Jaki wybrać odpowiedni materac?\nForum edukacyjne, pomoc w nauce, zadania, przyjaciele > Kategoria ogólna > O wszystkim > Jaki wybrać odpowiedni materac?\nAutor Wątek: Jaki wybrać odpowiedni materac? (Przeczytany 2465 razy)\n« : Październik 24, 2017, 18:04:18 »\nOd miesiąca źle sypiam, budzę się po prostu zmęczony. Kolega doradził mi, żebym zastanowił się czy to nie jest problem z nieodpowiednim materacem i doszedłem do wniosku, że może tak być. Chciałbym więc kupić coś dobrego, trwałego i wytrzymałego, znalazłem ofertę Hevea: https://heveamaterace.pl/. Jaki materac polecilibyście najbardziej? Czym się kierować w wyborze?\nOdp: Jaki wybrać odpowiedni materac?\n« Odpowiedz #1 : Listopad 19, 2017, 13:31:13 »\nCzytałęm niedawno, że bardzo dobre są http://www.ksiegamebli.pl/category/materace-kieszonkowe. Sprężyny są otoczone pianką i umieszczone w materiałowych kieszonkach. Dzięki temu nie odkształcają się. Na takim materacu, kręgosłup układa się w sposób naturalny, bez względu na pozycję, w jakiej śpisz. I nie są drogie. Sam zastanawiam się nad zmianą materaca.\n« Odpowiedz #2 : Listopad 20, 2017, 09:55:49 »\nO prosze o materacach kieszonkowych to ja jeszcze nie slyszalem a na pewno nie widzialem\n« Odpowiedz #3 : Lipiec 02, 2018, 10:05:29 »\nNajwięcej pozytywnych opinii słyszałam na temat materacy z pianki termoplastycznej. Na stronie https://materace-viscotherapy.pl/ przeczytałam, że pianka VISCO, z której wykonane są materace, produkowane przez firmę Art-Medic ma nawet wartości zdrowotne i zwiększające komfort snu. Ktoś może śpi na takim materacu i mógłby potwierdzić te informacje? Cena jest bardzo przystępna, więc jeżeli jest to\n« Odpowiedz #4 : Lipiec 02, 2018, 17:58:27 »\nCzy wybór materacu to jakaś bardzo ważna sprawa? Gdziekolwiek śpię, nigdy nie mam problemu z materacem\n« Odpowiedz #5 : Lipiec 07, 2018, 12:38:18 »\nWiele ciekawych materacy znajdziesz również w sklepie internetowym na; https://alvare.pl .Mają tam sporo ciekawych modeli. Do tego gwarancje i umieją doradzić,dopasować do naszego problemów zdrowotnych idealnie materac.\n« Odpowiedz #6 : Sierpień 28, 2018, 19:14:41 »\n« Odpowiedz #7 : Wrzesień 07, 2018, 13:50:11 »\nJeżeli chdozi o materace dla dzieci, to tutaj możesz śmiało znaleźć sporo ciekawych modeli i typów https://lanomeble.pl/pl/c/Dzieciece/134 Porządny materac to podstawa zdrowego i wygodnego snu. Dobrze zastanów się nad wyborem materaca dla dziecka.\n« Odpowiedz #8 : Wrzesień 14, 2018, 21:07:11 »\nTaki, który pasuje pod Twoje wymagania, każdy z nas ma inny kręgosłup inne wymagania. Ja bardzo lubię twarde podłoża, zaś mój mąż już miękkie a;bo średnio twarde. Oboje zastanawiamy się nad kupnem materacy w https://senpo.pl/ , podobno ta firma przykuwa ogromną uwagę do jakości i wykonania materacy. Z nich mamy być na 100% zadowoleni.\n« Odpowiedz #9 : Wrzesień 15, 2018, 22:10:35 »\nNo, najlepiej żeby był taki nie za miękki, nie za twardy... taki pryma sort.\n« Odpowiedz #10 : Grudzień 04, 2019, 14:12:32 »\nCytat: Misziopol Wrzesień 15, 2018, 22:10:35\nJeżeli szukasz takiego materaca, to warto moim zdaniem jest zwrócić uwagę materace na wymiar np. https://godre.pl/Materace-na-wymiar/Materac-140x200-cm-do-lozka-do-spania. Dzięki takiemu rozwiązaniu dopasujesz materac ściśle do własnych potrzeb. Dzięki dostosowaniu do masy ciała, materac będzie miał odpowiednią twardość, przez co powinien być bardzo wygodny. Tak dopasowany produkt z pewnością zapewni lepszy sen i komfort podczas wypoczynku.\n« Odpowiedz #11 : Grudzień 18, 2019, 18:18:10 »\nWybierając materac ja przede wszystkim patrzyłem na to jaką ma twardość, dostosowałem ją do mojej wagi bo właśnie takie materace powinniśmy wszyscy mieć. Zamówiłem go tutaj https://studiomaterace.pl/materac-100x200 internetowo bo było tanio no i jakość fajna, wiem bo znajoma też zamawiała i poleciła mi ich. Także warto tam kupić.\n« Odpowiedz #12 : Styczeń 28, 2020, 17:45:12 »\nTeż całkiem niedawno borykałem się z tym problemem, ale udało mi się znaleźć wyjście. Po prostu kupiłem materac od https://www.kaszmirowysen.pl/Materac-na-wymiar/Materac-do-lozka-130x200-cm-do-spania i jestem szczęśliwy, gdyż mogę się wyspać tak jak sobie zakładałem. Tym bardziej, że jak dla mnie odpowiednio wygodny sen jest bardzo ważny.


Strona główna » Inne turnieje » [NA ŻYWO] Zaczynamy zawody w Poznaniu!\n15 maja 2022 Ten artykuł przeczytasz w 1 minut\nW Poznaniu wystartują drużyny z Polski, Danii, Szwecji oraz Wielkiej Brytanii. Menadżerowie ekip desygnowali do rywalizacji swoje najmocniejsze nazwiska, które są w stanie wystartować. Wyjątkiem jest jedynie brak Taia Woffindena. Ponadto wiemy też, że z powodu wczorajszego upadku nie jest w stanie pojechać Mikkel Michelsen. Tak czy siak zawody zapowiadają się niesamowicie emocjonująco. Kto sięgnie po pierwszy tytuł Drużynowego Mistrza Europy? Faworytem wydają się być biało-czerwoni, ale pozostałe ekipy z pewnością będą chciały utrzeć im nos.\n—-> NA ŻYWO: EUROPEAN TEAM SPEEDWAY CHAMPIONSHIP W POZNANIU\nŻużel. Finał DME nie odbędzie się w Krakowie! Znamy nową lokalizację\nW październiku poznamy nowego Drużynowego Mistrza Europy do lat 23. Pierwotnie zawody miały się odbyć w Krakowie, lecz tor z województwa Małopolskiego nie posiada ważnej licencji by móc trenować a co dopiero organizować zawody rangi mistrzowskiej.\nSport żużlowy. [NA ŻYWO] Kto zostanie mistrzem Danii?\nO 18:30 na Moldow Speedway Arenie w Holsted rozpocznie się walka o Indywidualne Mistrzostwo Danii. W ostatnich dwóch latach po złoty medal sięgał Anders Thomsen. Relację LIVE znajdziecie na speedwaynews.pl.


Nadmierna ilość wody na działce utrudnia nam normalne funkcjonowanie. Może niszczyć dom i wprowadzać ograniczenia w jej zagospodarowaniu. Przed zakupem projektu domu i rozpoczęciem jego budowy, należy sprawdzić jakie warunki wodno-gruntowe panują na naszej parceli. Badanie gruntu przeprowadzają wyspecjalizowane firmy geotechniczne. Na podstawie kilku odwiertów określają poziom wód gruntowych., i jaki mamy rodzaj podłoża.. Jeśli po badaniach okaże się, że woda gruntowa w miejscu planowanej budowy ma wysoki poziom, nie powinniśmy stawiać tam domu z piwnicami, gdyż koszty takiej budowy byłyby znacznie wyższe a sama budowa trudna z technicznego punktu widzenia Jak poradzić sobie z problemem wody gruntowej na działce? Jednym z e sposobów jest „samospływ” . Polega on na sile grawitacji, a dokładniej ukształtowaniu terenu tak aby woda sama spływała w pożądanym kierunku. Nachylenie gruntu powinno być w granicy 1-1,5%. Spływająca pod tym kątem woda jest odprowadzana z otoczenia domu i rynien, powierzchni utwardzonej i nieutwardzonej. Zazwyczaj spływa ona do specjalnego koryta z betonu lub tworzywa sztucznego. Taką wodę można również odprowadzać do osadnika, który oczyszcza jją z nieczystości stałych co sprawia,że następnie można zgodnie z prawem odprowadzić ją do kanału melioracyjnego czy studzienki chłonnej. Warto część takiej wody zbierać do koryt i wykorzystać do podlewania ogrodu. Nie ważne czy dom jest podpiwniczony czy nie. Taki i taki może potrzebować drenażu. Warto go wykonać gdy stawiamy dom na gruncie nieprzepuszczalnym takim jak np. glina lub gdy nasz grunt nie jest jednorodny. Konieczny jest gdy nasza działka jest na stoku, aby spływająca woda nie zatrzymywała się wzdłuż fundamentów domu. Drenaż opaskowy oprócz zbierania wody opadowej, obniża poziom wód gruntowych w otoczeniu aby utrzymywał się poniżej poziomu posadzki w piwnicy. Jak wygląda? Rury drenarskie z otworami na całym obwodzie , przez które dostaje się woda są układane spadkiem w pożądanym kierunku. Umieszcza się je poniżej izolacji poziomej budynku, stosuje się rury PCV, PP lub rzadziej ceramiczne OK 10cm średnicy. Rury otacza się podsypką filtracyjną, owija geowłókniną a następnie podłącza się do studzienek - Rewizyjnej i zbiorczej. Te pierwsze umieszcza się w każdym narożniku budynku. Robi się je z rur kanalizacyjnych o średnicy 200-315mm lub elementów gotowych. Studzienki umieszczone na placu podjazdu powinny mieć na końcu betonowy stożek z żelazna pokrywą dostosowaną do podjazdu samochodów. Studzienki zbiorcze montuje się na samum końcu. Muszą one znajdować się w najniższym punkcie drenażu, po to aby znajdująca się w nich woda nie podpływała do rur drenarskich. Wodę z drenażu zgodnie z przepisami, należy zagospodarować na terenie własnej działki, poprzez rozsączanie jej w powierzchniowej warstwie gruntu , lub w przypadku gruntu nieprzepuszczalnego odprowadzenie do studzienki chłonnej która sięga poniżej gruntów nieprzepuszczalnych. Można też odprowadzić wodę do kanalizacji deszczowej znajdującej się przy ulicy ale potrzebne jest do tego specjalne pozwolenie. Tak samo wygląda sprawa gdy chcemy wykorzystać w tym celu rzekę czy pobliskie jezioro. A co gdy wykonanie drenażu jest niemożliwe? Dzieje się tak w przypadku gdy wszędzie wokół mamy grunt nieprzepuszczalny. Należy wtedy zrobić wykop wokół budynku wypełniając go przepuszczalnym rodzimym gruntem. Trzeba starannie go ubić aby nie powstała przestrzeń w której gromadziłaby się woda. Pamiętajmy żeby do wykonania drenażu zatrudniać odpowiednio i wykwalifikowanych fachowców.


