Czy we współczesnym świecie jest miejsce na religię?\nCzas rozpoczęcia: 17 00\nMiejsce: spotkanie on-line na profilu FB Wydawnictwa UJ, httpsfb.me/e/MVUVwK18\nCzy we współczesnym świecie jest miejsce na religię? Czy rozwój determinuje sekularyzację, czy tylko zmienia formy duchowości? W jaki sposób religijność wyraża się we współczesnej literaturze? Dwutomowa publikacja Literatura a religia - wyzwania epoki świeckiej to interdyscyplinarne kompendium wiedzy na temat związku kultury i literatury z religią, a także pogłębiona refleksja filozoficzna, literacka i socjologiczna na temat miejsca religii w XXI wieku.\nWraz z naszymi gośćmi: dr Agnieszką Bielak, prof. Danutą Sosnowską, prof. Łukaszem Tischnerem i prof. Janem Zielińskim porozmawiamy o najnowszych badaniach nad religijnością, relacji religii i literatury oraz zastanowimy się jak, religijność wyrażana jest przez współczesnych polskich pisarzy.\nDr hab. Łukasz Tischner, prof. UJ - historyk literatury, publicysta, tłumacz, sporadycznie krytyk jazzowy Jest redaktorem naczelnym „Kontekstów Kultury”, pracuje w Katedrze Historii Literatury Polskiej XX wieku na Wydziale Polonistyki UJ. Wydał: Sekrety manichejskich trucizn. Miłosz wobec zła (2001; poszerzona wersja anglojęzyczna: Miłosz and the Problem of Evil, 2015), Miłosz w krainie odczarowanej (2011) oraz Gombrowicza milczenie o Bogu (2013). W swych badaniach skupia się na związkach literatury z filozofią i religią.\nDr Agnieszka Bielak – adiunkt w Ośrodku Badań nad Literaturą Religijną KUL. Interesuje się dwudziestowieczną eseistyką i krytyką literacką, twórczością Wisławy Szymborskiej, Józefa Czapskiego, a także różnymi przejawami sacrum w poezji współczesnej. Autorka książki Krytyka literacka w Verbum.\nProf. Jan Zieliński - polski historyk literatury, krytyk, tłumacz i dyplomata. W 1974 ukończył studia polonistyczne na Uniwersytecie Warszawskim, następnie pracował jako sekretarz redakcji kwartalnika „Pamiętnikarstwo polskie” (1974–1976). Od 1976 związany z Instytutem Badań Literackich PAN, najpierw jako doktorant, od 1979 jako pracownik, w 1982 obronił tam pracę doktorską, wydaną jako „Pępek powieści: z problemów powieści autobiograficznej przełomu XIX i XX wieku”. Współpracownik podziemnego ruchu wydawniczego (Niezależna Oficyna Wydawnicza, Fundusz Inicjatyw Społecznych). W latach 1987-88 był stypendystą Fundacji Humboldta (Marbach am Neckar). Od 1987 był też członkiem redakcji „Res Publiki”. Od 1991 do 1993 był I sekretarzem, a następnie do 1997 radcą ds. kultury Ambasady RP w Bernie. W latach 1997-98 senior researcher Niezależnej Komisji Ekspertów „Szwajcaria – Druga wojna światowa “. Po zakończeniu misji dyplomatycznej pozostał w Szwajcarii, został wykładowcą Uniwersytetu we Fryburgu, gdzie habilitował się w roku 2006. W latach 2001–2004 stypendysta szwajcarskiej Narodowej Fundacji Badań Naukowych SNF. Od 2007 wykłada na Uniwersytecie Kardynała Stefana Wyszyńskiego w Warszawie. W latach 2008–2011 realizował projekt badawczy Szwajcarskiej Biblioteki Narodowej „Dürrenmatt i Polska”. Jest autorem i edytorem wielu prac poświęconych polskiej literaturze XIX (Słowacki, Norwid) i XX w., jak również tłumaczem i organizatorem wystaw. Należy do Stowarzyszenia Pisarzy Polskich (od 1989), Polskiego PEN Clubu (od 1990), Stowarzyszenia Dziennikarzy Polskich (od 2003). Od 2004 jest członkiem jury Nagrody Fundacji Kościelskich.\nDr hab. Danuta Sosnowska, prof. UW - polska slawistka. Absolwentka Wydziału Polonistyki Uniwersytetu Warszawskiego. Doktor habilitowana – doktorat 1997 w Instytucie Badań Literackich PAN. W 2010 uzyskała stopień doktora habilitowanego na Wydziale Polonistyki UW na podstawie rozprawy Inna Galicja. Adiunkt w Instytucie Slawistyki Zachodniej i Południowej UW. Specjalistka od kultury i literatury polskiej, czeskiej i ukraińskiej oraz komparatystyki dyskursów kulturowych. Publikowała m.in. w Przeglądzie Humanistycznym, Przeglądzie Filozoficzno-Literackim, Zeszytach Literackich i Znaku. Nominowana do Nagrody Literackiej Nike 2001 za książkę Seweryn Goszczyński. Biografia duchowa. Członek PEN Clubu.


Czy zazdrość jest zdrowa? - panpani.pl\nZazdrość bardzo często pojawia się w związkach, ale nie zawsze szkodzi czy prowadzi do rozwinięcia się toksycznych zachowań. Jest naturalnym elementem wielu relacji, szczególnie tych na pierwszym etapie rozwoju i nie zawsze należy się nią przejmować. Nie jest jednak zdrowym zjawiskiem, zazdrość często oznacza brak zaufania, bez którego nie da się zbudować porządnej relacji opartej na szacunku do swojego partnera.\nNie ma niczego złego w tym, że Ci zależy\nZazdrość bardzo często jest emocją pokazującą, że zależy Ci na danej osobie. Może być przejawem strachu o swoją pozycję i utratę ważnej dla siebie partnerki lub partnera. Często wynika z samolubnych pobudek, takich jak strach o utratę dominacji, pozycji albo kontroli nad osobą, którą już się zdobyło. Takie myślenie z kolei może po czasie sprawić, że partner zacznie być traktowany jak wróg, a związek zmieni się w ciągłą walkę. Jeśli zazdrość zaczyna przez kogoś zbyt mocno przemawiać, to może zacząć być toksyczna. Przerzucanie za nią winy na partnera zawsze źle się kończy i rani obie strony.\nTwoja zazdrość nie może ograniczać partnera\nW samej zazdrości nie ma niczego złego, dopóki nie zaczyna ona wpływać na związek i drugą osobę. Bardzo wiele zazdrosnych osób stara się odzyskać kontrolę nad sytuacją, narzucając partnerowi konkretne zachowania albo oczekując, że będzie okazywał miłość w wybrany przez zazdrosną osobę sposób. Do tego w związku nigdy nie może dojść. Zazdrość nie jest potwierdzeniem, że druga osoba przestaje Cię kochać albo znalazła sobie kogoś innego, to twoje własne emocje oparte na twoich dotychczasowych doświadczeniach i przeczuciach. Domysły nie mogą być powodem, przez który zaczynasz terroryzować osobę, z którą jesteś w związku.\nZazdrość w każdej chwili może stać się toksyczna\nToksyczna zazdrość to pierwszy element wielu szkodliwych relacji. Zaczyna się od silnej potrzeby kontroli albo posiadania świadomości, że dana osoba jest własnością osoby zazdrosnej. Żeby to osiągnąć, często sięga się po szantaż emocjonalny, gra się na poczuciu własnej wartości i moralności drugiej osoby, a ostatecznie zmusza się ją do zerwania kontaktów ze wszystkimi, którzy nie podobają się drugiej osobie. To skrajnie szkodliwe dla związku i obu jego stron zachowanie, do którego jednak często dochodzi, bo osoba zazdrosna czuje, że to jej potrzeby są najważniejsze i to na niej powinno skupić się działanie wokół niego.\nPoprzedni: Czy zdradę można na prawdę wybaczyć?\nNastępny: Hulajnoga dla dziecka – jak ją wybrać?\n1 komentarz do tekstu “Czy zazdrość jest zdrowa?”\nZazdrość w nadmiernej ilości na pewno nie jest zdrowa, ale brak jakiejkolwiek zazdrości też nie zwiastuje nic dobrego.


Rower z silnikiem spalinowym, a przepisy - Techpedia.pl\nRower z silnikiem spalinowym, a przepisy\nAutor: arcybook, Dodano: 2016-05-23\nTemat rowerów z silnikami jest dość kontrowersyjny i w środowisku fanów jednośladów budzi często gorące dyskusje. Dlaczego? Niektórzy twierdzą, że idea roweru nijak nie łączy się z montowaniem przy nim silnika, ponieważ wtedy przestaje być napędzany siłą mięśni rowerzysty. Dotyczy to zwłaszcza silników spalinowych, wywołujących większe emocje niż elektryczne. Porusza się wiele kwestii - od sensu takiego napędu dla jazdy rowerem, poprzez ich koszt dla środowiska, aż po przepisy prawa. Warto zapoznać się z głównymi argumentami stosowanymi przez zwolenników oraz przeciwników takich rozwiązań.\nCzy rower z silnikiem to nadal rower?\nRower z silnikiem spalinowym nie jest nową ideą. Właściwie już od lat montuje się takie silniki w rowerach, najczęściej między rurkami ramy, gdzie bak znajduje się na górnej rurze. Taki zestaw jest dość ciężki, dodaje do wagi rowerów około dziesięciu kilogramów. Generuje także spory hałas, który jest głównym minusem tego rozwiązania zaraz obok zanieczyszczania środowiska, co z kolei zaprzecza idei roweru jako chroniącego czystość powietrza środka transportu. Może przeszkadzać także zapach spalin - w samochodzie jadących chroni znajdowanie się wewnątrz pojazdu, w przypadku roweru z silnikiem spalinowym rowerzysta nie jest chroniony.\nZ kolei rowery elektryczne wciąż nabierają popularności. Ten rodzaj rozwiązania charakteryzuje się nieco inną ideą. Napęd elektryczny ma na celu wspomaganie siły mięśni jadącego, nie zastąpienie jej. Napęd elektryczny bywa stosowany w rowerach służących do poruszania się po mieście. Jeśli przebywana zwykle trasa zawiera ostre podjazdy, osoby starsze lub z innych powodów nieco słabsze mogą mieć problem z pokonaniem jej wyłącznie o własnych siłach. Taki rower wymaga silnika elektrycznego, akumulatora, czujnika oraz komputerka służącego do sterowania wszystkim z kierownicy. Montuje się je przeróżnie, w zależności od fantazji producenta: na ramie, bagażniku, czasem akumulator rowerzysta musi trzymać w plecaku. Ten system także dodaje wagi rowerowi - nawet pięć do siedmiu kilogramów.\nW przypadku rowerów z silnikiem spalinowym prawo nie wypowiada się jednoznacznie. Owszem, są zapisy mówiące o motorowerach, jednak między nimi jest pewna różnica. Do jazdy na motorowerze potrzeba specjalnych uprawnień, opłacania OC, rejestracji, kasku. Jednak wyrok Sądu Najwyższego z 2007 roku mówi, że pojazdy rowerowe z silnikiem, którego pojemność nie przekracza 50 centymetrów sześciennych, nadal nie są definiowane jako pojazd mechaniczny (czyli na przykład motorower). Taki pojazd musi tylko zachowywać wszystkie cechy budowy roweru i umożliwiać poruszanie się na nim bez użycia silnika. To nieco skomplikowana sytuacja, ponieważ w pewnym sensie wykorzystuje lukę w prawie, które nie przewidziało rowerów z silnikiem spalinowym.\nZ kolei rowery elektryczne są dopuszczone do użytkowania legalnie, na mocy prawa o ruchu drogowym. Nałożono jednak ograniczenie na moc silnika - do 250 watów, wspomaganie może działać jedynie do prędkości 25 kilometrów na godzinę. Ponadto, napęd elektryczny w rowerze nie może działać gdy rowerzysta przestaje pedałować. Co za tym idzie, nie może być jedynym napędem roweru, który mimo wszystko ma być wprawiany w ruch siłą mięśni. Silnik to jedynie wspomaganie, nie rozwiązanie, musi być uruchamiany naciskiem na pedały i jedynie podczas tego nacisku działać.\nRower z silnikiem spalinowym wydaje się posiadać znacznie więcej wad - jest ciężki, bardzo głośny i mija się znacznie z ideą ochrony środowiska przez zmianę środka transportu. Co więcej, nie można kupić go w sklepie, dostępne są jedynie zestawy do samodzielnego montażu. Zaletą może być cena, ponieważ spalanie w takim silniku jest bardzo niewielkie, a sam koszt kupienia silnika i montażu również nie jest wysoki. Rowery z takim napędem są spotykane na ulicach niezbyt często.\nZ kolei rower elektryczny stale zwiększa swoją popularność. Przydaje się zwłaszcza do jazdy po mieście, dla osób starszych, przy dużych nierównościach terenu lub dla tych rowerzystów, którzy chcą go wykorzystywać do zawożenia zakupów ze sklepu do domu. Jest rozwiązaniem dość ekologicznym i tanim w użytkowaniu (akumulator litowo-jonowy ładuje się szybko i niewielkim nakładem kosztów), jednak zakup wiąże się z dużym wydatkiem - około dwóch, trzech tysięcy złotych to najniższe ceny. Możliwe jednak, że z czasem ceny spadną i wtedy rowery elektryczne staną się popularnym rozwiązaniem zwłaszcza wśród ludzi starszych lub dojeżdżających do pracy (praca w biurze wymaga nienagannego wyglądu, a trudno o niego po dużym wysiłku włożonym w dojazd do pracy).\nZdecydowanie się na rower z silnikiem spalinowym lub rower elektryczny jest kwestią indywidualnych potrzeb i priorytetów. Bez wątpienia dodatkowa pomoc może rozwiązać problemy wielu rowerzystów. Niektórzy nawet bez niej nie mogliby dłużej poruszać się na rowerze, więc trudno odmówić takim rozwiązaniom sensu. Warto tylko przemyśleć kwestię rodzaju silnika i wybrać taki, który będzie bardzo odpowiadał potrzebom i idei rowerzysty.\nGeometria baniek mydlanych. Natura to matematyka ... (wideo)\nJak osiągnąć tak makabryczny efekt? (wideo HD)


