniłem.\n– Jakich błędów?\n– Ja też, kiedy przyjechałem tu latem tysiąc dziewięćset siedemdziesiątego piątego roku, chciałem koniecznie napisać wielką powieść, miałem obsesję na tym punkcie i pragnąłem za wszelką cenę zostać wielkim pisarzem.\n– No i udało ci się…\n– Nie rozumiesz. Dzisiaj, owszem, jestem wielkim pisarzem, jak mówisz, ale żyję sam w tym olbrzymim domu. Moje życie jest puste, Marcusie. Nie postępuj tak jak ja… Nie daj się pożreć ambicji. Bo inaczej twoje serce zostanie samo, a pióro będzie smutne. Dlaczego nie masz dziewczyny?\n– Nie mam dziewczyny, bo nie spotkałem nikogo, kto naprawdę by mi się podobał.\n– Myślę, że kochasz tak, jak piszesz: albo ekstaza, albo kompletnie nic. Znajdź sobie kobietę, która jest w porządku, i daj jej szansę. To samo zrób z książką: także tu musisz dać sobie szansę. Daj szansę swojemu życiu! Wiesz, jakie jest teraz moje główne zajęcie? Karmienie mew. Zbieram stary chleb, wkładam go do tego metalowego pudełka w kuchni, na którym jest napis Pamiątka z Rockland, Maine, i idę rzucić go mewom. Nie musisz pisać cały czas.\nPomimo rad, które Harry starał mi się przekazać, wciąż dręczyła mnie ta jedna myśl: jak to się stało, że gdy był w moim wieku, miał przebłysk geniuszu, że uruchomił się ten mechanizm, który pozwolił mu napisać O pochodzeniu zła? Ta kwestia męczyła mnie coraz bardziej, a że Harry posadził mnie w swoim gabinecie, pozwoliłem sobie trochę tam poszperać. Nie byłem nawet w stanie sobie wyobrazić, co też tam znajdę. A wszystko zaczęło się wtedy, gdy szukając długopisu, wysunąłem szufladę i natrafiłem na zapisany odręcznie zeszyt i kilka luźnych kartek: to był oryginalny rękopis Harry’ego. Ogarnęło mnie niezwykłe podniecenie – trafiła się niespodziewana okazja, żeby wreszcie zrozumieć, jak Harry pracuje, żeby się dowiedzieć, czy jego zeszyty są pełne skreśleń, czy może geniusz spływał na niego całkiem naturalnie. Starając się zaspokoić ciekawość, zacząłem grzebać w jego bibliotece w poszukiwaniu innych zeszytów. Żeby mieć wolne pole do działania, musiałem zaczekać, aż Harry zostawi mnie samego w domu; jedynie w czwartek miał zajęcia w Burrows, wyruszał wówczas wcześnie rano i wracał dopiero pod wieczór. I tak w czwartek szóstego marca 2008 roku po południu wydarzyło się coś, o czym postanowiłem natychmiast zapomnieć: odkryłem, że Harry był związany z piętnastoletnią dziewczyną, gdy sam miał lat trzydzieści cztery. A działo się to w połowie lat siedemdziesiątych.\nPoznałem jego tajemnicę, kiedy szperając zapamiętale i bezceremonialnie na półkach z książkami, znalazłem ukryte za nimi duże pudełko z lakowanego drewna, zamknięte przykrywką na zawiasach. Przeczuwałem, że to będzie coś, kto wie, może nawet rękopis O pochodzeniu zła. Wziąłem do rąk pudełko, otworzyłem je, ale ku mojemu wielkiemu rozczarowaniu w środku nie było rękopisu, tylko kilka zdjęć i jakieś wycinki z gazet. Na fotografiach widniał Harry w latach młodości, świetnie prezentujący się trzydziestoletni mężczyzna, elegancki, dumny, a u jego boku stała młoda dziewczyna. W sumie znalazłem cztery czy pięć zdjęć, a ona była na wszystkich. Na jednym z nich opalony i umięśniony Harry z nagim torsem przytulał do siebie na plaży tę młodą uśmiechniętą dziewczynę w podniesionych okularach przeciwsłonecznych podtrzymujących długie blond włosy. Całowała go w policzek. Na odwrocie zdjęcia widniał napis: Nola i ja, Martha’s Vineyard, koniec lipca 1975. W tej właśnie chwili, zbyt zaaferowany swoim odkryciem, nie usłyszałem Harry’ego, który wrócił znacznie wcześniej niż zwykle z uniwersytetu; nie dotarł do mnie ani chrzęst opon chevroleta corvette na szutrowej dróżce do Goose Cove, ani jego głos, kiedy wszedł już do domu. Nie usłyszałem nic, bo w pudełku, pod zdjęciami, znalazłem list bez żadnej daty. Ktoś dziecięcym pismem na ładnym papierze napisał:\nHarry, nie przejmuj się mną, proszę, poradzę sobie i spotkamy się na miejscu. Proszę, czekaj na mnie w pokoju numer osiem, lubię tę cyfrę, to moja ulubiona. Czekaj w tym pokoju o dziewiętnastej. A potem wyjedziemy na zawsze.\nTak, bardzo Cię kocham.\nAle kim była ta Nola? Z bijącym mocno sercem zacząłem przeglądać wycinki z gazet. We wszystkich artykułach opisywano zagadkowe zniknięcie w sierpniowy wieczór 1975 roku niejakiej Noli Kellergan; a Nola ze zdjęć w gazetach była tą samą Nolą ze zdjęć Harry’ego. W tym właśnie momencie Harry wszedł do gabinetu, trzymając w rękach tacę z filiżankami kawy i talerzykiem biszkoptów; upuścił ją na ziemię, gdy znalazł mnie klęczącego na dywanie, z rozrzuconą przed sobą zawartością jego tajemniczego pudełka.