Czerwony Portfelik Senior Poznań czerwiec lipiec sierpień 2014 by Czerwony Portfelik Senior - Issuu\nlipiec - sierpien 2014\nkolejne wydanie ier 6 paźdz nika\nCzerwony Portfelik Senior /ISSN: 2082-6729/ nakład: 10 500 egz./ 04/2014\nKlub WW zachęca: zagraj z wnukiem na konsoli! str. 2 - 3\nUstawa o rodzinnych ogrodach działkowych - pytania i odpowiedzi, str. 10 - 11\nSeniorze, bądź aktywny! str. 6 - 7\nJesteś aktywnym Seniorem ciekawym świata? Chcesz wyjechać za granicę i móc się komunikować? Chcesz wiedzieć co Twój wnuk robi całe dnie przed komputerem?\noswajamy starość z Jolantą Kwaśniewską\nZAPISZ SIĘ NA NASZ KURS! JĘZYKI DLA OSÓB 50+ Język angielski i niemiecki na różnych poziomach zaawansowania 15 spotkań po 1,5 godz. Koszt tylko 250 zł/semestr!!! Zapraszamy do zapisów telefonicznych na lekcje pokazowe, które odbędą się w dniach: angielski podstawowy 16.09 godz.10:00,angielski dla osób z wyższym poziomem języka 16.09 godz.12.00, niemiecki podstawowy: 17.09 godz. 10:00, niemiecki dla osób w wyższym poziomem 17.09 godz. 12.00.\nKOMPUTER DLA OSÓB 50+ 3 poziomy zaawansowania do wyboru, 10 spotkań po 2,15 godz. Koszt tylko 250 zł/kurs !, każdy kursant podczas zajęć ma indywidualny dostęp do laptopa i internetu. Zapraszamy do zapisów telefonicznych na lekcję pokazową, które odbędą się w dniu: 16.09 godz. 10.00\nINFORMACJA I ZAPISY Profutura Akademia 50+ ul. Ratajczaka 20/18 a tel: 604 582 621 tel: 61 8525 309 www.profutura.poznan.pl\nTa gazeta jest bezpłatna dzieki:\nZMIENIAMY SIĘ DLA WAS ! NA WASZE ŻYCZENIE OD NOWEGO SEMESTRU ZAJĘCIA W NOWYM MIEJSCU UL. RATAJCZAKA NA 1 PIĘTRZE.\nświeżo, naturalnie, zdrowo\nZAPRASZAMY NA POŻYWNE ZUPY, PIEROGI, NALEŚNIKI Z OWOCAMI LUB SEREM ORAZ INNE POTRAWY\nPRAWA, OBOWIĄZKI I OCHRONA KONSUMENTA USŁUG FINANSOWYCH część II\nDRUGIE DanIE JUŻ oD 8,2 zŁ dobre dla dzieci\nPoznań ul. Taczaka 2 tel.: 61 853 69 12 pon - sob 11.00 - 19.00 nd 11.00 - 17.00\nPoznań ul. Zeylanda 3 tel.: 61 843 40 27 pon - pt 11.00 - 20.00 sob 11.00 - 19.00, nd 11.00 - 18.00\nPoznań ul. 23 lutego 11 tel.: 61 852 52 41 pon - pt 11.00 - 19.00 sob 11.00 - 17.00\nczytaj na str. 15 - 17\n2 Technologie Drodzy Seniorzy! Zapraszam Was do lektury wakacyjnego wydania „Czerwonego Portfelika Senior”, w którym znajdziecie m.in. artykuły poświęcone nowym technologiom. Konsole, aplikacje, strony internetowe to pojęcia, które nie mogą być obce nowoczesnym seniorom. Są źródłem nie tylko rozrywki, ale także pomocy oraz informacji, dlatego gorąco polecam. Warto się z nimi zaprzyjaźnić! Ponieważ lato to doskonały czas na wyjście z domu, będziemy zachęcać Was również do licznych aktywności sportowych, m.in. jogi, bowlingu, a materiał nt. zupełnie nowej, przyjaznej seniorom dyscypliny specjalnie dla naszych czytelników przygotowała Jolanta Kwaśniewska. Program „Oswajanie starości”jak mówi Pani Prezydentowa, stał się sztandarowym działaniem jej fundacji. Zapraszam do lektury. Wielu naszych czytelników to zapaleni działkowcy, dlatego wspólnie ze Zdzisławem Śliwą prezesem OZ PZD przygotowaliśmy cykl dot. zmian w ustawie o ogrodach działkowych. W pytaniach i odpowiedziach wyjaśniamy najważniejsze kwestie. W drugiej części cyklu „Senior jako konsument usług finansowych – prawa, obowiązki, ochrona”, które przygotowaliśmy wspólnie z Narodowym Bankiem Polskim kolejna, spora dawka ważnych informacji. Jako podsumowanie cyklu zachęcam do testu wiedzy. I wiele, wiele innych ważnych informacji oraz wydarzeń w Poznaniu i nie tylko. Aby zawsze być na bieżąco, zapraszamy do lektury i dołączenia do grona stałych Czytelników „Czerwonego Portfelika Senior”. Odkryjcie możliwości, które otwierają się przed dzisiejszymi seniorami. Gdzie dostaniesz „Czerwony Portfelik Senior”? Nasz dwumiesięcznik jest dostarczany do klubów seniora i na uniwersytety trzeciego wieku, a także do niektórych bibliotek, sklepów, organizacji i instytucji w Poznaniu, oraz na wybrane uniwersytety trzeciego wieku Wielkopolski. Czasopismo dostępne jest także w ogólnopolskiej prenumeracie (szczegóły na str. 18), by każdy Senior w kraju, bez względu na miejsce zamieszkania, mógł zostać stałym czytelnikiem. Obojętnie, czy mieszkasz w dużym mieście czy na wsi – listonosz dostarczy Ci gazetę prosto do skrzynki pocztowej. Zamów prenumeratę gazety dla siebie lub dla kogoś bliskiego (dostępne wydania to Poznań, Wrocław, Kraków i Łódź).\nKlub WW zachęca:\nzagraj z wnukiem na konsoli! Konsole goszczą w coraz większej ilości domów. od zwykłych komputerów różnią się tym, że służą... wyłącznie do zabawy! Wystarczy podłączyć je do telewizora, uruchomić ulubioną grę i już można beztrosko spędzać czas. okazuje się jednak, że korzystanie z konsoli przynosi znacznie więcej korzyści niż tylko relaks. najwyraźniej ta współczesna rozrywka jest w stanie pozytywnie wpłynąć na nasze zdrowie! Gry prowokują do aktywności umysłowej i ﬁzycznej, a także zachęcają do wspólnej zabawy – bez względu na wiek. Myli się więc ten, kto uważa, że jest to zajęcie dobre jedynie dla dzieci i młodzieży. o dobrodziejstwach płynących z zajęć z konsolą z pewnością doskonale wiedzą członkowie poznańskiego Klubu WW działającego przy Stowarzyszeniu „Wolontariat Wielkopolski”.\nZapraszam do lektury! Linda Matus Redaktor naczelna z zespołem\nNa Wasze listy czekamy pod adresem: Redakcja „Czerwony Portfelik Senior” ul. Świdnicka 28/206 C, 50-068 Wrocław\nListy elektroniczne (e-mail) kierujcie na adres: redakcja@czerwonyportfelik.pl Znajdziecie nas również w internecie (wydanie elektroniczne) www.czerwonyportfelik.pl oraz na Facebook’u www.facebook.com/JestesmyWTymSamymWieku Redakcja/Prenumerata Wszelkie pytania, także dotyczące prenumeraty, kierujcie pod numer tel. 505 151 952 Marta udzieli Wam wyczerpującej odpowiedzi Reklama Poznań/Wrocław/Kraków/Łódź Zainteresowanych zamieszczeniem reklamy prosimy o kontakt z Krzysztofem pod numerem tel. 533 301 662 WYDANIE POZNAŃ lipiec - sierpień 2014 04/2014/POZ\nW klubie od 2012 roku odbywają się zajęcia integracyjne „Młodzi ruchem”. Podczas spotkań wykorzystuje się konsolę Xbox z czujnikiem ruchu. Jest to dość innowacyjny pomysł na zajęcia z seniorami. Poznański klub prawdopodobnie jako pierwszy w Polsce dostrzegł zalety, jakie przynosi taka aktywność. W krajach zachodnich seniorzy R\nRedaktor naczelny: Linda Matus; Redaktorzy: Ewelina Kodzis; Współpraca: Marta Hernik, fundacja Porozumienie Bez Barier; Sekretarz redakcji: Marta Chajec; Dyrektor artystyczny: Ida Bianka Matus; Kierownik działu handlowego: Krzysztof Świebodziński Dział handlowy: Marek Śnioch, Piotr Krzyżański, Maciej Krzyżański; Rozwój i Dystrybucja: Łukasz Marszałek; Druk: Polskapresse; Foto: © Fotolia\nod dawna grają na konsolach, a specjaliści - lekarze, terapeuci - podkreślają dobroczynny wpływ tego typu rozrywki na zdrowie i samopoczucie swych podopiecznych. Wiadomo, że nikt nie jest coraz młodszy. Starzeje się i nasze i ciało, i nasz umysł, jednak możemy na ten proces wpłynąć - aktywne treningi pomagają to zjawisko spowolnić. L\nBiuro Podróży alFa ToUr zaprasza do swoich ośrodków nad morzem i w górach przez cały rok. * podane ceny obejmują zakwaterowanie i wyżywienie 2 razy dziennie\nOW ALFA znajduje sią 100 metrów od morza. Zakwaterowanie w pokojach 2-4 osobowych z łazienkami i balkonami.\n6 - 12 września za\nREWAL Redakcja nie zwraca materiałów niezamówionych, zastrzega sobie prawo do redagowania nadesłanych tekstów, nie odpowiada za treść zamieszczonych reklam i ogłoszeń. Wydawca: Silver Store sp. z o.o., ul. Świdnicka 28/206C, 50-068 Wrocław\ntel. 61 66 26 730\nW rozmowie ze mną pani Maria Jolanta Dąbrowska przyznała, że najważniejsze dla niej jako kierowniczki Klubu WW jest to, by za wszelką cenę zmobilizować osoby starsze do podjęcia aktywności fizycznej i intelektualnej.\nBabciu, zagraj z wnukiem! Z jednej strony klubowicze są motywowani do tego, by się ruszać i zdrowo odżywiać, a z drugiej bodźcowani intelektualnie. W harmonogramie klubu znajdują się: gimnastyka z elementami tańca, gimnastyka ogólnousprawniająca, warsztaty psychologiczne, ćwiczenia relaksujące, treningi pamięci, warsztaty rękodzieła, spotkania ze specjalistami od zdrowia, mody i urody oraz nauka autoprezentacji. Należy jednak pamiętać, że miejsce przy ul. Garczyńskiego 13 nie jest typowym klubem seniora. Jest to klub integracji. Gra na konsoli z czujnikiem ruchu łączy wszystko to, co pani Dąbrowska wymienia wśród spraw dla seniorów priorytetowych - ruch, wyzwanie intelektualne i okazję do tego, by spotkać się w większym, różnorodnym gronie. Na zajęcia z konsolą przychodzą bowiem i seniorzy, i dzieci.\nZamień igłę na konsolę Klub WW stara się integrować międzypokoleniowo. Dlatego na zajęcia zaczęto zapraszać dzieci i młodzież ze szkół podstawowych i gimnazjów. Pani Dąbrowska śmieje się, że kiedy dzieci dowiedziały się, na czym polegają te spotkania, były mocno zaskoczone. Słysząc o „zajęciach z seniorami” myśli się zapewne bardziej o nawlekaniu igły dla haftującej babci niż o grze na konsoli. A tu niespodzianka - nie dość, że „babcie” korzystają z nowych technologii, to i niejednokrotnie wygrywają te wirtualne pojedynki z młodymi! Te wspólne zabawy sprawiły, że dzieciaki ujrzały seniorów w zdecydowanie innym świetle. Najmłodsi zjawiają się na spotkaniach bardzo chętnie, atmosfera jest wspaniała. Tak oto\nw Klubie WW odbywają się absolutnie wyjątkowe „lekcje” - nie ma problemu z nieusprawiedliwionymi absencjami, gdyż wszyscy przychodzą regularnie i punktualnie. Z czasem dołączyły do nich również dzieci z osiedla. Okna sali, w której odbywają się spotkania, są bardzo duże i wychodzą na sąsiednie podwórko. Dzieciaki bawią się na nim po lekcjach. Szybko zauważyły, że w budynku dzieje się coś ciekawego, nietypowego i wnet cały rządek oczu podglądał zajęcia przez szybę. Seniorzy zaprosili dzieci do środka i spontanicznie nawiązała się między nami nić porozumienia. Oczywiście trzeba było wszystko załatwić oficjalnie, skontaktować się z rodzicami, opowiedzieć gdzie ich latorośle będą przebywać i czym będą się zajmować. Teraz przychodzą na spotkania w każdej wolnej chwili. Klubowicze mogą też oczywiście przyprowadzać własne wnuczęta.\nKlub WW działający przy Stowarzyszeniu „Wolontariat Wielkopolski” ul. Garczyńskiego 13, Poznań R\nZapraszamy na BEZPŁATNE badania słuchu i konsultację protetyka. Możliwe wizyty domowe.\nBaw się, na zdrowie Bezsprzecznie konsola stanowi doskonałą rozrywkę, jednak nie jest to jej jedyną zaletą. Jak wielokrotnie podkreślała pani Dąbrowska, gry wymagające użycia czujnika ruchu pozwalają na szybką poprawę synchronizacji wzrokowo-ruchowej. Ta relacja słabnie wraz z wiekiem. Treningi pomagają to naprawić. Pozytywne rezultaty są wyraźnie widoczne, gdyż konsola pokazuje wyniki i każdy może sprawdzić swoje postępy. W trakcie gry trzeba szybko podejmować decyzje, umieć utrzymać równowagę, wytężać wzrok - od naszej sprawności i koncentracji zależy ilość zdobytych punktów. Sprawdzamy zwinność, trenujemy mięśnie. Zaangażowani w grę zapominamy o chorobach, problemach. Konkurencja motywuje do wzmożonego wysiłku, a miła atmosfera zachęca do tego, by przychodzić. Uczestnicy zajęć nieustannie doskonalą swoje umiejętności. W takiej grze każdy jest zwycięzcą.\nPoznań, ul. Niegolewskich 15 poniedziełek, czwartek 10.00 - 18.00 wtorek, środa, piątek 8.00 - 16.00\nPoznań, ul. Garbary 4 poniedziełek - piątek 8.00 - 16.00\nZ uwagi na duże zainteresowanie naszymi usługami prosimy o telefoniczne umawianie wizyt.\n5% RABATU na wszystkie artykuły w Eko-Bazarze dla Seniorów\nEko-Bazar w Poznaniu Centrum Podolany! To pierwszy w Polsce, w formie galerii, bazar skupiający rolników ekologicznych, tradycyjnych oraz producentów „Jest to ekologicznej, regionalnej oraz tradycyjnej żywności, jak i ﬁrm handlujących znakomite miejsce. żywnością organiczną. Bazar zrzesza Jeden z najciekawszych również producentów rękodzieł oraz artystycznych związanych w ostatnich latach pomysłów twórców z tradycją, ekologią, kulturą regionalną. Do tej pory trudno było znaw Polsce.” - Zofia Szalczyk, leźć w Poznaniu miejsca ze stale doWiceminister Rolnictwa stępną zdrową żywnością. 24 maja br. ten problem zniknął, ponieważ na Podoi Rozwoju Wsi. lanach otwarto Eko-Bazar dostępny przez 7 dni w tygodniu. Obiekt handlowy skupia liczne stragany stylizowane w klimacie ekologicznym, 7 lokali usługowych, duży parking oraz salę konferencyjną. "Mamy 53 jednakowe stragany, tak aby nie wyróżniać dostawców, dzięki temu każdy ma szansę taką samą jak jego sąsiad. Jesteśmy otwarci 7 dni w tygodniu, takiej oferty nie daje żaden bazar w Poznaniu" - mówi Hubert Szymański współwłaściciel Eko-Bazaru. Wysokiej jakości polskie produkty każdego dnia przemierzają drogę z gospodarstw ekologicznych i mleczarni tu na Eko-Bazar, po to aby Poznaniacy mogli już na stałe wprowadzić zdrowe, ekolo-\nul. Strzeszyńska 61, Poznań\ngiczne produkty do swojego menu. Codziennie świeże ryby, jak również wędzone, świeże mleko oraz przetwory mleczne (sery, śmietany, serwatki),wędliny, a także ekologiczne warzywa, owoce, podroby - wszystko od certyﬁkowanych wystawców. "Coraz bardziej dbamy o zdrową dietę i o to by produkty były nie tylko smaczne i kolorowe, ale również zdrowe. Takie skupienie producentów i handlowców z ofertą zdrowej i ekologiczne żywności z całą pewnością spotka się zainteresowaniem mieszkańców" – podsumowuje Jerzy Stępień zastępca prezydenta Poznania. Eko-handel jest tu wspomagany także sklepem internetowym: "Oferujemy taką pomoc naszym wystawcom. Wszystkie dostępne na Eko-Bazarze produkty są wystawione i sprzedawane z dowozem do klienta" - dodaje Hubert Szymański. Sklep internetowy rusza z początkiem lipca pod adresem: www.ekobazar24.com Eko-Bazar oferuje również udogodnienia dla seniorów. Po pierwsze 5% zniżki na wszystkie produkty oraz dowóz zamówienia do klienta. Ponadto dla zamówień powyżej 100 zł dowóz jest gratis. Warto skrzyknąć się z sąsiadką i zrobić wspólne, pyszne, zdrowe zamówienie z Eko-Bazaru oszczędzając czas i pieniądze.\ndojazd liniami 68, 83 i 60\nAALfred - wirtualny anioł stróż Według socjologów - brak dostępu do odpowiednich dla seniora technologii, jest jednym z głównych powodów wykluczenia cyfrowego. AALfred ma to zmienić. Tak nazywa się osobisty asystent osoby starszej, który ułatwi jej kontakt ze światem. AALfred to program użytkowy, tzw. aplikacja, do łatwej instalacji na telefonie, w komputerze, nowoczesnym telewizorze, który zostanie udostępniony w kilku europejskich krajach, w tym i w Polsce. Wystarczy kilka minut cierpliwości i uwagi, żeby zadziałał, poradzi sobie z tym większość z nas, gdyby jednak nie, na pewno pomoże ktoś z rodziny. To rzecz od seniora dla seniora, jest więc stworzona pod kątem ich potrzeb i możliwości, zasady działania są proste i czytelne, instrukcje zrozumiałe. Jeśli już asystent zacznie działać, na pewno się nie pomyli, zrozumie co do niego mówimy i czego chcemy. Jak? Pracowali nad tym najlepsi specjaliści z firmy Microsoft. Udoskonalili system rozpoznawania mowy ludzkiej - w szczególności osób w wieku 50+. AALfreda współtworzyli polscy seniorzy - ci, którzy żyją aktywnie, spotykają się w klubach, na zajęciach uniwersytetu trzeciego wieku, w kawiarni. Oni mają szczęście cieszyć się wolnym czasem w grupie: są mobilni, zdrowi, pełni energii i apetytu na życie. Zechcieli pomóc tym, którzy takich możliwości nie mają - zamkniętym w czterech ścianach na przykład z powodu choroby. Aby urządzenia na których AALfred zostanie zamontowany, czyli telewizory, komputery, telefony mogły rozpoznać różne głosy i zrozumieć wypowiadane słowa - wiosną ubiegłego roku nagranych zostało 900 seniorów z całej Polski, udało się zebrać 90 godzin czystej polskiej mowy. Trzeba było takiej pracy, bo przecież głosy seniorów są inne niż osób w wieku poniżej 50 roku życia, a asystent osoby starszej ma rozpoznawać i reagować na różne brzmienia, tony i subtelności mowy ludzi starszych. W marcu tego roku wybrany został jeden głos, którym będzie się posługiwał Asystent Osoby Starszej AALfred. Ton ma być mocny, stanowczy, a równocześnie spokojny, dobra dykcja i wyraźne brzmienie tak, żeby słowa wypowiadane przez urządzenie były zrozumiałe dla seniorów. Asystent ma zapobiec ich izolacji, ułatwić im kontakt z innymi, dostęp do rozrywki, edukacji. Do asystenta będziemy mówić, wydawać komendy typu - „włącz telewizor”, „zadzwoń do Basi”, „połącz ze stroną www.czerwonyportfelik.pl”, „wyślij e-mail” – o treści, którą podyktujemy. On też do nas przemówi: przypomni, że czas na lekarstwo, o wizycie wnuczki, urodzinach przyjaciółki, o wiadomości, która czeka na nas na facebooku. AALfred zauważy również i zrozumie nasze machnięcie ręką - będziemy mogli sterować nim za pomocą gestów. Zareaguje też na dotyk. Osobisty Asystent jest dla seniorów, którym brakuje możliwości a nie umiejętności, czy motywacji. Dla tych, którzy pomimo ograniczeń związanych z wiekiem, chorobą, chcą być w kontakcie ze światem.\nelżbieta z radomia, 59 l.\nNie wyobrażam sobie życia bez internetu. Nie znaczy to, że siedzę przy komputerze godzinami, wręcz przeciwnie – to w znacznej mierze dzięki niemu – wychodzę w świat. Po prostu chce mi się być i zobaczyć na żywo to, co zobaczyłam w sieci. Ostatnio spacerowałam po Muzeum Narodowym w Krakowie – wirtualnie ale szybko zechciałam więcej. Poczytałam co nowego, ciekawego w mieście mojej młodości. Obejrzałam wspaniałe zdjęcia i już wiedziałam, że nie ma innej opcji na weekend. Spędziłyśmy z moją przyjaciółką Alą wspaniałe trzy dni. Wiem, że nie każdy tak może i myślę, że osobisty asystent będzie pomocny, wprawdzie za rękę nie poprowadzi, ale dzięki niemu na pewno łatwiej będzie choćby otworzyć to wirtualne okno na świat.\nBarbara z Warszawy, 67 l.\nGdy zaproponowano mi współpracę przy tworzeniu aplikacji – pomyślałam - hola! kto i do czego będzie wykorzystywał mój głos? Byłam bardzo ostrożna i zanim zaczęłam nagrywać zdania pół godziny rozmawiałam z koordynatorką Stowarzyszenia Społeczeństwa Wiedzy. Przekonała mnie do AALfreda. Uznałam, że jedna godzina mojego wysiłku i mowy, może zaowocować godzinami czyjejś rozmowy z bliskim, rozrywki, czy przełamaniem samotności osoby starszej, zamkniętej w domu. Myślę, że osobisty asystent osoby starszej to świetny pomysł, trzymam za niego kciuki, ale teraz proszę wybaczyć – biegnę na jogę.