I. Pamięć jako instrument władzy oraz środek emancypacji\nNic tak bardzo nie warunkuje ludzkiego działania jak czas. Dla ludzi czynu czas wydaje się jakimś nieznośnym i niepojętym ograniczeniem, dlatego większość swej energii zużywają na to, aby go przechytrzyć. Bez skutku – każdy człowiek, nawet ten największy, zamknięty jest w strukturze historycznego czasu. To samo dotyczy polityki. Czas i polityka, która jest ludzkim działaniem par excellence, są zjawiskami nierozerwalnie ze sobą złączonymi. Właściwie można powiedzieć, że nie zrozumiemy natury polityczności, nie zająwszy się wpierw naturą czasu. W pierwszym rzędzie mamy więc tutaj do czynienia z problemem filozoficznym i teologicznym. Jeżeli bowiem polityka jest domeną ludzkiego, historycznego działania, to jej motywy, skutki, zastosowane środki i procedury zawsze tak czy inaczej odnosić się będą do konkretnych wyobrażeń czasu, w którym działanie przebiega. A ponieważ pojęcie czasu jest – jak twierdzili Platon i Augustyn – tajemniczą wielkością, obecną w sposób nie do końca jasny między przeszłością, teraźniejszością i przyszłością, więc polityka i działanie polityczne właśnie te trzy czasowe wymiary obiera sobie za podstawowy punkt odniesienia i przez ich pryzmat odkrywa przed nami swój sens. Tak więc związek czasu i działania wyraża wprost problem ludzkiej kondycji, na który można spojrzeć oczyma filozofa lub teologa.\nNie jest to jednak ta perspektywa, która – przynajmniej tak się wydaje – byłaby dzisiaj dominująca i określała nasze rozumienie związku czasu (szczególnie tego przeszłego) z politycznym działaniem. Górę bierze obecnie punkt widzenia polityka, demokratycznej opinii publicznej oraz wymogi kultury masowej. Jeżeli XX-wieczne totalitaryzmy kierowały się rewolucyjną logiką, zgodnie z którą wszelka treść przeszłości musiała zostać przekuta na konkretne wizje przyszłości, to dzisiaj jest inaczej – dzisiaj żyjemy pod nieznośnym dyktatem chimerycznej przeszłości i pamięci. Tyle tylko że fenomen ten nie ma zbyt wiele wspólnego z tak chętnie oskarżanym i piętnowanym w ostatnich latach w Polsce tradycjonalizmem, martyrologią, romantyzmem czy sentymentalnym patriotyzmem. Pamięć i przeszłość stały się w polityce towarem niezmiernie chodliwym i poszukiwanym przynajmniej z kilku powodów, na które warto zwrócić uwagę.\nPrzede wszystkim wydaje się, że po okresie, kiedy zachłyśnięto się potęgą czystej nauki i techniki, ponownie odkryto, że ten, kto w polityce kształtuje pamięć o przeszłości, posiada w istocie realną władzę. Obok kontroli finansów i nowych technologii, pamięć stała się jednym z najbardziej realnych środków sprawowania politycznej władzy we współczesnym świecie. Kontrola pamięci umożliwia właściwe panowanie nad sferą opinii publicznej nie tylko w obrębie jednej społeczności, ale także w przestrzeni międzynarodowej. Dlatego z punktu widzenia polityki nie jest obojętne, co ludzie, na skalę masową, pamiętają i w jaki sposób. Tu rodzi się jednak obawa, czy taka pamięć nie jest przypadkiem pamięcią, która zerwała się właśnie z łańcucha jakichkolwiek uniwersalnych, ontologicznych zobowiązań i jak pies łasi się do swego nowego pana, którego odnalazła w partykularnej i bezwzględnie dążącej do swych instrumentalnych celów polityce.\nPo drugie, pamięć zbiorowa w czasach powszechnej demokratyzacji i kultury masowej stała się istotnym czynnikiem integracyjnym. Ta funkcja jest wpisana w samą istotę demokracji jako środek homogenizacji. Każda forma demokracji oparta na mechanizmie podejmowania decyzji większością głosów musi posługiwać się wspólną pamięcią i pojęciem tradycji jako swoistym kapitałem społecznego zaufania. Dzięki temu realne i dla niektórych grup społecznych całkiem bolesne uwidocznienie się w demokratycznym procesie podejmowania decyzji dominującej większości i podporządkowanej mniejszości nie prowadzi do rozpadu demokracji jako wspólnoty. Wspólna pamięć jest więc w wypadku demokracji pożyteczną kompensacją realnej nierówności – w sytuacji postulowanej formalnie równości. Pełni więc absolutnie polityczną rolę. Oczywiście, ten klasyczny, XIX-wieczny model związku tradycji i polityki, wytworzony przez narodowe państwo demokratyczne, ulega dziś wyraźnej dezorganizacji. Jednak zwraca uwagę fakt, że najwyraźniej nie potwierdzają się przypuszczenia, że procesy globalizacyjne na świecie oraz zjawiska integracyjne na mniejszą niż globalna skalę (na przykład Unia Europejska) prowadzić będą nieuchronnie do wygaśnięcia tak rozumianych ognisk pamięci. Globalizacja w sferze gospodarki czy polityki nie prowadzi automatycznie do “kosmopolityzacji” pamięci. Można zaobserwować zjawisko wręcz odwrotne, kiedy utrata realnego wpływu na politykę przez lokalne (narodowe) centra podejmowania decyzji owocuje jeszcze silniejszą kompensacją ze strony wspólnotowej pamięci, kultywowanej przez demokratyczną zbiorowość jako ostatnia gwarancja zachowania własnej tożsamości (oderwanej już wszakże od sfery realnej polityki).\nMożna w końcu odnieść wrażenie, że współczesne społeczeństwa demokratyczne naprawdę uwierzyły w słuszność dawnych założeń psychoanalizy. W podejściu sfery publicznej i politycznej do kwestii pamięci zauważalny jest więc istotny wpływ psychoterapeutyki na życie zbiorowe. Wobec fenomenu globalizacji pamięć zbiorowa nie może już pełnić swych klasycznych, XIX-wiecznych funkcji politycznych w obrębie narodowej wspólnoty demokratycznej. Może natomiast przyjąć wszystkie emancypacyjne funkcje, które przypisuje jej psychoanaliza. Pamięć staje się więc sposobem na samokrytyczne oczyszczenie, wydobycie swego prawdziwego “ja”. Następuje w ten sposób wyraźne przesunięcie “publicznego” znaczenia pamięci z poznawczo-politycznego na terapeutyczno-emancypacyjne.\nPytanie, które powstaje wobec współczesnego fenomenu, jakim jest renesans pamięci zbiorowej, nie dotyka bezpośrednio owego filozoficznego i teologicznego aspektu związku czasu i polityki – odnosi się raczej do kwestii, na ile przesunięcie funkcji pamięci i przeszłości z klasycznie rozumianej polityczności do sfery zbiorowej terapii i krytycznej emancypacji przynosi ze sobą niebezpieczną deracjonalizację sfery publicznej człowieka; i czy pozornie apolityczna funkcja pamięci jako krytycznego psychoterapeuty oraz wielkiego wybawcy ze skrywanych przez poprawność nerwic nie otwiera drogi do powrotu polityki, ale w formie znacznie bardziej zbarbaryzowanej?\nII. Polityka i społeczeństwo jako formy racjonalizacji przeszłości\nDziałanie ludzkie podlega racjonalizacji za sprawą osadzenia go w czasie. Zwolennicy czystego twórczego czynu, tacy jak pod koniec XIX wieku Fryderyk Nietzsche, zależność tę uważali za absolutne kuriozum, rodzaj najbardziej potwornego więzienia, w którym zamknięto wolną ludzką duszę. Ci jednak, którzy nie podzielają tego buntu, i dla których związek czasu i polityki pozostaje fundamentalny, zależność tę uznają raczej za prawdziwie zbawienną dla całej naszej kultury i cywilizacji. W kontekście polityki można wyróżnić przynajmniej cztery istotne przykłady racjonalizowania ludzkiego działania przez określone koncepcje czasu.\nPierwszy rodzaj nazwać można greckim czasem erga – bohaterskich, nieśmiertelnych czynów. Jakkolwiek teza ta wciąż pozostaje mocno dyskusyjna, przyjąć można, że dla Greków czas zachowywał postać kolistą, zamkniętą, cykliczną. Z wyobrażenia tego wyrastało greckie rozumienie fatum jako absolutnej determinacji człowieka przez powtarzające się ciągi zdarzeń, poza horyzont których żaden śmiertelnik wydostać się nie mógł. Zamknięty w ustalonych na zawsze z matematyczną dokładnością możliwych formach natury człowiek żył w swoim klasycznym świecie jak więzień zamknięty w złotej klatce. Physis, wyznaczając krąg możliwego i doskonałego, sprawiała, że ludzkie działania w istocie powtarzały się jako różne, indywidualne cykle wysiłków, dążeń i prób, zmierzających ku nieruchomemu celowi, telos. Wydawało się więc, że jedynym, co może przerwać ów zaklęty krąg, jest bohaterski, nieśmiertelny czyn – częstokroć podobny do zwycięskiego okrzyku konającego – czyn będący ludzką manifestacją nieludzkiego czy, jak wolał Nietzsche, woli mocy nadczłowieka. W świecie greckim erga były więc jedynym wyobrażalnym środkiem uniezależnienia się człowieka od swego przeznaczenia.\nErga odsłaniały przed ludźmi świat najczęściej niedostępny dla zwykłych śmiertelników. Nietrudno więc domyślić się, że stanowiły zarówno przedmiot pożądania ludzi, ich podziwu, jak i głębokiej nieufności czy wręcz nienawiści. Plutarch w swoich portretach sławnych mężów, szczególnie w historii Alkibiadesa, dostarcza nam całego arsenału przestróg przed nadmiernym zaufaniem śmiertelnych w swoje nadzwyczajne zdolności i moce. Erga są otoczone adoracją zwykłego tłumu, jako dowód na możliwość wyswobodzenia się jednostek spod pręgierza naturalnych ograniczeń i konieczności, ale stanowią również źródło największych nieszczęść, próżności i szaleństwa, destruujących społeczny i polityczny porządek. Wielkość i nieśmiertelność okupione zostają destrukcją i nieszczęściem, gdyż bohaterski czyn nie kieruje się logiką indywidualnego czy zbiorowego przetrwania. Jak zauważa Hannah Arendt: “[D]zia-łanie osądzać można tylko za pomocą kryterium wielkości, ponieważ w jego naturze leży przedzieranie się przez to, co powszechnie przyjęte, i sięganie ku temu, co niezwykłe, a tam nie stosuje się już tego, co prawdziwe powszechnie i na co dzień […] Zatem wielkość lub szczególne znaczenie każdego czynu może tkwić tylko w samym dokonaniu, nigdy w jego motywacji lub związanym z nim osiągnięciu”. Erga były więc zjawiskiem politycznie ze wszech miar kontrowersyjnym, gdyż wprawdzie zwracały uwagę na coś istotnego, co skrywane było pod powierzchnią zwykłego ludzkiego czasu, to jednak – jak błyskotliwie pokazał Szekspir w swoim Koriolanie – działo się tak za cenę zerwania jakichkolwiek wzajemnych zobowiązań, płynących z ludzkiej solidarności ujętej w formy wspólnoty. Polis było czymś w rodzaju nieudanej odpowiedzi na to wyzwanie, próbując zracjonalizować i zdyscyplinować ludzkie działanie oraz nadać mu sens wynikający ze wspólnej tradycji.\nCzas rzymskich tradycjonalistów – tę koncepcję czasu i działania najpełniej wyrażała szkolna sentencja historia magistra vitae est. Dla Liwiusza funkcja dziejów polega na tym, że “oglądasz wszelkiego rodzaju pouczające przykłady na wspaniałym wyryte posągu. Stąd można czerpać dla siebie i dla swego państwa wzory godne naśladowania, stąd można poznać jako przestrogę to, co jest szpetne w swym początku, szpetne i w wyniku”. Rzymianie byli funkcjonalistami, w tym wyrażał się ich racjonalizm i przywiązanie do instytucji. Na tym polegała również ich wyższość wobec greckich erga, które za nietrwałe poczucie nadludzkiej potęgi niosły straszliwą cenę długotrwałego zamętu i upadku (jak w wojnie peloponeskiej). Rzymski funkcjonalizm, klasyczny idealizm, mogły wydawać się nazbyt skostniały, czy w chwilach zamętu wręcz anachroniczny, tak jak anachroniczny był Brutus ze swym kanonem cnót wziętym wprost od Katona w czasach rzymskiej rewolucji cezarów w I wieku przed Chrystusem. Mogły wreszcie wyglądać na zwykłą hipokryzję ludzi, którzy na wszystko – religię, tradycję, filozofię patrzyli wyłącznie przez pryzmat ich funkcjonalności w systemie porządku państwowego. Jednak gwarantował jedno: stabilność i pokój – to wszystko, czego grecka polityka nie była zdolna zapewnić. Rzymskie rozumienie czasu było zastosowaniem tradycjonalizmu do greckiej ahistoryczności. Przeszłość nie jest w tym ujęciu żadnym, choćby w części samodzielnym, dynamicznym procesem zdarzeń, ale zbiorem bardziej lub mniej udanych typów, sposobów aktualizacji natury. Istota ludzka działająca w czasie “staje się całkowicie ‘zrozumiała’ w terminach struktury i funkcji, lub, jak to wyraził Arystoteles, ‘czym ona ma być’. Pojawia się więc kwestia wzrostu i rozwoju, tak jak to pojmował idealizm. Na to pytanie odpowiedź musi być już całkiem oczywista. Typ nie zmienia się w swej istocie i zapewne zmienić się nie może, on tylko odnawia się nieustannie w jednostce i poprzez jednostkę, podczas gdy jednostka ze swej strony wypełnia swój cel dzięki ustawicznemu odnawianiu się w typie. W tym jak najbardziej sformalizowanym i schematycznym obrazie życia możemy dostrzec pewne ważne przesłanki dla idealistycznej teorii stosunków ludzkich. Zdaje się on bowiem sugerować, że jedynym zasadniczym i wewnętrznym stosunkiem jednostki jest stosunek do ‘typu’, do którego ona należy ‘w sposób naturalny’.”.\nChrześcijaństwo ze swym specyficznym rozumieniem czasu zmienia wszystko – zarówno grecki czas erga, jak i rzymski funkcjonalizm. Przede wszystkim wprowadza nowe pojęcie historii otwartej na przyszłość. Pojęcie modernitas jest wynalazkiem chrześcijaństwa, ale też to szczególne ujęcie postępu w czasie zostaje silnie związane z przeszłością (przez uznanie Starego Testamentu) i zamknięte w eschatologicznej wizji wielkiego finału, jakim jest koniec wszystkich czasów i Sąd Ostateczny. Jak zauważa Oscar Cullmann, chrześcijańska koncepcja czasu uwalniała człowieka zarówno z greckiego kosmicznego fatalizmu, wynikającego z powtarzających się cykli, jak również z moralnego fatalizmu żydowskiego, gdzie świat ludzki i ludzka historia zostały (w Księdze Syracha) określone jako przestrzeń wciąż odnawiającego się grzechu. Czas i ludzkie działanie otwierają się w chrześcijaństwie ku nadziei dzięki dość szczególnej konstrukcji historii, której moment kulminacyjny umieszczony zostaje dokładnie w samym środku, pomiędzy starym i nowym czasem. Tym kulminacyjnym momentem jest przyjście Zbawiciela. Czas przed nim nie jest czasem bezużytecznym, jest to bowiem czas oczekiwania i przygotowania. Czas po nim nie jest zaś czasem pozbawionym sensu, gdyż jest to czas dopełnienia się ofiary Zbawiciela. Chrześcijaństwo tworzy więc bardzo konkretną, wręcz precyzyjną wizję ludzkiej historii, w której działanie człowieka dokonuje się w ścisłym związku z zamiarami transcendentalnego wobec świata Stworzyciela, z jego ekonomią zbawienia. Jest więc, być może, najsilniejszą próbą połączenia tego, co ludzkie, partykularne i czasowe – z tym, co wieczne, uniwersalne i niezmienne. Jednocześnie w tej chrześcijańskiej perspektywie historii ludzkiej to, co się stało i co jeszcze dopiero się wydarzy, nie da się opisać inaczej jak tylko jako jedna wielka narracja, której sens nie wynika jedynie z mechanicznego łańcucha ludzkich akcji i reakcji, lecz wyrasta wprost z zamiarów pozaludzkiej siły sprawczej. Historia est rerum gestarum narratio, jak wyraził to Hugon od św. Wiktora. Jest to wszelako narracja ze stale obecnym “drugim planem”, gdyż chrześcijaństwo wprowadza na niebywałą dotąd skalę umiejętność połączenia tego, co wieczne, z tym, co historyczne; tego, co absolutne i uniwersalne, z tym, co partykularne. Symbolem tej zadziwiającej zdolności jest dogmat o Trójcy Świętej oraz o Wcieleniu.\nI w końcu nowożytna koncepcja czasu, nazwana przez Le Goffa czasem kupców. Czas stał się tu bowiem przede wszystkim miarą i presją, które z coraz doskonalszą precyzją zegarów dyscyplinują i racjonalizują ludzkie działanie. Skutki są oczywiście dobrze znane – czas i ludzkie działanie zaczynają się coraz bardziej automatyzować i laicyzować. Zamiast podlegać zasadom boskiej ekonomii, jak w chrześcijaństwie – popadają w całkowite niemal uzależnienie od ekonomii gospodarczej, a później od ekonomiki nowoczesnego, zbiurokratyzowanego państwa, czy to w wydaniu zachodniego absolutyzmu, czy XIX-wiecznego demokratycznego nacjonalizmu. To nowe rozumienie czasu wydaje się charakterystyczne nie tylko dla dawnego modelu biurokratycznego państwa typu weberowskiego, ale również dla nowoczesnych form niepaństwowych, jak imperia czy proces integracji europejskiej – struktur budowanych wokół takich zjawisk jak crisis menagement czy działanie zadaniowe. W odniesieniu do integracji europejskiej funkcję czasu jako presji trafnie opisał Wolfgang Wessels: “W historii jedności Europy Zachodniej strategie integracyjne wyrażały się zasadniczo w czasowych planach i związanych z nimi tzw. windows of opportunities. Wymiar czasu stanowił centralny punkt orientacyjny dla każdego etapu budowy i rozbudowy struktur integracji. Architekci traktatów sami wciąż posługiwali się planowaniem terminów jako instrumentami, aby ułatwić podejmowanie decyzji pod ustanowioną przez samych siebie presją czasu. Dla wielkich projektów, jak unia celna, wspólny rynek, unia walutowa, europejskie siły reagowania na kryzysy, czy dla okresów przejściowych przy rozszerzeniu czy reformach traktatów – gremia i organy Unii posługiwały się stopniowymi planami i ustanawianiem terminów, aby redukować konflikty.”.\nZ wielkimi duchowymi przełomami mamy więc do czynienia wówczas, gdy następują zasadnicze przedefiniowania relacji między czasem i ludzkim działaniem. Przedstawione powyżej cztery sposoby rozumienia tego związku są ważne z dwóch przynajmniej powodów. Po pierwsze – pokazują, w jaki sposób tradycja, pamięć o przeszłości, w końcu także sposób traktowania czasu w ogóle racjonalizują ludzkie działanie, determinowane kondycją człowieka – jego niewiedzą, emocjonalną częścią jego natury, lękiem przed śmiercią i przed destrukcją niezależnych od niego sił zewnętrznych. Po drugie – uzmysławiają, że ta racjonalizacja przez pamięć i tradycję odbywa się przede wszystkim w obrębie politycznych, ludzkich wspólnot – polis, republiki, imperium, Republica Christiana, monarchii, państwa narodowego, czy wreszcie ponadnarodowych struktur integracyjnych. Dzięki nim właśnie ludzkie działanie, obarczone wszystkimi ograniczeniami płynącymi z ludzkiej natury, zostaje włączone w określony kontekst zbiorowej pamięci jako tradycji, narratio, dzięki której odnajduje dopiero swój właściwy sens. W taki sposób zdobyty sens ludzkiego działania może być odczytywany partykularnie, przez pryzmat stanowionej autodefinicji i samoświadomości danej wspólnoty politycznej. Poprzestanie jednak wyłącznie na takiej racjonalizującej funkcji tradycji i pamięci sprowadzałoby całe zjawisko tylko do jednego wymiaru – politycznego tradycjonalizmu. Wydaje się natomiast, że tradycje odkrywają przed nami w środowisku wspólnot politycznych również inny, uniwersalny wymiar ludzkiego działania.\nIII. Pamięć historyczna versus pamięć ontologiczna\nPamięć historyczna dotyczy wydarzeń przeszłości. Oczywiście ma ona zawsze charakter selektywny, rekonstrukcyjny. Nie to jednak stanowi o pierwszej linii podziału i sporu. O ile bowiem nie sposób nie zgodzić się z tym, że selektywna pamięć o przeszłych zdarzeniach stanowi istotny składnik tożsamości i samoidentyfikacji każdego człowieka, o tyle nie ma już takiej zgody w wypadku pamięci zbiorowej, a ta pozwalałaby nam wyjść od skutków psychologicznych do skutków politycznych. To z myślą o tym pierwszym zasadniczym podziale Maurice Halbwachs konstruował swoją teorię dotyczącą społecznej funkcji pamięci zbiorowej, starając się wykazać, że bez niej nie istniałaby żadna społeczna grupa. Pamięć zbiorowa przekazuje bowiem, jego zdaniem, istotne dla funkcji całości informacje dotyczące sposobu zachowań, potrzeb etc. Halbwachs był jednak myślicielem ostrożnym, dlatego uważał, że ten typ społecznie istotnej pamięci zbiorowej może zachować swoją ważność nie dłużej niż przez 3–4 pokolenia, powiedzmy więc: nie dłużej niż stulecie. A co później? Później muszą zajść zasadnicze przemiany w zawartym w pamięci komunikacie, owocujące zmianami w funkcjonowaniu struktur społecznych.\nTak poszatkowana substancja pamięci stawiałaby jednak pod znakiem zapytania cały proces cywilizacji oraz narodowej tożsamości. Można oczywiście zasadnie pytać, co Polacy XXI wieku mają wspólnego z Polakami XIX wieku, nie można jednak stwierdzić, że nic ich ze sobą nie łączy. Dlatego Jan Assmann zaproponował przekroczyć zarysowany przez Halbwachsa horyzont, konstruując pojęcie pamięci kultury. W przeciwieństwie do społecznej, komunikacyjnej pamięci w ujęciu francuskiego socjologa, w którym horyzont każdej epoki “przesuwa się wraz z posuwającym się naprzód momentem teraźniejszości” i gdzie de facto “pamięć komunikacyjna nie zna żadnych stałych punktów oparcia, które powiązałyby stale oddalającą się przeszłość z postępującą teraźniejszością”, pamięć kultury sięga znacznie dalej. Odnosi się ona bowiem do pewnych stałych form – tekstów, rytuałów, postaw, obrazów etc., które Assmann nazywa “figurami pamięci” lub “wyspami czasu” wyłaniającymi się “z płynącej rzeki codziennych komunikatów”.\nJakby nie definiować pamięci historycznej, jak bardzo nie rozciągać jej w czasie, pozostanie ona w dalszym ciągu perspektywicznym tworem człowieka i jako pamięć stanowiona, a nie ustanowiona – podlegać będzie jego władzy i będzie przedmiotem jego twórczych ambicji. Pamięć kultury jest zapewne mniej podatna na zmianę niż pamięć społecznej komunikacji, a w pewnych sytuacjach historycznych – jak augustiańskie Romanitas I wieku po Chrystusie czy europejska Republica Christiana XII i XIII wieku – może wręcz wydawać się zjawiskiem niewzruszonym i stałym. Długie ciągi kultury i cywilizacji nie stanowią wcale doskonałego remedium na niebezpieczeństwo historycznego relatywizmu, które kryje się za każdą wizją historii jako dynamicznym, tworzonym przez człowieka ex post procesem. Ostatecznym horyzontem pamięci historycznej musiałaby więc być jakaś inna forma pamięci, posiadającej trwały, ontologiczny status. Czy to jest w ogóle możliwe? Czy może istnieć jakakolwiek forma ahistorycznej pamięci, a w każdym razie pamięci zdolnej oprzeć się historycznym interpretacjom – i co jest jej przedmiotem? Czy można pamiętać coś, co musiałoby ze swej istoty znajdować się poza czasem?\nOdpowiedzi na te pytania poszukuje Bierdiajew w Sensie historii, nadając pamięci głębszy, ontologiczny status. Stwierdza: “Pamięć jest tą zasadą, która prowadzi nieustanną walką ze śmiercionośną zasadą czasu. Pamięć jest walką ze śmiercionośną władzą czasu w imię wieczności… Pamięć historyczna jest największym przejawem ducha wieczności w naszej rzeczywistości czasowej…. Przez pamięć odtwarzamy minioną przeszłość, umarłą, oddaloną od nas, która, jak się wydaje, odeszła w jakąś ciemną otchłań. Właśnie dlatego pamięć jest wieczną zasadą ontologiczną, tworzącą podstawę całej historii.”.\nTen paradoks, jakby się początkowo wydawało, pamięci ontologicznej rozwikłuje platońskie pojęcie anamnesis, łączące konieczność uchylenia ludzkiego, historycznego czasu (anamnesis oznacza prehistorię, a więc to, co znajduje się przed czasem) z samym fenomenem pamięci (anamnesis jest również przypomnieniem istniejących poza czasem idei pierwotnych). Chrześcijaństwo przejęło i przetworzyło platońską naukę o pamięci ontologicznej, co widać najlepiej na przykładzie teologii św. Pawła posługującego się konsekwentnie dwoma różnymi pojęciami czasu: kairos – czasem metafizycznym, pozahistorycznym (jego treść stanowią wydarzenia takie jak Wcielenie, Zmartwychwstanie, Paruzja), oraz chronos – czasem ludzkim, historycznym, skończonym.\nOdwołanie się do pamięci ontologicznej często towarzyszy obronie przed całkowitym poddaniem się dominacji historii rozumianej jako ludzkie tworzywo i jako przedmiot polityki. Na przykład w niemieckich dyskusjach na temat pamięci o holokauście i nazizmie pojawia się argument przeciwko jej “historyzacji”. Wyraża on niedowierzanie wobec faktu, że wszystko, co się wydarzyło ludzkości, mogłoby podlegać swobodnej w istocie interpretacji. Pewne wydarzenia – przynajmniej tak się wydaje – muszą w jakiś sposób unikać tego “destrukcyjnego” procesu powolnego rozkładu, a więc muszą być przechowywane w pamięci człowieka inaczej niż “zwykłe” historyczne fakty. Jest to ten sam typ niedowierzania potędze historycznej pamięci, które nakazuje chrześcijanom od dwóch tysięcy lat chronić przed nią wspominanie szczególnie drogich dla nich wydarzeń, mających miejsce w innym, pozaczasowym porządku.\nAnamnetyczna pamięć ontologiczna nie jest jednak wyłącznie kwestią wiary lub niewiary, lecz stanowi wyraz określonego podejścia do historii i ludzkiej pamięci. Zakłada ono, że pamięć historyczna, podlegająca nieustannym interpretacjom i zmianom, jest zjawiskiem zawsze drugorzędnym. To znaczy, że jej pełny sens odsłania się dopiero w odniesieniu do pamięci ontologicznej. Dlatego pewne formy pamięci historycznej, która jest zawsze czyjąś stworzoną perspektywą, wyrazem jakiegoś partykularyzmu, przemawia określonym narodowym językiem, odwołuje się do określonych emocji i symboli – mogą, pozbawione swego ontologicznego kontekstu, wyrażać wbrew powierzchownym pozorom nawet najbardziej wulgarną skłonność do zbiorowej amnezji. Każda w nieunikniony sposób partykularna forma pamięci historycznej zawiera w sobie cząstkę uniwersalnego, ponadhistorycznego przesłania, którego pominięcie prowadzi do destrukcji samego partykularyzmu, który staje się niechybnie egoizmem. Anamneza ratuje pamięć człowieka przed jego zachłannością, przed hybris – odkrywa przed nami ten składnik pamięci, który nie daje się bezpośrednio przełożyć na partykularny język czyjejś historii i dlatego pozostaje zasadniczo niepolityczna, a w każdym razie znajduje się poza zasięgiem politycznej, ludzkiej władzy.