\n– No ale… co też ty robisz?! – krzyknął. – Ty… ty grzebiesz w moich rzeczach, Marcusie?! Zapraszam cię do siebie do domu, a ty szperasz w moich rzeczach?! Co z ciebie za przyjaciel?!\nWybełkotałem jakieś mętne wyjaśnienia:\n– Znalazłem to niechcący, Harry. Znalazłem to pudełko przypadkowo. Nie powinienem go otwierać… Jest mi tak strasznie przykro.\n– Masz rację, nie powinieneś tego robić! Jakim prawem?! No jakim prawem, na miłość boską?!\nWyrwał mi zdjęcia z rąk, pozbierał pospiesznie wycinki z gazet, wrzucił wszystko byle jak do pudełka i zabrał je do swojego pokoju, zamykając się na klucz. Nigdy wcześniej nie widziałem go w takim stanie, ale nie mogę powiedzieć, żeby ogarnęła go panika czy wściekłość. Przez drzwi gorąco go przepraszałem, tłumacząc, że nie chciałem go zranić, że przypadkowo trafiłem na to pudełko, ale nic to nie dało. Wyszedł z pokoju dopiero po dwóch godzinach i skierował się od razu do salonu, żeby wypić kilka szklaneczek whisky. Kiedy wydawało się, że trochę się uspokoił, podszedłem do niego.\n– Harry… Kim jest ta dziewczyna? – zapytałem łagodnie.\n– To Nola.\n– Ale kim jest Nola?\n– Nie pytaj mnie, kim jest Nola. Proszę.\n– Harry, kim jest Nola? – powtórzyłem.\n– Kochałem ją, Marcusie. Tak bardzo ją kochałem.\n– Ale dlaczego nigdy mi o niej nie wspomniałeś?\n– To skomplikowana historia…\n– Nic nie jest skomplikowane dla przyjaciół.\nWzruszył tylko ramionami.\n– Skoro już znalazłeś te zdjęcia, lepiej, żebym ci o tym opowiedział… Kiedy w tysiąc dziewięćset siedemdziesiątym piątym roku przyjechałem do Aurory, zakochałem się w tej dziewczynie, która miała wtedy zaledwie piętnaście lat. Miała na imię Nola i była kobietą mojego życia.\nZapadła chwila ciszy, po której zapytałem go wstrząśnięty:\n– Co się z nią stało?\n– To ponura historia, Marcusie. Zniknęła. Pewnego wieczoru, pod koniec sierpnia tysiąc dziewięćset siedemdziesiątego piątego roku, zniknęła po tym, jak jakaś kobieta z okolicy widziała ją zalaną krwią. Jeśli otworzyłeś pudełko, z pewnością widziałeś też artykuły z gazet. Nigdy jej nie odnaleziono i nikt nie wie, co się z nią stało.\n– To potworne. – Westchnąłem.\nDługo kiwał głową.\n– Wiesz – odezwał się w końcu – Nola zmieniła moje życie. I wcale nie zależałoby mi na tym, by stać się wielkim Harrym Quebertem, słynnym pisarzem. Nieistotna byłaby moja sława, pieniądze i mój wspaniały los, gdybym tylko mógł zatrzymać przy sobie Nolę. Żadna z rzeczy, jakie zrobiłem od tamtej pory, nie nadała mojemu życiu takiego sensu jak to lato, które spędziłem razem z nią.\nPierwszy raz od czasu, gdy poznałem Harry’ego, widziałem go tak bardzo przejętego. Patrzył na mnie przez dłuższą chwilę, po czym dodał:\n– Marcusie, nikt nigdy nie dowiedział się o tej historii. Znasz ją tylko ty. I musisz zachować ją w tajemnicy.\n– Przyrzeknij mi to!\n– Przyrzekam, Harry. To będzie nasza tajemnica.\n– Gdyby ktoś w Aurorze się dowiedział, że przeżyłem miłosną historię z Nolą Kellergan, byłby to mój koniec…\n– Możesz mi zaufać, Harry.\nTo było wszystko, czego się dowiedziałem o Noli Kellergan. Więcej nie rozmawialiśmy ani o niej, ani też o pudełku, i postanowiłem zagrzebać ten epizod w najgłębszych otchłaniach pamięci, nawet nie podejrzewając, że w wyniku zbiegu okoliczności duch Noli pojawi się w naszym życiu kilka miesięcy później.\nWróciłem do Nowego Jorku pod koniec marca, po sześciu tygodniach spędzonych w Aurorze, które jednak nie przyczyniły się do powstania mojej kolejnej wielkiej powieści. Zostały trzy miesiące z sześciu, które dał mi Barnaski, i wiedziałem już, że nie uda się uratować mojej kariery. Przypaliłem sobie skrzydełka, teraz już oficjalnie zjeżdżałem po równi pochyłej, byłem najbardziej nieszczęśliwym i najbardziej bezproduktywnym spośród uznanych pisarzy Nowego Jorku. Tygodnie mijały, a ja poświęcałem większość czasu na staranne przygotowywanie się do klęski. Znalazłem nową pracę dla Denise, skontaktowałem się z adwokatami, którzy mogli się okazać pożyteczni w momencie, gdy Schmid & Hanson postanowią ciągać mnie po sądach, i sporządziłem listę przedmiotów, na których najbardziej mi zależy, a więc należało je ukryć u rodziców, zanim komornik zapuka do drzwi. Kiedy nastał czerwiec, feralny miesiąc, w którym miałem zginąć na szafocie, zacząłem odliczać doby, jakie pozostały do mojego artystycznego zgonu: jeszcze trzydzieści krótkich dni, a potem wezwanie do biura Barnaskiego i egzekucja. Nawet do głowy mi nie przyszło, że pewne dramatyczne wydarzenie wszystko zmieni.