\nHalina z Łodzi, 69 l.\nHa, ja nie jestem chyba typowym przykładem seniorki. Przyznam, że nie mogę funkcjonować bez Facebooka – ten społecznościowy portal to chyba nałóg, ale taki, który na zdrowie mi wychodzi. Zdrowiej dzięki niemu gotuję i wypoczywam, jestem w podgrupie szalejących w kuchni babć, znalazłam chętne na regularne wspólne spacery nordic walking. Dzięki internetowi wiem od razu, na bieżąco, co dzieje się u mojej wnuczki, jak jej poszło na zawodach, co dostała z klasówki z matematyki, ostatnio nawet pomagałam jej w nauce korzystając z łącznika jakim jest skype. W klubie seniora, do którego należę, stałam się specem od internetu. Tak naprawdę nic wielkiego nie umiem, ale bywam przewodnikiem. Tak też potraktowałam nagranie głosu do aplikacji, jako pomoc komuś, kto chce korzystać z internetu. Taki osobisty asystent osoby starszej na pewno będzie czymś ekstra, zwłaszcza dla osoby, która nie może wstać, czy nie widzi dobrze – wydawanie komend głosem może być ogromnym ułatwieniem.\nleszek z Torunia, 62 l.\nJa nie zastanawiałem się ani chwili. Miałem takie trudne dwa lata: skomplikowane złamanie nogi, szpital, dom, szpital – ciągle łóżko i chyba początki depresji. Proszę mi wierzyć, odechciewa się żyć, a ja i tak nie miałem najgorzej, bo nie byłem sam - miałem wokół bliskich, żonę u boku, syna kilka kilometrów dalej, a mimo to człowiek jak w zamknięciu. Żona wyjechała na miesiąc do sanatorium, ja już wtedy czułem się lepiej, chodziłem, kuśtykałem, jakoś dawałem radę. No właśnie – jakoś. Nie wyobrażam sobie, co by było, gdybym był wtedy przykuty do łóżka. Ja potrzebuję kontaktu z innymi, rozmowy, partyjki pokera. Gdy jestem zdrowy, spotykam się z kolegami, wtedy ratował mnie komputer. Myślę, że aplikacja, zamontowana na telewizorze, komputerze, która zareaguje na głos, sama połączy mnie z żoną, uruchomi pokera w internecie, czy przypomni o ﬁlmie, który chcę obejrzeć – to bardzo dobry pomysł. Jeszcze lepiej, że odpowie na, to czego wymagam ludzkim głosem osoby w moim wieku.\nwszystko po to, by dokładnie poznać potrzeby osób starszych i zaprojektować aplikację dedykowaną tej właśnie grupie odbiorców.\nKilka pytań o aalfreda kierujemy do prezesa Stowarzyszenia Społeczeństwa Wiedzy, które od kilku lat angażuje się w walkę z cyfrowym wykluczeniem seniorów i tworzenie nowych niezbędnych im technologii, artura Kolesińskiego.\njak dotychczas porozumiewaliśmy się z komputerami. Sterowanie myszką nie jest dla ludzi naturalne. My komunikujemy się przede wszystkim za pomocą głosu, pisma czy gestów. Sama idea projektu powstała u jednego z Partnerów Stowarzyszenia – Microsoft Portugalia. Amerykański koncern pracował jakiś czas nad systemem rozpoznawania mowy i postanowił rozwinąć budowaną platformę o asystenta osoby starszej. Wraz z partnerami społecznymi i naukowymi zbudowaliśmy wstępną aplikację w ramach programu AAL (Ambient Assisted Living – dzienny asystent ) i od ponad 2 lat realizujemy ten innowacyjny pomysł.\nM.H.: Są już różne mobilne urządzenia, jest aplikacja na telefon sterowana głosem, czym aalfred będzie się wyróżniał? a.K.: Faktycznie na rynku jest wiele urządzeń i aplikacji, ale\nniewiele zaprojektowano z myślą czy też z udziałem osób starszych. AALfred właśnie tym się będzie wyróżniał na rynku. Dostosowany układ graficzny i zawartość, konkretne – najbardziej pożądane funkcje oraz komunikacja za pomocą głosu czy też lektor z głosem osoby starszej to unikalne rozwiązania. Warsztaty z seniorami, spotkania i wywiady indywidualne oraz praca wielu naszych konsultantów nagrywających głosy – to E\nZ raportu „Cyfrowa przyszłość Polski" przygotowanego przez ﬁrmę doradczą Deloitte i Amarach Research wynika, że nasze starzejące się społeczeństwo jest mocno dotknięte problemem cyfrowego wykluczenia. aż 78 procent osób powyżej 50. roku życia nie ma dostępu i nie czerpie korzyści z sieci.\ncyfrowych słów osób starszych. Dzięki temu aplikacja będzie niemal bezbłędnie rozumiała wypowiedzi seniorów i jednocześnie odpowiadać po polsku, angielsku, francusku czy węgiersku osobom posługującym się tymi językami. To unikalne w Europie podejście zapewnia projektowi możliwość zbudowania osobistego asystenta, który będzie do nas wyraźnie mówił i nas świetnie rozumiał.\nM.H.: na jakim są Państwo etapie? Kiedy osobisty asystent osoby starszej pojawi się w Polsce? a.K.: Projekt zakończy się w listopadzie tego roku. Myślę, że za rok na rynku pojawi się w stu procentach dopracowany, innowacyjny produkt dla osób potrzebujących wsparcia indywidualnego wirtualnego asystenta.\nM.H.: Czy można już oszacować jego koszt i kanały dystrybucji? a.K.: Jest jeszcze zbyt wcześnie by mówić o cenach czy ka-\nPolska jest pośród pięciu najniżej punktowanych krajów w Unii europejskiej pod względem cyfryzacji.\nnałach dystrybucji. Konsorcjum pracuje jeszcze nad ofertą na rynek. Pod koniec tego roku powinniśmy jednak ustalić kluczowe aspekty oferty.\nM.H.: Co po asystencie? Czy będzie ciąg dalszy ułatwień dla osoby starszej, chorej, wykluczonej? a.K.: Dobre pytanie. Stowarzyszenie pracuje obecnie\nW „Globalnym indeksie Konkurencyjności 2013 - 2014" liczonym przez World economic Forum, zajmujemy daleką 102 pozycję na świecie.\nw ramach innego projektu badawczego – o nazwie skróconej NITICS – nad inteligentnym domem. To z kolei rozwiązanie wspierające osoby starsze w poruszaniu się, komunikowaniu z innymi ludźmi czy też w dbaniu o swoje zdrowie. Projekt jest już w połowie realizacji i sądzę, że pierwsze rezultaty naszych prac są obiecujące. Niedługo w Warszawie odbędą się testy zbudowanego przez konsorcjum systemu i mam nadzieję, iż będziemy się mogli z Państwem podzielić ich rezultatami. L\nTrzy czwarte polskich seniorów nie korzysta z internetu.\nM.H.: Pomysł senior dla seniora - bardzo dobry ale czy niezbędny? Czemu miało służyć nagrywanie 900 osób? a.K.: Zbudowaliśmy dzięki temu największy w Europie zasób\nMarta Hernik: Skąd pomysł na stworzenie asystenta? artur Kolesiński: Przede wszystkim z obserwacji – czyli\nSlow - jogging E\nObecnie sztandarowym działaniem Fundacji jest program ,,Oswajanie Starości’’. „Chcemy uświadamiać, że do starości trzeba się przygotować, choćby przez wykształcanie dużo wcześniej zdrowych nawyków żywieniowych, dbanie o zdrowie, prowadzenie higienicznego trybu życia, czyli np. uprawianie sportu. Zależy nam na odczarowaniu słowa starość, jego pejoratywnego znaczenia. Stary człowiek nie musi czuć się ani wykluczony, ani nieprzydatny. I nie może być dyskryminowany z powodu wieku. Docelowo chcielibyśmy stworzyć Centrum Dialogu Międzypokoleniowego, czyli miejsce gdzie starsi i młodzi będą mogli się spotkać, wspierać, dyskutować, uczyć od siebie” – Jolanta Kwaśniewska. FUNDACJA JOLANTY KWAŚNIEWSKIEJ „POROZUMIENIE BEZ BARIER’’ została założona w 1997 roku. Działa nieprzerwanie doskonaląc formy i jakość udzielanej pomocy. W marcu 2004 roku otrzymała status Organizacji Pożytku Publicznego. Obok osób indywidualnych wspiera szpitale, hospicja, ośrodki rehabilitacji, stowarzyszenia, fundacje oraz placówki opiekuńczo-wychowawcze. Prowadzi wielkie kampanie prozdrowotne, wydaje książki. Dzięki programowi ,,One muszą żyć'' stworzyła stanowiska przeszczepowe w szpitalach dziecięcych. Wybudowała od fundamentów Klinikę Pediatrii, Hematologii i Onkologii Dziecięcej Gdańskiego Uniwersytetu Medycznego dla dzieci z Gdańska i całego Pomorza. Stworzyła Europejskie Standardy w Opiece nad Dzieckiem z Chorobą Nowotworową. Aby rodzice chorych na nowotwory dzieci byli wszędzie tam, gdzie zapadają decyzje dotyczące małych pacjentów, utworzona została Platforma Porozumienia Organizacji Rodziców Dzieci Chorych na Nowotwory. Realizując program ,,Otwórzmy Dzieciom Świat'' Fundacja organizowała wyjazdy do atrakcyjnych miejsc i rejonów świata. Programem ,,Motylkowych szpitali'' zmieniono w kolorowy, bajkowy świat szaro-białą rzeczywistość przeszło 600 szpitali dziecięcych. W ramach programu ,,Biała Wstążka'' nagradzani są mężczyźni, którzy wspierają kobiety dotknięte przemocą. Przy Fundacji działa także ,,Fundusz Pomocy Młodym Talentom'' Jolanty i Aleksandra Kwaśniewskich służący wsparciem stypendialnym zdolnym uczniom, będącym często w trudnej sytuacji życiowej.\nCelem kampanii SeniorWFormie jest promocja aktywności ﬁzycznej wśród seniorów, jako najlepszego leku na wszelkie dolegliwości i sposobu na pozostanie niezależnym, ale też formy spędzania czasu z innymi, aktywnego wypoczynku. Co miesiąc promować będziemy inną dyscyplinę sportową, przyjazną dla seniora. Będziemy opisywać zasady i walory tej dyscypliny oraz promować miejsca, w których pod okiem specjalistów można tej dyscypliny się uczyć, uprawiać ją bezpiecznie. Będziemy równocześnie zachęcać, by w tych miejscach, na ten jeden konkretny miesiąc przygotowano szczególnie atrakcyjną ofertę dla seniorów lub specjalne wydarzenia.\nCwiczenia i gry towarzyskie na swiezym powietrzu Bula Park boule\nul. Kochanowskiego 4, tel. 797 130 616, www.joga-yam.pl Karnet 50+ (4 wejścia) w lipcu 60 zł zamiast 70 zł. Zajęcia: wtorki 11.00\nul. Kordeckiego 12, tel. 660 898 703, www.namasteyoga.pl Na hasło „SeniorWFormie” karnet w lipcu na 4 wejścia 75 zł zamiast 100 zł, na 8 wejść 120 zł zamiast 200 zł. Stała zniżka dla emerytów i rencistów - 10%. Zajęcia: poniedziałki i środy 10.00\nJoga przy fontannie w każdą niedzielę w lipcu i sierpniu o godz. 9.00\nul. Jarochowskiego 8, tel.513 995 144 www.yogafriends.pl Karnet miesięczny na 4 wejścia 80 zł Zajęcia: poniedziałek, środa i piątek w godz. 10.00-11.30\nNowy sezon w szkołach jogi rozpoczyna się 1 września.\npon-pt: 16.00-20.00 za godzinę gry trzeba zapłacić 10 zł sob-nd, święta przez cały dzień za godzinę gry zapłacimy 15 zł Kontakt: tel. 61 877 29 78, (wejście od ul. Krańcowej) czynne: pon - pt: 16.00 do 20.00, sob - nd: 12.00 do 20.00 Bula Park jest czynny w okresie od kwietnia do września. Z uwagi na plenerowy charakter nie działa podczas opadów deszczu.\nSlow - jogging\nbądź aktywny! O tym jak ważny jest ruch, wie każdy z nas. Wielu to stwierdzenie traktuje jak pusty frazes, który niejednokrotnie przewija się w naszym życiu. Przewija się, przemyka i zostaje szybko zapomniany w natłoku codziennych zajęć.\nfilmy instruktażowe, dokładne opisy techniki oraz informacje o bezpłatnych treningach\nJestem osobą, która bardzo przykłada wielką wagę do zdrowego trybu życia. Bardzo dbam o to co jemy - ja i moi najbliżsi. Nie wyobrażam sobie poranka bez owsianki i dnia bez porcji świeżych warzyw. Tak samo jak nie wyobrażam sobie dnia bez solidnej porcji ruchu. Jestem również wielką fanką nordic - walkingu! Zawsze gorąco zachęcam wszystkich do uprawiania tego sportu. W przypadku seniorów, ma on jedną niekwestionowaną zaletę - kijki. Z punktu widzenia medycznego, służą one do „uruchamiania” dodatkowych partii mięśni podczas treningu, jednak nie do przecenienia pozostaje też komfort jaki zapewniają, pozwalając seniorom na wygodny i przede wszystkim stabilny przemarsz w mniej czy bardziej żwawym tempie. Jednak kijki trzeba kupić, o nich trzeba pamiętać, czasem przewozić - to daje nam ogromne pole do znalezienia dobrego pretekstu byle tylko nie zacząć się ruszać. Tej wiosny miałam okazję poznać sport, który zachwycił mnie swą prostotą i skutecznością. Sport, któremu poświęcić się mogą na równych prawach dwudziesto, czerdziesto czy sześćdziesięciolatkowie. Tym sportem mianowicie jest slow - jogging (czyt. sloł dżoging). Opowiedziała mi o nim Pani Ania Sierpowska, która zajmuje się upowszechnianiem idei slow-joggingu w Polsce. W pierwszej chwili pomyślałam - nie, to nie dla seniorów. Bieganie? Przy bolących często kolanach? Zmęczonym kręgosłupie? Jednak po rozmowie z Panią Anią i późniejszym spotkaniu z profesorem Hiroaki Tanaką - twórcą slow-joggingu i dyrektorem Instytutu Fizjologii Sportu Fukuoka w Japonii, moje wątpliwości zaczęły zmieniać się w coraz żywsze zainteresowanie i obecnie - głębokie przekonanie co do słuszności uprawiania tej sportowej dyscypliny. Slow - jogging można przyrównać do znanego nam wszystkim joggingu, ale w bardzo spokojnym tempie. Chwilami przypomina on drobienie w miejscu maleńkimi kroczkami. Różni się jednak od klasycznego biegu czy chodu przede wszystkim sposobem stawiania stóp. Wykorzystujemy bowiem śródstopie na którym lądujemy miękko i łagodnie podczas treningu. Wytycznych nie jest wiele. To raptem tylko pięć podstawowych zasad - trzymać tempo pozwalające na swobodną konwersację, lądować na śródstopiu, pilnować odpowiedniej postawy sylwetki, nie zapominać o naturalnym, spokojnym oddechu i starać się ćwiczyć 30-60 minut dziennie. To co jest ogromną zaletą slow - joggingu to fakt, że do ćwiczeń nie musimy zaopatrzyć się w drogi sprzęt czy akcesoria, nie musimy ich wozić z sobą, szukać odpowiednich miejsc na trening. Wystarczą nam wygodne buty, uśmiech na ustach i odrobina chęci, by spróbować czegoś nowego i zrobić prezent własnej kondycji i własnemu organizmowi. Przyznam, że sama jeszcze poznaję arkana tego sportu i gorąco zapraszam wszystkich zainteresowanych do zaglądania na stronę internetową www.slowjogging.pl. Tam można znaleźć filmy instruktażowe, dokładne opisy techniki i również informacje o bezpłatnych treningach, które prowadzone są na terenie całej Polski. Jestem głęboko przekonana, że im wcześniej zaczniemy myśleć o profilaktyce starości, im wcześniej zaczniemy zdawać sobie sprawę z tego jak ważny w niej jest ruch - tym lepsze i bardziej przyjazne dla nas samych, będą te nasze „oszronione” lata! Jolanta Kwaśniewska\nDrodzy poznańscy Seniorzy!\ni społeczne, cykliczne i o charakterze incydentalnym. Przypomniała zapomnianych artystów, postaci ze świata kultury, promowała zjawiska niszowe i niekomercyjne. Dbała o środowiska wykluczone z uczestnictwa w kulturze. Formy działalności to m.in. organizowane wspólnie z Polskim Towarzystwem Artystów, Autorów, Animatorów Kultury PTAAAK cykliczne spotkania artystyczne w Gnieździe Ptaka. W tym cyklu odbyło się 49 spotkań w różnych miejscach i o różnym charakterze. Były to koncerty poznańskich bardów i rockmanów, wieczory poetyckie, prezentacje ﬁlmów dokumentalnych, wieczorki monograﬁczne poświęcone między innymi Annie German, Czesławowi Niemenowi, Romanowi Wilhelmiemu, Krzysztofowi Klenczonowi, Andrzejowi Sobczakowi, Stefanowi Stuligroszowi. Dominik Księski prezentował twórczość Włodzimierza Wysockiego. Odbyły się także spotkania z aktorami: Andrzejem Lajborkiem, Aleksandrem Olo Gołębiowskim, Andrzejem Pieczyńskim, a także pokazy ﬁlmów laureatów festiwalu Wyścig Jaszczurów. Miejska Rada Seniorów wystąpiła także w obronie artystów dyskryminowanych czy szykanowanych. Najbardziej spektakularną akcją była obrona grajka ulicznego Tadeusza Lisa ukaranego mandatem za swoją działalność. Cenną inicjatywą była również „Grająca szafa”, czyli pokazanie seniorom, w jaki sposób mogą korzystać z internetu i słuchać muzyki swojej młodości. Ten pomysł godził trzy wartości: artystyczno-kulturalną, walkę z cyfrowym wykluczeniem seniorów oraz ich aktywizację. To mini prezentacja, taka namiastka tego, co już zrobiliśmy i do czego jeszcze, mamy taką nadzieję, przyzwyczaimy poznańskich seniorów poprzez cykliczność działań w sferze kultury.\n10 czerwca, podczas kolejnej Sesji Rady Miasta, jej przewodniczący Grzegorz Ganowicz umożliwił przedstawienie aktualności z działań Miejskiej Rady Seniorów (MRS). Był to czas na uwrażliwienie radnych miejskich na działania senioralne oraz wyartykułowanie, że seniorzy istnieją w przestrzeni naszego miasta. Jako "właściciel" biletu wizytowego z napisem - Człowiek mediów, przyjaciel artystów, opowiedziałem krótko o dwóch zagadnieniach. Poznańskim seniorom przybyło kolejne miejsce spotkań, tym razem w wirtualnej przestrzeni. Miejska Rada Seniorów od dwóch miesięcy posiada swoją stronę internetową www.mrs.poznan.pl. Ruszyła dzięki wsparciu prywatnego sponsora pozyskanego przez radną Marię Nowicką. Pozwoliło to na skorzystanie z usług informatyka, a także na zakup domeny i usługi hostingowej. Opracowaniem struktury i wypełnieniem jej treścią, zajęła się głównie grupa członków MRS. Strona składa się z siedmiu części. Najbogatsza w treści, choć na pierwszy rzut oka niepozorna, ukrywa się pod głównym menu. Następny tzw. slajder - pokazuje zdjęcia charakteryzujące proﬁl strony. Strona internetowa tworzy nowy kanał informacji, stając się zarazem miejscem taniej i efektywnej komunikacji ze 126 tysięcznym środowiskiem seniorów w Poznaniu. Członkowie rady liczą, że wyzwoli ona nowe inspiracje, przełoży się na większą efektywność ich pracy, a także większą trafność podejmowanych problemów i spraw. W swej działalności Miejska Rada Seniorów, postawiła sobie również za cel wypełnianie luki w ofercie kulturalnej Poznania, stąd wykazywała ożywioną działalność społeczno-kulturalną w różnych formach, inicjując i współorganizując rozmaite wydarzenia artystyczne\nZapewnia całodobową opiekę lekarską oraz pielęgniarską osobom niepełnosprawnym, przewlekle chorym i w podeszłym wieku.\nmiłą rodzinną atmosferę, pełne wyżywienie z uwzględnieniem wymogów dietetycznych, zajęcia teraupetyczne i kulturalno-oświatowe, pięknie zagospodarowany ogródek, wypoczynek w otoczeniu kwiatów i krzewów.