\nMożna więc powiedzieć, że roztropny stosunek polityki do czasu polegałby na integracyjnym, partykularnym, selektywnym traktowaniu substancji przeszłości, przy jednoczesnym uwzględnieniu roszczeń uniwersalnych, wynikających z anamnetycznej pamięci ontologicznej.\nIV. Tradycja bez przeszłości, czyli polska Gemütlichkeit\nPolacy zawsze uważani byli za naród pełen pamięci, żyjący ustawicznym roztrząsaniem swojej przeszłości. Dlatego po 1989 roku można było oczekiwać sytuacji, że nowo narodzona polityka przystąpi do odbudowy integracyjnych narracji, dzięki którym po czasach komunizmu przywrócone zostaną życiu zbiorowemu nie tylko partykularne symbole, ale również owe roszczenia odnoszące się do wartości uniwersalnych. Nic takiego jednak się nie stało. Zdecydowano, że racjonalizująca siła polityki zostanie raczej spożytkowana na dekonstrukcję niż konstrukcję tradycji. Trzeba też zaznaczyć, że z punktu widzenia podstawowego wyboru, przed którym Polska stanęła na początku lat 90. – wyboru między demokracją peryferyjną i demokracją zdolną do reprodukowania własnej tożsamości, a tym samym zdolną także do świadomej reakcji na zewnętrzne wyzwania – ta decyzja ma bardzo znaczące konsekwencje.\nMożemy wyróżnić dwa zasadnicze rodzaje tradycji: tradycję rozumianą jako proces racjonalnej selekcji, podtrzymującej logiczną ciągłość sensów i granic zbiorowej tożsamości społeczeństwa demokratycznego, oraz tradycję jako potrzebę estetyczną, której zaspokajanie nie wymaga przestrzegania żadnej logicznej ciągłości sensów ani trzymania się żadnych warunków brzegowych. Ponieważ ten drugi rodzaj tradycji nie pełni funkcji samowiedzy zbiorowej, nie ma też charakteru politycznego. Jeśli więc zdobywa przewagę, prowadzi zwykle do erozji demokratycznej wspólnoty. Peryferyjność współczesnej polskiej demokracji przejawia się między innymi właśnie w wyraźnej dominacji tradycji jako potrzeby estetycznej i marginalizacji tradycji jako racjonalnego procesu selekcji umożliwiającej samozrozumienie i autodefinicję wspólnoty demokratycznej. To zjawisko można traktować jako dowód utraty zrozumienia dla polityczności oraz zanik społecznych więzi.\nTradycja o charakterze racjonalnym jest rozumnym, świadomym przekazywaniem przeszłych i teraźniejszych elementów tożsamości zbiorowej w przyszłość, oraz równie świadomym ich przyjmowaniem. Daje możliwość zachowania pewnej kontroli nad przyszłością, czyni ją w pewnym sensie sterowalną i przewidywalną w ramach ciągłości, trwania wspólnoty. Jest to możliwe, bowiem chociaż przekazywanie sensów i znaczeń tradycji, a także ich przyjmowanie są selektywne, to jednak nie woluntarystyczne ani relatywizujące – dzięki czemu pełnią funkcję dyscyplinującą demokratyczny aktywizm. Aby zachować rozumność i zrozumiałość przekazu, nie można mylić sensów, mieszać chronologii, łamać warunków brzegowych tradycji wytworzonych przez dane wspólnoty ani zasadniczo podważać przyjętych przez nie zasad aksjologicznych. W tym sensie wspólnota demokratyczna tworzy wspólnotę komunikacji w węższym, halwachsowskim i assmannowskim sensie oraz w szerszym sensie ontologicznym.\nA jednak ten pożądany dla kształtującej się demokracji typ tradycji nie znalazł uznania w III Rzeczypospolitej. Złożyło się na to wiele przyczyn, z których na pewno warto wymienić przynajmniej kilka. Po pierwsze, pewną rolę, szczególnie na początku lat 90., odegrały niektóre wcześniejsze socjologiczne założenia teoretyczne na temat tradycji, wypracowane przez “warszawską szkołę historyków idei”. Według tych założeń istnieją różne tradycje, co wyraża potrzebę różnych wartości. Wybór między nimi jest wyborem emocjonalnym i irracjonalnym. Próba uporządkowania i wartościowania różnych tradycji musi więc prowadzić do dogmatycznego myślenia, a w praktyce do przemocy, czego po doświadczeniu stalinizmu członkowie “szkoły warszawskiej” chcieli za wszelką cenę uniknąć. Jak jednak zauważa w swym krytycznym artykule na temat “szkoły warszawskiej” Paweł Śpiewak, stanowisko to zaowocowało relatywizmem, który wprawdzie uznawał potrzebę różnych tradycji i wartości, ale nie podejmował się ich oceny. W ten sposób “szkoła” odrzucała koncepcję tradycji jako racjonalnej selekcji budującej zbiorową tożsamość, całą swoją uwagę kierując na problem racjonalnego i cywilizowanego sposobu zaspokajania potrzeby różnych tradycji, który zabezpieczałby przed dogmatycznym myśleniem, z nacjonalizmem i ksenofobią włącznie, a może przede wszystkim. Po drugie, spór o dekomunizację w Polsce na początku lat 90. zdawał się doskonale potwierdzać owo teoretyczne rozpoznanie tradycji jako zjawiska irracjonalnego i emocjonalnego. Im bardziej niebezpieczna w odbiorze jej przeciwników stawała się sama idea rozliczenia ludzi starego reżimu, z tym większą krytyką spotykały się z ich strony pojęcia odwołujące się do kategorii zbiorowej tożsamości. Na przykład Jerzy Jedlicki w tekście O pamięci zbiorowej stwierdzał: “Pamięć zbiorowa? Nie ma zbiorowej pamięci. Pamięć jest zawsze i tylko indywidualna”, a dalej, odnosząc się już bezpośrednio do sporu o dekomunizację, zauważa: “Zadaniem pamięci zbiorowej, jeśli już mamy pozostać przy tym niezbyt fortunnym terminie, jest wymierzanie sprawiedliwości pogrzebanemu porządkowi i jego ludziom”. Po trzecie, szansa ukształtowania się nowej politycznej tożsamości po 1989 roku drogą racjonalnej, narracyjnej selekcji zahamowana została przez uwikłanie się wielu stron życia politycznego w coraz bardziej rytualny i pozbawiony znaczenia dla przyszłości państwa i politycznej wspólnoty spór o historyczne i moralne uznanie. Tak więc pewien rodzaj sporu (i jego język) między postkomunistycznymi i postsolidarnościowymi formacjami w polityce okazał się (szczególnie w swej późniejszej fazie) hamulcem, jeśli chodzi o powstanie w Polsce nowoczesnej demokracji, rozumianej jako wyjście polskiej wspólnoty demokratycznej ze sfery postkomunistycznych peryferii, ukształtowanie się solidnej tożsamości politycznej i przygotowanie na wyzwania płynące z zewnętrznych procesów. Po czwarte, nie bez znaczenia dla odrzucenia tradycji jako racjonalnego budowania narracji była ewidentna porażka konstruktywistycznego podejścia do tradycji, a więc tych wszystkich, którzy po 1989 roku z różnych powód chcieli odtworzyć tradycję albo w formule obywatelsko-opozycyjnej, albo narodowo-niepodległościowej. Posiadali oni niezbędną do tego historyczną i moralną legitymizację, posiadali także w latach 1990–1993 i 1997–2001 wszelkie dostępne polityczne środki. Niemniej ponieśli klęskę w “walce o pamięć”, podobną do tej, jakiej na początku XIX wieku doświadczyli francuscy tradycjonaliści. Pewną miarą tej klęski może na pewno być fakt, że ponad połowa Polaków uznaje dzisiaj generała Jaruzelskiego za bohatera narodowego. Znamienne jest, że jedynie postkomunistom udało się w Polsce skutecznie reaktywować – na szerszą skalę i na własne potrzeby – swoisty postpezetpeerowski tradycjonalizm. Po piąte, Polska, podobnie jak inne współczesne społeczeństwa, podlega procesom, które coraz silniej stawiają pod znakiem zapytania funkcjonalny związek między tradycją i polityką. Te zjawiska polegają przede wszystkim na coraz wyraźniejszym rozpadaniu się wspólnotowych, jednolitych i narracyjnych wyobrażeń, składających się na model spójnej tożsamości zbiorowej, zbudowanej wokół jednego kanonu wartości. Staniszkis stwierdza wręcz, że “Coraz bardziej mgliste staje się także pojęcie granicy i różnicy jako myślowej podstawy orientacji na siebie, umożliwiającej selekcję przyjmowanych dotąd rozwiązań, a więc także reprodukcję społeczną wspólnot, organizacji i całych państw”. Skutkiem jest to, co można nazwać kulturą niepamięci, ze wszystkimi jej konsekwencjami dla stabilności wspólnot politycznych. Jak stwierdza Metz, powołując się na Dubiela: “Dzisiaj coraz większe uznanie znajduje pogląd o całkowicie ‘posttradycyjnym’ charakterze naszych ‘awansowanych’ społeczeństw. Zgodnie z nim ‘pod koniec XX wieku nie istnieje już żadna definiowana przez pryzmat tradycji etyczność, w imieniu której można byłoby umieścić w nowych granicach nowoczesność, która znalazła się w kryzysie […] Awansowane społeczeństwa już dawno zaczęły same wytwarzać kulturalne warunki własnej egzystencji”. Nic dziwnego, że w Polsce, gdzie po latach komunizmu nastąpił prawdziwy magiel wartości i tradycji, wszystkie te ogólne procesy przebiegają wyjątkowo gwałtownie.\nNieodbudowanie związku, łączącego demokrację z tradycją (rozumianą jako racjonalna selekcja umożliwiająca pojawienie się politycznej samowiedzy demokratycznej wspólnoty), sprzęgło się w polskich warunkach z ukształtowaniem grup interesów, które można określić mianem establishmentu z polityczno-partyjnego nadania, realizującego własne cele kosztem instrumentalizowania demokratycznej wspólnoty politycznej i państwa. Oba te zjawiska, niestety wzajemnie się wspomagają. Establishment w swej funkcji jest całkowicie partykularny i apolityczny (o ile za Carlem Schmittem odróżniać będziemy politykę jako sferę działania wspólnoty politycznej od partykularnej polityki partyjnej). Jak zauważa Edward Shils w Tradition (Chicago, 1981), żadne społeczeństwo nie może jednak obejść się bez tradycji. Dlatego nawet apolityczny system potrzebuje form tradycji, pod warunkiem że nie będą one wypełnione żadną polityczną treścią. Zasadniczo więc nie może to być tradycja w pierwszym rozumieniu, jako narracja, rozumny dobór symboli i znaczeń układających się w jakąś wspólnotową, polityczną tożsamość. W polskich warunkach tradycja jako potrzeba estetyczna najwyraźniej stała się kompensacją braku tradycji jako racjonalnej selekcji. Takie zjawisko ma dzisiaj miejsce w Polsce na szeroką skalę. Na naszych oczach rozpadła się nadzieja na odzyskanie tradycji jako logicznej narracji konstytuującej tożsamość zbiorową. To zjawisko ma charakter globalny, ale w wypadku Polski zostało zdecydowanie wzmocnione i przyśpieszone. W miejsce tradycji jako procesu racjonalnej selekcji pojawia się społeczna potrzeba tradycji jako zjawiska estetycznego, zaspokajana głównie przez przekazy medialne i – co ważniejsze – bez jakiegokolwiek związku z politycznością. To dzięki tej ostatniej okoliczności tradycja ta pozwala doskonale zaspokajać potrzebę zbiorowej tożsamości (nie na poziomie samowiedzy czy autodefinicji wspólnoty, ale właśnie estetycznego doznania) odartym z obywatelskiej podmiotowości i rozczarowanym fasadowością polityki Polakom. Tym łatwiej akceptować taką tradycję, gdyż jest ona praktycznie pozbawiona związku z przeszłością. Nie wymaga żadnego uzasadnienia, a tym bardziej jakiejkolwiek politycznej legitymizacji, nie musi być logiczna, nie ma chronologii, nie trzyma się żadnych warunków brzegowych, nie konstruuje żadnego sensu – po prostu jest. Nie ma więc waloru zbiorowej samowiedzy, nie tworzy tożsamości, nie otwiera jej na szerszy horyzont uniwersalnych, anamnetycznych wartości – zapewnia jedynie ogólną potrzebę posiadania tradycji jako czegoś przyjemnego i estetycznego, a co w istocie może kompletnie nie mieć sensu. Taką sytuację wyjątkowo trafnie ilustruje scena z filmu Sylwestra Chęcińskiego “Rozmowy kontrolowane”, w której w wigilijny wieczór ZOMO-wcy dzielą się jajeczkiem. Jest to absolutnie profetyczna wizja, jak Polacy mogą rozumieć tradycję i w jaki sposób mogą się nią posługiwać. W medialno-publicznej przestrzeni III Rzeczypospolitej ta przepowiednia spełniła się czy to w adoracji, jaką Polacy otaczali zdjęcia na okładkach kolorowych magazynów przedstawiające przebraną w stroje XIX-wiecznej arystokracji prezydencką parę Kwaśniewskich, czy w redukcji papieskiego nauczania do rozpamiętywanych przy każdej okazji wadowickich kremówek, czy w nadaniu swym nowo budowanym pozamiejskim domom kiczowatej powierzchowności pseudoszlacheckiego dworku, czy wreszcie w bezgranicznej miłości, jaką nagle obdarzyli wszystko, co choć trochę przypomina kulturę góralską.\nTyp tradycji jako estetycznej potrzeby, który ukształtował się w III Rzeczypospolitej, po pierwsze – odpowiada ogólnej zmianie funkcji pamięci z polityczno-integracyjnej na terapeutyczno-emancypacyjną; po drugie – jest wyrazem buntu wobec racjonalizującej roli czasu-narracji spełnianej wobec ludzkiego działania (tak jak zostało przedstawione na przykładzie czterech modeli w części II); po trzecie – zamyka dostęp do uniwersalnego rozumienia własnego, grupowego czy indywidualnego partykularyzmu; i wreszcie po czwarte – wydaje społeczność na łatwy łup politycznej manipulacji.\nV. Lekka strona ontologicznej pamięci\nPolska wersja tradycji bez pamięci może budzić reakcję emocjonalnego, odruchowego odrzucenia jako niebudzące szczególnej sympatii zmieszanie postkomunistycznej spuścizny PRL-u oraz zewnętrznych, nieuświadamianych krytycznie do końca prądów “postnowoczesności” płynących do nas z Zachodu i całego świata. Czy nie lepiej byłoby powrócić do starych, dobrze przetartych tropów tradycji? Czy nie wzmocniłoby to polskiej demokracji i uchroniło ją od wielu niepożądanych zjawisk? Czy tak trudno jest nawiązać nową narrację?\nTradycja bez pamięci, jakkolwiek odpychająca, nie zasługuje na jednoznaczne potępienie, gdyż jest ona, być może, jedyną dającą się zrozumieć reakcją na brutalne zerwanie wszelkich tradycyjnych narracji. Podejmując próbę scharakteryzowania Polaków na początku XXI wieku, można o nich powiedzieć, że są narodem o bogatej historii, narodem po przejściach, o nabytych szczególnych doświadczeniach, ale na pewno nie da się o nich powiedzieć, że są narodem posiadającym tradycję rozumianą jako narracja umożliwiająca powstanie konkretnych form autodefinicji i samoświadomości zbiorowej, wyrażających się również w swoich konsekwencjach dla polityki. Stało się tak, ponieważ wszystkie istotne dla wspólnoty narracje zostały zerwane, a ich substancjalne formy zniszczone. Narracja o “złotym wieku” – spuścizna kultury i polityki I Rzeczypospolitej, podstawowa w budowie każdej tradycji i samoświadomości każdej wspólnoty politycznej, została faktycznie amputowana i utracona ostatecznie po 1945 roku. Intelektualne i kulturalne centrum nowożytnej Polski – Warszawa – przestało istnieć i w sensie materialnym, i pokoleniowym w 1944 roku, a później uległo jeszcze dodatkowo stalinowskiej rewolucji kulturalnej lat 50. Transformacja ekonomiczna lat 90. przyniosła nie tylko ożywienie i wzrost gospodarczy, ale również ostatecznie pogrzebała nadzieje na narrację kapitalistycznej akumulacji (symboliczny jest tu brak reprywatyzacji oraz wyraźny brak rodzimego, odtworzonego kapitału). Z kolei transformacja polityczna przyniosła nie tylko demokrację, ale również usankcjonowanie zniszczenia pokaźnej części archiwów zawierających wiedzę o przeszłości oraz faworyzowanie tych, którzy przez kilkadziesiąt lat starego reżimu dopuścili się ewidentnej zdrady swych współobywateli. Polacy są więc na początku XXI wieku wspólnotą, którą – mówiąc trochę górnolotnie – pozbawiono korzeni, wyjęto jej serce i zresetowano pamięć o samej sobie. Z punktu widzenia klasycznej definicji wspólnoty politycznej stanowi więc ona dość osobliwe monstrum. Dlatego wydaje się, że w polskiej rzeczywistości to, co w pamięci pozostało, owe niepasujące do siebie szczątki różnych tradycji są dla publicznej przestrzeni raczej elementem dezintegrującym, a w każdym razie ich podstawowe publiczne i polityczne funkcje uległy znacznemu zaburzeniu.\nTa sytuacja każe z większą powściągliwością oceniać i krytykować obecną tradycję bez pamięci oraz zmusza do zadania sobie trudu odpowiedzi na pytanie: jaki powinien być stosunek Polaków do przeszłości i teraźniejszości w ramach demokratycznej wspólnoty w XXI wieku.\nTradycja bez pamięci jest naszym obecnym punktem wyjścia. Raczej trudno wyobrazić sobie, aby mogła ona stać się glebą, na której wyrośnie jakaś nowa, integrująca politycznie narracja. Tradycja nie może w tej chwili ukierunkować ani legitymizować żadnych naszych politycznych działań w sposób bezpośredni. Twierdzenie, że na przykład w związku z kryzysem wokół Iraku Polska powinna była wziąć stronę Francji i Niemiec, a nie Ameryki, bowiem te dwa państwa, najsilniejsze w Unii Europejskiej, mogą pomóc nam w realizacji naszej polityki wschodniej, wynikającej jakoby z naszego historycznego i cywilizacyjnego zobowiązania wobec regionu Europy Wschodniej jako utraconych Kresów – jest tak samo absurdalne jak logika, zgodnie z którą najwłaściwszą postawą osób inteligentnych wobec społecznej i gospodarczej transformacji w Polsce miałoby być pójście drogą dziewiętnastowiecznej inteligencji. Jedyna możliwość, jaka rysuje się na przyszłość, to bezpośrednie przejście od tradycji bez pamięci do pamięci ontologicznej, a więc pewien rodzaj intelektualnego “fundamentalizmu” (w którym religia odegrałaby istotną rolę), odsuwającego pamięć historyczną na dalszy plan i pozwalającego zdobyć wobec niej większy dystans i swobodę. Pamięć ontologiczna umożliwiłaby bowiem przełamanie głównych zagrożeń płynących z tradycji bez pamięci, mogłaby spełnić tak potrzebne polskiej demokracji funkcje integrujące – chociaż na pewno w stopniu znacznie słabszym niż na poziomie pamięci historycznej – a jednocześnie nie oznaczałaby, jak wykazano wyżej, że wszystkie rozproszone i pokawałkowane tradycje Polaków musiałyby ulec zapomnieniu. Wybór pamięci ontologicznej na głównego przewodnika nie oznacza bowiem, że formy historycznej spuścizny nie powinny być lub nie będą pielęgnowane i kultywowane, zmienia jedynie hierarchię oraz ustawienie punktów odniesienia dla ludzkiego działania. W tej nowej hierarchii formy pamięci i tradycji muszą raczej zejść na drugi plan, ustępując miejsca ściślejszemu podporządkowaniu działania wartościom wydobytym z anamnetycznej pamięci. Być może w życiu każdej wspólnoty politycznej występują momenty, kiedy zachodzi zbyt silne nawarstwienie się tradycji postrzeganej i odczuwanej jako obciążenie, lub kiedy zbyt wiele zdezintegrowanych form tradycji występujących jednocześnie prowadzi do dysfunkcji przejawiającej się, jak choćby w polskim wypadku, w zjawisku tradycji bez pamięci – i wówczas przychodzi czas “fundamentalizmu” pamięci ontologicznej. Być może taki właśnie moment występuje w życiu polskiej wspólnoty politycznej na początku XXI wieku. Żyjemy w brzydkich, pozbawionych wyrazu miastach, które próbujemy uczynić choć trochę bardziej funkcjonalnymi; urządzamy nowocześnie nasze mieszkania w nowych, pozbawionych własnego stylu, lecz już wygodnych domach mieszkalnych; pracujemy w firmach, walcząc o przetrwanie; staramy się podejść elastycznie do dynamicznej rzeczywistości; jesteśmy raczej otwarci na świat i mamy coraz mniej kompleksów; staliśmy się energiczni i ruchliwi; być może już wkrótce zechcemy zbudować jakiś bardziej trwały etos teraźniejszości… A naszą historię możemy raz w tygodniu uprawiać jak oikos, gdzieś poza miastem, gdzie mamy kawałek ziemi, swoją kaszubską lub mazurską chatę i pieczołowicie gromadzone bibeloty z targu starzyzną.\nTekst ukazał się w wydanym przez OMP wyborze tekstów Marka A. Cichockiego Władza i pamięć.\n Platon, Timajos, 37d-38b; Augustyn, Wyznania, tłum. Zygmunt Kubiak, Instytut Wydawniczy PAX, Warszawa 1978, s. 232.\n Carl Schmitt, Verfassungslehre, Duncker & Humblot, Berlin 1993, s. 228-234.\n Zob.: Jürgen Habermas, Die postnationale Konstellation und die Zukunft der Demokratie, [w:] Die postnationale Konstellation. Politische Essays, Suhrkamp, Frankfurt/M. 1998, oraz Ulrich Beck, Was ist Globalisierung?, Suhrkamp, Frankfurt/M. 1997.\n Tę zmianę opisał w Polsce Jacek Żakowski. W wydanej na fali dyskusji wokół Jedwabnego książce Rewanż pamięci pisze: “[F]ascynująca jest odwaga, z jaką cały niemal Zachód (ale nie tylko Zachód) wchodzi na minowe pole pamięci zamknięte przez lęk i poprawność. […] Z dużym prawdopodobieństwem można natomiast przewidzieć, że epoka rewanżu pamięci może nam jeszcze przynieść całą falę wstrząsów. Czy wyjdziemy z nich lepsi? […] [W]arto pamiętać, że wielkie emancypacje XX wieku oparte na wyzwoleniu grupowych pamięci i tożsamości – narodów, klas, płci – miały nie tylko budujące skutki. […] Odkrywaniu i afirmowaniu swojej stłamszonej tożsamości i własnej ‘uciszonej’ pamięci nie towarzyszyło bowiem zrozumienie dla również przeżywającej renesans tożsamości i pamięci innych.”. A w konkluzji swojego wywodu zauważa: “W Europie […] pamięć dzieli ludzi nie tylko na niemal każdej granicy, lecz także wewnątrz niemal wszystkich społeczeństw. Ta dzieląca nas pamięć była uciszona przez lata. Wydawało się, że umiemy już nad nią zapanować. Ale teraz gwałtownie ożywa i chyba nam się wymyka, stanowiąc zagrożenie nie tylko dla zbudowanego na przemilczeniu konsensusu, lecz także dla misternie tkanych zbliżeń i rekoncyliacji.” [w:] Jacek Żakowski, Rewanż pamięci, Wydawnictwo Sic!, Warszawa 2002, s. 39-40 oraz s. 44.\n H. Arendt, op. cit., s. 225.\n Zob.: Allan Bloom, Szekspir i polityka, Wydawnictwo Arcana, Kraków 1995, s. 28–31.\n “Polis – jeśli zaufać słynnym słowom Peryklesa z mowy pogrzebowej – daje gwarancję, że ci, którzy wszystkie morza i ziemie zmusili do bycia sceną swych śmiałych zamierzeń, będą mieli świadków i nie będą potrzebowali ani Homera, ani kogokolwiek innego, kto wie, jakich słów użyć dla ich chwały; ci, którzy działali, będą mogli sami, bez towarzystwa innych, wspólnie ustanowić wiecznotrwałą pamięć swoich dobrych i złych czynów, wzbudzać podziw teraźniejszości oraz przyszłych stuleci. Innymi słowy, życie ludzi razem z innymi w formie polis wydawało się zapewniać niezniszczalność najbardziej ulotnym ludzkim czynnościom, działaniu i mowie.”, [w:] H. Arendt, op. cit., s. 216–217.\n Za: Ch. N. Cochrane, Chrześcijaństwo i kultura antyczna, tłum. Gabriela Pianko, Instytut Wydawniczy PAX, Warszawa 1960, s. 103.\n O. Cullmann, Christ et histoire, Neuchatel-Paris 1953.\n Wciąż inspirujące pozostają uwagi na temat chrześcijańskiego rozumienia czasu u Karla Löwitha, [w:] Historia powszechna i dzieje zbawienia, tłum. Józef Marzęcki, Wydawnictwo Antyk, Kęty 2002, s. 177–186.\n Wolfgang Wessels, Deutsche Integrationspolitik – bewährte Stra-tegien für eine unsichere EU, [w:] Eine neue deutsche Europapolitik?, Europa Union Verlag, Berlin 2001, s. 712–713.\n M. Halbwachs, La memoire collective, Paris 1950.\n Jan Assmann, Kollektives Gedächtnis und kulturelle Identität, [w:] Jan Assmann i Tonio Hölscher (wyd.), Kultur und Gedächtnis, Suhrkamp, Frankfurt/M. 1988, s. 11.\n Mikołaj Bierdiajew, Sens historii, tłum. Henryk Paprocki, Wydawnictwo ANTYK, Kęty 2002, s. 53.\n “W naszej cywilizacji nauka stała się zasadą normalności i w tym sensie może ona utrzymywać, że jest zdolna zaleczyć wszelkie rany i dlatego obcy jest jej ból związany z pamięcią. Mam tu na myśli szczególnie nauki historyczne. Jeżeli się nie mylę, to od czasu tzw. sporu historyków w Niemczech historiografia przyjęła punkt widzenia zwolenników ‘historyzacji’ narodowego socjalizmu i jego zbrodni. Oczywiście, ta katastrofa nie może być po prostu wyabstrahowana z historii, nie może być stylizowana na pewien rodzaj negatywnego mitu, tragedii beyond history, bo w ten sposób właśnie unieważnieniu uległaby odpowiedzialność, wstyd i nawrócenie. Jednak w przypadku Auschwitz wciąż pozostaje dla mnie pytaniem, jak coś potwornego, co wciąż wymyka się historycznej perspektywie, może być jednocześnie zachowane w pamięci.”, Zob.: J. B. Metz, Gottesgedächtnis im Zeitalter kultureller Amnesie, [w:] Erinnern, vergessen, verdrängen, Harrassowitz Verlag, Wiesbaden 1998, s. 106.\n Remi Brague, Eine exzentrische Identität, Campus Verlag, Frankfurt/M./New York 1993, s. 52–54, 95–98, 105–108, 132–133.\n “Res Publica”, nr 1, 1979.\n Na ten temat więcej w: Andrzej Walicki, Zniewolony umysł po latach, Czytelnik, s. 174–177.\n “Gazeta Wyborcza”, 26–27.07.1997.\n Proces ten opisany został w książce Jadwigi Staniszkis (Postkomunizm, wydawnictwo słowo/obraz terytoria, Gdańsk 2001) jako mechanizm odtwarzania tradycji przez postpezetpeerowską oligarchię, czyli personalne i instytucjonalne powiązania z czasów PRL-u jako sposób na sprostanie wolnorynkowej konkurencji przychodzącej do Polski z zewnątrz.\n Jadwiga Staniszkis, Władza – w poszukiwaniu nowego paradygmatu, “Civitas”, nr 5, 2001, s. 225.\n J. B. Metz, op. cit., s. 104; Helmut Dubiel, Ungewißheit und Politik, Frankfurt /M. 1994, s. 149.\n Symbolem tej ostatecznej utraty może być klasztor Kapucynów w Olesku na Ukrainie, miejscu urodzenia Jana Sobieskiego, gdzie przechowywany jest jeden z największych zbiór obrazów z czasów I Rzeczypospolitej. Innym przykładem jest Biblioteka Ossolińskich.


