wywiad z W. Raboszukiem Regionalny Program Operacyjny Województwa Mazowieckiego / PDF\nwywiad z W. Raboszukiem Regionalny Program Operacyjny Województwa Mazowieckiego /2009\nDownload "wywiad z W. Raboszukiem Regionalny Program Operacyjny Województwa Mazowieckiego 2007 2013 3/2009"\n1 Regionalny Program Operacyjny Województwa Mazowieckiego /2009 wywiad z W. Raboszukiem Dyrektorem Mazowieckiej Jednostki Wdrażania Programów Unijnych str. 4-5\n2 Dyrektorem Mazowieckiej Jednostki Wdrażania Programów Unijnych Regionalny Program Operacyjny Województwa Mazowieckiego /2009 Regionalny Program Operacyjny Województwa Mazowieckiego wywiad z W. Raboszukiem str. 4-5 spis treści 3/2009 słowo wstępne Słowo wstępne Stefana Kotlewskiego, Wicemarszałka Województwa Mazowieckiego str. 3 wywiad z Wiesławem Roboszukiem, Dyrektorem Mazowieckiej Jednostki Wdrażania Programów Unijnych str. 4 wydarzenia Radom, Płock, Siedlce, Ciechanów, Ostrołęka konferencje MJWPU str. 6 Eurofundusze na rozwój Mazowsza str. 7 aktualności Stan wdrażania RPO WM na dzień 10 sierpnia 2009 r. str. 8 Nakreśl swoją wizję str. 9 Współpraca Samorządu Mazowieckiego z Bankiem Światowym E-urzędy na Mazowszu str. 10 Zmiany w harmonogramie naboru wniosków Finanse i kontrola w projektach RPO WM seminarium w Warszawie Inwestycje w Koleje Mazowieckie str. 11 wydział szkoleń beneficjentów Szkolenia specjalistyczne dla beneficjentów str. 12 Szkolenia podsumowanie str. 13 oddziały zamiejscowe Ostrołęka, Oddział Zamiejscowy MJWPU str. 14 vademecum Postępowanie w przypadku wykrycia nieprawidłowości str. 15 Dokumenty księgowe o czym warto pamiętać zawsze? str. 16 dobre praktyki Płocki Park Przemysłowo-Technologiczny str. 19 Projekty warszawskie na rozwój kultury str. 20 słowniczek Słowniczek pojęć na temat funduszy strukturalnych, cz. 3 str. 21 relaks Krzyżówka, komiks str. 22 od redakcji Dorota Obzejta-Żbikowska/Konkurs str. 23 Egzemplarz bezpłatny Redaktor Naczelny: Dorota Obzejta-Żbikowska; Redakcja: Gabriela Bidzińska, Joanna Pretzel-Bargieł; Współpraca: Edyta Al-Tawil, Iga Isańska, Edyta Klepczyńska, Anna Kołtun, Arkadiusz Luma, Agnieszka Łopieńska, Elżbieta Mech, Aleksander Świętochowski, Grzegorz Świętorecki, Artur Tomaszewski, Elżbieta Tomkiewicz, Bartłomiej Wolke, Biuro Funduszy Europejskich; Projekt, opracowanie graficzne, przygotowanie do druku, korekta, skład komputerowy: Pracownia C&C. Wydawca: Mazowiecka Jednostka Wdrażania Programów Unijnych (MJWPU), ul. Jagiellońska 74, Warszawa. Nakład: 5000 egz. ISSN Biuletyn współfinansowany przez Unię Europejską z Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego oraz budżetu Województwa Mazowieckiego w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Mazowieckiego\n3 słowo wstępne Szanowni Państwo! Mam przyjemność polecić Państwu lekturę kolejnego numeru dwumiesięcznika Fundusze Unijne dla Mazowsza, poświęconego problematyce związanej z realizacją Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Mazowieckiego Choć mija okres wakacyjny, ostatnie miesiące z całą pewnością nie były czasem odpoczynku, jeśli chodzi o wdrażanie funduszy unijnych w naszym regionie. Mimo spowolnienia gospodarczego, z jakim boryka się obecnie Europa, proces wydatkowania wsparcia unijnego w województwie mazowieckim wyraźnie nabiera tempa. Lipiec i sierpień okazały się miesiącami szczególnie ważnymi dla tych beneficjentów, których projekty zostały ujęte w Indykatywnym Wykazie Indywidualnych Projektów Kluczowych RPO WM. Obejmuje on inwestycje, które ze względu na swój ponadlokalny, regionalny charakter, wpływ na rozwój województwa oraz na wzrost konkurencyjności, a także poziom innowacyjności, mają szczególne znaczenie z punktu widzenia realizacji polityki regionalnej, prowadzonej przez Samorząd Województwa Mazowieckiego. W bieżącym numerze biuletynu zachęcam Państwa szczególnie do lektury artykułu poświęconego projektom Płockiego Parku Przemysłowo-Technologicznego, związanym z tworzeniem atrakcyjnego dla inwestorów obszaru gospodarczego i inwestycyjnego. Dwie preumowy z Parkiem znalazły się w grupie dotychczas podpisanych preumów, dzięki którym możliwe stało się rozpoczęcie m.in. takich inwestycji z listy projektów kluczowych, jak modernizacja taboru oraz zakup nowych lokomotyw dla Kolei Mazowieckich, budowa Pawilonu Ginekologiczno-Położniczego w Radomskim Szpitalu Specjalistycznym, dwie duże inwestycje drogowe w Warszawie czy kilka ważnych przedsięwzięć z obszaru kultury. Wartość unijnego wsparcia dla projektów, które obecnie znajdują się na liście projektów kluczowych to ponad 3 mld zł. Wakacyjne miesiące to także okres dobrych wiadomości dla beneficjentów starających się o unijne środki w ramach ogłaszanych konkursów. Na listach rankingowych w Działaniu 1.5 Rozwój przedsiębiorczości znalazło się już ponad 320 projektów, podpisane zostały także pierwsze umowy z przedsiębiorcami. Podjęto uchwałę w sprawie wstępnego wyboru projektów do dofinansowania w konkursie z Działania 2.2. Rozwój e-usług, w którym dostępna alokacja zabezpiecza realizację wszystkich inwestycji, które znalazły się na liście rankingowej. W dniu 31 lipca podpisano kolejne umowy o dofinansowanie projektów w ramach RPO WM, na mocy których do beneficjentów trafi blisko 44 mln zł unijnego wsparcia. Szczegóły dotyczące tego wydarzenia znajdziecie Państwo w najnowszym wydaniu Funduszy Unijnych. W nowej perspektywie finansowej po środki z Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego Mazowszanie sięgają bardzo chętnie. Do Mazowieckiej Jednostki Wdrażania Programów Unijnych trafia coraz więcej świetnych projektów, a nowo ogłaszane konkursy cieszą się wciąż rosnącym zainteresowaniem. To źródło ogromnej pracy, ale i wielkiej radości, bo dzięki temu właśnie nasz region rozwija się i staje miejscem przyjaznym inwestorom, turystom i mieszkańcom. Z pozdrowieniami, Stefan Kotlewski Wicemarszałek Województwa Mazowieckiego 3\n4 wywiad Wywiad z Wiesławem Raboszukiem Dyrektorem Mazowieckiej Jednostki Wdrażania Programów Unijnych MJWPU to instytucja, która powstała w 2007 roku, co możemy powiedzieć o jej głównych celach, jakie ma zadania w nowym okresie programowania w latach ? MJWPU jest pod pewnym względem unikatową instytucją, wyodrębnioną z Urzędu Marszałkowskiego, której zadaniem jest przeprowadzenie kompleksowego wdrożenia funduszy unijnych dla 60 Działań i Poddziałań w ramach RPO WM, PO KL i ZPORR. Mazowiecka Jednostka Wdrażania Programów Unijnych, w latach odpowiada za wdrożenie w Województwie Mazowieckim dwóch dużych programów unijnych oraz za zamknięcie realizacji programu unijnego ZPORR Regionalny Program Operacyjny Województwa Mazowieckiego jest największym programem regionalnym w skali kraju i regionu Europy Wschodniej, w ramach którego na Mazowsze trafi z Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego aż 1,8 mld euro. Obok RPO WM Mazowiecka Jednostka pełni rolę instytucji wdrażającej komponentu regionalnego Programu Operacyjnego Kapitał Ludzki, który jest największym w historii Unii Europejskiej programem współfinansowanym z Europejskiego Funduszu Społecznego. W ramach PO KL konkursy pozwolą przekazać beneficjentom przeszło 900 mln euro. Obok w/w programów MJWPU odpowiada za zakończenie realizacji programu unijnego ZPORR (Zintegrowany Program Operacyjny Rozwoju Regionalnego), którego alokacja dla Województwa Mazowieckiego to 300 mln euro. Mazowiecka Jednostka Wdrażania Programów Unijnych wyróżnia się kompleksowym charakterem działań w zakresie wdrażanych programów unijnych, począwszy od prowadzenia działań informacyjno- -promocyjnych, ogłaszania konkursów, bezpłatnego szkolenia beneficjentów, poprzez ocenę wniosków, podpisywanie umów z beneficjentami, rozliczanie finansowe projektów oraz kontrolę realizacji projektu. Pracownicy Jednostki odpowiadają za obsługę ponad 11 tys. złożonych dotychczas wniosków. O jakie dotacje mogli aplikować dotychczas beneficjenci w ramach RPO WM, na jakiego typu inwestycje mogli składać swoje wnioski? W ramach dotychczas ogłoszonych naborów prawie 834 mln euro wesprą technologie informacyjne i telekomunikacyjne w sektorze małych i średnich przedsiebiorstw oraz zwiększą dostęp do Internetu. Środki te pozwolą także poprawić dostępność i jakość infrastruktury pomocy społecznej, a mazowieckim gminom i powiatom przygotować tereny inwestycyjne pod działalność gospodarczą. Unijne wsparcie wpłynie także na podniesienie atrakcyjności turystycznej Mazowsza poprzez budowę bazy noclegowej, rozwój parków tematycznych, czy budowę ścieżek rowerowych i szlaków turystycznych. Zgłoszone w konkursach projekty przyczynią się także do poprawy jakości wód i ich ochrony przed zanieczyszczeniami m.in. poprzez inwestycje w sieci wodociągowe i kanalizacyjne. Wsparcie otrzymają projekty z zakresu modernizacji budynków oraz przestrzeni użyteczności publicznej, odnowy zdegradowanych obszarów miast (tereny powojskowe, poprzemysłowe). Lokalne samorządy, organizacje pozarządowe, szkoły wyższe czy osoby prawne i fizyczne mogły ubiegać się o unijną pomoc na budowę nowych, modernizację istniejących obiektów dydaktycznych takich jak: przedszkola, szkoły, młodzieżowe ośrodki wychowawcze. W ramach konkursów wsparcie będzie można przeznaczyć także na zakup niezbędnego wyposażenia czy rozbudowę przyszkolnej infrastruktury pomocniczej (laboratoria dydaktyczne, specjalistyczne pracownie, świetlice, infrastruktura sportowa, gabinety profilaktyki zdrowotnej). Jednym z priorytetów RPO WM jest Tworzenie warunków rozwoju potencjału innowacyjnego przedsiębiorczości na Mazowszu. Działanie 1.5 Rozwój przedsiębiorczości ma na celu podniesienie konkurencyjności mikro, małych i średnich przedsiębiorstw. Dzięki unijnej pomocy mazowieckie firmy mają szansę dostosować się do rynkowych wymogów, a także zapewnić sobie dostęp do nowych technologii. Wsparcie może być wykorzystane m.in. na zakup maszyn, urządzeń czy oprogramowania. Sektor małych i średnich przedsiębiorstw jest motorem inicjatyw w zakresie przedsiębiorczości, innowacji, a także przyczynia się do poprawy spójności gospodarczej i społecznej na poziomie regionalnym i społecznym. Panie Dyrektorze, od momentu uruchomienia pierwszych naborów w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Mazowieckiego minął już przeszło rok, jak ocenia Pan wdrażanie funduszy unijnych w naszym regionie? Województwo Mazowieckie trochę później rozpoczęło ogłaszanie naborów, aniżeli pozostałe regiony, gdyż zdecydowało się poczekać na wyjaśnienie sytuacji prawnych. Uruchomienie konkursów i podpisywanie umów bez odpowiednich rozporządzeń mogło doprowadzić do sytuacji odebrania beneficjentom dotacji. Ostatni rok to okres wytężonej 4\n5 wydarzenia pracy wszystkich pracowników Mazowieckiej Jednostki Wdrażania Programów Unijnych. Dotychczas udało nam się ogłosić już 20 konkursów angażując w ten sposób 6,8 mld zł. Uwzględniając Indykatywny Wykaz Indywidualnych Projektów Kluczowych dla RPO WM, kwota ta stanowi ok. 85% całej dostępnej alokacji na lata Obecnie można śmiało stwierdzić, iż wydatkowanie środków unijnych na Mazowszu nabiera tempa, niebawem będziemy mogli pochwalić się wysokimi wskaźnikami wykorzystania pomocy unijnej na tle innych województw. Jak wygląda aktywność beneficjentów na Mazowszu? Jakie dotacje cieszyły się największym zainteresowaniem w tym okresie? Fundusze unijne w ramach RPO WM cieszą się ogromnym zainteresowaniem, dotychczas do Mazowieckiej Jednostki wpłynęło przeszło 3600 wniosków o dofinansowanie, w tym ponad 2300 wniosków zostało ocenionych pozytywnie pod kątem formalnym. Są to jedne z największych ilości wniosków spośród wszystkich województw. Do najbardziej aktywnych grup aplikujących o środki unijne możemy zaliczyć przede wszystkim jednostki samorządu terytorialnego oraz przedsiębiorców. W ramach Działania 1.5 Rozwój przedsiębiorczości, przedsiębiorcy złożyli ponad tysiąc wniosków zdecydowanie przewyższając dostępną alokację. Dlatego też Zarząd Województwa Mazowieckiego podjął decyzję o zwiększeniu alokacji jednocześnie zapewniając dofinansowanie dla wszystkich projektów, które zostaną pozytywnie ocenione, czyli które uzyskają minimum 60% maksymalnej punktacji. Duże zainteresowanie wzbudziło również Działanie 3.1 Infrastruktura drogowa. W ramach dróg gminnych i powiatowych, samorządy złożyły prawie 600 