Strona główna / Aktualności / Wystawy / 2016 - Piotr Bosacki „Dzięki uprzejmości artysty”\nŁAŹNIA 1 ŁAŹNIA 2 2016 - Piotr Bosacki „Dzięki uprzejmości artysty”\n22 stycznia - 27 marca 2016\nwernisaż: 22 stycznia 2016, godz. 18.00\nwykład Piotra Bosackiego z "Rzeczy oczywistych": 5.02.2016, godzina 18:00\nDzięki uprzejmości Piotra Bosackiego na wystawie w Łaźni 2 będzie można zobaczyć jego nowy film, pod wiele mówiącym tytułem „Dzięki uprzejmości artysty” oraz instalację „Chamber Music”.\nW filmie Piotr Bosacki wyjaśnia fenomen powstawania dzieła sztuki. Literacka warstwa filmu, jak zwykle u Bosackiego, balansuje między powagą a kpiną. Z jednej strony słuchamy wykładu z nauk podstawowych. Z drugiej strony wypowiadane przez autora zdania niejako same przekomarzają się z własnym sensem. Wszystkiemu towarzyszy kunsztowna animacja klasyczna.\nChamber Music to układ boksów (pokoików). Rolą widza jest przejść kolejno przez wszystkie boksy. Boksy przedzielone są drzwiami. Każdą parę drzwi, na wzór drzwi Duchampa, można zamknąć do jednej z dwóch futryn. Dzięki temu widz, otwierając pomieszczenie przed sobą, jednocześnie zamyka pomieszczenie za sobą. Każdy boks oświetlony jest brzęczącą lampą jarzeniową. W każdym boksie jednak lampa brzęczy inaczej. Przemierzający boksy widz i słuchacz, otwierając i zamykając drzwi, decyduje o tym, jakie dźwięki do siebie dopuszcza, a od których dźwięków się odcina. Przestrzeń architektoniczna jest więc tutaj tożsama z przestrzenią dźwiękową. Lampy wydają dźwięki o określonej wysokości. Przechodząc z pokoju do pokoju, słyszymy więc łańcuch akordów, które można zapisać w nutach. Układ dźwięków w Chamber Music zaczerpnięty został ze skomponowanego przez artystę „Piątego zwoju” (2012) na sześć instrumentów smyczkowych. Tytuł instalacji to oczywiście gra słów. „Chamber Music” znaczy „muzyka kameralna”. Samo „chamber” oznacza natomiast „pokój”, „komórkę”, a z komórek właśnie składa się instalacja.\nPiotr Bosacki (ur. 1977) jest absolwentem Państwowej Szkoły Muzycznej II im. Fryderyka Chopina oraz Akademii Sztuk Pięknych w Poznaniu. Pracuje jako adiunkt w Katedrze Intermediów poznańskiego Uniwersytetu Artystycznego. Współtworzył założoną w 2007 roku nieformalną grupę artystyczną PENERSTWO i zespół muzyczny KOT. Jest artystą o wszechstronnych zainteresowaniach. Tworzy filmy animowane, instalacje, obiekty, rysunki, zajmuje się twórczością literacką i kompozycją muzyczną. Swoją praktykę artystyczną sam porównuje do filozofii przyrody. Prace Bosackiego to swego rodzaju eksperymentalne modele rzeczywistości, na przykładzie, których artysta studiuje naturę rzeczy – jej strukturę, mechanikę i poetycki potencjał. Materię, obrazy i język do budowy oraz opisów tych modeli artysta czerpie z powszedniego doświadczenia. Jego ulubione tworzywa to przedmioty codziennego użytku, proste materiały plastyczne takie jak papier czy karton, zaczerpnięte z życia anegdoty, sny, mowa potoczna. To skromne uniwersum rzeczy zwykłych jest dla artysty punktem wyjścia do filozoficznych spekulacji i jednocześnie do poszukiwania aspektu poetyckiego w ludzkim przeżywaniu świata, przy czym filozofia i poezja stapiają się w twórczości Bosackiego w jedno. W roku 2009 artysta wydał zbiór miniatur literackich „Traumtagebuch”, w którym opisał m. in. wynalezioną przez siebie technologię obrazu filmowego ciągłego (film bez klatek). W roku 2012 nakładem Uniwersytetu Artystycznego w Poznaniu opublikowana została książka Bosackiego „Urządzenie elementów” — krótka rozprawa o dziele sztuki jako konstrukcji językowej. W 2011 roku artysta otrzymał Nagrodę Publiczności na przeglądzie polskiego kina niezależnego w ramach 36. Festiwalu Polskich Filmów Fabularnych w Gdyni. W 2013 roku otrzymał nominację do nagrody „Spojrzenia”. Na Festiwalu Animator 2014 otrzymał Nagrodę Stowarzyszenia Filmowców Polskich dla najlepszego filmu polskiego.


Program nauczania przyrody w klasach 4 6 szkoły podstawowej Na tropach przyrody. z modyfikacją Renaty Salabura - PDF\nProgram nauczania przyrody w klasach 4 6 szkoły podstawowej Na tropach przyrody. z modyfikacją Renaty Salabura\nDownload "Program nauczania przyrody w klasach 4 6 szkoły podstawowej Na tropach przyrody. z modyfikacją Renaty Salabura 31.08.2015"\n1 Program nauczania przyrody w klasach 4 6 szkoły podstawowej Na tropach przyrody z modyfikacją Renaty Salabura Spis treści 1. Ogólna charakterystyka programu Cele kształcenia i wychowania Uwagi o realizacji programu z orientacyjnym przydziałem godzin Odniesienie treści nauczania do podstawy programowej 8 5. Szczegółowe cele kształcenia i wychowania, materiał nauczania, sposoby osiągania celów kształcenia i wychowania Osiąganie celów kształcenia i wychowania a metody nauczania Opis założonych osiągnięć ucznia Propozycje kryteriów oceny i metod sprawdzania osiągnięć ucznia Copyright by Nowa Era\n2 1. Ogólna charakterystyka programu Niniejszy program nauczania przyrody opracowano na podstawie Rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 27 sierpnia 2012 r. w sprawie podstawy programowej wychowania przedszkolnego oraz kształcenia ogólnego w poszczególnych typach szkół (Dz. U. z 2012 r., poz. 977) oraz założeń autorów podstawy programowej przedmiotu przyroda w szkole podstawowej zapisanych w komentarzach do rozporządzenia. Opracowany program nauczania przyrody jest zgodny z podstawą programową w zakresie celów kształcenia ogólnego na drugim etapie edukacji oraz wymagań ogólnych i szczegółowych w zakresie nauczania przyrody. Cele kształcenia ogólnego zakładają przyswojenie określonych wiadomości, nabycie umiejętności wykorzystania zdobytej wiedzy do rozwiązywania problemów oraz kształtowanie postawy odpowiedzialnego funkcjonowania w środowisku przyrodniczym. Wymagania edukacyjne zawarte w niniejszym programie obejmują cztery obszary: zaciekawienie światem przyrody, stawianie hipotez na temat zjawisk i procesów zachodzących w przyrodzie i ich weryfikacja, praktyczne wykorzystanie wiedzy przyrodniczej, poszanowanie przyrody. Wymagania ogólne i szczegółowe zapisane w podstawie programowej stały się podstawą do określenia w programie szczegółowych celów kształcenia i wychowania, wynikającego z nich materiału nauczania oraz procedur osiągania celów. Dodatkowym elementem zawartym w programie jest odniesienie treści nauczania do podstawy programowej poprzez wskazanie punktów wymienionych w podstawie programowej, realizowanych w poszczególnych działach. W realizacji założeń niniejszego programu nauczania pomocne są publikacje wchodzące w skład serii Na tropach przyrody podręczniki z płytami CD-ROM oraz ich obudowa dydaktyczna, czyli: zeszyty ćwiczeń, multimedialne podręczniki dla nauczycieli, filmy edukacyjne, a także publikacje: Moje lekcje i Książki Nauczyciela z płytami CD-ROM. Istotnym elementem programu jest fragment poświęcony metodom nauczania sprzyjającym zwiększaniu efektywności kształcenia. Konstrukcja programu ma umożliwić nauczycielom realizację zawartych w nim szczegółowych celów kształcenia i wychowania w sposób możliwie najszerszy. Program zakłada ograniczenie wiedzy encyklopedycznej, która ma stanowić tylko podstawę, na rzecz wyjaśniania wszelkich zjawisk i procesów w oparciu o przykłady oraz wykorzystania zdobytej wiedzy w praktyce. Planowane prowadzenie obserwacji i prostych doświadczeń ma wyzwolić kreatywność uczniów, rozbudzić zainteresowanie obserwacją i badaniem obiektów i zjawisk przyrodniczych w otaczającym świecie. 2\n3 Program nauczania przyrody może być modyfikowany stosownie do uwarunkowań konkretnej szkoły lub klasy. Zmieniony program powinien zostać zaopiniowany przez osoby określone w Rozporządzeniu Ministra Edukacji Narodowej z dnia 23 czerwca 2012 r. w sprawie dopuszczania do użytku w szkole programów wychowania przedszkolnego i programów nauczania oraz dopuszczania do użytku szkolnego podręczników (Dz. U. z 2012 r., poz. 752). 2. Cele kształcenia i wychowania W podstawie programowej kształcenia ogólnego dla II etapu edukacyjnego zapisano, że kształcenie ogólne w szkole podstawowej tworzy fundament wykształcenia szkoła łagodnie wprowadza uczniów w świat wiedzy, dbając o ich harmonijny rozwój intelektualny, etyczny, emocjonalny, społeczny i fizyczny ( ). Celem kształcenia ogólnego w szkole podstawowej jest: 1) przyswojenie przez uczniów podstawowego zasobu wiadomości na temat faktów, zasad, teorii i praktyk, dotyczących przede wszystkim tematów i zjawisk bliskich doświadczeniom uczniów; 2) zdobycie przez uczniów umiejętności wykorzystywania posiadanych wiadomości podczas wykonywania zadań i rozwiązywania problemów; 3) kształtowanie u uczniów postaw warunkujących sprawne i odpowiedzialne funkcjonowanie we współczesnym świecie. W zakresie nauczania przyrody w klasach 4 6 w szkole podstawowej w podstawie programowej założono realizację następujących celów ogólnych: I. Zaciekawienie światem przyrody. Uczeń stawia pytania dotyczące zjawisk zachodzących w przyrodzie, prezentuje postawę badawczą w poznawaniu prawidłowości świata przyrody przez poszukiwanie odpowiedzi na pytania: dlaczego?, jak jest?, co się stanie, gdy?. II. Stawianie hipotez na temat zjawisk i procesów zachodzących w przyrodzie i ich weryfikacja. Uczeń przewiduje przebieg niektórych zjawisk i procesów przyrodniczych, wyjaśnia proste zależności między zjawiskami; przeprowadza obserwacje i doświadczenia według instrukcji, rejestruje ich wyniki w różnej formie oraz je objaśnia, używając prawidłowej terminologii. 3\n4 III. Praktyczne wykorzystanie wiedzy przyrodniczej. Uczeń orientuje się w otaczającej go przestrzeni przyrodniczej i kulturowej; rozpoznaje sytuacje zagrażające zdrowiu i życiu oraz podejmuje działania zwiększające bezpieczeństwo własne i innych, świadomie działa na rzecz ochrony własnego zdrowia. IV. Poszanowanie przyrody. Uczeń zachowuje się w środowisku zgodnie z obowiązującymi zasadami; działa na rzecz ochrony przyrody i dorobku kulturowego społeczności. V. Obserwacje, pomiary i doświadczenia. Uczeń korzysta z różnych źródeł informacji (własnych obserwacji, badań, doświadczeń, tekstów, map, tabel, fotografii, filmów), wykonuje pomiary i korzysta z instrukcji (słownej, tekstowej i graficznej); dokumentuje i prezentuje wyniki obserwacji i doświadczeń; stosuje technologie informacyjno-komunikacyjne. 