\n„Drugi rozdział jest bardzo ważny, Marcusie. Musi być mocny i zaskakujący.\n– Tak jak co, Harry?\n– Tak jak cios w boksie. Jesteś praworęczny, ale gdy przyjmujesz gardę, wtedy do przodu zawsze wyciągasz lewą pięść: pierwszy prosty ogłusza przeciwnika, a po nim następuje mocny cios z prawej, który powala go na deski. Taki powinien być właśnie drugi rozdział: cios z prawej, który trafia prosto w szczękę czytelników”.\nStało się to w czwartek, dwunastego czerwca 2008 roku. Spędziłem przedpołudnie w domu, czytając w salonie. Za oknem było gorąco, ale padał deszcz; od trzech dni Nowy Jork zalewała ciepła mżawka. Gdzieś około trzynastej zadzwonił telefon. Odebrałem, ale w pierwszej chwili wydawało się, że po drugiej stronie nie ma nikogo. Po chwili jednak usłyszałem przytłumione łkanie.\n– Halo? Halo? Kto dzwoni? – zapytałem.\n– Ona… ona nie żyje.\nJego głos był ledwie słyszalny, lecz natychmiast go rozpoznałem.\n– Harry? Harry, czy to ty?\n– Ona nie żyje, Marcusie.\n– Nie żyje? Ale kto umarł?\n– Co takiego?! Jak to?!\n– Umarła, a wszystko to moja wina. Marcusie… Co ja zrobiłem? Mój Boże, co ja najlepszego zrobiłem?\n– Harry, o czym ty mówisz? Co chcesz mi powiedzieć? Odłożył słuchawkę. Od razu wykręciłem jego numer domowy, ale nikt nie odbierał. Zadzwoniłem na komórkę – bezskutecznie. Wielokrotnie ponawiałem próby, nagrywając się kilka razy na sekretarkę. Ale wciąż nie było od niego żadnej wiadomości. Bardzo się niepokoiłem. Nie wiedziałem wtedy, że Harry dzwonił do mnie z komendy głównej policji stanowej w Concord. Nie miałem pojęcia, co się stało, aż do chwili, kiedy około szesnastej zadzwonił do mnie Douglas.\n– Marc, rany boskie, wiesz już?! – wydzierał się do telefonu.\n– Ale o co chodzi?\n– No, na miłość boską, włącz telewizor! Chodzi o Harry’ego Queberta! To Quebert!\n– Quebert? Co Quebert?\n– No, włącz telewizor, rany boskie!\nNatychmiast włączyłem telewizję i znalazłem jakiś kanał informacyjny. Na ekranie ujrzałem ze zdziwieniem migawki z domu w Goose Cove i usłyszałem głos prezentera: „To tutaj, w Aurorze, w stanie New Hampshire, we własnym domu został dzisiaj aresztowany pisarz Harry Quebert po odnalezieniu przez policję zakopanych na jego posesji ludzkich szczątków. Według pierwszych ustaleń w śledztwie może chodzić o ciało Noli Kellergan, piętnastoletniej dziewczyny pochodzącej z tego okręgu, która zniknęła z domu w sierpniu tysiąc dziewięćset siedemdziesiątego piątego roku i nigdy nie ustalono, co się z nią stało…”. Nagle wszystko wokół mnie zawirowało; opadłem bezwładnie na kanapę, kompletnie osłupiały. Nic już do mnie nie docierało, ani telewizja, ani Douglas, który darł się bez przerwy na drugim końcu linii: „Marcus?! Jesteś tam?! Halo?! On zabił tę dziewuszkę?! Zabił tę dziewuszkę?!”. W mojej głowie wszystko się pomieszało, zupełnie jak w jakimś koszmarze.\nW ten sposób dowiedziałem się w tym samym czasie co cała zaskoczona Ameryka, co się wydarzyło zaledwie kilka godzin wcześniej: rano jakaś ekipa ogrodnicza przyjechała do Goose Cove na prośbę Harry’ego, żeby posadzić obok domu krzewy hortensji. Przekopując ziemię, ogrodnicy natrafili na głębokości jednego metra na ludzkie kości i natychmiast powiadomili policję. Wkrótce potem odkryto cały szkielet, a Harry został zatrzymany.\nW telewizji wszystko odbywało się w bardzo szybkim tempie. Nadawano na przemian bezpośrednie relacje z Aurory, z miejsca zbrodni, i z Concord, stolicy stanu New Hampshire, położonej sto kilometrów na północny wschód, gdzie w siedzibie wydziału kryminalnego policji stanowej przetrzymywany był teraz Harry.\nWysłane na miejsce ekipy dziennikarzy śledziły z bliska przebieg śledztwa. Najwyraźniej jakiś ślad znaleziony przy zwłokach pozwalał wysunąć przypuszczenie, że chodzi o szczątki Noli Kellergan; przedstawiciel policji już teraz oznajmił, że jeśli informacja ta się potwierdzi, Harry Quebert będzie również podejrzewany o zamordowanie niejakiej Deborah Cooper, która jako ostatnia widziała Nolę przy życiu trzydziestego sierpnia 1975 roku i została znaleziona zamordowana tego samego dnia, po tym, jak zadzwoniła na policję. Wszystko to razem kompletnie zbijało z nóg. Pogłoski rozprzestrzeniały się w postępie geometrycznym; informacje podawane były na żywo przez telewizję, radio, internet i portale społecznościowe: Harry Quebert, sześćdziesiąt siedem lat, jeden z najbardziej poczytnych autorów drugiej połowy dwudziestego wieku, był odrażającym mordercą młodej dziewczyny.