wniosków o dofinansowanie swoich inwestycji. To właśnie do samorządów płynie szeroki strumień środków, które pomagają zmieniać obraz mazowieckich gmin i powiatów. Czy w dobie spowolnienia gospodarczego podejmowane są jakieś działania mające na celu przyspieszenie wydatkowania wsparcia unijnego? Owszem, jak już wspominałem jedną z tego typu decyzji było zwiększenie alokacji na poszczególne konkursy. Biorąc pod uwagę trudną sytuację na rynku i utrudniony dostęp do kredytów jako jedno z pierwszych województw, wprowadziliśmy możliwość wypłacania zaliczek beneficjentom, co właśnie w okresie spowolnienia gospodarczego ma ogromne znaczenie. Warto również dodać, że poszczególne zmiany w harmonogramie naborów w przeciągu ostatnich miesięcy przyczyniły się do ogłoszenia większej ilości konkursów, co w efekcie przełoży się na większą sumę grantów unijnych, która trafi do regionalnej gospodarki. Co więcej, aby szybciej wypłacać środki beneficjentom władze województwa zdecydowały się w ramach Działania 1.5 Rozwój Przedsiębiorczości nie czekać z podpisywaniem umów do zakończenia oceny wszystkich zgłoszonych projektów, ale sukcesywnie podpisywać je z beneficjentami, których wnioski zostały pozytywnie ocenione przez niezależnych asesorów. Dzięki temu firmy będą mogły rozwinąć swoją działalność, kupić nowoczesny sprzęt czy przeprowadzić niezbędne remonty. Panie Dyrektorze, regiony walczą o dodatkowe 500 mln euro premii w ramach RPO WM na lata , jakie są szanse, aby Województwo Mazowieckie znalazło się w pierwszej piątce dotowanych regionów? Mazowieckie dysponuje największymi środkami unijnymi na lata ze wszystkich województw w wysokości 1,8 mld euro, jednak duże kwoty to również duże zainteresowanie potencjalnych beneficjentów. Wiąże się to z dużymi nakładami pracy przy obsłudze składanych wniosków, co w efekcie przekłada się na dłuższy okres ich oceny. Jednakże na listach rankingowych znalazło się już ponad 700 projektów na łączną kwotę dofinansowania blisko 2,5 mld zł. Sukcesywne podpisywanie umów o dofinansowanie, które obecnie ma miejsce w Mazowieckiej Jednostce, sprawi, że niebawem nasz region znajdzie się w czołówce województw. Dysponując tak dużym unijnym wsparciem w dłuższym okresie mamy szansę znaleźć się na pozycji lidera. To właśnie wdrażanie działań antykryzysowych o których wspominałem przyczyni się do szybszego przekazania środków unijnych do beneficjentów. Dziękuję za rozmowę. Rozmawiał: Aleksander Świętochowski 5\n6 wydarzenia Radom, Płock, Siedlce, Ciechanów, Ostrołęka konferencje MJWPU W lipcu 2009 roku Mazowiecka Jednostka Wdrażania Programów Unijnych, realizując swoje zadania w terenie, zorganizowała cykl 5 subregionalnych konferencji poświęconych wdrażaniu Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Mazowieckiego Odbyły się one w Radomiu, Płocku, Siedlcach, Ciechanowie oraz Ostrołęce. Inauguracji cyklu regionalnych konferencji dokonali Piotr Szprendałowicz Członek Zarządu Województwa Mazowieckiego oraz Ilona Nasiadka Zastępca Dyrektora ds. Organizacji i Promocji Funduszy Strukturalnych Mazowieckiej Jednostki Wdrażania Programów Unijnych (na zdjęciu, w środku) na pierwszej konferencji, która odbyła się 1 lipca w Radomiu. Myślą przewodnią zorganizowanych na Mazowszu konferencji było przekazanie wszystkim jej uczestnikom spójnej i kompleksowej informacji dotyczącej możliwości pozyskiwania wsparcia ze środków unijnych, zaangażowania środków na realizację projektów, stopnia wdrożenia i realizacji projektów w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Mazowieckiego na Mazowszu, w szczególności w regionach: radomskim, płockim, siedleckim, ciechanowskim i ostrołęckim, a także zaproszenie potencjalnych beneficjentów do aktywnego aplikowania o środki unijne. Konferencje w poszczególnych regionach województwa miały indywidualny program, który podkreślał lokalny charakter spotkań, odnosząc się do realizowanych w poszczególnych powiatach inwestycji. Zaproszeni goście w trakcie konferencji w ramach prowadzonych paneli tematycznych prezentowali realizowane projekty współfinansowane ze środków RPO WM dotyczące infrastruktury drogowej, sportowej, służącej ochronie zdrowia i życia, edukacji, gospodarki wodno-ściekowej, przygotowania terenów pod działalność gospodarczą, projekty dotyczące kultury, rozwoju przedsiębiorczości, a także zrealizowanego projektu ze środków Zintegrowanego Programu Operacyjnego Rozwoju Regionalnego. Paneliści dzielili się swoją wiedzą, pomysłami oraz doświadczeniami z zakresu przygotowywania dokumentacji technicznej oraz wniosku aplikacyjnego. Wskazywali na alternatywne rozwiązania napotykanych trudności, a także wypracowane metody pracy i dobre praktyki w realizacji, wdrażaniu oraz rozliczaniu projektów. Wszystkim beneficjentom prezentującym swoje projekty oraz dzielącym się doświadczeniami i dobrymi praktykami z realizacji oraz wdrażania projektów serdecznie dziękujemy. Profesjonalizm, wiedza oraz wielkie zaangażowanie w przygotowanie i realizację projektów potwierdza, iż podejmowane działania są możliwe do zrealizowania i przynoszą wymierne rezultaty dla rozwoju regionu. Jednocześnie zachęcamy wszystkich do aktywnego ubiegania się o dofinansowanie w ramach kolejnych konkursów, mając nadzieję na owocną i dobrą współpracę. Opracowała: Anna Kontun (na zdjęciu, u góry z prawej) 6\n7 wydarzenia Dnia 31 lipca br. w Urzędzie Marszałkowskim Województwa Mazowieckiego w Warszawie przedstawiciele Zarządu Województwa Mazowieckiego zawarli kolejne umowy z beneficjentami w ramach Regionalnego programu Operacyjnego Województwa Mazowieckiego na lata Podpisaliśmy kolejną bardzo ważną transzę projektów współfinansowanych ze środków europejskich. W efekcie ponad 43 mln zł z unijnej kasy wesprze rozwój kultury, infrastrukturę zdrowotną, mazowieckich przedsiębiorców, a także inwestycje związane z budową dróg i uzbrojeniem terenów inwestycyjnych w regionie. Nowe miejsca pracy za unijne pieniądze Niebagatelne przedsięwzięcia realizuje Gmina Miasta Radom, która w ramach Działania 1.3 Kompleksowe przygotowanie terenów pod działalność gospodarczą złożyła do Mazowieckiej Jednostki Wdrażania Programów Unijnych dwa wnioski o dofinansowanie projektów, polegających na uzbrojeniu terenów pod przyszłe inwestycje, co w efekcie przyczyni się do rozwoju miasta, zmniejszy bezrobocie, zahamuje odpływ z Radomia młodych ludzi oraz absolwentów wyższych uczelni. Przedmiotem pierwszego projektu jest zagospodarowanie terenu o powierzchni 18,2 ha. Poprawa infrastruktury technicznej możliwa będzie poprzez uzbrojenie obszaru, które będzie obejmowało budowę drogi dojazdowej wraz z odwodnieniem i oświetleniem o dług. 754 m, budowę kanalizacji sanitarnej i sieci wodociągowej o dług. 118 m. Wartość inwestycji opiewa na ,80 zł. Celem drugiego radomskiego projektu jest uzbrojenie terenów inwestycyjnych o powierzchni 28,6 ha. Realizacja inwestycji poprawi konkurencyjność regionu, wzbogaci ofertę miasta, wyrówna dysproporcje rozwojowe. Wartość projektu wynosi ,71 zł. Szlachetne zdrowie SP ZZOZ w Płońsku realizuje wielomilionowy projekt polegający na poprawie dostępności i jakości opieki zdrowotnej poprzez modernizację szpitala, przebudowę i rozbudowę istniejącego obiektu. Realizacja przedsięwzięcia skróci czas leczenia pacjentów, zwiększy efektywność zabiegów leczniczych, a także rozszerzy zakres świadczonych usług medycznych. Pierwszą w ramach Działania 7.1 Infrastruktura służąca ochronie zdrowia i życia umowę na dofinansowanie inwestycji podpisał Dyrektor Józef Świerczek, SP ZZOZ otrzyma wsparcie w wysokości zł. Usługi o charakterze medycznym wpływają na konkurencyjność regionu, a w efekcie na produktywność ich mieszkańców. EUrofundusze Europejskie drogi Pierwsze umowy w ramach Działania 3.1 Infrastruktura drogowa podpisali przedstawiciele Powiatu Kozienieckiego, który rozpoczął realizację dwóch projektów polegających na przebudowie dróg powiatowych o łącznej długości 5,2 km. Przebudowa obejmie odcinki dróg relacji Ursynów-Aleksandrówka oraz relacji Magnuszew-Moniochy. W wyniku realizacji tych inwestycji powstaną nowe nawierzchnie, dwa skrzyżowania, a także zjazdy gospodarcze i zatoki autobusowe. Płynność komunikacyjna zostanie poprawiona, a oczekiwania i potrzeby mieszkańców powiatu zaspokojone. Kwota dofinansowania pierwszej inwestycji to zł, a drugiej zł. Nie tylko dla sportowców Warszawska Sport Medica beneficjent Działania 1.5 Rozwój przedsiębiorczości, dzięki dotacji rozwojowej w wysokości zł uruchomi pierwsze w Polsce wysokospecjalistyczne Centrum Diagnostyki Obrazowej i Funkcjonalnej (CDOiF) o profilu urazowo-ortopedycznym. Centrum wprowadzi nową jakość usług diagnostycznych, a także innowacyjność technik i procedur medycznych. Diagnostyka radiologiczna, ultrasonograficzna oraz badania wykonywane przy użyciu tomografu komputerowego i rezonansu magnetycznego to tylko nieliczne usługi, które zapewni CDOiF. Całkowita wartość inwestycji to ponad 11,3 mln zł. W dobie spowolnienia gospodarczego bardzo istotne jest, aby wykorzystywać szanse jakie dają nam fundusze unijne. Proces wydatkowania wsparcia unijnego w naszym województwie nabiera tempa, sukcesywnie podpisujemy kolejne umowy o dofinansowanie realizacji projektów. Na Mazowszu w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego na lata mamy do rozdysponowania ponad 1,8 mld euro, dlatego też pomimo ogromnego zainteresowania grantami unijnymi w Województwie Mazowieckim, ciągle zachęcamy potencjalnych wnioskodawców do składania kolejnych wniosków do Mazowieckiej Jednostki Wdrażania Programów Unijnych. Serdecznie gratuluję beneficjentom, których projekty zostały najlepiej ocenione, którzy podpisali umowy o dofinansowanie, a także życzę pomyślnej realizacji swoich przedsięwzięć. Opracował: Grzegorz Świętorecki Zastępca Dyrektora MJWPU Podpisywanie umów z beneficientami. 7 na rozwój Mazowsza\n8 aktualności Stan wdrażania RPO WM na dzień 10 sierpnia 2009 r. W ramach zakończonych konkursów w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Mazowieckiego stan wdrażania przedstawia się następująco: Działanie 1.3 Kompleksowe przygotowanie terenów pod działalność gospodarczą alokacja na konkurs: euro oraz euro. W ramach konkursów beneficjenci złożyli 43 wnioski o dofinansowanie. W ramach konkursu pozytywnie oceniono pod względem formalnym 37 wniosków o wartości dofinansowania ze środków Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego (EFRR) ,91 zł. Zakończyła się ocena merytoryczna wniosków. Pozytywnie oceniono 11 wniosków o dofinansowanie o wartości EFRR ,41 zł. Podpisano 5 umów o wartości EFRR ,58 zł. Działanie 1.5 Rozwój przedsiębiorczości alokacja na konkurs: euro. W ramach konkursu beneficjenci złożyli 1035 wniosków o dofinansowanie. W ramach konkursu pozytywnie oceniono pod względem formalnym 651 wniosków o wartości dofinansowania EFRR ,26 zł. Merytorycznie oceniono 254 wnioski o wartości EFRR ,29 zł. Podpisano 70 umów o wartości EFRR ,93 zł. Działanie 2.1 Przeciwdziałanie wykluczeniu informacyjnemu alokacja na konkurs euro. W ramach konkursu Beneficjenci złożyli 48 wniosków o dofinansowanie o wartości EFRR ok ,9 zł. Pod względem formalnym oceniono 37 wniosków o wartości dofinansowania ,12 zł. Rozpoczęto ocenę merytoryczną. Działanie 2.2 Rozwój e-usług alokacja na konkurs: euro. W ramach konkursu beneficjenci złożyli 75 wniosków o dofinansowanie. W ramach konkursu pozytywnie oceniono pod względem formalnym 61 wniosków o wartości dofinansowania EFRR ,28 zł. Rozpoczęto ocenę merytoryczną. Działanie 2.3 Technologie informacyjne i komunikacyjne dla MŚP alokacja na konkurs euro. W ramach konkursu beneficjenci złożyli 163 wnioski o dofinansowanie o wartości dofinansowania ok ,73 zł. Pod względem formalnym pozytywnie oceniono 131 wniosków o wartości dofinansowania ,93 zł. Działanie 3.1 Infrastruktura drogowa (drogi powiatowe i gminne) alokacja na konkurs: euro. W ramach konkursu beneficjenci złożyli 601 wniosków o dofinansowanie. W ramach konkursu pozytywnie oceniono pod względem formalnym 571 wniosków o wartości dofinansowania EFRR ,46 zł. Pozytywnie ocenę merytoryczną przeszło 207 wniosków o wartości dofinansowania EFRR ,65 zł. Podpisano 2 umowy o wartości EFRR ,00 zł. Działanie 4.1 Gospodarka wodno-ściekowa alokacja na konkurs: euro. W ramach konkursu