3. Uwagi o realizacji programu z orientacyjnym przydziałem godzin Prezentowane poniżej informacje pozwolą nauczycielom zorientować się w układzie materiału nauczania w podręcznikach z serii Na tropach przyrody w poszczególnych klasach. Wszystkie trzy podręczniki zawierają stałe, powtarzające się elementy nawiązujące do tezy postawionej w podstawie programowej, że dziecko najwięcej uczy się, działając. W ramkach Odkrywam, poznaję jasno, krok po kroku opisano sposoby działań poznawczych, na przykład instrukcje wyznaczania głównych kierunków geograficznych za pomocą kompasu i gnomonu czy budowy własnego wiatromierza, a także zaproponowano doświadczenia, które uczniowie mogą wykonywać samodzielnie. Ilustrowane tablice Poznaj rozpoznaj zamieszczone jako dodatek do podręcznika ułatwiają poznawanie i rozpoznawanie gatunków roślin, grzybów i zwierząt występujących w najbliższej okolicy. Na końcu każdego podręczniku serii Na tropach przyrody znajduje się część zwana Przyroda pod lupą. Są to materiały dodatkowe do wybranych lekcji, wykraczające poza podstawę programową, przeznaczone dla uczniów szczególnie zainteresowanych przyrodą. Układ treści w podręcznikach jest dostosowany do pór roku, co ma ułatwić nauczycielom planowanie zajęć edukacyjnych, szczególnie zajęć terenowych Klasa 4 Treści nauczania w klasie 4 są zawarte w ośmiu działach programowych. Uczeń rozpoczyna przygodę z przyrodą od poznania cech przyrody ożywionej i nieożywionej oraz zrozumienia zachodzących między nimi zależności. Następnie poznaje metody skutecznego uczenia się i planowania pracy, tak by efektywnie i skutecznie zdobywać wiedzę. Wprowadzany jest w świat obserwacji przyrodniczych, poznaje przyrządy służące do 4\n5 obserwacji przyrody. Poznaje konstrukcję opisu (instrukcji) doświadczenia przyrodniczego. Zapoznaje się z niezwykle ważnymi zagadnieniami dotyczącymi prozdrowotnych zachowań i bezpieczeństwa oraz relacji w grupie rówieśniczej. To od nich zależy dobre samopoczucie ucznia w szkole i rozwój umiejętności pracy zespołowej. Realizacja wymienionych treści jest istotna, gdyż nabycie społecznych umiejętności daje dobrą podstawę do dalszego funkcjonowania ucznia w szkole. W kolejnym dziale uczeń poznaje cechy środowiska przyrodniczego i uczy się orientować w terenie. Szczególną rolę odgrywają tu proponowane ćwiczenia, obserwacje i zajęcia terenowe, które należy prowadzić w pobliżu szkoły (w terenie najbliższym uczniowi). Ich realizacja zaplanowana jest na jesień, czyli czas sprzyjających warunków atmosferycznych. Zagadnienia zawarte w następnym dziale dotyczą obserwacji pogody, pomiaru jej składników i przemian stanów skupienia różnych substancji. Realizacja tych treści ma się odbywać poprzez prowadzenie przez uczniów prostych obserwacji i doświadczeń, które zaproponowano w programie. Zapisy w podstawie programowej sugerują, by podczas doświadczeń korzystać z substancji i przedmiotów znanych uczniowi i pochodzących z gospodarstw domowych. Zima jest okresem wzmożonej zachorowalności na różne choroby. Jest to więc odpowiedni czas na naukę tego, jak przeciwdziałać zachorowaniom i jak postępować w nagłych wypadkach. Treści tego działu służą wykształcaniu dobrych nawyków profilaktycznych przydatnych w życiu każdego człowieka. W kolejnych działach uczeń wprowadzany jest w świat istot żywych, poznaje przystosowania organizmów do życia w różnych środowiskach, wędruje po ekosystemach lądowych lasu, pola, łąki i sadu. Poznaje przystosowania organizmów do życia w wodzie. Okres wiosenny, na który przypada realizacja tych treści, sprzyja prowadzeniu zajęć terenowych. Po każdym dziale programowym jest proponowana lekcja powtórzeniowa i sprawdzian opanowanych wiadomości i umiejętności. Do dyspozycji nauczyciela pozostawiono około czterech godzin, które mogą być wykorzystane na uzupełnienie i poszerzenie omawianych treści, prezentacje uczniowskie, pracę z grupą mającą trudności w opanowaniu treści programowych lub omówienie wyników sprawdzianów. Tabela 1. Orientacyjny przydział godzin w klasie 4 Lp. Dział programu Liczba godzin * 1 My i przyroda 9 2 Moja okolica 12 (3) 3 Ciepło, zimno i pogoda 15 (1) 4 Moje zdrowie i bezpieczeństwo 12 5 Świat istot żywych 14 6 W wodzie i nad wodą 10 (3) 5\n6 7 Życie lasu 11 (2) 8 Na łące, w polu i w sadzie 10 (1) 9 Godziny do dyspozycji nauczyciela 4 * W tym zajęcia terenowe (liczbę godzin ujęto w nawiasach) Razem = Klasa 5 W klasie 5 materiał nauczania obejmuje siedem działów programowych. Punktem wyjścia do wędrówki po Polsce i jej krajobrazach jest nabycie umiejętności pracy z mapą i jej skalą. Podstawę do poznawania środowiska przyrodniczego uczniowie uzyskali w toku nauki w klasie czwartej. Ważnym zadaniem nauczyciela jest zachęcenie uczniów do przypomnienia sobie tych treści i wdrożenie ich do dostrzegania związków przyczynowo-skutkowych. Wędrówka po Polsce to okazja do lepszego poznania własnego regionu przez odbycie wycieczki do miejsc turystycznie atrakcyjnych lub ważnych dla danego środowiska oraz kultury i historii regionu. Uczniowie poznają własny organizm, aby zrozumieć zasady jego funkcjonowania, zrozumieć znaczenie dbałości o higienę i właściwe odżywianie, umieć podejmować działania prozdrowotne. Nabyta wiedza ma być podstawą do rozumienia przemian związanych z okresem dojrzewania zachodzących w każdym młodym organizmie, co będzie przedmiotem kolejnego działu. Uczniowie będą poznawać również etapy rozwoju człowieka, od rozwoju zarodkowego do starości, budowę żeńskiego i męskiego układu rozrodczego. Zapoznają się z problematyką dojrzewania dziewcząt i chłopców oraz przemianami związanymi z tym procesem. Podczas zajęć konieczne jest zwrócenie uwagi na kulturę wypowiedzi i współdziałanie uczniów w grupie. W klasie 5 uczniowie wkroczą w świat zjawisk fizycznych, by zrozumieć, w jaki sposób ludzie odbierają dźwięki, jak widzą świat wokół siebie. Zgodnie z zaleceniami podstawy programowej, uczniowie powinni poznawać wymienione zagadnienia, prowadząc lub obserwując doświadczenia, w których bada się właściwości fal świetlnych i dźwiękowych. Uczniowie będą także poznawać właściwości substancji i badać ich wpływ na środowisko. Prowadzone doświadczenia pomogą zrozumieć przemiany odwracalne topnienie i krzepnięcie, oraz nieodwracalne ścinanie białka i korozję. Za pomocą doświadczenia zostanie także zaprezentowane i wyjaśnione zjawisko spalania wraz z jego produktami (wodą i dwutlenkiem węgla). Podobnie jak w klasie czwartej, po każdym dziale programowym proponowana jest lekcja powtórzeniowa i sprawdzian opanowanych wiadomości i umiejętności. Do dyspozycji nauczyciela pozostawiono około dziewięciu godzin, które mogą być wykorzystane na uzupełnienie i poszerzenie omawianych treści, prezentacje uczniowskie, pracę z grupą mającą trudności w opanowaniu treści programowych lub omówienie wyników sprawdzianów. 6\n7 Tabela 2. Orientacyjny przydział godzin w klasie 5 Lp. Dział programu Liczba godzin * 1 Plan i mapa 11 (3) 2 Poznajemy różne mapy 9 3 Krajobrazy Polski 24 4 Ciało człowieka 13 5 Kobieta, mężczyzna, dziecko 8 6 Światło i dźwięk w przyrodzie 11 7 Substancje wokół nas 9 8 Godziny do dyspozycji nauczyciela 10 * W tym zajęcia terenowe (liczbę godzin ujęto w nawiasach) Razem = Klasa 6 W klasie 6 zaplanowano siedem działów programowych. Pierwszy z nich dotyczy problematyki degradacji i ochrony środowiska przyrodniczego. Włączanie się w akcje i kampanie na rzecz poszanowania przyrody będzie sprzyjać rozwijaniu u uczniów postaw proekologicznych. W kolejnym dziale uczniowie będą poznawać właściwości ciał stałych, obserwować skutki rozszerzalności temperaturowej ciał stałych, cieczy i gazów, doświadczalnie rozdzielać mieszaniny. Następnie zapoznają się z drobinową budową materii oraz będą prowadzić pomiary masy i objętości substancji. Powinni podejmować również działania związane z segregacją odpadów, by zrozumieć i jednocześnie włączyć się w ograniczanie negatywnego wpływu różnych substancji na środowisko przyrodnicze. W kolejnym dziale omówiono zjawiska ruchu i sił występujących w przyrodzie, przewodnictwa cieplnego i ciśnienia, zjawisk elektrycznych i oddziaływań magnetycznych. Uczniowie będą budowali obwody elektryczne i poznają budowę oraz zasadę działania kompasu. W następnym dziale uczniowie poznają ruchy Ziemi i ich następstwa, co będzie podstawą do poznawania krajobrazów świata. Wędrówka przez strefy krajobrazowe posłuży unaocznieniu związku między przyrodą a działalnością człowieka. Szczególna uwaga będzie poświęcona Europie a w tym krajom sąsiadującym z Polską. Tak jak we wcześniejszych klasach, po każdym dziale programowym proponowana jest lekcja powtórzeniowa i sprawdzian opanowanych wiadomości i umiejętności. W orientacyjnym przydziale godzin zaplanowany został, przed sprawdzianem szóstoklasisty, czas na usystematyzowanie, powtórzenie i utrwalenie treści realizowanych w klasach 4 i 5. Po sprawdzianie szóstoklasisty proponowana jest realizacja projektu edukacyjnego, którego zakres wykracza poza podstawę programową. Tematyką projektu jest historia świata, 7\n8 poczynając od Wielkiego Wybuchu, poprzez powstanie i rozwój życia na Ziemi, aż do powstania cywilizacji i współczesnego obrazu planety. Uczniowie będą mieli okazję dowiedzieć się, jak przebiegała ewolucja człowieka oraz jak powstawała i rozwijała się współczesna cywilizacja. Spróbują także powędrować w przyszłość i wyobrażą sobie świat, w którym będą żyły następne pokolenia. Istotne jest, aby nad proponowanym tematem uczniowie pracowali zgodnie z zasadami metody projektów. Do dyspozycji nauczyciela pozostawiono około siedmiu godzin, które mogą być wykorzystane na uzupełnienie i poszerzenie omawianych treści, prezentacje uczniowskie, pracę z grupą mającą trudności w opanowaniu treści programowych, omówienie wyników sprawdzianów lub zwiększenie puli godzin przeznaczonych na przygotowanie do sprawdzianu szóstoklasisty. Tabela 3. Orientacyjny przydział godzin w klasie 6 Lp. Dział programu Liczba godzin 1 Chrońmy przyrodę 10 2 Właściwości substancji 11 3 Ciekawe zjawiska w przyrodzie 16 4 Ziemia we Wszechświecie 12 5 Krajobrazy świata 24 6 Przygotowanie do sprawdzianu szóstoklasisty 6 7 Projekt Historia świata (zajęcia po sprawdzianie szóstoklasisty) 14 8 Godziny do dyspozycji nauczyciela 7 Razem = Odniesienie treści nauczania do podstawy programowej Nowa podstawa programowa wymaga od nauczycieli ciągłego monitorowania realizacji treści nauczania, tak by uczniowie nabyli umiejętności zgodnie z wymaganiami szczegółowymi. W prezentowanym programie nauczania treści te zapisane są w innym brzmieniu niż w podstawie programowej. Poniżej zamieszczono tabelę, zawierającą odniesienie treści nauczania do podstawy programowej. Zestawienie to ułatwi uporządkowanie treści realizowanych w poszczególnych działach programowych. W programie nauczania występują treści nie ujęte w podstawie umożliwiające rozwijanie i poszerzanie wiadomości i umiejętności uczniów. 8\n9 Tabela 4. Odniesienie treści nauczania do podstawy programowej Klasa Nazwa i numer działu nauczania Punkty podstawy programowej 1. My i przyroda 1.1, 1.2, 1.3, 1.4, 1.5, 1.6, 1.7, 4.1, Moja okolica 2.1, 2.2, 2.7, 4.1, 4.13, 4.14, 7.2, Ciepło, zimno i pogoda 3.2, 3.3, 3.5, 3.10, 3.11, 3.12, Moje zdrowie i bezpieczeństwo 9.1, 9.2, 9.4, 9.7, 9.8, 9.9, Świat istot żywych 1.7, 1.8, 1.9, 3.1, 4.3, 4.4, 4.5, 4.6, 4.11, 8.5, W wodzie i nad wodą 3.3, 4.8, 4.9, 4.10, 4.11, 4.12, Życie lasu 4.2, 4.3, 4.4, 4.6, 4.7, 4.14, 5.2, Na łące, na polu i w sadzie 3.1, 4.3, 4.4, 4.6, Plan i mapa 2.3, 2.4, 2.5, Poznajemy różne mapy 2.3, 2.4, 2.5, 2.6, 2.7, Krajobrazy Polski 4.8, 7.1, 7.2, 7.3, 7.4, , 8.1 a), b), c), d), 8.2, 8.5, 8.6, 9.3, 9.6, 9.8, 9.9, 4. Ciało człowieka 9.12, Kobieta, mężczyzna, dziecko 8.1 e), 8.2, 8.3, Światło i dźwięk w przyrodzie 4.4, 8.6, 8.7, 8.8, 8.9, 8.10, 9.5, 11.4, , 3.9, 6.1, 6.4, 6.5, 6.6, 6.7, 8.5, 9.10, 14.1, 14.2, 7. Substancje wokół nas 14.3, Chrońmy przyrodę 5.1, 5.2, 5.3, 5.4, 5.5, 6.8, Właściwości substancji 3.4, 3.5, 3.6, 3.7, 6.1, 6.2, , 3.11, 6.2, 6.3, 6.5, 10.1, 10.2, 10.3, 10.4, 10.5, 3. Ciekawe zjawiska w przyrodzie 10.6, 10.7, 10.8, 14.5, 15.1, 15.2, , 11.2, 11.3, 11.5, 11.6, 11.7, 11.8, 12.1, 12.2, 4. Ziemia we wszechświecie Krajobrazy świata 7.3, 7.6, 7.7, 12.2, 12.3, 12.4, 13.1, 13.2, 13.3, Powtórzenie przed egzaminem 7. Historia świata - praca metodą projektów Treści wykraczające poza podstawę programową 9\n10 5. Szczegółowe cele kształcenia i wychowania, treści nauczania, sposoby osiągania celów kształcenia i wychowania Szczegółowe cele kształcenia i wychowania sformułowane zostały na podstawie wymagań ogólnych i szczegółowych zapisanych w podstawie programowej przedmiotu przyroda. Pokrywają się one z oczekiwanymi osiągnięciami ucznia w zakresie wiedzy, umiejętności i postaw. Wyznaczone cele edukacyjne stały się podstawą do sformułowania treści nauczania. Sposoby osiągania zakładanych celów to działania dydaktyczne, jakie podejmują nauczyciele w procesie kształcenia. Dobór metod i form pracy powinien być dostosowany do możliwości i predyspozycji uczniów oraz warunków, jakimi dysponuje szkoła. Proponowane działania bazują między innymi na doświadczeniach, obserwacjach i modelowaniu, których instrukcje zatytułowane Odkrywam, poznaję