\nSporo czasu musiało minąć, żeby dotarło do mnie, co się właściwie dzieje, może zajęło mi to nawet kilka godzin. Kiedy o ósmej wieczorem zaniepokojony Douglas zjawił się u mnie w domu, aby się upewnić, że jakoś sobie z tym radzę, wciąż jeszcze byłem przekonany, że musiała zajść jakaś pomyłka.\n– Ale zaraz… Jak mogą go oskarżać o popełnienie dwóch morderstw, skoro nie jesteśmy nawet pewni, że to jest ciało tej Noli?! – powiedziałem.\n– W każdym razie w jego ogrodzie był zakopany trup.\n– No ale po co kazałby kopać w miejscu, w którym wcześniej rzekomo ukrył ciało? To nie miałoby najmniejszego sensu! Muszę tam pojechać.\n– Niby dokąd?\n– Do New Hampshire. Muszę jechać bronić Harry’ego.\nDouglas odpowiedział mi bardzo przyziemnie, w sposób typowy dla ludzi pochodzących ze Środkowego Zachodu:\n– Tylko nie to, Marc. Nie jedź tam. Nie pakuj się w to gówno.\n– Harry do mnie dzwonił…\n– Kiedy? Dzisiaj?\n– Około pierwszej po południu. Myślę, że to był ten jeden telefon, do którego miał prawo. Muszę pojechać, żeby go wesprzeć! To bardzo ważne.\n– Ważne? To, co jest ważne, to twoja druga książka. Mam tylko nadzieję, że nie wpuszczasz mnie w maliny i naprawdę na koniec miesiąca będziesz miał gotowy tekst. Barnaski jest już na dobrej drodze, żeby cię udupić. Czy ty w ogóle zdajesz sobie sprawę z tego, co się może stać z Harrym? Nie ładuj się w to gówno, Marc, jesteś za młody! Nie niszcz sobie kariery.\nNie odezwałem się. W telewizji przed zgromadzonym tłumem dziennikarzy właśnie pojawił się zastępca prokuratora stanowego. Zaczął wymieniać po kolei zarzuty ciążące na Harrym: porwanie i podwójne morderstwo. Harry został oficjalnie oskarżony o zamordowanie Deborah Cooper i Noli Kellergan. A za porwanie i morderstwa groziła mu kara śmierci.\nAle był to dopiero początek upadku Harry’ego. Zdjęcia z przesłuchań wstępnych następnego dnia obiegły cały kraj. Pod okiem dziesiątek kamer telewizyjnych i w świetle fleszów fotografów pojawił się na sali sądowej zakuty w kajdanki, w otoczeniu policjantów. Wyglądał na bardzo zmęczonego: ponura twarz, źle ogolony, ze zmierzwionymi włosami, w rozchełstanej koszuli i ze spuchniętymi oczami. Obok niego stał Benjamin Roth, jego adwokat. Roth był uznanym w Concord prawnikiem, często doradzał Harry’emu w przeszłości i trochę go znałem, ponieważ parę razy spotkaliśmy się przelotnie w Goose Cove.\nCudowne możliwości telewizji pozwoliły całej Ameryce śledzić na żywo rozprawę wstępną, podczas której Harry nie przyznał się do winy za zbrodnie, o które go oskarżano, a sędzia zarządził tymczasowe aresztowanie go i osadzenie w więzieniu stanowym dla mężczyzn w New Hampshire. Był to jednak zaledwie początek burzy; w tym momencie miałem jeszcze naiwną nadzieję, że sprawa szybko się wyjaśni, ale godzinę po rozprawie zadzwonił do mnie Benjamin Roth.\n– Harry dał mi numer pana telefonu – powiedział. – Bardzo nalegał, żebym do pana zadzwonił, chce panu przekazać, że jest niewinny i nikogo nie zabił.\n– Wiem, że jest niewinny! – odpowiedziałem. – Jestem o tym przekonany. Jak on się czuje?\n– Źle, jak może pan sobie zresztą wyobrazić. Gliniarze mocno go naciskają. Przyznał się, że coś go łączyło z tą Nolą latem, zanim zniknęła.\n– Wiedziałem o historii z Nolą. Ale co z resztą?\nRoth wahał się przez chwilę, po czym odpowiedział:\n– Zaprzecza. Ale… – W tym miejscu przerwał.\n– Ale co? – zapytałem zaniepokojony.\n– Marcusie, nie ukrywam, że sprawa będzie bardzo trudna. Mają na niego coś grubszego.\n– Co pan rozumie przez coś grubszego? No, niech pan mówi, do cholery! Muszę to wiedzieć!\n– To musi zostać między nami. Nikt nie może się o tym dowiedzieć.\n– Nic nikomu nie powiem. Może pan mi zaufać.\n– Przy szczątkach tej dziewczyny policja znalazła maszynopis O pochodzeniu zła.\n– Co takiego?!\n– Tak jak powiedziałem: ten pieprzony maszynopis książki zakopano razem z nią. Harry jest teraz w poważnych tarapatach.\n– Czy jakoś to wytłumaczył?\n– Tak. Powiedział, że tę książkę napisał dla niej. Że bez przerwy przesiadywała u niego w Goose Cove i czasami zdarzało się, że zabierała parę kartek, aby je przeczytać. Powiedział też, że na kilka dni przed zniknięciem wzięła maszynopis ze sobą.\n– Co?! – wykrzyknąłem. – Napisał tę książkę dla niej?