Włoskie kurczaki z pieczarkami i koprem włoskim by Penelope – penelope od kuchni\nHome / Drób / Potrawy z ziemniaków / Sosy ciepłe i zimne, dressingi, dipy i pasty / Wieprzowina / Włoskie kurczaki z pieczarkami i koprem włoskim by Penelope\nWłoskie kurczaki z pieczarkami i koprem włoskim by Penelope 26 lipca 2021\tpenelope\n3 łyżki przyprawy cytrynowo-pieprzowej, sól, pieprz\nMąkę wymieszać z przyprawą cytrynową, solą, pieprzem a następnie dokładnie obtoczyć w niej kurczaki. Mięso smażyć na rumiano z obu stron a następnie dodać masło, posiekaną cebulę, boczek, pokrojony koper, czosnek, ziemniaki pokrojone w plasterki i pieczarki pokrojone na połówki. Gdy wszystko razem się podsmaży dodać wino i rosół i dusić wszystko co jakiś czas mieszając przez 30-40 minut aż ziemniaki i mięso będą miękkie. Sprawdzić smak sosu, doprawić w razie potrzeby a następnie lekko zagęścić sos mąką. Podawać grubo posypane posiekanym koperkiem.


Czy Śpiąca Pigułka Może Zabić Zwierzaka? 🐶 Pl.SecretToHappyPets.com\nSkutki połknięcia pigułki\nNie dla kotów\nWszyscy od czasu do czasu doświadczają trudnego snu, podrzucając, obracając i wpatrując się w zegar. Kiedy problem składa się na zbyt wiele godzin patrzenia na zegar, pigułka na sen jest często właściwą odpowiedzią na problem. Niestety, jeśli twój ciekawy kot dostanie łapy na twoje pomoce snu, może doświadczyć wielu potencjalnie niebezpiecznych efektów ubocznych, w tym niektórych, które mogą doprowadzić do śmierci.\nKobieta z recepturowymi pigułkami w jej ręce\nKoty uwielbiają łapać i wybierać w każdym drobiazgu, nawyk, o którym wiadomo, że od czasu do czasu wpada w kłopoty. Jeśli twój kot dostanie się do tabletek nasennych, jej reakcja zależy od tego, co i jak dużo połknęła. Infolinia "Pet Poison Helpline" zwraca uwagę na objawy toksyczności po uśpieniu, takie jak silna sedacja lub pobudzenie, agresja, nadpobudliwość, dyszenie, ślinotok, biegunka, wymioty, hipertermia, drżenie, chwiejny chód i depresja układu oddechowego lub sercowo-naczyniowego. Niektóre leki mogą powodować niewydolność wątroby u kotów. Jeśli twój kot dostanie się do tabletek nasennych, natychmiast weź butelkę nieużywanych pigułek i kota do weterynarza. Ze względów bezpieczeństwa, przechowuj swoje snu w apteczce, poza zasięgiem dzieci - czworonożnych i dwunożnych.\nJeśli czujesz, że nadszedł czas, aby pożegnać się z twoim kotem i zastanawiasz się, czy przedawkowanie jej na tabletki nasenne to humanitarny, bezbolesny sposób na pożegnanie w zaciszu domu, pomyśl jeszcze raz. Koty często reagują na leki stosowane u ludzi bardzo odmiennie niż ludzie, ryzykując traumatyczne, bolesne doświadczenie w tym, co ma być pokojową procedurą. Omów opcje eutanazji ze swoim weterynarzem lub lokalnym ludzkim społeczeństwem; nigdy celowo nie podawaj swojemu kotowi żadnych leków bez nadzoru weterynaryjnego.\nWideo: Agresywni licealiści próbowali zgwałcić dziewczynę w klubie [Szkoła odc. 351]\n←Jak Nazwać Psa Wystawowego