znajdują się w podręczniku, lekcjach w terenie, do których instrukcje i karty pracy zamieszczono w zeszycie ćwiczeń, a także na ilustrowanych tablicach Poznaj rozpoznaj. Uczniowie szczególnie zainteresowani przyrodą mają możliwość poszerzenia wiedzy dzięki wykraczającym poza podstawę programową treściom zatytułowanym A to ciekawe i Przyroda pod lupą. Uzupełnieniem i poszerzeniem bloków ćwiczeniowych zawartych w podręcznikach i zeszycie ćwiczeń są karty pracy znajdujące się w publikacji Moje lekcje Klasa 4 Dział 1 MY I PRZYRODA Realizowane punkty podstawy programowej: 1.1, 1.2, 1.3, 1.4, 1.5, 1.6, 1.7, 4.1, 9.6 Szczegółowe cele kształcenia: Wiadomości wyjaśnia, co to jest przyroda, wymienia elementy przyrody ożywionej i nieożywionej oraz wskazuje zachodzące między nimi zależności, wymienia czynniki pozytywnie i negatywnie wpływające na samopoczucie w szkole i w domu oraz proponuje sposoby eliminowania czynników negatywnych, wymienia cechy charakteru ucznia, które pomagają w utrzymaniu dobrych relacji w grupie, wymienia podstawowe zasady obowiązujące w kontaktach z innymi ludźmi, w tym podczas pracy w zespole, wyjaśnia znaczenie ruchu i ćwiczeń fizycznych dla utrzymania zdrowia, wymienia zasady skutecznego uczenia się, nazywa zmysły człowieka i wyjaśnia ich rolę w poznawaniu przyrody, opisuje prawidłowo urządzone miejsce do nauki. Umiejętności 10\n11 rozpoznaje w terenie elementy przyrody ożywionej, nieożywionej i obiekty stworzone przez ludzi, prawidłowo posługuje się przyrządami służącymi do obserwacji przyrody (lupa, lornetka), odróżnia obserwację przyrodniczą od doświadczenia przyrodniczego; przeprowadza proste doświadczenie według instrukcji i je dokumentuje. Szczegółowe cele wychowania: stosuje zasady bezpieczeństwa podczas prowadzenia obserwacji przyrodniczych, potrafi skutecznie się uczyć, poprawnie układa plan swoich zajęć w ciągu dnia z zachowaniem właściwych proporcji między pracą i wypoczynkiem, dba o właściwe relacje w grupie rówieśniczej. Treści nauczania Przyroda, jej ożywione i nieożywione składniki oraz obiekty stworzone przez ludzi. Pracownia przyrodnicza i jej wyposażenie. Przyrządy do obserwacji przyrody: lupa, mikroskop, lornetka, i ich zastosowanie. Znaczenie zmysłów w poznawaniu przyrody. Źródła wiedzy o przyrodzie. Proste doświadczenia i obserwacje przyrodnicze. Zasady bezpieczeństwa podczas doświadczeń. Czynniki wpływające na dobre samopoczucie ucznia w szkole i w domu, relacje w grupie. Planowanie dnia. Znaczenie aktywności fizycznej i wypoczynku, w tym snu, w prawidłowym funkcjonowaniu organizmu. Sposoby skutecznego uczenia się. Sposoby osiągania celów kształcenia i wychowania: obserwacja ożywionych i nieożywionych składników przyrody, zapoznanie się z wybranymi elementami wyposażenia pracowni przyrodniczej, określenie ich przeznaczenia, obserwacja wybranego obiektu przyrodniczego gołym okiem, za pomocą lupy i lornetki, obserwacja wybranego obiektu przyrodniczego z użyciem mikroskopu (pokaz przeprowadzony przez nauczyciela), przegląd źródeł wiedzy o przyrodzie, wykonanie dowolnego doświadczenie zgodnie z opisem, posługiwanie się instrukcją dotyczącą prowadzenie obserwacji i doświadczeń przyrodniczych, odgrywanie miniscenek dotyczących wybranych pozytywnych i negatywnych zachowań uczniów w grupie, opracowanie planu dnia i tygodniowego planu stałych zajęć, pogadanka na temat zasad skutecznego uczenia się, 11\n12 wykonanie komiksu, w którym porównane zostaną prawidłowo i nieprawidłowo zaprojektowane miejsca pracy. Dział 2 MOJA OKOLICA Realizowane punkty podstawy programowej: 2.1, 2.2, 2.7, 4.1, 4.13, 4.14, 7.2, 7.3 Szczegółowe cele kształcenia: Wiadomości podaje przykłady wypukłych i wklęsłych form terenu, opisuje na przykładach formy terenu najbliższej okolicy, podaje przykłady zależności między cechami krajobrazu a formami działalności człowieka, dokonuje podziału skał według określonych kryteriów, opisuje glebę jako zbiór składników nieożywionych i ożywionych, omawia proces powstawania gleby, wyjaśnia znaczenie organizmów i próchnicy dla żyzności gleby, charakteryzuje wybrane krajobrazy Polski: wielkomiejski, przemysłowy, rolniczy, omawia budowę kompasu, wymienia nazwy głównych i pośrednich kierunków świata, wyjaśnia określenie: pozorna wędrówka Słońca po niebie. Umiejętności rozpoznaje w terenie przyrodnicze oraz antropogeniczne składniki krajobrazu i wskazuje zachodzące między nimi zależności, rozróżnia wypukłe i wklęsłe formy terenu, w terenie i na modelu, rozpoznaje i nazywa skały typowe dla miejsca zamieszkania, wyznacza główne kierunki geograficzne na widnokręgu za pomocą kompasu i gnomonu, wyjaśnia zależność między wysokością Słońca a długością cienia. Szczegółowe cele wychowania: przestrzega zasad etycznych podczas prowadzenia obserwacji przyrodniczych, przestrzega zasad współpracy w grupie, właściwie odnosi się do ożywionych i nieożywionych elementów przyrody, wykazuje się dokładnością podczas pracy. 12\n13 Treści nauczania Krajobraz naturalny i wytworzony przez człowieka. Składniki krajobrazu naturalnego. Formy terenu: wklęsłe i wypukłe. Podział skał. Skały najbliższej okolicy. Gleba i jej składniki, proces glebotwórczy, żyzność gleb. Krajobraz wytworzony przez człowieka. Cechy krajobrazów: miejskiego, wiejskiego, rolniczego i przemysłowego. Widnokrąg. Orientacja w terenie, kierunki główne i pośrednie. Kompas, gnomon. Wyznaczenie północy geograficznej i określanie pozostałych kierunków geograficznych. Pozorna wędrówka Słońca nad widnokręgiem w ciągu doby, wschód, górowanie i zachód Słońca, zależność długości cienia od wysokości Słońca nad widnokręgiem. Sposoby osiągania celów kształcenia i wychowania: wykonanie prostego szkicu najbliższej okolicy z zaznaczeniem elementów naturalnych i przekształconych przez człowieka, analiza materiału ilustracyjnego przedstawiającego różne przykłady krajobrazów naturalnych i przekształconych przez człowieka, wykonanie z piasku modeli wzniesienia, zagłębienia, doliny i kotliny, rozpoznawanie form terenu na fotografiach i w terenie, opisanie wybranej formy terenu występującej w najbliższej okolicy; wykonanie szkicu przedstawiającego tę formę terenu zajęcia w terenie; wykonanie klasowego albumu form terenu z najbliższej okolicy, obserwacja i rozpoznawanie wybranych skał, gromadzenie kolekcji skał, rysowanie komiksu Jak powstaje gleba?, obserwacja i badanie próbek gleby, analiza profili glebowych i określenie żyzności gleby na podstawie fotografii, rozpoznawanie krajobrazów na podstawie fotografii, obserwacja widnokręgu w różnych typach krajobrazu (nad morzem, w górach), omówienie budowy kompasu, określanie kierunków głównych i pośrednich za pomocą gnomonu i kompasu zajęcia terenowe, określanie pory dnia na podstawie pozycji Słońca nad widnokręgiem i na podstawie kierunku i długości cienia, symulacja przesuwania się cienia gnomonu z użyciem latarki. Dział 3 CIEPŁO, ZIMNO I POGODA Realizowane punkty podstawy programowej: 3.2, 3.3, 3.5, 3.10, 3.11, 3.12, 3.13 Szczegółowe cele kształcenia: Wiadomości 13\n14 wyjaśnia pojęcia substancja, temperatura, nazywa stany skupienia wody, dokonuje podziału substancji na ciała stałe, ciecze i gazy, podaje przykłady substancji znanych mu z najbliższego otoczenia, wymienia składniki pogody (temperatura powietrza, zachmurzenie, opady i osady atmosferyczne, ciśnienie atmosferyczne, kierunek i siła wiatru) oraz przyrządy służące do pomiaru niektórych z nich, podaje jednostki pomiaru składników pogody stosowane w meteorologii, opisuje i porównuje cechy pogody w różnych porach roku. Umiejętności mierzy temperaturę różnych ciał, posługuje się skalą Celsjusza, mierzy temperaturę powietrza oraz określa kierunek i siłę wiatru, rodzaje opadów i osadów atmosferycznych, szacuje stopień zachmurzenia nieba, obserwuje i rozróżnia stany skupienia wody, bada doświadczalnie zjawiska: parowania, skraplania, topnienia i zamarzania (krzepnięcia) wody, opisuje materię jako zbiór różnego rodzaju drobin tworzących różne substancje, rozróżnia w swoim otoczeniu ciała stałe, ciecze i gazy, wykonuje i opisuje proste doświadczenia wykazujące istnienie powietrza i ciśnienia atmosferycznego, obserwuje pogodę, buduje, na podstawie instrukcji, prosty wiatromierz i wykorzystuje go w prowadzeniu obserwacji, obserwuje pozorną wędrówkę Słońca nad widnokręgiem w różnych porach roku, dostrzega zależność między wysokością Słońca, długością dnia a temperaturą powietrza w ciągu roku, prowadzi kalendarz pogody. Szczegółowe cele wychowania: potrafi dobrać ubranie do prognozowanej pogody, dba o bezpieczeństwo w czasie złych warunków pogodowych, stosuje się do zasad bezpieczeństwa podczas przeprowadzania doświadczeń, postępuje zgodnie ze wskazówkami nauczyciela. Treści nauczania Temperatura i jej pomiar. Stany skupienia wody w przyrodzie i ich przemiany. Badanie przemian stanów skupienia wody. Substancje w różnych stanach skupienia: ciała stałe, ciecze, gazy; przykłady substancji. Przemiany stanów skupienia różnych substancji. Powietrze i jego skład, ciśnienie atmosferyczne, temperatura powietrza. Wiatr, siła i kierunek wiatru. Opady 14\n15 i osady atmosferyczne. Podstawowe rodzaje chmur, zachmurzenie. Przyrządy do pomiaru składników pogody, ich budowa i posługiwanie się nimi. Obserwacje pogody, mapa pogody, prognoza pogody. Znaczenie pogody dla człowieka. Zmiany pogody w ciągu doby i w różnych porach roku. Pozorna wędrówka Słońca wysokość jego górowania nad widnokręgiem w ciągu roku. Sposoby osiągania celów kształcenia i wychowania: doświadczenie wykazujące różne odczuwanie temperatury w zależności od warunków, przegląd różnych rodzajów termometrów i omówienie ich przeznaczenia, odczytywanie temperatury dodatniej i ujemnej z termometru cieczowego (pokojowego lub zaokiennego), badanie temperatury topnienia lodu, badanie warunków krzepnięcia wody, rozpoznawanie w przyrodzie zmian stanów skupienia wody, badanie wpływu temperatury, ruchu powietrza oraz wielkości powierzchni wody na parowanie, badanie warunków krzepnięcia wody oraz skraplania pary wodnej, wskazanie przykładów zmian stanów skupienia wody w przyrodzie, określanie stanów skupienia wybranych substancji, badanie topnienia i krzepnięcia stearyny, badanie szybkości parowania wody i oleju roślinnego, doświadczenie wykazujące istnienie powietrza, doświadczenie wykazujące istnienie ciśnienia atmosferycznego oraz zależność ciśnienia od wielkości powierzchni przedmiotu; odczytywanie ciśnienia z barometru, mierzenie temperatury powietrza w różnych porach doby, badanie wpływu temperatury na ruch powietrza, obserwacja działania wiatru, określanie kierunku wiatru za pomocą zwilżonego palca, budowanie prostego wiatromierza, obserwacja stopnia zachmurzenia nieba, rozpoznawanie podstawowych rodzajów chmur na ilustracjach i za oknem, przewidywanie pogody na podstawie zachmurzenia, budowanie prostego deszczomierza i pomiary ilości opadów, rozpoznawanie osadów atmosferycznych na fotografiach oraz w najbliższym otoczeniu, obserwacja pogody, wykonanie kalendarza pogody, czytanie map pogody w gazetach i internecie, podawanie przykładów znaczenia pogody dla człowieka, analiza pozornej wędrówki Słońca nad widnokręgiem w poszczególnych porach roku, wykonanie kartki z kalendarza na każdą porę roku, obserwacje i pomiary poszczególnych składników pogody; zapisywanie obserwacji w dzienniczku obserwacji pogody, 15\n16 obserwacja miejsc wschodu, górowania i zachodu Słońca w poszczególnych porach roku. Dział 4 MOJE ZDROWIE I BEZPIECZEŃSTWO Realizowane punkty podstawy programowej: 9.1, 9.2, 9.4, 9.7, 9.8, 9.9, 9.11 Szczegółowe cele kształcenia: Wiadomości podaje przykłady negatywnego wpływu bakterii i wirusów na zdrowie człowieka, podaje przykłady pozytywnego działania bakterii, wymienia zachowania zapobiegające chorobom wywoływanym przez wirusy i bakterie, wymienia zasady postępowania z produktami spożywczymi od momentu zakupu do spożycia, wymienia podstawowe zasady bezpiecznego zachowania się w domu, w tym posługiwania się urządzeniami elektrycznymi, korzystania z instalacji gazowej i wodnej, opisuje zasady postępowania w przypadku stłuczenia, skaleczenia, użądlenia, ukąszenia i oparzenia. Umiejętności stosuje zasady dbałości o własne ciało (higiena skóry, włosów, zębów, paznokci oraz odzieży), potrafi wezwać pomoc w różnych sytuacjach, podaje przykłady zachowań i sytuacji, które mogą zagrażać zdrowiu i życiu człowieka (np. niewybuchy i niewypały, pożar, wypadek drogowy, jazda na łyżwach, kąpiel w niedozwolonych miejscach). Szczegółowe cele wychowania: zachowuje zasady bezpieczeństwa na drodze, podczas gier i zabaw ruchowych, unika zachowań i sytuacji zagrażających zdrowiu i życiu człowieka, przestrzega zasad profilaktyki chorób zakaźnych, przestrzega zasad higieny osobistej, udziela pierwszej pomocy w niektórych urazach (stłuczenia, skaleczenia, użądlenia, i ukąszenia przez zwierzę, oparzenia), potrafi wezwać pomoc w razie wypadku. 