\n– Tak. I za nic nie wolno tego rozgłaszać. Może pan sobie wyobrazić, co by to był za skandal, gdyby media się dowiedziały, że jedna z najlepiej sprzedających się książek w Ameryce w ostatnich pięćdziesięciu latach nie jest zwykłą opowieścią o miłości, jak wszyscy sobie wyobrażali, ale wynikiem nielegalnego związku trzydziestoczteroletniego faceta z piętnastoletnią dziewczyną…\n– Myśli pan, że wypuszczą go za kaucją?\n– Za kaucją? Chyba nie rozumie pan powagi sytuacji. Nie ma możliwości zwolnienia za kaucją, kiedy chodzi o najcięższe zbrodnie. Harry’emu grozi śmiertelny zastrzyk. Za jakieś dziesięć dni stanie przed sądem, który zdecyduje o dalszym toku postępowania i o procesie. Często jest to tylko formalność, bo nie ma wątpliwości, że dojdzie do procesu. Za pół roku, może za rok.\n– A w tym czasie?\n– Będzie musiał pozostać w więzieniu.\n– No ale jeśli jest niewinny?\n– Takie jest prawo. Powtarzam panu, sytuacja jest naprawdę poważna. Oskarża się go o zamordowanie dwóch osób.\nZapadłem się jeszcze głębiej w kanapę. Musiałem koniecznie porozmawiać z Harrym.\n– Niech pan mu powie, żeby do mnie zadzwonił! – powiedziałem z naciskiem. – To bardzo ważne.\n– Przekażę mu wiadomość…\n– Proszę mu powiedzieć, że muszę z nim koniecznie rozmawiać i czekam na telefon od niego!\nGdy tylko zakończyłem rozmowę, wyjąłem z biblioteczki O pochodzeniu zła. Na pierwszej stronie widniała dedykacja autora:\nMarcusowi, najbardziej błyskotliwemu z moich uczniów.\nZ wyrazami sympatii\nH.L. Quebert, maj 1999\nZagłębiłem się znowu w lekturze tej książki, której nie otwierałem od lat. Była to historia miłosna, gdzie opowieść łączyła się z fragmentami listów; historia mężczyzny i kobiety, którzy kochają się, chociaż nie mają prawa się kochać. A więc pewnie napisał tę książkę dla owej tajemniczej dziewczyny, o której jeszcze nic nie wiedziałem. Kiedy w środku nocy skończyłem ją czytać, na dłuższą chwilę zatrzymałem się nad tytułem. I po raz pierwszy zadałem sobie pytanie o jego sens: dlaczego O pochodzeniu zła? Jakie zło miał na myśli Harry, pisząc tę książkę?\nMinęły trzy dni, podczas których analizy DNA i odcisków zębów potwierdziły, że w Goose Cove rzeczywiście odnaleziono szkielet Noli Kellergan. Badanie kości doprowadziło do ustalenia, że chodzi o szczątki piętnastoletniego dziecka, co wskazywało na to, że Nola została zabita mniej więcej wtedy, kiedy zniknęła. Natomiast pęknięcie z tyłu czaszki pozwalało stwierdzić z całą pewnością, nawet po trzydziestu latach, jakie upłynęły od tamtych wydarzeń, że ofiara zginęła wskutek zadanego ciosu: Nola Kellergan została pobita na śmierć.\nWciąż nie miałem żadnych wiadomości od Harry’ego. Próbowałem się z nim skontaktować za pośrednictwem policji stanowej, więzienia, a także przez Rotha, ale bezskutecznie. Kręciłem się bez sensu po mieszkaniu, dręczyły mnie tysiące pytań i nurtował jego tajemniczy telefon. Pod koniec tygodnia, nie mogąc już dłużej wytrzymać, doszedłem do wniosku, że nie mam wyboru i muszę pojechać do New Hampshire, aby zobaczyć, co się tam dzieje.\nW poniedziałek szesnastego czerwca 2008 roku wcześnie rano wrzuciłem walizki do bagażnika mojego range rovera i jadąc Franklin Roosevelt Drive, biegnącą wzdłuż East River, opuściłem Manhattan. Za oknami samochodu przesuwały się kolejne dzielnice Nowego Jorku: Brooklyn, Harlem, Bronx; minąłem Yankee Stadium, wreszcie skierowałem się na północ autostradą międzystanową numer dziewięćdziesiąt pięć. Dopiero gdy już przejechałem sporą część stanu Nowy Jork, w każdym razie na tyle dużą, by nie dać się przekonać do zrezygnowania i powrotu grzecznie do domu, powiadomiłem rodziców, że jestem w drodze do New Hampshire. Matka oświadczyła, że chyba zwariowałem.\n– Co ty najlepszego wyprawiasz, Markie? Jedziesz tam bronić tego barbarzyńskiego kryminalisty?\n– To żaden kryminalista, mamo. To mój przyjaciel.\n– W takim razie twoi przyjaciele są kryminalistami! Tata jest tu obok i mówi, że uciekasz z Nowego Jorku z powodu książek.\n– Wcale nie uciekam.\n– W takim razie uciekasz z powodu jakiejś kobiety?\n– Powiedziałem ci już, że nie uciekam. I nie mam w tej chwili żadnej dziewczyny.\n– To kiedy wreszcie znajdziesz sobie dziewczynę? Myślałam znowu o tej Natalii, którą przedstawiłeś nam w zeszłym roku. Bardzo milutka shikse. Dlaczego do niej nie zadzwonisz?\n– Nie cierpiałaś jej.\n– A dlaczego nie piszesz już książek? Wszyscy cię lubili, kiedy byłeś wielkim pisarzem.\n– Wciąż jestem pisarzem.\n– Wracaj do domu. Przygotuję ci pyszne hot dogi i szarlotkę na ciepło z gałką lodów waniliowych na wierzchu. Będziesz mógł zaczekać, aż się lody roztopią.\n– Mamo, mam już trzydzieści lat i jeśli będę chciał, mogę sobie sam zrobić hot dogi.


