Robert Deutschmann/The Image Bank/Getty Images - PDF\nDownload "Robert Deutschmann/The Image Bank/Getty Images"\n1 Robert Deutschmann/The Image Bank/Getty Images\n2 Informacje techniczne Zarządzanie jakością... s. 318 Certyfikaty... s. 320 Kontrola nad przyrządami pomiarowymi... s. 321 System łatwej kalibracji... s. 324 Serwis kalibracyjny... s. 326 Laboratorium kalibracyjne DAkkS... s. 328 Dyrektywa IVD... s. 330 Szkło i tworzywa sztuczne... s. 331 Odporność chemiczna... s. 338 Czyszczenie... s. 342 Bezpieczeństwo... s. 344\n3 Zarządzanie jakością Zarządzanie jakością Zarządzanie jakością na przykładzie przyrządów do dozowania cieczy (Liquid Handling) oraz naczyń pomiarowych BLAUBRAND Proces zarządzania jakością w firmie BRAND rozpoczyna się już na etapie planowania produktu i towarzyszy jego rozwojowi, aż do fazy uzyskania gotowego wyrobu. Ciągłe kontrole, przeprowadzane podczas całego procesu produkcji przyrządów do pomiaru objętości, służą uzyskaniu wyników pomiarów o możliwie jak najmniejszych odchyleniach od wartości zadanej (dokładność) oraz o ograniczonym rozrzucie wartości pojedynczych wyników pomiarów (współczynnik wariancji). Wynik tego statystycznego kierowania procesem (SPC) jest w końcowej fazie kontrolowany, zgodnie z normą DIN ISO 3951, w odniesieniu do próby losowej. Procedury, wprowadzonego przez firmę BRAND i certyfikowanego zgodnie z normą DIN EN ISO 9001 systemu zapewnienia jakości, są połączeniem nadzorowania procesów oraz kontroli prób losowych. Przyjmowana dopuszczalna wartość graniczna jakości (AQL) jest mniejsza lub równa 0,4. Oznacza to, że otrzymywane wartości graniczne odpowiadają statystycznej pewności w 99,6%. Wszystkie przyrządy pomiarowe stosowane w procedurach zapewnienia jakości są regularnie kontrolowane i odnoszą się do krajowych (niemieckich) norm PTB. System zarządzania jakością zgodny z normą DIN 9001 stanowi podstawę do wystawienia certyfikatu kalibracji fabrycznej, tak jak ma to miejsce w przypadku certyfikatów jakości. Wszystkie wyniki kontroli są dokumentowane i przechowywane przez co najmniej 7 lat, więc jeśli znany jest numer serii lub indywidualny numer przyrządu, można w dowolnym czasie poznać indywidualne wyniki pomiarów z fazy produkcji. Deklaracja zgodności Dla przyrządów pomiarowych, przeznaczonych i stosowanych w prawnie uregulowanych dziedzinach, jak np. w medycynie i farmacji (produkcja i kontrola leków), konieczne jest, zgodnie z niemieckim Rozporządzeniem o Metrologii i Legalizacji, posiadanie certyfikatu zgodności producenta. Ten wymóg spełnia oznaczenie "DE-M" *. Oznaczeniem tym producent deklaruje, ze dany przyrząd spełnia wymagania niemieckiego Urzędu Miar i Wag oraz odpowiada odnośnym normom. Oznaczenie DE-M jest z reguły wydrukowane na przyrządzie lub na opakowaniu związanych z nim artykułow jednorazowego użytku. * Obowiązuje od BRAND zmienia dotychczasowe oznaczenie na przyrządach pomiarowych na "DE-M" od\n4 Dokładność Dokładność Co w pomiarze objętości oznaczają pojęcia: granica błędu, dokładność, współczynnik wariancji oraz precyzja? Graficzne przedstawienie precyzji oraz dokładności Tarcza obrazuje zakres pojemności wokół wartości zadanej, natomiast czarne punkty, to wartości różnych pomiarów zdefiniowanej pojemności. Niewłaściwa dokładność Właściwa dokładność Niewłaściwa dokładność Właściwa dokładność Trafienia są bardzo oddalone Trafienia rozłożone są równomiernie od centrum. wokół centrum. Do określenia precyzji szklanych przyrządów służących do pomiaru objętości stosuje się pojęcie granicy błędu (EL). Natomiast dla przyrządów do dozowania cieczy (Liquid Handling) właściwe są pojęcia z zakresu statystyki, takie jak: dokładność (A %) i współczynnik wariancji (CV %). Chociaż trafienia znajdują się w niewielkich odległościach, cel (wartość zadana) nie został osiągnięty. Trafienia rozłożone są równomiernie wokół centrum, blisko wartości zadanej. Niewłaściwa precyzja Niewłaściwa precyzja Dobra precyzja Dobra precyzja Trafienia są bardzo Wszystkie trafienia położone są rozrzucone. blisko siebie. Nie obserwuje się znaczących błędów, jednak trafienia są bardzo rozrzucone. Wynik Wynik Wynik Wynik Przyrządy do pomiaru objętości, dające takie wyniki pomiarów, cechuje niska jakość. Wszystkie odchylenia są na równi prawdopodobne. Przekroczenia dopuszczalnych granic błędu uniknie się dzięki końcowej kontroli i selekcji przyrządów. Źle zaprogramowana produkcja, skutkująca podobnymi odchyleniami standardowymi. Przekroczenia dopuszczalnych granic błędu uniknie się dzięki końcowej kontroli i selekcji przyrządów, które nie spełniają przyjętych wymogów. Wszystkie trafienia położone są blisko siebie. Ta seria powstała z uwzględnieniem zasad zapewnienia jakości. Wyposażenie pomiarowe wykazuje niewielkie systematyczne odchylenia oraz mały rozrzut. Dopuszczalne granice nie zostały przekroczone. Przeprowadzenie selekcji nie jest potrzebne. ➊ Granica błędu Podana we właściwych normach granica błędu (EL) wskazuje maksymalne dopuszczalne odchylenie przyrządu (V) od wartości zadanej (V zad. ). ➋ Dokładność (A) Dokładność (A) wskazuje jak daleko wartość średnia odbiega od wartości zadanej. Jest więc wskaźnikiem systematycznego odchylenia pomiaru. Dokładność (A) jest wyrażoną w procentach różnicą między wartością średnią (V) a wartością zadaną (V zad. ) odniesioną do wartości oczekiwanej. ➌ Współczynnik wariancji (CV) Współczynnik wariancji (CV) określa, jak blisko siebie położone są poszczególne wyniki pomiarów (przypadkowe odchylenia pomiarów). Współczynnik wariancji definiowany jest jako wyrażone w procentach odchylenie standardowe odniesione do wartości średniej. ➍ Objętość częściowa Z reguły A i CV odnoszą się do pojemności nominalnej (V N ). Wartości te, jeśli wyrażone są w %, muszą być przeliczone na pojemności częściowe (V C ). Takich przeliczeń dla pojemności częściowych nie wykonuje się, jeśli A i CV zostały określone w jednostkach objętości (np. z ml). ➎ Granica błędu z A i CV Otrzymane wartości dokładności - A (%) i współczynnika wariancji - CV (%) pozwalają na określenie w przybliżeniu granicy błędu dla pojemności nominalnej (V N ) kontrolowanego przyrządu. ➏ Precyzja Jeśli wyrazi się rozrzut poszczególnych wyników pomiarów w odniesieniu do wartości średniej (V) w jednostkach objętości, otrzymuje się wartość określaną jako precyzja s 100 EL V - V zad. A [%] = V - V zad. 100 CV [%] = V zad. V V N A T [%] = A V N % EL T (analogicznie CV T [%] ) A% + 2CV% 100 % V N 319\n5 Oznaczenia i certyfikaty Oznaczenia i certyfikaty Przyrządy pomiarowe BLAUBRAND Certyfikat serii w każdym opakowaniu Wszystkie przyrządy pomiarowe BLAUBRAND są kalibrowane indywidualnie i dostarczane standardowo z certyfikatem serii, dołączonym do oryginalnego opakowania. Posiadanie certyfikatu serii jest równoznaczne z możliwością ograniczenia kontroli wstępnej zakupionych przyrządów także w ramach nadzoru nad przyrządami kontrolnymi ponieważ dane dotyczące przyrządu umieszczone są na certyfikacie. Certyfikaty serii oraz certyfikaty indywidualne dostępne są za pośrednictwem stron Wszystkie przyrządy pomiarowe BLAUBRAND, przeznaczone i stosowane w prawnie regulowanych dziedzinach, posiadają oznaczenie DE-M. Tym znakiem deklaruje producent zgodność przyrządu z niemieckim Rozporządzeniem o Metrologii i Legalizacji (zastępuje Przepisy Legalizacji)*. * Obowiązuje od BRAND zmienia dotychczasowe oznaczenie na przyrządach pomiarowych na "DE-M" od Certyfikat jakości (świadectwo kontroli zakładowej) Certyfikaty serii oraz certyfikaty indywidualne są dokumentami zakładowymi. Certyfikaty te wydawane są zgodnie z przepisami dotyczącymi kontroli i kalibracji przyrządów pomiarowych takimi jak: DIN EN ISO 9001, DIN EN ISO i DIN EN ISO Wszystkie certyfikaty dokumentują odniesienie wyników pomiarów do norm PTB w jednostkach miar SI (Systéme International d Unités). Certyfikat serii Wszystkie przyrządy do pomiaru objętości przeznaczone do wielokrotnego użytku BLAUBRAND. znakowane są dobrze widocznymi cyframi numeru serii. Na każdym certyfikacie serii znajdą Państwo następujące informacje: numer serii, wartość średnią, odchylenie standardowe serii oraz datę wystawienia dokumentu (numer serii: rok produkcji/seria) Certyfikat indywidualny Zarówno na przyrządzie pomiarowym, jak i na certyfikacie znajduje się oprócz numeru serii także indywidualny numer przyrządu. Na certyfikacie podana jest wartość pomiaru objętości, niepewność pomiaru oraz data wystawienia dokumentu (indywidualny numer serii: rok produkcji/ seria/bieżący numer przyrządu) Wskazówki dotyczące zamawiania przyrządów pomiarowych BLAUBRAND znajdą Państwo na stronie nr 173. Certyfikat USP Wybrane przyrządy pomiarowe BLAU- BRAND mogą być kalibrowane zgodnie z wymogami Farmakopei Amerykańskiej (USP) z certyfikatem serii. Na życzenie dostępne również certyfikaty indywidualne. Na przyrządzie umieszczone limity dopuszczalnego błędu oraz oznakowanie USP. Certyfikat wzorcowania DAkkS Certyfikat ten wystawiany jest przez laboratorium kalibracyjne DAkkS firmy BRAND. Z racji szerokiej współpracy międzynarodowej DAkkS (poprzednio DKD) niemiecka Służba Kalibracyjna (Porozumienie EA, ILAC-MRA) świadectwo kalibracji DAkkS jest uznawane w skali międzynarodowej. Przyrząd pomiarowy oraz świadectwo kalibracji zawierają ten sam indywidualny numer serii i znak identyfikacyjny laboratorium oraz rok i miesiąc wystawienia. Bliższe informacje na ten temat znajdą Państwo na stronie nr\n6 Kontrola wyposażenia pomiarowego Kontrola wyposażenia pomiarowego GLP, ISO/IEC , ISO 9001 W każdym laboratorium analitycznym w celu osiągnięcia niepodważalnych wyników pomiarów konieczna jest rzetelna ocena dotycząca dokładności stosowanych przyrządów kontrolnych. Dotyczy to w szczególności laboratoriów pracujących zgodnie z wytycznymi GLP, akredytowanych zgodnie z normą DIN EN ISO/IEC lub certyfikowanych według DIN EN ISO Informacje dotyczące serwisu kalibracyjnego firmy BRAND znajdą Państwo na stronie nr 326. Instrukcje sprawdzania przyrządów pomiarowych (SOP) Dla ułatwienia firma BRAND udostępnia swoim klientom instrukcje dotyczące zasad nadzoru nad przyrządami kontrolnymi do pomiaru objętości (SOP - Standard Operating Procedure). Dostępne są one na stronach (a w polskiej wersji językowej na stronach W instrukcjach tych znajdą Państwo szczegółowo opisane procedury kontroli objętości. Na końcu każdej instrukcji przedstawiony jest protokół kontroli, który ułatwi Państwu przygotowanie właściwej dokumentacji z przeprowadzonego sprawdzenia przyrządów. Instrukcje sprawdzania przyrządów pomiarowych (SOP), informacje dotyczące pomiarów objętości oraz wersję demonstracyjną programu EASYCAL znajdą Państwo na stronach oraz w polskiej wersji językowej na stronach W ramach kontroli przyrządów pomiarowych należy poznać i udokumentować dokładność wszystkich przyrządów kontrolnych i błędy pomiarów, zanim zostaną one dopuszczone do stosowania. Ponadto muszą być one poddawane okresowym kontrolom. Taka kontrola jest konieczna, gdyż dokładność urządzeń pomiarowych może ulec zmianie, np. na skutek stosowania agresywnych chemikaliów oraz w wyniku mycia, w stopniu zależnym od jego sposobu i częstotliwości. Ponieważ ewentualne pogarszanie się dokładności jest ściśle związane z warunkami pracy, użytkownik musi sam określić cykl przeprowadzania kontroli. Standardowe odstępy pomiędzy kolejnymi kontrolami to, dla przyrządów do dozowania cieczy (Liquid Handling), 3 do 12 miesięcy, a dla przyrządów pomiarowych wykonanych ze szkła 1 do 3 lat. Nadzór nad przyrządami kontrolnymi ułatwia dysponowanie certyfikatami jakości, gdyż ich posiadanie zwalnia użytkowników z wykonywania wstępnej kontroli przyrządów. Także o wyborze kontrolnych przyrządów pomiarowych decydować powinny przeprowadzone kontrole (DIN ). Przyrządy do dozowania cieczy (Liquid Handling) oraz przyrządy pomiarowe BLAUBRAND wielokrotnego zastosowania są z reguły dostarczane z certyfikatami jakości (prosimy o zapoznanie się z informacjami na stronach nr 173 i 320). Program EASYCAL Dalszym ułatwieniem w nadzorze nad przyrządami kontrolnymi jest opracowany przez firmę BRAND program EASYCAL dla WINDOWS. Po wprowadzeniu informacji o typie przyrządu oraz wartości pomiarów program wykonuje odpowiednie wyliczenia, drukuje przejrzysty protokół oraz archiwizuje dane w bazie, zawsze dostępnej dla użytkownika (bliższe informacje dotyczące programu EASYCAL znajdą Państwo na stronach nr ). Przeprowadzanie kontroli Kontrola wyposażenia do pomiaru objętości wykonywana jest w sposób grawimetryczny, przy czym przyrządy do dozowania cieczy (Liquid Handling) kontrolowane są zgodnie z normą DIN EN ISO 8655, a szklane przyrządy pomiarowe wg DIN EN ISO Konieczne jest przy tym odniesienie się do obowiązujących w kraju użytkownika uregulowań prawnych. Dla przyrządów pomiarowych wzorcowanych na wlew ( In ) bierze się pod uwagę ilość cieczy wlewanej do przyrządu, a w przypadku wzorcowanych na wylew ( Ex ) ilość cieczy, która wydostaje się z naczynia. Wyżej wspomniane ilości cieczy są poddawane pomiarowi ciężaru. Następnie dokonuje się wyliczenia ilości cieczy w jednostkach objętości, przy uwzględnieniu gęstości, temperatury oraz wpływu ciśnienia powietrza na pomiar. W przypadku przyrządów pomiarowych wykonanych ze szkła konieczne jest także uwzględnienie współczynnika rozszerzalności cieplnej przyrządu. Zakres kontroli Podczas, gdy przyrządy do dozowania płynów sprawdzane są indywidualnie, to dla przyrządów do pomiaru objętości wykonanych ze szkła zaleca się kontrole statystyczne. W praktyce sprawdził się następujący wzór służący do określania minimalnej wielkości próby (a) w stosunku do ilości całkowitej (n): a = n Wskazówka! Próby losowe należy pobrać z każdej partii produktów stosowanych w laboratorium. Zasady pomiaru objętości Firma BRAND przygotowała dla swoich klientów również broszurę przedstawiającą szczegółowe zasady pracy z przyrządami pomiarowymi wraz ze wskazaniem błędów możliwych do popełnienia podczas pomiarów. Broszura dostępna jest w polskiej wersji językowej. 321\n7 Wyliczenia bez użycia oprogramowania Wyliczenia bez użycia oprogramowania Nadzór nad przyrządami kontrolnymi W ramach nadzoru nad przyrządami kontrolnymi konieczne jest wykonanie przeliczenia otrzymanych wartości pomiarów zgodnie z opisanymi poniższymi zasadami. Przykład: Transferpette o regulowanej pojemności (Digital), µl 1. Wyliczenia wartości średniej Dane otrzymane w wyniku pomiarów grawimetrycznych są tylko wartościami pomiaru ciężaru pipetowanej ilości cieczy. Aby otrzymać informację o rzeczywistej objętości próbki, konieczne jest przeprowadzenie wyliczenia korygującego. Wyliczenie to następuje poprzez przemnożenie wartości średniej wyniku pomiaru ciężaru (x _ ) przez współczynnik Z (µl/mg), uwzględniający gęstość wody, temperaturę, w jakiej przeprowadzana jest kontrola, oraz ciśnienie powietrza. W temperaturze 21,5 C i ciśnieniu 1013 mbar (hpa) oraz przy zastosowaniu wody destylowanej współczynnik Z wynosi 1,0032 µl/mg. Wyniki kontroli grawimetrycznej w temp. 21,5 C (Z = 1,0032) Badana pojemność (µl): 200,0000 Wartość zadana (mg): 199,3620 x 1 200,2000 x 2 199,6000 x 3 199,4900 x 4 199,7000 x 5 199,7000 x 6 199,2900 x 7 199,3500 x 8 199,4100 x 9 199,2000 x ,1900 V = x Z V 200,2 +199,6 +199, ,19 = 1, V = x 1 + x 2 + x x n n Z V = 199,513 1,0032 V = 200, Obliczanie dokładności: A [%] = V - V zad. V zad. 200, A [%] = A [%] = 0,076 Wyciąg z tabeli Współczynnik Z dla przyrządów do dozowania cieczy (Liquid Handling) Temperatura C Współczynnik Z ml/g Temperatura C Współczynnik Z ml/g 18 1, ,5 1, , ,5 1, , ,5 1, , ,5 1, , ,5 1, , ,5 1, , ,5 1, , ,5 1, ,\n8 Wyliczenia bez użycia oprogramowania 3. W celu obliczenia współczynnika wariancji ustala się najpierw odchylenie standardowe s = Z (x 1 - x ) 2 + (x 2 - x ) 2 + (x 3 - x ) (x n - x ) 2 n - 1 s = 1,0032 (200,2-199,51) 2 + (199,6-199,51) 2 + (199,49-199,51) (199,19-199,51) 2 9 s = 1,0032 0, s = 0, Współczynnik wariancji otrzymuje się z następującego wyliczenia CV [%] = s 100 V 0, CV [%] = 200,1514 CV [%] = 0,153 Wyniki wyliczeń Ocena kontroli grawimetrycznej Badana pojemność (µl): 200,0000 Średnia pojemność (µl): 200,1514 A [%] 0,076 CV [%] 0,153 A [%] ] zadana* 0,600 CV [%] zadana* 0,200 * granice błędu z instrukcji obsługi Przyrząd funkcjonuje prawidłowo! Jeśli wyliczone wartości dokładności (A [%]) i współczynnika wariancji (CV [%]) są mniejsze lub równe wartości granicy błędu, przyrząd jest w porządku. Wskazówka! Jeżeli dane dotyczące pojemności cząstkowych nie są dostępne, należy dokonać przeliczenia danych dla A [%] i CV [%], odnoszących się do pojemności nominalnej. Dla pojemności częściowej 20 µl będzie to: V N A 20 µl [%] = A V N [%] 20 µl A 20 µl [%] = A 20 µl [%] = 5% 200 µl 0,5% 20 µl Wyliczenie CV 20 µl wykonuje się analogicznie. Co należy uczynić, jeśli wyniki obliczeń wykażą, że granica błędu kontrolowanego przyrządu nie mieści się w dopuszczalnych granicach? 1. Sprawdzić, czy uwzględniono wszystkie punkty instrukcji sprawdzenia przyrządu (SOP). 2. Odnieść się do uwag zawartych w instrukcji obsługi, w dziale zawierającym wskazówki dotyczące nieprawidłowego funkcjonowania przyrządu. 3. Przyrząd poddać justowaniu zgodnie z instrukcją obsługi. Jeśli powyższe czynności nie przyniosą rezultatów, należy skontaktować się z producentem lub dystrybutorem przyrządu, który zaproponuje odpowiednie działanie. 323\n9 System łatwej kalibracji System łatwej kalibracji Nadzór nad przyrządami kontrolnymi zgodnie z zasadami ISO 9001 i GLP wymaga regularnego sprawdzania (co 3-12 miesięcy) i w razie konieczności wykonania justowania przyrządu kontrolnego. Te często bardzo czasochłonne czynności mogą być bez problemu wykonane w przypadku przyrządów do dozowania cieczy firmy BRAND. W funkcję niezwykle szybkiego justowania wyposażone są następujące przyrządy do dozowania cieczy: n Kalibracja oraz justowanie mogą być przeprowadzone w miejscu pracy z przyrządem. n Dokładność może być dostosowana do szczególnych warunków pracy. n Do wykonania justowania nie są potrzebne żadne narzędzia, a przeprowadzenie go to kwestia kilku sekund. Dispensette Easy Calibration Titrette Transferpette Transferpette -8/-12 Transferpette Transferpette -8/-12 Transferpette electronic Transferpette -8/-12 electronic System łatwej kalibracji w przyrządach mechanicznych (np. nakręcany na butelkę dozownik Dispensette ) Przykład! Podczas kontroli grawimetrycznej uzyskano wynik 9,90 ml przy ustawieniu przyrządu na objętość wynoszącą 10 ml (może być to skutkiem długiego używania przyrządu lub jego stosowania w szczególnie trudnych warunkach). Justowanie następuje prosto i szybko w 5 etapach: 1. Otworzyć przyrząd. 2. Wyciągnąć płytkę zabezpieczającą. 3. Wyciągnąć czerwone pokrętło i ustawić wartość uzyskaną podczas kontroli grawimetrycznej wartość aktualną (w tym przypadku 9,90 ml). 4. Wcisnąć na właściwe miejsce czerwone pokrętło oraz płytkę zabezpieczającą. 5. Zamknąć pokrywę i gotowe! Zmiana ustawień fabrycznych sygnalizowana jest czerwonym znacznikiem. 324\n10 Technika łatwej kalibracji System łatwej kalibracji w przyrządach elektronicznych (np. mikropipeta Transferpette electronic) Przykład! Podczas kontroli grawimetrycznej uzyskano wynik 201,3 µl przy ustawieniu przyrządu na objętość wynoszącą 200 µl. Justowanie następuje w kilku etapach: 1. Wyświetlacz w chwili rozpoczęcia justowania. 2. Wywołać moduł justowania i uaktywnić korzystając z przycisków MENU. 3. Moduł justowania w fazie CAL wskazuje migającą wartość wyjściową. 4. Ustawienie zmierzonej wartości następuje przy wykorzystaniu przycisków-strzałek mikropipety Transferpette electronic. 5. Po potwierdzeniu wprowadzonego ustawienia objętości na wyświetlaczu zmienia się sprawdzona i poprawiona objętość. Symbol CAL pozostaje, przypominając o wprowadzonej zmianie ustawień. Zawsze możliwy jest powrót do ustawień fabrycznych. EASYCAL 4.0 Znaczącym ułatwieniem podczas kontroli dokładności przyrządów jest program kalibracyjny EASYCAL firmy BRAND. Przebieg kontroli opisany jest dokładnie w instrukcji sprawdzenia dla przyrządu (SOP). Przyjazny dla użytkownika program wykonuje wszystkie konieczne wyliczenia (bliższe informacje na ten temat znajdą Państwo na stronie nr 109). Bezpłatna wersja demonstracyjna programu oraz instrukcje sprawdzania przyrządów (SOP) dostępne są do pobrania na stronie internetowej oraz w polskiej wersji językowej na stronie Firmy BRAND oraz Merck oferują serwis kalibracyjny (bliższe informacje na ten temat znajdą Państwo na stronie nr 326). 325\n11 Serwis kalibracyjny Serwis kalibracyjny firmy BRAND Dla automatycznych przyrządów do pomiaru objętości (Liquid Handling) Dla wszystkich przyrządów pomiarowych, które podlegają nadzorowi nad przyrządami kontrolnymi, konieczne jest prowadzenie pisemnej dokumentacji dotyczącej regularnie przeprowadzanego wzorcowania bądź kontroli pojemności. Dokumentacja powinna obejmować informacje dotyczące dokładności i współczynnika wariancji oraz sposobu przeprowadzania kontroli i jej częstotliwości. Częste kontrole przyrządów pomiarowych zajmują dużo czasu i są kosztowne. W czasie kontroli przyrządy nie mogą być stosowane do rutynowej pracy, a gdy wyniki sprawdzenia odbiegają od normy, konieczne jest wykonanie justowania lub naprawy. Firma BRAND oraz Merck Sp. z o.o. oferują kompleksową usługę obejmującą wzorcowanie, a w razie potrzeby, także naprawę i justowanie przyrządów pomiarowych. Dzięki temu oszczędzą Państwo czas i nakład pracy oraz ograniczą okres, w jakim przyrząd pomiarowy nie jest dostępny. Przyrządy podlegające serwisowaniu: n pipety tłokowe (jedno- i wielokanałowe) n dozowniki nakręcane na butelki n biurety cyfrowe nakręcane na butelki n dozowniki ręczne. Kontrola zgodna z normą DIN EN ISO 8655 Zespół wykwalifikowanych pracowników w klimatyzowanych pomieszczeniach, używając najnowocześniejszych wag oraz oprogramowania komputerowego dokonuje sprawdzenia wszystkich przyrządów służących do dozowania cieczy (Liquid Handling), niezależnie od producenta, zgodnie z normą DIN EN ISO Przyrządy o regulowanej pojemności, takie jak mikropipeta Transferpette lub nakręcana na butelkę Dispensette, sprawdzane są dla pojemności nominalnej, 50% i 10% lub 20% pojemności nominalnej. Wyniki pomiarów prezentowane są w formie szczegółowego certyfikatu kalibracji. Serwis kalibracyjny firmy BRAND n Kalibracja i justowanie przyrządów do dozowania cieczy (Liquid Handling), niezależnie od producenta (w przypadku przyrządów firmy BRAND, w razie potrzeby, również wykonanie konserwacji i naprawy). n Wystawienie certyfikatu kalibracji: Certyfikat producenta lub certyfikat DAkkS n Na życzenie może być wystawiony dodatkowy certyfikat dokumentujący stan techniczny przyrządu przed wykonaniem justowania/konserwacji/naprawy. n Korzystna cenowo obsługa. 326\n12 Certyfikatu kalibracji Szczegółowe Certyfikaty Kalibracji Certyfikat producenta wystawiany przez serwis kalibracyjny BRAND. Certyfikat DAkkS (DKD) wystawiany przez laboratorium kalibracyjne DAkkS w firmie BRAND (dostępne również dla szklanych i plastikowych naczyń pomiarowych). Formularz zlecenia wykonania usługi kalibracji oraz oświadczenia dotyczące bezpieczeństwa przesyłanych przyrządów dostępne są na stronie Zalecamy kontakt z firmą Merck Sp. z o.o. 327\n13 Kontrola przyrządów pomiarowych K Laboratorium kalibracyjne DAkkS w firmie BRAND Akredytowane przez DAkkS jako laboratorium kalibracyjne w firmie BRAND Od początku 2010 roku, DAkkS (Deutsche Akkreditierungsstelle GmbH) jest jedyną jednostką akredytującą na terenie Niemiec. Podstawą prawną działalności DAkkS są regulacje (UE) Nr 765/2008 oraz Niemieckie Federalne Prawo Akredytacyjne (AkkStelleG). DAkkS jest następcą DKD (Deutscher Kalibrierdienst) dla laboratoriów kalibracyjnych. Jako wspólny organ urzędowo-przemysłowy DAkkS stanowi połączenie pomiędzy standardami wyznaczanymi przez niemiecki Urząd Miar PTB (Physikalisch- Technische Bundesanstalt) dla przyrządów pomiarowych wykorzystywanych w laboratoriach przemysłowych i kontrolnych, a instytucjami badawczymi i administracyjnymi. To skutecznie uzupełnia obowiązujący system kontroli, którego podstawowym celem jest ochrona konsumenta. DKD doskonale znana instytucja, w nowej roli W wyniku ustanowienia DAkkS, DKD nie prowadzi już działalności akredytacyjnej. W 2011 DKD został przekształcony do nowych zadań zgodnie z wymogami PTB. Od tego czasu DKD odpowiada za dalszy rozwój podstaw metrologii kalibracyjnej, rozszerzania wsparcia technicznego i promocję standaryzacji w dziedzinie metrologii. Laboratorium kalibracyjne DAkkS Akredytowane laboratorium DKD w firmie BRAND dla przyrządów pomiarowych zostało zmienione na akredytowane laboratorium DAkkS zgodnie z DIN EN ISO/IEC Laboratorium kalibracyjne w firmie BRAND posiada akredytację DAkkS na usługi kalibracyjne dla wymienionych poniżej przyrządów i naczyń pomiarowych. Certyfikaty mogą być wystawiane w kilku językach. Aby zamówić przyrządy pomiarowe z certyfikatem DAkkS, prosimy numer katalogowy wybranego produktu poprzedzić symbolem DAkkS. Jeśli jest Państwu potrzebny certyfikat DAkkS dla już stosowanego przyrządu (nawet innego producenta), prosimy przesłać go do firmy BRAND z oznaczeniem "DAkkS calibration" lub skontaktować się z firmą Merck Sp. z o.o. Firma BRAND, niezależnie od źródła produkcji, przeprowadza wzorcowanie następujących przyrządów pomiarowych, zarówno nowych, jak i będących w użyciu: pipety automatyczne o pojemności 0,1 µl - 10 ml wielokanałowe pipety automatyczne o pojemności 0,1 µl µl biurety automatyczne o pojemności 5 µl ml dozowniki, dilutory o pojemności 5 µl ml szklane przyrządy pomiarowe wzorcowane na wlew ( In ), o pojemności 1 µl - 10 l szklane przyrządy pomiarowe wzorcowane na wylew ( Ex ), o pojemności 100 µl ml przyrządy pomiarowe z tworzyw sztucznych wzorcowane na wlew ( In ), o pojemności 1 ml ml przyrządy pomiarowe z tworzyw sztucznych wzorcowane na wylew ( Ex ), o pojemności 1 ml ml szklane piknometry o pojemności 1 cm cm 3 Znaczącą różnicą między zakładową służbą kalibracyjną a laboratoriami kalibracyjnymi DAkkS jest nadzorowana przez DKD, niezawodna wartość niepewności pomiaru, obowiązująca dla laboratorium. Certyfikat wzorcowania DAkkS Certyfikat DAkkS w sposób oficjalny dokumentuje odniesienie wyników pomiarów do norm krajowych i międzynarodowych, co jest wymagane dla nadzoru nad przyrządami kontrolnymi m.in. przez normy DIN EN ISO 9001 i DIN EN ISO/IEC Kiedy jest niezbędny certyfikat kalibracji wystawiony przez akredytowane laboratorium DAkkS? Certyfikat kalibracyjny DAkkS znajduje zastosowanie tam, gdzie wymagane jest wzorcowanie akredytowanego laboratorium, gdzie niezbędne jest wzorcowanie wysokiej jakości, przygotowanie norm odniesienia lub też kalibracja przyrządów odniesienia. 328\n14 Kontrola przyrządów pomiarowych DAkkS członek Międzynarodowej Sieci Akredytacyjnej DAkkS jest członkiem ILAC (International Laboratory Accreditation Cooperation) najważniejszego międzynarodowego forum, którego celem jest rozwój praktyk i procedur akredytacyjnych w zakresie laboratoriów i jednostek inspekcyjnych. Jest również sygnatariuszem MRA (Mutual Recognition Agreements) umowy o wzajemnym uznawaniu. Głównym celem tej międzynarodowej sieci jest wzajemne uznawanie wyników akredytowanych badań i wzorcowań oraz wspieranie działań mających na celu eliminację technicznych barier w handlu i wielokrotnych akredytacji. Jednostki akredytujące będące sygnatariuszami ILAC, porozumienia o wzajemnym uznawaniu (MRA), uznają wzajemną równoważność certyfikatów wystawionych przez swoich członków. Podobnie, sygnatariusze są zobowiązani do promowania i polecania uznania świadectw wzorcowania wystawianych przez wszystkich sygnatariuszy (nie dotyczy fabrycznych świadectw wzorcowania). Więcej informacji na temat ILAC, jak również listę sygnatariuszy można uzyskać ze strony IAAC Ameryka ILAC świat EA Europa z DAkkS APLAC Azja Kraje sygnatariusze porozumienia o wzajemnym uznawaniu (MRA) DAkkS jest członkiem EA (European Co-operation for Accreditation), który jest członkiem ILAC (International Laboratory Accreditation Cooperation). Wielostronne umowy zapewniają obligatoryjne uznawanie certyfikatu kalibracji DAkkS w różnych krajach. Zgodność z normami międzynarodowymi i krajowymi BIPM Międzynarodowy Urząd Miar i Wag Krajowe urzedy metrologiczne (np. PTB w Niemczech) Serwis kalibracyjny (np. DAkkS firmy BRAND) Użytkownik Eichamt* Zakładowa służba kalibracyjna dla przyrządów pomiarowych, certyfikowana wg DIN EN ISO 9001 Certyfikaty zakładowe: indywidualny, serii, USP PTB normy krajowe DAkkS BRAND Przyrządy kontrolne (pomiarowe) Laboratorium kalibracyjne dla przyrządów pomiarowych akredytowane zgodnie z normą DIN ISO/ IEC Certyfikat wzorcowania DAkkS Zgodność z normami międzynarodowymi BIPM (Miedzynarodowy Urząd Miar i Wag Bureau international des poids et measures) zapewnia standaryzację miar i wag. W zależności od wymogów prawnych, dostępne są dwie drogi uzyskania spójności pomiarowej, sprzężone z BIPM: wzorcowanie lub dla wszystkich przyrządów pomiarowych podlegających sprawdzeniu sprawdzenie. * Niemiecki Narodowy Urząd Miar i Wag Produkty Zgodność z normami krajowymi PTB (Physikalisch-Technische Bundesanstalt) Niemiecki Urząd Miar. Zapewnia spójność pomiarową z normami krajowymi. 329\n15 Oznakowanie CE Dyrektywa IVD Dyrektywa IVD Unii Europejskiej 7 grudnia 1998 r. została opublikowana w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej i jednocześnie weszła w życie dyrektywa dotycząca diagnostyki in vitro (Dyrektywa IVD). Zapisy dyrektywy zaczęły być stosowane od 7 czerwca 2000 r. Co oznacza pojęcie "diagnostyka in vitro" (IVD)? "Diagnostyka in vitro" to określenie stosowane do produktów medycznych służących do wykonywania badań in vitro próbek pobieranych z ciała ludzkiego, w tym krwi i tkanek. Zalicza się do nich odczynniki, substancje oraz przyrządy do kalibracji i kontroli, wyposażenie, instrumenty, aparaty, systemy lub też pojemniki na próbki produkowane z przeznaczeniem do celów medycznych. Celem diagnostyki in vitro jest w głównej mierze dostarczanie informacji dotyczących: stanów fizjologicznych lub patologicznych występujących anomalii kontrola środków terapeutycznych. Co oznacza określenie "produkty medyczne"? Produkty medyczne to różnego rodzaju instrumenty, aparaty, wyposażenie pomiarowe, materiały lub inne obiekty, łącznie z oprogramowaniem komputerowym, które producent przeznaczył do stosowania w następujących celach służących ludziom: rozpoznawania, zapobiegania, kontroli, leczenia lub uśmierzania chorób, zranień, uszkodzeń badania zmiany budowy anatomicznej lub procesów fizjologicznych, lub regulacji poczęć. Nie uwzględnia się tu środków o działaniu farmakologicznym lub immunologicznym, objętych odpowiednimi przepisami farmaceutycznymi. Oznakowanie Umieszczając symbol CE na produkcie wytwórca poświadcza, iż dany produkt spełnia określone w dyrektywach Unii Europejskiej wymagania stawiane tego rodzaju wyrobom oraz, co niezbędne, że produkt został poddany wymaganej kontroli. Producent nanosi znak na produkt oraz dodatkowo wystawia świadectwo zgodności, potwierdzające zgodność produktu z ww. wytycznymi i normami. BRAND dostarcza wyłącznie produkty medyczne zaliczane do grupy diagnostyki in vitro (IVD). Do tej grupy zalicza się m.in.: komory do zliczania ciałek krwi szkiełka przykrywkowe do hemacytometrów kapilary jednorazowego użytku mikrokapilary hematokrytowe hematokrytowe materiały uszczelniające pojemniki na próbki do analiz pojemniki na mocz pojemniki na kał krioprobówki końcówki do pipet końcówki PD do pipet mikropipety Transferpette dozowniki HandyStep 330\n16 Szkło jako surowiec Szkło laboratoryjne Właściwości ogólne Szkło odznacza się niezwykle wysoką odpornością chemiczną na działanie wody, roztworów soli, kwasów, zasad i rozpuszczalników organicznych, a wręcz przewyższa pod tym względem większość tworzyw sztucznych. Szkło jest niestety uszkadzane przez kwas fluorowodorowy, silne zasady (w podwyższonej temperaturze) i przez stężony kwas fosforowy. Zaletą szkła jest jednak jego duża trwałość kształtu, nawet w podwyższonej tempe raturze oraz jego wysoka przejrzystość. Specyficzne własności poszczególnych rodzajów szkła W laboratorium można zastosować różnego rodzaju szkło techniczne, o różnych własnościach. Szkło sodowo-wapniowe Szkło sodowo-wapniowe (np. AR-GLAS ) posiada dobre własności chemiczne i fizyczne. Szkło to jest odpowiednie dla produk tów, które poddawane są krótkotrwałemu działaniu chemikaliów i w ograniczo nym stopniu naprężeniom termicznym (np. pipety, probówki do kultur tkankowych). Szkło borokrzemianowe (Boro 3.3, Boro 5.4) Szkło borokrzemianowe posiada dobre własności chemiczne i fizyczne. Skrót Boro 3.3 oznacza międzynarodowe oznaczenie szkła borokrzemianowego typu 3.3 (DIN ISO 3585), do zastosowań wymagających dobrej odporności chemicznej i termicznej (włączając w to odporność na nagłe zmiany temperatury) oraz wysokiej trwałości mechanicznej (np. elementy aparatury chemicznej, kolby okrągłodenne, zlewki). Praca ze szkłem Używając szklanych przyrządów należy zdawać sobie sprawę ze skutków reakcji szkła na zmiany temperatury i naprężenia mechaniczne. Konieczne jest też przestrzeganie zasad bezpieczeństwa. n Przyrządy pomiarowe, takie jak cylindry pomiarowe czy kolby pomiarowe nie mogą być podgrzewane na płytach grzewczych. n Reakcje egzotermiczne, jak np. rozcieńczanie kwasu siarkowego lub uwalnianie stałych wodorotlenków alkalicznych, zawsze należy wykonywać w kolbach Erlenmeyera, pamiętając o mieszaniu i schładzaniu. Do tego celu nie wolno używać cylindrów ani kolb pomiarowych! n Przyrządy szklane nie powinny nigdy być poddawane nagłym zmianom temperatury! Z tego powodu nie należy wyjmować szklanych przyrządów z gorącej suszarki i stawiać ich na zimnym lub mokrym stole laboratoryjnym. n Do pracy w próżni należy używać tylko przeznaczonych do tego celu produktów, np. kolb ssawkowych i eksykatorów, o ile nie wykazują jakichkolwiek uszkodzeń. Firma BRAND nie oferuje produktów do pracy w nadciśnieniu. 331\n17 Szkło jako materiał Odporność chemiczna Chemiczne oddziaływanie wody i kwasów na szkło Oddziaływanie wody i kwasów na powierzchnię szkła jest tak niewielkie, że można go nie uwzględniać. Niestety dochodzi do uwolnienia ze szkła małych ilości, przeważnie jednowarto-ściowych, jonów. Prowadzi to do utworzenia się na powierzchni szkła bardzo cienkiej powłoki krze mionkowej, niemal pozbawionej porów, hamującej dalsze oddziaływanie ww. czynników. Wyjątek stanowi kwas fluorowodorowy oraz gorący stężony kwasy fosforowy, które nie dopuszczają do utworzenia się warstwy pasywnej. Chemiczne oddziaływanie zasad Negatywne oddziaływanie zasad na powierzchnię szkła staje się intensywniejsze wraz ze wzrostem temperatury i stężenia. Wprawdzie ubytki szkła borokrzemianowego 3.3 (Boro 3.3) mierzone są w µm, ale po długim czasie oddziaływania może dojść w przyrządach pomiarowych do zmian pojemności i zniszczenia podziałki. 0,03 HCl 8 c(naoh) = 1 mol/l Czas: 1 godzin Temperatura: 100 C mg Na 2 O/g grysu szklanego 0,03 0,02 0, Czas (godzin) Ubytek szkła (µm) 0,02 0,01 0 temperatura: 100 C Czas: 16 godzin Stężenie równoważnikowe kwasów Ubytek szkła (µm) 4 0 Czas (godzin) 3 6 Ubytek szkła Boro 3.3 w zależności od czasu Oddziaływanie kwasów na szkło Boro 3.3 w zależności od stężenia Oddziaływanie zasad na szkło Boro 3.3 w zależności od czasu Odporność grysu szklanego na oddziaływanie wody Boro 3.3 odpowiada klasie 1 wg normy DIN ISO 719 (98 C) w 5 stopniowej skali odporności na oddziaływanie wody. Ilość Na 2 O uwolnionego w ciągu 1 godziny w temperaturze 98 C z grysu szklanego o ziarnistości od 300 do 500 µm wynosi mniej niż 31 µg/1 gram grysu szklanego. Ponadto Boro 3.3 odpowiada klasie 1 wg normy DIN ISO 720 (121 C) w 3 stopniowej skali odporności na oddziaływanie wody. Ilość Na 2 O uwolnionego w ciągu 1 godziny w temperaturze 121 C z grysu szklanego wynosi mniej niż 62 µg/1 gram grysu. Odporność na oddziaływanie kwasów Boro 3.3 odpowiada klasie 1 wg normy DIN w 4 stopniowej skali odporności na oddziaływanie kwasów. Boro 3.3 określane jest jako odporne na działanie kwasów szkło borokrzemianowe, gdyż ubytek powierzchni po 6 godzinach gotowania w 6 N HCl wynosi mniej niż 0,7 mg/100 cm 2. Zgodnie z normą DIN ISO 1776 ilość uwolnionych tlenków metali alkalicznych wynosi mniej niż 100 µg Na 2 O/100 cm 2. Odporność na oddziaływanie zasad Boro 3.3 odpowiada klasie 2 wg normy DIN ISO 695 w 3 stopniowej skali odporności na oddziaływanie zasad. Ubytek powierzchni po 3 godzinach gotowania w mieszaninie złożonej z równych objętości roztworu NaOH o stężeniu 1 mol/l i roztworu Na 2 CO 3 o stężeniu 0,5 mol/l, wynosi tylko około 134 mg/100 cm 2. Odporność chemiczna Woda DIN ISO 719 (klasa HGB 1-5) Kwasy DIN (klasa 1-4) Zasady DIN ISO 695 (klasa 1-3) Szkło sodowo-wapniowe (AR-GLAS ) Szkło borokrzemianowe 3.3 (Boro 3.3)\n18 Szkło jako materiał Odporność mechaniczna Naprężenia termiczne Podczas produkcji i obróbki szkła może dojść do powstania niebezpiecznych naprężeń termicznych. Podczas schładzania gorącego szkliwa w granicach pomiędzy górnym a dolnym punktem schładzania, mamy do czynienia ze strefą przejścia od stanu plastycznego do łamliwego. Możliwe jest ograniczenie występujących w tym czasie naprężeń termicznych poprzez starannie kontrolowany proces schładzania. Poniżej dolnego punktu schładzania możliwe jest szybsze schładzanie szkła bez wywoływania większych naprężeń. Analogicznie zachowuje się szkło po bezpośrednim podgrzaniu płomieniem palnika Bunsena do temperatury powyżej dolnego punktu schładzania. Podczas schładzania mogą powstawać szkodliwe naprężenia termiczne, w wyniku których następuje znaczne zmniejszenie odporności na pęknięcia i wytrzymałości mechanicznej szkła. W celu uniknięcia naprężeń termicznych konieczne jest ponowne podgrzanie szkła do temperatury pomiędzy górnym a dolnym punktem schładzania i utrzymanie tej temperatury przez około 30 minut, a następnie schłodzenie przy zachowaniu zalecanej prędkości schładzania. Odporność na zmiany temperatury Jeśli szkło będzie podgrzewane w zakresie temperatur poniżej dolnego punktu schładzania dojdzie do naprężeń, będących efektem rozszerzania cieplnego i małej zdolności przewodzenia ciepła. Gdy podczas podgrzewania lub schładzania szkła dojdzie do przekroczenia dozwolonych granic wytrzymałości, szkło pęknie. Oprócz współczynnika rozszerzalności wzdłużnej α, zależnego od rodzaju szkła, należy także uwzględnić grubość ścianek, geometrię przyrządu szklanego i ewentualne nierówności powierzchni. Z tego względu trudne jest dokładne określenie wartości odporności na zmiany temperatury. Jednakże z porównania wartości współczynnika rozszerzalności wzdłużnej α widać wyraźnie, że przy tych samych warunkach badania Boro 3.3 wykazuje się znacznie większą odpornością na zmiany temperatury niż np. AR-GLAS. Naprężenia mechaniczne Z technicznego punktu widzenia, szkło zachowuje się idealnie elastycznie. Oznacza to, że po przekroczeniu granicy plastyczności niemożliwe jest przekształcenie sił rozciągająco-ściskających w odkształcenie plastyczne; szkło pęka. Wytrzymałość na rozciąganie jest relatywnie mała i może być znacznie zmniejszona, jeśli na powierzchni szkła występują nierówności, np. rysy. Ze względów bezpieczeństwa należy podczas montowania aparatury uwzględnić wytrzymałość szkła Boro 3.3 na rozciąganie, wynoszącą 6 N/mm 2. Odporność na zgniatanie wynosi natomiast około 10 razy więcej T max dla szkła o wysokiej stabilności szkła Zakres przemiany Dolny punkt schładzania Górny punkt schładzania log η in dpas Zakres obróbki, na przykład spiekanie, tłoczenie, ciagnienie, wydmuchiwanie, topienie, odlewanie Temp. mięknienia Temperatura w C Krzywa lepkości szkła Typowy przebieg lepkości w zależności od temperatury na przykładzie szkła borokrzemianowego. Górna temperatura schładzania (lepkość dpas) Dolna temperatura schładzania (lepkość 10 14,5 dpas) Liniowy współczynnik rozciągliwości α 20/ K -1 Gęstość g/cm 3 Szkło sodowo-wapniowe (AR-GLAS ) ,1 2,52 Szkło borokrzemianowe 3.3 (Boro 3.3) ,3 2,\n19 Tworzywo sztuczne jako materiał Tworzywa sztuczne n Elastomery Tworzywa sztuczne o luźno związanych molekułach, które w normalnej temperaturze wykazują elastyczność zbliżoną do gumy. Podgrzanie powoduje nieodwracalne sieciowanie (wulka nizacja). Najbardziej znanymi elastomerami są: kauczuk na turalny i kauczuk silikonowy. n Tworzywa termoutwardzalne Tworzywa sztuczne o ścisłej sieci molekularnej, które w normalnej temperaturze są bardzo twarde i kruche. Podgrzanie powoduje nieodwracalne stwardnienie. Te tworzywa sztuczne są rzadko stosowane do produkcji przyrządów laboratoryjnych. Najbardziej znanym tworzywem termoutwardzalnym jest żywica melaminowa. Żywica melaminowa powstaje w wyniku polikondensacji z melaminy i formaldehydu. Jako materiał do produkcji przyrządów laboratoryjnych obok szkła stosowane są również tworzywa sztuczne, które można, ogólnie rzecz biorąc, podzielić na trzy grupy: n Tworzywa termoplastyczne Tworzywa sztuczne o liniowej budowie molekularnej - z lub bez łańcuchów bocznych - które mogą być formowane pod wpływem temperatury w sposób odwracalny, bez zmiany właściwości termoplastycznych. Tworzywa termoplastyczne są często stosowane do produkcji przyrządów laboratoryjnych. Poniżej podano krótki opis najważniejszych tworzyw sztucznych, z określeniem ich budowy molekularnej oraz właściwości mechanicznych, chemicznych i fizycznych. Najczęściej stosowanymi tworzywami termoplastycznymi są poliolefiny, takie jak: polietylen i polipropylen. PS Polistyren Ze względu na swoją amorficzną strukturę polistyren jest przejrzysty jak szkło, twardy, kruchy i stabilny w formie. Polistyren jest odporny na oddziaływanie roztworów wodnych, ale tylko w ograniczonym stopniu na działanie rozpuszczalników. Jego wadą jest ograniczona odporność termiczna i skłonność do tworzenia rys naprężeniowych. SAN Koopolimer styrenowo-akrylonitrylowy SAN jest przejrzystym jak szkło materiałem o małej skłonności do tworzenia się rys naprężeniowych. SAN jest nieco bardziej odporny chemicznie niż PS. PC Poliwęglan Poliwęglany są liniowymi poliestrami kwasu węglowego, które skupiają w sobie wiele właściwości metali, szkła i tworzyw sztucznych. Poliwęglany charakteryzuje przezroczystość szkła i duża stabilność temperaturowa w zakresie -130 C do +130 C. Uwaga: poliwęglany tracą swoją wytrzymałość po poddaniu ich sterylizacji w autoklawie lub po ich umyciu przy zastosowaniu alkalicznych środków czyszczących. PMMA Polimetakrylan metylu PMMA jest przejrzysty jak szkło (określany jest jako szkło organiczne ). Jest stabilny w formie i relatywnie niewrażliwy na wpływ warunków otoczenia. PMMA może zastępować szkło w wielu dziedzinach, o ile temperatura użytkowa nie przekracza 90 C i gdzie wymagana jest mała odporność chemiczna. PMMA charakteryzuje bardzo dobra odporność na działanie promieni UV. PA Poliamid Poliamidy są liniowymi polimerami z powtarzającymi się regularnie wzdłuż łańcucha głównego wiązaniami aminowymi. Ze względu na ich wyjątkową wytrzymałość i ciągliwość stosowane są one często jako materiały konstrukcyjne i powłoki metali. Wykazują one dobrą odporność chemiczną na oddziaływanie rozpuszczalników organicznych, ale są łatwo niszczone przez kwasy i utleniające związki chemiczne. 334\n20 Tworzywo sztuczne jako materiał PCV Polichlorek winylu Polimery chlorku winylu są amor ficznym tworzywem termo plastycznym o dobrej odpor ności chemicznej. W wyniku dodania środków zmiękczających PCV znajduje zastosowanie w wielu dziedzinach, od sztucznej skóry po wyroby uzyskiwane z wtryskiwarek. Wykazuje on szczególnie dobrą odporność chemiczną na działanie oleju. POM Polioksymetylen POM posiada wspaniałe właściwości mechaniczne z zakresie twardości, wytrzymałości i rozciągliwości. Inne zalety to: bardzo dobra odporność chemiczna, dobre właściwości ślizgowe i duża wytrzymałość na ścieranie. W wielu przypadkach może dobrze zastępować metale. POM przystosowany jest do pracy w temperaturze do 130 C. PUR Poliuretan Poliuretan jest tworzywem sztucznym, którego cechy pozwalają na zastosowanie w wielu dziedzinach. Molekuły powstałe w wyniku polimeryzacji addycyjnej składają się z dialkoholi oraz wielofunkcyjnych izocyjanianów. Jako materiał służący do powlekania kolb pomiarowych BLAUBRAND stosowany jest poliuretan wysokiej jakości, odporny na zadrapania, przezroczysty, a także charakteryzujący się wysoką elastycznością. Temperatura zastosowania mieści się w zakresie od -30 C do +80 C. Dopuszczalne jest krótkotrwałe oddziaływanie wyższej temperatury, do +135 C. Dłuższe działanie wysokiej temperatury powoduje utratę elastyczności. PE-LD Polietylen o małej gęstości Etylen polimeryzuje pod wysokim ciśnieniem z określoną ilością łańcuchów bocznych. Daje to w porównaniu do PE-HD mniej spójną cząsteczkę o bardzo dobrej elastyczności i dobrej odporności chemicznej. Odporność PE -LD na oddziaływanie rozpuszczalników organicznych jest mniejsza niż PE-HD. Maksymalna temperatura pracy wynosi 80 C. PE-HD Polietylen o wysokiej gęstości Przy katalitycznym sterowaniu polimeryzacją otrzymuje się cząsteczki o bardzo małej ilości łańcuchów bocznych. W porównaniu z PE-LD cząsteczki są bardzo zwarte i charakteryzują się podwyższoną wytrzymałością i odpornością chemiczną. Maksymalna temperatura pracy wynosi 105 C. PP Polipropylen PP ma strukturę podobną do PE, ale co drugi atom C łańcucha węglowego posiada grupę metylową. Znaczącą zaletę w porównaniu do PE stanowi wysoka odporność na działanie temperatury. PP może być wielokrotnie sterylizowany w autoklawie w temperaturze 121 C. Dobra wytrzymałość mechaniczna i chemiczna jest porównywalna do PE. PP jest jednak łatwo atakowany przez silne utleniacze. PMP Polimetylopenten PMP zbudowany jest podobnie jak PP, z tym że grupy metylowe zastąpione są przez grupy izobutylowe. Odporność chemiczna porównywalna jest do PP, z tym że PMP wykazuje tendencję do tworzenia rys naprężeniowych na skutek działania ketonów lub np. rozpuszczalników chlorowcowanych. Jego główną zaletą jest wspaniała przejrzystość i dobre właściwości mechaniczne, nawet w temperaturze do 150 C. ETFE Kopolimer etyleno-tetrafluoroetylenowy ETFE jest kopolimerem etylenu i chlorotrifluoroetylenu bądź tetrafluoroetylenu. Tworzywo sztuczne charakteryzuje wspaniała odporność chemiczna, ale wykazuje się ono mniejszą stabilnością temperaturową niż PTFE (max 150 C). PTFE Politetrafluoroetylen PTFE jest fluorowanym węglowodorem o wielkocząsteczkowej, częściowo krystalicznej strukturze. PTFE jest odporny na oddziaływanie niemal wszystkich związków chemicznych. Może być stosowany w temperaturze o zakresie od -200 C do +260 C. Powierzchnia nie ma właściwości przyczepnych. Właściwości poślizgowe i elektryczna zdolność izolacyjna są lepsze niż w przypadku tworzyw FEP i PFA. Jedyną wadą PTFE jest to, że może być on formowany jedynie poprzez proces spiekania. PTFE jest tworzywem nieprzezroczystym. Nadaje się do stosowania w kuchenkach mikrofalowych. FEP Fluorowany etyleno-propylen Są to fluorowane węglowodory o wielkocząsteczkowej, częściowo krystalicznej strukturze. Powierzchnia nie ma właściwości przyczepnych. Właściwości mechaniczne i chemiczne porównywalne są z PTFE, ale temperatura pracy ograniczona jest do zakresu od -100 C do +205 C. FEP znacznie słabiej wchłania wodę i jest przezroczysty. PFA Polimer perfluoro-alkoksy Są to fluorowane węglowodory o wielkocząsteczkowej, częściowo krystalicznej strukturze. Powierzchnia nie ma właściwości przyczepnych. Właściwości mechaniczne i chemiczne porównywalne są z PTFE, ale temperatura pracy ograniczona jest do zakresu od -200 C do +260 C. PFA znacznie słabiej wchłania wodę. PFA jest przezroczysty. PFA produkowany jest bez zastosowania katalizatorów i zmiękczaczy, dzięki temu może być stosowany do badań z zakresu analizy śladowej. 335\nTadao Yamamoto/amana images/getty Images Liquid Handling Jedną z najważniejszych czynności wykonywanych w nowoczesnych laboratoriach jest dokładne odmierzanie. Jednak precyzyjne przenoszenie i pomiar pojemności\nSKLARNY KAVALIER jest jednym z najbardziej znanych światowych producentów szkła borokrzemowego, typu 3.3, które jest zarejestrowane pod znakiem handlowym SIMAX. Wg właściwości i składu chemicznego szkło