beneficjenci złożyli 318 wniosków o dofinansowanie. W ramach konkursu pozytywnie oceniono pod względem formalnym 156 wnioski o wartości dofinansowania EFRR ,05 zł. Pozytywnie merytorycznie oceniono 40 wniosków o wartości dofinansowania z EFRR ,27 zł. Działanie 4.2 Ochrona powierzchni ziemi alokacja na konkurs: euro. W ramach konkursu beneficjenci złożyli 24 wnioski o dofinansowanie. W ramach konkursu pozytywnie oceniono pod względem formalnym 22 wnioski o wartości dofinansowania EFRR ,67 zł. Zakończono ocenę merytoryczną, pozytywnie oceniono 8 wniosków o wartości dofinansowania ,03 zł. Działanie 6.1 Kultura alokacja na konkurs: euro. W ramach konkursu beneficjenci złożyli 179 wniosków o dofinansowanie. W ramach konkursu pozytywnie oceniono pod względem formalnym 152 wnioski o wartości dofinansowania EFRR ,04 zł. Pozytywnie ocenę merytoryczną przeszły 52 wnioski o wartości dofinansowania ,11 zł. Podpisano 1 umowę o wartości EFRR ,73 zł. Działanie 6.2 Turystyka alokacja na konkurs: euro. W ramach konkursu beneficjenci złożyli 382 wnioski o dofinansowanie. Do chwili obecnej pozytywnie oceniono pod względem formalnym 85 wniosków o wartości dofinansowania EFRR ,81 zł. Działanie 7.1 Infrastruktura służąca ochronie zdrowia i życia alokacja na konkurs: euro. W ramach konkursu beneficjenci złożyli 229 wniosków o dofinansowanie. W ramach konkursu pozytywnie oceniono pod względem formalnym 175 wniosków o wartości dofinansowania EFRR ,84 zł. Pozytywnie merytorycznie oceniono 29 wniosków o wartości dofinansowania EFRR ,05 zł. Podpisano 1 umowę o wartości EFRR ,95 zł. Działanie 7.3 Infrastruktura służąca pomocy społecznej alokacja na konkurs euro. W ramach konkursu beneficjenci złożyli 29 wniosków o dofinansowanie o wartości EFRR ok ,00 zł. Pod względem formalnym pozytywnie oceniono 23 wnioski o wartości EFRR ,12 zł. 8\n9 aktualności Kreację i strategię kampanii pn. Nakreśl swoją wizję przygotowała Agencja Reklamowa DSK, natomiast plan wykorzystania mediów został opracowany we współpracy z domem mediowym Value Media. Pod takim hasłem 1 sierpnia rozpoczęła się kampania reklamowa promująca Regionalny Program Operacyjny Województwa Mazowieckiego Akcja zachęcania mieszkańców Mazowsza do pozyskiwania środków unijnych obejmująca m.in. radio, telewizję, Internet i outdoor będzie trwać do końca listopada 2009 roku. Celem kampanii jest uświadomienie przyszłym beneficjentom Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Mazowieckiego , że warto przebyć drogę od opracowania koncepcji projektu do złożenia wniosku o jego dofinansowanie. Motywem przewodnim akcji pod hasłem Nakreśl swoją wizję jest pokazanie, że każdy z nas może kształtować otaczającą go rzeczywistość, a pierwszym, najważniejszym krokiem do uzyskania środków na rozwój inwestycji jest złożenie wniosku w Mazowieckiej Jednostce Wdrażania Projektów Unijnych. Nakreśl swoją wizję Jednym z elementów kampanii jest emisja spotów w telewizji i radiu. Spoty reklamowe od początku sierpnia można oglądać w programie TVP Warszawa i usłyszeć na antenie radia Eska Warszawa i Eska Radom. Przekaz kampanii dotrze również do użytkowników Internetu reklama RPO WM została zamieszczona na największych portalach internetowych: WP, Interia, Gazeta.pl, TVN24.pl i Onet. Podróżujący po Mazowszu z pewnością już zauważyli billboardy zachęcające do zainteresowania się RPO WM, zlokalizowane w pobliżu siedzib urzędów gmin i powiatów, kościołów, targów i boisk sportowych, w mniejszych miastach, a także wzdłuż najważniejszych tras przelotowych na terenie Mazowsza, przy trasach wyjazdowych z Warszawy. Ekspozycję outdoorową uzupełniają działania ambientowe, w ramach których materiały informacyjne o RPO WM otrzymują pasażerowie pociągów Kolei Mazowieckich i w liniach regionalnych PKS kursujących na terenie całego województwa mazowieckiego. Opracowała: Agnieszka Łopieńska Projekty Kluczowe RPO WM 28 kwietnia 2009 r. Zarząd Województwa Mazowieckiego podjął uchwałę Nr 967/235/09 zmieniająca uchwałę w sprawie zatwierdzenia listy projektów kluczowych do umieszczenia w indykatywnym planie inwestycyjnym dla Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Mazowieckiego Obecnie w Indykatywnym Wykazie Indywidualnych Projektów Kluczowych dla RPO WM znajduje się 47 projektów. Orientacyjny koszt całkowity projektów wynosi ,00 zł, natomiast szacunkowa kwota dofinansowania z EFRR to zł. Przy wyborze projektów kierowano się przede wszystkim: regionalnym charakterem projektów, wpływem na rozwój województwa mazowieckiego oraz ich zgodnością ze strategią rozwoju województwa, wpływem na wzrost konkurencyjności województwa, efektem synergicznym i poziomem innowacyjności. Dotychczas podpisano preumowy dla 31 projektów kluczowych o łącznej wartości dofinansowania: ,00 zł. Opracowanie: Wydział Monitoringu i Sprawozdawczości RPO WM i 3.4 ZPORR 9\n10 aktualności Współpraca Samorządu Mazowieckiego z Bankiem Światowym Przez dziewięć miesięcy Bank Światowy będzie doradzał Samorządowi Województwa Mazowieckiego w zakresie usprawnienia procesu planowania nowych dróg oraz remontów i utrzymania już istniejących dróg wojewódzkich. W ramach kontraktu o wartości 300 tysięcy USD, Bank dokona analizy procesu planowania, stworzenia metodologii procesu; analizy automatyzacji i komputeryzacji procesu; oceny potrzeb instytucjonalnych związanych z procesem planowania strategicznego; wsparcia analizy przygotowania i wdrożenia systemu na potrzeby inwestycji, remontów i prac konserwacyjnych. Jednocześnie eksperci Banku dokonają przeglądu wydatków publicznych i przeanalizują przeszkody utrudniające absorpcję unijnych funduszy, także na poziomie lokalnym. Chcielibyśmy wesprzeć samorządy lokalne w efektywniejszym zarządzaniu ich finansami oraz w poszukiwaniu sposobów zabezpieczenia środków finansowych niezbędnych do realizacji inwestycji publicznych bez zakłócania polityki fiskalnej oraz stabilności makroekonomicznej powiedział marszałek Adam Struzik, który podkreślił, że obecna umowa to efekt wielomiesięcznej pracy przedstawicieli Banku Światowego i Województwa Mazowieckiego. E-urzędy na Mazowszu Źródło: 10 Prawie wszystkie jednostki samorządu terytorialnego na Mazowszu przystąpiły do wspólnej realizacji dwóch projektów w zakresie społeczeństwa informacyjnego i elektronicznej administracji. Wartość obu projektów to 240 mln zł, z czego dofinansowanie unijne wyniesie 204 mln zł. To pierwszy taki przypadek w kraju, a dzięki podpisanym umowom Samorząd Województwa Mazowieckiego zakończy prace nad przygotowaniem dwóch kluczowych dla województwa projektów finansowanych z funduszy unijnych dotyczących budowy e-administracji w urzędach na Mazowszu i tworzenia baz danych o informacji przestrzennej dostępnych w Internecie. Podpisanie umów o współpracy pozwala wprowadzić pewną standaryzację. Jednolite narzędzie do obsługi e-urzędów i do baz wiedzy o regionie pozwoli skuteczniej z nich korzystać, niż gdyby każdy powiat czy gmina robiły to samodzielnie powiedział Adam Struzik Marszałek Województwa Mazowieckiego. Podstawowym zadaniem pierwszego z projektów Przyspieszenie wzrostu konkurencyjności województwa mazowieckiego, przez budowanie społeczeństwa informacyjnego i gospodarki opartej na wiedzy poprzez stworzenie zintegrowanych baz wiedzy o Mazowszu jest gromadzenie i udostępnianie aktualnych danych przestrzennych oraz dostarczanie informacji wspomagających proces zarządzania województwem mazowieckim. Służy do tego funkcjonujący już Mazowiecki System Informacji Przestrzennej Gmin i Powiatów współdziałających w ramach województwa (MSIP-GPW). Drugi projekt Rozwój elektronicznej administracji w samorządach województwa mazowieckiego wspomagającej niwelowanie dwudzielności potencjału województwa ma za zadnie tworzenie e-urzędu. W jego skład wchodzą Elektroniczny Obieg Dokumentów wraz z Elektroniczną Obsługą Obywatela i Systemy Dziedzinowe aplikacje wykorzystywane w procesie podejmowania decyzji przez administrację publiczną. Komunikacja z Systemem odbywa się poprzez adres Jest to serwis internetowy składający się z dwóch elementów. Pierwszy z nich to Elektroniczna Skrzynka Podawcza, za pomocą której można przy wykorzystaniu podpisu elektronicznego złożyć pismo w wybranym urzędzie i śledzić stan załatwiania sprawy. Drugi element to część mapowa serwisu, która zapewnia udostępnianie danych przestrzennych oraz prowadzanie analiz za pomocą przeglądarki internetowej. Źródło:\n11 aktualności Zmiany w harmonogramie naboru wniosków Dwie uchwały zmieniające harmonogram naboru wniosków w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Mazowieckiego Zarząd Województwa Mazowieckiego zatwierdził 14 lipca i 31 sierpnia. Pierwsza z nich określała terminy rozpoczęcia i zakończenia I tury naboru wniosków oraz wartości alokacji przeznaczonej na poszczególne Działania RPO WM. Jedną z istotnych zmian było podwyższenie wartości alokacji dla konkursu z Działania 2.2 Rozwój e-usług do kwoty euro. Zmiany z końca sierpnia dotyczą m.in. przesunięcia terminu rozpoczęcia naboru wniosków w konkursie z Działania 4.3 Ochrona powietrza, energetyka. Nabór miał się rozpocząć 8 września 2009 r., jednak ze względu na brak Rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego regulującego kwestie udzielania pomocy publicznej na projekty związane m.in. z ochroną powietrza, energetyką i infrastrukturą telekomunikacyjną, nowy termin naboru został zaplanowany na 9 grudnia 2009 i ma potrwać do 11 stycznia 2010 roku. W dniu 4 września br. Mazowiecka Jednostka Wdrażania Programów Unijnych ogłosiła także zamknięcie konkursu z Działania 4.4 Ochrona przyrody, zagrożenia, systemy monitoringu. Decyzja ta była spowodowana przekroczeniem puli środków przeznaczonych na konkurs, wynoszącej euro. Wnioski były przyjmowane do 8 września 2009 r. Źródło: Finanse i kontrola w projektach RPO WM seminarium w Warszawie Zagadnienia finansowe oraz aspekty kontroli w projektach realizowanych w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Mazowieckiego to temat spotkania szkoleniowego organizowanego przez Mazowiecką Jednostkę Wdrażania Programów Unijnych. Seminarium odbędzie się 30 września 2009 r. w Hotelu Westin w Warszawie. Szczegółowy program obejmuje m.in. dwugodzinny blok zajęć dotyczących kontroli finansowej projektów współfinansowanych z RPO WM oraz półtoragodzinny poświęcony dyscyplinie finansów publicznych w gospodarowaniu środkami z Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego (EFRR). Panele tematyczne poprowadzą: Bogdan Buczyński (Wydział Kontroli Projektów MJWPU) oraz Ewaryst Kowalczyk. W seminarium przewidziano miejsca dla 150 osób. Uczestnictwo w seminarium jest bezpłatne. Liczba miejsc ograniczona. Rejestracja na stronie Inwestycje w Koleje Mazowieckie Samorząd Województwa Mazowieckiego zawarł ze spółką Koleje Mazowieckie KM dwie umowy dotyczące przygotowania projektów indywidualnych, w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Mazowieckiego na lata Ich wartość wyniesie prawie 400 mln zł. Taka kwota zostanie przeznaczona na zakup nowoczesnego taboru kolejowego i modernizację elektrycznych zespołów trakcyjnych. Pierwsza z podpisanych umów obejmuje projekt, w ramach którego spółka zakupi 11 nowych lokomotyw do prowadzenia pociągów push-pull. W jedną stronę są one klasycznie ciągnięte przez lokomotywę, a w drodze powrotnej są przez nią pchane, bez konieczności przełączania lokomotywy z jednej strony pociągu na drugą. Sterowanie pociągiem prowadzone jest z przedziału sterowniczego ostatniego wagonu, który staje się czołem pociągu. Wartość projektu to 182 mln zł, z czego dofinansowanie ze środków Unii Europejskiej wyniesie ok. 91 mln zł. Drugi z projektów dotyczy modernizacji elektrycznych zespołów trakcyjnych (EZT), stanowiących podstawowy tabor w kolejowej komunikacji regionalnej. W okresie realizacji projektu do końca 2011 r., wliczając w to modernizacje wykonane od początku 2007 r., spółka zamierza zmodernizować ponad 150 EZT, czyli zasadniczo odnowić i unowocześnić swój podstawowy tabor. Modernizacje te dokonywane są równolegle z okresowymi naprawami rewizyjnymi i głównymi, co nie powoduje dodatkowego wyłączania jednostek z ruchu i nie zaburza planowej obsługi pasażerów. Wartość projektu przekroczy 204 mln zł, z czego dofinansowanie ze środków Unii Europejskiej