Chodzę i szukam i nigdzie nic nie ma.\nMoże komuś rzuciły sie w oczy - białe, jak najprostsze, mogą być baleriny, na jasnej podeszwie. Bez żadnych obcasów (bo i tak Gaba najwyższa ze wszystkich)\nNiby na allegro coś znalazłam, ale obawiam się kupić. Dziecię ma dość wysokie podbicie, mało które buty są na nia dobre\nw Venezii waćpani sprawdzała?\nsą z pewnością białe baleriny w rozmiarach nie na mnie w Venezii w Factory w Ursusie, ino dziurkowane, na zupełnie płaskiej, jasnej (skórzanej) podeszwie, być może są też niedziurkowane, ale nie pamietam już, wydaje mi się, że są również w regularnych Veneziach w centrach handlowych\nW CCC ostatnio wpadły mi w oko na wystawie niebrzydkie buty komunijne, ale jeszcze się za to nie biorę, więc nie sprawdzalam dokladniej.\nja zaszalalam i kupilam u Rylki. Sa najprostsze z malutkim obcasikiem do tupania i malutkim kwiatkiem z boczku. Kupowalam 35 ale oni maja pelna rozmarowke i dosc duzy wybor butow slubnych Tani nie sa ale wyszalm z zalozenia ze to i tak beda ogolno eleganckie buty na najblizszy czas\nA Bartki takie:\nZajrzyj do CCC w Blue City lub Reducie. W BC widziałam damskie białe baleriny w tym rozmiarze. Mogę zerknąć na dniach i dać znać, jak chcesz? Bo akurat będę jutro lub pojutrze.\nMoja siostra w zeszłym roku też kupowała właśnie dla swojej komunijnej córci rozm.37 w CCC w BC.\nw CCC i Deichmanie nie ma rozmiarów na Gabę , niestety. Rozmiarówka do 35 /36..\nDamskie jakieś były, ale zbyt bogate..\nW naszym Ryłku nie było żadnych, ale poszukam w innych. Piranio, ten obcasik to taki naprawdę symboliczny? Bo Gaba i tak jest najwyższa z całej grupy.. wolałabym jej nawet centymetra nie dodawać\nMamo do Kwadratu, trochę zbyt ozdobne do naszej sukienki\nDo Venezii nie zaglądałam, tzn zaglądałam i nabyłam bardzo ładne żołte buty dla siebie . Przejdę się zerknąć na owe białe wspomniane przez Aluc. Może mają gładkie\nW Zarze jakieś dziurkowane są , jakby co..\nja bylam w arkadii. Tak Marghe naprawde symboliczny, nie mam pojecia jak to sie fachowo nazywato taka wyzsza i wezsza pietka po prostu.\nJa sie miotalam w poszukiwaniu 36- dzieciecie 36 bylo za male dorosle 36 ylo za duze. Wymyslilam ze 36 moze miec paseczek i zostanie przytrzymany na nodze, no ale niestety buty z paseczkiem kobiece sa na ogol na drobnie kobietki, ktore lubia dodac sobie wzrostu szpila a dziecka w szpilach nie puszcze\nKupilam w Rylko wlasnie (buty komunijne znalazlam przy okazji) 35 czarne z paseczkiem i obcasem chyba 3 cm, ale w formie slupka a nie szpili. Dziewcze 16 lat najpierw jeczalo, potem uczylo se chodzic a eraz je kocha bo Rylko jednak obcasy ustawiac umie\nmarghe może takie proste?\nakurat jest rozmiar 37\nTo ja widziałam tam gdzie Gosia poza tym w Ryłko są ludzkie dziewczyny i mogą spowadzić odpowedni rozmiar jeśli jest w innym sklepie albo po kodzie powiedzieć gdzie w W-wie jeszcze jest\nOli kupowałam w CCC ale byłam zdeterinowana, rozmiarów większych jak 36 nie bylo,a fasony z reguły nie w moim stylu\nco do Ryłko to pooglądaj w necie,spisz numer modelu i zapytaj o nie w sklepie


Rusza nabór do przedszkoli 2022 – OSTROW24.tv – Ostrów Wielkopolski\nOd 1 do 17 marca 2022 r. odbędzie się (elektroniczny) nabór do przedszkoli, podczas którego przyjmowane będą dzieci w wieku od 3 do 6 lat. Wniosek zgłoszenia dziecka do przedszkola dostępny będzie od 1 marca 2022 r. na stronie: https://przedszkola-ostrow-wielkopolski.nabory.pl/\n– Przypominamy i uspokajamy, że kolejność zgłoszeń nie ma znaczenia. O przyjęciu dziecka do przedszkola decyduje liczba punktów uzyskana na podstawie spełnianych kryteriów naboru – informuje Sebastian Górski, zastępca prezydent Ostrowa.\nW trakcie wypełniania wniosku, prosimy o wybranie preferowanej placówki oraz dwóch alternatywnych. Wydrukowany i podpisany wniosek należy dostarczyć tylko do placówki – pierwszego wyboru.\nDzieci, które z różnych przyczyn nie dostaną się do wybranych przedszkoli w rekrutacji zasadniczej będzie można zapisać podczas rekrutacji uzupełniającej, która rozpocznie się na początku maja.\nSzczegóły są dostępne na stronie: https://umostrow.pl/nabor-do-przedszkoli.html.\nTags: dzieci, ostrów wielkopolski, przedszkole, zapowiedź\nOtwarcie sezonu na Ogródkach Jordanowskich\n„James Bond” na Rondzie Bankowym\nTylko rudych przyjmują mowie wam. Nasz Antek sie nie dostal\nto klime sie nie dostała?\nCzy dzieci zaszczepione mają pierwszeństwo?\nno jasne kolejność to ja wybiore,super