16\n17 Treści nauczania Bakterie jako grupa organizmów. Bakterie chorobotwórcze i pożyteczne, ich znaczenie w przyrodzie i dla człowieka. Wirusy jak twory niezaliczane do organizmów. Choroby bakteryjne i wirusowe, ich objawy i rozprzestrzenianie się. Ochrona żywności przed drobnoustrojami. Data przydatności do spożycia. Zasady dbania o skórę, włosy, paznokcie, zęby i odzież higiena osobista. Bezpieczeństwo w domu i poza domem. Numery telefonów alarmowych. Zasady postępowania z instalacjami: gazową, elektryczną i wodną. Zapobieganie porażeniu prądem, pożarom. Bezpieczeństwo w ruchu drogowym, rola elementów odblaskowych. Postępowanie z niewybuchem lub niewypałem. Bezpieczeństwo podczas prac polowych z użyciem maszyn rolniczych, unikanie hałasu oraz trujących substancji w gospodarstwie. Postępowanie w nagłych wypadkach (skaleczenie, krwotok z nosa, stłuczenie, użądlenie, ukąszenie oraz oparzenie). Sposoby osiągania celów kształcenia i wychowania: doświadczenie badające warunki kwaśnienia mleka, przegląd produktów otrzymanych dzięki działaniu bakterii, opracowanie spisu zasad postępowania profilaktycznego, przegląd ulotek profilaktycznych, sporządzenie listy sposobów zabezpieczania żywności, przegląd opakowań i etykiet wybranych artykułów spożywczych, wywiad z pielęgniarką na temat zasad higieny osobistej, wykonanie spisu telefonów alarmowych, odgrywanie scenek przedstawiających sytuacje wymagające wezwania pomocy, sporządzenie spisu zasad bezpiecznego zachowania się w domu, wykonanie plakatu przedstawiającego właściwe i niewłaściwe postępowanie w kontakcie z instalacją elektryczną, gazową, wodną, spisanie zasad prawidłowego postępowania w różnych wypadkach, rozpoznawanie niebezpiecznych owadów, analiza wyposażenia apteczki, symulacja prób udzielania pierwszej pomocy. Dział 5 ŚWIAT ISTOT ŻYWYCH Realizowane punkty podstawy programowej: 1.7, 1.8, 1.9, 3.1, 4.3, 4.4, 4.5, 4.6, 4.11, 8.5, 9.1 Szczegółowe cele kształcenia: Wiadomości wymienia cechy istot żywych, wymienia części mikroskopu i omawia ich funkcje, opisuje podział świata organizmów; wymienia wybrane grupy w królestwie zwierząt, 17\n18 opisuje przystosowania budowy zewnętrznej i czynności życiowych organizmów lądowych do środowiska życia, podaje przykłady roślin i zwierząt hodowanych przez człowieka, w tym w pracowni przyrodniczej, i wymienia podstawowe zasady opieki nad nimi, charakteryzuje, podając przykłady, sposoby odżywiania się organizmów, podaje przykłady negatywnego wpływu wybranych gatunków roślin, zwierząt i grzybów na zdrowie człowieka, wymienia zachowania zapobiegające chorobom przez nie przenoszonym i wywoływanym, podaje przykłady zależności pokarmowych między organizmami, wymienia przykładowe gatunki grzybów. Umiejętności obserwuje czynności życiowe roślin i zwierząt, sprawnie posługuje się mikroskopem, charakteryzuje wybrane grupy zwierząt (owady, pajęczaki, ryby, płazy, gady, ptaki, ssaki), wykazuje doświadczalnie, że tlen jest czynnikiem niezbędnym do spalania, identyfikuje dwutlenek węgla jako produkt spalania. wykazuje różnice między organizmami samożywnymi i cudzożywnymi, wskazuje części rośliny okrytonasiennej i opisuje ich funkcje, opisuje etapy rozwoju rośliny, rozpoznaje i nazywa niektóre rośliny (w tym doniczkowe) zawierające substancje trujące lub szkodliwe dla człowieka i podaje zasady postępowania z nimi, przedstawia proste zależności pokarmowe zachodzące między organizmami lądowymi, posługując się modelem lub schematem. Szczegółowe cele wychowania: przejawia poszanowanie dla istot żywych, określa zasady postępowania z roślinami uprawianymi przez człowieka, wyjaśnia, na czym polega właściwa opieka nad hodowanymi zwierzętami, wyjaśnia, że zniszczenie jednego gatunku wpływa na inne gatunki. Treści nauczania Organizm, czynności życiowe organizmów: odżywianie, oddychanie, rozmnażanie, wzrost i rozwój. Komórka jako najmniejszy element organizmu. Budowa mikroskopu, obserwacje mikroskopowe. Podział organizmów na królestwa. Przykłady grup organizmów w obrębie królestwa roślin i zwierząt. Człowiek jako gatunek należący do zwierząt. Pojęcie energii. Źródła energii dla organizmów, spalanie i produkty spalania. Oddychanie jako łączenie się substancji pokarmowych z tlenem w organizmie. Oddychanie zwierząt i roślin. Organizmy samożywne i cudzożywne. Istota procesu fotosyntezy. Potrzeby życiowe i etapy rozwoju 18\n19 rośliny. Rośliny w najbliższym otoczeniu ozdobne, uprawne, trujące. Zasady pielęgnacji roślin doniczkowych. Zależności pokarmowe między organizmami. Sposoby rozmnażania się zwierząt, zwierzęta jajorodne i żyworodne, zachowania godowe, opieka nad potomstwem. Zwierzęta dzikie i udomowione, zwierzęta hodowlane i domowe. Pasożyty zwierzęce. Zasady opieki nad zwierzętami. Grzyby podział, przykładowe gatunki i znaczenie dla człowieka. Sposoby osiągania celów kształcenia i wychowania: analiza budowy i działania mikroskopu, przygotowanie preparatu ze skórki cebuli i obserwacja pod mikroskopem, doświadczenie wykazujące, że tlen jest niezbędny do spalania substancji (stearyny), doświadczenie wykazujące obecność dwutlenku węgla niską zawartość tlenu w powietrzu wydychanym przez człowieka, doświadczenie wykazujące, że woda i światło są niezbędne roślinom do życia, obserwacja naturalnych okazów roślin i wskazanie ich organów; hodowla i obserwacja rozwoju fasoli, obserwacja wybranych roślin ozdobnych i doniczkowych, spisanie zasad pielęgnacji roślin doniczkowych, przygotowanie klasowego atlasu roślin doniczkowych, budowa prostych łańcuchów pokarmowych zabawa Kto kogo zjada?, uzupełnianie schematu podziału organizmów na jajorodne i żyworodne, słuchanie godowych odgłosów zwierząt, obserwacja jaj ptaków, obserwacja ptasich gniazd, rozpoznawanie wybranych zwierząt towarzyszących człowiekowi, wskazówki dla właścicieli psa i kota, przegląd ras psów, obserwacje pleśni i drożdży, rozpoznawanie wybranych gatunków grzybów z wykorzystaniem atlasu grzybów. Dział 6 W WODZIE I NAD WODĄ Realizowane punkty podstawy programowej: 3.3, 4.8, 4.9, 4.10, 4.11, 4.12, 14.4 Szczegółowe cele kształcenia: Wiadomości wymienia stany skupienia wody oraz ich zmiany podczas krążenia wody w przyrodzie, wymienia i charakteryzuje czynniki niezbędne do życia w wodzie, opisuje przystosowania budowy zewnętrznej oraz czynności życiowych roślin i zwierząt do życia w środowisku wodnym. Umiejętności obserwuje i rozróżnia przemiany wody podczas jej krążenia w przyrodzie, 19\n20 rozróżnia i opisuje rodzaje wód powierzchniowych, obserwuje zjawiska zachodzące w najbliższej rzece, określa kierunek, w którym płynie woda, rozróżnia prawy i lewy brzeg rzeki, obserwuje i nazywa typowe rośliny i zwierzęta żyjące w jeziorze lub rzece, przedstawia proste zależności pokarmowe występujące w środowisku wodnym, posługując się modelem lub schematem. Szczegółowe cele wychowania: uzasadnia konieczność właściwego postępowania z zasobami wodnymi Ziemi, uzasadnia konieczność zachowania bezpieczeństwa w pobliżu zbiorników wodnych, przestrzega zasad bezpieczeństwa podczas zajęć terenowych. Treści nauczania Obieg wody w przyrodzie, źródła, wody podziemne. Wody płynące i wody stojące. Rodzaje wód powierzchniowych: rzeki, jeziora, bagna. Elementy rzeki. Przystosowanie roślin i zwierząt do życia w środowisku wodnym. Ryby i inne zwierzęta wodne. Przystosowania zwierząt wodnych do określonego sposobu odżywiania. Łańcuchy pokarmowe w środowisku wodnym. Sposoby osiągania celów kształcenia i wychowania: analiza schematu obiegu wody w przyrodzie, doświadczenie przedstawiające powstawanie jeziora, wykonanie modelu jeziora, analiza przekroju jeziora, badanie nurtu rzeki, wyznaczanie kierunku przepływu wody, określanie brzegów: prawego i lewego, zaznaczanie na schemacie elementów rzeki zajęcia terenowe, rozpoznawanie wybranych przedstawicieli roślin wodnych i wskazywanie ich cech przystosowawczych do życia w wodzie zajęcia terenowe, rozpoznawanie wybranych gatunków zwierząt wodnych i wskazywanie ich przystosowań do życia w wodzie, analiza cyklu rozwojowego żaby i ryby, układanie łańcuchów pokarmowych z organizmów żyjących w wodzie. Dział 7 ŻYCIE LASU Realizowane punkty podstawy programowej: 4.2, 4.3, 4.4, 4.6, 4.7, 4.14, 5.2, 5.5 Szczegółowe cele kształcenia: Wiadomości 20\n21 wymienia i charakteryzuje czynniki warunkujące życie na lądzie, opisuje przystosowania budowy zewnętrznej i czynności życiowych organizmów lądowych do środowiska życia na przykładach obserwowanych organizmów, wyjaśnia znaczenie organizmów glebowych w odniesieniu do żyzności gleby, omawia znaczenia lasów dla człowieka, opisuje, jak należy się zachowywać w lesie i dlaczego. Umiejętności obserwuje i nazywa typowe organizmy żyjące w lesie, rozpoznaje i nazywa warstwy lasu, charakteryzuje panujące w nich warunki abiotyczne, przedstawia proste zależności pokarmowe zachodzące między organizmami żyjącymi w lesie, posługując się modelem lub schematem. Szczegółowe cele wychowania: szanuje las jako środowisko życia, przestrzega zakazów i nakazów obowiązujących w lasach (np. zakaz wstępu do lasu z powodu zagrożenia pożarowego), uzasadnia konieczność zachowania bezpieczeństwa w kontaktach ze spotkanymi zwierzętami leśnymi. Treści nauczania Warunki życia na lądzie. Budowa drzewa liściastego i iglastego. Warunki życia w lesie, piętra lasu, gatunki roślin w poszczególnych warstwach lasu. Przykłady gatunków zwierząt żyjących na poszczególnych piętrach lasu, ich przystosowania do życia w środowisku. Zależności pokarmowe między organizmami żyjącymi w lesie. Znaczenie lasu dla człowieka, wykorzystanie drewna, walory wypoczynkowe. Zasady zachowania się w lesie. Sposoby osiągania celów kształcenia i wychowania: porównania intensywności parowania z powierzchni liści w zależności od wielkości powierzchni blaski liściowej, badanie znaczenia skorupy jaj ptaków, rozpoznawanie wybranych drzew i krzewów zajęcia terenowe, tworzenie zielnika liści drzew, rozpoznawanie organizmów żyjących na poszczególnych piętrach lasu, sporządzanie makiety lasu, słuchanie nagrań głosów ptaków, obserwacja hodowli dżdżownic, obserwacja rozkładu różnych odpadów, układanie łańcuchów pokarmowych złożonych z organizmów żyjących w lesie, 21\n22 obserwacja i rozpoznawanie leśnych roślin i zwierząt, wykonanie albumu zwierząt leśnych, organizacja wystawy Dary lasu, spis prawidłowych zachowań w lesie. Dział 8 NA ŁĄCE, NA POLU I W SADZIE Realizowane punkty podstawy programowej: 3.1, 4.3, 4.4, 4.6, 5.4 Szczegółowe cele kształcenia: Wiadomości opisuje budowę kwiatu, powstawanie owoców i nasion, opisuje przystosowania budowy zewnętrznej i czynności życiowych organizmów lądowych do środowiska życia na przykładach obserwowanych organizmów, podaje przykłady miejsc w najbliższym otoczeniu, gdzie zaszły korzystne i niekorzystne zmiany pod wpływem działalności człowieka. Umiejętności przedstawia proste zależności pokarmowe zachodzące między organizmami żyjącymi na łące i na polu, posługując się modelem lub schematem, obserwuje i nazywa typowe organizmy łąki, pola uprawnego i sadu. Szczegółowe cele wychowania: dostrzega zależności zachodzące między organizmami w środowisku przyrodniczym, przestrzega zasad postępowania w stosunku do roślin i zwierząt, dba o bezpieczeństwo własne i innych podczas zajęć terenowych. Treści nauczania Budowa kwiatu, kwiaty pojedyncze i złożone. Rośliny owadopylne i wiatropylne. Zapylenie kwiatów. Owoc jako organ służący roślinie do rozsiewania nasion, sposoby rozprzestrzeniania się nasion. Łąki, pastwiska, charakterystyczna roślinność łąkowa, rośliny lecznicze. Pole uprawne jako środowisko silnie przekształcone przez człowieka. Zboża w Polsce. Gatunki innych pospolitych roślin uprawianych na polu i w sadzie. Nawożenie pól. Zwierzęta pól i łąk i ich przystosowanie do życia w tym środowisku. Szkodniki upraw, sposoby zwalczania szkodników. Łańcuchy pokarmowe występujące na łąkach i polach. Najważniejsze zwierzęta hodowlane, pochodzenie bydła domowego. Produkty wytwarzane ze zwierząt hodowlanych, warunki hodowli zwierząt. 