wyniesie ok. 102 mln zł. Dzięki zakupowi lokomotyw do pociągów piętrowych, po Mazowszu będą kursować pełne składy push-pulli. Natomiast modernizacja 150 EZT-ów pozwoli zmniejszyć różnice między starym a nowym składem powiedział Waldemar Kuliński, Przewodniczący Rady Nadzorczej KM Sp. z o.o. Źródło: Źródło: 11\n12 wydział szkoleń beneficjentów Szkolenia specjalistyczne dla beneficjntów 12 Wydział Szkoleń Beneficjentów Mazowieckiej Jednostki Wdrażania Programów Unijnych serdecznie zaprasza wszystkich zainteresowanych na II bezpłatny cykl szkoleń specjalistycznych w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Mazowieckiego Będą to dwudniowe szkolenia organizowane w Warszawie oraz w pięciu Oddziałach Zamiejscowych MJWPU tj. w Ciechanowie, Ostrołęce, Płocku, Radomiu i Siedlcach. Tematyka szkoleń będzie poświęcona wybranym zagadnieniom: studium wykonalności, pomoc publiczna, zamówienia publiczne. Poniżej szersze omówienie zagadnień: Studium wykonalności: definicja, podstawowe zasady oraz cel sporządzenia studium wykonalności, studium wykonalności w świetle obowiązujących przepisów i wytycznych, podstawowe dokumenty, analiza wykonalności i rozwiązań alternatywnych, założenia finansowe, ocena wykonanej analizy finansowej (m.in. finansowej trwałości projektu, wskaźniki efektywności finansowej), rachunek przepływów pieniężnych dla projektów, cash flow dla podmiotu, obliczanie luki finansowej, korekty cen rynkowych, efektywności i korzyści społeczno-ekonomiczne projektu, sporządzanie analizy ryzyka i wrażliwości. Ocena oddziaływania na środowisko: uwarunkowania prawne wynikające z dyrektywy Unii Europejskiej i konwencji międzynarodowych, postępowanie w sprawie oceny oddziaływania na środowisko planowanych przedsięwzięć, decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia, kwalifikacja przedsięwzięć do sporządzenia raportu, raport o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko, udział społeczeństwa w procedurze OOŚ, ocena oddziaływania na środowisko w kontekście transgranicznym, Natura 2000 idee, cele, relacja, aktualne zmiany w przepisach, rozszerzenie udziału społeczeństwa w procedurze OOŚ, oceny na obszarach Natura 2000, ocena oddziaływania na środowisko jako warunek uzyskania funduszy unijnych odwołanie do Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Mazowieckiego. Zamówienia publiczne: akty prawne powiązane z PZP, Klauzula w Umowie o dofinansowaniu projektu dotycząca stosowania PZP przy realizacji projektów realizowanych w RPO WM, podział zamówienia, zamówienia dodatkowe, zamówienia uzupełniające, tworzenie SIWZ, kryteria wyboru ofert, zasady wyboru trybu, udokumentowanie przeprowadzonego postępowania, odniesienie stosowania PZP do MEWA, na co zwracać będzie uwagę kontrola, uprawnienia podmiotu kontrolowanego, sankcje kontrolne dla beneficjenta, wymierzanie korekt finansowych za naruszenie PZP. Pomoc publiczna: definicja, test pomocy publicznej, podstawy prawne i procedury udzielania pomocy publicznej, omówienie pomocy publicznej w Regionalnym Programie Operacyjnym Województwa Mazowieckiego , regionalna pomoc inwestycyjna, pomoc na usługi doradcze, pomoc de minimis, efekt zachęty, kumulacja pomocy, pomoc publiczna w poszczególnych działaniach: transport, kultura, turystyka, edukacja, ochrona zdrowia, gospodarka odpadami, społeczeństwo informacyjne, pomoc dla instytucji otoczenia biznesu, definicja przedsiębiorstwa w rozumienia zał. 1 do rozporządzenia 800 Case Studies, procedura zwrotu nienależycie przyznanej pomocy. Pierwszy cykl 57 szkoleń specjalistycznych zrealizowano w terminach od kwietnia do lipca 2009 roku. Szkolenia prowadzone były przez zewnętrznych trenerów i cieszyły się bardzo dużym zainteresowaniem beneficjentów. Kolejna seria szkoleń, tym razem dwudniowych, planowana jest na miesiące: wrzesień, październik, listopad 2009 roku i obejmować będzie tematykę zamówień publicznych, oceny oddziaływania na środowisko, studium wykonalności oraz pomocy publicznej w ramach Regionalnego Programy Operacyjnego Województwa Mazowieckiego Uczestnikami szkoleń mogą być przedstawiciele osób prawnych, zarówno z sektora finansów publicznych, jak i z sektora prywatnego oraz osoby fizyczne prowadzące własną działalność gospodarczą. Ogłoszenia o aktualnie organizowanych szkoleniach publikowane są na stronie internetowej Mazowieckiej Jednostki Wdrażania Programów Unijnych w Zakładce Szkolenia RPO WM. Każde ogłoszenie składa się w szczególności z ankiety zgłoszeniowej, programu szkolenia oraz regulaminu rekrutacji. Aby zapisać się na szkolenie należy odnaleźć interesujące Państwa szkolenie, wybrać dogodny termin, wypełnić odpowiednią dla danego terminu ankietę zgłoszeniową i przesłać ją pod wskazany adres O kwalifikacji na szkolenie decyduje kolejność zgłoszeń. Serdecznie zapraszamy. Opracowała: Elżbieta Tomkiewicz\n13 wydział szkoleń oddziały beneficjentów zamiejscowe Szkolenia podsumowanie Wydział Szkoleń Beneficjentów (WSB) Mazowieckiej Jednostki Wdrażania Programów Unijnych prowadzi szkolenia z zakresu zasad aplikowania, kwalifikowalności wydatków, pomocy publicznej oraz możliwości realizacji projektów w ramach poszczególnych Działań zawartych w Regionalnym Programie Operacyjnym Województwa Mazowieckiego Głównym obszarem działalności WSB jest prowadzenie szkoleń dla potencjalnych beneficjentów i beneficjentów oraz współpraca z potencjalnymi beneficjentami ubiegającymi się o pozyskanie funduszy unijnych na realizację projektów. W okresie od 1 stycznia do 30 czerwca 2009 roku w 118 przeprowadzonych szkoleniach zorganizowanych przez pracowników Wydziału Szkoleń Beneficjentów Mazowieckiej Jednostki Wdrażania Programów Unijnych łącznie wzięło udział 1651 uczestników. Szkolenia podstawowe W I półroczu 2009 zorganizowano 64 szkolenia podstawowe, w których łącznie pszeszkolono 827 osób. Poniżej przedstawiono podział szkoleń podstawowych prowadzonych w I półroczu 2009 r. w ramach RPO WM w rozbiciu na poszczególne Działania: Temat Liczba szkoleń Działanie Działanie Działanie Dziąłanie Działanie Działanie Działania Działania Działania Działania Mazowiecki Elektroniczny Wniosek Aplikacyjny 21 Ogólne zasady aplikowania 6 Ogółem 64 Szkolenia podstawowe organizowane były jako szkolenia jednodniowe w Warszawie, będącej siedzibą MJWPU oraz Radomiu, Płocku, Siedlcach, Ostrołęce i Ciechanowie (miejscowościach będących siedzibami oddziałów zamiejscowych MJWPU). Liczba godzin szkoleniowych wynosiła 8 godzin lekcyjnych/szkolenie. Kadra szkoleniowa Szkolenia podstawowe były prowadzone oraz organizowane przez pracowników Wydziału Szkoleń Beneficjentów, których wynagrodzenia finansowane są w ramach PT RPO WM , tj: Igę Isańską, Monikę Kurek, Wojciecha Łysika, Artura Mikołajuka, Elżbietę Tomkiewicz, Martę Uzdowską. Program szkoleń Program szkoleń obejmował następujące zagadnienia: Regionalny Program Operacyjny Województwa Mazowieckiego (wiadomości ogólne, harmonogram konkursów). Omówienie Działania RPO WM (cele, typy wnioskodawców, przykładowe rodzaje projektów). Wybór projektów w Konkursie RPO WM (kryteria oceny formalnej, kryteria oceny merytorycznej, ocena wykonalności projektów). Kwalifikowalność wydatków w Działaniu RPO WM. Omówienie zasad wypełniania Mazowieckiego Elektronicznego Wniosku Aplikacyjnego. W ramach każdego szkolenia odbywały się indywidualne konsultacje dla beneficjentów. Szkolenia specjalistyczne W I półroczu 2009 zorganizowano 54 szkolenia specjalistyczne, w tym: 13 szkoleń w Warszawie oraz 41 szkoleń w Oddziałach Zamiejscowych łącznie przeszkolono 824 osoby. Kadra szkoleniowa Kadrę szkoleniową stanowili trenerzy firmy szkoleniowej Europejska Grupa Consultingowa wyłonieni w procedurze zamówienia publicznego przetarg nieograniczony. Program szkoleń Zakres tematyczny szkoleń obejmował następujące zagadnienia: Zamówienia publiczne dla projektów współfinansowanych w ramach RPO WM , Biznes Plan dla projektów współfinansowanych w ramach RPO WM , Pomoc publiczna dla projektów współfinansowanych w ramach RPO WM , Studium wykonalności dla projektów współfinansowanych w ramach RPO WM , Ocena oddziaływania na środowisko dla projektów współfinansowanych w ramach RPO WM Każdy z uczestników szkoleń podsatwowych oraz specjalistycznych otrzymał materiał szkoleniowy w postaci wydruku prezentacji multimedialnej. Przy tej okazji należy dodać, że materiały zaopatrzone były w dane teleadresowe Mazowieckiej Jednostki Wdrażania Programów Unijnych. Do materiałów szkoleniowych dołączano gadżety promocyjne. Rekrutację na szkolenia podstawowe oraz specjalistyczne prowadził Wydział Szkoleń Beneficjentów. Informacja o szkoleniach zamieszczona była na stronie internetowej i zawierała następujące elementy: tytuł szkolenia, program, harmonogram szkolenia, regulamin rekrutacji, ankietę zgłoszeniową. Rekrutacja odbywała się wg określonych zasad, które opublikowano na stronie www Mazowieckiej Jednostki Wdrażania Programów Unijnych, w zakładce poświęconej szkoleniom z RPO WM. Bardzo dziękujęmy wszystkim uczestnikom za udział w naszych szkoleniach. Cieszymy się ze współpracy z Państwem oraz serdecznie zapraszamy na kolejne cykle szkoleń. Opracowała: Iga Isańska 13\n14 oddziały zamiejscowe Ostrołęka Oddział Zamiejscowy MJWPU W Oddziale Zamiejscowym (OZ) Mazowieckiej Jednostki Wdrażania Programów Unijnych (MJWPU) w Ostrołęce mieszkańcy subregionu ostrołęckiego mogą uzyskać kompleksową informację, w jaki sposób starać się o dotacje unijne? Ostrołęcka placówka doskonale uzupełnia zadania, jakie pełni MJWPU na Mazowszu. Siedziba OZ mieści się w Ostrołęce przy ul. Poznańskiej 19. Żeński zespół tworzy pięć etatowych pracownic, wspomaganych przez stażystów. Nad całością pieczę sprawuje Elżbieta Mech kierownik OZ. Są to osoby bardzo dobrze przygotowane merytorycznie, świetnie znane beneficjentom MJWPU, szczególnie tym z powiatów: makowskiego, Ostrołęka miasto, ostrołęckiego, ostrowskiego i przasnyskiego. Zadania ostrołęckiego OZ to: informacja oraz promocja wdrażanych przez Jednostkę Programów Operacyjnych, a także od stycznia br. nabór i ocena wniosków składanych w ramach PO KL. Bardzo mnie cieszy rosnąca liczba składanych wniosków w ramach PO KL w oddziale zamiejscowym. Pod koniec lutego zostały złożone pierwsze wnioski, dzięki którym ośrodki pomocy społecznej i powiatowe centra pomocy rodzinie otrzymają dofinansowanie na realizowane projekty. Praktycznie codziennie spotykam się z beneficjentami, którzy potwierdzają, że możliwość składania wniosków i uzupełnień na miejscu, w Ostrołęce, jest dla nich dużą oszczędnością czasu i pieniędzy. Dlatego też beneficjenci aplikujący ośrodki w ramach RPO WM zainteresowani są również składaniem wniosków w naszym odddziale. Mam nadzieję, że w niedługim czasie do Regionalnych Punktów przyjmowania wniosków będą wpływały także wnioski w ramach RPO WM powiedziała Elżbieta Mech, kierownik OZ w Ostrołęce (na zdjęciu u góry). Ponadto pracownicy OZ w Ostrołęce we współpracy z Wydziałem Szkoleń Beneficjentów MJWPU wspierają mieszkańców regionu także poprzez organizowanie bezpłatnych szkoleń ogólnych i specjalistycznych, podnoszących jakość składanych wniosków. Szkolenia te skierowane są zarówno do potencjalnych beneficjentów, którym przekazywane są informacje o możliwościach, zasadach i warunkach aplikowania o fundusze UE, jak i do tych realizujących projekty. Innymi formami wymiany informacji, praktykowanymi przez ostrołęcką placówkę są: konferencje, warsztaty i seminaria w ramach wdrażanych programów. Cykliczną imprezą stały się Dni Otwarte MJWPU, które odwiedza duża liczba osób zainteresowanych tematyką funduszy unijnych. Starając się umożliwić jak największej liczbie osób dostęp do informacji, ostatni Dzień Otwarty zorganizowany został w sobotę. Zainteresowanie problematyką aplikowania o środki UE najpełniej odzwierciedla ilość osób kontaktujących się z pracownikami OZ w Ostrołęce. Od początku br. udzielono przeszło 2 tys. konsultacji, z tego prawie 1700 porad telefonicznych i ponad 500 wizyt w Punkcie Kontaktowym. Wszystkich mieszkańców subregionu ostrołęckiego zainteresowanych tematyką funduszy unijnych serdecznie zapraszamy do Oddziału Zamiejscowego Mazowieckiej Jednostki Wdrażania Programów Unijnych w Ostrołęce. Punkt Kontaktowy mieści się przy ul. Poznańskiej 19 w Ostrołęce, czynny jest w