Produkty zakazane w ciąży - WYWIAD - Artykuł - Familie.pl\nProdukty zakazane w ciąży - WYWIAD - Artykuł\nArtykuły » Trymestr I » Produkty zakazane w ciąży - WYWIAD\nOpublikowany przez: Katarzyna Parzuchowska Redakcja 2016-11-16 11:41:33\nAutor zdjęcia/źródło: pressfoto/phptpduet @ freepik\nWszystkie wiemy, że dieta w trakcie ciąży jest niezwykle ważna dla zdrowia zarówno mamy, jak i dziecka. O tym jakich produktów stanowczo unikać rozmawiamy z dietetyczką Małgorzatą Leśnikowską\nDlaczego dieta mamy jest taka ważna?\nCiąża i narodziny dziecka to niezwykle ważny okres w życiu kobiety. Każda mama pragnie, by pociecha była zdrowa i pełna energii. Jednym z najważniejszych czynników warunkujących prawidłowy przebieg ciąży, a także późniejsze zdrowie potomka, jest odpowiednie żywienie. Na każdym etapie ciąży niewłaściwy sposób odżywiania może negatywnie wpłynąć na rozwijający się organizm i doprowadzić do zaburzeń rozwojowych utrzymujących się w dzieciństwie lub nawet rzutujących w przyszłości na stan zdrowia dorosłego człowieka. Przyszła mama musi zdawać sobie sprawę, że dostarczane wraz z dietą składniki pokarmowe mają bardzo duży wpływ na tempo wzrostu dziecka, dojrzewanie jego wszystkich narządów, proces metabolizmu, a nawet przyszłe upodobania smakowe.\nObalmy mit zachcianki. Czy w ciąży można pozwalać sobie na wszystko?\nW ciąży szczególnie należy dbać o organizm, pamiętając o tym, że odpowiedzialności nie bierzemy już tylko za siebie. Szczególną uwagę musimy zwrócić na wykluczenie produktów zakazanych, które spożywane mogę spowodować zły rozwój dziecka, czy też nawet doprowadzić do poważnych chorób czy poronienia.\nNie dajmy się zwariować. Ciąża nie daje nam przyzwolenia na bezgraniczne zajadanie przeolbrzymich ilości. Zaczynamy kształtować upodobania naszego maleństwa, ale również wzrost naszej wagi ma swoje granice.\nZacznijmy od alkoholu. W sieci jest pełno sprzecznych informacji…\nKobieta w ciąży nie powinna spożywać żadnych napojów alkoholowych, gdyż wiązać się to może z ryzykiem wielu zaburzeń w rozwoju płodu składających się na tzw. płodowy zespól alkoholowy (FAS). U dziecka mogą pojawić się takie zaburzenia jak wady serca, układu kostno-stawowego, moczowego, opóźniony rozwój psychomotoryczny, upośledzenie umysłowe czy deformacje twarzy. Z wielu badań wynika również, że spożywanie alkoholu przez kobietę ciężarną może prowadzić do poronienia, obumarcia płodu i porodu przedwczesnego. Nie ma ustalonej żadnej bezpiecznej dawki alkoholu dla kobiet w ciąży, dlatego w tym okresie zalecana jest całkowita abstynencja.\nCo z kawą? Czy można ją pić i w jakich ilościach?\nKobieta w ciąży nie powinna pozwalać sobie na picie kawy. Zbyt duże jej spożycie może niekorzystnie wpływać na organizm dziecka, zwiększając ryzyko poronienia, przedwczesnego porodu czy niskiej masy urodzeniowej noworodka. Kawa może również negatywnie wpływać na układ oddechowy dziecka.\nZawarta w napoju kofeina zaburza metabolizm wapnia w organizmie matki i dziecka. Dokładna szkodliwa porcja kofeiny nie została do tej pory oznaczona.\nNależy pamiętać, że kofeina jest obecna nie tylko w kawie, ale również w herbacie, napojach typu cola czy czekoladzie. Warto zwrócić uwagę na skład leków i suplementów, gdyż one również mogą zawierać pewne ilości kofeiny. Kobieta w ciąży powinna pić nie więcej niż 1 – 2 filiżanki słabej kawy dziennie, a także unikać spożywania dużej ilości herbaty.\nCzy słodycze też należy ograniczać i dlaczego?