Dlaczego SEO jest bardzo opłacalną inwestycją dla branży e-commerce | Kreatywna.pl\nW SEO wykorzystuje się wiele narzędzi, dostarczających cennych informacji o zachowaniach klientów | fot.: materiał partnera\nStrona główna/Biznes/Dlaczego SEO jest bardzo opłacalną inwestycją dla branży e-commerce\n26 stycznia 2022\tBiznes Skomentuj 491 odsłon(y)\nZałożyłeś stronę internetową, żeby zwiększyć swoją sprzedaż? Sama witryna to za mało. W tak dynamicznej rzeczywistości, w której każde przedsiębiorstwo stara się pozyskać jak najwięcej klientów, nie można siedzieć z założonymi rękami. Firmy zdają sobie z tego sprawę, stąd rosnąca popularność pozycjonowania stron internetowych. W tym artykule sprawdzamy, w jaki sposób SEO wspiera e-commerce.\nCo SEO zrobi dla twojego biznesu?\n1. Dowiesz się więcej o tym, czego poszukują Twoi klienci\nWspółpraca z dobrą agencją, zajmującą się pozycjonowaniem stron internetowych, pozwoli Ci zyskać dane, których do tej pory nie brałeś pod uwagę przy planowaniu swojej strategii działania w internecie. W SEO wykorzystuje się wiele narzędzi, dostarczających cennych informacji o zachowaniach klientów. Jednym z nich jest Google Analytics. Dzięki niemu specjaliści są w stanie zaplanować takie zmiany na Twojej stronie internetowe i tak przeprowadzić optymalizację, by twoja sprzedaż się zwiększyła. Pozycjoner wykorzystuje tego typu narzędzia nie tylko na początku swojej pracy. Są przydatne również później – podczas realizacji audytów SEO i przy monitorowaniu wyników.\n2. Dzięki pozycjonowaniu stron internetowych nie poddasz się konkurencji\nDostęp do internetu sprawił, że zarówno założenie firmy, jak i prowadzenie sprzedaży internetowej stało się prostsze. Niska bariera wejścia nie oznacza jednak, że później nie musimy się wysilać. Wręcz przeciwnie – przedsiębiorstwa intensywnie walczą o widoczność w wynikach wyszukiwania i generują ruch za pośrednictwem działalności w social mediach. W tak konkurencyjnym środowisku nie możesz pozwolić sobie na stanie w miejscu. Konieczne jest stałe monitorowanie rywali i ciągłe podejmowanie kroków, zwiększających ruch na twojej stronie. Inwestowanie w SEO oznacza, że zamiast liczyć na łut szczęścia, wybierasz działania, które opierają się na rzetelnie zgromadzonych danych. W ten sposób decydujesz o tym, jak będzie wyglądała przyszłość Twojego przedsiębiorstwa.\n3. W kompleksowy sposób zatroszczysz się o widoczność w sieci\nSpecjaliści SEO skupiają się nie tylko na optymalizacji strony, procesie link buildingu i monitorowaniu efektów. Eksperci zwracają uwagę również na to, żeby witryna była przyjazna dla użytkownika i atrakcyjna dla algorytmów Google. Umiejętne zaprojektowanie struktury strony, dopasowanie fraz do konkretnych podstron, wyeliminowanie zduplikowanych treści i stworzenie unikatowych opisów – to tylko kilka działań, które z czasem pozwolą zwiększyć Twoją sprzedaż. Cennym wsparciem SEO mogą być także kampanie Google Ads oraz content marketing.\nCo jeszcze zyskasz dzięki pozycjonowaniu strony internetowej?\nPrzedsiębiorstwa, które zdecydowały się na nawiązanie współpracy ze specjalistami SEO mogą liczyć na lepszą widoczność w sieci. Nie są to tylko chwilowe skoki. Jeśli stale inwestujesz w pozycjonowanie strony, umacniasz jej pozycje i w konsekwencji wpływasz na wzrost liczby napływających klientów także w dłuższym okresie. Oprócz tego kreujesz wizerunek rzetelnej firmy i umacniasz pozytywne relacje z odbiorcami.\nTagipozycjonowanie strony SEO


O zmierzchu - Therese Bohman - Recenzje książek\nby Bookmoment 04/02/2019 23/04/2019 03836\nUczucie samotności bywa przerażające i przytłaczające. To coś, z czym, wielu z nas, nie potrafi sobie poradzić i szuka odpowiedniej dla siebie drogi ucieczki – zazwyczaj poprzez nawiązywanie nowych znajomości. Dyskomfort wynikający z potrzeby bycia akceptowanym, należenia do danej grupy społecznej bywa uciążliwy. Człowiek, z natury, nie został stworzony do tego, by żyć w pojedynkę. Jest stworzeniem stadnym. I choć zdarzają się ludzie, którzy cenią sobie samotność, a wręcz cieszą się z niej, tak większości jednak ona przeszkadza.\nKarolina Andersson to poważana badaczka modernizmu. Jej zawodowe osiągnięcia i pewność siebie sprawiają, że kobieta cieszy się uznaniem w środowisku historyków sztuki. Karolina jest kobietą w średnim wieku, nie ma stałego partnera, nie ma dzieci. Pomimo swoich dokonań nie czuje się spełniona w życiu. Gdy pod opiekę kobiety trafia młody doktorant, uważający, że dokonał interesującego odkrycia, wydaje się, że w życiu Karoliny w końcu nastąpi oczekiwany przełom.\nNawet jeśli ich teraz nie widać (…) są rzeczy, które czekają na mnie gdzieś za mgłą.\nSzwedzka pisarka maluje obraz kobiety, której maska zbudowana została z poczucia wyższości, śmiałości i brawury. Jednak pod nią kryje się kobieta – na wskroś przesiąknięta samotnością, gubiąca się w otaczającej ją codzienności. Zamknięta we własnych myślach, narzeka na wszystko, łącznie ze swoim imieniem, będącym, w jej mniemaniu, zbyt pospolitym, nijakim. Uważa, że jest lepsza od innych – nawet kupując produkty spożywcze zawsze wybiera te, z najwyższej półki.\nTo bohaterka, której nie sposób polubić, jednak z biegiem historii, u czytelnika wytwarza się coś w rodzaju nici zrozumienia, a nawet żalu. Odbiorca dostrzega, jaki smutek płynie z tej, notabene, niebanalnej osobowości. Sposób przedstawienia tego rozdźwięku potrafi wprawić w konsternację. Z drugiej strony przykuwa uwagę determinacją, z jaką Karolina poszukuje własnego ja mierząc się z powszechnie uznanymi stereotypami dotyczącymi kobiet w jej wieku. Wnikliwość, z jaką autorka zobrazowała te wszystkie elementy, jest zdumiewająca i zasługująca na słowa pochwały. Pokazała samotność – tę prawdziwą, ukrytą pod uśmiechem, zawadiackim spojrzeniem. W swojej złożoności główna bohaterka jawi się jako fascynująca persona, zadająca uniwersalne pytania: o zrozumienie przemijania, sprawiedliwość, poświęcenie, jakość życia, szczęście. Odrzuca przyjęte, współczesne teorie i daje wyraz szerokiemu spectrum poznania – nie tylko siebie, ale i otoczenia. Ironiczna maniera uwypukla narracyjny kontrast przedstawionych zdarzeń.\nPomiędzy psychicznym rozbiciem bohaterki, czytelnik podróżuje ulicami pięknego szwedzkiego Sztokholmu. Poznaje historię sztuki, zagłębia się w nią sprawiając, że przedstawiona historia jest jeszcze bardziej wiarygodna. Melancholijny klimat staje się idealną klamrą, scalającą ze sobą wszystkie elementy.\nPióro autorki jest lekkie, subtelne i bezpośrednie, aczkolwiek wymaga skupienia. Brak podziału na rozdziały, czy powolny rozwój akcji, nie narzuca hierarchii zdarzeń – ona je buduje. Satysfakcjonuje również zakończenie powieści – z jednej strony oczywiste, z drugiej otwarte, pozostawiające miejsce na własną interpretację.\nTherese Bohman ucieka od stereotypów. Ta historia osacza, smuci, irytuje. To książka wielowarstwowa, poruszająca problematykę, traktowaną często po macoszemu. Padające w powieści nieoczywistości, pozostawione często bez odpowiedzi nurtują. Podkreślają, ile, tak naprawdę, może się wyklarować w trakcie trwania naszego życia i jak człowiek próbuje na nie zareagować. Pytanie tylko, czy słusznie je rozumiejąc.\nTytuł : O zmierzchu\nAutor : Therese Bohman\nTłumaczenie : Justyna Czechowska\nDaleka od stereotypów, wielowarstwowa, wiarygodna. Therese Bohman sportretowała bohaterkę, której maska zbudowana została z poczucia wyższości, śmiałości i brawury. Jednak pod nią kryje się kobieta – na wskroś przesiąknięta samotnością, gubiąca się w otaczającej ją codzienności.\nNienawiść – Mariusz Zielke\nBookmoment 21/07/2017 28/02/2019\nBookmoment 14/12/2016 28/02/2019\nBookmoment 25/05/2018 28/02/2019