Ile kosztuje druk książki? | Pracownia Książki 27pixeli\nutworzone przez admin | kw. 20, 2020 | druk, książka | 0 komentarzy\nMożna kupić czarne, skórzane kozaki za 300 zł i za 5000 zł.\nKsiążka też jest produktem, dlatego trudno jest tak wprost stwierdzić, że książka w formacie A5 ok. 200 stron w druku będzie kosztowała 6 zł za 1 egz….\nNa koszty druku wpływa bardzo, bardzo… dużo elementów składowych. Właściwie wszystko. Począwszy od surowca (papieru), koloru zadruku, uszlachetnień, formatu … kończąc na nakładzie. Ponadto rynek drukarski w Polsce jest ogromny co oznacza, że w drukarni cyfrowej i offsetowej (dziełowej), będą bardzo zróżnicowane ceny.\nDlatego warto sprawdzać różne oferty z różnych drukarń. Porównywać ceny, ale też należy zweryfikować jakość tych publikacji.\nCo ma wpływ na koszt druku?\nCzyli jakie pytania otrzymasz w drukarni przed zrobieniem kalkulacji.\n1 Papier z którego będzie wykonana okładka. Surowiec, gramatura, kolor, powlekanie.\n2 Papier środków książki, czyli wnętrze (blok) – surowiec, gramatura, kolor.\n3 Oprawa miękka czy twarda? Klejona czy szyto-klejona? Oprawa miękka ze skrzydełkami czy bez? Oprawa twarda z zadrukowaną wyklejką?\n4 Format książki (A4, B4, A5, B5 …)? A może jeszcze inny format niestandardowy?\n5 Dodatkowe uszlachetnianie okładki: folia (matowa, błyszcząca, soft-touch), lakier UV, tłoczenie, złocenia, brokat, płótno…\n6 Oprawa miękka / zadruk okładki jednostronny czy dwustronny, jednostronny może być tylko 1 kolor lub 2 kolory lub 4 kolory, to samo dotyczy drugiej strony okładki wewnętrznej.\n7 Oprawa twarda tak jak przy oprawie miękkiej ma opcje zadruku 1, w lub 4 kolory lub Pantone, ale jest to zadruk jednostronny. W przypadku oprawy twardej wnętrze nie jest możliwe do zadrukowana, ale za to oprawa twarda posiada wyklejkę. Wyklejka to dodatkowa kartka papieru, która łączy okładkę ze środkiem książki, ale służy też ozdobnej formie naszej publikacji, może być klasycznie biała i to pewnie nie wpłynie na koszt, ale może być też wyklejka ozdobna z kolorowego papieru, z zadrukiem jedno lub dwustronnym, opcji dużo i niestety każda ma wpływ na koszt końcowy. Poza tym oprawa twarda może mieć jeszcze dodatkową obwolutę mająca na celu ochronę okładki jak też funkcje ozdobną.\n8 Ilość stron (blok książki) czyli wnętrze – tu przyda się nam pomoc grafika, aby obliczyć ile stron w danym formacie będzie miała publikacja. Na początek możesz zrobić założenie co do ilości stron, pamiętaj jedynie, że liczba stron książki powinna być liczbą podzielną przez 16 np: 240 str.\nJeżeli planujesz druk PONIŻEJ 1000 egz. to sprawdź ofertę drukarń cyfrowych. Tu jeszcze mała uwaga. Nie wszystkie drukarnie będą miały w swojej ofercie uszlachetnienia takie jak np: hot-stamping, tłoczenie i zadruk z kolorów Pantone.\nNatomiast przy nakładzie POWYŻEJ 1000 egz. zweryfikuj oferty drukarń dziełowych (offsetowych) i tu dobra wiadomość, bo zapewne w tych drukarniach nie będzie ograniczeń technologicznych i wykonają dla Ciebie tłoczenie, złocenie i co tam jeszcze wymyślisz.\nPoniżej przykładowe wyceny dla 2 różnych publikacji:


Zbiórka Publiczna - Blox.pl\nNajnowsze wpisy: zbiórka publiczna\nOj, działo się! W sobotę miałam przyjemność poprowadzić panel dyskusyjny - rozmawiałyśmy o naszym stosunku do zwierząt, o zwierzęcych emocjach. A w niedzielę, kiedy ruszyło stoisko "zwierzakowe" nie przeszkodził nam nawet wiatr, który koniecznie chci...\nZapraszam serdecznie 11 czerwca (Dzień Dzielenia się Wiedzą) na wykład i panel dyskusyjny o dość przewrotnym tytule "Kobiety najlepszymi myśliwymi" . Wykład odbędzie się dwukrotnie (można wybrać godzinę): 12:15-13:15 i 13:45-14:45. Zapraszamy wszyst...\nZakończyliśmy pierwszą fundacyjną zbiórkę publiczną :)\nWraz z końcem roku zakończyliśmy nasza pierwszą fundacyjną zbiórkę publiczną. Zapraszam serdecznie na stronę fundacji , gdzie można się zapoznać z pierwszym podsumowaniem zbiórki. Do końca stycznia zamieścimy tam także szczegółowe rozliczenie. Wielki...\nwrzuć grosz, nie żałuj kotu!\nJak zapewne pamiętacie, Fundacja na Rzecz Ochrony Zwierząt Pod Jednym Dachem, prowadzi zbiórkę publiczną, z której dochód zostanie w całości przeznaczony na akcję sterylizacji kotów. Nasze puszki są aktualnie dostępne w 6 punktach Krakowa: Puszka nr...\nJedyny podatek, który warto płacić! :)\nPuszki, do których zbieramy datki w ramach zbiórki publicznej są ubrane w czarno-białą kratkę :) O rozmieszczeniu fundacyjnych puszek będziemy informować Was na bieżąco. Sterylizacja bezdomnych zwierząt to jeden z najważniejszych celów statutowych na...\nFotorelacja z Poesia Picnic\nNasze stoisko: Zdjęcia PaJDotków: I legendarne już w naszym gronie muffinki, przygotowane przez Agatę (kto nie próbował muffunek Agaty, ten nie wie, co traci :) Cały album jest dostępny na stronie Fundacji na Facebooku! Serdecznie zapraszamy! :)\nKochani, Realizujemy naszą pierwszą fundacyjną zbiórkę publiczną! Zgodę na nią dostaliśmy od Prezydenta Miasta Krakowa. Numer zbiórki to PB-5022-29/10. Ofiary zbieramy do zaplombowanych puszek kwestarskich oraz skarbon stacjonarnych na terenie Gminy...\nNajlepsze blogi: zbiórka publiczna


Zauważyliśmy, że na przestrzeni ostatnich dni kurs Bitcoina znacznie wzrósł. Sytuacja taka ma miejsce regularnie od Nowego Roku. Uważamy, że jest to wręcz doskonały moment, by rozpocząć swoją przygodę z rynkiem walut wirtualnych i zacząć zarabiać przy jego pomocy niemałe pieniądze.\nDokładna analiza pozwoliła nam również ustalić, że podobny trend wzrostowy odnotować można w przypadku takich kryptowalut jak Tezos, Lisk, czy Binance. Oznacza to, że zainteresowanie tymi zasobami rośnie, a nic nie zapowiada by w najbliższym czasie trend się odwrócił.\nWiele osób kontaktuje się z nami poprzez e-mail, pytając czy powinni spróbować swoich sił w inwestowaniu. Zawsze odpisujemy im, że jak najbardziej tak, bowiem jest to najlepszy sposób by zarabiać duże pieniądze.\nW ramach dzisiejszego artykułu sprawdzimy jak przy wykorzystaniu rynku walut wirtualnych zbudować wysoce zadowalający zysk pasywny.\nWypracowywanie zysku pasywnego początkowo nie jest zadaniem łatwym, jednakże możemy zaręczyć, że nie ma lepszego sposobu na zapewnienie sobie niezależności finansowej.\nZachęcamy do korzystania z platform zautomatyzowanych, jako że są one bezpieczne, skuteczne, natomiast ich użytkowanie nie wymaga od nas jakiegokolwiek dodatkowego doświadczenia czy wiedzy. Witryny tego typu testujemy już od dłuższego czasu i jesteśmy zachwyceni możliwościami jakie oferują.\nDoskonale zdajemy sobie jednakże sprawę z istnienia platform, których jedynym celem jest wprowadzenie użytkownika w błąd. Dlatego też sukcesywnie recenzujemy poszczególne serwisy w poszukiwaniu tych, które możemy bez cienia wątpliwości polecić naszym czytelnikom. Dziś wybór padł na serwis Bitcoin Billionaire.\nSerwis ten faktycznie nazwać można rewolucyjnym, jako że pozwala on wszystkim zainteresowanym internautom odzyskanie dawno utraconej niezależności finansowej.\nBitcoin Billionaire dostępny jest w Sieci już od jakiegoś czasu. Co więcej, dowiedzieliśmy się, że na przestrzeni ostatnich miesięcy zaczęło z niego korzystać znacznie więcej inwestorów. Postanowiliśmy się temu zjawisku przyjrzeć nieco bliżej.\nOto co udało nam się ustalić w ramach recenzji serwisu Bitcoin Billionaire\nSprawdźmy na początku, co platforma ta oferuje użytkownikom.\nBitcoin Billionaire to inteligentna platforma zautomatyzowana umożliwiająca obrót walutami wirtualnymi.\nOmawiany system jest w pełni bezpieczny, jako że zaimplementowano w jego ramach najlepsze moduły zabezpieczające.\nBitcoin Billionaire to narzędzie, z którego korzystać może każdy użytkownik, nawet jeżeli nie dysponuje on zaawansowaną wiedzą z zakresu inwestowania.\nPrzejrzystość serwisu Bitcoin Billionaire sprawia, że będzie się on doskonale sprawdzał w przypadku zarówno doświadczonych jak I początkujących inwestorów.\nNa potrzeby niniejszej recenzji zgromadziliśmy zespół stworzony z najlepszych oraz najbardziej doświadczonych analityków, brokerów oraz programistów, aby sprawdzili oni, czy faktycznie przy pomocy omawianej platformy uzyskać można finansową niezależność.\nAnalizując poszczególne cechy jakimi charakteryzuje się serwis Bitcoin Billionaire, doszliśmy do wniosku że jest on jak najbardziej godny zaufania.\nOto jakie kwestie poddaliśmy testom w ramach naszej recenzji;\nNasz zespół potwierdził, że zyski uzyskiwane przez użytkowników doliczane są w sposób poprawny i dokładny. Co więcej, roboty handlowe wykonują za użytkownika całą pracę, a więc konieczna jest jedynie minimalna ingerencja w działanie serwisu.\nPo zakończeniu sesji wszelkie wypracowane zyski można w dowolnym momencie wypłacić na konto bankowe użytkownika. Nie występują w tej kwestii jakiekolwiek ograniczenia. Fakt ten bardzo przypadł nam do gustu.\nCo równie istotne, platforma działa niezwykle szybko, a wszelkie transakcje realizowane są w przeciągu zaledwie kilku sekund. Pozwala to robotom generować dla użytkownika duży zysk bez obawy o to, że raptem zmieni się trend na rynku, co z kolei mogłoby prowadzić do utraty posiadanych środków.\nKto stoi za serwisem Bitcoin Billionaire?\nZ naszych badań wynika, że platformę Bitcoin Billionaire opracowała grupa doświadczonych programistów, która to dodatkowo nieprzerwanie dokłada starań, aby poprawić jej funkcjonalności.\nKolejnym istotnym testem jaki przeprowadziliśmy był ten dotyczący bezpieczeństwa. Udało nam się w jego ramach ustalić, że wszelkie dane podawane przez użytkowników w ramach serwisu Bitcoin Billionaire, jak również dane dotyczące ich transakcji finansowych są nie tylko zabezpieczane, ale także dodatkowo szyfrowane.\nAdministracja współpracuje również wyłącznie z zaufanymi I cieszącymi się dobra estymą pośrednikami płatności.\nRozpoczęcie przygody z serwisem Bitcoin Billionaire jest niezwykle proste, bowiem od użytkownika wymaga się jedynie założenia konta, dokonania wpłaty depozytu w minimalnej kwocie 250 dolarów, a następnie – aktywacji trybu handlu w czasie rzeczywistym.\nZ serwisu korzystać można zarówno z urządzeń mobilnych jak i w sposób nieco bardziej standardowy, a więc przy wykorzystaniu laptopa lub komputera stacjonarnego.\nZ przyjemnością donosimy, że biuro obsługi klienta działa nieprzerwanie w modelu 24/7, służąc użytkownikom przydatnymi poradami oraz fachową pomocą niezależnie od miejsca w którym się oni znajdują.\nRecenzja serwisu Bitcoin Billionaire: Nasz werdykt!\nPo zestawieniu ze sobą wszystkich dostępnych danych, byliśmy w końcu w stanie wydać ostateczny werdykt odnośnie serwisu Bitcoin Billionaire.\nJest to rozwiązanie szybkie, skuteczne oraz całkowicie bezpieczne. Uważamy, że z omawianej w ramach dzisiejszego artykułu platformy korzystać może dosłownie każdy internauta, nawet w sytuacji gdy nigdy wcześniej nie miał on jakiejkolwiek styczności z szeroko pojętym inwestowaniem czy też walutami wirtualnymi.\nMożemy z czystym sercem polecić serwis Bitcoin Billionaire naszym czytelnikom którzy pragną raz na zawsze zapomnieć o zobowiązaniach pieniężnych i niepewnej sytuacji finansowej, jednocześnie znacznie poprawiając swój stan posiadania poprzez obrót zasobami na rynku walut wirtualnych.