dni powszednie w godzinach Możliwy jest również kontakt telefoniczny poprzez infolinię oraz za pośrednictwem Internetu. Zapytania prosimy wysyłać na adres Zachęcamy także do udziału w szkoleniach, o których informację znaleźć można na stronie internetowej w zakładce szkolenia. Opracował: Arkadiusz Luma Na zdjęciu poniżej od lewej: Edyta Bartłomiejczuk, Jolanta Lendo, Elżbieta Mech, Beata Błaszczak, Anna Cichoń 14\n15 vademecum Wydatki niekwalifikowane związane z realizacją projektu ujęte w budżecie ponosi Beneficjent, przy czym wydatki zadeklarowane we wniosku o dofinansowanie projektu muszą zostać poniesione i udokumentowane. Za niekwalifikowane uznaje się, w szczególności, następujące kategorie wydatków: Za wydatki niekwalifikowane będą uznane wszystkie wydatki poniesione przez beneficjenta z naruszeniem prawa lub poniesione na podstawie umowy, zawartej z naruszeniem prawa. Instytucja Wdrażająca wykrywa nieprawidłowości między innymi za pomocą następujących mechanizmów: > odsetki od zadłużenia, koszty kredytu, > koszty prowizji pobieranych w ramach operacji wymiany walut oraz ujemne różnice kursowe ponoszone w ramach wdrażania projektu wyliczone zgodnie z ustawą o rachunkowości, > koszty prowizji w ramach zobowiązań finansowych, > wydatek poniesiony na zakup środka trwałego, który był współfinansowany ze środków krajowych lub wspólnotowych w przeciągu 7 lat poprzedzających złożenie wniosku o dofinansowanie projektu, > zakup gruntów za kwotę przekraczającą 10% całkowitych wydatków kwalifikowalnych w ramach danego projektu, > podatek VAT, który może zostać odzyskany w oparciu o ustawę o podatku od towarów i usług, > pokrycie kosztów kar i grzywien, a także kosztów postępowań sądowych oraz kosztów realizacji ewentualnych orzeczeń wydanych przez sąd, > pokrycie kosztów związanych z umową leasingu, a w szczególności: podatku, marży finansującej, odsetek od refinansowania kosztów, kosztów ogólnych, opłat ubezpieczeniowych, > wypełnienie formularza wniosku o dofinansowanie projektu, > koszty przeprowadzenia audytu projektu. > weryfikacji wniosku o dofinansowanie, > kontroli procedur zawierania umów, > weryfikacji wniosku o płatność, > kontroli na miejscu u beneficjenta. W przypadku wykrycia nieprawidłowości przez Wydział Kontroli Projektów (WKP), sporządzane są Zalecenia Pokontrolne, w których nakazuje się beneficjentowi wykonanie zaleceń zgodnie z obowiązującymi procedurami i przepisami prawa. W sytuacji stwierdzenia nieprawidłowości finansowych u beneficjenta, beneficjent jest zobowiązany do zwrotu kwoty wydatkowanej niezgodnie z przeznaczeniem powiększonej o kwotę odsetek w wyso- Postępowanie w przypadku wykrycia nieprawidłowości kości jak dla zaległości podatkowych, liczonych od dnia wskazanego w umowie o dofinansowanie, bądź MJWPU pomniejsza kolejną transzę dofinansowania o kwotę powiększoną o odsetki w wysokości jak dla zaległości podatkowych liczone od dnia wskazanego w umowie o dofinansowanie. W przypadku stwierdzenia nieprawidłowości w wyniku kontroli, WKP przeprowadzi kolejną kontrolę sprawdzającą wykonanie zaleceń pokontrolnych. Nie wykonanie zaleceń pokontrolnych może skutkować rozwiązaniem umowy o dofinansowanie projektu lub wszczęciem procesu windykacji. Wykrycie nieprawidłowości w realizacji projektów przekazywane jest do Komisji Europejskiej za pośrednictwem Ministerstwa Rozwoju Regionalnego. Opracowała: Edyta Klepczyńska 15\n16 vademecum Dokumenty księgowe o czym warto pamiętać zawsze? Korzystanie ze wsparcia Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Mazowieckiego wiąże się z koniecznością spełnienia wielu warunków określających prawidłowość realizowanego projektu, zarówno pod względem finansowym, jak i merytorycznym. Instytucja Wdrażająca wymaga od beneficjentów m.in. utrzymania przejrzystości wydatków poniesionych w związku z projektem, dlatego też wszelkie dokumenty finansowe z nim związane, które są załącznikami do wniosków o płatność, powinny być właściwie oznakowane i opisane, aby nie narażać beneficjenta na konieczność zwrotu części środków. Tymi załącznikami są wszystkie dowody księgowe, czyli faktury i inne dokumenty potwierdzające poniesienie kosztu kwalifikowalnego związanego z realizowanym projektem. Istotny jest opis dokumentów, przy którym szczególną uwagę należy zwrócić na ich wcześniejsze oznakowanie. Przedstawiamy więc Państwu najważniejsze zasady opisywania dokumentów księgowo-finansowych. Oznakowanie Na pierwszej stronie oryginału faktury lub dowodu księgowego powinien znajdować się (przed jej skopiowaniem) następujący zapis: Wydatek współfinansowany przez Unię Europejską ze środków Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego oraz z budżetu państwa w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Mazowieckiego Jeśli projekt nie jest współfinansowany z budżetu państwa, zwrot oraz z budżetu państwa nie jest zamieszczany. Możliwe jest stosowanie skróconej nazwy funduszu EFRR oraz nazwy Programu RPO WM Zapis ten może również występować w formie pieczęci. Ponadto, w momencie sporządzenia Wniosku o płatność, na pierwszej stronie dowodu księgowego (oryginału) należy zamieścić informację o tym, kiedy wykazano ten wydatek we Wniosku, tj. opatrzyć adnotacją: Ujęto we Wniosku o płatność za okres. Załączona do Wniosku o płatność kopia dowodu księgowego powinna być potwierdzona za zgodność z oryginałem oraz opatrzona datą i czytelnym podpisem (lub podpisem z imienną pieczęcią) przez osobę do tego upoważnioną. Prawidłowe potwierdzenie to zapis na każdej stronie Stwierdzam zgodność z oryginałem lub zapis na pierwszej stronie Stwierdzam zgodność z oryginałem od strony do strony. Dowód księgowy powinien mieć ponumerowane strony i być spięty, tak aby zapewnić jego kompletność. Druga strona: na tej stronie każdej faktury lub dowodu księgowego potwierdzającego dokonanie wydatków kwalifikowanych powinien się znaleźć taki opis, który wyraźnie potwierdza jego związek z projektem. Opis O p i s powinien być wykonany na odwrocie strony dokumentu księgowego, a jeśli brak na nim miejsca to na oddzielnej kartce (wówczas należy na niej umieścić nazwę wystawcy dowodu księgowego i jego numer). Taki opis powinien być nierozerwalnie związany z dowodem i opatrzony nagłówkiem: Załącznik do faktury nr z dnia.. W takim przypadku na fakturze powinna znaleźć się także informacja, że dany dokument posiada załącznik. Opis faktury lub innego dowodu księgowego o równoważnej wartości dowodowej powinien zawierać co najmniej: 1. Numer umowy/decyzji o dofinansowanie projektu w ramach Programu i datę jej zawarcia; 2. Nazwę projektu i jego numer; 3. Kategorię interwencji wydatków strukturalnych właściwą dla danego wydatku; 4. Kwotę wydatków kwalifikowalnych w ramach projektu z wyodrębnieniem źródeł finansowania (EFRR), (wraz z datą, czytelnym podpisem/parafą i pieczęcią imienną osoby upoważnionej). W przypadku gdy faktura zawiera również wydatki niekwalifikowalne, należy wskazać poszczególne pozycje z faktury odnoszące się do wydatków kwalifikowanych oraz ich całkowitą kwotę; 16\n17 vademecum 5. Źródła finansowania danego wydatku: w sytuacji gdy beneficjentem jest np. podmiot sektora finansów publicznych i realizuje projekt bez udziału środków z pomocy publicznej wpisuje się np zł koszty kwalifikowalne, w tym: 85%, czyli 850 zł stanowią środki dotacji rozwojowej pochodzące z EFRR; 15%, czyli 150 zł stanowią środki krajowego wkładu publicznego, w tym: 50 zł środki własne danego beneficjenta oraz 100 zł np. środki pochodzące z samorządowego instrumentu wsparcia, w sytuacji, gdy beneficjentem jest np. mały przedsiębiorca i realizuje projekt z udziałem środków z pomocy publicznej wpisuje np zł koszty kwalifikowane, w tym: 60% kosztów kwalifikowalnych stanowi dotacja rozwojowa, tj. 600 zł, w tym: 85% (z tych 600 zł), tj. 510 zł środki pochodzące z EFRR, 15% (z tych 600 zł), tj. 90 zł środki pochodzące z budżetu państwa (objęte pomocą publiczną stanowiące część krajowego wkładu publicznego) oraz 40% kosztów kwalifikowalnych, tj. 400 zł stanowią środki własne beneficjenta (stanowiące środki prywatne); 6. Opis związku wydatku z projektem np.: Zakup kruszywa pod drogę dojazdową w ramach II etapu: Zakup kruszywa w związku z modernizacją drogi powiatowej nr... na odcinku... km w miejscowości... gmina... powiat Zakup sprzętu medycznego, np. angiografów kardiologicznych: Zakup angiografu został dokonany w celu wykonywania badań specjalistycznych pacjentom w Szpitalu Wojewódzkim... ; 7. Zapis informujący o tym, że wydatek zrealizowano zgodnie z Ustawą z dnia 29 stycznia 2004 r. Prawo zamówień publicznych (Dz. U. z 2004 r. Nr 19, poz. 177, z późn. zm.). Należy wskazać również tryb, na podstawie którego zrealizowany został wydatek lub na podstawie którego nie zastosowano procedur przewidzianych w ww. ustawie. 8. Stwierdzenie sprawdzenia pod względem rachunkowym, formalnym i merytorycznym i zakwalifikowania dowodu do ujęcia w księgach rachunkowych przez wskazanie miesiąca oraz sposobu ujęcia dowodu w księgach rachunkowych (dekretacja oznaczenie kont księgowych), podpis osoby odpowiedzialnej za te wskazania. Można zaniechać zamieszczania na dowodzie danych, o których mowa wyżej, jeżeli wynika to z odrębnych przepisów lub techniki dokumentowania zapisów księgowych (zgodnie z przyjętą przez beneficienta polityką rachunkowowści), ale w tej sytuacji należy dołączyć wydruk z systemu księgowego zawierającego deklaracje; 9. Numer ewidencji w księgach rachunkowych; 10. Potwierdzenie wykonania usług, zakupu towaru ujętych w dowodzie księgowym przez beneficjenta; 11. Wskazanie daty uregulowania zobowiązania wynikającego z faktury lub innego dowodu księgowego; 12. Dekretację wg klasyfikacji budżetowej (w przypadku JST); 13. Adnotację wskazującą, iż dany wydatek nie został sfinansowany podwójnie, tj. z innego funduszu UE lub krajowych środków publicznych; 14. Stwierdzenie ujęcia środka trwałego (jeśli dotyczy) w ewidencji środków trwałych pod pozycją nr...; 15. Numer, datę oraz wartość umowy zawartej z wykonawcą, w ramach której dokonany był wydatek; 16. Zatwierdzenie kwoty do wypłaty (wraz z czytelnymi podpisami/parafami i pieczęciami imiennymi osób upoważnionych). Faktury walutowe jak je opisywać? Jeżeli dokumenty są przygotowywane w języku innym niż język polski należy dołączyć tłumaczenie przysięgłe (do oryginału wniosku załączyć należy oryginalne tłumaczenie przysięgłe, do kopii wniosku załączyć należy kopię tegoż tłumaczenia). Dowód księgowy opiewający na waluty obce powinien zawierać przeliczenie ich wartości na walutę polską według kursu banku, 17\n18 vademecum za pośrednictwem którego beneficjent dokonał zapłaty, obowiązującego w dniu przeprowadzenia operacji gospodarczej, tj. dnia opłacenia faktury. Wynik przeliczenia zamieszcza się bezpośrednio na dowodzie, chyba że system przetwarzania danych zapewnia automatyczne przeliczenie walut obcych na walutę polską, a wykonanie tego przeliczenia potwierdza odpowiedni wydruk (należy pamiętać, że różnice kursowe są kosztem niekwalifikowalnym). Nadrzędną zasadą, którą winni kierować się beneficjenci, rozliczając faktury wystawione w walutach obcych, jest zasada faktycznego poniesienia wydatku. W opinii Instytucji Koordynującej Narodowe Strategiczne Ramy Odniesienia, tylko tego rodzaju podejście zapewnia zgodność z art. 80 Rozporządzenia Rady (WE) nr 1083/2006 z dnia 11 lipca 2006 r. w zakresie zapewnienia przekazania beneficjentom pełnej kwoty wkładu ze środków publicznych bez powodowania zmniejszenia wypłacanych kwot. Kierując się powyższą zasadą, zdaniem IK NSRO, beneficjent powinien przedstawić we wniosku o płatność takie dane, które w możliwie najwierniejszy sposób pokazują wartość kosztu poniesionego w związku z opłaceniem faktury. W związku z powyższym, zdaniem IK NSRO: 1. We wniosku o płatność należy podać wartość wydatku faktycznie poniesionego, tj. wartość ustaloną na podstawie kursu, po którym dokonano przeliczenia w chwili dokonywania płatności; 2. Przeliczenie wartości wydatku kwalifikowanego winno być dokonane w oparciu o kurs obowiązujący w momencie dokonania płatności; 3. Płatności gotówkowe wyrażone w dokumencie finansowo-księgowym w walucie obcej należy przeliczyć zgodnie z właściwymi przepisami Ustawy z dnia 29 września 1994 r. o rachunkowości (Dz. U