Tomasz Gruszecki - Co się stało z przedsiębiorczością Polaków; etatyści, oligarchowie czy entreprenerzy?\nW niniejszym artykule chcę zastanowić się nad możliwymi scenariuszami rozwoju przedsiębiorczości w transformacji - w polskich warunkach, po 1990 r. Analiza dotyczy zarówno scenariuszy (nazywam je modelami ze względu na konieczne uproszczenia) możliwych do pomyślenia jak i ostatecznie zrealizowanych do chwili obecnej. Ze względu na objętość tekstu pomijam część diagnostyczną stanu gospodarki, która musiałaby zająć dużo miejsca i danych liczbowych dla pełnego udokumentowania; odwołuję się do faktów i ocen raczej powszechnie znanych.\nPrzedsiębiorczość nie rozwija się w próżni. Ponieważ tłem i układem odniesienia dla oceny stanu przedsiębiorczości w Polsce czasu obecnego jest oczywiście proces transformacji ustrojowej (w pełnym wymiarze: gospodarczej, politycznej, społecznej), proponuję zastanowić się najpierw nad możliwymi a potem realnymi scenariuszami rozwoju przedsiębiorczości właśnie w warunkach rozpoczętej transformacji. Innymi słowy: jakie scenariusze rozwoju były możliwe i jak się zrealizowały.\nPrzyjmuję najpierw założenie: analizę trzech scenariuszy, wydawałoby się, najbardziej predysponowanych, w których głównymi aktorami byliby:\nPotem wprowadzę innych aktorów, zwłaszcza specjalnie usytuowaną warstwę menedżerską.\nKilka uwag o tym, co rozumiem przez transformację\nElegancki, choć w istocie eufemistyczny, termin "transformacja" oznacza:\n- zasadnicze zmiany alokacji (struktury wytwórczej) i zmiany jej zasad,\n- zasadnicze zmiany struktury interesów - a więc nieuniknione naruszenie interesów indywidualnych i grupowych,\n- zasadnicze zmiany struktury dochodowej w społeczeństwie,\n- zmiany statusu pozycyjnego wielu grup na dużą skalę,\n- zmiany struktury majątkowej (rozkładu stanu posiadania, bezwzględnie i względnie),\n- a więc celową, rozłożoną w czasie, zasadniczą zmianę ustroju nie tylko gospodarczego, ale i struktury społecznej. W dodatku zmiana ta ma się dokonać o wiele szybciej niż podobne zmiany w państwach rozwiniętych (np. w Europie Zachodniej zachodziła w latach 60. - 90. XX w.).\nPowstaje pytanie, kto, jaka siła społeczna, może takie zmiany dokonać w sytuacji, kiedy naruszone muszą być interesy różnych grup, kiedy należy się liczyć z oporem tych, dla których wolna przedsiębiorczość jest zagrożeniem? Jaki zatem scenariusz rozwoju przedsiębiorczości może być najbardziej efektywny nie tylko dla rozwoju przedsiębiorczości, ale łamania nieuniknionego oporu?\nScenariusz transformacji etatystycznej\nZaczynam od najbardziej narzucającego się scenariusza transformacji etatystycznej. Pozornie wydaje się to sprzecznością. Nie chodzi tu jednak o oczywistą polemikę z etatyzmem jako filozofią kierowania gospodarką, wielokrotnie już przeprowadzoną, ale o rozważenie scenariusza, w którym w chwili startu transformacji rynek jeszcze nie funkcjonuje i rzecznicy urynkowienia używają władzy państwowej do deregulacji i do tworzenia instytucji niezbędnych do funkcjonowania rynku (prawo własności, prywatyzacja, tworzenie giełdy, ustawodawstwo ochrony konkurencji, etc.). Reżyserami takiej transformacji nie jest państwo bezosobowe, ale etatyści - grupa ludzi w państwie mająca mandat władzy, połączona wspólnym celem i realizująca kolejne kroki procesu transformacji w sposób planowy.\nNiezależnie od pejoratywnego znaczenia terminów "etatyzm"i "etatyści", tak się złożyło, że w krajach bloku postsowieckiego transformacja zaczęła się od państwa, państwo tworzyło pierwsze normy prawne i instytucje (giełdę, ustawodawstwo prywatyzacyjne) a nawet decydowało o zakresie i granicach deregulacji (np. o zamrożeniu cen na paliwa czy lekarstwa). Mamy tu pewną sprzeczność: z jednej strony państwo, przynajmniej w pierwszym okresie, okazuje się niezbędne, z drugiej etatystyczna droga stymulacji przedsiębiorczości grozi sytuacją sztuczną - "państwo buduje rynek", który z założenia opiera się na samoregulacji.\nScenariusz transformacji etatystycznej oznacza model działania, w którym:\n- państwo jest strukturą władzy i organizacji, która gwarantuje konsekwentną transformację: ustrojową, gospodarczą, ideologiczną,\n- transformacja dokonuje się od góry - w państwie i przez akty państwa (ustawy, wprowadzane instytucje),\n- uzgodnienie interesów następuje poprzez mechanizm państwowy,\n- zakłada się, że państwo jest strukturą racjonalną, ma cele długofalowe i wizję stanu docelowego - a przynajmniej sekwencji kolejnych kroków i możliwość ich realizacji,\n- państwo - jego urzędnicy - nie ma własnych interesów i działa w interesie ogólnym (jedni widzą ten interes jako "powrót do świata cywilizacji europejskiej", inni jako "interes narodowy") - ale w każdym razie państwo, etatyści, nie są aktorem realizującym interes własny,\n- istnieje pewien "konsensus transformacyjny" sił politycznych stabilizujących państwo,\n- wreszcie, chyba najważniejsze: państwo ma moc działania; to, co określa się jako "rządność" ("governability").\nKonieczne jest tutaj pewne uściślenie. Oczywiście w każdym modelu transformacji, nawet najbardziej "oddolnym" i spontanicznym, państwo i jego aparat musi pełnić swoje podstawowe funkcje. Ale co innego biernie ochraniać rynek a co innego aktywnie wprowadzać instytucje rynkowe i popierać przedsiębiorczość. Mówiąc więc tutaj o "modelu transformacji etatystycznej", rozumiem przez to sytuację, kiedy wizję zmian ostatecznie redaguje aparat państwa (choć sama wizja może być przygotowana poza aparatem, np. w kręgach ideologicznych, eksperckich) i on, siłą lub perswazją, wprowadza zmiany i łamie ewentualny opór.\nNiestety w Polsce po 1990 r. żaden z wyżej wymienionych warunków nie był spełniony:\n- wspólnej wizji nie było i od początku trwał konflikt wizji stanu docelowego (polemiki "populistów" i "narodowców" z polskim liberalizmem), nie było też konsensusu wśród reformatorów, może poza pierwszym rokiem transformacji,\n- aparat państwowy był słaby, był przedmiotem a nie podmiotem wyniszczającej gry politycznej; aparat taki już wkrótce (gdzieś około roku 1991, 1992) utracił "rządność" (jako autentyczną możliwość zmian a nie samego zarządzania),\n- sama konstrukcja aparatu państwa, odziedziczona po "realnym socjalizmie lat 80." od początku była nieadekwatna do zadań transformacji. Próby jego modernizacji (bardziej radykalne - dekomunizacja, umiarkowane - typu "stwórzmy odpolityczniony profesjonalny aparat") okazały się niemożliwe,\n- wreszcie pozycje w aparacie, zarówno politycznym jak i administracyjnym, stały się przedmiotem gry o wpływy, co przyspieszyło tworzenie się "klasy politycznej".\nNiemniej polska transformacja zaczęła się od próby drogi etatystycznej, od wprowadzania reform rynkowych "od góry". W tym sensie etatystą był zarówno pierwszy Balcerowicz w 1990 r. jak i Olszewski w 1992 r., a przede wszystkim Wałęsa, który chciał wyłonić z części aparatu (wojska, służb wewnętrznych) posłuszny instrument realizacji swoich (słusznych lub nie) wizji. W dużej mierze ponosi on jednak odpowiedzialność za osłabienie obozu reformatorów; było ono tak gruntowne, że każdy następny rząd i ekipa po 1992 r. musiał negocjować i wchodzić w koalicje z siłami politycznymi nie zainteresowanymi autentyczną transformacją rynkową.\nCzy etatystyczna droga transformacji (forsowania przedsiębiorczości) była możliwa w Polsce lat 90.?\nScenariusz etatystyczny zakłada, że aparat państwowy, opanowany przez zwolenników urynkowienia gospodarki, wprowadza porcję zmian nie do cofnięcia, łamie opór a potem usuwa się na bok, ochraniając ład rynkowy. Jest to jednak zbytni idealizm.\nSą jednak przykłady historyczne, że był on skuteczny:\n- Japonia okresu Meiji,\n- Turcja Attatürka,\n- tworzenie społecznej gospodarki rynkowej i reformy Erhardta w Niemczech w 1948 r.,\n- droga hiszpańska po Franco,\n- Chile Pinocheta,\n- reformy konserwatywne rządu Pani Thatcher,\n- kontrolowany kapitalizm w Chinach. \nSą to wszystko scenariusze przyśpieszonej, odgórnej transformacji w społeczeństwach, gdzie rynek jest ułomny, silnie ograniczony lub dopiero w formie zalążkowej, alokacja dokonywała się uprzednio nie przez mechanizm cen i wymagała głębokiej restrukturyzacji, a siła polityczna grup żyjących w warunkach gospodarki rynkowej jest za słaba. Wówczas władzę przejmują reformatorzy i posługują się aparatem państwowym do wprowadzenia zmian i przełamywania oporu. Powiedzmy więc od razu, że nie jest to scenariusz klasycznie demokratyczny, w obecnym rozumieniu tego słowa, a reformatorzy kierują się ideologią modernizacyjną, która uzasadnia ideologicznie koszty zmiany. W Polsce po 1989 r taką ideologią mógłby być np. mit odzyskanej niepodległości i eksplozja przedsiębiorczości w pierwszym okresie transformacji.\nAle wówczas musi istnieć bądź tradycja siły i autorytetu państwa (jak w Rosji), bądź ciche porozumienie establishmentu, że autorytet państwa nie podlega grze i jest gwarancją realizacji wspólnych interesów, a osłabianie aparatu i walka na jego terenie jest aktem bratobójczym. Mądre klasy panujące potrafią nieraz zawrzeć taki pakt. W polskich warunkach niestety się to nie udało, zabrakło zdolności długofalowej kalkulacji. Historyk idei dodałby pewnie, że etos państwa polskiego jako dobra wspólnego zanikł.\nChłodna analiza polityczna może też dać inną diagnozę: model etatystycznej transformacji to tylko forma transformacji, jej treścią musi być uprzednie jednomyślne zwycięstwo danej orientacji (siły politycznej), która zawłaszcza państwo i czyni go posłusznym narzędziem zmian. Tymczasem w Polsce od początku podstawą polityczną był chwilowy kompromis "Okrągłego Stołu", niemożliwy do utrzymania na dłuższą metę, będący zarzewiem ustawicznych walk, których przedmiotem stało się państwo i jego aparat. W tym sensie zwolennicy przeprowadzenia choćby ograniczonej lustracji (a więc wyjścia z remisu politycznego) mieli intuicyjną rację, że bez jednoznacznego rozstrzygnięcia kto rządzi, przeprowadzenie transformacji będzie niemożliwe.\nDrugi czynnik osłabiający polską transformację to złożona rola "Solidarności" i siła związków zawodowych, która narzuciła model ciągłych negocjacji i uzgadniania, co poważnie osłabiło aparat państwowy. Ponieważ nie było siły politycznej, która by wymuszała transformację (i łamała opór), aparat państwowy stał się cennym łupem. Zawsze jest on przedmiotem walki o stanowiska i związane z nimi korzyści.\nW polskich warunkach doszła do tego słabość polskiego kapitału. W rezultacie walki o rentę pozycyjną powstało zjawisko przedsiębiorczości politycznej, inwestycji w politykę i klasę polityczną, ponieważ renta polityczna przynosiła szybsze zwroty niż ryzykowna i coraz bardziej ograniczana przedsiębiorczość gospodarcza.\nDo klinczu politycznego doszła charakterystyczna cecha aparatu biurokratycznego: jest on mianowicie strukturą nastawioną nie na rozwiązanie problemu, ale na rozwiązywanie, aby trwać. Stąd powstało (niezależnie od zmiennych projektów reform i zmiany układu sił politycznych) charakterystyczne zjawisko ustawicznego reformowania. Zagrożeniem dla biurokracji byłby koniec reform i realne zmiany (a więc czyjaś strata), natomiast reformować można bez końca.\nTa natrętna ideologia ciągłego reformowania towarzyszyła np. rządom AWS-u; ostatnio klinicznym przykładem są reformy służby zdrowia. Tworzy się więc i znosi instytucje, uchwala nowe ustawy, potem się je zmienia, etc. Jednocześnie rośnie administracja i klasa polityczna. Ponieważ, jak w ostatnich latach, sytuacja dużych grup w społeczeństwie (zwłaszcza tych nieprzedsiębiorczych) pogarsza się, budzi to nie tylko krytykę, ale wręcz utajoną agresję lub wycofanie się (czego rezultatem jest absencja wyborcza), kierujące się przeciw państwu. To są "ONI" a od nas i tak nic nie zależy. Państwo polskie utraciło już cechę "rządności", ale także prestiż; J. Staniszkis nazywa to "upadkiem metafizyki państwa". Siła potencjalna aparatu, rozumiana jako możliwość wprowadzania zmian, zbliża się do zera. Dochodzi do tego zjawisko nałożenia czasu globalizacji na naturalny czas polskich przemian (Staniszkis).\nTak więc model etatystyczny forsowania przedsiębiorczości i rynku okazał się nieefektywny a w dodatku zrodził szereg znanych wypaczeń. Innymi słowy: scenariusz forsowania przedsiębiorczości przez aparat państwowy w polskich warunkach nie został wykorzystany (w tej mierze, w jakiej mógł być pożyteczny), natomiast przyniósł wszystkie wady klasycznego etatyzmu.\nModel oligarchiczny transformacji\nOligarchia z założenia jest ekskluzywną mniejszością, zainteresowaną w utrzymaniu status quo; zakładać że system oligarchiczny będzie forsować przedsiębiorczość jest sprzecznością samą w sobie. Oligarchie (jak np. w Ameryce Łacińskiej) łączą zarówno koncentrację władzy ekonomicznej jak i (bezpośredni lub utajony) wpływ na rządy i klasę polityczną i nie są zainteresowane powszechną przedsiębiorczością i równością szans.\nOligarchia w sensie gospodarczym jest w Polsce nieliczna i podwójnie słaba: silnie uzależniona od zmiennych układów politycznych oraz, z drugiej strony, od silniejszego kapitału zagranicznego.\nModel transformacji oligarchicznej wydawał się silny w Rosji; jednak i tam klasa polityczna, reprezentowana przez wąską grupę rządzącą (Putina), poczuła się zagrożona jej niezależnością i trwa właśnie proces podporządkowania sobie przez wąski establishment polityczny przedstawicieli wielkiego krajowego kapitału.\nPolska oligarchia nie wywodzi się raczej z grupy przedsiębiorców, ale jest zmienną w składzie wąską grupą, która łączy kapitał prywatny, państwowy i wpływy polityczne (w aktualnym układzie). Biletem wstępu jest jednak zawsze lojalność polityczna, bo tylko ona gwarantuje możliwość korzystnych interesów na styku państwo-kapitał prywatny.