Sprzęgła przeciążeniowe | Sped Sp. J.\nSzukasz precyzyjnego sprzęgła przeciążeniowego? Jako dystrybutor KTR proponujemy tylko i wyłącznie sprawdzone rozwiązania. Sprawdź ofertę już dziś!\nSprzęgła przeciążeniowe – charakterystyka\nSprzęgła przeciążeniowe RUFLEX\nModele przeciążeniowe z serii KTR-SI\nSprzęgła przeciążeniowe KTR to doskonałe rozwiązanie dla tych, którzy cenią sobie trwałość i precyzyjne wykonanie produktów. Producent, dbając o każdy szczegół, dostarcza asortyment wysokiej jakości, który świetnie sprawdzi się również w ekstremalnych warunkach. Wystarczy dobrać odpowiednie sprzęgło do aplikacji i cieszyć się płynną oraz bezawaryjną pracą maszyny.\nSprzęgła przeciążeniowe mają specjalne zadanie. A mianowicie w momencie, gdy napęd przekroczy graniczną wartość obrotowego momentu, sprzęgło przeciążeniowe automatycznie rozłącza je. Można stosować je w każdej gałęzi przemysłowej bez wyjątku. Najczęściej montowane są w obrabiarkach, małych urządzeniach pracujących w laboratoriach czy w branży wydobywczej. Wysokiej jakości modele charakteryzują się doskonałą wytrzymałością i odpornością na zużycie.\nW ofercie KTR sprzęgła przeciążeniowe dostępne są w różnych seriach: RUFLEX, KTR-SI oraz jako bezluzowe modele. Poniżej przedstawiamy charakterystykę wszystkich wspomnianych produktów.\nSprzęgło przeciążeniowe RUFLEX Standard to model, którego maksymalny moment obrotowy wynosi 12 000 Nm. Wykonane zostało z wysokiej jakości materiałów, gwarantujących żywotność i trwałość. Doskonale sprawdzi się przede wszystkim w branży tekstylnej, w maszynach pakujących, a także współpracując z motoreduktorami i reduktorami.\nRUFLEX z łańcuchowym kołem\nModel tej serii wyposażony jest w koło łańcuchowe. Moment obrotowy wynosi maksymalnie 6800 Nm. Dostarczany jest z ustawionym już momentem obrotowym, który w łatwy sposób można zmienić już po montażu.\nRUFLEX ze sprzęgłem serii Rotex\nSprzęgło RUFLEX ze sprzęgłem z serii ROTE stosuje się jako łącznik wału z wałem. Jest to mogel skrętnie elastyczny i zapewnia bardzo prostą instalację wzdłuż osi. Sprzęgło tej serii dedykowane jest reduktorom, motoreduktorom, napędom osi, a także maszynom drukarskim.\nRUFLEX ze sprzęgłem serii BoWex\nSprzęgło RUFLEX ze sprzęgłem serii BoWex to idealne rozwiązanie dla prostych napędów charakteryzujących się małą prędkością. Jest to wariant skrętnie sztywny do połączenia typu wał – wał. Model dwukardanowy doskonale kompensuje szczególnie duże odchyłki. Gwarantuje prostą instalację wzdłuż osi.\nSprzęgło RUFLEX max. To wariant o wykonaniu przedłużonym, stosowany w podwójnych i potrójnych łańcuchowych kołach oraz do wielopasowych kół. Sprawdzi się między innymi w maszynach pakujących oraz rozdrabniaczach.\nSprzęgła KTR-SI dostępne są w wariancie standardowym, FRE oraz FRA.\nSprzęgło KTR-SI charakteryzuje się momentem obrotowym, maksymalnie wynoszącym 8200 Nm. W ofercie dostępne jest w wariancie synchronicznym, niesynchronicznym oraz nierozłącznym i separującym. Do zalet zaliczyć można precyzję pracy, bezobsługowość oraz prostą instalację. Jest również sposobność na połączenie sprzęgła KTR-SI ze sprzęgłem ROTEX, co pozwala na skuteczne połączenie typu wał-wał.\nSprzęgło KTR-SI FRE to model separujący o wysokiej precyzji zadziałania. Produkt dostępny w konstrukcji kołnierzowej jest przystosowany do mocowania kół zębatych oraz pasowych. Oferta obejmuje sprzęgło także w wariancie ze sprzęgłem ROTEX, GEARex i RADEX, co pozwala na skuteczne połączenie wał-wał.\nKTR-SI FRQA to model przeciążeniowy automatycznie załączany ponownie. Wariant ten jest nowością w ofercie KTR. Charakteryzuje się przede wszystkim wysoką precyzją ponownego działania. W ofercie KTR dostępny w wariancie FRA typ kołnierzowy FT oraz ze sprzęgłem POLY-NORM, co pozwala połączenie skrętnie elastyczne typu wał-wał.\nBezluzowe sprzęgło przeciążeniowe obejmuje produkty z serii SYNTEX, SYNTEX-NC oraz KTR-SI Compact.\nBezluzowe i skrętnie sztywne sprzęgło SYNTEX charakteryzuje się wysokim poziomem dokładności. Dostępne jest jako wariant niesynchroniczny oraz synchroniczny. Maksymalna prędkość obrotowa wynosi 400 Nm. Znajdzie zastosowanie przede wszystkim w obrabiarkach, napędach liniowych oraz napędach typu X-Y-Z.\nBezluzowe sprzęgło SYNTEX-NC to skrętnie sztywny model, charakteryzujący się między innymi niewielkim momentem bezwładności. Przeciążeniowe zabezpieczenie wynosi maksymalnie 550 Nm. Lekkie sprzęgło może osiągać wysokie momenty obrotowe, mimo swoich niewielkich rozmiarów. Doskonale sprawdzi się w połączeniu typu wał – piasta.\nMaksymalny moment obrotowy sprzęgła KTR-SI Compact wynosi 3100 Nm. Montowany wzdłuż osi model dostępny jest zarówno ze sprzęgłem ROTEX GS, jak i w wykonaniu kołnierzowym. Do zalet tego rozwiązania zalicza się między innymi precyzję działania oraz trwałą konstrukcję.\nSprzęgła KTR – przeciążeniowe\nTagged sprzęgło przeciążeniowe


"Rolą burmistrza jest budzenie, a nie marnowanie ludzkiej energii"\n„Rolą burmistrza jest budzenie, a nie marnowanie ludzkiej energii”\n3 października 2014 Sebastian Biały 1275 Views komentarzy 8\nSport i Kultura kształtują naszą osobowość. Zwłaszcza w przypadku młodych ludzi, którzy swoją drogę dopiero rozpoczynają. Dziś, „zamkniętych” w wirtualnym świecie, trudno nakłonić do kreatywnego działania i aktywnego spędzania wolnego czasu. Jeszcze trudniej zamierzenia te realizować, gdy zapał pasjonatów gaśnie w wyniku problemów, których de facto nawet nie powinno być.\nKandydat na burmistrza Świebodzic, Ireneusz Zyska spotkał się z przedstawicielami środowiska sportowców. Wspólnie z kandydatami na radnych: Mariuszem Szafrańcem, Dariuszem Skalnym, Krzysztofem Baranowskim i Jackiem Mrukowiczem (ludźmi związanymi i zaangażowanymi w świebodzicki sport), rozmawiał o problemach, z jakimi borykają się kluby sportowe w Świebodzicach – a tych lista jest długa.\n„Zaniedbanie, w sensie zmarnowania ludzkiej energii to największy grzech lidera samorządowego” – mówił podczas spotkania, Ireneusz Zyska, który chce, by w Świebodzicach powstało Centrum Wspierania Organizacji Pozarządowych, a także by ich przedstawiciele mieli w urzędzie swojego reprezentanta – pełnomocnika ds. wspierania organizacji pozarządowych.\nNie powinno również zabraknąć osoby, która pomoże przedstawicielom klubów czy stowarzyszeń w pisaniu projektów, które pozwalają na pozyskiwanie środków finansowych. Potrzebna jest również pomoc przy ich rozliczaniu.\nW urzędzie powinien funkcjonować Wydział Oświaty, Sportu i Turystyki – a osoby tam pracujące, powinny praktycznie, nie tylko w teorii współpracować z różnymi środowiskami, m.in. sportowców.\n„Potrzebujemy zrównoważonego rozwoju gminy. Musimy budować, ale potrzebne są też inne działania m.in. na polu kultury i sportu. Pamiętajmy, że to ostatnia perspektywa finansowania – jeżeli ten czas prześpimy, zaprzepaścimy skok cywilizacyjny gminy – później już takich dużych środków nie będzie. To ostatni szansa, by zrobić rzeczy duże, na miarę naszych przodków – podkreślał Ireneusz Zyska.\nW tym wszystkim jednak, potrzebna jest aktywna rola gminy. Trzeba stworzyć odpowiednie zaplecze dla rozwoju młodzieży. Postawić na sport, a w nim na młodzież, którą wcześniej trzeba pod okiem profesjonalistów wyszkolić. Tego typu działania gmina powinna finansowo wspierać.\nKlubom sportowym potrzebne są większe nakłady finansowe, które się znajdą, jeżeli budżet zostanie ułożony dla ludzi, a to znaczy, że będzie służył ludziom, a nie chwale burmistrza, który buduje pomniki.\nSą różne sposoby, by świebodzickie kluby sportowe otrzymały większe wsparcie finansowe – wystarczy tylko chcieć.\nIreneusz Zyska zapewnił również sportowców, że przyszedł czas, by wreszcie zrealizować zadania, o których do tej pory tylko się mówiło. Wśród nich jest zadaszenie trybun na stadionie Victorii.\nDzięki spotkaniu wiemy, jak wiele, a zarazem jak niewiele wystarczy zrobić, by sport w Świebodzicach znów stał się jedną z najważniejszych dziedzin życia.\n„Zaniedbanie, w sensie zmarnowania ludzkiej energii to największy grzech lidera samorządowego" – mówił podczas spotkania, Ireneusz Zyska, który chce, by w Świebodzicach powstało Centrum Wspierania Organizacji Pozarządowych, a także by ich przedstawiciele mieli w urzędzie swojego reprezentanta – pełnomocnika ds. wspierania organizacji pozarządowych.\n"Potrzebujemy zrównoważonego rozwoju gminy. Musimy budować, ale potrzebne są też inne działania m.in. na polu kultury i sportu. Pamiętajmy, że to ostatnia perspektywa finansowania – jeżeli ten czas prześpimy, zaprzepaścimy skok cywilizacyjny gminy – później już takich dużych środków nie będzie. To ostatni szansa, by zrobić rzeczy duże, na miarę naszych przodków – podkreślał Ireneusz Zyska.\n← Hej naprzód marsz! Dwie legendy polskiego rocka: Kobranocka i Proletaryat – zapraszam na koncert! (17.10.2014)\nSekcji fotograficznej w świebodzickim MDK nie będzie… osoby, które były zainteresowane proszę o kontakt. →\n8 myśli na temat “„Rolą burmistrza jest budzenie, a nie marnowanie ludzkiej energii””\nTaaa, Zyska pogadac lubi, gorzej z robotą i podejmowaniem decyzji, smiac mi się chce, ze takie kino odstawia przed zarządem, popatrzcie na miny wszystkich, on im nawet w oczy nie patrzy tylko na boki. Jakie to jest obślizgłe, a Szafraniec ubolewa nad Victorią? Przecież oni nigdy nie mieli tak dobrze jak teraz.\nwybitne i viktoria to była ironia…..\nto fakt że- viktoria i wybitny- pasuje jak d..pa do wiadra…ale napisałem to ironicznie….\n3 października 2014 o 11:32\nprzeprasza za aż trzy posty – ale zastanawia mnie gdzi esa osoby reprezentujące inne, często związane z sukcesami dyscypliny? No gdzie są – „Zaniedbanie, w sensie zmarnowania ludzkiej energii to największy grzech lidera samorządowego”\nzrobił Pan spotkanie i ZMARNOWAŁ pan możliwość poznania opinii przedstawicieli z innych środowisk związanych ze sportem. 11 facetów biegających za dmuchanym balonem to nie jedyny sport. Wie pan? Sport. Wiele dyscyplin. Choć zdaję sobie sprawę, że niedoświadczony człowiek, może nie wiedzieć – tyle, że wtedy po co pchać się w tematy sobie nie znane?\nWiem, wiem – że to celowo – ale już widać jaki byłby z pana burmistrz…….. Nawet sporty związane z kimś, kto ma inne zdanie niż pan to sport gorszy. Docenimy przy wyborach.\nI pytanko – ile jeszcze będziecie chcieli utopić pieniędzy potrzebnych na lepsze cele, na naszą ks szmaciankę? Miliony na bezsensowną inwestycję w stadion potrzebny dla garstki”działaczy”. Co Świebodzicanie jako ogół z tego mają? Bo sport i związane z nim sukcesy są zlokalizowane ZUPEŁNIE gdzie indziej…… Dziękujemy panie Mariuszu….. przy urnie….\nhahaha – ale tłumy. No przyszli radni i burmistrz. Jak malowani. Jak wasza ilość głosów to będą te tłumy z waszych spotkań razy dwa. A niech tam…. – razy trzy – to zajmiecie chlubną 5 pozycję wśród świebodzickich komitetów……\nTyle pary i puszenia się – w gwizdek.\nale kto się przyzna, ze tkwi w nim….. Dyzma\nmoże nie wiem ale proszę mnie uświadomić jakie to wybitne kluby -pomijając viktorie- i jakie znane gwiazdy sportu mieszkają w świebodziccach ,-może są ale o nich nie wiem-bo z komentarza dyzmy wynika że są….\n3 października 2014 o 14:22\nNie wiem co dyzma miał na myśli ale dyscypliny inne są.\nPiłka ręczna, kulturystyka, sztuki walki, kolarstwo……\nTaniec chyba, są pasjonaci koszykówki…………\nA nie tylko” szmacianka.”\nA klub victoria i wybitny to chyba żart. Jedyne sukcesy tej marki to chyba II LIGA szczypiornistów a i tak bezmyślnie topi się kasę w kopaczy.