\nKrzysztof Wodniczak Przewodniczący Miejska Rada Seniorów\nOPIEKA W DOMU DLA OSÓB STARSZYCH Wsparcie w codziennych czynnościach życiowych Pielęgnacja, higiena i toaleta ciała Aktywizacja społeczna, podtrzymywanie indywidualnych zainteresowań, kontaktów z rodziną i sąsiadami Utrzymanie czystości w mieszkaniu, domu Firma Gwarant-Tomczyk sp.j. Tel. 61 662 64 36 kom. 501 222 079\nul. Podgórna 16, 62-040 Puszczykowo\nPoznań, ul. Grunwaldzka 21/ pokój 210\nZakres opieki dostosujemy do Państwa indywidualnych potrzeb\ntel.: 61 81 33 179 kom.: 668 664 641\nrzepakowy z Góry Św. Wawrzyńca\nNaturalnie tłoczony na zimno\n• do stosowania na zimno do sałatek oraz do smażenia • posiada najlepszy możliwy stosunek kwasów Omega 6 do Omega 3 (2:1) • obniża poziom złego cholesterolu, chroni serce, poprawia pracę mózgu, wzbogaca dietę • nadaje potrawom niepowtarzalny smak\nPRS Lech Rutkowski Kołdus 16 86-200 Chełmno tel. 725 920 909\nLista sklepów, w których można kupić olej rzepakowy na str. 32\nrejestracja telefoniczna bez płatne\n728 994 913 61 851 82 74\n•\tbezpłatne porady protetyków słuchu •\tsprzedaż baterii i akcesoriów do aparatów słuchowych •\tserwis i konserwacja aparatów słuchowych\nnasze oddziały: » »\nstrona internetowa Miejkiej Rady Seniorów w Poznaniu www.mrs.poznan.pl R\nPoznań, ul. Kórnicka 24 Poznań, os. Przyjaźni 133 Przychodnia "Zdrowie", I p., pok.109, Poznań, ul. Dojazd 34, Szpital MSW, I p., pok.111,\nZezwolenie Wojewody Dolnośląskiego Nr. PS- KNPS 9423.8.2014 Oferujemy pobyty krótko i długoterminowe. Zapewniamy zamieszkanie w pokojach: 1, 2, 3 - osobowych oraz apartamentach dwupokojowych. W każdy pokoju jest łazienka i balkon. Pokoje wyposażone są dodatkowo w telewizor, radio, telefon oraz internet. Zapewniamy:\n• posługę duszpasterską /wedle potrzeb\nSerdecznie zapraszamy tel. 669 595 666 tel. 74 866 11 83 www.rezydencjarydz.pl\nRadosna Jesień w Puszczykowie pod Poznaniem\ndom opieki w Kudowie-Zdrój\n• 4 posiłki dziennie • rehabilitację • terapię zajęciową • opiekę lekarską i pielęgniarską • programy kulturalno-oświatowe\nPrzeźmierowo, ul. Rynkowa 63, "MED - LUX", I p., pok. 43 Luboń, ul. Żeromskiego 1, "MED - LUX" Gniezno, ul. Barciszewskiego 12 Skoki, ul. Ciastowicza 12\nRezydencja Rydz to prywatny dom opieki położony w dzielnicy Nowy Zdrój w uzdrowisku Kudowa-Zdrój. Zalety tego urokliwego miejsca to uzdrowiskowy mikroklimat oraz takie udogodnienia jak ogród z bezpośrednim wejściem do lasu, taras oraz bliskość Parku Zdrojowego. Rezydencja Rydz to także dom dostosowany do potrzeb osób starszych, schorowanych oraz niepełnosprawnych. Wyposażona jest w windę, podjazdy, uchwyty oraz monitoring, który zwiększa bezpieczeństwo jej mieszkańców. Rezydencja wraz z bezpośrednim otoczeniem to doskonałe miejsce do odpoczynku, rekonwalescencji, ale także spotkań towarzyskich.\nZAPEWNIAMY: • całodobową opiekę wykwaliﬁkowanego personelu, • opiekę lekarza rodzinnego i lekarzy specjalistów, • rehabilitację, • pranie odzieży, • pokoje 2-osobowe, z łazienkami • pełne wyżywienie – z uwzględnieniem diety wg zaleceń lekarza • tereny spacerowe (ogród, park), • korzystanie z opieki duszpasterskiej, • organizację czasu wolnego realizowanego poprzez programy kulturalno oświatowe • usługi fryzjersko-kosmetyczne\nDom Opieki Radosna Jesień ul. Zalesie 6 62-040 Puszczykowo tel. 61/ 819 38 62 radosnajesien@domyopieki.pl tel. kom.: 697 528 113 Zachowaj ten kontakt na przyszłość lub przekaż osobie, która opiekuje się bliskim wymagającym stałej opieki i może potrzebować wsparcia.\nDom Opieki Radosna Jesień prowadzi działalność na podstawie decyzji Wojewody Wielkopolskiego z dnia 13.12.2005 oraz wpisu do rejestru placówek zapewniających całodobową opiekę osobom niepełnosprawnym, przewlekle chorym lub osobom w podeszłym wieku pod pozycją 2. Opieka również dla osób niemieckojęzycznych\nUstawa o rodzinnych\nogrodach działkowych pytania i odpowiedzi\nNa początku tego roku weszła w życie znowelizowana ustawa o rodzinnych ogrodach działkowych. Wiemy, że wśród naszych czytelników jest wielu działkowców, dlatego postanowiliśmy zamieścić na łamach „Czerwonego Portfelika Senior” cykl, w którym znajdą się odpowiedzi na najczęstsze pytania związane z nowymi przepisami. Kłopotliwe kwestie dotyczące ustawy wyjaśni pan Zdzisław Śliwa, prezes OZ PZD.\nałam o nią przez wiele lat. Mam przepiękną działkę, db tam spotykać i wypoczyCała nasza rodzina lubi się k mam mniej sił, by się tym ro na ku ro z ja ak dn Je ć. wa chcę, by moja dotychczaso wszystkim zajmować... Nie , a działka przeszła w ręce wa praca poszła na marne przenieść prawa do działki kogoś obcego. Czy mogę można to formalnie jak – k ta śli Je ę? zk uc wn na moją załatwić? Alina uczka musi być sy dają taką możliwość. Wn ium – w przeZdzisław Śliwa: Tak, przepi ter kry ze ejs stawowe i najważni pod to ią, etn nol peł bą oso eniesienie praw ura nie będzie możliwa. Prz ciwnym wypadku cała proced mie pisemnej. Wymagane jest również w for eniu praw nie do działki musi odbyć się pisów. Umowa o przeniesi pod e eni rdz wie pot rdzenia przez notarialne wie zat ga ma po podpisaniu, wy u raz od ie życ w zi hod wc ić się w tej sprawie . Wnuczka powinna zwróc stowarzyszenie ogrodowe dwóch miesięcy zarząd musi podjąć w ciągu do zarządu ROD. Decyzję a praw do działeni esi wierdzenie przeni zat o ku ios wn a ani zym otr od dnia a wejdzie w życie dotrzyma, wówczas umow nie u min ter o teg li Jeś ki. owy, jeśli istnieją prawo nie zatwierdzić um automatycznie. Zarząd ma zamiar wykorzynp. wykorzystuje lub ma mowa również dowody na to, że wnuczka Od . em dny z regulamin zgo nie sób spo w ę ałk dzi stywać ści. Wnuczka ma ny – pod rygorem nieważno em pis ter rak cha ć mie si mu uje, czy odmowa yzję do sądu, który zdecyd prawo zaskarżyć taką dec działki na rzecz o przekazywanie praw do sza to małżobyła zasadna. Jeśli chodzi bliż naj ba mnijmy, że oso ypo prz (a kie blis niż ych osób inn samej linii lub stopzeństwo, powinowaty w tej rod y, ępn zst ny, tęp ws , nek oraz jej małżonek), stosunku przysposobienia niu, osoba pozostająca w D ma prawo wskayzji odmownej zarząd RO wówczas w przypadku dec ejęcia działki. zać innego kandydata do prz\nZapamiętaj: •\tOsoba, na którą chcemy przenieść prawo do działki, musi być pełnoletnia. •\tNależy sporządzić umowę pisemną opatrzoną podpisami poświadczonymi notarialnie. •\tUmowa musi zostać zatwierdzona przez stowarzyszenie ogrodowe.\nnowił mojej altany gane2k, by sta do ć wa do bu do m łby cia Ch hni. Altana ma 33 m powierzc osłonę od wiatru i deszczu. alna powierzchnia altany ym ks ma że ą, wi no sta y Przepis jenacza, że powierzchnia mo oz to y Cz . kw m 35 si no wy 2 jwyżej 2 m ? go ganku może wynosić na Jerzy altany może stanowią, że powierzchnia sy epi prz we No a: Śliw Zdzisław tny dla działkowm kw. Jest to przepis korzys ynie na altany 35 lnie ma ksy ma ić nos wy jed pory mogli pozwolić sobie ców z miasta, gdyż do tej przekraczać 5 m. że mo nie ny alta ość . Wysok o powierzchni do 25 m kw ej definicji altany yjn cyz altany? Brak pre ię chn ierz pow w się cza Co wli po przeanalizowaego obiektu dokonuje się dan ji kac alifi kw że ia, aw spr na to wszystkie i. Zwykle uznaje się, że alta wliczając w to niu jego gabarytów i funkcj – e pomieszczenia na działc ony, wówczas zadaszone z każdej strony asz zad li ganek będzie Jeś itp. ki ow sch iki, adz skł ny większej niż wszelkie chnię altany. Budowanie alta ierz pow w się cza wli ż nie rów . Ustawa nakłada owlana i łamanie przepisów owlanego każ35 m kw to samowola bud bud zgłoszenia do nadzoru potwierdzone na zarząd ROD obowiązek ie tan zos uszenie prawa nar li Jeś . dku ypa prz o ieg dego tak rzyszenie ogrodopublicznej, wówczas stowa cji tra inis adm an org ez prz awy działkowej. powiedzenia umowy dzierż we zyskuje podstawę do wy\nZapamiętaj: •\tDopuszczalna powierzchnia zabudowy altany wynosi 35 m2, a maksymalna wysokość to 5 m. •\tJeśli altana jest większa lub wyższa, wówczas stowarzyszenie ogrodowe ma podstawę, by wypowiedzieć umowę dzierżawy działkowej. •\tZa altanę, której wymiary nie są zgodne z przepisami, działkowiec nie otrzyma wynagrodzenia.\ntel. 94 35 234 50 e-mail: hotel@nadparseta.pl www.nadparseta.pl 78-100 Kołobrzeg, ul. Szpitalna 7\nIdealny dla osób pragnących odpocząć i zadbać o swoje zdrowie… Cena w poszczególnych okresach w roku 2014 04.10 - 01.11\n14.06 - 13.09\nPakiet dla 2 os. w pok. 2-os Pakiet dla 2 os. w apartamencie Pakiet dla 1 os. w pok. 1-os\n1769 zł 1999 zł 2359 zł 2119 zł 2399 zł 2829 zł 1149 zł 1299 zł 1529 zł Każda kolejna doba -20% od cen z cennika; Przedłużenie pakietu o kolejny tydzień: -20% od ceny pakietu\nPakiet obejmuje (świadczenia dla każdej z osób dorosłych) :\ntam czasu, więc zdążyłem się Spędzam na działce dużo Słyszałem, że zgodnie ić. dz zą ur o tow or mf ko em już całki gaśnie moje prawo do dział wy y gd i, am pis ze pr mi wy z no grodzenia za niektóre urzą ki, mogę nie otrzymać wyna żyłem. Czy to prawda? sa po wy ją re któ w ty, iek dzenia i ob stko z własnej kieszeni! zy ws to za em cił pła za ż Przecie Tadeusz sowego przebysłużyć do wypoczynku i cza ją ma i iałk Dz a: Śliw ław Zdzis rowania są rygoryulujące kwestie zagospoda wania, dlatego przepisy reg nic działki może się jakich odległościach od gra styczne. Określają co i w nie może być wykoałce nie wolno się osiedlać, znajdować. I tak np. na dzi lub innej działalnozej arc ałalności gospod dzi nia dze wa pro do na wa rzysty sposób sprzeczny awca korzysta z działki w ści zarobkowej. Jeżeli dzierż owę, a w razie wymoże wypowiedzieć mu um z przepisami, zarząd ROD oczekiwać wynaże ałki – osoba taka nie mo i. gaśnięcia jego prawa do dzi sam epi prz z enia niezgodne grodzenia za obiekty i urządz\n• Działkowiec może wyposażyć działkę jedynie w takie obiekty i urządzenia, które będą zgodne z regulaminem ROD i z ustawą. • Jeśli działkowiec złamie przepisy, to w razie wygaśnięcia jego prawa do działki nie może oczekiwać wynagrodzenia za obiekty i urządzenia niezgodne z prawem. • Za wykorzystywanie działki niezgodnie z przepisami zarząd ROD ma prawo wypowiedzieć umowę dzierżawy działkowej.\nW następnym odcinku naszego cyklu odpowiemy na pytania dotyczące opłat ogrodowych i wynagrodzenia za własność działkowca. EK\n7 noclegów 3 posiłki dziennie: śniadania i kolacje w formie bufetu oraz serwowane obiady Live cooking codziennie przy śniadaniu 1 x wstępna konsultacja lekarska 15 zabiegów kuracyjnych w tym dwa masaże kręgosłupa 1 x badanie krwi i cukru 1 x odprężający seans w grocie solnej\n1 x słodkie popołudnie z kawą i ciastem w restauracji Bezpłatny bus hotelowy Korzystanie ze strefy relaksu: basen, Wstęp na wieczorki taneczne Monitorowany parking przy obiekcie Bezpłatny dostęp do Internetu na terenie całego obiektu.\nul. Mickiewicza 9a, 60-833 Poznań 28.06. Zajęcia z jogi w ramach akcji „Aktywności na Wolności” odbywających się w trakcie Malta Festival Poznań 2014. Udział bezpłatny. Termin joga ma wiele znaczeń, ale dwa spośród nich oddają najpełniej istotę tego systemu: ujarzmienie i zjednoczenie. Spotkajmy się, by w wielkim gronie kontynuować pracę nad naszym ciałem i duchem. Ubiegłoroczny sukces jogi na placu Wolności był fantastycznym przykładem narodzin energetyczno-społecznej więzi, prowadząca: Ula Wilczyńska-Kalak. UWAGA: Maty do jogi uczestnicy i uczestniczki zapewniają sobie we własnym zakresie. Stowarzyszenie Na wspak zaprasza na bezpłatne zajęcia z cyklu Pro Seniorum. Projekt potrwa do grudnia 2014. Miejsce: Centrum Bukowska, ul. Bukowska 27/29. Zapisy: 609 560 142. 30.06. godz. 14.30 „Żywienie w patologicznym starzeniu czyli jak się odżywiać w obliczu chorób przewlekłych” - spotkanie z dietetyczką, podczas którego dowiecie się o zaleceniach dietetycznych dla osób starszych z nadciśnieniem tętniczym, miażdżycą i chorobą niedokrwienną serca, ze zdiagnozowaną osteoporozą oraz ze zdiagnozowaną cukrzycą typu 2. 8.07 godz. 10.00 Indywidualne konsultacje psychologiczne, godz. 11.30 Trening pamięci i umysłu „Zabawowy trening głowy”, czyli ćwiczenia usprawniające pamięć i koncentrację uwagi. godz. 16.30 i 18.15 Grupa wsparcia dla opiekunów osób starszych. 10.07 godz. 10.00 „Mocne słowa”– o wpływie myśli i słów na samopoczucie oraz działanie (warsztat ogólnorozwojowy), godz. 16.00 - Konsultacje prawne i pracownika socjalnego. 15.07, godz. 10.00 „Duch i ciało jedna całość” – sztuka relaksacji, jak ją stosować i jakie można czerpać z niej korzyści. 22.07. godz. 10.00 „Doceń siebie” – warsztat ogólnorozwojowy o tym, jak podnieść swoją wartość, być lepszym dla siebie. 12.08. godz. 16.30 i 18.15 Grupa wsparcia dla opiekunów osób starszych. 19.08. godz. 16.30 i 18.15 Grupa wsparcia dla opiekunów osób starszych. 28.08. godz. 10.00 Trening pamięci i umysłu „Zabawowy trening głowy”. godz. 11.30 Indywidualne konsultacje psychologiczne. godz. 16.00 Konsultacje prawne i pracownika socjalnego. Akademia Podróży Wojażer zaprasza. W programie: 26.06. godz. 18.00 Podróżniczy czwartek przy Dąbrowskiego 28a. Indie - kraj pełen różnorodnych kolorów, zapachów i dźwięków. Prelekcję z pokazem zdjęć poprowadzi Zofia Gącarzewicz. Zapisy: ul. Dąbrowskiego 28a, tel. 61 662 84 03; 4-6.07. Wyjazd do Krakowa, zwiedzanie najważniejszych miejsc oraz wspaniały festiwal kultury żydowskiej. 19.07. Jednodniowy wyjazd na spacer do Parku Narodowego Ujście Warty oraz do rezerwatu przyrody po stronie niemieckiej: Chorin z zespołem klasztornym cystersów i Niedorfinow z podnośnią statków, także rejs statkiem. 26.07. Sobotni spacer po Poznaniu z przewodnikiem: Śródka z najnowszą atrakcją Bramą Poznania oraz Jezioro Maltańskie. Początek godz.11.00. 30.07. Na zakończenie miesiąca wakacyjny wyjazd 5-dniowy: Beskid Śląski i Żywiecki - bez pośpiechu, spacerowo i rekreacyjnie. Bliższe informacje w biurze przy ul. Dąbrowskiego 28a, tel. 61 662 84 03, na stronie internetowej www.akademiawojazer.pl. Na wszystkie przedstawione propozycje obowiązują zapisy. Stowarzyszenie mali bracia Ubogich zaprasza osoby powyżej 50. roku życia chcące zostać wolontariuszem na cykl warsztatów i spotkań informacyjno-edukacyjnych. W programie m.in. spotkania dotyczące wypalenia zawodowego w pracy wolontariusza, roli wolontariusza w opiece geriatrycznej, sytuacji trudnych w pracy wolontariusza, podstaw komunikacji i asertywności. Warsztaty odbywać się będą raz w miesiącu. Liczba miejsc ograniczona. Zapisy tel.: 508 143 118. Miejsce: Stowarzyszenie mali bracia Ubogich, ul. Dąbrowskiego 18 Niedziela na Zamku w CK Zamek 29.06. Niedziela na zamku to dzień bez biletów – na wszystkie wystawy\ntel./fax: 61 857 21 11\tte. 61 842 35 09 e-mail: centrum@centrumis.pl\twww.centrumis.pl\nwstęp jest wolny, a ekspozycje zwiedzać można w godzinach 11.00-19.00. Wykład poświęcony historii Zamku, godzina 11.15, Hol Balkonowy. Wstęp wolny. Zwiedzanie Zamku z przewodnikiem, godz. 12.00. Hol Wielki. Wstęp wolny. Teatr Nowy zaprasza na spektakle - program na lipiec. W czerwcu i lipcu bilety na spektakle Teatru Nowego mają obniżone ceny. Warto skorzystać! 27, 28, 29.06. godz. 19.00, GORĄCZKA CZERWCOWEJ NOCY, Duża Scena 1, 2, 3.07. godz. 19.30 DOM LALKI, Scena Nowa. Ceny biletów w czerwcu i lipcu: 30 zł bilet normalny, 20 zł bilet ulgowy. Teatr Nowy, ul. Dąbrowskiego 5, 60-838 Poznań, 61 848 48 85. Nowy klub seniora w centrum miasta! Miło nam poinformować, że „Na 3 pięterku” - miejscu dla osób dojrzałych i seniorów powstał klub seniora „CENTRUM”. Szczegółowych informacji udziela Gertruda Waraczewska, tel. 506 041 691. Spotkania odbywają się w każdą środę w godz. 11.00-14.00 przy ul. Św. Marcin 58/64 (drugi wieżowiec od ul. Gwarnej), piętro III (windy). Porady psychologiczne w Stowarzyszeniu Medycyna Polska. Stowarzyszenie Medycyna Polska organizuje na 3 piętrze w miejscu specjalnie zarezerwowanym dla seniorów bezpłatne konsultacje psychoterapeutyczne. Miejsce: Stowarzyszenie Medycyna Polska (III piętro), wejście przez Centermed (ul. Św. Marcin 58/64). Wystarczy zadzwonić lub przyjść i zarezerwować termin. Porady udzielane są osobom dojrzałym, seniorom i ich rodzinom w każdą środę w godz. 11.00-14.00. Konieczna wcześniejsza rezerwacja terminu tel. 606 314 037. Porady przeznaczone są dla osób, które czują się samotne, potrzebują wsparcia w trudnej sytuacji, cierpią z powodu konfliktów rodzinnych. Psychoterapia jest prowadzona przez p. Marcelę Kościańczuk, która jest psychoterapeutką w trakcie szkolenia w nurcie integratywnym, w Polskim Stowarzyszeniu Rozwoju Psychoterapii. Pani Marcela Kościańczuk jest także dyplomowaną arteterapeutką. Pracowała z młodymi pacjentami szpitala im. Karola Jonschera w Poznaniu, pomagając im znosić trudy choroby poprzez pracę terapeutyczną z baśniami. Ma także doświadczenie w prowadzeniu terapii rodzinnej i indywidualnej w sytuacji konfliktów rodzinnych, borykania się z niepełnosprawnością i społecznym odrzuceniem. Już od października rusza Akademia zdrowego, bezpiecznego i aktywnego starzenia się organizowana przez Stowarzyszenie Medycyna Polska Oddział Poznań oraz Stowarzyszenie Wzajemnej Pomocy Flandria Poznań. W ramach „Akademii zdrowego, bezpiecznego i aktywnego starzenia się” zaplanowano zorganizowanie zajęć w formie Uniwersytetu Trzeciego Wieku w Poznaniu, w podziale na dwie edycje: I semestr: 1 października 2014 r. - 13 lutego 2015 r., II semestr: 16 lutego 2015 r. - 30 czerwca 2015 r. W programie m.in. wykłady, zdrowotne konsultacje indywidualne z lekarzami różnych specjalizacji w obszarach: farmakologia; choroby układu moczowego; choroby serca; konsultacje ortopedyczne; konsultacje psychologiczne; choroby otępienne; cukrzyca; okulista - badanie wzroku i poradnictwo; słuch - badanie i poradnictwo; warsztaty w obszarach: zdrowie, bezpieczeństwo i aktywizacja oraz badania. Rekrutacja na semestr zimowy rusza już 7 lipca 2014 r. Zgłoszenia: ul. Św. Marcin 58/64 (drugi wieżowiec od ul. Gwarnej), piętro III (dostępne windy), poniedziałek, czwartek, piątek - 9.00-13.00, tel. 664 999 886. Ostateczna lista zajęć oraz opłat ustalona zostanie do 1.07.2014. Informacje będzie można znaleźć na stronach: www.poznan.flandria.pl, www.stronadlaseniora.pl, www.centerumis.pl oraz w siedzibie obu stowarzyszeń ul. Św. Marcin 58/64 i w siedzibie Centrum Inicjatyw Senioralnych, ul. Mickiewicza 9a.\ndieta dr Dąbrowskiej Zapraszamy Państwa do podjęcia próby oczyszczenia organizmu za pomocą diety owocowo-warzywnej wg Dr Dąbrowskiej, której turnusy odbywają się w Anapausis ośrodku nad jeziorem. Podstawowym wskazaniem do diety warzywno – owocowej jest promocja zdrowia, czyli stosowanie diety u ludzi zdrowych celem wzmocnienia zdrowia, oczyszczenia z toksyn, zwiększenia energii, poprawy snu, odmłodzenia, organizmu, poprawy pamięci, kojarzenia, wyciszenia, większej duchowości, radości itp. Badania naukowe udowodniły, że diety restrykcyjne kalorycznie są skuteczną metodą wydłużania życia, zapobiegania powstawaniu nowotworów i innych chorób cywilizacyjnych.