z późn. zm.) po kursie: faktycznie zastosowanym w tym dniu, wynikającym z charakteru operacji w przypadku sprzedaży lub kupna walut oraz zapłaty należności czy zobowiązań, lub średnim ogłoszonym dla danej waluty przez Narodowy Bank Polski z dnia poprzedzającego ten dzień w przypadku zapłaty należności lub zobowiązań, jeżeli nie jest zasadne zastosowanie kursu, o którym mowa w pkt. 1, a także w przypadku pozostałych operacji; 4. W przypadku rozliczenia ratalnego, wartość brutto wydatku przedstawiona we wniosku o dofinansowanie powinna być równa sumie wydatków faktycznie poniesionych w poszczególnych transzach płatności. Te zasady określają jedynie katalog niezbędnych informacji, które powinny znaleźć się w opisie dowodu księgowego. Beneficjent może dany katalog rozszerzyć oraz ująć w nim informacje w dowolny sposób, zgodny z przyjętą przez Beneficjenta Polityką Rachunkowości. Uwagi dodatkowe Dokumenty stanowiące załączniki do wniosku o płatność powinny być pogrupowane (do każdej z pozycji wykazanej w pkt 14 wniosku o płatność) w następującej kolejności: faktura lub rachunek, wyciąg bankowy, protokół odbioru, umowa z wykonawcą/dostawcą, itp. i ułożone w kolejności zgodnej z listą dokumentów potwierdzających poniesione wydatki pkt 11 wniosku o płatność. Pierwsza strona każdego z ww. załączników powinna zostać oznaczona numerem pozycji z pkt 11 wniosku o płatność, a każdy z załączników powinien zostać trwale spięty. Rozliczeniu mogą podlegać wyłącznie w całości zapłacone dokumenty. Jeżeli np. faktura była płacona ratami, należy wskazać wszystkie daty płatności za daną fakturę. Dokument, który nie został w całości zapłacony nie może być umieszczany we wniosku o płatność. Wszystkie kopie dokumentów powinny być podpisane (niebieskim tuszem) za zgodność z oryginałem przez osobę do tego uprawnioną oraz opatrzone datą potwierdzenia. Na wszystkich pozostałych dokumentach związanych z realizacją projektu powinien znaleźć się zapis: Dotyczy projektu (podać nr i nazwę) realizowanego w ramach umowy (podać nr i nazwę umowy) zawartej dnia. Opracowanie: Bartłomiej Wolke 18\n19 dobre praktyki Płocki Park Przemysłowo-Technologiczny Unikalne w skali kraju przedsięwzięcie, jakim jest Płocki Park Przemysłowo-Technologiczny, już za kilka najbliższych lat przyczyni się do powstania miejsca posiadającego wysokiej klasy zaplecze naukowo-badawcze dla rozwoju przemysłu i najnowszych technologii, dającego jednocześnie szansę na ich maksymalne wykorzystanie. Będzie to możliwe m.in. dzięki umiejscowieniu w Parku nowoczesnego Centrum Usług Korporacyjnych. Przedsięwzięcie pn. Budowa i rozwój komponentu technologicznego oraz naukowo-badawczego PPPT w Płocku dla ponadregionalnej działalności innowacyjnej ma stać się impulsem dla rozwoju konkurencyjności regionu płockiego i mazowieckiego. Projekty planowane do realizacji do 2013 roku są jednocześnie kolejnym etapem budowy Płockiego Parku Przemysłowo-Technologicznego, którego realizacja rozpoczęła się w 2005 przy wsparciu Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego. Obecny program rozwoju Parku obejmuje dwa obszary: biznesowy i naukowo-badawczy, którym odpowiadają projekty umieszczone na liście projektów kluczowych Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Mazowieckiego (RPO WM), dla których preumowy podpisano 2 lipca 2009 roku. Dwa projekty realizowane w ramach Działania 1.4 Wzmocnienie instytucji otoczenia biznesu i Działania 1.1 Wzmocnienie sektora badawczo-rozwojowego zakładają m.in. budowę i wyposażenie Centrum Usług Korporacyjnych, budowę infrastruktury informatycznologistycznej dla rozwoju komponentu technologicznego i naukowo-badawczego oraz budowę infrastruktury technicznej i materialnej PPPT. Przy współpracy z Politechniką Warszawską będzie przeprowadzony pierwszy etap budowy infrastruktury laboratoryjnej Parku, natomiast drugi etap przy współpracy m.in. z Ośrodkiem Badawczo-Rozwojowym Przemysłu Rafineryjnego w Płocku. Szacowana wartość projektów to ponad 290 mln zł, z czego dofinansowanie może wynieść ponad 95 mln zł. Nowoczesność i funkcjonalność dla biznesu Przyjazne obiekty, warunki odpowiadające potrzebom inwestorów będą sprzyjać prowadzeniu nakierowanej na konkurencyjność działalności gospodarczej z wykorzystaniem innowacyjnych produktów i usług. Centrum Usług Korporacyjnych, oferujące przyszłym klientom możliwość wykorzystania nowoczesnych narzędzi biznesowych, związanych np. z outsourcingiem w sferze usług finansowo-księgowych czy logistycznych, pozwoli im na optymalizację kosztów prowadzenia działalności gospodarczej i większą elastyczność w dostosowywaniu się do zmian rynkowych. Inwestycja informatyczno-logistyczna przewiduje z kolei budowę kompleksu obiektów wraz ze specjalistycznym wyposażeniem zagłębia soft hardowego oraz informatycznego i teleinformatycznego zaplecza badawczo-rozwojowego. W przygotowaniu jest także ponad 50 hektarów na inwestycje. Będą to tereny uzbrojone, w atrakcyjnym otoczeniu przemysłowym. Dogonimy unijne standardy Szansa na zbudowanie w Płocku ośrodka innowacyjności, który swym oddziaływaniem obejmować będzie cały kraj, dzięki dofinansowaniu z UE może przebiegać sprawniej i szybciej, ale także przybliżyć nas do osiąganych w wielu jej krajach wysokich wyników w sferach badawczo-naukowo-rozwojowych (B+R). Implementacji i komercjalizacji nowoczesnych technologii do sfery gospodarczej, służyć będzie stworzenie nowoczesnych, zgodnych ze standardami Unii Europejskiej i spełniających oczekiwania inwestorów obiektów wysoko wyspecjalizowanych ośrodków laboratoryjno-badawczych dla realizacji funkcji B+R. W tej części Parku swoje siedziby będą mogły znaleźć instytucje z otoczenia biznesu i prowadzące działania w zakresie transferu i komercjalizacji technologii. Na podstawie materiałów przekazanych przez PPPT opracowała: Gabriela Bidzińska 19\n20 dobre praktyki Opracowanie: Biuro Funduszy Europejskich, wizualizacja Teatru Powszechnego źródło ilustracji: Stołeczny Zarząd Rozbudowy Miasta Projekty warszawskie na rozwój kultury Jednym z obszarów, w którym Miasto Stołeczne Warszawa aktywnie ubiega się o dofinansowanie projektów ze środków funduszy europejskich jest rozwój bazy kulturalnej, mający na celu poprawę oferty kulturalnej oraz wzrost jej dostępności. We wrześniu 2008 roku Warszawa złożyła do Mazowickiej Jednostki Wdrażania Programów Unijnych wnioski o dofinansowanie projektów z zakresu rozwoju infrastruktury kulturalnej, dotyczące m.in. adaptacji podziemi Katedry Polowej Wojska Polskiego na Muzeum Ordynariatu Polowego (Oddział Muzeum Historycznego m.st. Warszawy) oraz przebudowy i modernizacji Teatru Powszechnego. Oba projekty uzyskały wysokie oceny panelu ekspertów, potwierdzone w I kwartale br. decyzją o dofinansowaniu ich realizacji ze środków Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego w ramach Działania 6.1. Kultura, Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Mazowieckiego Jednostką realizującą oba projekty będzie Stołeczny Zarząd Rozbudowy Miasta. Projekt przebudowy i adaptacji podziemi Katedry Polowej Wojska Polskiego (przy ul. Długiej) na Muzeum Ordynariatu Polowego dotyczy utworzenia nowoczesnej, funkcjonalnej przestrzeni ekspozycyjnej dla przedstawienia wojennych, powstańczych oraz powojennych losów duszpasterstwa wojskowego i odrodzenia Ordynariatu w początku lat 90. ub. wieku. Będzie to pierwsza instytucja o takim profilu w Polsce. Zaplanowane prace obejmują m.in. działania remontowe, poprawiające stan techniczny zabytkowego budynku Katedry. Koszt realizacji projektu wyniesie ponad 12,5 mln złotych, z czego 85% (ponad 10,6 mln) zostanie zrefundowane ze środków EFRR. Poprawa funkcjonowania kultury w Warszawie opiera się także na wsparciu rozwoju sieci placówek teatralnych. Przebudowa i modernizacja Teatru Powszechnego jest wyrazem dążeń władz miasta do poprawy wizerunku prawobrzeżnej części stolicy i jej odbioru wśród mieszkańców i turystów, wychodząc jednocześnie naprzeciw oczekiwaniom środowisk artystycznych. Ze względu na zakres zaplanowanych prac projekt będzie miał kompleksowy charakter, obejmujący powiększenie scen teatralnych i widowni, a także budowę pomieszczeń zaplecza wraz z dostosowaniem obiektu do potrzeb osób niepełnosprawnych. Realizacja projektu, którego wartość wyniesie 15,5 mln złotych, przy dofinansowaniu w wysokości 5 mln złotych ze środków EFRR, wpłynie na poprawę dostępności, funkcjonalności i bezpieczeństwa odwiedzających, jak i na wzrost estetyki budynku Teatru oraz jego otoczenia. Więcej informacji znajdą Państwo na stronie internetowej 20


Zmarł lekarz czterech papieży, Renato Buzzonetti\nW wieku 92 lat zmarł w Rzymie były lekarz czterech papieży, Renato Buzzonetti - podał w sobotę watykański dziennik "L'Osservatore Romano". Buzzonetti był lekarzem Pawła VI, Jana Pawła I, następnie Jana Pawła II przez cały jego pontyfikat, a potem Benedykta XVI.\n21 stycznia 2017, 17:40\nBilans ofiar śmiertelnych lawiny, która zeszła w środę na hotel w północnych Włoszech, wzrósł w sobotę do pięciu. Z rumowiska udało się natomiast wydobyć do tej pory łącznie dziewięć żywych osób: trzy kobiety, dwóch mężczyzn i czworo dzieci. Trwają poszukiwania 15 zaginionych, którzy nie dają oznak życia.\nBilans ofiar śmiertelnych lawiny, która zeszła w środę na hotel w północnych Włoszech, wzrósł w sobotę do pięciu. Dziewięć osób udało się uratować, a 23 osoby uznawane są za zaginione - taki najnowsze informacje po zejściu lawiny na hotel w Abruzji podały w sobotę władze w mieście Pescara.\n21 stycznia 2017, 12:16\nAktualizacja: 21 stycznia 2017, 12:18\nAktualizacja: 21 stycznia 2017, 7:48\nZ gruzów hotelu w Abruzji zasypanego w środę przez lawinę ratownicy wydobyli w piątek żywe osoby. Jest ich - według różnych źródeł - sześć lub osiem. Ludzie ci spędzili w rumowisku ponad 40 godzin. Przewieziono ich helikopterami do okolicznych szpitali. Ich stan jest dobry - podały służby ratunkowe. Wśród ocalonych jest dwoje dzieci. Obecny bilans zejścia lawiny to cztery ofiary śmiertelne i prawie 20 zaginionych.\nPod śniegiem w zniszczonym przez lawinę hotelu znaleziono osiem żywych osób - podała włoska agencja informacyjna RAI News. Trwa akcja ratunkowa służb. Wcześniej informowano, że zginęły co najmniej cztery osoby, a zaginionych pozostawało jeszcze około 25.\n20 stycznia 2017, 13:10\nZ gruzów hotelu w Abruzji zasypanego w środę przez lawinę ratownicy wydobyli w piątek dwie żywe osoby, które zostały odwiezione do szpitala. Co najmniej osiem kolejnych także żyje i czeka na wyciągnięcie z rumowiska. Wśród ocalonych jest troje dzieci. Informacje podał w piątek po południu przedstawiciel włoskiej straży pożarnej Luca Cari, cytowany przez agencję Reutera.\nAktualizacja: 20 stycznia 2017, 17:52\nCzekali na pług śnieżny, by ewakuować się z hotelu. "Nim nadjechał, zeszła lawina"\n- Ruiny hotelu rozrzucone są w promieniu kilkuset metrów, materace, łóżka są odległe nawet o dziesiątki metrów od miejsca, w którym stał hotel - relacjonował z Włoch Jacek Pałasiński, komentator TVN24 BiS. Jak zaznaczył, nic nie wskazuje na obecność żywych osób, ale "akcja ratunkowa trwa".\n19 stycznia 2017, 16:54\n"Przyszła lawina i przysypał mnie śnieg". Przeżyli katastrofę we Włoszech\nDwaj mężczyźni, którzy przeżyli zejście lawiny na hotel we włoskiej Farindoli, w chwili katastrofy byli poza budynkiem. To oni wezwali służby na pomoc. Nad ranem zostali uratowani przez służby. Byli mocno wychłodzeni, ale są w dobrej kondycji. O wszystkim opowiedzieli dziennikarzom "La Repubblica".\nAktualizacja: 19 stycznia 2017, 13:31\nNa razie nie mamy informacji, by wśród poszkodowanych po zejściu lawiny w Farindola byli Polacy - poinformowała na Twitterze rzeczniczka MSZ Joanna Wajda. Zapewniła, że służby konsularne monitorują sytuację. W TVN24 BiS trwa wydanie specjalne.\nAktualizacja: 19 stycznia 2017, 11:43\nCzterogwiazdkowy hotel u stóp góry. Tak wyglądał przed katastrofą\nHotel Rigopiano, na który zeszła lawina śnieżna to czterogwiazdkowy pensjonat we włoskiej miejscowości Farandola. Do tej pory przyciągał wspaniałym widokiem na górę u stóp, której leżał. Tak wyglądał przed tragedią. W TVN24 BiS trwa wydanie specjalne.