\nW Polsce model oligarchiczny transformacji nie ma szans z dwu względów. Po pierwsze integracja z UE osłabia siłę wielkiego krajowego kapitału, który musi podporządkować się regułom wspólnego rynku. Istnieje jednak także drugi powód. Mianowicie, jak zauważono, dominacja wąskiej oligarchii (w gospodarce i polityce) może zachodzić tylko przy rządach wojska i zawieszeniu demokracji. Natomiast w państwie demokratycznym oligarchia kapitałowa musi opierać się na względnie licznej klasie średniej, której przewodzi i w pewnym stopniu reprezentuje jej interesy.\nTymczasem w Polsce zachodzi proces systematycznego "wymywania" klasy średniej, która się ciągle kurczy (zarówno małej i średniej przedsiębiorczości jak i wolnych zawodów). Dowodem jest coraz mniejszy udział tzw. II grupy podatkowej w PIT i coraz większe rozwarstwienie dochodów (wskaźnik Ginniego). W tym sensie nieliczna oligarchia kapitału krajowego sama podcina gałąź, na której siedzi.\nModel entreprenerski polskiej transformacji\nTo był model pożądany, niejako idealny, zapewniał powszechną przedsiębiorczość, rozwój gospodarki, rosnącą rolę klasy średniej i jednocześnie akceptację polityczną dla gospodarki rynkowej.\nNiestety model ten okazał się niemożliwy do realizacji (można też dyskutować, czy w ogóle był realny). Załamanie nastąpiło w połowie lat 90., kiedy zwyciężył kapitalizm polityczny i państwowy, który okazał się bardziej efektywny w zawłaszczaniu i konsumowaniu renty wpływów. Obecnie słaba kondycja małego i średniego polskiego biznesu jest znana. Budzi zwłaszcza niepokój na progu pełnej integracji z rynkiem UE (wg analiz tylko 30% małych i średnich firm jest konkurencyjnych w skali UE) a ogromna większość małej przedsiębiorczości znajduje się w niszach lokalnych i nawet nie zdaje sobie sprawy z własnej słabej pozycji konkurencyjnej.\nBardzo niekorzystną cechą polskiej przedsiębiorczości jest jej swoista izolacja w strukturze społecznej. Pokazuję to na rys. 2. Mianowicie splot interesów klasy politycznej, kapitału państwowego i nielicznej oligarchii spowodował niejako "wyrzucenie na zewnątrz" klasy przedsiębiorców. W gruncie rzeczy nie ma ona szans dołączyć do kapitału państwowego (wejścia zostały już zamknięte). Nie ma też reprezentacji interesów w klasie politycznej. Ponieważ jednocześnie bardzo podniósł się "próg wejścia kapitałowego" do biznesu (minimalna wielkość kapitału umożliwiająca rozpoczęcie działalności gospodarczej w danej dziedzinie), warstwa przedsiębiorców staje się coraz bardziej osamotniona, można by rzec, izolowana. To może grozić - w razie pogłębiania się kryzysu państwa, stagnacji konsumpcji i narastającego niezadowolenia, wykorzystywanego przez partie populistyczne - możliwością uczynienia z tej, coraz słabszej, warstwy obiektu populistycznego ataku (jak niegdyś w PRL za Gomułki takim obiektem zastępczym stała się grupa "prywaciarzy"). Byłby to chyba najgorszy scenariusz.\nWszystkie badania przeszkód dla małej przedsiębiorczości wymieniają na pierwszym miejscu wysokość podatków i arbitralność ich wymiaru (to ostatnie jest nawet poważniejszym zagrożeniem). Drenaż podatkowy spowodował, że znaczna część małej przedsiębiorczości chroni się do szarej strefy i podjęła walkę obronną z fiskusem - per fas et nefas. Wisi w powietrzu strajk - np. bunt podatkowy jawny (ukryty już jest). Na razie otwartą konfrontację podejmują zdeterminowane grupy zawodowe (ostatnio taksówkarze), ale można sobie wyobrazić wkrótce ruch masowy.\nRząd zdaje sobie sprawę z wagi przedsiębiorczości dla zdynamizowania gospodarki, ale podejmuje kroki incydentalne, tak aby nie naruszyć status quo, to znaczy koalicji interesów klasy politycznej, kapitału państwowego i państwowych menedżerów. Takim krokiem ma być oferowanie przedsiębiorcom i tylko im mniejszego podatku PIT (19%). Jak jednak słusznie wskazał W. Kuczyński, jest to typowy przywilej o charakterze selektywnym, który nie jest zgodny z zasadą równości praw i może być zakwestionowany przez Trybunał Konstytucyjny (rząd wówczas umyje ręce i powie, że zrobił wszystko co możliwe). W dodatku sama definicja przedsiębiorcy nie jest jasna, bowiem w polskich warunkach zalicza się do niej zarówno przedsiębiorców prowadzących firmę i zatrudniających pracowników jak i tzw. jednoosobową działalność gospodarczą, mających "samochód osobowy z kratką" (78% podmiotów prywatnych to jednoosobowa działalność gospodarcza). Pomijając już manipulowanie statusem prawnym (stosunek pracy - własna działalność gospodarcza), tego typu przywileje podatkowe raczej zwiększą konsumpcję tej grupy niż inwestycje i tworzenie nowych miejsc pracy. Najgorsze zaś to coraz większa izolacja i zamykanie się warstwy przedsiębiorców prywatnych, co jest sprzeczne z istotą gospodarki rynkowej, wolności gospodarczej i szans awansu społecznego. Z jednej strony bowiem coraz trudniej wejść do tej klasy w wyniku poważnego podwyższenia się ekonomicznego progu wejścia (izolacja ekonomiczna), z drugiej następuje swoista korporatyzacja działalności przedsiębiorczej w wyniku specjalnego statusu, w tym podatkowego (izolacja prawna). To zaś grozi feudalną, stanową strukturą społeczeństwa, na końcu której urzędnicy będą rozdawać legitymacje i patenty uprawniające do bycia przedsiębiorcą.\nModel menedżerski polskiej transformacji\nPo krótkotrwałym wybuchu autentycznej, oddolnej przedsiębiorczości prywatnej na początku lat 90., ten model przedsiębiorczości stał się dominujący w Polsce gdzieś od połowy lat 90. Nie negując roli menedżerów w nowoczesnej gospodarce rynkowej (a także bardzo pożądany proces wchodzenia przez menedżerów do klasy przedsiębiorców dzięki różnym technikom buy-out) uważam, że nastąpiło wykrzywienie, by nie rzec patologizacja, polskiej przedsiębiorczości, która została zdominowana przez menedżerów, uważających się i postrzeganych za przedsiębiorców. W dodatku nastąpiło w Polsce poważne pomieszanie pojęć.\nZacznijmy od definicji ekonomicznej. Przedsiębiorcą jest ten, kto tworzy firmę, ponosi ekonomiczne ryzyko i któremu należy się zatem wartość rezydualna po odjęciu kosztów  . Jakkolwiek przedsiębiorca, przynajmniej w pierwszym okresie działania firmy, zarazem pełni funkcje menedżerskie, to funkcje te należy odróżniać. Najprościej: co innego zysk (w rozumieniu ekonomicznym) a co innego wynagrodzenie przedsiębiorcy za pracę kierowniczą, która jest częścią kosztów. Klasyczny przedsiębiorca jest przede wszystkim inwestorem i autorem koncepcji przedsięwzięcia (np. wynajdowania luki w rynku) i na pewnym etapie rozwoju zatrudnia menedżera  . Pozostaje jednak pewna klasa podstawowych decyzji, których przedsiębiorca raczej nie deleguje. Menedżer może nawet przejąć stery władzy (np. w spółkach z rozproszonym kapitałem), ale nie ponosi ryzyka ekonomicznego.\nOd początku w polskiej transformacji nagminne były sytuacje, kiedy to płatni menedżerowie (zresztą głównie w państwowych firmach) stawali się animatorami ruchu przedsiębiorców; przypomnijmy choćby pierwsze składy Business Centre Club. Menedżerowie ci uznali się za przedsiębiorców, "pożyczyli" od nich autorytet i zaczęli się prezentować w społeczeństwie jako ci, którzy tworzą gospodarkę rynkową. Synonimem wielkiego przedsiębiorcy stał się prezes w drogim państwowym samochodzie, który wliczał w koszty firmy (przedsiębiorstwa państwowego lub spółki SP) liczne wydatki reprezentacyjne. Oczywiście trudno było z nim konkurować prywatnemu przedsiębiorcy, który z trudem uzyskiwał kredyt, często zastawiając dom lub majątek całej rodziny. Powstał nawet stereotyp, że przedsiębiorca od razu żyje na wysokiej stopie i umożliwia mu to samo posiadanie firmy (starali się w tym zmieścić z trudem pierwsi przedsiębiorcy prywatni "białoskarpetkowi").\nW rezultacie polska początkująca przedsiębiorczość prywatna była, co stwierdzali zagraniczni eksperci od małego biznesu, nastawiona wybitnie konsumpcyjnie, a tradycyjne cnoty mieszczańskiej oszczędności czy wręcz protestanckiej ascezy były jej zupełnie obce. Stąd typowe dążenie do dużych zysków w krótkim okresie czasu (co zresztą było początkowo możliwe na wygłodniałym rynku). Niestety pierwsza populacja przedsiębiorczości prywatnej w dużej mierze została zanieczyszczona łatwym zyskiem (głównie handlowym), nie mówiąc już o korupcji i przedsiębiorczości szarej strefy.\nSpołeczeństwo, które przecież głównie składa się z pracobiorców a nie przedsiębiorców, oglądało, najpierw z podziwem a potem z niesmakiem orgię konsumpcyjną. Tak się jednak składa, że zyski prawdziwych przedsiębiorców prywatnych były niestałe, natomiast stale rosły dochody menedżerów sektora państwowego (płace plus premie plus stanowiska w radach nadzorczych), którzy najgłośniej mówili o rynku i konkurencji (z którą nie stykali się ani w przemyśle ciężkim, górnictwie, elektroenergetyce, ani w telekomunikacji), podczas gdy prawdziwy przedsiębiorca prywatny bynajmniej konkurencji nie chce i nie lubi a często nawet prosi państwo o ochronę.\nKluczowym momentem dla ustabilizowania uprzywilejowanej pozycji warstwy menedżerów firm państwowych była masowa komercjalizacja, bez prywatyzacji. Wówczas ugruntowała się ideologia przedsiębiorcy-kapitana przemysłu a w ślad za tym poszły żądania płacowe, które zrekompensowałyby odpowiedzialność za trudną sztukę działania na rynku regulowanym. W rezultacie grupą, która najwięcej zyskała na transformacji, była coraz liczniejsza warstwa państwowych menedżerów. Bynajmniej nie kwapili się oni do prywatyzacji (pełnej), preferując prywatyzację częściową, która dawała im już niekwestionowany status "sektora prywatnego", a jednocześnie pozwalała czerpać rentę pozycyjną. Kiedy zaś pojawiły się sojusze i koalicje z klasą polityczną i pełna wymienialność stanowisk (vide górnictwo) grupa ta stała się najbardziej wpływowa i zdecydowała o kierunku i obecnym stanie transformacji: państwowo-prywatnego kapitalizmu wyspowego. Jest oczywiste, że taka przedsiębiorczość była bardziej opłacalna niż prowadzenie własnej firmy.\nTymczasem prawdziwi przedsiębiorcy prywatni (ci, którzy przetrwali pomyślnie pierwszy okres wygłodzonego rynku i inwestowali w rozwój firmy) byli poddani coraz większej presji podatkowej i regulacyjnej państwa. W walce o wpływy i zamówienia, reprezentację interesów, autentyczni przedsiębiorcy zawsze przegrają ze zwartą koalicją interesów polityków - menedżerów państwowego kapitalizmu - urzędników.\nMożna zarzucić przedsiębiorcom prywatnym, że w swoim czasie nie wykazali minimum myślenia długofalowego i solidarności grupowej i nie stworzyli swojej reprezentacji politycznej. Istotnie, kolejne próby stworzenia "autentycznej reprezentacji polskiego biznesu", i animozje wzajemne (dobrze zresztą rozgrywane przez państwową biurokrację) były żenujące. Jeśli zna się jednak ich sposób myślenia to wiadomo, że oni sami czują się zagrożeni, nie ufają nikomu (bankowi, urzędnikowi, kolegom z branży). Trzeba zaiste wielkiego permanentnego zagrożenia, aby zmusić ich do solidarności korporacyjnej (bardzo już do tego blisko).\nCytowana już tu Jadwiga Staniszkis zwraca uwagę na krytyczną próbę sił z kapitałem zagranicznym i wielkimi korporacjami w Polsce, którą kapitał państwowy przegrał i zmienił strategię: schronił się do niszy finansów państwowych (agencje, fundusze, własność komunalna, zamówienia publiczne) gdzie ma, jak na razie, przewagę. Globalizacja, jako czynnik zewnętrzny, zmieniła jednak model polskiej przedsiębiorczości.\nRodzi to rzeczywiście nową sytuację i nowe szanse i zagrożenia. Niewątpliwie szansą jest konieczność działania w rynku bardziej autentycznym i konkurencyjnym, konieczność podporządkowania się uznanym regułom gry i kulturze kontraktów. W tym sensie patologiczny model przedsiębiorczości opartej na państwowym kapitalizmie powoli musi się skończyć (choć do tego wniosku bynajmniej nie skłaniają postępy prywatyzacji).\nPrzedsiębiorcy autentyczni, którzy dotąd przetrwali (a także ta część menedżerów, także państwowych, która udowodniła swoje kwalifikacje), jest kapitałem naszej przedsiębiorczości, kapitałem najcenniejszym, bo ludzkim.\nZ drugiej strony integracja europejska i roztopienie się w wielkim rynku europejskim rodzi ogromne wyzwania. Kluczem do zdynamizowania autentycznej przedsiębiorczości musi być usunięcie okopów, za którymi ciągle broni się warstwa pasożytnicza, koalicji interesów (część zawodowej klasy politycznej, przedstawiciele kapitalizmu państwowego, warstwa państwowych menedżerów i dobrze już zagnieżdżona biurokracja żerująca na niedokończonej transformacji i rozmytej własności). To jednak wymaga zmiany już nie tylko modelu przedsiębiorczości i sposobu jego forsowania, ale ustroju państwa, a więc status quo. Zmiana jest nieunikniona, ponieważ obecny układ sił jest wysoce niestabilny politycznie (o czym świadczą poważne konflikty wewnątrz koalicji interesów, rozgrywane już publicznie), a jednocześnie jego dalsze trwanie rodzi nieefektywność gospodarczą, która uderza zarówno w niektóre grupy interesów wewnątrz pasożytniczej koalicji jak i, przede wszystkim, w szerokie warstwy społeczne. Szeroka integracja z UE i jej wieloaspektowe konsekwencje (gospodarcze, prawne, instytucjonalne, kulturowe) będą zapewne akceleratorem tych zmian. Dopiero potem przyjdą kolejne wyzwania: jak stworzyć warunki dla zdynamizowania i przyspieszenia przedsiębiorczości w gorsecie biurokratycznej regulacji gospodarki w UE.\nTekst powstał w związku z kursem akademickim "Integracja europejska" (wiosna 2003), organizowanym we współpracy z Fundacją Konrada Adenauera"\n Oczywiście są też przykłady transformacji etatystycznej i antyrynkowej, vide komunizm.\n Por. T. Gruszecki, Przedsiębiorca w teorii ekonomii, Warszawa 1994 i tam analiza typowych definicji.\n Choć zdarzają się wypadki, kiedy dobry przedsiębiorca upiera się by zarządzać, często z opłakanym skutkiem. Klasycznym, podręcznikowym, przykładem w dużych firmach był Ford a w polskim prywatnym biznesie częste były przypadki menedżerów niezdolnych do delegowania uprawnień.