22\n23 Sposoby osiągania celów kształcenia i wychowania: obserwacja budowy kwiatów, opracowanie modelu kwiatu, obserwacja budowy różnych owoców, wskazanie związku budowy nasion ze sposobem ich rozsiewania lekcja multimedialna, rozpoznawanie wybranych gatunków roślin łąkowych, tworzenie kolekcji roślin łąkowych, prowadzenie zielnika, obserwacja podstawowych gatunków zbóż, obserwacja wybranych roślin uprawianych na polu, organizacja wystawy produktów uzyskanych z roślin uprawnych, rozpoznawanie zwierząt żyjących na łące i polu, analiza tropów i śladów zwierząt lekcja terenowa, rozpoznawanie zwierząt hodowlanych, pantomima przystosowania zwierząt do warunków życia na łące, na polu i w sadzie; tworzenie, z udziałem uczniów, łańcuchów pokarmowych złożonych z organizmów żyjących na łąkach, polach i w sadach Klasa 5 Dział 1 PLAN I MAPA Realizowane punkty podstawy programowej: 2.3, 2.4, 2.5, 2.6 Szczegółowe cele kształcenia: Wiadomości identyfikuje na planie i mapie topograficznej miejsce obserwacji i obiekty w najbliższym otoczeniu, potrafi wyjaśnić znaczenie znaków na mapie, zna główne i pośrednie kierunki geograficzne. Umiejętności orientuje mapę w terenie, posługuje się legendą, określa wzajemne położenie obiektów na planie, mapie topograficznej i w terenie, posługuje się podziałką liniową do określania odległości rzeczywistej, porównuje odległość na mapie z odległością rzeczywistą w terenie, wykonuje pomiary taśmą mierniczą, szacuje odległości i wysokości w terenie. 23\n24 Szczegółowe cele wychowania: korzysta z mapy lub planu na wycieczkach szkolnych. Treści nauczania Plan a mapa, elementy planu i mapy. Skala planu lub mapy, legenda. Znaki na planie i mapie oraz ich znaczenie. Kierunki geograficzne w terenie i na planie. Orientacja w terenie na podstawie planu lub mapy. Rodzaje map: topograficzna i turystyczna. Skala liczbowa, mianowana, liniowa (podziałka). Obliczanie odległości rzeczywistej za pomocą podziałki liniowej. Sposoby osiągania celów kształcenia i wychowania: pomiar odległości za pomocą taśmy mierniczej, szacowanie odległości zajęcia terenowe, posługiwanie się legendą planu miasta, szukanie obiektów na planie z siatką kwadratową według skorowidza nazw, ćwiczenia z mapą topograficzną lub turystyczną w klasie lub w terenie, ćwiczenia w obliczaniu odległości rzeczywistej za pomocą różnych rodzajów skal. Dział 2 POZNAJEMY RÓŻNE MAPY Realizowane punkty podstawy programowej: 2.3, 2.4, 2.5, 2.6, 2.7, 7.1 Szczegółowe cele kształcenia: Wiadomości rozróżnia w terenie i na modelu formy wypukłe oraz wklęsłe, wyjaśnia różnicę między wysokością względną a bezwzględną, omawia ukształtowania powierzchni Polski, posługując się mapą Polski. Umiejętności wskazuje wypukłe i wklęsłe formy terenu na mapie poziomicowej, rozpoznaje na mapie hipsometrycznej niziny, wyżyny i góry, rozpoznaje formy terenu na mapie poziomicowej, korzysta z mapy drogowej i turystycznej. Szczegółowe cele wychowania: 24\n25 przykład wakacyjnych. posługuje się mapą w czasie wyjazdów rodzinnych, na Treści nauczania Ukształtowanie powierzchni i formy terenu. Modele form terenu. Wysokość względna, wysokość bezwzględna. Poziomica, model poziomicowy wzniesienia, mapa poziomicowa. Profil terenu. Mapa hipsometryczna i mapa ogólnogeograficzna. Barwy na mapie. Podstawowe formy ukształtowania powierzchni. Ukształtowanie powierzchni Polski. Mapa drogowa i mapa turystyczna. Czytanie mapy, orientacja na mapie. Sposoby osiągania celów kształcenia i wychowania: ćwiczenia w rysowaniu modelu pagórka za pomocą poziomic, ćwiczenia w rysowaniu i rozpoznawaniu podstawowych form terenu przedstawionych za pomocą poziomic, ćwiczenia w rozpoznawaniu podstawowych form terenu na mapie hipsometrycznej, korzystanie ze skali barw, ćwiczenia w czytaniu map: hipsometrycznej, ogólnogeograficznej, drogowej, turystycznej, podróż palcem po mapie wykorzystanie mapy turystycznej (lub planu miasta) w planowaniu trasy podróży. Dział 3 KRAJOBRAZY POLSKI Realizowane punkty podstawy programowej: 4.8, 7.1, 7.2, 7.3, 7.4, 7.5 Szczegółowe cele kształcenia: Wiadomości rozróżnia i opisuje rodzaje wód powierzchniowych, omawia bieg rzeki od źródła do ujścia, omawia warunki życia w Morzu Bałtyckim, podaje przykłady organizmów występujących w Morzu Bałtyckim, rozpoznaje na mapie hipsometrycznej niziny, wyżyny i góry w Polsce, podaje przykłady zależności między cechami krajobrazu a formami działalności człowieka, wymienia formy ochrony przyrody stosowane w Polsce, podaje przykłady rezerwatów przyrody, pomników przyrody i gatunków objętych ochroną, występujących w najbliższej okolicy, omawia działalność człowieka na obszarze wybranych krain geograficznych Polski, wymienia rośliny i zwierzęta typowe dla wybranych krain geograficznych Polski, 25\n26 podaje przykłady obiektów przyrody nieożywionej występujących na obszarze wybranych krain geograficznych Polski, wymienia najważniejsze walory turystyczne największych miast Polski, ze szczególnym uwzględnieniem Warszawy, Krakowa, Gdańska. Umiejętności obserwuje zjawiska zachodzące w cieku wodnym, określa kierunek i szacuje prędkość przepływu wody, rozróżnia prawy i lewy brzeg rzeki, wskazuje na mapie główne rzeki Polski, charakteryzuje wybrane krajobrazy Polski: krajobraz gór wysokich, wyżynny, nizinny, pojezierny, nadmorski, wielkomiejski, przemysłowy, rolniczy, oraz wskazuje je na mapie, wskazuje na mapie parki narodowe. Szczegółowe cele wychowania: podziwia piękno polskich krajobrazów, prezentuje na forum klasy skarby kultury narodowej, rozumie potrzebę ochrony środowiska naturalnego, szanuje odrębność kulturową poszczególnych regionów Polski. Treści nauczania Główne odcinki rzek: bieg górny, bieg środkowy, bieg dolny. Zanieczyszczenie rzek. Szacowanie prędkości przepływu wody. Zagrożenia środowiska przyrodniczego. Formy ochrony przyrody: park narodowy, park krajobrazowy, rezerwat przyrody, pomnik przyrody. Obiekty chronione w najbliższej okolicy. Morze Bałtyckie jako środowisko życia. Działalność fal morskich. Linia brzegowa. Organizmy morskie: glony, zwierzęta Bałtyku. Rybołówstwo morskie. Cechy krajobrazu nadmorskiego: brzeg, klif, wybrzeże płaskie, plaża, wydma, mierzeja. Pogoda nad morzem (bryza). Wyspy Wolin, Uznam, Ochrona przyrody parki narodowe: Woliński i Słowiński. Gospodarka człowieka nad Zatoką Gdańską. Zmiany środowiska przyrodniczego spowodowane działalnością gospodarczą człowieka Gdańsk, Żuławy Wiślane. Depresja. Główne typy jezior. Rośliny i zwierzęta Pojezierza Mazurskiego. Ochrona przyrody Wigierski Park Narodowy. Turystyka wodna, bezpieczeństwo nad wodą. Niziny Środkowopolskie. Gleby na nizinach, rolnicze wykorzystanie nizin. Największe miasta regionu, turystyka. Ochrona przyrody parki narodowe: Kampinoski, Białowieski, Biebrzański. Krajobraz wielkomiejski. Warszawa siedziba władz państwowych i administracyjnych, węzeł komunikacyjny. Walory turystyczne nizin. Krajobraz rolniczy Wyżyny Lubelskiej i Roztocza. Ochrona przyrody Roztoczański Park Narodowy. Krajobraz przemysłowy Wyżyny Śląskiej wydobycie węgla kamiennego. Występowanie i znaczenie wybranych surowców mineralnych w Polsce. Zmiany w środowisku przyrodniczym wywołane działalnością człowieka. Cechy krajobrazu krasowego na Wyżynie Krakowsko-Częstochowskiej. Zjawiska krasowe. Atrakcje 26\nPRZYRODA - KLASA 4. Rozdział 1 MY I PRZYRODA (Wrzesień sprawdzian 1)\nPRZYRODA - KLASA 4 Rozdział 1 MY I PRZYRODA (Wrzesień sprawdzian 1) dowiadują się, co się kryje pod hasłem przyroda ; potrafią wytłumaczyć, co to jest i rozpoznać (w terenie, jak i na fotografiach), elementy\nProgram nauczania przyrody w klasach 4 6 szkoły podstawowej Na tropach przyrody\nBarbara Dziedzic Program nauczania przyrody w klasach 4 6 szkoły podstawowej Na tropach przyrody Spis treści 1. Ogólna charakterystyka programu... 2 2. Cele kształcenia i wychowania.... 3 3. Uwagi o realizacji\nWymagania programowe z przyrody w klasie V na podstawie programu Barbary Dziedzic Na tropach przyrody\nWymagania programowe z przyrody w klasie V na podstawie programu Barbary Dziedzic Na tropach przyrody Dział 1 PLAN I MAPA identyfikuje na planie i mapie miejsca i obiekty potrafi wyjaśnić znaczenie znaków\nWYMAGANIA NA POSZCZEGÓLNE STOPNIE W KLASYFIKACJI SEMESTRALNEJ I ROCZNEJ Z PRZYRODY\nWYMAGANIA NA POSZCZEGÓLNE STOPNIE W KLASYFIKACJI SEMESTRALNEJ I ROCZNEJ Z PRZYRODY Uczeń otrzymuje ocenę: NIEDOSTATECZNĄ jeżeli: 1. nawet przy pomocy nauczyciela nie potrafi wykonać prostych poleceń wymagających\nSYSTEM OCENIANIA PRZYRODY\nSYSTEM OCENIANIA PRZYRODY w Szkole Podstawowej Nr 8 w Zielonej Górze Tajemnice przyrody Program nauczania przyrody w klasach 4 6 szkoły podstawowej Ogólne kryteria poszczególnych ocen: 1) Ocenę celującą\nPRZYRODA Rozkład materiału 18\nym jest plan, a czym mapa? 106 to jest skala? Rodzaje skali 111 rzystamy ze skali 114 ala duża i mała 117 k czytać legendę mapy? 119 czym polega orientowanie mapy? 122 rzystamy z planu miasta 124 rzystamy\nWymagania edukacyjne Przyroda dla klas 4-6 szkoły podstawowej. Klasa 4\nWymagania edukacyjne Przyroda dla klas 4-6 szkoły podstawowej Klasa 4 Uczeń: wymienia czynniki warunkujące dobre samopoczucie w szkole i w domu, konstruuje własny plan dnia i tygodnia, stosuje w praktyce\nKryteria oceniania z przyrody dla ucznia z niepełnosprawnością intelektualną. realizującego nauczanie indywidualne\nKryteria oceniania z przyrody dla ucznia z niepełnosprawnością intelektualną realizującego nauczanie indywidualne Nr Temat lekcji Ocena dopuszczająca Ocena dostateczna Ocena dobra Ocena bardzo dobra 1.\nPLAN WYNIKOWY NAUCZANIA PRZYRODY W KLASIE IV (3 godz.)\nDorota Jaskuła dpj@tenbit.pl nauczyciel przyrody w Szkole Podstawowej Nr 1 w Pajęcznie PLAN WYNIKOWY NAUCZANIA PRZYRODY W KLASIE IV (3 godz.) Hasło Lp. Temat jednostki Osiągnięcia ucznia Standardy Ścieżki\nOcena dobra Uczeń: OCENA ŚRÓDROCZNA. omawia różnice między mapą a planem\nDZIAŁ 1. Mapa i jej skala Wymagania edukacyjne niezbędne do uzyskania poszczególnych śródrocznych i rocznych ocen klasyfikacyjnych z przyrody w klasie V Program Na tropach przyrody OCENA ŚRÓDROCZNA posługuje\nTajemnice przyrody Program nauczania przyrody w klasie 4 szkoły podstawowej\nJolanta Golanko Tajemnice przyrody Program nauczania przyrody w klasie 4 szkoły podstawowej Spis treści 1. Założenia programu. 2 2. Uwagi o realizacji programu z orientacyjnym przydziałem godzin... 3 3.