\nSmacznie czy zdrowo? A może smacznie, czyli zdrowo? O tym, jak wielki wpływ na nasze zdrowie i samopoczucie ma to, co jemy, nie trzeba nikogo przekonywać. Niejednokrotnie jednak wydaje nam się, że wybór opcji „zdrowo” będzie oznaczał rezygnację z rozkoszy podniebienia. Nic bardziej mylnego! Już 17 września rozpocznie się kampania informacyjna „We love eating! rozsmakuj się w zdrowiu”. Kampania pod patronatem Komisji Europejskiej będzie prowadzona w siedmiu miastach partnerskich Europy. W każdym z nich anglojęzyczna część nazwy projektu „We love eating” (czyt. łi low iting, czyli „kochamy jeść”) połączona jest z hasłem towarzyszącym w języku narodowym. Skierowana jest głównie do rodziców z dziećmi, kobiet w ciąży oraz osób po 60. roku życia. Statystyki są alarmujące: sześć z siedmiu głównych czynników ryzyka przedwczesnej śmierci w Europie jest związanych ze złym stylem życia – niewłaściwym odżywianiem się i brakiem aktywności fizycznej. Kampania ma za zadanie promować zdrowy styl odżywiania się wśród społeczności lokalnych. Jednak to, co warto jeść, nie będzie jedynym tematem „We love eating! Rozsmakuj się w zdrowiu”. Organizatorzy podpowiedzą również jak, gdzie i z kim jeść, by zmienić nasz stosunek do jedzenia oraz by zamiast przyswajania substancji odżywczych, liczenia kalorii i zwykłego zaspokajania głodu – pojawiła się w nas chęć do wspólnego biesiadowania, delektowania się jedzeniem, radość z przygotowywania i smakowania zdrowych, atrakcyjnie przyrządzonych i podanych posiłków. Uczta na Zamku Inauguracja kampanii, czyli Uczta na Zamku odbędzie się 17 września w godzinach 9.30 – 13.00. Planowane są warsztaty i pokazy kulinarne w wykonaniu znanego kuchmistrza. Oprócz tego pojawią się stragany z lokalnymi produktami oraz punkty informacyjne, w których będzie można zasięgnąć porad u dietetyków i pogłębić swoją wiedzę na temat zdrowego stylu życia. W okolicach Zamku czekać będą rozmaite atrakcje dla miłośników sportu: joga, tai-chi czy tańce.\nRamowy program wydarzeń dostępny będzie już pod koniec czerwca. Szczegołowe informacje: www.centrumis.pl magdalena.szewciow@centrumi s.pl maria.sitarska@centrumis.pl\nTurnusy Dwutygodniowe 24.08 - 07.09 1580 zł/osoba 12.10 - 26.10 1580 zł/osoba\nTurnusy odbywają się od niedzieli do niedzieli, istnieje możliwość wzięcia udziału w 7 dniowym cyklu, również zaczynającym się w niedzielę, w ramach powyższych terminów w cenie: 860 zł/osoba.\nOśrodek ANAPAUSIS, Gryżyna 51, 66-630 Bytnica tel. 68 391 50 94 tel. kom. 660 533 909 mail: biuro@anapausis.pl www.anapausis.pl\nKraków zaprasza Seniorów wg Badań ruchu turystycznego w Krakowie głównym celem przyjazdu gości w wieku 59 + jest zwiedzanie zabytków 32%, cel religijny 18% oraz wypoczynek 15%, a za największe atrakcje turystyczne uznali kramy w Sukiennicach 77%, Kopalnię Soli w Wieliczce 36% oraz Podziemia Rynku 34%.\nCóż to takiego? Jak czytamy na stronie internetowej Muzeum www.podziemiarynku.com "Zaplanowane na 6 miesięcy badania archeologiczne wschodniej strony krakowskiego Rynku Głównego rozpoczęły się latem 2005 roku, jednak skala i ranga odkryć sprawiły, że prace trwały 5 lat. (...) Podziemia Rynku krakowskiego to podróż w przeszłość, ożywioną po wiekach przez archeologów. To rezerwat z nienaruszonymi w wielu miejscach reliktami konstrukcji, obiektów i architektury, to kamienne drogi z koleinami wyżłobionymi przez koła wozów transportujących towary w czasach króla Władysława Łokietka; to najstarsze murowane budowle handlowe Krakowa; ozdoby, monety i różnorakie przedmioty zagubione lub celowo pozostawione przez odwiedzających to miejsce w dawnych czasach.” Ale jest to zarazem miejsce, którego klimat buduje także współczesna technika, proponująca nową, inną płaszczyznę spotkań z historią i zabytkami. Rezerwacja biletów: ul. Rynek Główny 1, Kraków, tel. 12/426 50 60, e-mail: info@mhk.pl\nw Krakowie to spotkania w formie wykładów dla wszystkich ciekawych świata, historii i interesujących informacji dotyczących Krakowa i zbiorów Muzeum Historycznego Krakowa, najstarszego polskiego muzeum założonego w 1899 r. Spotkania odbywają się raz w miesiącu,\nw środę o godz. 17.00. Ostatni wykład pt. "Zielony pierścień Krakowa, czyli opowieści z plantacyjnej promenady"wygłosiła Elżbieta Lang. Warto pomyśleć, aby wypad do Krakowa zgrać z okazją do uczestniczenia w wykładzie. Polecamy. Wstęp na spotkania jest bezpłatny. Więcej informacji można uzyskać w Centrum Obsługi Zwiedzających, codziennie od 10.00 do 19.00, Rynek Główny 1, tel. 12 426 50 60, info@mhk.pl.\nPapaBUS-em do Centrum Jana Pawła II. Od czerwca 2014 kursuje do Centrum Jana Pawła II "Nie lękajcie się!" PapaBUS. Odjazd spod Kurii przy ul. Franciszkańskiej. Bus ma przystanek przy Sanktuarium Bożego Miłosierdzia i kończy trasę przy Sanktuarium św. Jana Pawła II. Polecamy. Kursuje codziennie od godz. 9:00 do 18:00. Informacja: tel. 604 137 090\nCzy wiesz, ze Mobilne Muzeum Jana Pawła II jest usytuowane\nKompleksowa organizacja pobytu grup turystycznych w Krakowie\nw 18-metrowym pojeździe o wysokości 4 metrów, wadze przekraczającej 18 ton i powierzchni wystawienniczej 62 m2 i może udostępnić większej liczbie osób osobiste pamiątki po Ojcu Świętym wraz ze zdjęciami i filmami o Jego życiu. Do elementów ekspozycji należą m.in.: brewiarz, którego używał do codziennej modlitwy, pióro, różaniec, na którym się modlił, buty, narty, krzyż pektoralny, sutanna, piuska papieska oraz zegar z prywatnej rezydencji w Castel Gandolfo. Mobilne Muzeum można wynająć i zaprosić do swojego miasta. Więcej informacji tel. 12 429 64 71. R\nSENIOR JAKO KONSUMENT USŁUG FINANSOWYCH – PRAWA, OBOWIĄZKI I OCHRONA.\nDrodzy Seniorzy, czy wiecie, że jesteście wymarzonymi klientami instytucji ﬁnansowych? Wszystko dzięki Waszej lojalności, rzetelnemu podejściu do zobowiązań, uregulowanym, stałym i pewnym dochodom oraz życiowej stabilności. Podsuwane Wam nieustannie oferty i proponowane usługi mogą przyczynić się do poprawy Waszej sytuacji ekonomicznej, ale i poważnie zaszkodzić domowemu budżetowi. Dokonanie właściwego wyboru jest możliwe jedynie wówczas, gdy dysponuje się odpowiednią wiedzą z zakresu prawa i bankowości. Niestety, poziom tej wiedzy jest w naszym kraju stosunkowo niski, co skutkuje brakiem swobody w korzystaniu z usług ﬁnansowych oraz postrzeganiem relacji z instytucjami ﬁnansowymi jako tych, gdzie konsument stanowi słabsze ogniwo. Powszechnym mechanizmem jest niekorzystanie z usług bankowych (a tym samym dobrowolna rezygnacja z potencjalnych korzyści) z obawy przed popełnieniem kosztownego błędu. Informacje o wszystkich tych problemach napływały do nas ze środowiska senioralnego, a swoje potwierdzenie znalazły w diagnozie, która poprzedziła cykl artykułów. W przypadku seniorów, grupy która coraz częściej jest narażona na oszustwa oraz manipulacje, znajomość reguł rządzących tym rynkiem, swoich praw, ale i obowiązków, nabiera szczególnego znaczenia. Chronić własne interesy, a często dorobek całego życia, można jedynie wówczas, gdy dysponuje się odpowiednią wiedzą. Dlatego wspólnie z naszymi ekspertkami, mec. Joanną Czech-Kulczycką i mec. Katarzyną Jarząb-Gałek, przygotowaliśmy cykl artykułów edukacyjnych. Zawarta w nich wiedza pozwoli Wam w pewniejszy sposób poruszać się w sektorze ﬁnansowym, korzystać z możliwości, które otwiera ten segment przed konsumentami XXI wieku, ale także uchronić się przed nieuczciwymi praktykami. Jak mówi łacińska maksyma: ignorantia iuris nocet, nieznajomość prawa szkodzi. Musimy orientować się w aktualnych przepisach. Dla własnego dobra. Redakcja\nJakie klauzule są niedozwolone – to można sprawdzić na stronie internetowej UOKiK, gdyż rejestr jest jawny (adres strony: http://www.uokik.gov.pl/rejestr_ klauzul_niedozwolonych2.php). Jeśli Pan Zygmunt nie korzysta z Internetu, może zwrócić się do miejskiego lub powiatowego rzecznika konsumentów albo zadzwonić pod numer infolinii konsumenckiej: 800 007 707 (od pn. do pt. od 9.00 do 17.00).\nCO REKLAMA POWINNA...\nReklama ma na celu promowanie określonych produktów lub usług danego przedsiębiorcy i zachęcenie konsumentów do kupna. Żeby robić to prawidłowo powinna przekazywać prawdziwe informacje i spełniać wymogi określone przepisami prawa. Komisja Nadzoru Finansowego postanowiła ustalić zasady reklamowania usług bankowych. Reklama powinna przede wszystkim przekazywać w sposób jasny, jednoznaczny i we właściwym czasie istotne informacje dotyczące usługi. Oczekuje się od niej także, iż będzie zawierać istotne informacje potrzebne konsumentowi do podjęcia decyzji dotyczącej umowy.\nPrzede wszystkim: reklama nie może być sprzeczna z przepisami prawa lub naruszać dobrych obyczajów. Naturalnie reklama nie powinna wprowadzać w błąd i przekazywać nieprawdziwych informacji. Nie wolno także prowadzić „ukrytej” reklamy, która sprawia wrażenie neutralnej informacji, a w rzeczywistości nakłania do nabywania usług lub produktów. A w dalszej części cyklu wskażemy, jakie uprawnienia przysługują konsumentowi, który skuszony reklamą sprzeczną z prawem np. zawarł umowę pożyczki.\nKlauzula niedozwolona to postanowienie umowy, które nie zostało uzgodnione z konsumentem indywidualnie, a kształtuje jego prawa i obowiązki w sposób sprzeczny z dobrymi obyczajami, rażąco naruszając jego interesy. Kodeks cywilny zawiera przepisy, które chronią konsumenta przed stosowaniem klauzul niedozwolonych - klauzule te nie obowiązują konsumenta, który jednak jest związany umową w pozostałym zakresie.\nPodczas wnikliwego czytania umowy Pan Zygmunt znalazł w niej klauzule niedozwolone. Co powinien teraz zrobić – podpisać ją, czy zrezygnować? Jeśli Pan Zygmunt nie zawarł jeszcze umowy, może negocjować z przedsiębiorcą kwestionowane we wzorcu umowy zapisy lub po prostu zrezygnować z podpisywania jej. Gdyby Pan Zygmunt podpisał już umowę zawierającą klauzule niedozwolone, mógłby żądać od przedsiębiorcy pominięcia wszystkich skutków prawnych wynikających z takiej klauzuli. W przypadku braku porozumienia stron, Pan Zygmunt mógłby wystąpić z powództwem do Sądu Ochrony Konkurencji i Konsumentów o uznanie postanowienia umowy za zakazane. Wniesienie pozwu w takiej sprawie jest wolne od opłaty. Jeżeli wspomniany sąd uzna dane postanowienie za klauzulę niedozwoloną, wówczas Prezes UOKiK wpisuje ją do rejestru klauzul niedozwolonych.\nͫ Klauzule wyłączające lub istotnie ograniczające odpowiedzialność względem konsumenta za niewykonanie lub nienależyte wykonanie zobowiązania, np. „Bank nie ponosi odpowiedzialności za ewentualne szkody powstałe w wyniku zaistnienia okoliczności niezależnych od Banku.” ͫ Klauzule uprawniające bank do jednostronnej zmiany umowy bez ważnej przyczyny wskazanej w tej umowie, np. „Bank może jednostronnie dokonać zmiany Regulaminu (…)” lub „Bank zastrzega sobie możliwość zmiany wysokości stawek pobieranych prowizji i opłat w trakcie trwania umowy rachunku bankowego, ogłaszanej poprzez zamieszczenie komunikatów na tablicach ogłoszeń znajdujących się w lokalach Banku.”\nReklamacją jest każde wystąpienie kierowane do instytucji finansowej przez jej klienta, dotyczące zastrzeżeń dotyczących usług lub działalności tejże instytucji. Zasady rozpatrywania reklamacji przez instytucje finansowe zostały uchwalone przez Komisję Nadzoru Finansowego i obowiązują jedynie instytucje przez nią nadzorowane (a więc banki i SKOK-i).\nPani Danuta chciała wyjaśnić kwestię opłaty za kartę, którą zauważyła na wyciągu bankowym. W jej przekonaniu została naliczona niesłusznie. Ponieważ nie była pewna, a nie chciała zostać dodatkowo obciążona za rozpatrzenie reklamacji, zwlekała z pójściem do placówki. Dopiero w rozmowie z córką dowiedziała się, że bank za rozpatrzenie nawet nieuzasadnionej reklamacji nie ma prawa pobrać dodatkowych opłat.\nInstytucja finansowa powinna zapewnić swoim klientom możliwość złożenia reklamacji w formie pisemnej (za pośrednictwem poczty, posłańca, osobiście lub przez pełnomocnika) w każdej swojej jednostce organizacyjnej. Termin złożenia reklamacji nie może być ograniczony przepisami innymi niż przepisy prawa. Rozpatrzenie reklamacji powinno zostać przeprowadzone bezzwłocznie, rzetelnie, wnikliwie i obiektywnie, z poszanowaniem powszechnie obowiązujących przepisów prawa i dobrych obyczajów.\nProjekt „Senior jako konsument usług finansowych – prawa, obowiązki i ochrona.” dofinansowany ze środków Narodowego Banku Polskiego\nOdpowiedź powinna zostać udzielona: ͫͫ w formie pisemnej lub w innej, uzgodnionej z klientem, ͫͫ bez zbędnej zwłoki, nie później niż w terminie do 30 dni od daty otrzymania reklamacji. ͫͫ Uwaga! W przypadku uzasadnionej niemożności udzielenia odpowiedzi w tym terminie, musi zostać wskazany przewidywany termin udzielenia odpowiedzi – nie dłuższy niż 90 dni od otrzymania reklamacji. Treść odpowiedzi powinna zawierać: ͫͫ uzasadnienie faktyczne i prawne, ͫͫ wyczerpującą informację nt. zgłoszonego problemu ze wskazaniem odpowiednich fragmentów umowy oraz stosownych przepisów prawa, ͫͫ wskazanie osoby udzielającej odpowiedzi i jej stanowiska służbowego. W przypadku nieuwzględnienia roszczeń klienta, treść odpowiedzi powinna dodatkowo zawierać pouczenie wskazujące na: ͫͫ możliwość i sposób ewentualnego odwołania się, ͫͫ możliwość skorzystania z mediacji lub sądu polubownego, ͫͫ możliwość wystąpienia z powództwem do sądu powszechnego.\nPrzepisy powszechnie obowiązującego prawa przyznają konsumentom szereg uprawnień, które nie przysługują profesjonalnym uczestnikom rynku. Niemniej jednak prawo nakłada na konsumentów również pewne obowiązki.\nNa rynku działa wiele instytucji, które oferują różne usługi finansowe. Do zawarcia umowy dotyczącej usług finansowych zachęcają przeszkoleni doradcy, którzy potrafią wzbudzić zaufanie. Konsument musi pamiętać, że niestety zdarzają się także nieuczciwi. Może zdarzyć się tak, że doradca nie udzieli pełnych informacji lub świadomie wprowadzi klienta w błąd – pominie koszty, które musi zapłacić konsument, a w przypadku zawiłości lub pytań odpowie wymijająco, że nie ma się czym martwić, bo to nic ważnego. Niektórzy Doradcy finansowi zrobią wiele, by osiągnąć swój cel, dlatego konsument powinien stosować zasadę ograniczonego zaufania. Poniżej przedstawiamy pięć zasad, które zawsze powinny nam towarzyszyć przy zawarciu umowy, bez względu na to czy umowa ta dotyczy rachunku bankowego, kredytu, pożyczki czy lokaty. 1.\tSprawdź wiarygodność firmy, z którą zamierzasz zawrzeć umowę. Szukaj podmiotów nadzorowanych przez Komisję Nadzoru Finansowego. Bank lub SKOK możesz obdarzyć zaufaniem, jeśli jednak zawierasz umowę z innym podmiotem - zawsze sprawdzaj. Jeśli pracownik instytucji odwiedza Cię w mieszkaniu, aby podpisać umowę, możesz umówić się z nim na spotkanie w innym dniu, by dać sobie czas na telefon do zatrudniającej go firmy i sprawdzenie, czy rzeczywiście jest tą osobą, za którą się podaje. 2.\tPolicz całkowity koszt zawarcia umowy. Pytaj o koszty dodatkowe, o opłaty, dodatkowe umowy jakie musisz zawrzeć. Weź kartkę i ołówek i zapisuj wszystko. 3.\tDokładnie przeczytaj całą umowę zanim ją podpiszesz. Nie zrażaj się tym, że umowa jest długa i napisana małą czcionką. Jej treść może decydować o Twojej przyszłości, dlatego musisz wszystko dokładnie sprawdzić. Poproś o wzór umowy i przeczytaj ją w domu lub poproś o pomoc kogoś zaufanego, kto dobrze orientuje się w temacie. 4.\tNajważniejsza dla Ciebie powinna być tabela opłat i prowizji. Poproś, aby pracownik instytucji zaznaczył postanowienia dotyczące zawieranej przez Ciebie umowy. 5.\tJeśli masz wątpliwości lub nie rozumiesz umowy – nie podpisuj.\n- konsument ma prawo, bez podania przyczyny, do odstąpienia od umowy o kredyt lub pożyczkę (kredyt konsumencki) w terminie 14 dni od dnia zawarcia umowy; nie ponosi wówczas kosztów - z wyjątkiem odsetek za okres od dnia wypłaty kredytu do dnia spłaty kredytu;\n- w przypadku skorzystania z prawa odstąpienia od umowy o kredyt lub pożyczkę (kredyt konsumencki) konsument ma obowiązek złożenia oświadczenia o odstąpieniu od umowy w terminie 14 dni; UWAGA! Najlepiej jest wysłać takie oświadczenie listem poleconym za potwierdzeniem odbioru – wówczas mamy na to dowód - po odstąpieniu od umowy konsument powinien zwrócić niezwłocznie, nie później niż w terminie 30 dni, kwotę udostępnionego kredytu lub pożyczki wraz z odsetkami\n- jeżeli z umową związana jest usługa dodatkowa, wówczas jednocześnie odstępuje się również od tej usługi\n- konsument ma prawo spłacić kredyt lub pożyczkę (kredyt konsumencki) przed terminem, w całości albo w części; przysługuje mu wówczas zwrot niektórych poniesionych kosztów (np. nie musi spłacać odsetek za okres po całkowitej spłacie kredytu)\n- konsument ma obowiązek spłacania kredytu lub pożyczki w wysokości i w terminach wskazanych w harmonogramie - w przypadku śmierci kredytobiorcy lub pożyczkobiorcy niespłacone zobowiązania mogą obciążać jego spadkobierców\n- konsument ma prawo złożyć kredytodawcy pisemne oświadczenie - konsument ma obowiązek powiadomienia banku o każdej o chęci spłaty kredytu bez odsetek i innych kosztów – w przypadku zmianie adresu zamieszkania niewypełnienia przez kredytodawcę obowiązków informacyjnych w umowie - konsument ma prawo wytoczyć powództwo o uznanie postanowienia wzorca umowy za niedozwolone (obecność klauzul niedozwolonych)\n- posiadacz rachunku bankowego jest obowiązany zgłosić bankowi niezgodność zmian stanu rachunku lub salda w ciągu 14 dni od dnia otrzymania wyciągu z rachunku (chyba że umowa zastrzega w tym celu inny, dłuższy termin)\n- jeśli przedsiębiorca stosuje nieuczciwe praktyki rynkowe (np. reklama sprzeczna z prawem) konsument, którego interes został zagrożony lub naruszony, może żądać: zaniechania tej praktyki, usunięcia jej skutków, złożenia oświadczenia odpowiedniej treści i w odpowiedniej formie, naprawienia wyrządzonej szkody (w szczególności żądania unieważnienia umowy z obowiązkiem wzajemnego zwrotu świadczeń oraz zwrotu przez przedsiębiorcę kosztów związanych z nabyciem usługi)\n- konsument ma obowiązek uiszczania opłat i prowizji określonych w umowie lub regulaminie\n- konsument ma obowiązek odbierania korespondencji - konsument powinien chronić oraz zachować w tajemnicy informacje przekazywane przez bank, np. numery kart, numery PIN itp. - konsument ma prawo (a nie obowiązek) wyrazić zgodę na przetwarzanie jego danych osobowych w celach marketingowych\n- konsument ma obowiązek podania prawdziwych danych, które mają wpływ na treść i wykonywanie umowy\nJeśli zawarłeś umowę, w której znalazły się niekorzystne dla Ciebie warunki, albo zostały naruszone Twoje prawa i zastawiasz się co zrobić w tej sytuacji, możesz skontaktować się instytucjami zapewniającymi ochronę konsumentom. Poniżej przedstawiamy kontakt do instytucji, do których zawsze można zwrócić się o pomoc w przypadku naruszenia praw konsumenta:\nul. Libelta 16/20, pok. 110 - 113 (I piętro), 60-706 Poznań tel. 61 878 58 70, faks 61 878 59 15, e-mail: mrzk@um.poznan.pl\nul. Słowackiego 8, IV piętro pok. 409, 60-823 Poznań, tel. 61 841 88 30, 841 88 31, faks 61 848 05 56, e-mail: marek.radwanski@powiat.poznan.pl\nAl. Marcinkowskiego 3, 60-967 Poznań, tel. 61 852 29 34\nKlub Federacji Konsumentów ul. 27 Grudnia 17/19, 61-737 Poznań, tel./faks 61 851 61 52 POLSKA\nplac Powstańców Warszawy 1, 00-950 Warszawa, tel. 22 55 60 800 e-mail uokik@uokik.gov.pl\nul. Marcina Kasprzaka 49, 01-234 Warszawa e-mail: porady@dlakonsumentow.pl\nul. Kruczkowskiego 8, 00-380 Warszawa telefon 22 48 68 400\nSprawdź zanim podpiszesz to kampania informacyjna NBP. Wiele ważnych informacji nt. zawierania umów finansowych znajdziesz na stronie internetowej akcji: www.zanim-podpiszesz.pl\nOprócz możliwości skorzystania z pomocy instytucji wskazanych powyżej konsument ma prawo skorzystania z pomocy działającego przy Związku Banków Polskich Arbitrażu Bankowego. Przedmiotem postępowania przed Arbitrem Bankowym mogą być spory z bankiem – członkiem Związku Banków Polskich (ZBP) – powstałe po dniu 1 lipca 2001 r., których wartość nie przekracza 8 000 zł. Członkami ZBP są prawie wszystkie banki działające na rynku polskim. Z informacji zawartych na stronach internetowych ZBP wynika, że Arbiter najczęściej rozpoznaje sprawy dotyczące niewypłacenia transzy kredytu, jednakże pomaga też w negocjacjach, kiedy utracimy nagle zdolność do spłaty zobowiązań wobec banku.