Inicjatywa Lokalna - trzymajmy kciuki! - Glogoczow.pl - najlepsze strony Głogoczowa\nDodano: 06.09.2017 |\nW dniu dzisiejszym Stowarzyszenie Wspierania Inicjatyw Głogoczowa złożyło wniosek w ramach projektu Inicjatywa Lokalna ogłoszonego przez Urząd Miasta i Gminy Myślenice. Po raz kolejny zawalczymy o dofinansowanie do projektu "Biblioteczna odNOWA", który zakłada m.in. wymianę regałów w bibliotece, wzbogacenie księgozbioru oraz cały wachlarz działań promocyjnych.\nDziękujemy wszystkim Instytucjom oraz Osobom, które podpisały listę poparcia, zdeklarowały patronat medialny oraz patronat imienny, a także zaangażowały się w przygotowanie materiałów. To dzięki Wam wiemy, że nasza wolontarystyczna praca jest ważna i ma sens.\nA już teraz mały kąsek - kolorowanka przygotowania przez P. Celinę Kurowską.


Sportowe buty dla mężczyzn | StreetSupply.pl\nstreetsupply.pl Streetsupply.pl > Mężczyźni > Obuwie\n549.00 zł 356.00 zł\nMężczyzna, któremu zależy na schludnym, ale jednocześnie nowoczesnym, stylowym wyglądzie powinien pamiętać o dopasowanym do okoliczności obuwiu. W jego szafie nie może zabraknąć butów eleganckich, tzw. biznesowych, na co dzień, które świetnie sprawdzą się na wyjście do kina bądź restauracji, sportowych, idealnych na długi spacer oraz zimowych z odpowiednio wysoką cholewką i grubszą podeszwą. Dzięki temu rozróżnieniu będzie on przygotowany na każdą ewentualność i nagła służbowa kolacja, randka lub wycieczka rowerowa nie będzie w stanie go zaskoczyć.\nModne obuwie na każdą porę roku\nProducenci znanych marek wciąż zaskakują nowymi, regularnie prezentowanymi męskimi modelami. Dzięki ich różnorodnej stylistyce każdy mężczyzna jest w stanie wybrać odpowiadający mu fason. Klasyczna biel lub czerń, wielobarwne cholewki, charakterystyczne lub stonowane podeszwy - szeroki asortyment pozwala spełniać oczekiwania najbardziej wymagających klientów. Na streetsupply.pl znajdziesz wiele interesujących modeli, począwszy od klasyki, skończywszy na nieco bardziej odważnych połączeniach kolorystycznych. Buty znanej firmy Adidas wciąż cieszą się ogromną popularnością. Jeśli zależy Ci na wygodnym obuwiu idealnym w czasie upałów, warto sięgnąć po te, które posiadają przewiewną siatkę, np. ULTRABOOST 4.0 GREY. Wiosna to świetny moment na obuwie skórzane, które sprawdzi się w przypadku nagłego deszczu. Z kolei zimą należy wybierać modele z wyższą cholewką oraz z grubszą podeszwą.\nWygoda i styl - zapoznaj się z naszą ofertą\nW naszym sklepie znajdziesz szeroki wybór butów znanych, cieszących się dobrymi opiniami producentów. Obuwie marki Saucony to ciekawa propozycja dla panów, którzy nie boją się eksperymentować i wyróżniać z tłumu. Pomysłowe połączenia kolorystyczne, nietypowe podeszwy oraz różne rodzaje wykorzystanych do produkcji materiałów i surowców czynią z nich niebanalne uzupełnienie dowolnego męskiego stroju. W tej roli doskonale sprawdzi się np. model SHADOW 5000 VINTAGE TEAL/BLUE.Buty, które prezentujemy na streetsupply.pl, będą idealnym wyborem na każdą okazję. Randka z dziewczyną, spotkanie z kolegami z pracy lub wizyta u rodziny - każda okoliczność jest dobra, by założyć modne i jednocześnie komfortowe buty. Wybierz model dla siebie i ciesz się swobodną noszenia. Zapraszamy do kontaktu.


Tanzania z Hawe\nRodzaj motywacji: safari, relaks.\nWyjazd do Tanzanii dla Członków Zarządu czterech spółek Hawe był dla nas wyzwaniem, mimo że odbywał się w kierunku, który doskonale znamy. Założeniem było zobaczenie w 4 dni jak największej części kraju.\nVIP'owska grupa Uczestników przyleciała do Tanzanii "business class". W trakcie krótkiego pobytu przeżyli niesamowite safari, przelot balonem, loty awionetkami, bush dinner na granicy krateru Ngorongoro, relaks na rajskim Zanzibarze oraz grill z owoców morza na prywatnej wyspie.\nJedną z najbardziej zapamiętanych atrakcji była zabawa do rana w nocnym klubie Zanzibaru w towarzystwie gorących rytmów i mieszkańców wyspy!\nKierunek: Tanzania oraz 3 spotkania w polskich górach: Tatry, Beskidy i Gorce\nRodzaj motywacji: Wyjazdy górskie z elementami CSR dla grupy VIP.\nMisja Kilimanjaro rozłożona została na etapy, przygotowujące grupy do wielkiego finału, czyli ekspedycji na najwyższy szczyt Afryki. Konstrukcja programu zakładała trzy poprzedzające wyjazd do Tanzanii sesje plenerowe w Polsce, a w ramach każdej z nich: trekkingi po polskich górach, przygotowania prowadzone przez eksperta, prelekcje motywacyjne i akcje charytatywne.\nZaproszenie do udziału w Misji Kilimanjaro przyjął znany podróżnik i alpinista Piotr Pustelnik. Kilimanjaro zdobywaliśmy trasą Machame - najciekawszą i najbardziej urokliwą ze wszystkich dostępnych dróg. Sześć dni wędrówki wypełnione było walką z własnymi słabościami, rodzącym się poczuciem wspólnoty i trudnymi do opisania emocjami. Nagrodami za wejście na szczyt były uśmiechy dzieci z lokalnej szkoły (którą wyposażyliśmy w nowe ławki) oraz safari w Ngorongoro i Parku Narodowym Lake Manyara.\nProjekt „Misja Kilimanjaro” doceniono w branży marketingu bezpośredniego, otrzymał bowiem wyróżnienie w kategorii „Program Incentive Travel” prestiżowego konkursu Golden Arrow.


Aneks nr 1 Burmistrza Miasta Rydułtowy; Zarządu Województwa Śląskiego z dnia 25 czerwca 2013r. do porozumienia nr 12/KT/2013 z dnia 21.02.2013 r. w sprawie powierzenia Miastu Rydułtowy prowadzenia zadania pn. „Przebudowa drogi wojewódzkiej nr 935 na odcinku od ul. Czernickiej do ul. Ładnej w Rydułtowach – etap II część II” - Tekst pierwotny - Baza aktów prawnych - INFOR.pl - portal księgowych\ndo porozumienia nr 12/KT/2013 z dnia 21.02.2013 r. w sprawie powierzenia Miastu Rydułtowy prowadzenia zadania pn. „Przebudowa drogi wojewódzkiej nr 935 na odcinku od ul. Czernickiej do ul. Ładnej w Rydułtowach - etap II część II”\ndo porozumienia nr 12/KT/2013 z dnia 21.02.2013 r. w sprawie powierzenia Miastu Rydułtowy prowadzenia zadania pn. „Przebudowa drogi wojewódzkiej nr 935 na odcinku od ul. Czernickiej do ul. Ładnej w Rydułtowach – etap II część II”\nMiastem Rydułtowy, z siedzibą w Rydułtowach przy ul. Ofiar Terroru 36 reprezentowanym przez Burmistrza Kornelię Newy\nzostaje zawarty Aneks nr 1 do Porozumienia nr 12/KT/2013 o następującej treści:\nNa podstawie § 9 ust. 2 Porozumienia nr 12/KT/2013 z dnia 21.02.2013 r. strony postanawiają zmienić brzmienie § 1 ust. 6 na następujące: "Ustala się nieprzekraczalny termin zakończenia rzeczowej realizacji zadania określonego w ust. 1 rozumiany jako data podpisania protokołu odbioru końcowego wykonanych robót, dokonywanego w trybie określonym w § 4 ust. 4 niniejszego porozumienia na 15 lipca 2013 r.".


Wzór Cv Pdf Za Darmo - Meeb With Us\nPliki doc pdf i jpg. Zobacz wzór pustego cv do wypełnienia także za darmo w word i gotowe szablony w pdf.\nWzór cv pdf za darmo. Swoje cv możesz stworzyć za pomocą własnego edytora tekstu jak na przykład microsoft word a następnie dokonać jego konwersji do formatu pdf. Na tej stronie znajdziesz właśnie taki wzór cv do wypełnienia na komputerze. Darmowe cv do pobrania wzór w formacie pdf za darmo do ściągnięcie.\nCv za darmo w pdf. A zdecydowanie najtrudniej jest zacząć. 10 wzorów cv w pdf do pobrania za darmo kreator ze wzorami cv do wypełnienia online i pobrania w pdf szczegółowe poradniki jak napisać cv dla różnych zawodów oraz dla studenta jak stworzyć wzór cv bez zdjęcia i po angielsku.\nCv po angielsku to obecnie wymóg naszych czasów w kraju coraz trudniej o dobrze płatną prace co zmusza wielu polaków do szukania pracy za granicą. Nie czekaj pobież wzory cv za free. Domyślamy się że twoja odpowiedź będzie brzmiała.\nPrzydatny dla osób szukających pracy które potrzebują pomocy przy stworzeniu swojego pierwszego curriculum vitae. Skorzystać z bezpłatnego generatora cv online pdf wystarczy wypełnić puste rubryki kreatora i pobrać dokument pdf. Tutaj znajdziesz 10 darmowych wzorów cv w pdf do pobrania kreator ze wzorami cv do wypełnienia i pobrania w pdf.\nNa oto kariera masz do wyboru dwie opcje. Cv wzor darmo za pdf. Szablony cv do ściągnięcia do wypełnienia i do druku.\nPrzy okazji chętnie podpowiem ci. Pobrać za darmo pusty szablon cv i wypełnić w programie ms word. Pokazujemy jakich błędów unikać i na co zwrócić szczególną uwagę przy pisaniu cv.\nPuste cv do wypełnienia to bardzo dobry sposób żeby ogarnąć w ryzy wszystkie kwestie dotyczące twojej prezentacji. 25 11 2016 wzór cv do pobrania w formacie doc i pdf. Sprawdź jak wypełnić puste cv żeby szybciej dostać pracę.\nLub darmowy generator cv online zapis do pdf. Lubisz przygotowywać formalne dokumenty i różnego rodzaju oficjalne pisma. Jakie sekcje muszą znaleźć się w cv w jaki sposób przygotować plik pdf z cv.\nDarmowe wzory cv do pobrania i drukowania za darmo. Zupełnie za darmo bez rejestracji wzory cv serwis mycv pl kreator cv udostępnia wiele wzorów cv w których można prezentować swoje curriculum vitae wszystkie dostępne wzory cv pozwalają zaprezetować cv w sposób profesjonalny. Cv wzór w pdf do pobrania za darmo kreator cv.\nPuste cv do wypełnienia gotowe szablony ms word. Tutaj znajdziesz 10 darmowych wzorów cv w pdf do pobrania kreator ze wzorami cv do wypełnienia i pobrania w pdf poradniki dla różnych zawodów.\nKreator Cv Pracuj Pl Bezplatnie Stworz Cv W Kilka Minut Inspiration\nWybierz Szablon Cv Szybkiecv Pl Generator Ktorym Latwo Stworzysz Profesjonalne Cv Curriculum Vitae Curriculum Cv Generator\nTags:puste cv wzór cv pdf za darmowzór cv pdf za darmo


Opowiem ci o zbrodni 2 sezon Crime+Investigation Polsat\nW piątek, 20 września br. Crime+Investigation Polsat rozpocznie emisję drugiego sezonu cyklu dokumentalnego „Opowiem ci o zbrodni” - dowiedział się portal Wirtualnemedia.pl. W nowych odcinkach do obsady serii dołączą Joanna Opiat-Bojarska i Max Czornyj.\nW programie „Opowiem ci o zbrodni” czołowi twórcy polskich kryminałów w każdym odcinku opowiadają widzom historię zbrodni. W najnowszym sezonie na plan powracają autorzy znani z pierwszego sezonu: Igor Brejdygant, Wojciech Chmielarz, Marta Guzowska, Małgorzata i Michał Kuźmińscy oraz Katarzyna Puzyńska. Do obsady serii dołączają także Joanna Opiat-Bojarska i Max Czornyj.\n- „Pierwszy sezon „Opowiem ci o zbrodni” odnotował bardzo dobre wyniki oglądalności, towarzyszyła mu także publikacja książki i audiobooka przygotowanego przez platformę Storytel, co z pewnością było unikalne i wyróżniało ten program od innych emitowanych w telewizji. Wspaniała współpraca z pisarzami i ich zaangażowanie w projekt od początku dawały nadzieję na możliwość dalszej współpracy - komentuje portalowi Wirtualnemedia.pl. Agnieszka Kubiak, dyrektor ds. lokalnych produkcji i kreacji z A+E Network. - W drugim sezonie do obsady dołączają Joanna Opiat-Bojarska i Max Czornyj. Zmieniliśmy również trochę formułę programu, poprzednio obecność pisarzy w programie była studyjna - byli oni łącznikami pomiędzy kolejnym etapem opowieści, a w tym sezonie biorą w niej czynny udział. Są na miejscu wydarzeń, rozmawiają z osobami zaangażowanymi w sprawę, z rodzinami ofiar, z ich znajomymi, z adwokatami, sędziami i prokuratorami. Na pewno to daje im większą świadomość sprawy i łatwiej będzie o niej opowiadać, mając informacje z pierwszej ręki - dodaje.\nNarracja prowadzona będzie charakterystycznym dla literatury stylem, narratorzy będą udostępniać także akta spraw. Dopełnieniem każdego odcinka będzie rozmowa autora z ekspertem, którego obecność okaże się niezwykle ważna dla przebiegu opowieści.\nDruga odsłona cyklu liczy siedem odcinków, a w każdym pisarze przedstawią wybraną przez siebie historię. Wśród spraw poruszanych w najnowszych odcinkach znalazły się m.in. historia wampira ze Stefanowic, który mordował starsze kobiety, sprawa rytualnego mordu w bunkrze w Halembie oraz historia 24-letniego Patryka z Gdańska, którego ciało znaleziono po trzech tygodniach od momentu gdy wyruszył w samotny rejs.\n- Współpraca z Crime+Investigation Polsat jest dla mnie niezwykle inspirująca. Mam bowiem do czynienia z ludźmi bardzo kreatywnymi, którzy są partnerami w produkcji programu, a nie tylko jej zleceniodawcami. Ten sezon „Opowiem ci o zbrodni” obfituje w bardzo dramatyczne sprawy. By je opowiedzieć, nasi prowadzący pojechali w miejsca, w których zdarzyły się zbrodnie. Spotkali się z ludźmi, którzy ją zapamiętali. To bardzo uwiarygadnia przekaz opowieści - mówi nam Jolanta Gwardys, producentka programu z Kompanii Mediowej.\nEmisja w piątki o 22.00, od 20 września\nPortal Wirtualnemedia.pl dowiedział się, że premierowe odcinki „Opowiem ci o zbrodni 2” na antenie Crime+Investigation Polsat będzie można oglądać w piątki o godz. 22.00, począwszy od 20 września 2019 roku.\nZa produkcję programu odpowiada Kompania Mediowa, a ze strony A+E Networks producentem nadzorującym jest wspomniana już wyżej Agnieszka Kubiak.\nPierwszy sezon programu „Opowiem ci o zbrodni” na antenie Crime+Investigation Polsat premierowo pokazywany był w środy o godz. 22.00, w okresie od 17 października do 21 listopada ub.r. Średnia widownia wszystkich sześciu odcinków cyklu wyniosła 23,3 tys. osób, co przełożyło się na 0,19 proc. udziału w rynku telewizyjnym wśród wszystkich widzów oraz 0,10 proc. w grupie komercyjnej 16-49.\nZ danych Nielsen Audience Measurement wynika, że w pierwszym półroczu 2019 r. udział CI Polsat wyniósł 0,12 proc.\nDołącz do dyskusji: „Opowiem ci o zbrodni 2” od 20 września w CI Polsat. Joanna Opiat-Bojarska i Max Czornyj w obsadzie (wideo)\nAkurat promo do tego cyklu poprzednio było rewelacyjne. Mam nadzieje, że w 2 sezonie będą trzymać poziom