Zakład o dupę. | Moje3po3\nZakład o dupę.\n12 lipca 2014 by admin | 0 comments\nWykład dobiegał połowy, wszyscy nerwowo spoglądali na drzwi. Myślałby kto, że nie mogą się doczekać przerwy! Wszyscy czekali, aż wreszcie pojawi Jenny. Zawsze był z nią cyrk. Dość często wpadała pod koniec szkolenia i tłumaczyła wykładowcy, coś na ucho i jakoś udawało się jej zaliczyć. Na początku chodziły plotki, że mizdrzy się do facetów i umawia po zajęciach, ale później wszystko przycichło, wydawało się coraz mniej prawdopodobne, bo przecież trudno było sobie wyobrazić, że podrywa niektórych, upatrzonych szkoleniowców.\nFacet na środku sali rzeczywiście przynudzał, ale od wczoraj coś się dziwnego działo. Większość kursantów szeptała miedzy sobą, a pod stołami krążyły banknoty. Łatwo się było domyśleć, że zakłady dziś wyjątkowo szły do góry. Bat nie lubiła hazardu, ale z czasem zaczęło ją intrygować, o co w tym wszystkim chodzi. Nikt nie starał się ja wtajemniczyć, a ona nie lubiła się dopytywać. Przed wykładem wyjęła kasę z bankomatu i postanowiła zostać na przerwie.\nNagle rozległo się głośne pukanie i do Sali weszła cycata Jenny. Sympatyczny, aczkolwiek nudny grubasek zaczął ją opierdalać. Jenny uśmiechnęła się i już była przy jego biurku, coś do niego szepnęła. Facet słuchał jej uważnie, a może tylko udawał, nie przestając patrzyć na okazałe piersi nie mieszczące się w dekolcie. Bat przyglądała się przez moment, Jenny zderzaki zwracały nawet uwagę kobiet, nic dziwnego, że niektórzy mężczyźni ślinili się na ich widok.\nPrzerwa rozpoczęła się wcześniej, jak zwykle po wystąpieniu Jenny. Sporo ludzi opuściło salę pędząc na obiad na mieście, nieliczni którzy zostali przekrzykiwali się nawzajem, podbijając zakłady. Rudy podszedł do Bat i próbował ją delikatnie wyprosić. Bat wyjęła z kieszeni pomięte banknoty i ze złośliwym uśmiechem, szepnęła odważnie: ja też w to wchodzę!\nNa sali przycichło, ich spojrzenia utrudniały Bat zgrywanie twardziela. Musiała dziwnie wyglądać siedząc twardo w ławie, ściskając kasę, próbując zachować zimną krew obawiała się, że ma minę bezradnego dziecka. Masywny facet podszedł i zapytał „wiesz co robisz panienko”. Za samą tą panienkę miała ochotę dać mu w pysk, ledwo się pohamowała i wycedziła coś przez zęby.\nKogo obstawiasz Jenny czy Pyzatego? – zapytał i wyjął pieniądze z jej ręki. Zapytał o jakieś liczby, zapisał coś w notesie i dał jej spokój. Rudy wyszedł na środek sali – Przedstawienie zacznie się za kilka minut, zapraszam wszystkich bliżej.\nBat przesunęła się i przyglądała się, co robią. Podłączyli coś do komputera, uruchomili rzutnik i na białym ekranie ukazała się Jenny, oparta o otwarte drzwi toalety, uśmiechała się zawadiacko, jednocześnie szeptając z Pyzatym wykładowcom. Bat nie miała pojęcia, o co chodzi. Facet siedzący obok przyglądał się jej. W końcu szepnął – Miło zobaczyć trzecią koleżankę na sali – wtedy dotarło do niej jak mało kobiet bawiło się w te klocki.\nMiło, sorki nie pamiętam twojego imienia – odparła. Facet nic się nie odezwał głową wskazał na ekran. Jenny pociągnęła za rękę wykładowcę i weszli do łazienki. Facet był wyraźnie skrępowany i nie wiedział, co z sobą zrobić, nadal nie mógł oderwać oczu od jej przerośniętych piersi. Jenny odwróciła się tyłem, zbliżenie kamery ukazało jej dłonie na zamku spodni, widać było, że między ząbkami suwaka utknęła bluzka. – Super te spodnie z rozporkiem na tyłku – pomyślała Bat.\nPyzaty najpierw wahał się, nim spróbował go przesunąć, chyba nie wiedział jak sobie z tym poradzić, trochę trzęsły mu się ręce, ale może to z emocji. Bat szepnęła – cwana na zamek go łapie. Facet siedzący obok odparł – często stosuje ten trick, zobaczysz jak okręca sobie facetów dookoła palca. Bat powoli wykapowała o co się założyła i zapytała sąsiada z niepokojem – a są tacy, co potrafią się jej oprzeć? – trafiają się tacy …\nBat nie słuchała tej wiązanki, przez moment miała ochotę wyjść, ale po chwili pomyślała, że zostanie i obejrzy najdroższego pornosa w życiu. Pyzaty właśnie rozwalił zamek i spódnica sama opadła na podłogę. Błyskawicznie zaczął ją podciągać, ale Jenny obróciła się i popatrzyła na niego takim wzrokiem. Bat pozazdrościła jej tego hipnotycznego i uwodzicielskiego spojrzenia. – Ja nie mogę jak ona to robi!\nPyzaty stał oniemiały, patrzył w nią jak w obrazek, Jenny z czarującym uśmiechem rozpinała mu koszulę. Gdy ta opadła Bat rozszerzyły się oczy ze zdziwienia. Pyzaty nie był gruby, był bardzo masywny, ale całkiem nieźle zbudowany, pewnie ćwiczył na siłowni. – pomyślała Bat.\nPrzyglądała się, co się dzieje na ekranie. Pyzaty ledwo podtrzymywał nagie piersi Jenny, całował jej brodawki, jego głowa była niewiele większa od jej cycków. Powoli obniżali się na podłogę, w końcu Jenny siedziała na posadzce i rozchyliła uda, pod naporem jego ręki. Odgarnął skąpe majteczki i długo gładził jej cipkę, nie przestając doić cycków.\nJenny nie była mu dłużna, cały czas dopieszczała jego nabrzmiałego kutaska, nadal obniżając się. Gładko ześlizgnęła się na podłogę i leżąc bokiem wzięła mu do buzi. Napięcie na jego twarzy wzrosło, widać było, że go to rajcuje. Ciągle zgniatał jej piersi i napinał całe swoje ciało. Po chwili podniósł wciąż ugiętą w kolanie nogę i przestawił ją na drugą stronę.\nNa zbliżeniu kamery widać było jego okrąglutką pupę, wspartą na piersiach i coraz szybciej posuwającą zapewne szeroko otwarta buzię kobiety. Kamera przesunęła się ukazując rozszerzone uda Jenny i na wpół odsłonięta cipkę. Po chwili Pyzaty z sunął się nisko, zadarł jej nogi do góry i wsadził mocno obślinionego fiuta. Kamera przesunęła się bokiem, ukazując w pełni jak ja posuwa.\nPo chwili zmienili pozycję, Pyzaty prawie siedział i podskakiwał wpychając głębiej kutaska. Przesunięcie i już brał ja od boku. Jeszcze jedno przesunięcie i na ekranie pojawiła się klęcząca Jenny z tyłkiem mocno wypiętym do widzów. Kolczyk na jej cipce zabłysnął i widok zasłonił wchodzący na nią mężczyzna. Bat zamknęła oczy. Gdy je otworzyła sperma rozlewała się po plecach Jenny. Zacisnęła powieki ponownie, w majtkach zrobiło się wilgotno.\n– Wszyscy uczestnicy zakładów, jak zwykle nie powinni się bać o wyniki testów – usłyszała donośny głos Rudego. Otworzyła oczy, Rudy stał z kluczami przy uchylonych drzwiach i ściągał kartkę – Przerwa obiadowa. Rzutnik był wyłączony ktoś otwierał okno, sąsiad siedzący obok nerwowo dopinał rozporek.\nCategories: Po godzinach | Tags: cipka, do kochanka, erotyka, opowiadanie, opowiadanie erotyczne, penis, sceny nieprzyzwoite, seks | Permalink