\n19 stycznia 2017, 11:14\nAktualizacja: 19 stycznia 2017, 11:19\n"Uspokój się, jutro zejdziesz na dół". SMS-y z przysypanego hotelu\n"Ratunku, umieramy z zimna" - SMS o takiej treści wysłała wczoraj jedna z osób uwięzionych hotelu we Włoszech. Inna osoba w wiadomości prosiła ratowników o wezwanie śmigłowca. Ratownicy przez całą noc przedzierali się przez zaspy do hotelu. "Jest bardzo dużo ofiar" - powiedział szef ratowników. W TVN24 BiS trwa wydanie specjalne.\nAktualizacja: 19 stycznia 2017, 11:00\nZerowa widoczność, śnieżyca. Tak ratownicy przedzierali się do hotelu\nEkipy ratunkowe, które ruszyły do przysypanego śniegiem hotelu we Włoszech, ciężko pracowały przez całą noc, by dotrzeć do uwięzionych ludzi. Ratownicy korzystali z nart, bo lawina odcięła hotel od świata, zasypała drogi dojazdowe i powaliła drzewa. Akcję opóźniała niemal zerowa widoczność. W TVN24 BiS trwa wydanie specjalne.\n19 stycznia 2017, 9:33\nAktualizacja: 19 stycznia 2017, 9:35\nWe Włoszech zatrzęsła się ziemia. Trzy trzęsienia ziemi były odczuwalne również w Rzymie. Zamknięto dwie linie metra.\n300 tys. osób bez prądu, osady odcięte od świata\nW związku z dużym mrozem i śnieżycami w Apulii na południu Włoch wprowadzono stan kryzysowy. Trudne warunki pogodowe występują w całym kraju. Setki tysięcy osób nie ma prądu, niektórym brakuje wody.\n18 stycznia 2017, 8:13\n39-letni Polak mieszkający w Cassino we Włoszech został wzięty za złodzieja i dotkliwie pobity przez trzech młodych ludzi. Mężczyźni z własnej inicjatywy patrolowali okolicę w związku z przypadkami kradzieży - podały włoskie media. Pobity Polak został zabrany na komisariat.\nAktualizacja: 14 stycznia 2017, 18:24\nOgghy przeszedł 140 kilometrów, żeby wrócić do domu. Szukali go ponad rok\nKot, który przemierzył Włochy w poszukiwaniu swojego domu, w końcu go odnalazł. Zwierzę przeszło około 140 km. Choć wydawało się, że ta niezwykła historia ma szczęśliwe zakończenie, niestety jest inaczej.\n12 stycznia 2017, 14:35\nOdebrali matce syna, bo jest "zbyt zniewieściały"\nWłoski sąd odebrał matce 13-letniego syna, bo uznał, że chłopiec jest "zbyt zniewieściały". A winę za to - zdaniem opieki społecznej - ponosi matka i jej siostry, wśród których dziecko dorasta.\nAktualizacja: 11 stycznia 2017, 11:26


Unikatowe fotografie dzieci | Twój sklep z elektroniką\nJest okazja wyraźnie spostrzec, nawet, podczas gdy nie ma się nazbyt sporo wspólnego z tą wyspecjalizowaną branżą jak fotografia, iż wyłania się coraz więcej fotografii dziecięcych. A nie będą to fotografie standardowe, lecz naprawdę bardzo nietuzinkowe. Tego typu, po których natychmiast da się spostrzec, iż dla autorów są czymś więcej niż jedynie zwykłym zdjęciem. Widać, że ludzie je wykonujący to artyści, jacy swoją pracę postrzegają jako wyzwanie.\nTacy, jacy znają się na tym, co robią i jakim nie brak pomysłów. Pozostają to osoby, które własny styl pracy potrafią dostosować właściwie pod lata dziecka i jego zdolności a propos wyrażenia siebie. Poza w takim przypadku swoim zacięciem typowo technicznym orientują się w tym, jak złapać kontakt z dzieckiem. Z tego względu również rezultaty ich pracy okazują się być w tak znaczącym stopniu satysfakcjonujące.\nCo jest jeszcze istotne, na ich zdjęciach może wzorować się wielu innych artystów, i nawet w czasie wykonywania prostych zdjęć będzie okazja poprzez to oczekiwać na szacunek w oczach klientów. Od czasu kiedy fotografia dzieci stała się tak znana sporo specjalistów z takiej dyscypliny przekonuje się, że zdjęcia takie opłaca się robić. Dzieci wyrażają swoją osobą niezliczoną ilość prawdziwych, dobrych emocji i najważniejszym zadaniem fotografika jest stosownie to złapać. Należy posiadać świadomość, iż gdy ma się pomysł na pracę w takim obszarze, to nawet kiedy będąca debiutem sesja niemowlęca nie będzie do końca prezentować się tak, jakbyśmy tego oczekiwali, to będziemy wiedzieć, w którym nurcie zdążać. I w ten sposób będziemy również w większej mierze godni zaufania dla innych. Każdy ma powinność wiedzieć, w jakiego rodzaju zdjęciach z dziećmi (planujesz sesje dziecięcą w Warszawie?) najbardziej poczuje się pewnie i właśnie te fotografie powinien\nDa się wziąć za przykład wyjątkowo w tym obszarze doświadczonych fotografów, a zdobędzie się powiększone przeświadczenie a propo tego, iż nie zrobi się pomyłek. Fotografia to dziedzina sztuki nie dla każdego, tym mocniej, gdy chodzi o fotografię dzieci. Warto więc odpowiednio wycenić własne szanse. O ile będzie się mieć już sugestywne portfolio to być może szybciej będzie możliwość liczyć na renomę w oczach osób, które traktuje się jako autorytety w tej dziedzinie. I na pewno będzie się mieć więcej pomysłów odnośnie tego, jak te sesje dziecięce http://www.angelka.pl/fotografia-ciazowa-kobiety/


Tytan ZR I\nTytan ZR II\nCobra MIX 3P\nCobra MIX 4P\n•Do wszystkich ceramik\nUNIWERSALNE PIECE DO PORCELANY\nHELIOS PRO jest piecem przeznaczonym do wypalania porcelany dentystycznej każdego rodzaju. Jego najnowsza wersja przekonuje jeszcze większymi możliwościami programowania i perfekcyjnymi wynikami wypalania ceramiki.\nW piecach HELIOS PRO zastosowano nowatorskie rozwiązania technologiczne, dzięki którym praca z urządzeniem jest przyjemnością, a uzyskiwane efekty należą do najlepszych. Od momentu powstania urządzenia te są modernizowane i unowocześniane, z wyprzedzeniem spełniają wzrastające wymagania technologiczne ceramik dentystycznych.\nPLANUJESZ ZAKUP PIECA DO PORCELANY?\n– POMYŚL O PRZYSZŁOŚCI –\nJEDYNY PIEC Z MOŻLIWOŚCIĄ ROZBUDOWY.\nWażną zaletą pieców HELIOS jest możliwość rozbudowy wersji CLASSIC do wersji dwufunkcyjej PRESS, w dowolnym momencie eksploatacji, dzięki czemu możliwości pieca rosną wraz z rozwojem laboratorium i oczekiwaniami użytkownika. Aktualnie takiego udogodnienia nie oferuje żaden inny producent na Świecie.\nNIE OGRANICZAJ SWOJEJ KREATYWNOŚCI.\nPracuj na dowolnej ceramice. Piece niektórych producentów posiadają blokady parametrów i umożliwiają uzyskanie dobrych efektów tylko na jednej ceramice. Działanie to ma na celu przywiązanie użytkownika pieca do materiałów od jednego producenta. Piece HELIOS są w pełni uniwersalne. Nieograniczony zakres nastawy parametrów, oraz dodatkowe funkcje gwarantują uzyskanie perfekcyjnych efektów w każdej ceramice dentystycznej.\nNIGDY WIĘCEJ PĘKANIA CERAMIKI\nPękanie porcelany jest w większości spowodowane niedopasowaniem współczynnika „VAK” ceramiki i metalu, będących wynikiem niewłaściwego studzenia i suszenia. Funkcje szybkiego i wolnego studzenia pieca HELIOS zapewniają zintegrowanie parametrów rozszerzalności dowolnego typu ceramiki i stopu metalu . Zjawisko pękania ceramiki jest zredukowane do minimum.\nPrzyjazna procedura programowania ułatwia wpisanie i zmianę parametrów dla każdej ceramiki. Pełne oprogramowanie w języku polskim oraz czytelny wyświetlacz zapewniają zrozumiałą komunikację z piecem. Programom możesz nadać indywidualne nazwy co usprawnia organizację pracy z różnorodnymi systemami ceramiki.\nKontroluj proces ergonomicznym panelem z dotykową klawiaturą i displayem LED.\nŚwiatowa nowość - steruj piecem HELIOS za pomocą aplikacji i swojego smartphona.\nKONTROLUJ PROCES BEZ OGRANICZEŃ\nHELIOS w standardzie jest wyposażony w mobilny, ergonomiczny panel sterowania z podświetlanym displayem. Do Twojej dyspozycji jest 200 w pełni modyfikowanych programów. Dzięki łączności WiFi i Bluetooth możesz sterować piecem za pomocą tabletu lub smartfona. Pobierz aplikację na system Android i ciesz się swobodą pracy.\nWYBIERZ KOLOR DOPASUJ STYL …\nNajnowszej generacji układ kontroli temperatury gwarantuje dokładność napalania w zakresie +/- 1C. Szybki i wydajny procesor zapewnia precyzję i powtarzalność procesu spiekania ceramiki.\nPlatynowa termopara z laserowo wykonaną końcówką pomiarową gwarantuje najwyższą jakość pomiaru zarówno w zakresie niskich jak i wysokich temperatur.\nZabezpieczenie przed wahaniami i przerwami w dostawie prądu, charakterystycznymi dla polskiej sieci energetycznej. System podtrzymuje proces i kontynuuje po pojawieniu się napięcia. Chroni efekty Twojej pracy.\nBezolejowa, bezobsługowa pompa próżniowa nowej generacji jest wydajniejsza i pracuje ciszej niż pompy konwencjonalne. Nie wymaga stosowania oleju, gwarantuje wysoki poziom próżni i bezawaryjną pracę.\nGWARANCJA SPOKOJNEJ PRACY\nNie musisz się martwić że w przypadku awarii zostaniesz bez pieca i możliwości zarabiania. HELIOS objęty jest 5 letnią gwarancją i ubezpieczeniem ASSISTANCE. ROKO jest producentem, nie tylko dealerem, dlatego nasz serwis jest gotowy naprawić Twój piec w terminie 24 godzin lub otrzymasz piec serwisowy na czas reperacji.\nASSISTANCE 5 LAT GWARANCJI SERWIS 24H\nTECHNOLOGIA DLA PIĘKNA CERAMIKI\nW piecach HELIOS zastosowano najnowsze osiągnięcia technologii XXI wieku. Ich celem jest tylko jedno – żeby Twoja ceramika najlepiej oddawała piękno natury.\nW mufie grzejnej nowego typu, spirala z Kanthalu jest osadzona w cienkościennej osłonie kwarcowej. Rozwiązanie to zapewnia jednorodną emisję ciepła i optymalną jakość palenia ceramiki, niezależnie od umiejscowienia pracy w komorze. Mufa QMK objęta jest 5 letnią gwarancją bez limitu godzin pracy co dowodzi jej wyjątkowej trwałości.\nSystem redukcji bezwładności komory. Bezwładność termiczna to zjawisko powodujące niekontrolowany przyrost temperatury w komorze pieca, obserwowany pomimo wyłączenia grzałki przez sterownik. System AIS (Anty Inertion System) redukuje to zjawisko do minimum, co pozwala precyzyjnie osiągnąć zadaną temperaturę napalania ceramiki\nSystem eliminacji drgań, wyposażony w precyzyjne prowadnice i amortyzatory, likwiduje szkodliwe drgania układu transmisji stolika. Gwarantuje skuteczną stabilizację prac na cokole.\nSystem autokalibracji ACS monitoruje stan czujnika temperatury i układów pomiarowych. Jego praca redukuje zjawisko rozkalibrowywania się pieca i zapewnia powtarzalność procesów napalania.\nKONTROLUJ PROCES DZIĘKI OPTYCZNEMU WSKAŹNIKOWI STANU PRACY - OSD\nWszystkie piece HELIOS serii PRO posiadają optyczny indykator LED prezentujący aktualny przebieg procesu wypalania. Szerokie pole transmisji barwy jest doskonale widoczne z kilku metrów. Kontrolujesz pracę pieca nawet z dużej odległości.\nDLACZEGO HELIOS ?\n• DO WSZYSTKICH CERAMIK\n• BEZ OGRANICZEŃ\n• MOŻLIWOŚĆ ROZBUDOWY DO WERSJI PRESS\n• UMOŻLIWIA UZYSKANIE NATURALNEJ PORCELANY\n• OGRANICZA PĘKANIE CERAMIKI\n• 5 LAT GWARANCJI I SERWIS 24 H\n+/- 1o C\nul. Bór 177\nTel.: 34 369 78 21\nFax: 34 369 78 21 w. 12\nKom.: 602 296 468\nsales department: biuro@rokodent.pl\n©2015 ROKO Dent - Urządzenia: dentystyczne i protetyczne. All rights reserved. Realization: Media Development Group.\nRoko - urządzenia dla techniki dentystycznej