\nͫͫ Każda sprawa podjęta przez Arbitra Bankowego kończy się wydaniem orzeczenia rozstrzygającego spór lub ugodą. ͫͫ Jeśli spór zostanie rozstrzygnięty na korzyść konsumenta lub jeżeli zostanie zawarta ugoda, wypłata pieniędzy dla konsumenta następuje w terminie 14 dni od wydania orzeczenia. ͫͫ Jest to jedna z najtańszych i najszybszych metod rozwiązywania sporów z bankiem. ͫͫ Bank nie może odwołać się od orzeczenia Arbitra; konsument – jeśli jest niezadowolony z rozstrzygnięcia – może walczyć dalej i wnieść sprawę do sądu.\nwww.facebook.com/JestesmyWTymSamymWieku ͫ Warunkiem skorzystania z pomocy Arbitra jest złożenie uprzednio reklamacji w banku oraz uiszczenie opłaty w wysokości 50 zł (jeśli spór dotyczy kwoty niższej niż 50 zł opłata wynosi 20 zł). ͫ Opłatę wnosi się na rachunek : PKO BP XV O/Warszawa nr rachunku 55 1020 1156 0000 7702 0008 8120. ͫ Opłata powinna być wniesiona przed wysłaniem wniosku, a dowód uiszczenia opłaty powinien zostać do wniosku dołączony. ͫ Wniosek można sporządzić odręcznie. ͫ We wniosku należy wskazać nazwę banku i wartość roszczenia oraz dołączyć pismo zawierające rozstrzygnięcie banku w przedmiocie uprzednio złożonej reklamacji. Jeśli bank nie odpowiedział na reklamację, a minęło już 30 dni, wystarczy oświadczyć w piśmie, że reklamacja została złożona i nie została rozpatrzona.\nͫ Adres, na który można wysyłać wnioski skierowane do Arbitra Bankowego: ul. Kruczkowskiego 8, 00-380 Warszawa, telefon.: 22 48 68 400 ͫ UWAGA! Arbiter Bankowy zajmuje się tylko i wyłącznie sporami z bankiem! Interesy każdego konsumenta są chronione przepisami prawa. To tylko od naszej wiedzy i świadomości zależy z ilu przysługujących nam uprawnień skorzystamy. Powinniśmy poszerzać wiedzę, aby później móc wykorzystać ją w codziennym życiu. Nie ma znaczenia ile ma się lat, liczy się to, czy chcemy dowiedzieć się czegoś więcej i być świadomym swych praw i obowiązków konsumentem.\nKlauzula niedozwolona (inaczej: abuzywna) - postanowienie umowy zawieranej z konsumentem, które nie zostało uzgodnione z nim indywidualnie a kształtuje jego prawa oraz obowiązki w sposób sprzeczny z dobrymi obyczajami, rażąco naruszając jego interesy.\nAutorzy artykułu: Joanna Czech-Kulczycka - w 2006 r. ukończyła aplikację sądową; od 2007 r. wykonuje zawód radcy prawnego. Specjalizuje się w prawie cywilnym, w prawie ochrony konkurencji i konsumentów; w codziennej praktyce świadczy pomoc prawną tak przedsiębiorcom, jak i konsumentom. Katarzyna Jarząb-Gałek - wykonuje zawód radcy prawnego oraz prowadzi własną kancelarię. Na co dzień zajmuje się obsługą prawną przedsiębiorców, specjalizuje się w prawie ochrony danych osobowych, prawie ochrony konkurencji i konsumentów, a także prawie Internetu.\nUrząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów (UOKiK) – urząd antymonopolowy. Do kompetencji Prezesa UOKiK należy kształtowanie polityki antymonopolowej oraz polityki ochrony konsumentów. Prezesowi UOKiK przysługują uprawnienia m.in. do prowadzenia postępowań w sprawach praktyk naruszających zbiorowe interesy konsumentów, podejmowanie działań zmierzających do wyeliminowania z obrotu prawnego niedozwolonych postanowień umownych (klauzul niedozwolonych).\nPan Zygmunt zamierza podpisać umowę o kredyt konsumencki. W otrzymanym wzorcu umowy spostrzegł, że zawiera ona klauzulę niedozwoloną, wskazującą że przedsiębiorca może przelać na inny podmiot bez zgody Pana Zygmunta wszelkie wierzytelności wynikające z umowy. Co Pan Zygmunt powinien zrobić? ͫ Podpisać umowę i nie przejmować się tym postanowieniem. ͫ Zwrócić się do przedsiębiorcy z prośbą o usunięcie z treści wzorca umowy niedozwolonego postanowienia. ͫ Wystąpić z powództwem do sądu o uznanie tego postanowienia umowy za niedozwolone. odp. Na etapie przed zawarciem umowy, Pan Zygmunt powinien zwrócić się do przedsiębiorcy z prośbą o usunięcie z treści wzorca umowy niedozwolonego postanowienia. Gdyby przedsiębiorca nie chciał tego zrobić, Pan Zygmunt powinien poszukać innego kontrahenta. Natomiast gdyby Pan Zygmunt podpisał już umowę zawierającą klauzulę niedozwoloną, to mógłby żądać od przedsiębiorcy niestosowania wobec siebie skutków prawnych wynikających z takiej klauzuli, a w przypadku sprzeciwu przedsiębiorcy – wystąpić z powództwem do sądu.\nPani Jadwiga znajduje się w bardzo trudnej sytuacji ﬁnansowej – jest już zadłużona, a jej emerytura wynosi 1 500 zł. Jak najszybciej potrzebna jest jej kwota 4 000 zł na naprawę dachu. Żaden bank ani SKOK nie chce zawrzeć z nią umowy o kredyt konsumencki, gdyż po dokładnej weryﬁkacji istnieje duże ryzyko, że Pani Jadwiga nie będzie w stanie spłacać rat kredytu. Pani Jadwiga w swojej skrzynce pocztowej odnalazła ulotkę parabanku: „Chwilówka. Pożyczka od ręki. Bez sprawdzania w BIK”. Zadzwoniła i umówiła się na spotkanie z przedstawicielem parabanku. Podczas spotkania, pod wpływem emocji, podpisała umowę. Następnego dnia do Pani Jadwigi przyjechał syn. Pani Jadwiga przedstawiła mu warunki, na jakich zawarła umowę. Syn stwierdził, że ta umowa jest bardzo niekorzystna i nie powinna była jej zawierać. Pani Jadwiga żałuje swojej decyzji.\nPan Jan znalazł w swojej skrzynce ulotkę. Z ulotki dowiedział się, że jeśli zdeponuje swoje oszczędności w reklamującej się ﬁrmie zarobi 20% rocznie. Co powinien zrobić Pan Jan? ͫ Skorzystać z okazji, ponieważ oferta jest bardzo atrakcyjna. ͫ Zachować czujność i sprawdzić czy ﬁrma oferująca usługę jest rzetelna i można jej zaufać. ͫ Skonsultować ofertę z sąsiadką i zdeponować pieniądze. odp. Pan Jan powinien zachować czujność i sprawdzić czy firma oferująca swoją usługę jest rzetelna i można jej zaufać. W tym celu Pan Jan powinien skontaktować się z pracownikiem Komisji Nadzoru Finansowego (tel. 22/262 48 13) i sprawdzić czy oferent podlega nadzorowi Komisji; dodatkowo powinien sprawdzić czy nie znajduje się na liście firm, wobec których KNF wydała ostrzeżenie. Tak wysokie zyski mogą obiecywać podmioty zajmujące się inwestowaniem środków. Inwestowanie wiąże się jednak z ryzykiem, co oznacza, że istnieje szansa zysku na poziomie np.: 20%, ale nie jest on zagwarantowany, a również dobrze można stracić zainwestowane pieniądze nawet w całości. Należy bardzo dokładnie zapoznać się z umową.\nCo teraz może zrobić Pani Jadwiga? ͫ Nic. Jeśli już podpisała umowę, to teraz musi się z niej wywiązać. ͫ Odstąpić od umowy. ͫ Wypowiedzieć umowę. odp. Pani Jadwiga może odstąpić od umowy w terminie 14 dni od dnia jej zawarcia. Dla zachowania tego terminu wystarczy, że wyśle do parabanku, z którym zawarła umowę oświadczenie o odstąpieniu od umowy listem poleconym. Nie będzie ponosiła żadnych kosztów związanych z odstąpieniem od umowy pożyczki, za wyjątkiem odsetek za okres od dnia wypłaty pożyczki do dnia jej spłaty. Pani Jadwiga musi zwrócić niezwłocznie, nie później niż w terminie 30 dni, kwotę udostępnionej pożyczki wraz z odsetkami za okres od dnia otrzymania kwoty do dnia jej zwrotu.\nAnkieta i test wiedzy na temat praw, obowiązków i ochrony konsumenta usług ﬁnansowych\ntylko 18 zł\nza dostawę do domu 6 wydań\ntylko 1 odpowiedź jest prawidłowa z wyjątkiem pytania nr 9, w którym możliwy jest wybór wielokrotny 1.\nCzy po przeczytaniu artykułów opublikowanych na łamach gazety „Czerwony Portfelik Senior” w cyklu „Prawa, obowiązki i ochrona konsumenta usług ﬁnansowych” Pani/a wiedza na ten temat jest większa? a. zgadzam się b. nie zgadzam się\nCzy Bank lub SKOK ma obowiązek wysłać klientowi raz w miesiącu – bezpłatnie – wyciąg do rachunku oszczędnościowo-rozliczeniowego (tzw. ROR)? a. tak b. nie c. nie wiem\nCzy instytucja ﬁnansowa (tj. bank, SKOK, parabank) udzielająca pożyczki musi przekazać klientowi formularz informacyjny zawierający najważniejsze informacje dot. warunków pożyczki? a. tak b. nie c. nie wiem\nW jakim terminie konsument ma prawo odstąpić od podpisanej umowy pożyczki: a. po podpisaniu nie można od niej już odstąpić b. w terminie 3 dni c. w terminie 14 dni d. w terminie 30 dni e. nie wiem\nCzy prawdą jest, że jeśli konsument został wprowadzony w błąd przez reklamę usługi ﬁnansowej, ale podpisał już umowę, to nie może żądać unieważnienia umowy na tą usługę? a. prawda b. fałsz c. nie wiem\nJeżeli klient instytucji ﬁnansowej zgłosił reklamację, która jednak okazała się nieuzasadniona. Czy instytucja ma prawo obciążyć klienta kosztami rozpatrzenia tej reklamacji? a. tak b. nie c. nie wiem\nCzy podpisując umowę np. pożyczki lub lokaty, konsument ma obowiązek wyrazić zgodę na przetwarzanie danych osobowych w celach marketingowych, co oznacza, że będzie otrzymywał reklamy produktów i usług tej instytucji? a. tak b. nie c. nie wiem\nCzy posiadacz karty płatniczej, który ją zgubił i zastrzegł, odpowiada ﬁnansowo za płatności wykonane po zagubieniu karty, ale przed jej zastrzeżeniem? a. tak b. tak, ale tylko do określonej ustawowo wysokości c. nie d. nie wiem\nOdczytam listę wybranych instytucji i organizacji, które zapewniają ochronę konsumentom. Proszę powiedzieć, o których z nich Pan(i) słyszał(a)? a. Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów b. Powiatowy/Miejski Rzecznik Konsumentów c. Bankowy Arbitraż Konsumencki/Arbiter Bankowy\n10. Jak ocenia Pan (i) teraz swoją wiedzę dotyczącą praw, jakie przysługują konsumentom w kontakcie z instytucjami ﬁnansowymi? Czy ta wiedza jest: a. duża b. raczej duża c. średnia d. raczej niska e. niska f. w ogóle nie mam wiedzy na ten temat\nCelem niniejszej ankiety jest rozpoznanie poziomu wiedzy osób 50+, czytelników gazety Czerwony Portfelik Senior na temat praw, obowiązków i ochrony konsumenta usług finansowych, po opublikowaniu artykułu „Prawa, obowiązki i ochrona konsumenta usług finansowych”w ramach projektu realizowanego z Narodowym Bankiem Polskim z zakresu edukacji ekonomicznej.\nOdpowiedzi na str. 30\nZłóż zamówienie na roczną prenumeratę dwumiesięcznika „Czerwony Portfelik Senior” z bezpośrednią dostawą do domu! Prenumerata to gwarancja dostarczenia każdego wydania wprost do Twojej skrzynki pocztowej. Jak zamówić roczną prenumeratę? Na rachunek redakcji należy jednorazowo wpłacić 18 zł - to pokrycie kosztów przygotowania i dostarczenia przesyłki przez pocztę. Jak dokonać wpłaty? - w urzędach pocztowych (wypełniając druk polecenie przelewu/wpłata gotówkowa) - w bankach (wypełniając blankiet polecenia przelewu) - za pomocą przelewu internetowego Roczna prenumerata obejmuje dostarczenie na terenie Polski 6 kolejnych wydań dwumiesięcznika, po jednym egzemplarzu każde, wydawanych po dacie dokonania zamówienia prenumeraty. Pokrywasz jedynie koszty przygotowania i dostarczenia przesyłki: 3 zł za jedno wydanie, czyli łącznie tylko 18 zł za 6 numerów! Koszty wpłaty gotówkowej lub przelewu pokrywa Zamawiający prenumeratę. Zaksięgowanie wpłaty za prenumeratę na rachunku redakcji jest równoznaczne z dokonaniem zamówienia i jego przyjęciem przez redakcję. Wraz z pierwszym egzemplarzem gazety otrzymasz harmonogram kolejnych wydań oraz fakturę VAT.\nZaprenumeruj i już nie przegapisz żadnego wydania! Dokonując wpłaty należy obowiązkowo podać: Dane Odbiorcy (redakcji): Nazwa Odbiorcy: Redakcja Czerwonego Portfelika Senior ul. Świdnicka 28 / 206C, 50 – 068 Wrocław Nr rachunku bankowego: 70 1140 2004 0000 3102 7492 9064 Dane Prenumeratora: Nazwa Zleceniodawcy: imię i nazwisko oraz adres do doręczeń gazety (ulica i numer domu lub mieszkania, kod pocztowy, miasto) Tytułem: Roczna Prenumerata Czerwony Portfelik Senior Poznań/ Wrocław/ Kraków/ Łódź (należy wskazać wybrane miasto) Wszelkie pytania dotyczące prenumeraty prosimy kierować: telefonicznie: tel. 505 151 952 korespondencyjnie: Redakcja „Czerwonego Portfelika Senior” ul. Świdnicka 28/206, 50 – 068 Wrocław e-mailowo: prenumerata@czerwonyportfelik.pl\nR ZÓ Poznań\nW Radkowie wszystko budzi się do życia\n502 614 312\n693 232 609 71 786 77 48 biuro@teraz-zycie.pl www.teraz-zycie.pl\nO Miasteczku Aktywnego Seniora, pięknym Radkowie i jego unikalnym klimacie pisaliśmy wielokrotnie na łamach naszego czasopisma. O sukcesach jakie przyniosły działania edukacyjno-informacyjne tej przyszłościowej inicjatywy opowiedział nam prezes Fundacji „Teraz Życie” Ryszard Krygier. ryszard Krygier: Muszę przyznać, że największe zainteresowanie Miasteczkiem zaczęliśmy zauważać po publikacjach w czasopiśmie „Czerwony Portfelik Senior”, kiedy czasopismo z informacją o Miasteczku Aktywnego Seniora w Radkowie dotarło do klubów seniora, uniwersytetów trzeciego wieku oraz klubów przy spółdzielniach mieszkaniowych. Udało nam się zachęcić jedenaście osób i rodzin, które po przeczytaniu artykułu chciały zobaczyć to miejsce na własne oczy. „Czerwony Portfelik Senior” pomaga nam być w kontakcie z seniorami, informować ich na bieżąco o tym, co się zmienia w Miasteczku, jakie są opinie mieszkańców i na co zwracają uwagę zainteresowani przeprowadzką seniorzy. Rezultat jest taki, że jedna z rodzin już kupiła mieszkanie, a następne poważnie zastanawiają się nad przeprowadzką. Wciąż organizujemy kolejne spotkania w Radkowie, pokazujemy mieszkania i okolice. Już od 20 sierpnia będzie można porozmawiać, a nawet odwiedzić nowych mieszkańców. Zaskoczył nas fakt, że Miasteczko cieszy się dużym zainteresowaniem w odleglejszych rejonach Polski. Odbieramy telefony np.: ze Szczecina, Warszawy. Dobre wiadomości szybko się rozchodzą, a może dzieje się tak z uwagi na zanieczyszczony klimat, który daje się we znaki seniorom. linda Matus: Jacy seniorzy odpowiadają na ofertę Miasteczka i co im się podoba najbardziej? r.K.: Seniorzy podkreślają, że ważne jest dla nich, iż kupują tu mieszkania na własność, co oznacza, że będą mogli przekazać je swoim dzieciom czy wnukom. Podoba im się również to, że tu wszędzie jest blisko - do przychodni, sklepu (duży market jest 140 m od mieszkań, które oferujemy), miejsc spacerów i relaksu. Jest też blisko do uzdrowisk - można tam dojechać autobusem za 4-5 zł i zmienić sobie świat w parę minut. Seniorzy doceniają, że w Radkowie jest spokój i cisza, można tu pożyć w bardzo tradycyjny sposób. Choć mieszkańcy nie zapominają zapytać, gdzie tu tętni życie wieczorne, kulturalne. l.M.: Czyli wreszcie myślą o sobie? r.K.: O sobie, ale nie tylko! Ważne jest dla nich również to, że Radków to świetna baza wypadowa i liczne atrakcje (zalew, ścieżki rowerowe, szlaki turystyczne) dla ich dzieci i wnuków. Otwiera to nowe możliwości. Teraz rodzina będzie mogła spędzać piękne wakacje u babci czy dziadka, o co trudno w dużym mieście, szczególnie latem. Taka możliwość to część ich planu na piękną jesień życia. Dążymy do tego, aby Miasteczko Aktywnego Seniora pozwoliło spełniać się seniorom w każdym możliwym aspekcie. Często dopiero na emeryturze mogą realizować pomysły, na które wcześniej nie było czasu. Nie gonią za niczym, zatem mogą w przyjaznym klimacie oddać się swoim pasjom. l.M.: Jak podchodzą do kwestii nowego miejsca, otoczenia, znajomych? r.K.: Seniorzy szybko nawiązują ze sobą przyjaźnie. Większość jest niezwykle pełna energii i chce aktywnie spędzić emeryturę w spokojnej, zielonej okolicy. Chcą się zorganizować, działać. Czasem chcą stworzyć przyjazną przestrzeń dla swoich bliskich, np. dla męża po wypadku „uwięzionego” w bloku w dużym mieście. Inni chcą oddać się pracy twórczej, badawczej, jeszcze inni pracy na rzecz tych potrzebujących wsparcia w postaci rehabilitacji lub pozostałych niezbędnych usług. Jak widać są bardzo różni, ale wszyscy szukają spokojnego, urokliwego, ale też praktycznego miejsca na jesień życia. Tematem zainteresowali się ponownie także mundurowi, którzy mieszkają w okolicach dawnych jednostek, gdzie niestety zamknięcie garnizonu powoduje wymieranie tego miejsca, znikają ludzie, infrastruktura, a tu w Radkowie wszystko budzi się do życia. Fundacja „Teraz Życie” zajmuje się promocją idei Miasteczka Aktywnego Seniora w Radkowie, a firma Krężbud oferuje tanie mieszkania o powierzchni od 38 do 64 m2 w stanie deweloperskim oraz pomoc ekipy remontowej na etapie wykończenia. Fundacja wspiera zainteresowanych seniorów na każdym etapie: informacji, prezentacji miejsca i jego możliwości, zagadnień prawnych i pomocy bieżącej na miejscu. Po więcej informacji o Miasteczku Aktywnego Seniora w Radkowie zapraszamy do archiwalnych wydań czasopisma lub na www.czerwonyportfelik.pl.