Jak zrobić boczek pieczony? • mojedania.pl\nStrona główna ▸ Przepisy ▸ Mięsa pieczone ▸ Jak zrobić boczek pieczony?\nOpublikowano 7 maja 2011 przez Joanna Duszczyńska\nBoczek pieczony robię tak, jak nauczył mnie mój tata.\nBoczek jest faszerowany kawałkami czosnku, lub jeśli są mniejsze to nawet całymi ząbkami. Czosnek po upieczeniu jest cudownie słodki.\nPrzepis na pieczony boczek mojego taty\nTrzeba wziąć ładny kawałek boczku. “Ładny” to kwestia gustu. Jedni wolą chudy inni tłuściejszy. Boczek ma być bez kości i mieć około 4 cm grubości lub więcej. Dlaczego? W boczek będziemy wciskać kawałki czosnku – całe ząbki, lub przekrojone wzdłuż. Taki ząbek musi się prawie cały schować w boczku. Cienki kawałek boczku lepiej zwinąć i zrobić roladę niż piec w kawałku.\nPotrzebujemy jeszcze przyprawy: sól, pieprz, paprykę i kminek.\nW boczek wbijamy pionowo ostrze noża. Tym sposobem pojawi nam się kieszeń na ząbek czosnku. Wciskamy w nią ząbek lub kawałek ząbka czosnku. Takie dziury robimy w odległości około 3 cm od siebie na całej powierzchni boczku. Boczek nafaszerowany czosnkiem nacieramy solą, pieprzem i słodką papryką. Posypujemy kminkiem. Przykrywamy folią. wkładamy do lodówki. Pieczemy następnego dnia. Piekarnik rozgrzewamy do około 190 stopni i pieczemy w zależności od wielkości. Kawałki do 1 kg pieczemy około godziny. Większe tyle czasu ile ważą, ale jak mamy bardzo duży kawałek dobrze jest uważać, żeby się nie przypalił. Można go wtedy przykryć krążkami cebuli w czasie pieczenia jak już jest mocno przyrumieniony i tym sposobem ochronić mięso od przypalenia. A przyrumieniona cebulka ma też swoje zalety. 😉\nJak zrobić pieczoną roladę z boczku? Jak zrobić schab pieczony z majerankową nutą? Jak zrobić schab pieczony? Jak zrobić schab pieczony ze śliwkami faszerowany polędwicą? Kurczak pieczony z nadzieniem mięsnym\nKategorie: Mięsa pieczone, Do kanapek. Tagi: boczek, wieprzowina. Autor: Joanna Duszczyńska. Dodaj zakładkę do bezpośredniego odnośnika.\n4 myśli nt. „Jak zrobić boczek pieczony?”\nMajkunia, 23 grudnia 2012 o 08:08 :\nKochani , boczuś bez kminku też jjest pyszny.Co do podlewania mięsa sosem to ja poprostu je przerzucam na drugą stronę\nJoanna, 23 grudnia 2012 o 14:00 :\nhmm… tak sobie myślę, że mniejsza szansa na poparzenie jest przy polewaniu niż przy przewracaniu, ale może to indywidualna sprawa…\nA jakich przypraw używasz w miejsce kminku?\nPozdrawiam i życzę Smacznych i Wesołych Świąt Bożego Narodzenia!\newa, 18 grudnia 2012 o 16:10 :\nnapiszcie kochani czy pieczecie w rękawie, czy w żaroodpornym?pozdrawiam\nJoanna, 18 grudnia 2012 o 23:26 :\nWszystko zależy od tego, co się piecze. Każda metoda ma swoje zalety. Czasem używam też zwykłych foremek. Mam też w domu prodiż… aczkolwiek dawno nie używałam…\n← Jak zrobić zupę pietruszczanka? Jak zrobić na grillu pieczone banany? →