\nSZCZEGÓŁOWE KRYTERIA OCENIANIA UCZNIÓW W KLASIE IV z przedmiotu przyroda opracowane na podstawie programu DKW 4014-49/99 wg podręcznika "Mój świat"\nSZCZEGÓŁOWE KRYTERIA OCENIANIA UCZNIÓW W KLASIE IV z przedmiotu przyroda opracowane na podstawie programu DKW 4014-49/99 wg podręcznika "Mój świat" Ocenę niedostateczną otrzymuje uczeń, który nie posiada\nWymagania do działów Na tropach przyrody. Klasa 4\nDział 1:My i przyroda Treści nauczania (wymagania szczegółowe) z podstawy programowej: 1.1, 1.2, 1.3, 1.4, 1.5, 1.6, 1.7, 4.1, 9.6 wyjaśnia, co nazywamy przyrodą (B); wymienia 3 4 elementy przyrody nieożywionej\nPrzyroda, klasa 4. Wymagania rozszerzające (ocena dobra). Uczeń:\nPrzyroda, klasa 4 Wymagania konieczne Dział 1:My i przyroda wyjaśnia, co nazywamy przyrodą (B); wymienia 3 4 elementy przyrody nieożywionej i przyrody ożywionej (A); wymienia nazwy 2 3 przyrządów służących\nDział 1:My i przyroda wyjaśnia, co nazywamy przyrodą ; wymienia 3 4 elementy przyrody nieożywionej i przyrody ożywionej; wymienia nazwy 2 3 przyrządów służących do obserwacji przyrody; wymienia 3 4 źródła\nWymagania programowe z przyrody kl. V na podstawie programu nauczania ABC KLASA 5 MÓJ KRAJ\nWymagania programowe z przyrody kl. V na podstawie programu nauczania ABC KLASA 5 MÓJ KRAJ I. WŁAŚCIWOŚCI SUBSTANCJI Umiejętność określenia właściwości substancji występujących w otoczeniu człowieka Umiejętność\nPRZEDMIOTOWE ZASADY OCENIANIA PRZYRODA. ( zmieniony sierpień 2015r.) DLA KLAS IV - V - VI. SIERPIEŃ 2015r.\nPRZEDMIOTOWE ZASADY OCENIANIA PRZYRODA ( zmieniony sierpień 2015r.) DLA KLAS IV - V - VI SIERPIEŃ 2015r. 1. Zasady oceniania wynikają z założeń Statutu Szkoły Podstawowej nr 2 im. Jarosława Dąbrowskiego\nPRZYRODA. II. Stawianie hipotez na temat zjawisk i procesów zachodzących w przyrodzie i ich weryfikacja.\nPRZYRODA Cele kształcenia wymagania ogólne I. Zaciekawienie światem przyrody. Uczeń stawia pytania dotyczące zjawisk zachodzących w przyrodzie, prezentuje postawę badawczą w poznawaniu prawidłowości świata\nProgram nauczania przyrody w klasach 4 6 szkoły podstawowej Tajemnice przyrody z modyfikacją Renaty Salabura\nProgram nauczania przyrody w klasach 4 6 szkoły podstawowej Tajemnice przyrody z modyfikacją Renaty Salabura 31.08.2012 Spis treści 1. Założenia programu. 2 2. Uwagi o realizacji programu z orientacyjnym\nWymagania edukacyjne na daną ocenę do działów Na tropach przyrody. Klasa 4\nWymagania i sposób oceniania na lekcjach przyrody PSO.\nWymagania i sposób oceniania na lekcjach przyrody PSO. 1. Uczeń powinien na każdą lekcję przynosić: podręcznik- wystarczy jeden na ławce, zeszyt przedmiotowy oraz przybory. 2. Ćwiczenia wypełniamy długopisem,\nMYŚLENIE NAUKOWE W NOWEJ PODSTAWIE PROGRAMOWEJ. Nowa podstawa programowa z komentarzami BARBARA OKLEJA\nMYŚLENIE NAUKOWE W NOWEJ PODSTAWIE PROGRAMOWEJ Nowa podstawa programowa z komentarzami BARBARA OKLEJA Obowiązujące dokumenty 1. Podstawa programowa dla przedmiotu przyroda -jaka jest? -czy jednoznacznie\nPROGRAM NAUCZANIA PRZYRODA. 4 klasa. Szkoła podstawowa. Autorzy: Ewa Gromek, Ewa Kłos, Wawrzyniec Kofta, Ewa Laskowska, Andrzej Melson\nPROGRAM NAUCZANIA PRZYRODA 4 klasa Szkoła podstawowa Autorzy: Ewa Gromek, Ewa Kłos, Wawrzyniec Kofta, Ewa Laskowska, Andrzej Melson 1 Spis treści Wstęp 1. Podstawa programowa kształcenia ogólnego dla przedmiotu\nWYMAGANIA EDUKACYJNE Z PRZYRODY DLA KL. IV Dział 1. Poznajemy najbliższe otoczenie Treści nauczania (wymagania szczegółowe) z podstawy programowej: 1.1, 1.2, 1.3, 1.4, 1.5, 1.8, 9.13 wymienia źródła informacji\nAutor programu nauczania: Barbara Dziedzic. Wymagania edukacyjne z przyrody w klasie IV. Na tropach przyrody. Ocena śródroczna\nAutorzy podręczników: Autorzy: Marcin Braun, Wojciech Grajkowski, Marek Więckowski Autor programu nauczania: Barbara Dziedzic Wymagania edukacyjne z przyrody w klasie IV Na tropach przyrody Ocena śródroczna\nPRZYRODA z klasą. klasa 4. Plan pracy\nPlan pracy Dział IV Bliższa i dalsza okolica 105 26. Czym jest plan, a czym mapa? 106 27. Co to jest skala? Rodzaje skali 111 28. Korzystamy ze skali 114 29. Skala duża i mała 117 30. Jak czytać legendę\nWymagania z przyrody w SP217. Kl. 4\nWymagania z przyrody w SP217 Kl. 4 Ocena dopuszczająca wymienia źródła informacji o przyrodzie podaje przykłady obowiązków domowych, które może wykonywać uczeń 4 klasy proponuje sposoby bezpiecznego spędzania\nPrzyroda - KLASY IV-VI. Cele kształcenia wymagania ogólne\nWyciąg z: Podstawa programowa kształcenia ogólnego dla szkół podstawowych (str. 35 41 i 57) Załącznik nr 2 do: rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 23 grudnia 2008 r. w sprawie podstawy programowej\nKrajobrazy w przyrodzie Przyroda II etap edukacyjny klasy IV-VI szkoły podstawowej\nKrajobrazy w przyrodzie Przyroda II etap edukacyjny klasy IV-VI szkoły podstawowej Blandyna Zajdler str. 1 Spis treści Wstęp... 3 Koncepcja programu... 4 Cele edukacyjne w zakresie kształcenia i wychowania...\nPRZYRODA. Program nauczania (klasa 4) Autor: Małgorzata Augustowska Małgorzata Gajewska\nPRZYRODA Program nauczania (klasa 4) Autor: Małgorzata Augustowska Małgorzata Gajewska Gdynia 2017 SPIS TREŚCI 1. Wstęp... 3 2. Program nauczania a podstawa programowa... 6 3. Cele programu i materiał\nPROGRAM NAUCZANIA PRZYRODY\nBarbara Klimuszko, Janina Sokołowska Berenika Targos, Maria M. Wilczyńska-Wołoszyn PROGRAM NAUCZANIA PRZYRODY w szkole podstawowej zgodny z Podstawą programową kształcenia ogólnego (Dziennik Ustaw z dnia\nWymagania edukacyjne przyroda klasa 4 Ocenę dopuszczająca otrzymuje uczeń, który:\nWymagania edukacyjne przyroda klasa 4 Ocenę dopuszczająca otrzymuje uczeń, który: wymienia składniki przyrody nieożywionej i ożywionej, podaje trzy przykłady wytworów działalności człowieka, wymienia zmysły\nWymagania edukacyjne do działów Tajemnice przyrody. Klasa 4\nDział 1. Poznajemy warsztat przyrodnika Treści nauczania (wymagania szczegółowe) z podstawy programowej: I.1, I.2, I.3, I.4, I.5, I.6, II.1, II.2, VI.1, VI.2 wymienia składniki przyrody opisuje rolę poszczególnych\nDział 1. Poznajemy warsztat przyrodnika Treści nauczania (wymagania szczegółowe) z podstawy programowej: I.1, I.2, I.3, I.4, I.5, I.6, II.1, II.2, VI.1, VI.2 wymienia składniki przyrody nieożywionej i\nPRZEDMIOTOWY SYSTEM OCENIANIA Z PRZYRODY Opracowała: Małgorzata Ceglarska, nauczyciel SP w Starym Koźlu Rok szkolny 2015/2016 PSO z przyrody jest zgodny z Wewnątrzszkolnymi Zasadami Oceniania w Szkole


Akumulatory Moll Gdańsk | M3 Plus, Kamina, AGM i EFB\nAkumulatory Moll Gdańsk już od prawie 75 lat jest znana kierowcom w wielu krajach jako producent wysokiej jakości, uniwersalnych akumulatorów stosowanych w pojazdach silnikowych różnego rodzaju. Firma powstała w 1946 roku i od tego czasu wciąż dostarcza doskonałe rozwiązania w branży motoryzacyjnej, ciesząc się uznaniem na całym świecie. Jej produkty coraz bardziej zyskują także na popularności w naszym kraju dzięki swojej niezawodności, która jest doceniana przez właścicieli samochodów czy motocykli. Teraz można je nabyć również w naszym sklepie znajdującym się w Gdańsku.\nMoll do samochodów z systemem start-stop\nMoll – Niemiecka jakość\nBaterie firmy Moll dają całkowitą gwarancję dużej wydajności i niezawodności użytkowania. Wszystkie wbudowane zabezpieczenia zapewniają bezpieczeństwo i chronią przed rozhermetyzowaniem ogniw, a także wszelkimi innymi awariami, które mogą spowodować zwarcia czy wycieki. Dzięki temu są stosowane dłużej i nie zagrażają pojazdowi ani środowisku naturalnemu. Oferowane akumulatory Moll Gdańsk posiadają wzmocnioną pokrywę dającą jeszcze wyższy niż wcześniej stopień szczelności i umieszczone na samej pokrywie dodatkowe zabezpieczenia.\nKażdy oferowany w sprzedaży w naszym sklepie akumulator samochodowy Moll Gdańsk jest dokładnie przetestowany przez wysokiej klasy specjalistów, by dać kierowcom wyłącznie produkty najwyższej jakości. Ich wysoka moc pozwala znacznie łatwiej uruchamiać pojazdy nawet w trudnych warunkach atmosferycznych, takich jak wyjątkowy mróz czy tak niebezpieczny dla akumulatora upał. W naszym sklepie w Gdańsku oferujemy wykonane przy zastosowaniu najnowocześniejszych rozwiązań technologicznych zaawansowane akumulatory bezobsługowe, dzięki którym właściciel pojazdu nie musi osobiście ingerować w stan i sprawność działania swojej baterii.\nMoll daje możliwość wyboru akumulatorów wykonanych w przełomowej technologii AGM z umieszczeniem elektrolitu w separatorach w postaci specjalnych mat z włókna szklanego. Dzięki temu, że elektrolit nie ma postaci płynnej, nie jest w ogóle możliwy jego wyciek, co tym samym znacząco podnosi bezpieczeństwo stosowania akumulatora oraz pozwala lepiej dbać o środowisko. Tego typu akumulatory bezobsługowe znakomicie sprawdzają się w nowoczesnych pojazdach wymagających szczególnej mocy zasilania energią ze względu na wyposażenie w wiele elementów elektronicznych. Akumulatory Moll AGM dzięki niezrównanej odporności na pracę cykliczną nawet w trudnych warunkach są właściwym wyborem dla wymagających pojazdów wyposażonych we wbudowany system start-stop z odzyskiwaniem energii hamowania.\nDostępne w naszej ofercie akumulatory Moll łącząc najnowocześniejszą technologię z bezpieczeństwem użytkowania pozwalają długo cieszyć się bezawaryjną jazdą, a w dodatku umożliwiają regenerację nawet w sytuacji tak zwanego głębokiego rozładowania. W naszym sklepie wszyscy klienci mogą nabyć cała gamę produktów akumulatorowych marki Moll nie tylko do klasycznych samochodów osobowych, ale także do pojazdów ciężarowych, busów, motocykli, a nawet łodzi. Ten szeroki wybór sprawia, że każdy wybierze akumulator najlepiej odpowiadający potrzebom jego pojazdu. Pomoc w dokonaniu właściwego wyboru zawsze na miejscu świadczą specjaliści o dużej wiedzy technicznej i odpowiednim podejściu do każdego klienta.\nW sklepie w Gdańsku wysokiej jakości niezawodny akumulator Moll, który będzie służył przez długi czas, można zakupić w atrakcyjnej cenie i z kompleksową, fachową obsługą.\n4,8/5 - (14 votes)\nPrzez MotoCar 7 czerwca, 2020 709 odsłon\nPrzez MotoCar 23 kwietnia, 2020 660 odsłon\nPrzez MotoCar 18 kwietnia, 2020 695 odsłon


Tematy - Franczyzodawca - INFOR.PL\nStrona główna » Moja firma » Tematy » Franczyzodawca\nUmowa franczyzy zawierana jest z reguły na okres kilku lat, nie jest to oczywiście regułą z uwagi na fakt iż każda z sieci określa to indywidualnie. Niektóre z funkcjonujących systemów franczyzowych nie udzielają wyłączności terytorialnej inne ściśle określają teren działalności przyszłego franczyzobiorcy. Franczyzobiorca, po odbyciu szkolenia, akceptacji oferty proponowanej przez daną sieć, zawarciu umowy franczyzy oraz zapłacie na rzecz franczyzobiorcy przewidzianych tą umową kwot licencyjnych może rozpoczynać działalność.\nNajczęstsze błędy franczyzodawców\nPoszerzenie sieci franczyzowej daje wiele korzyści właścicielowi marki. Jednak działanie w tym segmencie, jak w pozostałych sektorach gospodarki rynkowej jest zagrożone pewnym ryzykiem. Wśród przyczyn porażek franczyzodawców są m.in. niewłaściwy wybór partnera, niedoinwestowanie projektu, a także niewłaściwie poprowadzone testy pilotażowe.\nObowiązki dotyczące rozwoju produktów i usług, zapewnienie należytej jakości towarów lub usług oferowanych przez franczyzodawców - to obowiązki dawcy franczyzy względem biorcy, określone w pakiecie franczyzowym.\nPoszczególne etapy rozwoju systemu franczyzowego\nPodczas startu z jakimkolwiek przedsięwzięciem, należy skrupulatnie zaplanować poszczególne jego etapy. Tak też powinien postąpić franczyzodawca planując rozwój systemy franczyzowego.\nKnow-how wchodzący w skład pakietu franczyzowego to chyba najważniejsza jego część składowa. To poufna wiedza z danej dziedziny. W przypadku przedsiębiorstwa są to informacje, które w kilku słowach można określić jako przepis na sukces danej firmy.\nW latach pięćdziesiątych ubiegłego stulecia, pewien sprzedawca mikserów odwiedził w San Bernardino w USA restaurację. Sposób obsługi i pomysł na nią bardzo mu się spodobał, tak, że spędził w niej cały dzień. Za kilkadziesiąt dni, był już po rozmowach z właścicielami restauracji, nabył licencję od nich i otworzył sieć własnych. Był to Ray Kroc – założyciel McDonald's – najbardziej znanej sieci franczyzowej.