Spotkania sponsorowane - Szukam sponsora – aktualne ogłoszenia z całej Polski\nzachodniopomorskie\tKilka przydatnych wskazówek!\nCo zrobić, by spotkania sponsorowane były nie tylko przyjemne, ale i bezpieczne\nSpotkania sponsorowane zyskują coraz bardziej na popularności. Niezależnie od Twojego wieku dają Ci one możliwość spędzenia czasu w sposób zaspokajający Twoje pragnienia. Dzięki nim zrealizujesz rodzące się w Twojej głowie fantazje, wciągniesz się w wir namiętności, dasz upust swoim najskrytszym pragnieniom. Jeśli przygoda ze spotkaniami sponsorowanymi stanowi Twój dziewiczy rejs w świecie erotycznych igraszek, ważne jest, aby przed wzbiciem żagli odpowiednio się do nich przygotować.\nBy móc w pełni dać upust swym emocjom bardzo ważny jest dobór odpowiedniego partnera. Wysoce istotne jest, aby zachować szczególną ostrożność przed rozpoczęciem intymnego romansu. Najlepiej upewnić się, że osoba, która odpowiedziała na Twoje ogłoszenie nie jest w stanie Tobie w żaden sposób zagrozić. Rozwiązaniem będzie poznanie jej utrzymując kontakt za pośrednictwem internetu przy pomocy pisanych do siebie wiadomości, bądź rozmów a. Dowiesz się w ten sposób czegoś więcej o osobie, z którą chcesz się spotkać, jednocześnie pierwsze spotkanie nie będzie już tak stresujące. Aby mieć pewność, że będziesz bezpieczna, trzymaj się ściśle ustalonych wcześniej zasad, które sama sprecyzujesz. Tylko od Ciebie zależy jaki przebieg będzie miało spotkanie. Każdy jest kowalem własnego losu, ale też i panią swego ciała, dlatego sama decydujesz jak daleko będziesz chciała zabrnąć na pierwszym spotkaniu.\nPóźnym wieczorem, rano, czy popołudniu, spotkanie sponsorowane może odbyć się gdziekolwiek. Lecz jeśli nie chcesz, aby ludzie z Twojego bliskiego otoczenia wiedzieli, że oddajesz się intymnej przygodzie, dobierz miejsce, które zapewni Ci pełną dyskrecję. Najlepiej, żeby nie znajdowało się ono w okolicy Twojego miejsca zamieszkania czy pracy, w lokalizacji, która naraziłaby Cię na możliwość bycia zaobserwowanym przez znajomych, rodzinę, kolegów z pracy. Musi znajdować się na terenie zapewniającym Tobie pełną anonimowość. Dlatego pamiętaj, żeby miejsce spotkania przemyśleć dogłębnie!\nCzy jest coś bardziej kuszącego i działającego na wyobraźnię niż żądza w oczach partnera? Aby erotyczne uniesienia płonęły pożądaniem, możesz zdecydować się na dopełnienie spotkania miłosną miksturą, którą zapewnią Tobie afrodyzjaki, skutecznie działające na pociąg seksualny. Niegdyś sekretne przepisy na eliksiry znane były jedynie nielicznym. Dziś nie stanowią już strzeżonej tajemnicy, są powszechnie znane, a także dostępne dla każdego. Pozwalają na rozpalenie namiętności między kochankami. Dzięki nim możliwe będzie zwiększenie libido u partnera.\nWybierając się na spotkanie ważne jest odpowiednie zabezpieczenie. Dzięki niemu uchronisz się przed niechcianymi skutkami intymnego kontaktu. Najprostszym sposobem będzie więc użycie prezerwatywy. Korzystając z niej znacznie zmniejsza się prawdopodobieństwo zarażenia chorobami, które są przenoszone drogą płciową. Jednocześnie stosując zabezpieczenia ryzyko niechcianej ciąży jest ograniczone do minimum. Tak więc będąc sama na sam z partnerem będziesz mogła poddać się całkowicie miłosnej przygodzie, mając pewność, że ewentualne niechciane skutki spotkania nie będą Ciebie dotyczyły.\nAby dodać spotkaniom erotycznej pikanterii możesz korzystać z różnych sposobów, kusząc partnera, lecz jedynie będąc odpowiednio przygotowanym, uzyskasz ze spotkania ogromną przyjemność. Bo w życiu chodzi o to, żeby czerpać z niego jak najwięcej!