Karmienie piersią i złote rady | Polisz mam i dzieciole\nHome hot karmienie piersią mleko mamy Karmienie piersią i złote rady\npolisz mam i dzieciole 6/10/2015 8 Komentarzy hot , karmienie piersią , mleko mamy Edit\nKarmię Nelkę 28 miesięcy i tak jest to mój powód do dumy :) Jestem szczęśliwa, że tak pięknie toczy się nasza droga mleczna! Z racji tego, że o karmieniu mówię bardzo otwarcie spora część moich koleżanek to właśnie do mnie zwraca się z problemami laktacyjnymi. Te natury medycznej kieruję do fachowej poradni laktacyjnej. Jednak jest też spora grupa dziewczyn, które w pewnym momencie nie wiedzą czy rzeczywiście dobrze robią karmiąc swoje dziecko swoim mlekiem. Niestety ku mojemu ogromnemu rozczarowaniu osoby, który powinny wspierać mamę karmiącą w wielu przypadkach je demotywują i wprowadzają w błąd.\nBoli mnie to, że karmienie piersią w początkowym okresie jest chwalone, ale tak naprawdę już pod koniec pierwszego miesiąca dziecka mama co chwila słyszy teksty, które mówią o jednym "rozwiązaniem na wszelkie problemy jest mleko modyfikowane"! Otóż nie jest! Jeżeli masz swój pokarm i chcesz karmić swoje dziecko to rób to! To najlepsze co możesz dać swojemu dziecku :) A jeżeli usłyszysz te słowa wiedz, że jest ludzie lubią mówić choć w większości nie mają pojęcia o karmieniu naturalnym! Poniżej lista "super" porad w sprawie laktacji:\n1.Kiedy dziecko ma żółtaczkę daj mu mleko modyfikowane a jak już się upierasz na karmienie naturalne to ściągnij i ugotuj - słowa wypowiedziane do mamy miesięcznego bobasa przez położone w poradni zdrowia. Są to przestarzałe praktyki i mleka nie gotowało się tylko podgrzewało. Obecnie zalecane jest częstsze przystawianie do piesi maluszka - 8 do 12 razy na dobę. Jeżeli dziecko nadal jest żółte należy przede wszystkim ponownie zbadać poziom bilirubiny i pójść na wizytę do lekarza. Najlepiej mającego pojęcie o laktacji - uwierzcie mi, że takich wcale nie jest dużo :(\n2. Daj mu butelkę, bo masz za chudy pokarm - nie ma czegoś takiego jak "za chudy" lub bezwartościowy pokarm! Zazwyczaj na początku drogi mlecznej noworodek ma bardzo silną potrzebę ssania. Co wiążę się z tym, że często domaga się piersi. Noworodki uwielbiają bliskość mamy, więc nie ma co się dziwić, że najchętniej spędzają czas właśnie przy piesi. Spokojnie proces karmienia dziecka z biegiem czasu się wyreguluje. Pamiętaj każda mama karmiąca ma bardzo wartościowy pokarm i nie ma opcji aby był za chudy! Jeżeli dziecko się nie najada - mało przybiera na wadze - może to być wina złego przystawiania do piersi, Jeżeli masz jakieś wątpliwości umów się na wizytę w poradni laktacyjnej!\nP.s. Pamiętajcie, że dziecko karmione naturalnie przybiera mniej niż to karmione mlekiem modyfikowanym, niestety siatki centylowe w polskich przychodniach nadal nie są w nie wyposażone.\n3. Taki upał, a ty znęcasz się nad dzieckiem i go nie przepajasz! - nasz organizm zadbał o każdy szczegół w przypadku karmienia piersią :) Mleko początkowo jest wodniste, więc nie ma potrzeby podawania dziecku wody przez pierwsze 6 miesięcy. Nie wspomnę o słynnej wodzie z glukozą, bo to już w ogóle zbrodnia. Podawanie butelki dziecku tak naprawdę tylko zaburza proces laktacji, więc spokojnie matka natura wiedziała co robi i żadne dziecko nie będzie cierpiało z powodu braku wody. Mleko mamy ma moc nawet w upalne dni :)\n4. Po 6/12 miesiącach nie ma sensu karmić dziecka mlekiem mamy, bo nie ma już wartości - przede wszystkim mleko jest podstawowym pokarmem żywienia dziecka przez pierwszy rok. Od 6 do 12 miesiąca dziecko tylko degustuje nowości w diecie. Stopniowo powinnyśmy ją rozszerzać tak aby około 2 lata 1/3 diety stanowił mleczny posiłek. Kiedy słyszę o egoizmie mam karmiących dwulatki krew mnie zalewa! Karmię, bo moje dziecko tego potrzebuje,a nie dlatego, żeby społeczeństwo mogło sobie pogadać!\nPamiętajcie, że mleko mamy wraz z upływającym czasem zmienia skład i dostosowuje się do potrzeb dziecka. Ilość mleka zmniejsza się jednak jego skład nie ulega pogorszeniu :) Karmienie to piękna przygoda, a najlepszym doradcą jest twój instynkt i potrzeby Waszej dwójki :)\nAnonimowy 12 czerwca 2015 22:02\nDziewczynka 2 lata i jeszcze piersią?\nPolisz mam 12 czerwca 2015 22:58\nAnonimowy 13 czerwca 2015 21:57\nNiektóre dzieci piją już z butelki....nie ma się z czego cieszyć.\nPolisz mam 13 czerwca 2015 22:08\nChyba mnie nie zrozumiałaś dla mnie karmienie piersią to dawanie dziecku tego co najlepsze więc podanie dziecku butelki z mm zupełnie nie idzie w zgodzie z tym co chcę podarować córce;)\nSwoją droga dla mnie to powód do powód do radości więc cieszyć się będziemy;)\nAle trzeba ją powoli tego oduczyć bo poślesz ją do przedszkola i co?\nPolisz mam 14 czerwca 2015 12:59\nI nic Nela je mleko do snu i rano wiec przedszkole nie koliduje z jej karmieniem;)\nAnonimowy 12 czerwca 2015 22:05\nMoże czas powoli przestać?\nPolisz mam 12 czerwca 2015 22:59\nKiedy przestać to decyzja naszej dwójki więc spokojnie będziemy wiedziały kiedy nadejdzie odpowiedni moment