W wielu instalacjach, stosowanych w branży motoryzacyjnej oraz energetycznej, wykorzystuje się płyny solarne. Muszą one spełniać szereg warunków, aby z powodzeniem służyć w konstrukcjach chłodzących w pojazdach oraz kolektorach słonecznych. Najczęściej muszą one w swoim składzie posiadać substancje:\nPłyn do Chłodnic Samochodowych 5L\nPłyn do układów chłodniczych silników samochodowych (do wszystkich rodzajów).Zapewnia optymalną temp..\n29.82 PLN 24.90 PLN\nPłyn do Chłodnic Samochodowych 6x5L\n139.33 PLN 122.11 PLN\nPłyn Solarny Ergosol F -30 5L\nNa bazie glikolu propylenowego. Przeznaczony do kolektorów słonecznych płaskich. Płyn Ergosol F wyp..\n31.98 PLN 28.29 PLN\nPłyn Solarny Ergosol F -35 5L\n33.68 PLN 29.99 PLN\nPłyn Solarny Ergosol FX -30 5L\nNa bazie glikolu propylenowego. Przeznaczony do kolektorów słonecznych próżniowych. Płyn Ergosol FX..\nPłyn Solarny Ergosol FX -35 5L


Stare korony norweskie – Norges Bank emituje nowe banknoty - Wycofane Banknoty\nStare korony norweskie – Norges Bank emituje nowe banknoty\nPomożemy Ci wymienić stare korony norweskie na waluty obiegowe.\nNorwegia przyciąga do siebie coraz więcej naszych rodaków. Wyjeżdżają nie tylko, żeby dorobić, ale także, żeby zacząć tam całkowicie nowe życie. I nic w tym dziwnego – Norwegia jest nie tylko krajem bogatym, ale także bardzo pięknym. Więc jeżeli wielkie zimno i brak gorącego lata nie jest straszny, może jawić się rajem na ziemi. Ten raj, jednak jest także zwykłym państwem, które jak wszystkie inne, musi regularnie wymieniać swoje nominały, aby ustrzec się przed coraz sprytniejszymi fałszerzami.\nNorwegia wymienia swoje banknoty na nowe.\nJesteśmy w trakcie wymiany starych koron norweskich na nowe. Nowe banknoty zaczęły być dostępne od drugiego kwartału 2017 roku. Dzięki rozwojowi technologicznemu są dużo lepiej zabezpieczone od swoich poprzedników. Nowa wersja Koron Norweskich charakteryzuje się podobnym szablonem, z motywami morskimi – główne rozróżnienie występuje tu na podstawie kolorów oraz wielkości banknotów. Nowe banknoty, które wchodzą do obrotu to: 50, 100, 200, 500 i 1000 koron.\nDaty wprowadzenia nowych koron norweskich\nWprowadzenie nowych koron norweskich oraz wycofanie korony następuje według z góry ustalonego harmonogramu. W 2017 roku zostały wprowadzone nominały: 100 NOK oraz 200 NOK, stara korona norweska została wycofana z obiegu w dniu 30.05.2018 roku. W trzecim kwartale 2018 roku zostają wprowadzone dwa kolejne nominały: 50 NOK oraz 500 NOK, wycofanie z obiegu ich starych wersji nastąpi w trzecim kwartale 2019 roku. Ostatnim wprowadzanym nominałem będzie 1000 NOK, który zostanie dopuszczony do obiegu w czwartym kwartale 2019 roku, a stara korona norweska o tym samym nominale, wycofana zostanie z obiegu w czwartym kwartale 2020 roku.\nGdzie wymieniać stare korony wycofane z obiegu ?\nW polskich bankach wymiana koron norweskich nie będzie możliwa, ponieważ nie prowadzą one takiej działalności. Korony wymieniać można także w kantorach, które proponują taką możliwość. Wymiany starych koron dokonasz w Warszawie przy ul Kobielskiej 23 , tel kontaktowy ( 22 ) 118 39 60. Zapraszamy.\nCo zrobić ze starymi dolarami wycofanymi z obiegu? Stare marki niemieckie emitowane przez Bundesbank


Roraty  Brama - Rzymskokatolicka Parafia św. Marcina w Lesznej Górnej\nKolejny poranek adwentowy! Dzięki Ci, Jezu, za piątek, dzień tak ważny. Pamiętaj – czekamy! ??\nAdwent2018 Brama oSzustak Roraty


Już się dogadują - GAZETA REGIONALNA - wiadomości z powiatów Żary, Żagań | GAZETA REGIONALNA – wiadomości z powiatów Żary, Żagań\nJuż się dogadują\nZ poprzedniego składu żagańskiej Rady Miasta w nowej będzie tylko 12 osób.\nNajwięcej radnych wprowadził komitet Nasze Miasto, bo aż 7 (Andrzej Katarzyniec – 250 głosów, Piotr Łoś – 455, Danuta Kozłowska – 80, Henryk Sienkiewicz – 179, Cyprian Maszlong – 424, Adam Matwijów – 139, Piotr Węglik – 270).\nKomitet obecnego burmistrza – FZG Ludzi – ma 6 szabel (Daniel Marchewka – 229, Tomasz Kwarciński – 160, Krzysztof Omieljańczyk – 182, Agnieszka Ziętek-Muszyńska – 210, Krzysztof Sieńko – 275, Andrzej Chodań – 268).\nCztery mandaty wywalczył komitet Gmina i Powiat Przyjazne Ludziom (Sebastian Kulesza – 263, Tomasz Maciejak – 116, Dariusz Jadach – 134, Stanisław Kucab – 135).\nLiczba słów ukrytego tekstu: 741


Rodzice wyrzuconego noworodka za kratkami\nStrona główna >\tWiadomości > Rodzice wyrzuconego noworodka za kratkami\nData publikacji: 2017-10-12 19:37\nOstatnia aktualizacja: 2018-02-14 22:31\nWywietleń: 2254 296348\nWe wtorek 24-letnia Paula S., zaraz po urodzeniu w domu, wyrzuciła noworodka przez okno z pierwszego pietra. Jej partner w tym czasie był zajęty opieką nad starsza córką.\nWyrzucony przez okno chłopczyk przeżył dzięki temu, że chwilę po upadku znalazła go kobieta, która fachowo udzieliła mu pierwszej pomocy. Dziecko walczy o życie w koszalińskim szpitalu.\nW środę matka usłyszała zarzut usiłowania zabójstwa z zamiarem bezpośrednim, za co grozi jej kara pozbawienia wolności od 8 lat do dożywocia. Podczas przesłuchania przyznała się do popełnienia zarzucanego jej czynu.\nProwadzący śledztwo prokurator wystąpił do sądu z wnioskiem o tymczasowe aresztowanie kobiety na 3 miesiące ze względu na możliwość mataczenia w śledztwie, bądź podjęcia próby ucieczki zagranicę. W czwartek Sąd Rejonowy w Szczecinku podzielił obawy prokuratora i przychylił się do wniosku. Najbliższe trzy miesiące kobieta spędzi za kratami.\nW czwartek przed Sądem w Szczecinku stanął również jej konkubent, ojciec dziecka Paweł K., który usłyszał zarzut posiadania znacznej ilości środków odurzających i psychotropowych. Mężczyzna przyznał się do zarzucanego mu czynu, poinformował także, gdzie kupił narkotyki. Grozi mu do 10 lat więzienia. I w tym przypadku Sąd przychylił się do wniosku prokuratury i zastosował środek zapobiegawczy w postaci trzymiesięcznego aresztu. Prokuratura nie udziela żadnych informacji o tym, jak przebiegało przesłuchanie podejrzanych tłumacząc to dobrem śledztwa.\nFot. Robert WOJCIECHOWSKI (arch.)\nW tv widac było prawilną odzież ,przypadek?\nNo to wytlumacz to tym... co nawet nie wiedza co to jest prezerwatywa i jak ja zalozyc lub rowniez nie wiedza ze "w danej chwili" maja okres plodny...?? A wiec obydwoje, na calego mysla "pod gorke"...!!\nDo: Z przodu... do tyu (z godz.20 :19 :38)\nTo prawda. Jest trochę chętnych do adopcji. Warto jednak także pamiętać, że w przytułkach znajduje się dużo chorych, upośledzonych i niepełnosprawnych dzieci, które można adoptować.\nRozwiązaniem takich sytuacji byłaby liberalizacja prawa aborcyjnego w Polsce. Po co rodzić dzieci których się nie chce.\nJak 2 "rowerowe pedaly" chca miec dziecko czy dzieci, to niech sie najpierw Sami Wylecza ! A niech nie podchodza do tak Powaznej Sprawy... "od tylu" !!\nZ przodu... do tyu (z godz.20 :19 :38)\nJesli ta Kobieta nie chciala zachowac wlasnego dziecka, to mogla od razu skontaktowac sie z MOPR-em i oddac malucha pod Opieka Panstwa tzn. do odpowiedniego Domu Dziecka, by inna np. bezdzietna Rodzina, mogla sobie tego chlopca zaadoptowac lub zaniesc malucha do tzw. Okna Zycia... ktore umozliwily Siostry Zakonne ! A nie wyrzucac malucha "jak smiec" przez okno z 1-go pietra !! Reasumujac: najprawdopodobniej ma "Cos Nie Tak pod Kopula"...???\ndo smys , gejowskie pary marzą by miec dzieci, bezpłodnośc gejowskich par to znany i palący problem, towarzysze partyjni od marksizmu kulturowego starają się temu zaradzić i są na dobrej drodze używając min powyższego przypadku na potwierdzenie słuszności swoich idei\na co ze starszym dzieckiem ?\nI dlatego powinna być dozwola aborcja\nCzłowieku, palnij się w łeb. W czasie, gdy normalne, heteroseksualne małżeństwa chcą dzieci, a nie wyskakujesz tutaj z dewiantami.\nI to boli. W czasie kiedy gejowskie pary marzą by mieć dzieci wielcy heterycy je zabijają.\nZarzuty dla rodziców wyrzuconego przez okno noworodka\nNoworodek wyrzucony przez okno (akt. 2)\nPół miliona zadośćuczynienia od szpitala?\nna godz. 00:00\nRóżankowa potańcówka, czyli Hanka, Sinatra i filmowe brzmienia [GALERIA]\nDobra zabawa na Stołczynie [GALERIA]\n60-lecie SM Śródmieście [GALERIA, FILM]\nMŚ 2018. Niemcy - Szwecja 2:1\n„Sąsiady” w Trzebiatowie\nOrkiestry łączą serca\nLech Wałęsa: musimy zwyciężyć...\nPiłka nożna. Wygrany sparing Pogoni\n„Rejs odkrywców”: żaglowiec i jachty wypłynęły [GALERIA]\nFetor zaalarmował służby. Zwłoki kobiety i mężczyzny\nCzas Kupały, czyli zamkowy festyn historyczny [GALERIA]\nPiłka nożna. Nagórski i Walków do Pogoni Siedlce?\nElektroniczna Łasztownia [GALERIA]\nMŚ 2018. Po meczu nie wszedłem do Internetu\nPiłka nożna. Topolski podpisał umowę