Nowe media w profilaktyce uzależnień – Poradnia narkotykowa on-line\n1 „Quit the shit”\n2 „Talk to Frank”\n3 Instytut Jellinka\nAby strategie przeciwdziałania narkomanii były skuteczne, powinny być przede wszystkim adekwatne: opierać się na diagnozie sytuacji i aktualnych wynikach badań, a także wykorzystywać narzędzia odpowiednie dla konkretnej grupy odbiorców. Kierując ofertę profilaktyczną oraz terapeutyczną do ludzi młodych, warto posłużyć się Internetem.\nWspieranie inicjatyw w zakresie profilaktyki, w szczególności mających charakter nowatorski, adresowanych do różnych grup docelowych, przede wszystkim do dzieci i młodzieży zagrożonej narkomanią jest, zgodnie z Krajowym Programem Przeciwdziałania Narkomanii na lata 2006–2010, jednym ze sposobów realizacji głównego celu profilaktyki: zahamowania tempa wzrostu popytu na narkotyki. Ustanowienie, rozwój i ulepszanie selektywnej profilaktyki i nowych sposobów docierania do grup docelowych, np. poprzez wykorzystanie nowych mediów i technik informacyjnych, jest ponadto elementem strategii ograniczania popytu na narkotyki zgodnie z Planem Działania UE w zakresie narkotyków (2005–2008).\nGłównym atutem poradni internetowych jest ich łatwy dostęp. Większość młodzieży swobodnie posługuje się komputerem i bez trudu może korzystać z takiej oferty. Ponadto Internet jest medium, które wspaniale trafia do młodych odbiorców – jest przyjaznym, znajomym narzędziem. Poza tym, należy docenić fakt, że z poradnictwa internetowego młodzież może korzystać samodzielnie, bez wsparcia lub kontroli dorosłych. Zaprezentujemy Czytelnikom trzy programy wykorzystujące Internet. Program „Quit the shit” jest częścią niemieckiego serwisu Drugcom. Jest to konkretna oferta pomocowa – pięćdziesięciodniowy program, opierający się na prowadzonym przez uczestników dzienniczku, otrzymywanej na jego podstawie informacji zwrotnej od terapeuty oraz rozmowach z terapeutą na czacie1)Czat, czatowanie – rodzaj internetowej pogawędki; jedna ze stron rozmowy pisze swoją kwestię lub zadaje pytanie, a druga na bieżąco odpowiada.. Drugą propozycją jest brytyjski serwis internetowy „Talk to Frank”. Strona, wykorzystując techniki interaktywne, oferuje informacje, pomoc i wparcie. Na koniec zaprezentujemy stronę Instytutu Jellinka z Holandii, na której można zrobić test diagnozujący stopień uzależnienia od wybranych substancji psychoaktywnych.\nProgram „Quit the shit” (tłum. „Rzuć to g…”) znajduje się w serwisie internetowym Drugcom i jest dostępny w języku niemieckim. Jest przeznaczony dla problemowych użytkowników konopi indyjskich oraz uzależnionej od marihuany młodzieży i młodych dorosłych. Celem programu jest ograniczenie używania lub abstynencja od narkotyków. Program opiera się na prowadzonym w sieci dzienniczku. Rejestrowane są w nim wszelkie aspekty życia związane z używaniem narkotyku, takie jak częstotliwość, ilość, okoliczności towarzyszące czy motywy. Drugim elementem programu jest otrzymywana cotygodniowo przez Internet informacja zwrotna od specjalistów terapii dotycząca wyników automonitoringu prowadzonego przez uczestnika. Mocną stroną takiej krótkiej interwencji jest, oprócz ograniczonego wymiaru czasowego, również zorientowanie uczestnika na cel.\nMetodę, na której opiera się program, można określić jako wywiad motywacyjny. Terapeuta jest reagującym z empatią pośrednikiem. Program podnosi poczucie własnej skuteczności uczestników i zachęca ich do wzięcia odpowiedzialności za samego siebie. Jest alternatywą dla aktualnej sytuacji w postaci strategii radzenia sobie lub wprowadzania zmian, daje informacje zwrotne i jest źródłem przydatnych wskazówek i rekomendacji.\nOsoby, które chcą skorzystać z programu, mogą się zapoznać z podstawowymi informacjami na temat uzależnienia i sposobów ograniczenia palenia lub zerwania z nałogiem. Ponieważ różne są cele uczestników programu, ta część serwisu nie jest elementem indywidualnego poradnictwa, lecz ogólnym przewodnikiem dla osób zainteresowanych. Podstrona „Uzależnienie od konopi” opisuje krótko czynniki ryzyka powstania psychicznego uzależnienia. Wymienia się psychospołeczne uwarunkowania (z możliwością skorzystania z linku na ten temat), wiek konsumenta oraz wzorzec użytkowania (z odsyłaczem do odpowiedniej strony). Na podstronie zatytułowanej „Zmiana zachowań konsumenckich” dowiadujemy się, że używanie, tak jak wszystkie nabyte przyzwyczajenia, można zmienić lub nauczyć się je kontrolować. Proces nabywania takich umiejętności podzielony jest na stadia: przygotowanie – podjęcie decyzji, zbieranie informacji na temat możliwości walki z uzależnieniem, działanie – wprowadzenie zamiaru w czyn, podtrzymanie – gdzie nie wystarczy sama siła woli, ale konieczne jest opanowanie strategii kontroli i w końcu dostrajanie – wypracowanie strategii zapobiegających powrotom do starych przyzwyczajeń.\nCzęść „Początek” przedstawia kroki, które należy podjąć, gdy ma się poczucie utraty kontroli nad nałogiem. Wyznaczenie celu jest wymienione na pierwszym miejscu, z zastrzeżeniem, że cele powinny być precyzyjne. Chęć ograniczenia nałogu. brzmi zbyt ogólnie, dlatego rekomendowane jest doprecyzowanie, np. będę brał tylko w trakcie weekendów. Kolejny krok to, dla osób chcących całkowicie zerwać z nałogiem, pozbycie się wszystkich instrumentów i zapasów narkotyku. Im mniej pokus i mniej w otoczeniu rzeczy przywołujących na myśl branie, tym większe szanse powodzenia. Trzecia rada to trzymać się z daleka od innych narkotyków, lekarstw, alkoholu, którymi można kompensować ograniczenie spożywania przetworów konopi. Stosowanie środków zastępczych, mimo że ogranicza używanie konopi, nie zmienia zachowań konsumenckich. Po czwarte, wiele osób cierpi po odstawieniu konopi na problemy z zasypianiem. Należy wtedy ograniczyć spożycie stymulantów – kawy, herbaty, papierosów. Konsumenci mający długą i intensywną historię zażywania, muszą się liczyć z symptomami odstawiennymi. Kolejny, piąty krok, to właśnie gotowość na nieprzyjemne doznania związane z odstawieniem narkotyku. Ostatni krok stanowi poznanie strategii i sposobów utrzymania wprowadzonych zmian, gdyż wyznaczenie celów i silna wola nie gwarantują jeszcze sukcesu.\nNa następnej stronie możemy poznać szczegóły dotyczące symptomów odstawiennych, na kolejnej rady, jak walczyć z głodem narkotykowym. W dalszej kolejności odwiedzamy część serwisu zatytułowaną „Droga”. Pierwsza strona zapoznaje internautę z sytuacjami zagrażającymi, które mogą przyczynić się do powrotu do nałogu. Podzielono je na trzy kategorie: negatywne emocje, presja otoczenia i konflikty. Inna strona podpowiada, jak sobie radzić z tymi sytuacjami – kluczem jest właściwe rozpoznanie sytuacji. W pierwszych tygodniach zaleca się unikanie sytuacji ryzykownych, ale nie jest to długoterminowa strategia i należy przygotować się na zmierzenie się z głodem narkotykowym. Gdy nie możemy uniknąć sytuacji, w których pojawi się pokusa, należy mieć przygotowany plan postępowania w danych okolicznościach. W walce ze starymi przyzwyczajeniami przydają się czynniki rozpraszające i odciągające naszą uwagę od nałogu.\nNa następnej stronie dostaniemy parę prostych wskazówek, jak w stanowczy sposób mówić „nie.” Gdy pada propozycja, duże znaczenie ma nasz ton głosu i kontakt wzrokowy. Gdy odmawiamy, możemy zmienić temat lub zaproponować inną rozrywkę w celu zduszenia w zarodku dyskusji dotyczącej naszej decyzji. Przy kolejnej propozycji trzeba stanowczo powiedzieć, że naleganie jest bezcelowe, bo właśnie nie bierzemy lub zdecydowanie ograniczamy branie. Nie należy mieć poczucia winy, tłumaczyć się lub przepraszać, przecież mamy prawo nie brać. Kolejna strona zawiera propozycje wypełnienia sobie wolnego czasu – znalezienia alternatyw dla palenia, które odciągną nasze myśli od narkotyku i wypełnią lukę, jaką pozostawił po sobie nałóg. Zalecane jest towarzystwo przyjaciół i relaks, np. hobby, urlop i sport. Ostatnia strona omawia przypadek, gdy mimo starań powrócimy do starych nawyków. Można taką sytuację wykorzystać do analizy własnego nałogu i polepszenia strategii w walce z nim. Jaka sytuacja przyczyniła się do powrotu do brania? Jakie towarzyszyły temu emocje? Jaka była główna przyczyna? Odpowiadając na te pytania, można precyzyjniej określić indywidualne sytuacje zagrażające, najlepiej sprawdzające się strategie, lepiej dopasować cel i metody do indywidualnych potrzeb i możliwości. Ten przewodnik dotyczący zmagań z nałogiem przygotowuje internautę do uczestnictwa w programie, który opiera się na transteoretycznym modelu pięciu etapów. Decyzję o uczestnictwie w programie poprzedza okres „przedkontemplacyjny”. Następną fazą jest przygotowanie, potem działanie, aż w końcu podtrzymanie. Pierwszym krokiem udziału w programie jest rejestracja i pierwsza rozmowa o motywacji. Następnie uczestnik otrzymuje i akceptuje warunki udziału (między innymi o ochronie danych osobowych) w przedsięwzięciu. Po wyborze pseudonimu następuje wywiad dotyczący nałogu: częstotliwości, ilości, powodów konsumpcji, wieku w momencie pierwszego kontaktu z narkotykami, szkód zdrowotnych oraz samooceny nałogu. Zbierane są także ogólne informacje na temat wieku, płci, wykształcenia, statusu zawodowego czy sytuacji mieszkaniowej. Po wywiadzie uczestnik umawia się z internetowym terapeutą na „rozmowę w cztery oczy”. W trakcie 30–40-minutowej rozmowy na czacie ustalany jest osobisty cel uczestnika programu. Podstawą programu jest prowadzenie dzienniczka. Powinny się w nim znaleźć codzienne raporty z używania, jeśli możliwe z krótkim opisem: czas, ilość i rodzaj, okoliczności (w pojedynkę czy w towarzystwie) oraz powód konsumpcji. Oprócz raportu z kontaktu z narkotykiem, opisywany jest krótko przebieg dnia. Zapiski są materiałem, na podstawie którego terapeuta co tydzień udziela uczestnikowi informacji zwrotnych.\nPierwsza zakładka nazywa się „Narkotyki od A do Z”. Klikając na kolejne rozproszone w kolorowym patchworku litery alfabetu, można poszerzyć swoją wiedzę na temat poszczególnych środków psychoaktywnych. Wśród substancji znajdują się typowe narkotyki, takie jak: marihuana, kokaina, LSD, ekstasy, ale także sterydy anaboliczne, poppers2)Poppers – slangowe określenie substancji chemicznej o nazwie azotan amylu. W medycynie używany jest jako środek przeciwbólowy u osób z chorobami serca. Azotan amylu powoduje rozszerzenie naczyń krwionośnych, tym samym ułatwia przepływ krwi i podnosi częstotliwość skurczów serca. Wywołuje oszołomienie i rozluźnienie, efekty uboczne to zawroty i ból głowy, niekiedy omdlenia., czy leki uspokajające i nasenne. Każda substancja opisana jest według schematu: efekty wywoływane przez narkotyk, ryzyko uzależnienia, kwestie prawne, wygląd substancji i sposób przyjmowania, cena, czystość narkotyku oraz konsekwencje używania.\nZakładka druga „Przyłącz się” obejmuje trzy obszary. Pierwszy z nich to „Artykuły”. Znajdują się tu zarówno doniesienia na temat wyników najnowszych badań nad poszczególnymi narkotykami, jak i teksty dotyczące ograniczania ryzyka związanego z przyjmowaniem narkotyków, np. podczas festiwalu muzycznego. Drugi obszar – „Historie” – wypełniają opisy autentycznych przeżyć osób, które brały narkotyki lub które doświadczyły konsekwencji brania narkotyków przez swoich najbliższych. Takie dzielenie się doświadczeniami ma pomóc internaucie obiektywnie spojrzeć na własną sytuację. Ostatni obszar („Twoja przestrzeń”) prezentuje nadesłane przez odwiedzających stronę własnoręcznie wykonane pocztówki. „Od kiedy pokochałem narkotyki, nikt mnie nie kocha”; „Była najpiękniejszą istotą, jaką znałem, teraz już nie jest”; „Narkotyki zabrały mojego najlepszego przyjaciela”; „Zaczęło się tak zabawnie i nie pamiętam kiedy przestało tak być” – to tylko niektóre przykłady zdań z kart pocztowych.\nTrzecia zakładka na stronie „Porozmawiaj z Frankiem” daje możliwość anonimowej konsultacji. Program zakłada cztery drogi kontaktu. Porady można zasięgnąć, wysyłając e-maila, wystarczy podać swój nick3)Nick – pseudonim używany przez internautę., adres e-mailowy i zadać pytanie. Autorzy programu zapewniają, że odpowiedź będzie zawierać tylko jasno przedstawione fakty i nie znajdą się w niej żadne osobiste przekonania doradcy, a tym bardziej krytyka autora listu. Można też poczatować z robotem Frankiem – wystarczy zainstalować w komputerze bezpłatny komunikator MSN Microsoftu i dodać Franka do swoich kontaktów. Frank to dobry znajomy, dostępny każdego dnia przez całą dobę. Program „Talk to Frank” współpracuje ponadto z angielskim serwisem internetowym dla młodzieży „Hotel Habbo”. Tytułowy hotel to wirtualna przestrzeń, w której młodzi ludzie mogą spotykać się, bawić i rozwijać swoje zainteresowania. Do hotelowego ogrodu w poniedziałki, środy i piątki przyjeżdża Infobus Franka. To doskonałe miejsce, żeby dowiedzieć się czegoś nowego o narkotykach, ale także wymienić uwagi na ich temat z pozostałymi gośćmi hotelu Habbo. Istnieje jeszcze jedna, bardziej tradycyjna droga uzyskania porady. Osobom, które preferują żywy kontakt, serwis „Talk to Frank” oferuje bezpłatną linię telefoniczną, działającą 24 godziny na dobę, przez cały rok. Dyżurni telefonu zachęcają: „Nie musisz czuć się zakłopotany, słyszeliśmy to wszystko już wiele razy. Jesteśmy tu, żeby wysłuchać cię i pomóc w każdej sprawie, o której chcesz porozmawiać”.\nCzwarta zakładka „Jeśli się o kogoś martwisz” obejmuje 3 obszary i adresowana jest do osób, których bliscy mają problem z narkotykami – do rodziców, opiekunów, przyjaciół. Autorzy przekonują, że jeśli mamy podejrzenia, że problemem są narkotyki, warto o tym porozmawiać, a serwis „Talk to Frank” to dobre miejsce, żeby zacząć. Pierwszy obszar stanowi wyszukiwarka placówek pomocowych. Wpisując kod pocztowy lub nazwę miasta, możemy uzyskać adresy pobliskich punktów konsultacyjnych, poradni i ośrodków leczenia uzależnień. Mamy tu sposobność znalezienia specjalistycznych placówek dla młodzieży, kobiet, mniejszości etnicznych oraz osób bezdomnych. Wyszukiwarka obejmuje ponadto informacje o programach wymiany igieł i strzykawek oraz placówkach prowadzących testy na obecność narkotyków w organizmie, przeciwciał HIV i żółtaczki. Drugi obszar zakładki to „Historie”, czyli podobnie jak w zakładce „Przyłącz się”, autentyczne opisy przeżyć osób borykających się z problemem narkotykowym swoim lub najbliższych. Autorzy historii podzielili się swoimi problemami, aby pomóc innym lub uchronić ich przed popełnieniem podobnych błędów.\nOstatni obszar zakładki stanowią „Często zadawane pytania”4)Często zadawane pytania, czyli FAQ (ang. Frequently Asked Questions), element zwykle pojawiający się w serwisach internetowych).. Znajdziemy tu odpowiedzi m.in. na pytania: Dlaczego moje dziecko próbuje narkotyków?, Co zrobić, żeby mój przyjaciel przestał brać?, Który narkotyk jest najgorszy?, Czy marihuana jest szkodliwa?, Co dzieje się w ośrodku leczenia uzależnień? itp. Ostatnia, piąta zakładka, „Jeśli szukasz pomocy”, skierowana jest bezpośrednio do osób sięgających po narkotyki. Znajdują się tu omawiane już elementy: wyszukiwarka placówek pomocowych i „Historie”, a także obszary „Pomóż sobie” i „Materiały informacyjne”. „Pomóż sobie” zachęca do zrobienia następnego kroku, tzn. skorzystania z pomocy, chociażby lekarza pierwszego kontaktu, który skieruje do odpowiedniej placówki specjalistycznej. Autorzy wyjaśniają, na czym polega terapia, uzasadniają celowość „wałkowania” trudnych sytuacji z przeszłości, uspokajają, że terapia jest dla ludzi i przy dobrych chęciach, można z niej wynieść wiele profitów. Aby rozwiać obawy i rozstrzygnąć pojawiające się wątpliwości, zachęcają do dowolnej formy kontaktu z doradcą programu „Talk to Frank”. Klikając ostatni obszar, „Materiały informacyjne, można zamówić darmowe opracowania, broszury i ulotki dotyczące narkotyków – wystarczy podać adres pocztowy, na który mają zostać wysłane. „Czasem warto mieć fakty w ręce” – zachęcają autorzy serwisu. Program „Talk to Frank” pomyślano tak, aby był atrakcyjny dla młodzieży. W wielu miejscach przewija się temat poufności, dyskrecji i zapewnienia pełnej anonimowości osobom korzystającym z serwisu.\nSerwis internetowy Instytutu obejmuje 3 zakładki. Wchodząc do pierwszej z nich, zatytułowanej „Testy”, internauta może zbadać stopień swojego uzależnienia od 4 substancji: marihuany, ekstasy, kokainy i amfetaminy. Po zaznaczeniu odpowiedzi na 16–18 kolejnych pytań (liczba pytań jest różna dla poszczególnych środków), poznaje liczbę uzyskanych punktów i wyniki, jak ryzykowny jest jego styl brania. W przypadku uzależnienia od marihuany obowiązuje trzystopniowa skala. Wynik 0–5 punktów oznacza używanie niepowodujące znaczącego ryzyka, choć – dodają autorzy testu – branie narkotyków zawsze niesie ze sobą ryzyko. Wynik 6–15 punktów to widoczne ryzyko: palisz w sposób ryzykowny – spróbuj ograniczyć; 16–36 punktów oznacza poważne ryzyko, wynikające z utraty kontroli nad braniem.\nDziałające w Holandii coffee shops5)Coffee shop – lokal serwujący marihuanę i jej pochodne, ewentualnie inne „miękkie” narkotyki. są zobowiązane do przestrzegania pięciu podstawowych zasad. Zakazana jest reklama tego typu lokali; nie wolno w nich sprzedawać „twardych” narkotyków; Coffee Shops nie mogą powodować niedogodności w najbliższym otoczeniu, m.in. nie wolno parkować przed lokalem; nie mają do nich wstępu osoby, które nie ukończyły 18 lat; zakazana jest także sprzedaż narkotyku łącznie z alkoholem, a także w ilości większej niż 5 gram. Odnośnie upraw marihuany w Holandii, serwis informuje, że w konopiach indyjskich stopniowo wzrasta stężenie substancji aktywnej THC. Podczas gdy w roku 2000 średnio wynosiło ono 8,6%, a w roku 2001 11,3%, to już w roku 2002 stężenie THC osiągnęło wartość 15,2%. Autorzy strony podają także statystyki medyczne na temat liczby turystów, którzy przebywając w Holandii, trafili na pogotowie po zapaleniu marihuany lub zjedzeniu haszyszowych ciastek. W zakładce znajduje się także wyjaśnienie hipotezy mówiącej, że palenie marihuany prowadzi do sięgnięcia po narkotyki „twarde”. Słuszności założenia nie potwierdzają farmakologiczne właściwości marihuany, ani psychologiczne badania skłonności ludzi. Czynnikami, które mogą wpłynąć na sięgnięcie po na przykład heroinę w konsekwencji palenia konopi indyjskich, są natomiast zmienne społeczne i środowiskowe. Jeśli w najbliższym otoczeniu heroina jest równie dostępna jak marihuana, zwiększa się ryzyko zamiany palenia konopi na przyjmowanie heroiny. Stąd wynika przyjętą w Holandii polityka antynarkotykowa, która dzieli narkotyki na „miękkie” i „twarde”. Trzecia zakładka dotyczy redukcji ryzyka związanego z przyjmowaniem narkotyków. Znajdziemy tu 11 praktycznych rad na temat palenia marihuany oraz po 8 wytycznych dotyczących alkoholu i grzybów halucynogennych. Jedna ze wskazówek mówi: „Czasami po haszyszu człowiekowi robi się niedobrze i dopada go silny niepokój. Mimo że czujesz się naprawdę źle, twój stan nie jest niebezpieczny dla zdrowia. Najlepiej znajdź jakieś spokojne, przyjemne miejsce i zjedz coś słodkiego. Zwykle takie samopoczucie mija po godzinie”. Kolejna rada brzmi: „Nie bierz grzybów halucynogennych, jeśli psychicznie nie czujesz się dobrze. Grzyby mogą wzmacniać negatywne emocje. Zanim weźmiesz, upewnij się, że jesteś odprężony i otaczają cię przyjaciele”. Jest także wytyczna dotycząca łączenia ze sobą substancji psychoaktywnych: „Nigdy nie przyjmuj równocześnie grzybów halucynogennych i haszyszu. Takie połączenie może wywołać poczucie przytłoczenia i obezwładnienia”. Strona Instytutu Jellinka, mimo że uboga graficznie, zawiera treści szczególnie interesujące z punktu widzenia mieszkańców krajów, takich jak Polska, które prowadzą politykę narkotykową zdecydowanie mniej liberalną niż Holandia.\nCzat, czatowanie – rodzaj internetowej pogawędki; jedna ze stron rozmowy pisze swoją kwestię lub zadaje pytanie, a druga na bieżąco odpowiada.\nPoppers – slangowe określenie substancji chemicznej o nazwie azotan amylu. W medycynie używany jest jako środek przeciwbólowy u osób z chorobami serca. Azotan amylu powoduje rozszerzenie naczyń krwionośnych, tym samym ułatwia przepływ krwi i podnosi częstotliwość skurczów serca. Wywołuje oszołomienie i rozluźnienie, efekty uboczne to zawroty i ból głowy, niekiedy omdlenia.\nNick – pseudonim używany przez internautę.\nCzęsto zadawane pytania, czyli FAQ (ang. Frequently Asked Questions), element zwykle pojawiający się w serwisach internetowych).\nCoffee shop – lokal serwujący marihuanę i jej pochodne, ewentualnie inne „miękkie” narkotyki.