Wielka dziura w ziemi połamała drzewa. Powstało zapadlisko o powierzchni 20 arów - Polska w Kontakt 24\n09 Stycznia 2022, 18:56\nWielka dziura w ziemi połamała drzewa. Powstało zapadlisko o powierzchni 20 arów\nZapadlisko o powierzchni około 20 arów powstało w Bolesławiu (Małopolskie). W środku wielkiej dziury, na zdjęciach przesłanych na Kontakt 24 widać połamane drzewa. Ziemia zapadła się w piątek, w odległości kilkuset metrów od zabudowań. Informację oraz materiały otrzymaliśmy na Kontakt 24.\n- Na stanowisko kierowania, po godzinie 11 wpłynęło zgłoszenie, że powstało zapadlisko na terenie leśnym na ulicy Kluczewskiej. Po przybyciu strażaków na miejsce zdarzenia, kierujący działaniami ratowniczymi, stwierdził zapadnięcie się gruntu o powierzchni około 20 arów - przekazał oficer dyżurny Komendy Powiatowej Państwowej Straży Pożarnej w Olkuszu.\nKilkaset metrów od zabudowań\nStrażak dodał, że zapadlisko powstało blisko domów. - Ziemia zapadła się w odległości około 500 metrów od zabudowań - powiedział.\nJak zaznaczył, nikomu nic się nie stało w wyniku zapadnięcia się gruntu.\nOficer dyżurny przekazał, że dalsze działania prowadzą Zakłady Górniczo-Hutnicze „Bolesław”. - Nasze działania polegały na zabezpieczeniu miejsca zdarzenia, owinięciu miejsca taśmą - wyjaśnił.\n1/3 Autor: Willy\n2/3 Autor: Willy\n3/3 Autor: Willy\nAutor: dk Źródło: Kontakt 24