Agnieszka, Staś i Kamil Gędzior - zbiórka charytatywna | Siepomaga.pl\nChoroba mamy dwójki niepełnosprawnych dzieci... Pomocy!\n1 800,00 zł ( 13,37% )\nCel szczegółowy 1% 0072363 Agnieszka,\nZakup leków, konsultacje lekarskie\nAgnieszka, Staś i Kamil Gędzior, 40 lat\nNowotwór nadnercza, padaczka, niepełnosprawność intelektualna, hemofilia typu A, infekcja górnych dróg oddechowych\nRozpoczęcie: 13 Lipca 2020\nZakończenie: 29 Lipca 2020\n12 sierpnia 2020, 11:45\nDziękuję za Wasze wsparcie i chęć niesienia pomocy! Uświadamiacie, że w najtrudniejszych momentach można liczyć na ludzi dobrej woli.\nNiech dobro, które podarowaliście naszej Rodzinie, wróci do Was!\nOpieka nad chorymi dziećmi to niezwykle trudne zadanie. Każdego dnia zmagasz się z wyzwaniami, o których inni nie wiedzą właściwie nic. Kiedy dowiadujesz się, że w ciele rozwija się podstępna choroba uciec. Niestety, to niemożliwe.\nŻycie poważnie nas doświadczyło, moje dzieci nie miały wielkich szans na szczęśliwe dzieciństwo. Krótkie chwile radości zawsze przerywał strach. Wszystko powodowane chorobami, które potrafiły odebrać szansę na korzystanie z pojedynczych chwil i normalnego życia, które wiodą ich rówieśnicy. Nie raz myślałam o tym, jak bardzo chciałabym przyjąć ich ból na siebie. Gdyby to tylko było możliwe…\nPatrzę na chłopców i czuję niesamowitą mieszankę uczuć. Z jednej strony wiem, że ich cierpienie powodowane ograniczeniami jest bardzo duże, z drugiej jestem bardzo dumna, bo widzę, że wkładają mnóstwo pracy i energii w pokonywanie tego, z czym muszą zmagać się na co dzień. Mam dwóch chorych synów, każdy z nich w ciszy cierpi na swój sposób. Starszy zmaga się z niepełnosprawnością na co dzień, młodszy wciąż ponosi konsekwencje krwotoku wewnętrznego, który zdarzył się dokładnie 5 lat temu. Od tego czasu nic nie wróciło do normy… Od tego czasu wszystko się zmieniło, a życie zaczęło stawiać przed nami kolejne wyzwania.\nW takiej sytuacji nie było innej opcji: ochronę własnego zdrowia spychałam na dalszy plan. Nie było nawet chwili, by pomyśleć o ewentualnych konsekwencjach mojego zachowania. Dopiero, kiedy po pierwszej fali pandemii udało mi się dostać na badania, dowiedziałam się, że codzienność pełna problemów nie przeszła bez echa - w moim organizmie rozwinął się nowotwór nadnercza. Tragiczna wiadomość, która dosłownie zwaliła mnie z nóg.\nTeraz stajemy przed poważnym wyzwaniem, bo koszty związane z leczeniem stale rosną. Codziennie stajemy przed coraz większym wyzwaniem, bo opieka nad dziećmi pochłania mnóstwo czasu, co uniemożliwia nam pracę. To, z czym zmagamy się na co dzień jest nie do opisania, bo potrzeby stale rosną, a możliwości są ograniczone. Na prywatne wizyty, konsultacje i bieżące leczenie, potrzebujemy środków. To dopiero początek naszej drogi… Dotychczas jakoś sobie radziliśmy, choć nie było łatwo. Teraz jednak wiemy, że sami nie damy rady. A co, jeśli będzie trzeba wybierać, komu kupić lekarstwa, z której wizyty u lekarza zrezygnować? My nie mamy innej możliwości, by walczyć z chorobami…\nBardzo chciałabym powiedzieć moim dzieciom, że niczego im w życiu nie zabraknie, że leczenie będzie trwało nieprzerwanie. Niestety, w tym momencie nie mogę ich okłamać, oni nie uwierzą w takie zapewnienia. Za moimi obietnicami muszą być czyny. By się nimi dalej opiekować potrzebuję wsparcia i pomocy. Bo jeśli mnie zabraknie, ich życie nigdy nie będzie już takie samo.


Poszukiwacze muszelek - Pilcher Rosamunde - Księgarnia internetowa - naukowa, językowa i ogólna księgarnia |profit24.pl\nTytuł oryginalny: THE SHELL SEEKERS\nAutor: Pilcher Rosamunde\nTłumacz: Mroczkowska-Brand Katarzyna\nKiedy Penelopa Keeling zaczyna swą opowieść, ma sześćdziesiąt cztery lata. Ma za sobą pochopnie zawarte małżeństwo w burzliwym czasie wojny. To za jego sprawą opuściła kiedyś rodzinny dom w Porthkerris. Teraz, kiedy wychowała już troje dzieci, pragnie powrócić do miejsca, gdzie dorastała. Wspomina wszystkie złe i dobre strony młodych lat. I nagle też dowiaduje się, że olejne obrazy jej ojca stały się modne. I cenne. Tak jak ten jej ulubiony, przedstawiający dzieci na plaży: „Poszukiwacze muszelek". Szybko także starsza córka Nancy i syn Noel uznają, że obraz należy sprzedać - ku rozpaczy matki. Jedynie Oliwia, młodsza córka, wie, że należy zrobić wszystko, by Penelopie nie zabierać tej największej w jej życiu radości. Ale czy zdoła przekonać zaślepione rodzeństwo...


Jak nauczyć się ortografii metodą szybkiego zapamiętywania? + gry ortograficzne - Sarnowska Anna | Ebook Sklep EMPIK.COM\nZestaw małą i dużą literąZestaw początkowe cząstki wyrazów\nJak nauczyć się ortografii metodą szybkiego zapamiętywania? + gry ortograficzne (ebook)\nTytuł: Jak nauczyć się ortografii metodą szybkiego zapamiętywania? + gry ortograficzne\nWłaśnie zrecenzowałem Jak nauczyć się ortografii metodą szybkiego zapamiętywania? + gry ortograficzne\nDzięki tej książeczce, w ciągu godziny, zapamiętuje się niemal wszystkie tzw. wyjątki ortograficzne. Jest to możliwe poprzez zastosowanie metod szybkiego zapamiętywania, czyli mnemotechnik. W ...\n14-11-2017 o godz 22:29 kama dodał recenzję:\n02-03-2016 o godz 14:23 dawidorfen dodał recenzję:\nMoim zdaniem bardzo dobra książka Szkoda, że wcześniej się na nią nie natknąłem. Moi uczniowie teraz wygrywają konkursy ortograficzne. Nawet dyslektycy przestali mieć problemy z ortografią.\n01-03-2016 o godz 23:55 monikalen dodał recenzję:\nPolecam Naprawdę dobra książka W końcu mam spokój z ortogrfią\n14-02-2016 o godz 22:32 piotr mikuła dodał recenzję:\nDla mnie bez rewelacji raczej słabo mi pomogła ,nie polecam:(\nVictor nr 26/484 27.12.2018–9.01.2019 Opracowanie zbiorowe


Atramentowa Przystań | 2017-08-04\nJestem najzwyczajniej w świecie rozczarowana. No bo przecież książka ma średnią ocenę 8/10, czyli ma być rewelacyjna, tak? No nie wydaje mi się.\n507 stron książki, które nic nie wnosi do mojego życia. Ponad 50 rozdziałów, w których nic się nie dzieje. 3 części w książce, które są bezsensownie powtarzaną paplaniną.\nJa nie wiem, dla kogo ona napisała tę książkę. Przecież nie dla młodzieży, skoro są tam przekleństwa i sceny "erotyczne" (laugh out loud). Young adult to też nie jest, bo to już chyba zbyt dziecinne (no chyba,że to ja się tak strasznie zestarzałam, a przecież lubię tego typu literaturę).\nLaia i Elias. Laia i Elias. Laia i Elias. Aż człowiek w końcu ma dość.\n"Aby ocalić brata oskarżonego o zdradę, dziewczyna wstępuje w szeregi buntowników i wyrusza ze śmiertelnie niebezpieczną misją do gniazda zła..." - śmiertelnie niebezpieczna, no tak, pani komendantka taka zła, ale Laia jakoś znajduje mnóstwo okazji do wymykania się, składa raporty buntownikom i nikt nigdy jej nie złapał. No błagam, czy nikt nie widzi jakie to jest naiwne???\nNo, a Elias? To jest dopiero irytująca postać. "Oh, Helena jest taka cudowna", "Oh, Helena chciała mnie pocałować", "Oh, to ja chciałem pocałować Helenę", "Przestań Eliasie, Helena to twoja przyjaciółka". A później wielkie zdziwienie, że ona go kocha, a on jej niby nie, bo przyszła Laia, ale jej też nie kocham, ale jej nie zabiję, chociaż muszę. Helenę też muszę zabić jak najszybciej, żeby nie zginęło mnóstwo moich przyjaciół, ale co tam, niech giną, ich jest w końcu z dwudziestu a ona aż jedna.\nNo kto normalny wymyśla takie brednie?!\nUwierzcie, że musiałam bardzo się starać, żeby unikać przekleństw, pisząc tę opinię.\nSzczerze mówiąc, jeszcze nie wiem, czy sięgnę po następne części. Nie wiem, czy chcę się dowiedzieć, czy są utrzymane w tym samym tonie, czy są lepsze, czy gorsze (litości). Wiem za to, że jednak mnie trochę korci, żeby je przeczytać, bo kolejną irytującą sprawą jest brak zakończenia, którego z całą pewnością oczekiwali wszyscy. Nie rozumiem, czemu autorka przeniosła losy najważniejszej sprawy do kolejnej części. Powinna skończyć wątek i nie dokończyć jakiegoś nowo zaczętego. Przez ten koniec czuję się nie tylko rozczarowana ale i oszukana.\nPomijając wszystkie argumenty przeciwko, plusem jest to, że książka ma duże litery i krótkie rozdziały, dzięki czemu szybko się ją czyta.\nNa bardziej szczegółową recenzję i dyskusję na temat książki zapraszam tutaj:


Finał szóstej edycji konkursu Aktywna Gmina\nAktywna Gmina / fot. ...\nWręczenie nagród nastąpi o godz. 14.00 na Placu Radlińskich Olimpijczyków i będzie zwieńczeniem wielkiej imprezy sportowo-rekreacyjnej obejmującej szereg zawodów i wydarzeń sportowych.\n18 czerwiec 2011 r. - Finał Ogólnopolskiego Konkursu „Aktywna Gmina”\nMistrzostwa Śląska Amatorów w Nordic Walking – Park Leśny Obszary\nzapisy godz. 8.30-10.30 – Szkoła Podstawowa Nr 4 w Radlinie\ngodz. 11.00 – pokazowe bezpłatne zajęcia Nordic Walking\ngodz. 11.00 – START do chodu głównego – dystans 7500 m\ngodz. 14.00 – ogłoszenie wyników, wręczenie nagród, losowanie nagród – Plac Radlińskich Olimpijczyków\ngodz. 14.00 - finał ogólnopolskiego konkursu "Aktywna Gmina" - wręczenie nagród laureatom\ngodz. 15.00 Seminarium dla Laureatów „Aktywnej Gminy 2011”\n- godz. 15.00 - Prezentacje i Występy Gości z Miasta Mohelnice\n- godz. 19.00 - Zespół Rockowy "HERRGOTT"\n- godz. 20.30 - Gwiazda Wieczoru: Małgorzata Ostrowska z zespołem\nPonadto: infokiosk miasta Mohelnice, stoiska z rękodziełem i ozdobami, liczne stoiska gastronomiczne, atrakcje dla dzieci.\nKonkurs „Aktywna Gmina” organizowany jest przez fundację Aktywni od 2006 roku. Początkowo odbywał się w cyklu półrocznym i obejmował sezon wiosenno-letni oraz jesienno-zimowy. Od roku 2008 konkurs organizowany jest w cyklu rocznym.\nKażda edycja konkursu zakończona jest plenerową imprezą sportowo-rekreacyjną. Gospodarzami kolejnych finałów są gminy, które zwyciężyły w poprzednich edycjach.\nSzósta edycja konkursu obejmowała okres: 1.01 - 31.12.2010. Laureatów tej edycji poznamy 18 czerwca w Radlinie.\n2011-05-01 - aktivpro.pl /aktivpress.pl


Fallout 76 wkrótce z wysokoprocentowymi trunkami\nNiektórych rzeczy po prostu nie da się znieść na trzeźwo i choć gracze w Fallout 76 mogą się pochwalić ogromnym samozaparciem, to sterowane przez nich postaci muszą zapewne przeżywać koszmar! Jednak wkrótce w pojęciu tego, co zrobiła Bethesda z marką i przy stawianiu czoła wyzwaniom z szeregiem błędów pomogą im specjalne napitki, które sami sobie uwarzą.\nCzytaj też: X-kom dodawał Fallout 76 do nakładek na gałki za 19 zł\nMowa o niczym innym, jak nowym ‘workbenchu’, czyli warsztacie, jakiego gracze będą mogli postawić po ukończeniu specjalnej serii zadań, w ciągu których rozrzucone po okolicy uniwersytetu Vault-Tec roboty nauczą ich tajników gorzelnictwa. W grę wchodzi więc po prostu gorzelnia/destylarnia, na której gracze będą mogli przygotować spirytus, wino, piwo i wszelkiej maści drinki.\nIch wypicie zapewni stosowne bonusy pokroju… podpalania wrogów przy obijaniu ich pięściami lub pociskami. Osobiście widzę w tej nowości sposób na nadanie większej ilości sensu zbieraniu wszelkiej maści roślin po świecie gry – wreszcie będą nieco bardziej przydatne. Jak bardzo? To przyjdzie nam sprawdzić już 12 marca, kiedy to aktualizacja przyniesie do Fallout 76 nową zawartość. Przypominam tym samym o zapowiedzi Bethesdy, w której to studio ujawniło swoje plany z rozwojem tytułu na najbliższy rok.


PADRE JAREK » Oficjalna strona ks. Jarosława » 2020 » Luty » 14\nOjciec Święty rozczarowany reakcjami po ogłoszeniu adhortacji dla Amazonii(14.02.2020)\n„To był synod o Amazonii. Niektórzy chcieli, abym wypowiedział się na temat celibatu. To oni wprowadzili ten temat, ale nie o tym był ten synod” – powiedział Franciszek podczas spotkania z kolejną grupą amerykańskich biskupów, którzy przebywają w Rzymie z wizytą ad limina. Papież przyznał, że jest ... [read more]\nŚwięci Cyryl, mnich, i Metody, biskup patroni Europy (14.02.2020)\nCyryl urodził się w Tesalonikach w 826 r. jako siódme dziecko w rodzinie Leona, który był wyższym oficerem miejscowego garnizonu. Jego właściwe imię to Konstanty, imię Cyryl przyjął pod koniec życia, wstępując do zakonu. Po studiach w Konstantynopolu został bibliotekarzem przy kościele Hagia S... [read more]