Archiwa: Neal Shusterman ⋆ Miye's Imaginations\n„Kosodom” to drugi tom cyklu „Żniwa śmierci” spod pióra znakomitego autora książek dla młodzieży Neala Shustermana. Bohaterowie powieści żyją w świecie przyszłości, gdzie ludzkości udało się zwalczyć wszelkie choroby i zatrzymać proces starzenia. Przez to jednak Ziemia stała się zbyt zaludniona i pilnująca wszystkiego sztuczna inteligencja powołała Kosiarzy, by ci zastępowali w działaniu naturalny proces …\nAmerykański pisarz Neal Shusterman jeszcze nigdy do tej pory mnie nie zawiódł. Niesamowicie wciągnęła mnie jego seria „Podzieleni”, poruszyła książka „Głębia Challengera”. Dlatego z niecierpliwością wyczekiwałam premiery „Kosiarzy”, pierwszego tomu nowego cyklu, który w Polsce zaczął ukazywać się nakładem wydawnictwa Filia. Ziemia przyszłości. Świat, w którym nikomu niczego już nie brakuje. Wszystko co mógł osiągnąć …


1. Naścienne urządzenie reklamowe / Politechnika Lubelska ; twórca: Łukasz Skowron, Marcin Gąsior, Magdalena Rzemieniak, Monika Sak-Skowron. - Nr zgłoszenia wzoru użytkowego U1 129799 // Biuletyn Urzędu Patentowego : Wynalazki i Wzory użytkowe, 2021, nr 22, s. 36. - URL\n2. Obrotowe urządzenie reklamowe / Politechnika Lubelska ; twórca: Łukasz Skowron, Marcin Gąsior, Magdalena Rzemieniak, Monika Sak-Skowron. - Nr zgłoszenia patentowego A1 436853 // Biuletyn Urzędu Patentowego : Wynalazki i Wzory użytkowe, 2021, nr 19, s. 21. - URL\n3. Ramka reklamowa / Politechnika Lubelska ; twórca: Łukasz Skowron, Marcin Gąsior, Magdalena Rzemieniak, Joanna Wyrwisz. - Nr prawa ochronnego na wzór użytkowy Y1 72007 ; Nr zgłoszenia wzoru użytkowego U1 128808 // Wiadomości Urzędu Patentowego, 2021, nr 12, s. 31. - URL [MNiSW: 30]\n4. Słup reklamowy / Politechnika Lubelska ; twórca: Łukasz Skowron, Marcin Gąsior, Magdalena Rzemieniak, Joanna Wyrwisz. - Nr prawa ochronnego na wzór użytkowy Y1 71842 ; Nr zgłoszenia wzoru użytkowego U1 128813 // Wiadomości Urzędu Patentowego, 2021, nr 7, s. 28. - URL [MNiSW: 30]\n5. Stojak reklamowy / Politechnika Lubelska ; twórca: Łukasz Skowron, Marcin Gąsior, Magdalena Rzemieniak, Joanna Wyrwisz. - Nr zgłoszenia wzoru użytkowego U1 129261 // Biuletyn Urzędu Patentowego : Wynalazki i Wzory użytkowe, 2021, nr 6, s. 52. - URL\n6. Stojak reklamowy / Politechnika Lubelska ; twórca: Łukasz Skowron, Marcin Gąsior, Magdalena Rzemieniak, Joanna Wyrwisz. - Nr prawa ochronnego na wzór użytkowy Y1 72071 ; Nr zgłoszenia wzoru użytkowego U1 129261 // Wiadomości Urzędu Patentowego, 2021, nr 16, s. 15. - URL [MNiSW: 30]\n7. Stojak reklamowy / Politechnika Lubelska ; twórca: Łukasz Skowron, Marcin Gąsior, Magdalena Rzemieniak. - Nr zgłoszenia wzoru użytkowego U1 129817 // Biuletyn Urzędu Patentowego : Wynalazki i Wzory użytkowe, 2021, nr 22, s. 36. - URL\n8. Stojak reklamowy / Politechnika Lubelska ; twórca: Łukasz Skowron, Marcin Gąsior, Magdalena Rzemieniak. - Nr zgłoszenia patentowego A1 436927 // Biuletyn Urzędu Patentowego : Wynalazki i Wzory użytkowe, 2021, nr 23, s. 31. - URL\n9. Sufitowe urządzenie reklamowe / Politechnika Lubelska ; twórca: Łukasz Skowron, Marcin Gąsior, Magdalena Rzemieniak, Joanna Wyrwisz. - Nr zgłoszenia wzoru użytkowego U1 128963 // Biuletyn Urzędu Patentowego : Wynalazki i Wzory użytkowe, 2021, nr 5, s. 54. - URL\n10. Tablica reklamowa / Politechnika Lubelska ; twórca: Łukasz Skowron, Marcin Gąsior, Magdalena Rzemieniak, Joanna Wyrwisz. - Nr zgłoszenia wzoru użytkowego U1 129262 // Biuletyn Urzędu Patentowego : Wynalazki i Wzory użytkowe, 2021, nr 4, s. 40. - URL\n11. Tablica reklamowa / Politechnika Lubelska ; twórca: Łukasz Skowron, Marcin Gąsior, Magdalena Rzemieniak, Joanna Wyrwisz. - Nr zgłoszenia wzoru użytkowego U1 128961 // Biuletyn Urzędu Patentowego : Wynalazki i Wzory użytkowe, 2021, nr 5, s. 50. - URL\n12. Tablica reklamowa / Politechnika Lubelska ; twórca: Łukasz Skowron, Marcin Gąsior, Magdalena Rzemieniak, Joanna Wyrwisz. - Nr prawa ochronnego na wzór użytkowy Y1 72042 ; Nr zgłoszenia wzoru użytkowego U1 129262 // Wiadomości Urzędu Patentowego, 2021, nr 14, s. 23. - URL [MNiSW: 30]\n13. Tablica reklamowa / Politechnika Lubelska ; twórca: Łukasz Skowron, Marcin Gąsior, Magdalena Rzemieniak, Joanna Wyrwisz. - Nr prawa ochronnego na wzór użytkowy Y1 72232 ; Nr zgłoszenia wzoru użytkowego U1 128961 // Wiadomości Urzędu Patentowego, 2021, nr 32, s. 20. - URL [MNiSW: 30]\n1. Lustro multimedialne / Politechnika Lubeska ; twórca: Łukasz Skowron, Marcin Gąsior, Magdalena Rzemieniak, Joanna Wyrwisz. - Nr zgłoszenia wzoru użytkowego U1 128810 // Biuletyn Urzędu Patentowego : Wynalazki i Wzory użytkowe, 2020, nr 24, s. 42. - URL\n2. Osłona donicy / Politechnika Lubelska ; twórca: Łukasz Skowron, Marcin Gąsior, Magdalena Rzemieniak, Joanna Wyrwisz. - Nr zgłoszenia wzoru użytkowego U1 128811 // Biuletyn Urzędu Patentowego : Wynalazki i Wzory użytkowe, 2020, nr 19, s. 48. - URL\n3. Osłona donicy, zwłaszcza reklamowa / Politechnika Lubelska ; twórca: Łukasz Skowron, Marcin Gąsior, Magdalena Rzemieniak, Joanna Wyrwisz. - Nr zgłoszenia patentowego A1 432313 // Biuletyn Urzędu Patentowego : Wynalazki i Wzory użytkowe, 2020, nr 23, s. 7. - URL\n4. Płyta chodnikowa / Politechnika Lubelska ; twórca: Łukasz Skowron, Marcin Gąsior, Magdalena Rzemieniak, Joanna Wyrwisz. - Nr zgłoszenia wzoru użytkowego U1 128809 // Biuletyn Urzędu Patentowego : Wynalazki i Wzory użytkowe, 2020, nr 23, s. 49. - URL\n5. Płyta chodnikowa, zwłaszcza reklamowa / Politechnika Lubelska ; twórca: Łukasz Skowron, Marcin Gąsior, Magdalena Rzemieniak, Joanna Wyrwisz. - Nr zgłoszenia patentowego A1 432315 // Biuletyn Urzędu Patentowego : Wynalazki i Wzory użytkowe, 2020, nr 23, s. 31. - URL\n6. Pojemnik na odpady / Politechnika Lubelska ; twórca: Łukasz Skowron, Marcin Gąsior, Magdalena Rzemieniak, Joanna Wyrwisz. - Nr zgłoszenia wzoru użytkowego U1 128812 // Biuletyn Urzędu Patentowego : Wynalazki i Wzory użytkowe, 2020, nr 11, s. 58. - URL\n7. Pojemnik na odpady / Politechnika Lubelska ; twórca: Łukasz Skowron, Marcin Gąsior, Magdalena Rzemieniak, Joanna Wyrwisz. - Nr prawa ochronnego na wzór użytkowy Y1 71589 ; Nr zgłoszenia wzoru użytkowego U1 128812 // Wiadomości Urzędu Patentowego, 2020, nr 17, s. 25. - URL [MNiSW: 30]\n8. pojemnik na odpady, zwłaszcza reklamowy / Politechnika Lubelska ; twórca: Łukasz Skowron, Marcin Gąsior, Magdalena Rzemieniak, Joanna Wyrwisz. - Nr zgłoszenia patentowego A1 432314 // Biuletyn Urzędu Patentowego : Wynalazki i Wzory użytkowe, 2020, nr 19, s. 21. - URL\n9. Ramka reklamowa / Politechnika Lubelska ; twórca: Łukasz Skowron, Marcin Gąsior, Magdalena Rzemieniak, Joanna Wyrwisz. - Nr zgłoszenia wzoru użytkowego U1 128808 // Biuletyn Urzędu Patentowego : Wynalazki i Wzory użytkowe, 2020, nr 19, s. 52. - URL\n10. Słup reklamowy / Politechnika Lubelska ; twórca: Łukasz Skowron, Marcin Gąsior, Magdalena Rzemieniak, Joanna Wyrwisz. - Nr zgłoszenia wzoru użytkowego U1 128813 // Biuletyn Urzędu Patentowego : Wynalazki i Wzory użytkowe, 2020, nr 19, s. 52. - URL\n11. Słup reklamowy / Politechnika Lubelska ; twórca: Łukasz Skowron, Marcin Gąsior, Magdalena Rzemieniak, Joanna Wyrwisz. - Nr zgłoszenia wzoru użytkowego U1 128814 // Biuletyn Urzędu Patentowego : Wynalazki i Wzory użytkowe, 2020, nr 23, s. 49. - URL