\nul. Pretﬁcza 21/B1, 53-328 Wrocław\nLetnie urlopy nad morzem, w górach, nad jeziorem to czas pełen relaksu, ale nie dla naszych stóp.\nTYGODNIOWE PAKIETY DLA SENIORÓW\nW MRZEŻYNIE (koło Kołobrzegu) W cenie: •\t7 x nocleg w komfortowych pokojach (TV oraz łazienka z pełnym węzłem sanitarnym) •\t7 x pełne wyżywienie (śniadania, obiady, kolacje) •\tzabiegi odnowy biologicznej (w zależności od wybranego pakietu) •\t1 x wieczorek taneczny •\t1 x ognisko z kiełbaskami •\t1 x grill przy muzyce •\t2 x warsztaty Nordic Walking •\twycieczki piesze oraz rowerowe\nwww.facebook.com/JestesmyWTymSamymWieku Letnie urlopy nad morzem, w górach, nad jeziorem to czas pełen relaksu, ale nie dla naszych stóp. Górskie wycieczki, długie spacery brzegiem morza to źródło zmęczenia, otarć, obrzęków. Intensywne słońce, wysokie temperatury są przyczyną wysychania pięt. Słona woda i piasek to kolejne czynniki drażniące i wysuszające skórę. Odsłonięte i podrażnione stopy zaczynają się bronić i np. ulegają nadmiernemu rogowaceniu, mogą pojawić się również modzele, nagniotki lub pęknięcia na piętach. Jednak najbardziej kłopotliwą pamiątką jaką możemy przywieść z wakacji jest grzybica stóp i paznokci, ponieważ letnia, ciepła i wilgotna pogodna najbardziej sprzyja rozwojowi grzybów. Grzybicą można zarazić się poprzez kontakt z mikroskopijnymi fragmentami grzybów, które mogą czyhać na nas w wielu ogólnodostępnych miejscach np.: na basenie, pod prysznicem, na deskach pomostu czy łódki, w saunie, a także w hotelowej wykładzinie czy ręczniku. Miejsca, gdzie utrzymuje się wilgoć, jest ciepło i brakuje światła są idealnym rezerwuarem patogenu. Warto o tym pamiętać i stosować się do kilku podstawowych zaleceń. Nie pożyczajmy ręczników, kapci, butów, cążków czy pilniczków, a po kąpieli starannie osuszajmy stopy. Mokre skarpetki szybko zmieniajmy na suche. Nośmy przewiewne otwarte obuwie (sandały lub klapki) z naturalnych materiałów. Na wakacje nie zabierajmy ze sobą butów i skarpet z tworzyw sztucznych. Warto na urlopie mieć ze sobą klapki i nosić je wszędzie, zarówno w sanatoryjnym pokoju, jak pod prysznicem. Jeżeli nasze stopy mają tendencję do nadmiernej potliwości zaopatrzmy się w zasypki zmniejszające potliwość, ale z drugiej strony pamiętajmy o właściwym nawilżeniu skóry stóp i preparatach na bazie mocznika zmiękczającego i odświeżające skórę. Właśnie latem stopy szybciej tracą wodę,\nprzez to swoją elastyczność i szybciej pękają. Warto również zaopatrzyć turystyczną apteczkę w krem przeciw grzybicy i zabrać go ze sobą na wakacje. Wystarczy jedna osoba, często nieświadoma zarażenia, aby wszyscy towarzysze podróży przywieźć do domu więcej niż tylko piękne wspomnienia. Dodatkowo początek choroby zwykle zaczyna się zupełnie niewinnie. Stopy swędzą, czasem pękają i najczęściej jesteśmy przekonani, że to konsekwencja nadmiernie wysuszonej skóry. Niestety mogą to już być pierwsze symptomy grzybicy. Obserwując takie objawy przyjrzyjmy się naszym stopom bliżej. Zmiany grzybicze mają postać białych wykwitów lub rumienia w przestrzeniach między-palcowych, które mogą boleśnie pękać. Dalszy rozwój choroby powoduje, że zmiany przenoszą się na palce, paznokcie, wierzch i podeszwę stopy. Jeżeli nie uda nam się uniknąć zakażenia, należy szybko udać się do specjalisty i wdrożyć terapię. Leczenie grzybicy wymaga cierpliwości, mimo że przykre objawy mijają dość szybko. Terapii nie można odstawiać przedwcześnie, gdyż brak objawów nie oznacza całkowitego wyeliminowania grzybów z powierzchni naszych stóp. Kolejnym krokiem, równie istotnym na drodze ku całkowitemu wyleczeniu, jest odkażenie lub pozbycie się wszelkich źródeł ponownego zakażenia, czyli przedmiotów, które miały kontakt ze stopami. To co możemy wyrzucić, wyrzućmy np. pumeksy, szczotki do stóp. Skarpetki, ręczniki wygotujmy, buty należy starannie odkazić. Wizyta w gabinecie podologicznych latem jest wyjątkowo pożądana i może pomóc uniknąć wielu nieprzyjemnych konsekwencji, które zaniedbane mogą stać się źródłem bardzo poważnych zmian.\nspecjalista podolog Anna Kasprzak\nPodolog to specjalista, który zajmuje sie proﬁlaktyka, ale i wsparciem w procesie leczenia schorzen stóp. R\nGabinet Protetyki Słuchu pn-pt: od 9 do 17 rejestracja tel. 61 22 101 51, ul. Poznańska 18a/1, Poznań\n● diagnostyka słuchu ● aparaty słuchowe dla dzieci i dorosłych ● urządzenia wspomagające słyszenie ● konsultacje laryngologa, audiologa, foniatry ● naprawa aparatów słuchowych ● baterie, ﬁltry i inne akcesoria do aparatów słuchowych ● sprzedaż ratalna ● możliwość dojazdu do pacjenta\nKALENDARIUM BADAN DLA SENIORÓW Badanie stomatologiczne Badanie rentgenowskie klatki piersiowej Badanie ciśnienia Badanie okulistyczne Badanie krwi w kale Morfologia krwi z rozmazem, badanie OB Badanie poziomu glukozy w surowicy krwi Badanie poziomu elektrolitów we krwi Poziom choresterolu i trójglicerydów w surowicy krwi tzw. lipidogram EKG USG jamy brzusznej Oznaczenie stężenia hormonów tarczycy (TSH tyroksyny) we krwi Badanie słuchu\nmężczyźni kobiety co 6 miesięcy osoby palące po 40 roku życia raz w roku raz w roku co 3-5 lat. Po 40 roku życia raz w roku (lub gdy wystąpi ból, zaczerwienienie oczu, pogorszenie widzenia) raz w roku po 40 roku życia co rok raz na 3 lata raz na 3 lata w wieku od 30-40 lat raz na 5 lat, w wieku od 45 roku życia co 3 lata potem co 3 lata co 3 lata do 50 roku życia, później raz w roku co 3-5 lat do 50 roku życia, później co 2-3 lata corocznie powyżej 50 roku życia\nco 5 lat pomiędzy 30 a 40 rokiem życia, między 40 a 50 rokiem życia - co 3 lata, powyżej 50 lat - raz na 2 lata Badanie densytometryczne kości po 65 roku życia jedno badanie 10 lat po przebyciu menopauzy jedno badanie Badanie prostaty po 50 roku życia co rok Test PSA (wczesne wykrywanie raka prostaty) co kilka lat po 50 roku życia Oznaczenie stężenia androgenów (hormo- co kilka lat po 50 roku życia nów płciowych) we krwi Cytologia co rok Badanie ginekologiczne ogólne co najmniej raz w roku Badanie co kilka lat po 40 roku życia mammograﬁczne Samobadanie piersi co miesiąc, najlepiej zaraz po miesiączce USG piersi\nco rok u kobiet w wieku rozrodczym, po 50 roku życia co 2-3 lata\nco kilka lat po 40 roku życia\nlczyć ierzają wa m a z y z r io y sen ssa, Wrocławsc dów Guine r o k e R i ch g Księ kapelusza w b o wpis do ó s o i c ś d w ilo u. bijąc rekor ym miejsc n d je w h c ony zgromadz\nWrocław zaprasza Poznań INFORMAC JI UDZIELA: ra Wrocławskie Centrum Senio ) 20 . ok (p pl. Dominikański 6 50-159 Wrocław tel. 71 772 49 13 od: 9.00 do 15.00 mail: wcs.mjamroz@gmail.com www.dniseniora.pl www.seniorzy.wroclaw.pl R\nWrocław zaprasza do udziału w kolejnej edycji święta seniorów. Tegoroczna edycja odbędzie się w dniach 19-30 września. Tradycyjnie już obchody zainauguruje Marsz Kapeluszy. Tym razem jednak będzie absolutnie wyjątkowo: wrocławscy seniorzy zamierzają walczyć o wpis do Księgi Rekordów Guinessa, bijąc rekord w ilości osób w kapeluszach zgromadzonych w jednym miejscu. Po marszu nastąpi oficjalne przekazanie seniorom kluczy do bram miasta, a następnie występ grupy Skaldowie. Pierwszy dzień świętowania zakończy się uroczystym Balem Kapeluszy. W tygodniu odbędą się liczne imprezy kulturalne i edukacyjne. Będzie to m.in. Festiwal Filmów Senioralnych w Kinie Nowe Horyzonty, Przegląd K\nMałych Form Teatralnych i Kabaretów ,,Senior Art 2014” oraz Przegląd Amatorskich Chórów Senioralnych. Kolejną nowość w bogatym programie Dni Seniora stanowi rejs statkiem po Odrze. Atrakcyjnym punktem będzie również Senioriada, czyli olimpiada, w której aktywni seniorzy mogą zaprezentować swoją witalność i poczuć smak rywalizacji. Nie zabraknie też Targów Senioralnych, zabaw tanecznych, imprez plenerowych, wykładów, warsztatów i koncertów. „Czerwony Portfelik Senior” z radością przyłączy się do obchodów Dni Seniora. Już teraz zapraszamy na Drzwi Otwarte, które dla naszych czytelników będą doskonałą okazją do poznania zespołu redakcyjnego i pracy redakcji od kuchni. M\nCentrum Zdrowia i Aktywnej Rekreacji w Wągrowcu\nwe wrześniu dużo TANIEJ!\nHotelik „Na słonecznym Wzgórzu” w Puszczykowie ● ● ● ● ●\nZapraszają Państwa do rozmaitych form pobytu indywidualnego Wypoczynek, pobyty zdrowotne i rehabilitacyjne Rekreacja: basen, spacery, wycieczki rowerowe, nordic walking Masaże, zabiegi zdrowotne i relaksacyjne Pokoje 1 i 2 osobowe oraz dla rodzin z dziećmi Dowolna długość pobytu\nZaprasza seniorów na rodzinny wypoczynek\nObiekty specjalizują się również w organizo-\nwaniu wesel, jubileuszy, imprez rodzinnych, okolicznościowych, spotkań integracyjnych, pikników, ognisk, grilla i wielu innych na specjalne życzenia naszych Gości.\n67 262 09 00 w Wągrowcu 61 813 30 72 w Puszczykowie\nͫ całoroczne, w pełni wyposażone domki 6-8 os. ͫ salon z aneksem, TV i wypoczynek ͫ 2 sypialnie, 2+1 każda, balkon\nͫ łazienka z kabiną prysznicową ͫ taras z kompletem ogrodowym, grill ͫ teren strzeżony ͫ oaza ciszy 200 m od plaży\nOśrodek Wczasowy w Sarbinowie ul. Piaskowa 21, Sarbinowo k. Mielna\ntel. 61 819 45 17\n602 131 943\nCO ZNACZY MUZYCZNA WOLNOŚĆ ?\nZ pamiętnika rockowego piernika cykl quasi-felietonów Krzysztofa Wodniczaka Krzysztof Wodniczak - Prezes Polskiego Towarzystwa Artystów, Autorów, Animatorów Kultury PTAAAK, ostatni menager Czesława Niemena, redaktor naczelny magazynu muzycznego BRZMIENIA.\nPrzypuszczalnie Wojciech Korda nie przypadkowo został nazwany przez profesora Stefana Stuligrosza, twórcę Poznańskich Słowików, Zbuntowanym Słowikiem. Pasuje do niego to określenie chociażby dlatego, że wylansował utwór „Na betonie kwiaty nie rosną”, który do dzisiaj jest ponadczasowym protest songiem, odnoszącym się do czasu przeszłego i tego, co dzieje się tutaj i teraz.\nmym dla polskiej sceny wzorem rock and rollowego niepokornego piewcy, który inspirował takie grupy jak Lombard „Przeżyj to sam”, Turbo „Dorosłe dzieci”, Perfect „Chcemy być sobą”, TSA „Trzy zapałki”, Republika „Nie pytaj o Polskę”, Kult „Polska”, Tilt „Jeszcze będzie przepięknie”, Chłopcy z Pacu Broni „Kocham wolność”, itp.\nW numerze 24 (15.VI, 2014) tygodnika Angora Adam Halber w swoim cyklu „Jak powstają przeboje” opisuje historię utworu „Na betonie kwiaty nie rosną” i na zakończenie oddaje głos W. Kordzie. Mówi on: „Cenzura wstrzymała nagranie, najprawdopodobniej zgrzytał im w uszach ten „beton”. Dopiero kiedy w 1980 roku ów beton zaczął się kruszyć, dostaliśmy zezwolenie. A więc nie tylko ze względu na samą pieczątkę, ale i na jej historię, powinna ona znaleźć się w koncercie piosenek Wolności, ale okazuje się, że i na współczesnym, młodszym betonie kwiaty nie rosną” - śmieje się Korda. A ten nowy beton ma swój adres TVP ul. Woronicza 17.\nW TVP rozważano możliwość występu Wojciecha Kordy w koncercie odzyskania wolności, jednak w końcu do występu nie doszło. Argumentem jednego z decydentów telewizyjnych dlaczego Wojciech Korda nie może wystąpić było: „nie, bo nie”. Nie ma co - bardzo mocny argument! Prawda? O tym, kto i w jakim stylu wystąpił i dlaczego, pisali już inni. Nie będę się tym zajmował, bo szkoda sobie darmo strzępić języka. Cieszę się jednak, że wielu ludzi, w tym niezależnych dziennikarzy znających się na muzyce, podziela moją opinię. Smutne to, ale niestety prawdziwe. To Wojciech Korda - jestem absolutnie o tym przekonany zrobił i robi swoje, nie tylko w życiu koncertowo-muzycznym. Ja podziwiam go za długowieczność. Ostatnim namacalnym dowodem jest przyznanie właśnie jemu Złotego Krzyża Zasługi z rąk prezydenta RP Bronisława Komorowskiego.\nWojciech Korda wykonując ten utwór może z niekłamaną i ciągle tą samą dynamiką być nazwanym jednym z pierwszych „buntowników”. Stał się tym saR\nKĄCIK SENIORÓW POZYTYWNIE ZAKRĘCONYCH Witamy w kolejnym odcinku cyklu Kącik Seniorów Pozytywnie Zakręconych. Masz jakąś pasję, ciekawe hobby? Chcesz nam o tym opowiedzieć, pokazać się, pochwalić? Koniecznie się z nami skontaktuj. W dzisiejszym numerze oddajemy głos poznańskiej poetce, pani Aleksandrze Ziętek.\nJesienna plaża Lipcowy dzień we mgle po plaży się włóczy… Niepewnie, kapryśnie ze słonkiem się droczy: Czy już pora na chłodne dni i słoty… Czy jeszcze trochę będzie lata i słonecznej pieszczoty?\nDrodzy Czytelnicy, stan mojej duszy to nakaz pisania o tym, co jest miłością, co pięknem i dobrem, ale też co patologią życia człowieczego. Ten ciągły dialog wewnętrzny był silnym bodźcem do wyrażania obrazów pragnień i człowieczej niedoli. Piszę w stylu romantyczno-lirycznym o sprawach aktualnych i bliskich ludziom. Dla każdego coś dobrego: ballady, zwłaszcza historyczno-poznawcze, satyra w formie fraszek, krotochwil raczej, liryka romantyczna, nastrojowa, erotyka jako pragnienie duszy i ciała. Najważniejsze jest dla mnie, aby te proste, sercem pisane wiersze przynosiły Wam ciepłą radość odprężenia.\nZeusa mina marsowa te ﬁgle wyczynia! Z uśmiechem Hery się ściga…! I niebo na przemian - zimnym ołowiem, Lub ciepłym lazurem się okrywa…! Spór bogów wreszcie… Mądry góral rozwiązuje Że zwykle, jak w górach, Niż z wyżem na przemian wędruje. Po czym okiem znawcy wkoło spoziera… I bada Naturę, czy jest lato, Czy może nadchodzi już zima…? Na wszelki wypadek Niech ceprzy na plaży Posejdona proszą, Aby bałwan po morzu pływał z cicha I nie budził sztormowego licha.\nMiłej lektury! Aleksandra Ziętek\ntygodniowy pobyt (noclegi) dla 2 osób w okresie wakacyjnym\n• 8 dni (7 noclegów) w pokojach\nz łazienką, TV, czajnikiem\n• • • na miejscu restauracja gdzie\nmożna wykupić posiłki\nZapraszamy również poza sezonem – noclegi już od 30 zł!\nRabaty dla grup!\n50 m Dom Zdrojowy – codziennie dancingi 100 m krioterapia 200 m Zdrój Wojciech – odnowa biologicza 300 m basen kryty 500 m wyciąg narciarski\nWilla Cecylia ul. Orla 1 / róg Leśna, 57-540 Lądek-Zdrój tel. 74 814 63 16, kom. 662 013 013 cecylia@ladek.com.pl\npowołując się na reklamę dodatkowo 5% rabatu!\nna str. 18\nSekrety okularów wielofunkcyjnych Czasy, kiedy noszenie okularów zdradzało wiek okularnika lub zawstydzało go, minęły bezpowrotnie. Dziś okulary są nie tylko czymś naturalnym i powszechnie akceptowanym, ale stały się ważnym elementem wyglądu. Jednak wciąż to komfort widzenia będzie decydował o przekonaniu użytkownika do ich częstego noszenia, a w tym coraz częściej pomagają zaawansowane technologie.\nProblem z dobrym widzeniem z bliska i z daleka dotyka w większości seniorów, ponieważ po 40 roku życia zaczynają pojawiać się trudności z widzeniem przedmiotów znajdujących się blisko oczu (tzw. prezbiopia lub starczowzroczność). Nie jest to choroba, a efekt starzenia się komórek oka – wyjaśnia Monika Bacia z salonu optycznego Fielmann w Galerii Pestka Aleje Solidarności 47 w Poznaniu. Rozwiązaniem są okulary wielofunkcyjne z soczewkami progresywnymi. Choć okulary wielofunkcyjne są obecne na rynku już od wielu lat, to dzięki postępowi technologii z roku na rok, możemy cieszyć się coraz większym komfortem widzenia, który oferują. Jeśli kiedyś próbowaliśmy okularów progresywnych, ale nauka ich noszenia kosztowała nas zbyt wiele, warto spróbować ponownie, dziś - dzięki cyfrowej obróbce szkieł - jakości widzenia nie można porównać do dawnych standardów. Najważniejszą zaletą okularów wielofunkcyjnych jest komfort widzenia zarówno z bliskiej, jak i dalekiej odległości. Po pierwsze jest to wyjątkowo wygodne, ponieważ nie musimy zdejmować okularów za każdym razem, kiedy chcemy spojrzeć w dal, a ciągłe zdejmowanie, szukanie lub zapominanie okularów to w konsekwencji niepotrzebny stres. W tym zamieszaniu można po prostu zgubić okulary i narazić się na niepotrzebne koszty. Okulary wielofunkcyjne są rozwiązaniem nie tylko dla statecznych i wymagających seniorów, ale także dla osób w każdym wieku uprawiających różne dyscypliny sportu lub wykonujących zawód wymagający finezji. Dzisiejsza technologia cyfrowej obróbki szkieł pozwala na uzyskanie soczewek progresywnych, które z powodzeniem można stosować do zadań bardzo dynamicznych, wymagających wysokiej precyzji widzenia z zachowaniem pełnego komfortu przy zmianie mocy, czyli tzw. addycji. Szkła progresywne dzielą się również na różne klasy. Te jeszcze bardziej zaawansowane mają ulepszoną jakość widzenia także w trudnych warunkach, szersze pole widzenia i komfort widzenia zbliżony do naturalnego, dlatego są doskonałym rozwiązaniem również dla osób wiodących aktywny tryb życia. Oprócz praktycznych zalet okularów wielofunkcyjnych warto wymienić te, które będą ważne dla seniorów ceniących\nmłody, atrakcyjny wygląd oraz poczucie sprawności. Wygląd szkieł nie zdradza ich mocy do czytania, czyli pośrednio wieku użytkownika. Nie mają również widocznych podziałów, dlatego już klasyczne okulary progresywne oferują wyjątkowo atrakcyjny wygląd. Warto wspomnieć, iż absolutnym numerem jeden wśród soczewek progresywnych są soczewki „Premium”, które wykonywane są dla każdej pary oczu na indywidualne zamówienia, niemalże jak garnitur szyty na miarę. W ich przypadku zadbano o komfort korzystania biorąc pod uwagę takie detale jak postawa głowy i ciała w trakcie wykonywania codziennych czynności. Wariant „Premium” oferuje najwyższy komfort i największe pole widzenia, największą precyzję i jakość widzenia. To idealnie rozwiązanie dla najbardziej wymagających.\nDo niedawna krótkowidz i dalekowidz stawał przed koniecznością zaopatrzenia się w drugą parę okularów - tych do bliży. To już nie jest konieczne. Dziś wystarczy zaopatrzyć się w soczewki progresywne! Jedna para okularów z takimi soczewkami zastępuje dwie pary okularów tradycyjnych.\nOkulary: Fielmann. Niskie ceny zamiast wielkich słów. Fielmann przedstawia Państwu cały świat mody okularowej: ponad 2.000 modeli opraw okularowych, znane marki i modele wielkich projektantów. Wszystkie okulary z 3 - letnią gwarancją. Wszystkie w gwarantowanie korzystnej cenie, ponieważ Fielmann daje Państwu gwarancję zwrotu pieniędzy*.\nzy. Jeśli w ciągu sześciu tygo *Gwarancja zwrotu pienięd Pańaczą zob n man Fiel e rmi fi dni od dokonania zakupu w ej, ponowany gdzie indziej tani stwo ten sam produkt, pro cenę zakuóci zwr i m rote pow z ar Fielmann przyjmie tow Państwu butelkę szampana. pu. Dodatkowo podarujemy y zamiast wielkich słów. cen kie Nis n. Okulary: Fielman\nSupermodne okulary z Państwa mocą szkieł\nponad 200 modeli, z metalu lub tworzywa sztucznego, szkła jednoogniskowe, 3 lata gwarancji, łącznie z badaniem ostrości wzroku.