mieszkania » Cool-beM\nDobrze byłoby w swoim domu uczynić wszystko, aby z głową zorganizować przestrzeń oraz przechowywanie różnych rzeczy\nNawet jeśli nie jesteśmy miłośnikami porządków, to zapewne lubimy posiadać w domu miejsce, gdzie będziemy mieli możliwość ułożyć swe rzeczy.\nRóżnego rodzaju półki lub regały to rewelacyjne wyjście dla mądrego przetrzymywania rzeczy.\nInspiracje na atrakcyjną aranżację pokoju\nGdy urządzałem swój salon - było to dobrych 7 lat temu, najzwyczajniej w świecie całkowicie nie miałem należytego pojęcia na wszelkie kwestie dot. aranżacji wnętrz. I z tej przyczyny w sumie mój salon nie prezentował się elegancko. Bardzo dobrze, iż jednakże się obudziłem i pewnego pięknego dnia wreszcie postanowiłem zrobić porządny remont w swoim domu - konkretniej w salonie. Zasadniczo to fakty są takie, że początkowo zacząłem trochę bardziej chodzić po Sieci. Trafiłem na wartościowy portal z projektami wnętrz, który dużo dał.\nMieszkanie zaaranżowany w stylu nastawionym na utrzymanie tradycyjnych kanonów stylistycznych.\nPomimo że dzisiejsze czasy to bez wątpienia te, o jakich można mówić, że pozostają w całości nowoczesne, to i w tej chwili, jeśli chodzi o stylizację pomieszczeń nie zabraknie osób, jakie życzą sobie, żeby ich budynki mieszkalne były zaaranżowane w stylu klasycznym. I to upodobania tego typu wygłaszane są zarówno wśród ludzi w starszym wieku, jak i w wieku młodszym.\nRola światła w pokojach. ABC rozjaśniania wnętrz.\nObecnie światło nie służy wyłącznie zadaniom funkcjonalnym i nie doświetla ciemnych partii mieszkania. Teraz możemy dzięki światłu zmienić optycznie wnętrza lub stworzyć je bardziej ozdobnymi. Dobrze przemyślane oświetlenie może zmienić fatalne proporcje mieszkania – zniżyć wysoki sufit czy powiększyć wąziutki pokój. Co więcej, oryginalne wzornictwo lamp jest gwarantem ciekawej dekoracji. Należy jednak mieć na uwadze, że każde z pomieszczeń pełni inną funkcję, zatem wybór oświetlenia powinien zostać dobrany do nich indywidualnie.\nChcesz mieć piękne mieszkanie? Postaw na wsparcie profesjonalisty. Obecnie jest to praktyka wyjątkowo popularna. Kiedyś projektowanie wnętrz było zarezerwowane tylko dla znanych gwiazd filmowych jak i innych popularnych person.\nGdy mamy wielką łazienkę, to raczej nie będziemy posiadali trudów z tym, żeby wymyślić jej aranżację, ponieważ wszystko bez trudu będziemy mogli w niej pomieścić. Znacznie gorzej będzie wtenczas, kiedy mamy małą łazienkę, a pomimo to pragniemy, żeby znajdowało się wszystko to co w łazience być powinno.\nW dolnośląskiej stolicy jest mnóstwo profesjonalnych ofert ekspertów w obszarze aranżacji wnętrz. Spełnianie wymagań klientów, co wymarzyli sobie dany sposób aranżacji wnętrza, to cel szczególnie istotny dla projektantów. Wśród usług nie brak więc właściwych konsultacji dotyczących doboru właściwego projektu. Usługę jak projektowanie wnętrz Wrocław poleca nawet bardzo wymagającym, którzy szukają czegoś idealnego dla siebie już długo.\nJak samodzielnie wykonać czynności tapicerskie?\nUżywanie przez nas z rozmaitego rodzaju mebli stało się konieczną częścią naszego życia. Każdy z nas w pokaźnej mierze użytkuje je w swoim domu. Ich zastosowanie stało się niebywale uniwersalne, bowiem spełniają one szczególnie użyteczną funkcję.\nIstnieje mnóstwo opcji wizualnego powiększenia mieszkania. Rozpoczynając aranżację małej przestrzeni potrzebujemy zwrócić uwagę na światło, kolory a także elementy dodatkowe. Od czego powinniśmy więc zacząć?\nPoszukaj gniazdka w stolicy naszego kraju - polecamy Ci Szczególnie, że dzielnicę Bemowo oraz Pragę\nPosiadanie prywatnego mieszkania jest marzeniem sporej części z nas. Każdy młody człowiek pragnie jak najszybciej wyprowadzić się od własnych rodzicieli, aby móc rozpocząć żyć na własny rachunek.\nArchitekci mieszkań z powodzeniem przywieźli do Polski modę na czarne ściany w mieszkaniu. Sama myślę nadpozostawieniem kawałka kuchennej ściany w czarnym kolorze – byłoby to miejsce do pozostawiania wiadomości dla pozostałych mieszkańców. Wnętrza z czarnymi ścianami wyglądają bardzo oryginalnie i wcale nie wyglądają jak nora.\nTo w drobnostkach dostrzegamy niezwykłość życia, to w idealnie zapakowanych prezentach lub elementach wystroju jesteśmy w stanie ujrzeć gust właściciela. Z jednej strony bowiem liczy się praktyczność i użyteczność, z drugiej jednakże nie chcemy otaczać się przedmiotami, które jedynie mają takie cechy, chcemy żyć i funkcjonować wśród cudownych przedmiotów, które dodają odrobiny uczucia uniesienia każdemu momentowi naszego życia.\nCo jest trendy w budownictwie\nTrendy dotyczą nie tylko ubrań. Trendy zmienia się równie często w budownictwie. Jeszcze paręnaście lat wstecz domy stawiało się i wykańczało w odmienny sposób niż dziś. Powinniśmy sprawdzić jakim sposobem teraz stawia się budynki, szczególnie jeżeli planujemy budowę własnego domu.


Co z tą samorealizacją? W małżeństwie i z rodziną też można? - Fundacja Mamy i Taty\nW gabinetach terapeutycznych psychologowie zmagają się z problemami małżonków, którzy odczuwają silną potrzebę samorealizacji, a z drugiej strony chcieliby inwestować czas i energię w swoją szczęśliwą rodzinę. Dzisiejsze społeczeństwo tego nie ułatwia, twierdzi terapeuta Adam Zawielak. Z jednej strony nakłada na nas oczekiwania, role społeczne, a z drugiej lansuje model ludzi, którzy realizują się równocześnie w innych dziedzinach życia. Ta pozorna sprzeczność często prowadzi do wielu dylematów wewnętrznych. W koncepcji psychologii humanistycznej, zaspokojenie potrzeby samorealizacji wydaje się nieodzowne do pełni szczęścia człowieka, do uzyskania przez niego dobrostanu. Praktyka terapeutyczna pokazuje, że osoby niemogące się samorealizować są sfrustrowane i po prostu cierpią.\nWielu małżonków potrzebę samorealizacji i twórczości realizuje w samej rodzinie, która dostarcza im wielu przestrzeni na własny rozwój. Organizacja wspólnego czasu w małżeństwie należy do takiej przestrzeni i nie jest trudna, gdy małżonkowie wypowiadają swoje oczekiwania jasno i szczerze. Porozumienie jest możliwe nawet przy dużej różnicy zainteresowań i upodobań. O tym, czy w małżeństwie jest dobrze, świadczy – o wiele bardziej niż sprawiedliwy podział prac i zadań – umiejętność bycia razem bez uszczerbku dla dobrego samopoczucia. Obecność zbliża i łączy, gdy wyraża akceptację drugiego, potwierdza psycholog i terapeuta Elżbieta Sujak.\nZaangażowanie zawodowe wiąże się także z samorealizacją. Ocena kariery zawodowej wpływa na relacje małżeńskie oraz na całość życia rodzinnego. Ważne jest rozpoznanie powiązań między rolami osobistymi, rodzinnymi i zawodowymi oraz konieczność ich wzajemnego wyrażania. Równomierne gospodarowanie możliwościami i zasobami jednostki również ma znaczenie, bo samorealizacja w pracy nie powinna zdominować samorealizacji w rodzinie.\nBardzo rozbudowane wsparcie instytucji społecznych i kulturalnych ma dzisiaj szeroką paletę propozycji samorealizacji. Kursy, webinaria, szkoły tańca, fotografii, malarstwa, teatralne dają możliwości rozwijania swoich pasji. Wiele osób korzysta z tej oferty. Dzięki temu osiąga wewnętrzną równowagę pomiędzy rozwojem osobistym a realizacją roli rodzica i współmałżonka.\nNie tylko społeczeństwo umożliwia małżonkom realizowanie wspólnych wartości. Daje to także życie wewnątrzrodzinne. Małżonkowie wspólnie organizują sobie czas. Razem wyjeżdżają na wycieczki, odwiedzają znajomych i rodzinę. Obserwuje się również masowe wstępowanie starszych małżeństw do ruchów działających przy kościołach, gdzie pogłębiają swoje życie religijne i duchowe, często pracując na rzecz wspólnoty, do której należą. Dzięki tej działalności umacniają swe wzajemne więzi i relacje.\nInną formą rozwoju wśród wielu dorosłych w średnim wieku jest bycie dziadkami. Pojawienie się wnuczka pozwala zaspokajać potrzebę twórczości i samorealizacji. To nowy, kreatywny i najczęściej pozytywny wymiar w życiu małżonków. Dziadkowie mogą służyć wnuczętom jako źródło wiedzy, mądrości, miłości i zrozumienia oraz mogą znacząco oddziaływać na nie.\nStawianie tylko na samorealizację też nie jest dobrym rozwiązaniem w związku. Sprawianie wyłącznie sobie przyjemności, rezygnowanie z rodziny, dlatego żeby, np., ciągle podróżować w dalekie kraje, poznawać inne kultury, na dłuższą metę może prowadzić do poczucia pustki. Ludzie mają w sobie silną potrzebę stałego rozwoju emocjonalnego, intelektualnego i duchowego. Chcą mieć poczucie, że ciągle się rozwijają. Jeśli związek, kariera, biznes i sama jednostka nie rozwija się, prawdopodobnie nie doświadcza prawdziwego spełnienia. Nie chcemy mieć poczucia, że się cofamy czy popadamy w stagnację. Poprzez rozwój osobisty zaspokajamy pragnienie wzrostu w naszym życiu. Ta podstawowa potrzeba jest tym, co pobudza nas do sięgania po więcej i napędza do lepszego funkcjonowania tak w rodzinie, jak i społeczeństwie.


Basia i Basen - Egmont - Czary-Marty\nby Czary Marty - 3.9.17\nKto mnie zna ten wie, że uwielbiam chodzić z córką na basen. Lubi to cała nasza trójka, dlatego też, gdy zobaczyłam na półce w księgarni książkę o tytule Basia i basen stwierdziłam, że to coś na pewno dla nas.\nKsiążeczka zaczyna się od choroby mamy Basi, która zmusiła ją do zostania w łóżku. Basia wraz z bratem próbuje obudzić mamę, jednak rozsądny tata rodzeństwa zabiera ich na basen. Po to, aby mama mogła dobrze się wyspać i wyzdrowieć - bo przecież wiadomo, że sen jest najlepszym lekarstwem.\nTata oczami wyobraźni widzi już siebie, lezącego i zażywającego relaksu w jacuzzi. Jednak rodzeństwo - Basia i Janek, mają zupełnie inne plany. Wypad jest wyczerpujący i bardzo zajmujący, ale wszyscy wracają z niego bardzo zadowoleni. To doprawdy ciekawa pozycja dla tych, którzy pierwszy raz wybierają się na basen.\nSeria o Basi pomaga dziecku zrozumieć świat, zawiera historie z życia wzięta. Dzięki lekturze wiemy jak zachować się na basenie, ale też jakie atrakcje tam znajdziemy. Uczymy się odpowiedniego zachowania na pływalni, tak abyśmy wszyscy byli bezpieczni. W książce znajdziemy również sporą dawkę humoru, rozbawi ona nie tylko dzieci, ale i dorosłych. Jest napisana przyjaznym językiem, bardzo dobrze się ją czyta. Dodatkowym plusem jest to, że wydana została w twardej oprawie.\nZuzanna Dudko 3/9/17\nLubię takie książeczki- które bawią i uczą czegoś jednocześnie.\nDodatkowo kolorowe ilustracje mocno pobudzają wyobraźnię dziecka- wszystko na plus.\nCzary Marty 3/9/17\newuczka recenzuje 3/9/17\nLubie książeczki które mają jakieś przesłanie. Twarda okładka dla dzieci jest również ważna, ponieważ się nie zniszczy szybko. A chodzić na basen również uwielbiamy. Lato mija, więc będziemy traz pływalnie odwiedzać.\nmy staramy się regularnie co tydzień :)\nMarina Abramava 3/9/17\nZamiłowanie do książek mam z dzieciństwa! Super, ze uczysz córeczkę poprzez czytanie tak fajnych i kolorowych książek:)\nja też uwielbiam książki więc mam nadzieję ze i ona podlapie ;)\nNatalia | jakpiekniebyckobieta.pl 3/9/17\nPiękne, kolorowe ilustracje, które mogą zachęcić dziecko do czytania.\nMama i córki 3/9/17\nZnakomita książka i piękne kolorowe obrazki <3 moja córka uwielbia takie\nWow świetna książka ♡♡ a utracie są naprawdę rewelacyjne. Szkoda ze moja Anastazja nie lubi takich rzeczy :/\nPatrycja K. 3/9/17\nBardzo fajny pomysł by w prosty sposób zaznajomić dziecko z normami społecznymi :)\nAdrianna Andrzejewska 3/9/17\nBardzo ciekawa i kolorowa książeczka.\nPaulina K 3/9/17\nu nas na razie książeczki nie poszły w ruch. jedynie oglądamy obrazki.\nRoksana F 3/9/17\nUwielbiam takie książeczki. Moja córka również\nFajna propozycja przydałaby sie dla mojej Niny. Jak tylko czas pozwoli planuje wybrać sie z dzieciakami na basen bo nie bylismy już wieki.\nAngelika Bogusz 3/9/17\nMoja chrześnica ma wiele książek o Basi - bardzo je lubi. :)\nSieje Teje 4/9/17\nUwielbiam książki, które nie tylko ładnie wyglądają, ale również dają coś od siebie :)\nJulka - www.Okiem-Julii.pl 4/9/17\nBrzmi zabawnie, ale i mądrze. Bez wątpienia dobry wybór lektury dla każdego dziecka.\nEmilia Matyska 4/9/17\nJak byłam dzieckiem, to uwielbiam bajki tego typu:D\nTeraz oczywiście z nich wyrosłam.\nMój synek uwielbia wszelkie książki o wodzie :D Może być o kąpieli, basenie itp., więc ta także stanie na naszej półce.\nBardzo fajna książka i myślę, że nawet niektórym rodzicom warto ją kupić, bo nie raz nie potrafią się zachować na basenie\nFajnie, że ta książeczka ma też jakiś walor edukacyjny :)\nSylwia Aga Matuszyk 6/9/17\nOo super ilustracje :)


Żabka Ciche • Gazetka, Oferta, Promocje – Grudzień | Okazjum.pl\nŻabka - gazetki promocyjne Ciche(małopolskie pow. nowotarski)\n06:00-23:00 Kościelisko, ul. Nędzy-Kubińca 156A Zobacz sklep na mapie\n06:00-23:00 Kościelisko, ul. Nędzy-Kubińca 83 Zobacz sklep na mapie\n06:00-23:00 Kościelisko, ul. Nędzy-Kubińca 56 lok. 1 Zobacz sklep na mapie\nŻabkaRuda ŚląskaŻabkaJelenia GóraŻabkaLesznoŻabkaSłupsk\nŻabkaBiała PodlaskaŻabkaKoninŻabkaOstrów WielkopolskiŻabkaChorzów\nStrona głównaSieci handlowe - CicheŻabkaŻabka - Ciche


Wydawca “Wróżki” bez marketing managera\nOlga Kisiel-Konopka, marketing manager w Wydawnictwie Te-Jot, wydawcy m.in. miesięczników “Wróżka” i “Weranda”, odeszła z firmy. Jej obowiązki zostały rozdzielone między innych pracowników wydawnictwa.\n- Od listopada zajmę się promocją i marketingiem w firmie szkoleniowej, a także realizować będę własne projekty - mówi o dalszych planach Olga Kisiel-Konopka.\nW Wydawnictwie Te-Jot pracowała od lutego 2010 roku. Wcześniej związana była z wydawnictwem Publikator.\nDołącz do dyskusji: Wydawca “Wróżki” bez marketing managera\nToć to tragedia, jak oni sobie dadzą radę?\nBez Olgi... oj, raczej sobie nie poradzą, jak Publikator...\nA kogo to obchodzi? Kim w ogóle jest ta kobieta, że sama o sobie pisze? Chodzącym kompleksem?\nNajwyraźniej Ciebie nolan obchodzi.