Drzwi zewnętrzne wejściowe KMT PLUS INOX - Tłoczenie Xls 1 - Wykonczymy.pl\nDrzwi zewnętrzne wejściowe KMT PLUS INOX - Tłoczenie Xls 1\nNormalna cena: 2 182,02 zł\nCena promocyjna: 1 845,00 zł\nskrzydło z przeszkleniem\nościeżnica KMT 10CP lub KMT 15CP\nzamek podstawowy wielopunktowy\ntrzy zawiasy wzmocnione\nUwaga! Rozmiar "100" występuje tylko w kolorach: złoty dąb, orzech włoski, orzech ciemny, biały, mahoń, wenge, winchester,grafit metalik, antracyt.\nWskaźnik izolacji akustycznej Rw = 30db\nWspółczynnik przenikania ciepła W/m2K = 1,9\nDrzwi KMT PLUS z przeszkleniem stosuje się głównie jako drzwi wejściowe w budownictwie jednorodzinnym . przeszklenie z szyby antywłamaniowej P4 lub szkła hartowanego oraz system wielopunktowych zamków i bolce antywyważeniowe zapewniają bezpieczeństwo użytkowania .\n- odporne na wpływ czynników atmosferycznych\n- dobre wskaźniki termoizolacyjne dzięki zastosowaniu odpowiedniego wypełnienia oraz systemu podwójnych uszczelek\n- szyba antywłamaniowa P4 lub szkło hartowane\n- drzwi bardzo dobrze komponują z bramami segmentowymi KMT\n- bogata gama dostępnych kolorów oraz wzorów pozwala podkreślić indywidualny charakter domu\n- grubość skrzydła -54 mm\n- wypełnienie skrzydła - pianka poliuretanowa bezfreonowa\n- tłoczenie - głębokie\n- skrzydło wykonane w wersji przylgowej\n- materiał - blacha stalowa ocynkowana, pokryta laminatem drewnopodobnym\n- ościeżnica wykonana z blachy stalowej laminowanej o grubości 1,5 mm\n- system podwójnych uszczelek\n- możliwość skrócenia skrzydła do 130 mm (z wykluczeniem wzorów XIs2, XIs3, XIs6 ze względu na ramkę inox sięgającą dolnej krawędzi skrzydła)\nOŚCIEŻNICE w standardzie\nPRÓG w standardzie\nOŚCIEŻNICA i PRÓG ENERGY 60 (ALUMINIOWE) za dopłatą: ościeżnica wykonana z aluminium, malowana proszkowo, pokryta laminatem drewnopodobnym oraz próg wykonany z aluminium. Profil ościeżnicy wyposażony w przekładki z PUC zapobiega zjawisku przemarzania ościeznicy.


Warto zapoznać się z grą Darwinia. To RTS, w którym nietypowe i niesamowite jest wszystko - od fabuły poprzez grafikę i dźwięki aż po sterowanie. Aż dziw, że to komercyjna, płatna produkcja, a nie jakiś projekt eksperymentalny.\n# Cool ;)\nHeh. Wyszło na to, że wygrałem to Compo (oznaczone jako 2006-04-23). Trochę lipa, bo liczyłem na Krzyśka K. (w końcu pokazał w swojej pracy swój silnik), który ostatecznie zajął drugie miejsce, ale dzięki wszystkim, którzy na mnie głosowali.\nDowiedziałem się też dziś patrząc na agendę, że przyjęto mój referat "XNL2 jako prosty i uniwersalny tekstowy język opisu" na konferencję IGK 2006.\nNiby same sukcesy, a jednak mam taki dół...\nComments | #warsztat Share\n# Crazy Duck gotowe\nCompo się skończyło i tym samym opublikowałem również swoją pracę konkursową do pobrania osobno jako swoją produkcję - Crazy Duck. Nie zdążyłem zrobić wszystkiego, co było w planach, ale jakoś poskładałem to tak, że wyszła kompletna gra, w którą da się zagrać i przejść wszystkie 6 poziomów skacząc, zbierając jajka, walcząc i strzelając :)\nComments | #productions Share\n# Crazy Duck\nPo ponadrocznej przerwie postanowiłem wziąć sobie udział w konkursie Compo (właśnie trwa edycja świąteczna). Jest tylko mały problem - nie zdążyłem jeszcze dokończyć (ani nawet dobrze zacząć) swoich uniwersalnych bibliotek i modułów, dlatego wszystko musiałem zaczynać od początku - łącznie z tworzeniem pustego okna, które napisałem w piątek. Potem zrobiłem prosty moduł graficzny i napisałem edytor modeli i teraz pracuję nad tym, żeby coś dało się już robić. Obecnie wygląda to tak:\nI lepiej już wyglądać nie będzie. To jest wszystko zaplanowane - swoisty klimat, sterowanie itd. Jednak wbrew niepoważnemu wyglądowi, podczs pisania tej gry pojawia się wiele poważnych problemów, np. matematyczno-geometrycznych. Premiera w niedzielę o 20:00.\n# Mój nowy program - LineCounter\nNapisałem dzisiaj nowy program - LineCounter. W końcu zmobilizowałem się do tego, bo zawsze brakowało mi narzędzia do zliczania linii w plikach z kodem źródłowym programu. Wyszło coś małego, konsolowego, przenośnego, może niezbyt intuicyjnego czy wypasionego, ale z możliwościami wystarczającymi, jak sądzę, do większości zastosowań. Może wam też się przyda?\nComments | #productions #tools Share\n# Warsztat 2B gotowy!\nWarsztat 2B. Kolejny projekt na moim koncie, który mogę nazwać ukończonym. Chociaż w przypadku dynamicznego serwisu WWW trudno używać tego określenia. Tak czy siak, wszystko poszło zgodnie z planem.\nW sumie zajęło to 12 tygodni. To oczywiście nie tylko moja zasługa. Pomogło przy tym wiele osób z Warsztatu, m.in. prophet, artpoz, nooga. Oby teraz udało się to dalej ciągnąć - jak najlepiej i jak namniejszym kosztem.\nAle nie chciałbym uchodzić teraz za webmastera, choć przy pisaniu tej strony dużo się nauczyłem. Wracam do kodu C++. Nareszcie...\nZnacie Oblivion? To nowa gra cRPG, kolejna wersja The Elder Scrolls. Jest naprawdę wspaniała! Grafika (rośliny, niebo, woda, parallax mapping), fizyka (Havok), sztuczna inteligencja - to wszystko jest nie tylko na najwyższym poziomie, ale naprawdę nowatorskie. Poszukajcie sobie screenów - to naprawdę tak wygląda, a jak się animuje to nawet lepiej.\nInna fajna nowa gra to Battle for Middle-earth II. Grałem w demo i bardzo mi się spodobało. Nie myślałem, że gry RTS tak bardzo rozwinęły się od czasów Warcraft III :)\nOd dzisiaj jestem szczęśliwym posiadaczem Windows Vista Ultimate Edition (a także smyczy, trzech nowych długopisów i trochę makulatury - wszystko dzięki Academic Developer Days :) Oto moje pierwsze wrażenia:\nCzas instalacji: 40 minut. Na dysku C: zajął: 7 GB. System uruchamia się: 1 minutę. Po starcie zajmuje pamięci RAM: 415 MB. Wygląda, trzeba przyznać, bardzo fajnie. GUI ma zupełnie inne (kolorystyka, ale nie tylko), bardzo futurystyczne, trochę łopatologiczne. Zresztą, zobaczcie sami:\nJest tam Internet Explorer 7 (z zakładkami i w ogóle jakoś dziwnie podobny do Firefoksa) oraz DirectX 10. Poza tym nie zauważyłem większych zmian - ot, taki XP po tuningu (optycznym). Działa wolno, muli niesamowicie, na wszystko trzeba czekać. Gry nie działają (nawet te drobne), programy też szwankują. Ogólne wrażenie nie jest dobre :P\nPrzeglądając dzisiaj w Empiku nowy numer CHIP Special "Hitware" (przegląd programów freeware) przypadkowo natknąłem się na bardzo ciekawy program, który przykuł moją uwagę dzięki niezwykłemu screenowi. Ten program to WinDirStat. Służy do pokazywania zajętości miejsca na dysku przez poszczególne pliki, katalogi i podkatalogi oraz przez pliki poszczególnych typów. Wyjątkowe jest w nim to, że zebrane informacje prezentuje jako tzw. mapa drzewa (ang. treemap). Zresztą, zobaczcie sami:\nSwoją drogą, sama koncepcja mapy drzewa jest bardzo interesująca i warto się z nią zapoznać. Co ciekawe, powstała właśnie w tym celu - żeby czytelnie prezentować, co zajmuje dużo miejsca na dysku.


Jaki dodatek przysługuje nauczycielowi, który prowadzi rewalidację indywidualną z uczniem posiadającym orzeczenie o potrzebie kształcenia\nNadzor-pedagogiczny.pl Porady prawne Dodatki, jakie przysługują nauczycielom za warunki pracy określa Rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej i Sportu z dnia 31 stycznia 2005 r. w sprawie wysokości...\n02 października 2013 Kadry\nJaki dodatek przysługuje nauczycielowi, który prowadzi rewalidację indywidualną z uczniem posiadającym orzeczenie o potrzebie kształcenia specjalnego?\nDodatki, jakie przysługują nauczycielom za warunki pracy określa Rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej i Sportu z dnia 31 stycznia 2005 r. w sprawie wysokości minimalnych stawek wynagrodzenia zasadniczego nauczycieli, ogólnych warunków przyznawania dodatków do wynagrodzenia zasadniczego oraz wynagradzania za pracę w dniu wolnym od pracy.\nZgodnie z powyższym rozporządzeniem, dodatek za trudne warunki pracy, w przypadku prowadzenia zajęć z uczniem posiadającym orzeczenie o potrzebie kształcenia specjalnego, przysługuje nauczycielom, którzy prowadzą:\nzajęcia dydaktyczne i wychowawcze w specjalnych przedszkolach (oddziałach), szkołach (oddziałach) specjalnych oraz prowadzenie indywidualnego nauczania dziecka zakwalifikowanego do kształcenia specjalnego.\nSama rewalidacja indywidualna dla ucznia z orzeczeniem o potrzebie kształcenia specjalnego nie stanowi, w myśl rozporządzenia, pracy w trudnych warunkach.\nNauczyciele wyjeżdżają na dwudniową wycieczkę, jak rozliczyć i zapłacić nauczycielom ten czas na wycieczce? Proszę o podstawę prawną.\nCzy nauczycielka zwolniona na podstawie art. 20 KN, która wybrała wypłacenie odprawy, w momencie pojawienia się możliwości przywrócenia do pracy w pełnym wymiarze czasu pracy zgodnie z kwalifikacjami - propozycja dyrektora szkoły z dnia 27 sierpnia - musi wyrazić zgodę na anulowanie wypowiedzenia umowy o pracę i powrót do pracy?\nNauczyciel zatrudniony na czas nieokreślony przebywał na długotrwałym zwolnieniu lekarskim. 182 dzień niezdolności do pracy wypadł 02.03.2016r. W dniu 04.04.2016r. otrzymałam od nauczyciela decyzję z ZUS o przyznaniu renty z tytułu całkowitej niezdolności do pracy od dnia 03.03.2016r. Moje pytania brzmią: 1) na podstawie jakiego art. KN rozwiązać stosunek pracy Art. 23 ust. 1 pkt 1 czy 2? 2) z jaka datą rozwiązać stosunek pracy i z jaką datą wystawić świadectwo pracy?\nCzy pracownikowi administracji przysługuje nagroda jubileuszowa tak jak pracownikowi samorządowemu ?


W procesie produkcji naszych produktów wykorzystujemy technologię najwyższej klasy. Jesteśmy pierwszym w Europie i drugim na świecie producentem suchego, liofizowanego probiotyku. Wcześniej liofizację stosowano w USA, do produkcji prowiantu dla astronautów.\nLata walki z trądzikiem, a odkąd to biorę pryszcze zniknęły. Jelita pracują bezproblemowo. Polecam\nWitam, chciałabym tylko przekazać opinię o produkcie....Kupuję Narum już któryś raz, tym razem mojemu tacie, który walczy ze zgagą już 40 lat i nie wierzył że coś poza Ranigastem może ukoić jego ból. Jest zachwycony efektami. Pozdrawiam serdecznie, W.\nOpinia z czatu\nRola witamin w naszym życiu.