\nJednoogniskowe soczewki kontaktowe (2×30)\nsoczewki markowe, wysoki komfort noszenia, zapotrzebowanie na cały miesiąc.\nponad 200 modeli, z metalu lub tworzywa sztucznego, 3 lata gwarancji, łącznie z badaniem ostrości wzroku.\nOkulary Fielmann. Międzynarodowa moda okularowa. Gwarantowanie korzystna cena. 3 lata gwarancji na wszystkie okulary. Poznań ul. Św. Marcin 69 oraz Galeria Pestka Aleje Solidarności 47. 19x w Polsce, ponad 600x w Europie. www.fielmann.com R\n000zł 6950zł 9950zł 24950zł\nNa blogu Stylissima (www.stylissima.pl) piszą, że „moda zaczyna się po pięćdziesiątce” i na bieżąco informują o intrygujących trendach, ciekawych sesjach zdjęciowych czy o fascynujących postaciach ze świata mody. Dziś panie Magda Balicka i Linda Majerowicz doradzają na łamach „Czerwonego Portfelika Senior” - co nosić latem, by czuć się jednocześnie elegancko i wygodnie.\nSENIORZE, zabierz Rodzinę na WYPOCZYNEK!\newelina Kodzis: Ponoć lato ma być upalne. Jak wyglądać modnie, a jednocześnie czuć się komfortowo? Czy to w ogóle może iść w parze, kiedy na dworze jest niemiłosiernie gorąco? Magda Balicka: Na naszym blogu www.stylissima.pl pokazujemy wiele sesji zdjęciowych, które udowadniają, że dojrzałe kobiety mogą świetnie wyglądać w letnich stylizacjach. Jasne beże i szarości, pudrowy róż, ecru, delikatne pastele – to kolory, które pasują kobietom po pięćdziesiątce, a jednocześnie będą tego lata bardzo modne. linda Majerowicz: Latem oczywiście stawiamy też na biel. Wydaje się, że to prosty w obsłudze kolor, bo przecież „biały pasuje do wszystkiego”, ale trzeba pamiętać o kilku zasadach, żeby wyglądać w tym kolorze efektownie. Po pierwsze, do białych ubrań absolutnie nie pasuje biała bielizna. Jeśli chcecie, żeby Wasza bielizna nie była widoczna pod białym ubraniem, wybierzcie odcienie beżowe, a najlepiej kolor cielisty. Ponadto, kupując białe ubrania, warto postawić na porządne materiały. Słabej jakości tkaniny są często lekko przezroczyste – widać przez nie bieliznę czy zaciśnięty pasek do spodni, podkreślają też wszelkie niedoskonałości sylwetki. Ważny jest też fason białego ubrania. Biel lubi prostotę, co oznacza, że zamiast ubrań z białymi falbankami i koronkami, lepiej wybrać np. prostą białą marynarkę, w której wygląda się nowocześnie i lekko. e.K.: Jakie buty wybrać – obcasy, a może koturny? M.B.: Oczywiście buty na obcasie czy koturny to praktycznie zawsze dobry wybór. No, może oprócz wypadu na plażę czy w góry! Jest jednak wiele innych fasonów, które są teraz modne i nowoczesne, a nie męczą nóg. W upalne dni polecamy delikatne, odkryte sandałki, a w nieco chłodniejsze balerinki lub… trampki. To jeden z tych fasonów, który pasuje osobom w każdym wieku! e.K.: Makijaż – malować się, nie malować? Może wystarczy złota opalenizna? l.M.: Makijaż w upalne dni radzimy możliwie ograniczyć. Przede wszystkim, zamiast ciężkiego, kryjącego podkładu warto użyć bardzo ostatnio popularnych kremów BB lub CC, które wyrównują koloryt skóry, ale nie tworzą efektu maski. A w dodatku zawierają filtry przeciwsłoneczne! Używanie kremów z wysokimi filtrami powinno być zresztą obowiązkowe nie tylko na plaży, ale w każdy słoneczny dzień. Dojrzałe kobiety powinny pamiętać, aby smarować nimi nie tylko twarz, szyję i dekolt (to tu najbardziej widać zmarszczki!), ale też… dłonie. Promienie słoneczne mogą sprawić, że pojawią się na nich nieestetyczne przebarwienia i plamki. Podsumowując, starajmy się o efekt „muśnięcia słońcem”. Jeśli przesadzimy\nz opalaniem, niepotrzebnie dodamy sobie lat. Większość dojrzałych kobiet farbuje swoje włosy, wiele z nich stawia na rozjaśnianie. Polki bardzo lubią tzw. „złoty blond”. Na ciepłe odcienie blond trzeba latem uważać - włosy i tak zżółkną od promieni słonecznych, więc w okresie wakacyjnym farbujmy włosy w chłodniejszych odcieniach – słońce doda im ciepła! e.K.: Co zabrać na wyjazd nad morze, a co w góry? M.B.: Wyjeżdżając na wakacje pamiętajmy przede wszystkim o dobrym kostiumie kąpielowym. Niezależnie od tego, czy będzie to kostium jedno czy dwuczęściowy, warto, żeby miał usztywnione miseczki. Warto „uzbroić się” też w pareo lub lekką, przewiewną narzutkę, która pozwoli bez skrępowania spacerować po plaży. Nie musimy chyba dodawać, że kąpiel słoneczna w bieliźnie jest zakazana. e.K.: Dodatki – kapelusze, okulary... Wybieramy klasyczne fasony, czy podążamy za modą, by nieco „odświeżyć” nasz wizerunek? M.B.: Jesteśmy zdania, że naszyjniki, kolczyki, bransoletki, kapelusze, a latem przede wszystkim okulary przeciwsłoneczne można swobodnie podbierać wnuczkom z szafy! O ile założenie spódniczki nastolatki naraziłoby nas na śmieszność, o tyle jej okulary mogą nam odjąć lat. Mówiąc serio, warto od czasu do czasu zajrzeć do młodzieżowych sieciówek, żeby znaleźć niebanalne i niedrogie akcesoria. e.K.: Pora na letnie przestępstwa przeciwko modzie. oprócz sztandarowych skarpet do sandałów – co jeszcze jest na tej liście? Czego nie nosimy, bo to „przestępstwo”, a po co sięgać nie warto, gdyż automatycznie nas postarzy? l.M.: Skarpety do sandałów zdecydowanie odradzamy, mimo, że pojawiły się ostatnio na wybiegach w Nowym Jorku! Dotyczy to zresztą nie tylko bawełnianych grubych skarpet, ale też nylonowych podkolanówek. Widoczne szwy wystające spod sukienki czy spodni to jedno z największych modowych faux pas. W upalne dni lepiej założyć buty, szczególnie te odkrywające palce, na bose stopy. A do bardzo popularnych balerinek możemy bez problemu kupić specjalnie wykrojone skarpetki, które zapewniają wygodę, ale pozostają ukryte dla oczu. Kolejny trudny modowy temat to spodnie rybaczki. Nosi je latem wiele dojrzałych kobiet. Jeśli ich fason nie jest idealnie dobrany do naszej sylwetki (a bardzo o to trudno!), wizualnie skracają nogi i sprawiają, że wyglądamy na grubsze niż jesteśmy w rzeczywistości. Latem wybierajmy więc odkrywające kolana szorty lub długie cienkie spodnie. I ważne - to samo doradźmy naszym mężom!\nͫ rodzinna atmosfera w nastrojowym hotelu na szczycie góry ͫ leczniczy mikroklimat zbliżony do szwajcarskiego Davos ͫ drzewoterapia – przebywanie pośród drzew i krzewów pobudza organizm do samoleczenia ͫ restauracja, bar, przestrzeń do rozmów i dyskusji na tarasie widokowym, biblioteczka ͫ doskonałe miejsce na spacery i Nordic Walking - unikalna poziomicowa trasa widokowa Pod Reglami ͫ centrum SPA z saunami, jacuzzi oraz bogatą ofertą masaży i zabiegów Medical oraz przyrządami do ﬁtness ͫ zewnętrzny plac zabaw, przestronny ogród, boisko, minigolf, Kącik Małego Artysty, lekcje jazdy konnej ͫ tylko 10 min. do nowoczesnych basenów w Termach Cieplickich\nWięcej szczegółów na www.hotelconcordia.pl tel: 726 0000 26 recepcja@hotelconcordia.pl\nWakacje 2014 pakiet ze śniadaniami i obiadokolacjami w cenie 99 zł/os/doba\n* Pakiet minimum 2 osoby i 5 nocy, w tym min. 1 osoba 55+ Dzieci 0-3 lat zapraszamy BEZPŁATNIE (bez świadczeń). Akceptujemy zwierzęta 10 zł/doba/ zwierzak. Opłata klimatyczna 2 zł/os/doba. Oferta cenowa obowiązuje na hasło 140620. Dopłata do apartamentu z tarasem 20 zł/pokój/dobę. Oferta ważna w terminie czerwiec - wrzesień 2014 r\nSztuka pisania listu Barbara Stelingowska – doktor nauk humanistycznych w zakresie literaturoznawstwa, polonistka, wykładowca akademicki na Uniwersytecie Przyrodniczo-Humanistycznym w Siedlcach (Instytut Filologii Polskiej i Lingwistyki Stosowanej, Zakład Literatury Polskiej XIX, XX Wieku i Krytyki Współczesnej). Od wielu lat swoje zainteresowania naukowe koncentruje wokół zagadnień związanych z literaturą polską przełomu XIX i XX wieku oraz jej związków z literaturą światową. Sztuka pisania listów była jej pierwszą pasją badawczą, której pozostaje wierna do dziś.\n– Nie znam osobiście nikogo, kto by nie lubił otrzymywać listów. Gorzej już jest niestety z ich pisaniem czy odpisywaniem na nie. Tempo życia oraz powszechny dostęp do różnego rodzaju środków komunikacji - czat, e-mail czy telefon - spychają na plan dalszy pisanie odręczne listów, które zabiera dużo więcej czasu oraz wymaga od piszącego więcej wysiłku. Poza tym czekanie na odpowiedź również wymaga cierpliwości. Tradycję listu warto jednak pielęgnować z trzech powodów sprowadzających się do wspólnego mianownika: to przyjemność. o sztuce pisania listów opowiada pani dr Barbara Stelingowska.\newelina Kodzis: Kiedy ludzie zaczęli do siebie pisać? Barbara Stelingowska: Ludzie pisali do siebie od zawsze. Od kiedy istniała potrzeba komunikacji, bo przecież list nie jest niczym innym jak rozmową oddalonych od siebie osób, które pragną kontaktu, ale nie mogą tego uczynić w sposób bezpośredni. List zastępuje rozmowę, jest połową dialogu i zawsze jest skierowany do kogoś. List pośredniczy między oddalonymi od siebie osobami lub zespołami osób, zastępuje z piszącymi porozumienie, przemowę, perswazję czy dyskusję. Przez wiele wieków był to najbardziej rozpowszechniony środek przekazywania informacji. Jego rola zmalała w momencie pojawienia się książek oraz prasy, dostępnych jako źródła informacji o aktualnych wydarzeniach. Później znaczenie listu zmarginalizowane zostało przez oddziaływanie radia, kina, telewizji i wreszcie internetu oraz mediów elektronicznych. e.K.: Jak wyglądały pierwsze listy w różnych miejscach na świecie? B.S.: Początki – których nie można jeszcze nawet oficjalnie zaliczyć do listów – stanowiło pisemne porozumiewanie się ludzi, którzy nie mogli skontaktować się bezpośrednio. W tym układzie najważniejsza była treść przekazywana w określonym celu. W sztuce naskalnej pierwotnych kultur istotne było przekazanie maksymalnej ilości treści przy użyciu\nminimalnej ilości znaków. Takim przykładem może być pismo węzłowe kultury Wysp Wielkanocnych lub pismo klinowe pierwotnych Greków. Na gruncie starożytnych kultur europejskich forma ta osiągnęła wysoki poziom artystyczny w ścisłym związku z teorią wymowy. Epistolografia (z gr. epistéllein – „posyłać” i gráphō – „piszę”) rozwinęła się wówczas jako odrębna gałąź piśmiennictwa. List starożytny – grecki i rzymski – był typem listu, który zaważył na współczesnej kulturze. e.K.: W jaki sposób pisane były pierwsze listy? B.S.: Reguły pisania listów początkowo formułowane były w obrębie tzw. ars epistolandi, czyli sztuki pisania listów. Zgodnie z założeniami list składał się ze wstępnego pozdrowienia, fragmentu służącego pozyskaniu życzliwości adresata, przedstawieniu sprawy, prośby oraz zakończenia. Posiadał także formułę początkową i końcową. Później zasady antyczne zaczęły nakładać się na średniowieczne, by ostatecznie utrwalić się w klasycznej formie. Dlatego też nazwisko nadawcy (jeżeli nie był nim władca) zaczęto umieszczać na końcu listu. Zwyczajem stawało się dodawanie ceduły, czyli dopisku, post scriptum, które u Greków i Rzymian świadczyło o nieprzemyśleniu kompozycyjnym i starano się go unikać jako pewnej niedbałości. e.K.: Jakie wątki podejmowano w listach? Jak zmieniała się poruszana tematyka?\nB.S.: Tematykę korespondencji zawsze dyktuje potrzeba. Treść listów zmieniała się w zależności od czasów, epoki, wydarzeń, poglądów piszących itd. W starożytnej Grecji pisano na użytek własny lub społeczny. Platon pisał listy publicystyczne, Epikur dydaktyczne, Archimedes naukowe. Cyceron był twórcą listów konsolacyjnych, polecających, gratulacyjnych, a także poruszających kwestie społeczne. W kolejnych epokach zawartość treściowa listów zmieniała się. Już w XII w. pojawiły się pierwsze listy literackie, później wykształciły się dwie odmiany listu: poetycka i prozaiczna. Jako ciekawostkę można wskazać fakt, że w latach ok. 1450-1475 został napisany jedyny znany polski list miłosny Pokłonienie, mój nade wszystki namilejszy, którego nadawcą była kobieta. Pisano po łacinie oraz w językach narodowych. W epoce baroku nastąpił dalszy ilościowy wzrost epistolografii. Oprócz listów naukowo-teoretycznych rozwijała się korespondencja urzędowa, polityczna, handlowa. Również prywatna, której najcenniejszym zabytkiem są zachowane listy Króla Jana III Sobieskiego do Marysieńki z lat 1665-1683. e.K.: Jak dostarczano korespondencję? Kiedy powstała w Polsce poczta? B.S.: Tradycyjna epistolografia związana jest nierozerwalnie z pocztą, a konkretnie z przesyłaniem za pomocą listonoszy listów, paczek czy przesyłek. Współcześnie, w dobie poczty elektronicznej oraz\nwww.facebook.com/JestesmyWTymSamymWieku powstania prywatnych usług kurierskich obserwowany jest znaczy spadek zainteresowania usługami poczty tradycyjnej, której podstawą była poczta kupiecka. Sprawy handlu wymuszały kontakty z innymi kupcami z Włoch czy z Niemiec, co czyniono za pośrednictwem posłańców (XIV, XV wiek). Ojcem krajowej poczty jest Król Zygmunt II August, który 9 października 1558 r. utworzył Pocztę Polską czyli Królewską, będącą łącznikiem między Krakowem a Wenecją. Pamiątką tego wydarzenia jest święto Poczty Polskiej obchodzone właśnie tego dnia. e.K.: Kiedy pisaliśmy najwięcej listów? B.S.: Pierwsza połowa XIX wieku to apogeum polskiej epistolografii. Pisał każdy, bardzo dużo i bardzo często. Wystarczy przypomnieć, że Zygmunt Krasiński, najwybitniejszy polski epistolograf, napisał ponad 3.500 listów, w tym do Delfiny Potockiej przeszło 700 (zachowanych). Była to korespondencja oparta na prozie konfesyjnej, wyznaniowej oraz na analizie wewnętrznych stanów ducha. W epoce romantyzmu modne były również krótkie liściki, raptularze, pamiętniki. Romantyzm głoszący wyzwolenie wszystkich rodzajów literackich z norm klasycznych zerwał z zasadami także w liście. Troska o uniknięcie sideł ustanowionych przez tradycję, łączyła się z pragnieniem oryginalności tak, że ostatecznie list „bez reguł” stał się najważniejszą regułą. Powodem obfitości wypowiedzi listowej była także utrata niepodległości i związana z nią emigracja czyli przymusowe oddalenie. O listownym połączeniu Juliusz Słowacki pisał do matki w wierszu Rozłączenie: „Rozłączeni – lecz jedno o drugim pamięta / Pomiędzy nami lata biały gołąb smutku / I nosi ciągłe wieści”. e.K.: nie powinno się czytać cudzej korespondencji. Jednak jeśli listy zostały już opublikowane... Po czyje po prostu trzeba sięgnąć? B.S.: Ciekawość ludzka popycha człowieka w obszary intymne, osobiste. List, zwłaszcza prywatny, należy do płaszczyzny życia, która zawsze będzie wzbudzała zainteresowanie i niezależnie od formy (papierowej czy e-mailowej) chęć poznania zawartości. List umożliwia przejście przez granicę owej prywatności i zatracenie się w odkrywaniu czyjegoś osobistego ja. Takie są niewątpliwie Listy do Jerzego Marii Kuncewiczowej, bowiem są to listy starszej już wiekowo pisarki do zmarłego męża Jerzego Kuncewicza. Osobiste, intymne, ujęte w pięknej, estetycznej formie stanowią nieocenione źródło wiedzy o małżonkach, a także o ludzkiej kondycji i życiu człowieka w ogóle. Innym przykładem są Listy na wyczerpanym papierze Agnieszki Osieckiej i JereR\nmiego Przybory z lat 1964-1966, które długo czekały by ujrzeć światło dzienne, a ich opublikowanie stało się sensacją, dla wszystkich, którzy cenią twórczość literacką Osieckiej oraz pragną poznać bliżej jej postać. e.K.: Czy warto pielęgnować tradycję pisania listów w obliczu nowoczesnych form komunikacji? Co takiego ma list, czego nie może mieć e-mail? B.S.: Nie znam osobiście nikogo, kto by nie lubił otrzymywać listów. Gorzej już jest niestety z ich pisaniem czy odpisywaniem na nie. Tempo życia oraz powszechny dostęp do różnego rodzaju środków komunikacji – czat, e-mail czy telefon – spychają na plan dalszy pisanie odręczne listów, które zabiera dużo więcej czasu oraz wymaga od piszącego więcej wysiłku. Poza tym czekanie na odpowiedź również wymaga cierpliwości. Tradycję listu warto jednak pielęgnować z trzech powodów sprowadzających się do wspólnego mianownika: to przyjemność. Pierwszego z powodów upatruję w przyjemności otrzymywania listu, radości z samego faktu, że w skrzynce pocztowej znaleźć można coś więcej niż faktury, rachunki czy reklamy. Drugim będzie przyjemność z odczytywania odręcznego (jaka to już rzadkość!) pisma, trzecim zaś bezpośrednie obcowanie z tekstem, pismem, kartką papieru trzymaną w dłoni, która swoją namacalną obecnością i zapachem stanowi element łączący adresata z nadawcą. Tego nie zastąpi żadne połączenie on-line! To przyjemność estetyczno-mistyczna. e.K.: o czym trzeba pamiętać pisząc list? na co musimy koniecznie zwrócić uwagę? B.S.: Zawsze należy pamiętać, że najważniejszą rzeczą jest to, do kogo się pisze. Osoba adresata bowiem wymusza zastosowanie odpowiedniej formy. Inaczej piszemy do osoby prywatnej, inaczej do pracodawcy, inaczej wreszcie okolicznościowo – życzenia, gratulacje, podanie, list motywacyjny. W listach osobistych można pozwolić sobie na ozdobniki, kolorową papeterię, dodatki (zasuszone liście, pukiel włosów, zdjęcie czy inne drobne pamiątki), których - z oczywistych względów - być nie może w korespondencji oficjalnej. Należy zawsze pamiętać o uprzejmym zwrocie do adresata, zachowaniu form grzecznościowych oraz o podpisie, oczywiście własnoręcznym. Nie zapominajmy o pisaniu listów, pozostańmy wierni słowom piosenki Medytacje wiejskiego listonosza zespołu Skaldowie: „Świat ma co najmniej tysiąc wiosek i miast / List w życiu człowiek pisze co najmniej raz”. L\nPoznań, ul. Dąbrowskiego 139 tel. 61/843 62 37 tel. kom. 781 999 551 tel. kom. 601 999 551\nCelem ubezpieczenia pogrzebowego jest zapewnienie środków ﬁnansowych na pochówek osoby Ubezpieczonej. Wybrane korzyści dla Ubezpieczonego: Przystąpienie do ubezpieczenia nie wiąże się z koniecznością wypełniania ankiety medycznej, przeprowadzania badań lekarskich - nie przeprowadza się „oceny ryzyka” ubezpieczonego, który to proces jest z reguły częścią zawarcia ubezpieczenia życiowego. Uposażeni otrzymają świadczenie w krótkim czasie i bez kłopotliwego postępowania spadkowego. Świadczenie wypłacane z polisy jest zwolnione z podatku spadkowego i dochodowego. Ubezpieczający ma możliwość wyboru jednej z trzech zaproponowanych sum ubezpieczenia; 10.000 zł, 20.000 zł lub 30.000 zł. Ubezpieczający ma możliwość podwyższenia sumy ubezpieczenia w celu urealnienia przyszłej wypłaty świadczenia. Ubezpieczenie daje możliwość wyboru jednorazowej składki. W ubezpieczenie wbudowany jest mechanizm powiększania należnych świadczeń o udział w zyskach z inwestowania rezerw matematycznych. W przypadku rezygnacji z ubezpieczenia przysługuje prawo do wartości wykupu, jeżeli jest ona dodatnia. Więcej informacji • w biurach Universum • pod nr telefonu 61 853 19 43\nOborniki, ul. Kasztanowa 4 tel. 61/29 60 320 tel. kom. 601 999 551\nBezpłatne porady pomoc w trudnych chwilach przez 24 h na dobę\nGdzie znajdziesz gazete Czerwony Portfelik Senior? unikalna na dedykowa dystrybucja\nKlub Seniora „Wigor”, os. Orła Białego 5 Klub Seniora „Spokojna Przystań”, os. Rusa 134 Klub Seniora „Tęcza”, os. Bohaterów II Wojny Światowej 76 Klub Seniora przy ODK „Stokrotka”, ul. Cyniowa 11 Klub Seniora „Piastun”, os. Piastowskie 104 Osiedlowy Klub Seniora Korona, os. Bolesława Śmiałego 104 Klub Seniora „Jubilatki”, os. Tysiąclecia 30 Klub Seniora „Feniks”, os. Polan 100 Klub Seniora „Hetman”, os. Sobieskiego 52 Klub Seniora „Złota Jesień”, os. Pod Lipami 13 F Klub Seniora przy ODK „Słońce”, os. Przyjaźni 120 Klub Seniora „Druga Młodość” przy ODK Bajka, os. Wichrowe Wzgórze 124 Klub Seniora przy Ośrodku Kultury „Wierzbak”, ul. Wojska Polskiego 8 Klub Seniora „Jeżyce”, ul. Słowackiego 19/21 (Dom Tramwajarza) Klub Seniora „Bamberka”, ul. Dmowskiego 37 Klub Seniora Kopernik, ul. Galileusza 8 Klub Seniora przy Stowarzyszeniu Wolontariat Wielkopolski, ul. Garczyńskiego 13\nORGANIZACJE SENIORALNE Centrum Inicjatyw Senioralnych, ul. Mickiewicza 9a\nul. Ratajczaka 37 Uniwersytet Każdego Wieku przy Wyższej Szkole Bankowej w Poznaniu, ul. Ratajczaka 5/7 Akademia Trzeciego Wieku, ul. gen. T. Kutrzeby 10\nBIBLIOTEKI Wojewódzka Biblioteka Publiczna i Centrum Animacji\nna str. 18 Odpowiedzi do ankiety i testu wiedzy ze str. 18\n1 ... 