\nSłodycze w ciąży należy spożywać w ograniczonych ilościach, ponieważ może on negatywnie wpłynąć na mamę i dziecko. Cukier nie dostarcza żadnych wartościowych składników, co gorsza jako bogate źródło energii wypiera często z jadłospisu produkty odżywcze. Bardzo istotna jest również informacja, że słodycze oprócz cukru, zawierają niezdrowe tłuszcze, co dodatkowo obciąża młody organizm dziecka. Ponadto większość gotowych wyrobów cukierniczych (ciasta, herbatniki, czekolady) zawiera duże ilości tzw. izomerów trans kwasów tłuszczowych, co jest niezwykle niebezpieczne dla rozwijającego się płodu. Nadmiar słodyczy może być także niekorzystny dla organizmu kobiety.\nCukier silnie uruchamia w organizmie reakcje metaboliczne sprzyjające tyciu w ciąży, zwiększa ryzyko powstawania rozstępów oraz sprzyja rozwojowi cukrzycy ciążowej.\nNiszczy ponadto ściany naczyń krwionośnych, zwiększa w nich ryzyko zmian zapalnych i miażdżycowych. Nadmierna konsumpcja produktów zawierających rafinowany cukier, to jedno z największych zagrożeń dla zdrowia kobiety ciężarnej. Niesłodzenie herbaty i kawy, a także unikanie jedzenia słodyczy może okazać się niewystarczające, by ograniczyć spożycie cukru do bezpiecznego poziomu. Składnik ten obecny jest niemal we wszystkich gotowych produktach czy potrawach. Znajduje się nawet w takich produktach jak majonez, ketchup, musztarda czy parówki. Nawet stosowane przez nas lekarstwa, czy rozmaite suplementy diety nie są go pozbawione. Dlatego, aby ograniczyć spożycie tego składnika nie należy już go dodatkowo spożywać.\nDlaczego powinnyśmy w ciąży uważać na sól?\nZbyt duże spożycie soli w trakcie trwania ciąży sprzyja powstawaniu obrzęków czy nadciśnienia. W związku z tym warto ograniczyć jej dodawanie podczas gotowania czy do gotowych już potraw. Wysokie spożycie sodu w diecie może być związane nie tylko ze stosowaniem soli kuchennej, ale także ze spożywaniem produktów bogatych w ten składnik: wędliny, sery żółte, topione, gotowe sosy i zupy, konserwy mięsne, kiszonki). Produkty obfitujące w sód to również: chipsy, paluszki, słone orzeszki czy frytki. Udział tych produktów w takim wypadku powinien być znacznie ograniczony. W pożywieniu należy stworzyć przeciwwagę do sodu, spożywając więcej produktów bogatych w potas, których kluczowym źródłem są warzywa, owoce i soki warzywne.\nJaki nabiał warto ograniczać i dlaczego?\nMięso jest również produktem, które należy jeść, ponieważ jest głównym źródłem dobrze przyswajalnego żelaza hemowego. Jednak nie na każdy rodzaj mięsa możemy sobie pozwolić. Przede wszystkim należy wykluczyć mięso surowe, ale również należy uważać na wątróbkę, gdyż ma ona zbyt dużą ilość witaminy A, która w nadmiarze szkodzi rozwojowi płodu. Ograniczyć natomiast trzeba mięsa tłuste i smażone.\nTagi: dieta w ciąży,\nStokrotka 2017.01.08 10:09\nCiąża to nie pora bezkarnego obżarstwa jak niektórzy sądzą że w końcu mogą sobie pozwolić. W ciąży tym bardziej trzeba patrzeć co jemy i pijemy.\n| |\____/|_| |_|\___, |


Obozy żeglarskie dla młodzieży - OK Tours\nObozy żeglarskie dla młodzieży stanowią jedną z licznych propozycji przygotowanych przez OK TOURS. Jesteśmy niezwykle dumni z faktu, że już od ponad 10 lat z powodzeniem organizujemy wypoczynek dla dzieci i młodzieży. Kładziemy niezwykle duży nacisk na bezpieczeństwo uczestników wyjazdów, dlatego też kadra naszych pracowników to osoby niezwykle kompetentne, doświadczone i odpowiedzialnie zaangażowane w swoją pracę.\nProponujemy obozy żeglarskie dla młodzieży zarówno rekreacyjne jak i szkoleniowe w cudownych miejscach sprzyjających relaksowi i obcowaniu z naturą. Mamy nadzieję, że z nami zaplanujesz swoje wymarzone wakacje. Szczegółowe informacje dotyczące naszych ofert zamieściliśmy na stronie serwisu. Jeżeli tylko nasuną się jakiekolwiek dodatkowe pytania o obozy żeglarskie dla młodzieży pozostajemy do dyspozycji udzielając rzeczowych odpowiedzi. Zapewniamy kompleksową obsługę.\nProwadzimy działalność według najwyższych standardów, co bezpośrednio przekłada się na zakres realizowanych czynności dotyczących m. in. transportu oraz hoteli, w których zatrzyma się młodzież. Dbamy o to, aby obozy żeglarskie dla młodzieży dostarczyły mnóstwo pozytywnych wrażeń i emocji. Mnóstwo przygotowanych atrakcji podczas pobytu nie pozwolą się nikomu nudzić. Rozsądne ceny w ramach oferty na obozy żeglarskie dla młodzieży to kolejny atut, polecamy!