Nazajutrz nie zaniechałem udać się do kopalni, gdzie przez cały dzień gorliwie wykonywałem rzemiosło górnika. Wieczorem poszedłem do szejka i prosiłem go, aby dalej raczył opowiadać, co też uczynił w tych słowach:\nMówiłem ci, że otrzymałem od mego ojca list, z którego dowiedziałem się, że moja wróżka jest kobietą. Znajdowałem się naówczas w Gadames. Sid-Ahmet wyprawił się ze mną do Fezanu, kraju większego od Gadames, ale mniej żyznego, i gdzie mieszkańcy są wszyscy czarni. Stamtąd udaliśmy się do oazy Ammona, gdzie musieliśmy czekać na wiadomości z Egiptu. Ludzie wysłani przez nas powrócili po dwóch tygodniach z ośmioma dromaderami. Chód tych zwierząt był nie do wytrzymania, trzeba go było jednak znosić przez osiem godzin bez przerwy. Gdy zatrzymaliśmy się, dano każdemu dromaderowi kulkę z ryżu, gumy i kawy; wypoczęliśmy przez cztery godziny i znowu ruszyliśmy w drogę.\nTrzeciego dnia stanęliśmy w Bahr-bela-ma, czyli na morzu bez wody. Jest to szeroka dolina piaszczysta i pokryta muszlami; nie spostrzegliśmy żadnego śladu ani roślin, ani zwierząt. Wieczorem przybyliśmy na brzegi jeziora obfitującego w natron, który jest rodzajem soli. Tam porzuciliśmy naszych przewodników i dromadery i przepędziłem noc sam na sam z Sid-Ahmetem. O świcie przybyło ośmiu krzepkich ludzi, którzy posadzili nas na noszach dla przeniesienia przez jezioro. Postępowali jeden za drugim, gdzie bród zdawał się dość wąski. Natron kruszył się pod ich stopami, które jednak dla ochronienia od ran poowiązywali skórami. Tym sposobem niesiono nas dłużej niż przez dwie godziny. Jezioro wychodziło w dolinę osłoniętą dwiema skałami z białego granitu, po czym ginęło pod wielkim sklepieniem, utworzonym przez naturę, ale wykończonym ręką ludzką.\nTu przewodnicy rozniecili ogień i nieśli nas jeszcze przez jakieś sto kroków, aż do pewnego rodzaju przystani, gdzie łódź na nas czekała. Przewodnicy nasi ofiarowali nam lekki pokarm, sami zaś posilali się, pijąc i kurząc haszysz, czyli wyskok z konopianego nasienia. Następnie rozpalili pochodnię z żywicy, szeroko oświecającą przestrzeń dokoła, i uczepili ją do steru łodzi. Wsiedliśmy, nasi przewodnicy zmienili się w wioślarzy i przez całą resztę dnia płynęli z nami pod ziemią. Nad wieczorem przybyliśmy do zatoki, skąd kanał rozlewał się na kilka koryt. Sid-Ahmet rzekł mi, że tu zaczyna się sławny w starożytności labirynt Ozymandiasa. Dziś pozostała tylko podziemna część gmachu, łącząca się z jaskiniami Luksoru i z wszystkimi podziemiami Tebaidy.\nZatrzymano łódź przy wejściu do jednej z zamieszkanych jaskiń, sternik poszedł dla nas po pożywienie, po czym owinęliśmy się w nasze haiki i zasnęliśmy w łodzi.\nNazajutrz znowu wzięto się do wioseł. Łódź nasza płynęła pod obszernymi galeriami, nakrytymi płaskimi głazami nadzwyczajnego rozmiaru; niektóre z nich całkiem zapisane były hieroglifami. Przybyliśmy nareszcie do portu i udaliśmy się do miejscowej załogi. Dowodzący nią wojskowy zaprowadził nas do swego naczelnika, który podjął się przedstawienia nas szejkowi Druzów.\nSzejk przyjaźnie podał mi rękę i rzekł:\n- Młody Andaluzyjczyku, bracia nasi z Kassar-Gomelezu pochlebnie piszą mi o tobie. Oby błogosławieństwo Proroka spoczęło na tobie.\nSid-Ahmeta szejk zdawał się znać od dawna. Zastawiono wieczerzę, po czym wpadli jacyś ludzie dziwnie ubrani i zaczęli rozmawiać z szejkiem w języku dla mnie niezrozumiałym. Wyrażali się z gwałtownością, wskazując na mnie, jak gdyby oskarżali mnie o jakąś zbrodnię. Rzuciłem wzrokiem na mego towarzysza podróży, ale ten znikł. Szejk wpadł w niepohamowany gniew. Porwano mnie, okuto mi łańcuchami ręce i nogi i wrzucono do więzienia.\nByła to jaskinia wykuta w skale, tu i ówdzie poprzerywana łączącymi się ze sobą wydrążeniami. Lampa oświecała wejście do mego podziemia, spostrzegłem dwoje przeraźliwych oczu, a tuż za nimi straszliwą paszczę, uzbrojoną w potworne zęby. Krokodyl wsunął pół swego ciała do mojej jaskini i groził mi pochłonięciem. Byłem skrępowany, nie mogłem się ruszyć, odmówiłem więc modlitwę i czekałem śmierci.\nKrokodyl jednak przykuty był na łańcuchu, była to próba, na jaką chciano wystawić moją odwagę. Druzowie tworzyli wówczas liczną sektę na Wschodzie. Początek jej odnosi się do pewnego zagorzalca nazwiskiem Darazi, który w istocie był tylko narzędziem Hakima Biamrillaha, trzeciego kalifa Fatymidów w Egipcie. Władca ten, znany ze swej bezbożności, usiłował koniecznie przywrócić dawne izyjskie zabobony. Rozkazał się uważać za wcielenie bóstwa i oddawał się najpotworniejszym sprośnościom, do których upoważniał także swoich zwolenników. W owej epoce nie zniesiono jeszcze zupełnie dawnych misteriów i odprawiano je w podziemiach labiryntu. Kalif kazał się wtajemniczyć, ale upadł w szalonych swoich przedsięwzięciach. Zwolennicy jego, prześladowani, schronili się do labiryntu.\nDziś wyznają najczystszą wiarę mahometańską, ale zastosowaną do sekty Alego, jaką niegdyś przyjęli Fatymidzi. Przybrali nazwę Druzów dla uniknięcia powszechnie znienawidzonego miana Hakimitów. Druzowie z dawnych misteriów zostawili tylko zwyczaj wystawiania na próby. Byłem obecny przy kilku i zauważyłem środki fizyczne, nad którymi bez wątpienia byliby się zastanowili pierwsi uczeni europejscy;\nnadto zdaje mi się, że Druzowie mają pewne stopnie wtajemniczenia, gdzie wcale już nie chodzi o mahometanizm, ale o rzeczy, o których nie mam żadnego pojęcia. Zresztą do zbadania ich byłem naówczas zbyt młody. Przepędziłem cały rok w podziemiach labiryntu, jeździłem często do Kairu, gdzie stawałem u ludzi tajemnymi związkami z nami połączonych.\nWłaściwie mówiąc, podróżowaliśmy jedynie dla poznania skrytych nieprzyjaciół wyznania sunnickiego, naówczas panującego. Wybraliśmy się w drogę do Maskatu, gdzie imam wyraźnie oświadczył się przeciw sunnitom. Znakomity ten duchowny przyjął nas nader uprzejmie, pokazał nam spis wierzących w niego pokoleń arabskich i dowiódł, że z łatwością może simnitów z Arabii wypędzić. Wszelako nauka jego sprzeciwiała się wyznaniu Alego, nie mieliśmy więc z nim nic do czynienia.\nStamtąd popłynęliśmy do Bassory i przez Szyraz przybyliśmy do państwa Safawidów. Tu w istocie wszędzie znaleźliśmy wyznanie Alego panującym, ale Persowie oddali się rozkoszom, niezgodom domowym i mało co dbali o postęp islamu poza swym krajem. Zalecano nam odwiedzenie Jezydów, zamieszkujących wierzchołki Libanu. Nazwę Jezydów nadawano różnym rodzajom sekciarzy, ci właściwie znani są pod nazwą Mutawali. Z Bagdadu więc skierowaliśmy się drogą przez pustynię i przybyliśmy do Tadmory, którą wy nazywacie Palmirą, skąd napisaliśmy do szejka Jezydów. Przysłał nam konie, wielbłądy i zbrojny orszak.\nZastaliśmy cały naród zgromadzony w dolinie niedaleko Baalbeku. Tam doznaliśmy prawdziwego zadowolenia. Sto tysięcy zagorzalców wyło przekleństwa na Omara i pochwały dla Alego. Odprawiono pogrzebową uroczystość na cześć Hussejna, syna Alego. Jezydowie nożami krajali sobie ramiona, niektórzy nawet, uniesieni gorliwością, poprzerzynali sobie żyły l poumierali, nurzając się we własnej krwi.\nZabawiliśmy dłużej u Jezydów, aniżeli się spodziewałem, i otrzymaliśmy nareszcie wiadomości z Hiszpanii. Rodzice moi już nie żyli i szejk zamierzał mnie usynowić. Po czterech latach podróży szczęśliwie na koniec\nwróciłem do Hiszpanii. Szejk usynowił mnie ze wszystkimi zwykłymi uroczystościami. Wkrótce uwiadomiono mnie o rzeczach, nie znanych nawet sześciu naczelnikom rodzin. Chciano, ażebym został Mahdim. Naprzód miałem się dać uznać na Libanie. Druzowie egipscy oświadczyli się za mną, Kairuan także przeszedł na moją stronę; w każdym razie to ostatnie miejsce powinienem był obrać na stolicę. Przeniósłszy tam bogactwa Kassar-Gomelezu, mogłem zostać wkrótce najpotężniejszym władcą na ziemi.\nWszystko to było nieźle wymyślone, ale naprzód - byłem jeszcze zbyt młody, po wtóre - nie miałem żadnego pojęcia o wojnie. Postanowiono więc, że niezwłocznie udam się do wojska otomanskiego, które naówczas toczyło bój z Niemcami. Obdarzony łagodnym sposobem myślenia, chciałem oprzeć się tym zamiarom, ale trzeba było być posłusznym. Wyprawiono mnie, jak na znakomitego wojownika przystało; udałem się do Stambułu i przyłączyłem do orszaku wezyra. Pewien wódz niemiecki, imieniem Eugeniusz, pobił nas na głowę i zmusił wezyra do cofnięcia się za Tunę, czyli Dunaj. Następnie chcieliśmy znowu rozpocząć zaczepną wojnę i przejść do Siedmiogrodu. Postępowaliśmy wzdłuż Prutu, gdy Węgrzy z tyłu na nas wpadli, odcięli od granic kraju i do szczętu rozbili. Dostałem dwie kule w piersi i porzucono mnie na polu bitwy jako poległego.\nKoczujący Tatarzy podnieśli mnie. owiązali moje rany i za całe pożywienie dawali mi skwaśniałe nieco kobyle mleko. Napój ten, mogę śmiało rzec, ocalił mi życie. Przez rok jednak tak dalece byłem osłabiony, że nie mogłem dosiąść konia, i gdy horda zmieniała koczowisko, kładziono mnie na wozie z kilkoma starymi kobietami, które mnie pielęgnowały.\nUmysł mój, równie jak ciało, upadł na siłach i nie mogłem ani słowa nauczyć się po tatarsku. Po upływie dwóch lat spotkałem mułłę znającego język arabski. Powiedziałem mu, że jestem Maurem z Andaluzji i że błagam, aby mi pozwolono wrócić do ojczyzny.\nMułła przemówił za mną do chana, który dał mi pieniędzy na podróż.\nDostałem się nareszcie do naszych jaskiń, gdzie od dawna uważano mnie za straconego. Przybycie moje sprawiło powszechną radość. Sam tylko szejk nie cieszył się, widząc mnie tak osłabionego i z nadwerężonym zdrowiem. Teraz mniej niż kiedykolwiek byłem zdolny na Mahdiego. Wszelako wysłano posła do Kairuanu dla wybadania umysłów, chciano bowiem czym prędzej rozpocząć.\nPoseł wrócił po sześciu tygodniach. Wszyscy otoczyli go z nadzwyczajną ciekawością, gdy wtem, w samym środku opowiadania, padł jak zemdlony. Udzielono mu pomocy, odzyskał przytomność, chciał mówić, ale nie mógł zebrać myśli. Zrozumiano tylko, że w Kairuanie panuje zaraza. Chciano go oddalić, ale już było za późno: dotykano się podróżnego, przenoszono jego rzeczy i od razu wszyscy mieszkańcy jaskiń ulegli straszliwej klęsce.\nByła to sobota. Następnego piątku, gdy Maurowie z dolin zeszli się na modlitwę i przynieśli dla nas żywność, zastali tylko trupy, pośród których ja czołgałem się z wielką naroślą pod lewą piersią. Uniknąłem jednak śmierci.\nNie lękając się już zarazy, wziąłem się do grzebania umarłych. Rozbierając sześciu naczelników rodzin, znalazłem sześć pasków pergaminowych, złożyłem je i odkryłem tajemnicę niewyczerpanej kopalni. Szejk przed śmiercią otworzył wodociąg, spuściłem więc wodę i przez jakiś czas napawałem się widokiem moich bogactw, nie śmiejąc ich dotknąć. Życie moje było okropnie burzliwe, potrzebowałem spoczynku i godność Mahdiego nie miała dla mnie żadnego powabu.\nZresztą nie posiadałem tajemnicy porozumiewania się z Afryką. Mahometanie mieszkający w dolinie po-stanowili odtąd modlić się u siebie, byłem więc sam w całym podziemiu. Zalałem znowu kopalnię, pozabierałem klejnoty znalezione w jaskini, wymyłem je starannie w occie i udałem się do Madrytu jako mauretański kupiec klejnotów z Tunisu.\nPo raz pierwszy w życiu ujrzałem miasto chrześcijańskiej zdziwiła mnie wolność kobiet i zgorszony byłem lekkomyślnością mężczyzn. Z utęsknieniem wzdychałem za przesiedleniem się do jakiego miasta mahometańskiego. Chciałem oddalić się do Stambułu, żyć tam w zbytkownym zapomnieniu i kiedy niekiedy powracać do jaskiń dla odnowienia moich funduszów.\nTakie były moje zamiary. Myślałem, że nikt o mnie nie wie; ale myliłem się. Aby lepiej uchodzić za kupca, udawałem się w aleje publiczne i rozkładałem tam moje klejnoty. Ustanawiałem na nie stałą cenę i nigdy nic wdawałem się w żadne targi. Postępowanie to zjednało mi powszechną wziętość i zapewniło korzyści, o jakie wcale nie dbałem. Tymczasem gdziekolwiek się ruszyłem, czy to na Prado, czy do Buen Retiro, albo w jakiekolwiek inne publiczne miejsce, wszędzie ścigał mnie jakiś człowiek, którego bystre i przenikliwe oczy zdawały się czytać w mojej duszy.\nBezustanne spojrzenia tego człowieka wprawiały mnie w niewypowiedziany niepokój.\nSzejk zamyślił się, jakby przypominał sobie doznane wrażenia; wtem dano znać, że wieczerza jest już na stole, odłożył zatem dalsze opowiadanie na dzień następny.


Kilkumiesięczna dziewczynka w częstochowskim "oknie życia" - WP Wiadomości\nKilkumiesięczna dziewczynka w częstochowskim "oknie życia"\nOkoło 5-miesięczna dziewczynka została pozostawiona w nocy z 23 na 24 kwietnia w "oknie życia" w Częstochowie. - Rodzice sami zgłosili się na policję. O sprawie został też poinformowany Sąd Rodzinny - przekazał Wirtualnej Polsce mł.asp. Kamil Sowiński z częstochowskiej komendy.\nKilkumiesięczna dziewczynka w częstochowskim "oknie życia"Źródło: EASTNEWS, Fot: MAREK BARCZYNSKI\n- Zgłoszenie w&nbsptej sprawie otrzymaliśmy około 1&nbspw&nbspnocy. Według dotychczasowych ustaleń mogę potwierdzić, że mamy do czynienia z&nbspok. 5,6-miesięczną dziewczynką. Została przewieziona do szpitala, jest w&nbspdobrym stanie, nie stwierdzono żadnych obrażeń -&nbsppowiedział Wirtualnej Polsce mł.asp. Kamil Sowiński.\nZobacz też: Teraz Kościół na celowniku Gowina? Koalicjant Kaczyńskiego "rozczytany"\nFunkcjonariusz potwierdził również, że na policję zgłosili się rodzice dziecka.\n- Musimy potwierdzić informacje, jak doszło do tego zdarzenia i&nbspjakie były jego okoliczności. O&nbspsprawie został poinformowany Sąd Rodzinny -&nbspdodaje Sowiński.\nCzęstochowskie "okno życia" to miejsce, w&nbspktórym można zostawić dziecko, którego matka nie chce lub nie może wychować. Można je otworzyć z&nbspdwóch stron. W&nbspmiejscu dla dziecka jest stała temperatura 22 st. C. Po drugiej stronie znajduje się inkubator, do którego trafiają dzieci przed przyjazdem karetki.\nPo pozostawieniu dziecka w "oknie życia", włącza się głośny alarm.\n"Okno życia" w Częstochowie zostało otwarte w grudniu 2008 r. Opiekują się nim siostry służebniczki Najświętszej Maryi Panny Niepokalanie Poczętej. Kilkumiesięczna dziewczynka to piąte dziecko pozostawione w tym miejscu.\nŹródło: Wiadomości WP/Niedziela


Rekolekcje powołaniowe w Kalwarii Pacławskiej | Franciszkanie.pl\nRekolekcje powołaniowe w Kalwarii Pacławskiej\n08.08.2019 . kg\nSerdecznie zapraszamy na kolejne rekolekcje Come & See, które tym razem odbędą się w dniach od 15 do 18 sierpnia 2019 r. w klasztorze w Kalwarii Pacławskiej. Come & See to rekolekcje dedykowane dla młodych mężczyzn rozeznających swoje powołanie, oraz tych, którzy są zainteresowani duchowością franciszkańską.\nTym razem rekolekcje odbywać się będę we wspólnocie nowicjackiej, która mieszka w klasztorze w Kalwarii Pacławskiej k. Przemyśla. Nowicjat jest drugim rokiem formacji w naszej zakonnej wspólnocie.\nJest to rok pustyni, w którym każdy zakonnik uczy się franciszkańskiego życia i bycie wrażliwym na obecność Bożą. Uczestnicy rekolekcji przez tych kilka dni włączą się we wspólną modlitwę, pracę i odpoczynek, aby choć przez chwilę zasmakować franciszkańskiej codzienności.\nWięcej informacji można znaleźć na stronie franciszek.pl.