2a 3a\n7b 8b 9 ...\nKultury w Poznaniu, ul. Prusa 3 Biblioteka Raczyńskich, pl. Wolności 19 Filie Biblioteki Raczyńskich dla dorosłych: filia nr 2, os. Oświecenia 59 filia nr 3, ul. Jackowskiego 30 filia nr 4, ul. Lodowa 4 filia nr 6, ul. Tomickiego 14 filia nr 8, ul. Osinowa 14/16 filia nr 11, ul. Chwaliszewo 17/23 filia nr 12, ul. Arciszewskiego 27 filia nr 14, os. Bolesława Chrobrego 117 filia nr 15, ul. Fabianowo 2 filia nr 16, ul. Muszkowska 1A filia nr 17, ul. 28 Czerwca 1956 r. 217/219 filia nr 24, os. Rzeczypospolitej 101 filia nr 25, os. Wichrowe Wzgórze 23 c filia nr 26, ul. Błękitna 1/7 filia nr 27, ul. Św. Marcin 80/82 filia nr 35, ul. Druskiennicka 32 filia nr 36, ul. Gen. Stanisława Maczka 14 filia nr 38, ul. Ognik 20B filia nr 39, ul. Wroniecka 15 filia nr 42, os. Pod Lipami 108A filia nr 47, os. Przyjaźni 120 filia nr 50, os. Kosmonautów 118 filia nr 51, os. Lecha 15 filia nr 52, os. Czecha 59 filia nr 54, os. Polan 20 filia nr 55, os. Zwycięstwa 1F filia nr 56, ul. Galileusza 8 filia nr 62, os. Jana III Sobieskiego 103 filia nr 63, ul. Żonkilowa 34 filia Wildecka, ul. Robocza 4 Filia nr 34, ul. Opolska 37 Gminna Biblioteka Publiczna w Czerwonaku, os. 40-Lecia PRL 7A\nKLUBY SENIORA Klub Seniora „Królewska Oaza”,\nos. Władysława Jagiełły 13 Klub Seniora „Złoty liść”, os. Łokietka 6c Klub Seniora „Brzozy”, os. Rusa 110 Klub Seniora „82”, ul. Krakowska 10 Klub Seniora przy oddz. Wlkp. Polskiego Związku Głuchych, ul. Przemysłowa 45/49 Klub Seniora „Przyjaciele”, os. Bolesława Chrobrego 12 Klub Seniora „Raszyn”, ul. Rynarzewska 9 Klub Seniora „Rodzina”, os. Czecha 114 Klub Seniora „U Salezjanów”, ul. Pszczelna 20 Klub Seniora „Nike”, os. Zwycięstwa 25 F Klub Seniora „Batory”, os. Stefana Batorego 38a Klub Seniora „Cybinka”, ul. Warszawska 93/95 Klub Seniora przy parafii pw. Maryi Królowej ul. Rynek Wildecki 4 Klub Seniora „Jarzębina”, os. Jagiellońskie 120 Klub Seniora „Złota Jesień”, os. Powstań Narodowych 31\nTraugutta 38, pl. Wielkopolski 4, ul. Dąbrowskiego 130, ul. Klin 15/ Pałucka, ul. Jarochowskiego 44, ul. Ściegiennego 50, ul. Grunwaldzka 33, ul. Przybyszewskiego 56, ul. Swoboda 21, ul. Malwowa 2a, ul. 28 Czerwca 56 146, ul. Czechosłowacka 53, ul. Okulickiego 70, os. Oświecenia 60, os. Jagiellońskie 121, ul. Bukowska 100, ul. Newtona 14\nGazeta jest dostarczana do ww. punktów do ok. 7 dni od daty publikacji i dostępna do wyczerpania nakładu przeznaczonego na dany punkt. Jeśli chcą Państwo mieć gwarancję otrzymania każdego wydania gazety, zapraszamy do skorzystania z prenumeraty (szczegóły str. 18). R\ndla emerytów i rencistów powyżej kwoty 2200 zł, raty\nKAMIENIARSTWO nowy adres\n608 294 374 607 173 504 61 842 90 52 www.kamieniarstwo-andlok.pl\nul. Chociebora 1\nw pobliżu stacji PKP Poznań Antoninek, obok POL-CAR dojazd autobusami: 57, 66, 401, 405, 406, 407\noferujemy granity z całego świata zapewniamy bezpłatny transport na terenie Poznania i w odległosci 30 km od Poznania podnosimy zapadnięte nagrobki, układamy kostkę granitową i pozbruk koło nagrobków\na do o gro 3 l d 1 bk at 50 i g gw 0 ran ar zł ito an we cj i\nUNIWERSYTETY TRZECIEGO WIEKU Towarzystwo Uniwersytet Trzeciego Wieku w Poznaniu,\nSKLEPY PODWAWELSKIEJ SPÓŁDZIELNI SPOŻYWCÓW os. Wichrowe Wzgórze 121, ul. Kącik 4, os. Piastowskie 17, ul.\nzapewniamy pełen zakres usług w zakresie liternictwa, rzeźb, tablic nagrobkowych i zdjeć na nagrobkach oferujemy wazony, misy, lampiony wykonujemy również: parapety, schody, blaty kuchenne i łazienkowe od 350 zł/m2\nPrzyjaźni 1 Uniwersytety Ludzi Ciekawych Świata w Śremie, Śrem, ul. Kilińskiego 2 Wrzesiński Uniwersytet Trzeciego Wieku we Wrześni, Września, ul. Wojska Polskiego 2a Ostrowski Uniwersytet Trzeciego Wieku, Ostrów Wielkopolski, ul. Wojska Polskiego 17 Stowarzyszenie Uniwersytet Trzeciego Wieku w Lesznie, Leszno, ul. Łaziebna 14 Uniwersytet Trzeciego Wieku w Luboniu, Luboń, ul. Jana III Sobieskiego 97 Uniwersytet Trzeciego Wieku Calisia w Kaliszu, Kalisz, ul. Targowa 2 - 12 Gnieźnieński Uniwersytet Trzeciego Wieku, Gniezno, ul. Kostrzewskiego 5 – 7 Gostyński Uniwersytet III Wieku, Gostyń, ul. Mostowa 9 Uniwersytet Trzeciego Wieku w Pile, Piła, ul. Sikorskiego 9 Uniwersytet Trzeciego Wieku w Tarnowie Podgórnym, Tarnowo Podgórne, ul. Poznańska 96\nUNIWERSYTETY TRZECIEGO WIEKU -Stowarzyszenie WIELKOPOLSKA Koniński Uniwersytet Trzeciego Wieku, Konin, ul.\nCentrum Informacji Turystycznej, Stary Rynek 59/60 Centrum Informacji Miejskiej, ul. Ratajczaka 44 (Arkadia) Stowarzyszenie Ludzi III Wieku „Świerczewski Krąg”, ul. Grabowa 22b Centrum Edukacyjne w Poznaniu, ul. Zwierzyniecka 15 Polski Związek Emerytów, Rencistów i Inwalidów, ul. Młyńska 5 Wielkopolskie Towarzystwo Krzewienia Kultury Fizycznej, ul. Winogrady 11 Środowiskowy Dom Samopomocy, ul. Owsiana 17/19 Samodzielny Niezależny Związek Zawodowy Emerytów i Rencistów Policjantów, ul. Polanka 24 Dom pomocy Społecznej, ul. Bukowska 27/29 Klub i Galeria Sztuki Starówka, ul. Wielka 1 Kino Rialto, ul. Dąbrowskiego 38 Poznańskie Centrum Wspierania Organizacji Pozarządowych i Wolontariatu Centrum Bukowska, ul. Bukowska 27/29 Polskie Towarzystwo Artystów, Autorów, Animatorów Kultury PTAAAK, pl. Wielkopolski, Bistro Tulipan Stowarzyszenie Mali Bracia Ubogich, ul. Dąbrowskiego 18\nEKSHUMACJA BEZ TAJEMNIC W dzisiejszym odcinku naszego cyklu chcemy poruszyć temat trudny, lecz niezwykle ważny. Ludzkie życie pisze najróżniejsze scenariusze i nigdy nie możemy być całkowicie pewni, że miejsca pochówku naszych najbliższych będą dla nich ostatecznym miejscem spoczynku. Czasami pojawia się konieczność ekshumacji. Sytuacji, które decydują o podjęciu takiej decyzji jest wiele – najczęściej jest to chęć przeniesienia ciała bliskiej osoby w miejsce, w którym rodzina będzie mogła lepiej opiekować się grobem. Wokół tego tematu narosło wiele niejasności. Postaramy się więc pokrótce przedstawić najważniejsze informacje dotyczące tego procesu. ta nie obowiązuje w przypadku złożeń poekshumacyjnych do nowo utworzonych grobów, wolnych miejsc w grobach rodzinnych, ziemnych, jak i murowanych oraz w sytuacji, kiedy wydobyte ciało jest przed ponownym pochówkiem kremowane.\nStarania należy rozpocząć od uzyskania zgody na ekshumację od wszystkich członków najbliższej rodziny zmarłego. Jeśli rodzina jest ze sobą skłócona i trudno o porozumienie, wówczas osobę uprawnioną do złożenia wniosku wskaże sąd. Niezbędne są również akty zgonu osób, które planujemy ekshumować. Jeżeli nimi nie dysponujemy, to po ich odpisy należy skierować się do Urzędu Stanu Cywilnego. Mając już oświadczenia członków rodziny, czy też orzeczenie sądu, wraz z aktami zgonu, należy stawić się w Sanepidzie – to tam wydaje się wnioski zezwalające na przeprowadzenie ekshumacji. Należy pamiętać, że właściwość miejscowa Stacji Sanitarno Epidemiologicznej określona jest miejscem położenia cmentarza, na którym ekshumacja ma zostać przeprowadzona. Jeżeli prośba jest odpowiednio umotywowana i nie istnieją formalne przeciwwskazania do ekshumacji, to właściwy inspektor sanitarny wyrazi zgodę. Dysponując zgodą na ekshumację należy wybrać firmę pogrzebową, której zlecimy wydobycie szczątków. O ile ubiegać się o zgodę, jak i składać zlecenie można cały rok, o tyle zgodnie z przepisami ekshumacje wolno przeprowadzać od 16 października do 15 kwietnia tylko we wczesnych godzinach rannych. W wyjątkowych przypadkach inspektor sanitarny może wyrazić zgodę na przeprowadzenie jej w innym terminie. Po przeprowadzeniu ekshumacji możliwe jest zarówno tradycyjne złożenie szczątków w trumnie, jak i ich kremacja i złożenie prochów do grobu.\nEkshumacja (z łac. extra - poza, na zewnątrz, humus - gleba) polega na wydobyciu ciała zmarłej osoby z miejsca jej dotychczasowego pochówku w celu przeniesienia go i złożenia w innym miejscu lub celem przeprowadzenia oględzin lekarsko-sądowych. Jest to temat drażliwy, delikatny. Niektórzy uważają, że to niepotrzebne zakłócanie spokojnego odpoczynku zmarłych. Niekiedy jednak podjęcie tej trudnej decyzji jest nieuniknione. Wśród sytuacji, które przekonują nas najczęściej jest m.in.: potrzeba zapewnienia godnego pochówku (jeżeli wcześniej nie było takiej możliwości) oraz chęć przeniesienia ciała na cmentarz bliżej miejsca zamieszkania rodziny, co ułatwia opiekowanie się mogiłą. Również pragnienie złożenia bliskich w grobie rodzinnym staje się coraz poważniejszym argumentem. Nierzadko za decyzją o ekshumacji stoją również względy finansowe.\nPrawo do pochowania i do dokonania ekshumacji stanowi jedno z praw podmiotowych osobistych w rozumieniu przepisów Kodeksu cywilnego. Ekshumacja może być dokonana jedynie w trzech przypadkach: na zarządzenie prokuratora lub sądu (to jednak dotyczy wyjątkowych okoliczności i leży całkowicie poza gestią rodziny), decyzją inspektora sanitarnego lub na umotywowaną prośbę osób uprawnionych. Osobami, które mogą wystąpić z wnioskiem są najbliżsi, czyli: małżonek, dzieci, wnuki, rodzice, rodzeństwo i kuzyni (do czwartego pokolenia) oraz powinowaci – zięć, synowa, teściowie, jednym słowem krewni osób spoczywających w grobie, z którego planujemy ekshumację. Jeżeli o ekshumacji nie decyduje sąd lub prokurator, wówczas wymagana jest zgoda wszystkich uprawnionych do decydowania w tej kwestii członków najbliższej rodziny zmarłego. Przy uzyskiwaniu zgody na ekshumację termin pochowania jest bez znaczenia, chyba że dana osoba zmarła na chorobę zakaźną, wówczas upłynąć muszą dwa lata od daty pochówku. Złożenie poekshumacyjne w innym, istniejącym już grobie jest możliwe po 20 latach od ostatniego pochowania, które miało w nim miejsce. Reguła\nJak wspomnieliśmy wcześniej, przesłanki stojące za decyzją o ekshumacji są różne. Niektóre rodziny decydują się na ten krok z powodu kosztów, przenosząc swych bliskich z paru grobów do jednego, co pozwala niejednokrotnie zmniejszyć wysokość opłaty za miejsce. Opłata jednego grobu, nawet większego jest z reguły niższa niż suma opłat za parę mniejszych grobów. Innym istotnym czynnikiem poza kosztami jest również lokalizacja grobu. Sytuacja taka może dotyczyć otwarcia nowego cmentarza, lepiej zlokalizowanego lub wcześniej nieczynnego, co wiąże się z mniejszą odległością do pokonania w drodze z domu czy pracy. Na cmentarzach otwierane są również nowe pola, lepiej zlokalizowane od dotychczasowych. Czasami czynnikiem decydującym o ekshumacji jest fakt posiadania przez rodzinę grobowca. Grobowiec zwyczajowo opłaca się na okres 100 lat, tym samym ciężar finansowy opłacania tego miejsca zostaje zdjęty z kolejnych pokoleń.\nCena ekshumacji uwarunkowana jest wieloma czynnikami. Istotne są rodzaj i ilość miejsc, z których ekshumowane mają być ciała, rodzaj miejsca, do którego nastąpić ma złożenie, rodzaj nagrobków, które znajdują się na mogiłach, data pochowania, forma pochówku (urna czy trumna), ważność opłaty za miejsce, z którego ekshumacja jest wykonywana i ważność opłaty za miejsce, do którego mają być złożone szczątki. Dlatego każde zapytanie od naszych klientów traktujemy indywidualnie – gromadzimy dane niezbędne do wyceny, a po ich skompletowaniu przedstawiamy ofertę dopasowaną do opisanej sytuacji. Zlecenia przeprowadzenia ekshumacji przyjmujemy przez cały rok – z zastrzeżeniem, że realizacja zamówionej usługi odbędzie się w okresie ustawowo określonym. Jeśli macie Państwo jakiekolwiek pytania związane z usługami świadczonymi przez Universum, zachęcamy do kontaktu, nasi pracownicy służą Państwu swoim doświadczeniem i pomocą. Czytelnikom radził specjalista Universum Leszek Grabarski\nUl. Woźna 15a, 61-777 Poznań tel. 61 853 19 43, fax 61 852 93 20 Ul. Grunwaldzka 305, 60-179 Poznań tel. 61 867 65 71, fax 61 867 60 01 Ul. Gnieźnieńska 36, 61-021 Poznań tel. 61 872 40 14, fax 61 872 40 14 Miłostowo, Cmentarz Komunalny nr 1 tel. 61 878 02 20 Junikowo, Cmentarz Komunalny nr 2 tel. 61 867 65 71 Zakład Kremacji, Miłostowo tel. 61 872 80 01 Jedna z najdłużej działających w Wielkopolsce i jedna z największych firm pogrzebowych w Polsce. Jej tradycja sięga lat 60. XX wieku. Od 1975 roku zarządza dwoma poznańskimi cmentarzami komunalnymi. Prekursor kremacji w naszym kraju, które przeprowadza od 1993 roku. Firma świadczy kompleksowe usługi związane z organizacją ceremonii pogrzebowej, oferuje szeroki wybór trumien, urn, wieńców oraz odzieży okolicznościowej, jak również usługi związane z opieką nad grobami dla osób, które z różnych powodów same nie mogą odwiedzać mogił swoich bliskich. Własna baza transportowa pozwala na przewóz zmarłych na terenie całej Europy. Najwyższego standardu świadczonych przez Universum usług dowodzą wielokrotne wygrane w przetargach na organizację pochówków zlecanych przez poznański MOPR oraz liczne certyfikaty jakości, w tym ISO 9001.\nProfutura Akademia 50+\nPoznań, ul. Ratajczaka 20/18A\n61 662 67 30\n726 000 026\n12 652 02 08\nPoznań, ul. Szczanieckiej 10/1a\n61 852 53 09 604 582 621\nZachełmie 68 A,B koło Karpacza Kraków, ul. Nowohucka 33\nul. Taczaka 2 ul. Zeylanda 3 ul. 23 lutego 11\nWrocław, ul. Pretficza 21/B1\n61 853 69 12 61 843 40 27 61 852 52 41\n71 786 77 48 693 232 609 502 614 312\n61 813 31 79 668 664 641\nDomy Opieki „Radosna Jesień”\n61 819 38 62 697 528 113\nDom Opieki Rezydencja Rydz Kudowa Zdrój\n74 866 11 83 669 595 666\n61 662 64 36 501 222 079\nPoznań, ul. Grunwaldzka 21/210\nOstatnia droga Universum, Poznań Ul. Woźna 15a\n608 294 374 607 173 504 61 842 90 52\nNowy adres: Poznań, ul. Chociebora 1\nNagrobki Wicherek Poznań, ul. Dąbrowskiego 139\nSport i rekreacja FitSwim Centrum Pływalnia i Fitness\nPoznań, ul. Górna Wilda 83/5\nAparthotel NAD PARSĘTĄ Kołobrzeg, ul. Szpitalna 7\n91 386 63 51 668 019 274\nBytnica, Gryżyna 51\n68 391 50 94 660 533 909\n61 819 45 17 602 131 943\n22 635 97 75 22 720 19 83\nul. Spokojna 2, Mrzeżyno\nSarbinowo k.Mielna, ul. Piaskowa 1\nCentrum Zdrowia i Aktywnej Rekreacji w Wągrowcu Hotelik „Na słonecznym Wzgórzu” w Puszczykowie\n67 262 09 00 61 813 30 72\n74 814 63 16 Lądek Zdrój, ul. Orla 1 / róg Leśna 662 013 013 Zabytki Gminy Kamieniec Ząbkowicki\nPoznań, ul. Strzeszyńska 61 www.ekobazar24.com\nKrzesełka schodowe, schodołazy\n692 449 474 606 248 022\n728 830 840 58 554 10 71\nOlej rzepakowy z Gór św. Wawrzyńca\n725 920 909\nPerfumy i kosmetyki do kupienia u konsultantów www.lambre.pl\nDostępne w drogeriach i sklepie internetowym www.bielenda-sklep.pl\n728 994 913\nAparaty słuchowe 61 851 82 74 Poznań, ul. Kórnicka 24, Poznań, os. Przyjaźni 133, Przychodnia „Zdrowie”, I p., pok.109, Poznań, ul. Dojazd 34, Szpital MSW, I p., pok.111, Przeźmierowo, ul. Rynkowa 63, „MED - LUX”, I p., pok.43 Luboń, ul. Żeromskiego 1,”MED -LUX” Gniezno, ul. Barciszewskiego 12 Skoki, ul.Ciastowicza 12\nPoznań ul. Św. Marcin 69 Galeria Pestka, Al. Solidarności 47\nPoznań, ul. Żołnierzy Lenino 3 Poznań, ul. Niegolewskich 15 Poznań, ul. Garbary 4\nWrocław, ul. Świdnicka 28/206 C www.czerwonyportfelik.pl redakcja@czerwonyportfelik.pl\n61 826 84 96 602 347 159 517 420 009 61 307 00 46\nponiedziałki w godz. 17-20 wtorki w godz. 9-12 środy i czwartki w godz. 17-20 środy w godz. 14-16 dyżur na temat choroby Alzheimera\nProsta droga do prenumeraty dwumiesięcznika Czerwony Portfelik Senior\nProducent - PRS Lech Rutkowski Chełmno, Kołdus 16 Do kupienia w sklepach w Poznaniu: Bio-Spiżarnia, ul. Garbary 36 Concordia Design, ul. Zwierzyniecka 3 Prosiaczek Delikatesy, ul. Kraszewskiego 7\nProsiaczek Delikatesy, ul. 28 Czerwca 1956 r. Nr 122\nProsiaczek Delikatesy, ul.Wielkopolski 5 Prosiaczek Delikatesy, ul.Władysława Jagiełły 9c Spiżarnia Poznańska - ul. Złotowska 55/ 2\nSpołem, Poznańska Spółdzielnia Spożywców www.spolem.poznan.pl pełna lista na str. 30\nZdrowie i Uroda Aaparaty Słuchowe\n94 352 34 50\nPuszczykowo, ul. Podgórna 16\nFranciszkańskie Biuro Turystyczno-Pielgrzymkowe Warszawa, ul. Zakroczymska 1\nDom Opieki “Jesień”\nPuszczykowo, Zalesie 6 Przybroda, ul. Kaźmierska 25\n512 227 912\nPoznań, ul. Mickiewicza 9A\nkolejne wydanie 6 październik Nie przegap żadnego wydania. Ciesz się lekturą, której tematyka rzeczywiście Cię interesuje. Bądź na bieżąco z aktualną ofertą produktów i usług dedykowanych Twoim unikalnym potrzebom.\nszczegóły na str. 18\nCzerwony Portfelik Senior Poznań czerwiec lipiec sierpień 2014