STEFAN CZERNIECKI - podróżnik, dziennikarz, autor książek "Dalej od Buenos" i "Cisza" (wyd. w serii "Poznaj Świat" prowadzonej przez Wojciecha Cejrowskiego) oraz trzech pozostałych: "Czekając na Duida", "Po drugiej stronie" oraz "Czas mocy", autor podróżniczego programu "Za siódmą górą" emitowanego co tydzień w TV Republika, były członek Alpinus Expedition Team. Eksplorator dziewiczych rejonów świata - przede wszystkim ukochanej przez niego Ameryki Południowej. Zwycięzca I edycji prestiżowego Memoriału im. Piotra Morawskiego. Teksty jego autorstwa publikują m.in: "Do Rzeczy", "Rzeczpospolita", "Nowe Państwo", "Gazeta Polska Codziennie", "Polonia Christiana", "npm", "National Geographic-Traveler", "Podróże", "Poznaj Świat".\nTrochę zakątków już w życiu zobaczył. To jednak latynoska koncepcja świata ujęła go najmocniej. A zaczęło się tak niewinnie. Zarażony przez ojca-alpinistę miłością do gór od dzieciństwa marzył, aby podejść pod ścianę przepięknej Cerro Torre. Pierwsza okazja nadarzyła się, gdy obronił pracę magisterską w Katedrze Kartografii Wydziału Geografii Uniwersytetu Warszawskiego. Gdy zakosztował smaku niezależnej eksploracji, nie było już odwrotu. Przewędrował m.in.: Argentynę, Chile, Boliwię, południową Brazylię, Peru i Ekwador, Wenezuelę, Meksyk, Belize, Gwatemalę, Honduras, Nikaraguę, Kambodżę, Laos, Wietnam, Tajlandię, Indie, Nepal, Papuę Nową Gwineę, Australię, Iran, Stany Zjednoczone... Wszędzie pojawiał się z czystą kartą. Bez wielkich funduszy. I wówczas się zaczynało.


Sultan Battery (Mangalore, Indie) - opinie - TripAdvisor\nSultan Battery opinie, Mangalore\nNajlepsze tanie hotele (Mangalore)\nAzja›Indie›Karnataka›Mangalore›Atrakcje w Mangalore› Sultan Battery\n116 recenzje(-i) Nr 18 wśród 62 atrakcji w lokalizacji Mangalore Charakterystyczne obiekty i ciekawe miejsca, Miejsca historyczne, Punkty widokowe, Zabytki i ciekawe miejsca, Więcej Przegląd informacji Recenzje (116)\nUsuń „Sultan Battery” z Moich zakładek Dodano Sultan Battery do listy Zapisane. Czy polecisz tę atrakcję seniorom (55+)?\nPokaż też MapaSatelitarna Aktualizacje mapy są wstrzymane. Przybliż, aby zobaczyć zaktualizowane informacje. Wyzeruj przybliżenie Trwa aktualizowanie mapy… Wróć do mapy Znajdź trasę Adres: Mangalore, Indie Popraw to ogłoszenie Wszystkie zdjęcia odwiedzających (17)\nDziękujemy za przesłaną ocenę. Zrecenzowano 3 tygodnie(-i) temu Nagnish, Manipal, Indie\nRecenzje (116) napisane przez członków społeczności TripAdvisor W których hotelach w lokalizacji Mangalore obowiązują promocje?\n(1) Zacznij pisać recenzję lokalizacji Sultan Battery Kliknij, aby ocenić\nTrwa aktualizowanie listy... Sultan Battery — podobne obiekty, przeglądane przez podróżnych\nByłeś(-aś) w Sultan Battery? Podziel się wrażeniami! Napisz recenzję\nOto pytania, które zadawali klienci, wraz z odpowiedziami przedstawicieli i innych klientów obiektu Sultan Battery\n1 pytanie Zadaj pytanie Pytania? Uzyskaj odpowiedzi od pracowników i klientów obiektu Sultan Battery.


Pon Lis 21, 2016 12:39 am\nO nie, to jeden z tych suchych żartów - przeleciało jej przez myśl. Nie miała jednak zamiaru jej przerywać. W końcu każdy lubił tego typu żarty. Chyba. Chociaż Lucille nie jest raczej osobą, którą łatwo rozbawić i która śmieje się z byle kawału to teraz miała nadzieję, że tamta czymś ja zaskoczy.\n- No nie wiem, dlaczego? - odpowiedziała to, co zawsze mówi się w takich momentach. Niech się wykaże.\nW międzyczasie rozgladała się na około z czasem zapominając o nieprzyjemnych wydarzeniach i obserwując piękno lasu.\nPon Lis 21, 2016 12:46 am\nCzarny humor był jej dobrze znany, jednak nie zawsze umiała wykorzystać swoje możliwości i opowiedzieć tak, jak robili to jej poprzednicy, od których zaczerpnęła bazy pod takie żarty. Każdy się śmieje z czegoś innego. Nawet jeśli nie uda się rozbawić Lucille, to nadal będzie ta satysfakcja, że chociaż się próbowało. Żarty to bardzo kontrowersyjny temat, który czasem może obrazić słuchaczy, ale miejmy nadzieję, że tak się nie przytrafi. Najwyżej Carmen straci trochę w oczach słuchaczki, po czym przeprosi i pójdą dalej w milczeniu. Dobra, żeby teraz tego nie spieprzyć...\n- Na każdej jest inna historyjka. - odpowiedź poprzedzona została długim "heeeh", które nabrało wydźwięku weschnięcia z braku nadziei. Często używała takiego efektu, by choć chwilę jeszcze przetrzymać kogoś w niepewności.\nPon Lis 21, 2016 1:00 am\nCo by nie ukrywać - odrobinę parsknęła śmiechem. Nie był to może wybuch śmiechu zwracający uwagę wszystkich dookoła (tak, w lesie), ale z pewnością nie można powiedzieć, że jej to nie rozbawiło. Brawo Carmen, acziwment get - rozbawiona Lucille. Jednak pamiętajmy, że z niepełnosprawnych się nie śmieje! Tak dla formalności.\n- To Ci się nawet udało. - dodała z lekkim rozbawieniem, co można było poznać po uśmiechu na jej twarzy, który utrzymywał się tam jeszcze przez chwilę. Chwilę później jej twarz wróciła do klasycznego dla niej i nieco zimnego wyrazu.\n- Daleko jeszcze? - rzuciła zapytanie zniecierpliwiona. Miała wrażenie, że ta driga się nie kończy. Mimo ładnych widoczków Lu wolałaby już się stąd wydostać\nPon Lis 21, 2016 6:38 pm\nDomki ośrodka a ryneczek w centrum miasteczka, dzieliło około dwudziestu minut drogi a dziewczynom najpewniej pozostał jakiś kwadrans. Jednak zanim mogły dotrzeć na miejsce, znowu usłyszały ludzki krzyk, najprawdopodobniej niosący się od strony jeziora.\nPies zatrzymał się od razu, strzygąc uszami i spoglądając w dal, jakby dostrzegając coś wcześniej niż dziewczyny. Mlasnął jęzorem i poruszył się niespokojnie, wyraźnie wahając między wystrzeleniem do przodu a pozostaniem przy Lucille.\nTeraz chyba czując się pewniej, szczeknął krótko i tylko raz, gdy kilkanaście metrów przed całą trójką, przez ścieżkę przebiegła rudowłosa kobieta, którą Lu znała z domku obok.\nWystraszona, oglądała się za siebie, najwyraźniej przed czymś uciekając... w stronę jeziora. Nie zauważając dziewczyn, pognała dalej, znikając za drzewami.\nPon Lis 21, 2016 7:46 pm\nNo cholera no, czemu takie rzeczy muszą dziać się akurat w lesie? Kiedy całkiem przypadkowo dwie dziewczyny i ranny pies są skazane same na siebie? To jest podstęp.\nZachowanie psa wyraźnie zaniepokoiło Lucille, ale nie do tego stopnia, by wzięła nogi za pas i dzida leciała przed siebie. Albo raczej za siebie. Gdy usłyszała krzyk jej ciało przeszyły dreszcze. Stanęła jak wryta dopiero gdy ujrzała biegnącą kobietę, którą już po chwili rozpoznała przez jej rudą czuprynę. Przy okazji odruchowo szarpnęła Carmen by ta też się zatrzymała.\n- To ta kobieta z domku obok. - powiedziała do niej ściszając głos. - Ale była z mężczyzną... Nigdzie go nie widzę... - dodała wytężając wzrok i przełykając nerwowo ślinę. Kobieta wyraźnie przed kimś uciekała, ale zrobiła to tak szybko, że Lu nawet nie zdążyła zawołać i spytać co się stało. W pierwszym momencie dziewczyna pomyślała, że może ucieka przed jakąś zwierzyną czy coś, ale wtedy skąd ten krzyk? To wszystko jest pojebane.\n- Chodź. - syknęła nieco groźnie do Carmen, jak zawsze gdy jest w nerwowej sytuacji. - I pilnuj psa. - dorzuciła szybko, chociaż jak pilnować psa, który prawdopodobnie nawet nie miał obroży? Nie chciała być bohaterką, egoistycznie jak zwykle, miała cel i chciała do niego dążyć choćby nie wiem co - ryneczek. Nie zboczyła z drogi, szła przed siebie nawet jeśli miała przejść obok miejsca, z którego wybiegła kobieta. Przyśpieszyła kroku upewniając się, że Carmen ruszyła za nią. Przez swój charakter czuła się za nią nieco odpowiedzialna, chociaż sama nie wiedziała czy dobrze robi. Grunt, że z pozoru była tego pewna. I przynajmniej w niektórych sytuacjach nie była egoistką.\nZ tylnej kieszeni spodni w wysunęła swój nóż, który mocno ścisnęła w dłoni. Teraz nie straszny jest jej żaden wściekły jeleń.\nPon Lis 21, 2016 8:24 pm\nMoże zwierząt zbyt wiele dookoła widać nie było, ale nikt tu się chyba już nie nudził. Od kiedy niektóre kobiety bawią się w strusie pędziwiatry w środku lasu, to nikt chyba nie narzeka na brak rozrywki. Takie sytuacje Carmen były jedynie znane z horrorów, gdy główna bohaterka uciekała przed oprawcą. Czyżby dziewczyny wpadły w sam środek planu filmowego?\nWidząc to zatrzymała się na moment w miejscu, przykucając w międzyczasie na kolano, by zmniejszyć widoczność swojej postury. Delikatnie objęła dłonią sierść psa i przeczesała ją, by był spokojny. Oby tylko nie wystrzelił jak z procy - pomyślała, obserwując miejsce, w którym mógł skupić się też wzrok psa. Był to bardzo niepokojący widok, bo coś musiało się stać. Nie bez powodu przecież by uciekała w popłochu, jakby gonił ją sam Diabeł.\nPo chwili skierowała wzrok na Lu, która wydała jasne polecenie. Carmen nie zamierzała dyskutować. Ruszyła wiernie za nią, co jakiś czas się obracając, by sprawdzić, czy nikt ani nic ich nie śledzi. Poczucie bezpieczeństwa to podstawa. Pociągnęła cicho nosem i podążała za panią przewodnik, starając się nie szurać nogami po podłożu. Wolała nie szeleścić zahaczając nogami o losowe krzaczki lub kamienie. Im ciszej, tym wydawało się jej spokojniej.\nPon Lis 21, 2016 8:46 pm\nKolejne minuty nie przyniosły nic nieoczekiwanego ani przerażającego.\nLas zaczął się przerzedzać, coraz wyraźniej rysowały się budynki i dziewczyny wkrótce dotarły na > ryneczek <.\nNa miejscu powitał je codzienny i zwykły widok. Kilka osób przewijało się na chodniku przy sklepach, obok przejeżdżał samochód, zatrzymujący się na pasach, dalej ktoś otwierał swój mały sklepik z pamiątkami a dziecko biegło za kolorowym balonem.\nMożna pisać w nowej lokacji.


Bochnia: Pierwszy inwestor na terenie BSAG ruszył z budową fabryki za 100 mln zł - terenyinwestycyjne.info\nBochnia: Pierwszy inwestor na terenie BSAG ruszył z budową fabryki za 100 mln zł\n, Stefan Kolawiński\nZ początkiem listopada rozpoczęły się prace na terenie Bocheńskiej Strefy Aktywności Gospodarczej. Równolegle trwa już budowa zakłady pierwszego inwestora na terenie BSAG.\nNe terenie Strefy powstaje już zakład produkcyjny pierwszego inwestora - producenta opakowań tekturowych Werner Kenkel. Inwestora podjął decyzję o budowie zakładu już w ubiegłym roku. W drodze przetargu spółka zakupiła w czerwcu 2012 roku nieruchomość o powierzchni prawie 9 ha.\n- Pozyskaliśmy już pierwszego inwestora, którego bez wątpienia można nazwać strategicznym – to spółka Werner Kenkel Południe, jedna z wiodących firm branży papierniczej i opakowań - powiedział w wywiadzie dla serwisu TII Stefan Kolawiński, burmistrz Bochni.\nFirma zamierza zainwestować 100 mln zł, realizując inwestycję w dwóch etapach. W I etapie wybudowane zostaną hale produkcyjne i magazyny o powierzchni ok. 20.000 mkw. z przeznaczeniem pod zakład zajmujący się produkcją opakowań z tektury. Docelowo inwestor deklaruje budowę kolejnych hal produkcyjno-magazynowych do łącznej powierzchni ok. 36.000 mkw. oraz uruchomienie linii do produkcji tektury falistej.