Zawory skuterze - tematy na elektroda.pl 4\nZnaleziono około 400 wyników dla: zawory skuterze\nPodstawowa forma zapytania: zawora skuter\nMotocykle, Motorowery krisjack99 07 Mar 2014 21:14 Odpowiedzi: 17 Wyświetleń: 3417\nMotocykle, Motorowery 2056504 01 Gru 2013 17:52 Odpowiedzi: 3 Wyświetleń: 1599\nSamochody Początkujący mokrzys22 13 Mar 2014 17:59 Odpowiedzi: 16 Wyświetleń: 3099\nMotocykle, Motorowery mati1649 02 Cze 2014 23:40 Odpowiedzi: 2 Wyświetleń: 2166\nMotocykle, Motorowery eXclusive 11 Wrz 2015 08:28 Odpowiedzi: 5 Wyświetleń: 1143\nMotocykle, Motorowery calix17 11 Maj 2016 18:49 Odpowiedzi: 0 Wyświetleń: 531\nMotocykle, Motorowery marcin016 23 Sie 2016 21:11 Odpowiedzi: 12 Wyświetleń: 3219\nMotocykle, Motorowery tallellion 23 Lip 2017 09:40 Odpowiedzi: 3 Wyświetleń: 924\nMotocykle, Motorowery martiv 05 Paź 2018 10:26 Odpowiedzi: 6 Wyświetleń: 1371\nWitam zapomniałem odpisać czy regulacja coś pomogła czy też nie , ustawiłem wszystko tak jak jest w serwisówce i zawory tak jak kolega mi wytłumaczył, ale nic z tego skuter podczas uruchamiania przez rozrusznik tak jak by chciał zalapywac ale na tym sie kończy , ogólnie z tym skuterem jest gorzej niż...\nMotocykle, Motorowery maryjan007 12 Sie 2017 14:10 Odpowiedzi: 10 Wyświetleń: 1761\nMotocykle, Motorowery Mateusz1.1 21 Sty 2018 13:18 Odpowiedzi: 6 Wyświetleń: 1302\nMotocykle, Motorowery Junior188 10 Lip 2018 20:08 Odpowiedzi: 11 Wyświetleń: 1632\nMotocykle, Motorowery 4495redberet 18 Lis 2018 18:03 Odpowiedzi: 5 Wyświetleń: 201\nMotocykle, Motorowery Adek4100 23 Sty 2010 11:32 Odpowiedzi: 8 Wyświetleń: 6879\nMotocykle, Motorowery marek49ae 18 Mar 2011 17:21 Odpowiedzi: 29 Wyświetleń: 12355\nMotocykle, Motorowery Anonymous 10 Wrz 2011 11:38 Odpowiedzi: 6 Wyświetleń: 3455\nMotocykle, Motorowery jacors4 04 Lip 2012 08:29 Odpowiedzi: 5 Wyświetleń: 2488\nMotocykle, Motorowery polonez caro 08 Lip 2013 09:01 Odpowiedzi: 4 Wyświetleń: 2070\nMotocykle, Motorowery rajder801 29 Kwi 2014 22:03 Odpowiedzi: 25 Wyświetleń: 3783\nAprilia MX 125 - rodzaj silnika, dostępność części zamiennych.\nCzemu chcesz kupić motocykl klasy "funbike" do dojazdu do pracy? Fakt, że mocny, ale koszty eksploatacji mogą niekiedy wykończyć. Jestem jeszcze młody i bardzo podobają mi się takie motorki ''supermoto'' Co ile w takim razie remontuje się je? Trzeba zwrócić uwagę na cylinder (nicasil) i wał korbowy....\nMotocykle, Motorowery pawel980 06 Wrz 2015 13:00 Odpowiedzi: 2 Wyświetleń: 1002\nWitam otóż mam problem ze swoim skuterkiem. Dziś wymieniłem zawór membranowy i podczas jazdy skuter tak trzyma obroty że jak się rozpędzi do tych 60 km/h to mogę pół miasta przejechać bez dodawania gazu. Dodam że na starym zaworze było ok. Zmieniłem go tylko i dlatego że miał już wyrobione płytki. Pozdrawiam...\nMotocykle, Motorowery damian57576 08 Lip 2016 20:12 Odpowiedzi: 2 Wyświetleń: 879\nStrumien swiadomosci swia napisał: Człowieku widziałem obracające się zawory w skuterze qmb i w polonezie 1,6, ociz napisał: Zawory na 100% się obracają i muszą to robić, bo inaczej przestały by być okrągłe. Odpowiedzcie na pytanie, czy zawór obraca się ze sprężyną, czy sam bez sprężyny? Jeśli...\nSamochody Początkujący vp32 10 Paź 2016 16:27 Odpowiedzi: 87 Wyświetleń: 4680\nAGD Drobny sprzęt kot_79 17 Sty 2018 22:29 Odpowiedzi: 38 Wyświetleń: 26495\nWideoporadniki andrzej123456 03 Sty 2018 20:40 Odpowiedzi: 3 Wyświetleń: 1950\nTeraz wypielam regulator napięcia i scisnelam styki przy kostce teraz kostka wina się i zatrzaskuje nie lata. Przy pomiarze kolejny raz na odpalonym skuterze przy dodaniu dużo gazu jest ładowanie od 11.46 do 13. A zawory były regulowane jakieś 4 miesiace temu bo właśnie jak się rozgrzać i wyłączył go...\nMotocykle, Motorowery Fikusia87 08 Sie 2018 11:50 Odpowiedzi: 6 Wyświetleń: 264\nDIY Poczekalnia 266564 11 Wrz 2018 06:18 Odpowiedzi: 21 Wyświetleń: 2952\nSamochody Archiwum wejsunek 20 Gru 2006 21:20 Odpowiedzi: 5 Wyświetleń: 4815\nMotocykle, Motorowery Dreamskiller 29 Lip 2009 17:34 Odpowiedzi: 15 Wyświetleń: 7164\nSkuter już ładnie pali wyregulowałem zawory i jest sii :)\nMotocykle, Motorowery tomekbyk16 24 Wrz 2009 09:23 Odpowiedzi: 4 Wyświetleń: 3114\nWitam mam skuter Zipp Vapor który nie odpala przed zimą palił ale ciężko a teraz w cale nie chce. akumulator jest trochę rozładowany , dodam jeszcze ze ma przejechane 2600 km zawory były regulowane na przebiegu 1500km\nMotocykle, Motorowery Vapi 28 Lut 2010 19:35 Odpowiedzi: 4 Wyświetleń: 4388\nDIY Konstrukcje żelowy 16 Kwi 2017 14:00 Odpowiedzi: 13 Wyświetleń: 37396\nMotocykle, Motorowery dawid5419 21 Lip 2010 19:35 Odpowiedzi: 1 Wyświetleń: 1710\nDzięki za odpowiedź. Problem w tym, że nic nie zmieniałem, od kiedy go kupiłem. Nie mogłem go wyregulować od początku. Nie zamierzałem i nie mam póki co w planach tuningu. Dysze kupić chcę, aby spróbować innych nastawów - z nadzieją, że pomoże. Może poprzedni właściciel coś namotał i teraz mi się to...\nMotocykle, Motorowery jack63 20 Wrz 2010 07:19 Odpowiedzi: 15 Wyświetleń: 13185\nKingway alien 50cc 4t. Po zgaszeniu nie można odpalić.\nWitam wszystkich czytelnikow forum elektroda, przejde odrazu do rzeczy.Jestem posiadaczem chinskiego skutera (kingway alien) mam z nim problem gdyż gdy przyjechalem od kolegi zaledwie 3 kilometry,po zgaszeniu nie moge go odpalic aż do tej pory. Swieca jest mokra, iskre ma i zawory ustawione perfekt ale...\nMotocykle, Motorowery kylo77 14 Paź 2010 14:09 Odpowiedzi: 7 Wyświetleń: 2822\nMotocykle, Motorowery mieczyg 04 Maj 2011 18:55 Odpowiedzi: 5 Wyświetleń: 3636\nBaotian BT49QT-9 nie chce odpalić\nWięc tak odkupiłem skuter za grosze. Przyjechałem go zobaczyć wszystko ok. Po 30 min. jazdy miał problem z odpaleniem na rozrusznik, a o kopce nie było w ogóle mowy bo jej nie miał ledwo do domu dojechałem. Okazało się, że był zatarty więc zacząłem wymieniać części: :arrow: nowy cylinder tłok 80 :arrow:...\nMotocykle, Motorowery pepel88 19 Lip 2011 06:48 Odpowiedzi: 12 Wyświetleń: 7058\nNajtaniej nałapać świetlików i przyczepić do owiewki. Spod ręki brata teraz wychodzą przeważnie skutery 80ccm/110ccm 4 sów i simsonki 70ccm. Aż dziw bierze jakie to jest dziadostwo. Ostatnio w kładzie 110cm zawór wyrobił prowadnice po 104km ! Ale cóż to sa komunijne prezenty.\nMotocykle, Motorowery web69 12 Cze 2011 17:19 Odpowiedzi: 12 Wyświetleń: 4422\nMotocykle, Motorowery mmarcin180 15 Lip 2011 15:23 Odpowiedzi: 9 Wyświetleń: 3148\nMotocykle, Motorowery kazitor23 31 Sie 2011 15:43 Odpowiedzi: 11 Wyświetleń: 4937\nMotocykle, Motorowery MrCookie 22 Sie 2011 19:59 Odpowiedzi: 1 Wyświetleń: 1289\nA jeśli zmienię wał na wzmacniany z łożyskami i kupie głowice z większymi zaworami do 80cc to będzie ok? Bo mam skuter odblokowany i dodatkowo sportowy wydech do 80cc Czy to tego trzeba dokupić gaźnik ?\nMotocykle, Motorowery karolex34 26 Sie 2011 12:53 Odpowiedzi: 4 Wyświetleń: 3824\nMotocykle, Motorowery marceli5555 14 Cze 2012 07:56 Odpowiedzi: 9 Wyświetleń: 2582\nCo do pompy palnikowej to na pewno są twardsze egzemplarze, sądzę że przy pompowaniu filtrowanego oleju 1bar powinna posłużyć długo ale raczej obroty 1400 a nie 2800, fama była :D , ale wtedy raczej chodziło o ciśnienia ok 20bar i praca na zwykłej dysz olejowej, wtedy faktycznie nie za ciekawie to wyglądało. U...\nSystemy Grzewcze Użytkowy partyzancik 11 Cze 2019 20:32 Odpowiedzi: 4741 Wyświetleń: 1315780\nMotocykle, Motorowery wiesiek3d 05 Sty 2012 14:58 Odpowiedzi: 4 Wyświetleń: 3544\nProblemem okazał się zawór od ssania i świeca zapłonowa po wymianie skuter ożył i odpala bez dodawania ani trzymania gazu. Zamykam już ten temat i dziekuję wszystkim za podpowiedz.\nMotocykle, Motorowery piotrek7j87 05 Mar 2012 20:46 Odpowiedzi: 10 Wyświetleń: 2964\nMotocykle, Motorowery oloaga 31 Mar 2012 10:46 Odpowiedzi: 4 Wyświetleń: 1485\nMotocykle, Motorowery luk90 14 Maj 2012 17:55 Odpowiedzi: 10 Wyświetleń: 2582\nJarrek7 Powiedz jeszcze, jaki przebieg ma skuter ? to też istotne, chociaż jak jedzie ci 75km/h to kompresja i zawory będą okej. W tych silnikach przy lekko rozregulowanych zaworach odczuwa się gwałtowny spadek mocy i brak wolnych obrotów, ale tak jak napisałeś sprawdź dla pewności. Według mnie na 99%...\nMotocykle, Motorowery Jarrek7 05 Cze 2012 15:29 Odpowiedzi: 6 Wyświetleń: 5568\nMotocykle, Motorowery 39006 03 Sie 2012 14:52 Odpowiedzi: 1 Wyświetleń: 3261\nMotocykle, Motorowery karolas950 16 Sie 2012 15:29 Odpowiedzi: 3 Wyświetleń: 2721\nMotocykle, Motorowery 29damian29 11 Paź 2012 18:43 Odpowiedzi: 2 Wyświetleń: 3393\nMotocykle, Motorowery 2929 08 Paź 2012 08:36 Odpowiedzi: 9 Wyświetleń: 6096\nMotocykle, Motorowery marek.b1978 26 Lip 2014 19:56 Odpowiedzi: 17 Wyświetleń: 6429\nMotocykle, Motorowery Solatio 11 Lis 2012 14:23 Odpowiedzi: 0 Wyświetleń: 1365\nŚwiecę dzisiaj wykręciłem i też mnie zmartwiła - okopcona na czarno, ale to może brać się z tego, że skuter ma beznadziejny olej (stary, konkretnie czarny) i duużo stoi a nie jeździ przez problemy z tylną oponą. Generalnie to nawet dzisiaj nie zdążył się zagrzać, dlatego świeca mogła tak wyglądać. Dzisiaj...\nMotocykle, Motorowery Corei 24 Paź 2013 22:19 Odpowiedzi: 13 Wyświetleń: 3093\nMotocykle, Motorowery karaś15 15 Lut 2018 10:30 Odpowiedzi: 3 Wyświetleń: 1080\nskuter po remoncie 2000 przebiegu zawory byly regulowanie po 1000 sprezanie mial 7.7\nMotocykle, Motorowery Beszot 27 Kwi 2019 15:16 Odpowiedzi: 7 Wyświetleń: 5133\nMotocykle, Motorowery dareksujka 23 Mar 2014 19:01 Odpowiedzi: 2 Wyświetleń: 1341\nMotocykle, Motorowery Dj_GT 26 Gru 2013 16:59 Odpowiedzi: 7 Wyświetleń: 2121\nWitam.Mam problem ze swoim Vaporem otóż nie ma w ogóle siły ruszyć,jak zaprę się nogami to stoi w miejscu,stało się tak z dnia na dzień. Skuter ma zwiększoną pojemność do 80ccm,wymieniona głowica,cylinder,tłok i pierścienie około 2 msc temu,zawory ustawione,wczoraj wymieniłem wariator i sprzęgło razem...\nMotocykle, Motorowery dareksujka 02 Kwi 2014 18:34 Odpowiedzi: 2 Wyświetleń: 1335\nMotocykle, Motorowery karolina1081 03 Kwi 2014 21:07 Odpowiedzi: 4 Wyświetleń: 1575\nDIY Dom Ogród vcc 18 Cze 2019 20:52 Odpowiedzi: 5877 Wyświetleń: 1361842\nZawory zostały sprawdzone, luz jest taki jak podaje producent w instrukcji hm I nadal jestem w lesie z naprawą skutera.\nMotocykle, Motorowery losium 07 Cze 2015 21:27 Odpowiedzi: 11 Wyświetleń: 5268\nMotocykle, Motorowery jack63 08 Maj 2014 06:50 Odpowiedzi: 5 Wyświetleń: 1509\nBaotian Żbik 4T-jest bardzo słaby\nMój skuter przed naprawą jeździł po prostej 70-75 km/h. po wymianie tłoka, cylindra, pierścieni, sprzęgła jest słabszy jedzie po prostej 30-40 km/h. To jest silnik 80 cm3. cylinder jest taki jaki powinien być(47ccm). zawory są wyregulowane, gaźnik w porządku, filtry powietrza wymienione, filtr paliwa...\nMotocykle, Motorowery pomysłowy majster 13 Maj 2014 20:57 Odpowiedzi: 0 Wyświetleń: 585\nset666 akurat zawory c360 są łatwo dostępne ale podobno niezbyt dobre i nawet jakbym dał po 4 na cylinder silnika 126p to podobno za mało. użytkownik : ) 936 użył głowicy sprężarki jelcz , chyba dokłanie HS31 która ma płytkowe zawory i też bym chciał coś podobnego zastosować , tylko nie...\nOgólny techniczny mrok111 21 Lut 2019 14:40 Odpowiedzi: 1468 Wyświetleń: 605339\nJuż 3 zamontował i mówi ,że odpala ale muli To nie jest mechanik. Nie wiem co o tym sądzić. Powiedz żeby zwrócił Ci wszystkie koszty jakie poniosłeś przez jego "naprawy" i idź do innego mechanika (najlepiej do jakiegoś młodego bo tacy najlepiej na skuterach się znają ;) ) "Kompresje ma 9 bar,zawory...\nMotocykle, Motorowery BILGO 04 Lis 2014 06:44 Odpowiedzi: 41 Wyświetleń: 2715\nMotocykle, Motorowery RafalGT2 25 Gru 2014 17:05 Odpowiedzi: 3 Wyświetleń: 2304\nDIY Konstrukcje motomichu30 15 Paź 2015 13:01 Odpowiedzi: 44 Wyświetleń: 15339\nMotocykle, Motorowery dell44 15 Lip 2016 21:00 Odpowiedzi: 1 Wyświetleń: 681\nZipp triad 2 nie odpala zła iskra\nWitam, od pewnego czasu mam problemy ze skuterkiem otóż zżera go starość. Podczas jazdy na większych dziurach się zacinał, gubił iskrę. Był problem z pękającą pokrywą paska ale pospawane i na razie trzyma, tydzień później pękło ,,ucho,, od tłumika niestety nie było czasu na rozbieranie więc odkręciłem...\nPoczątkujący Naprawy kapusta89400 17 Maj 2015 14:10 Odpowiedzi: 2 Wyświetleń: 498\nWitam. Mam problem z moim skuterem. Mianowicie w ogóle nie można go odpalić, nawet nie chce załapać. Gdy ostatnio wyjechałem na przejażdżkę to chodził bardzo ładnie jednak po paru kilometrach gdy chciałem się zatrzymać nagle zgasł i już od tamtej pory nie chce zapalić. Sprawdzałem kompresje, jest 8.2...\nMotocykle, Motorowery zuczek1992 18 Maj 2015 20:29 Odpowiedzi: 9 Wyświetleń: 2109\nCzęsty remont zmiana cylindra i tłoka a pozostawienie głowicy .. w tych skuterach uszczelniacze zaworowe są śmiesznie tanie nabędziesz je za 1,50 za szt rozpinasz zawory i wymieniasz. w mojej karierze z 727 4t wymieniałem 3 razy z tego powodu średnio co 7 k km wraz z pierścionkami Jaki kolor dymu, na...\nMotocykle, Motorowery Danio900 24 Maj 2015 16:53 Odpowiedzi: 2 Wyświetleń: 828\nMotocykle, Motorowery Grzegorz21v6 07 Paź 2015 20:32 Odpowiedzi: 3 Wyświetleń: 1038\nWitam mam chyba nietypowy problem skuterem nie chce odpalic zawory są wyregulowane dobrze rozrząd tak samo iskra jest słaba ale jest swiece wymieniałem po daniu dawki bezpośrednio na tłok tez nic nie chce zagadać cylinder i tłok tez jest wporzadku wymieniłem kabel wn fajke dalej nic już totalnie nie...\nMotocykle, Motorowery goszczyk1995 09 Wrz 2015 17:57 Odpowiedzi: 2 Wyświetleń: 513\nSamochody Początkujący DjMapet 27 Gru 2015 14:49 Odpowiedzi: 39 Wyświetleń: 8664\nMotocykle, Motorowery szatan_1_1_1 29 Paź 2015 01:46 Odpowiedzi: 17 Wyświetleń: 1443\nZawory ustawione,skuter i tak jest słabszy niż na początku,podobno tak się dotarł,twierdzi mechanik.\nMotocykle, Motorowery hudy90 07 Lut 2016 11:14 Odpowiedzi: 5 Wyświetleń: 849\nMotocykle, Motorowery stonefree 24 Lis 2016 14:10 Odpowiedzi: 15 Wyświetleń: 1884\nMotocykle, Motorowery kortyleski 29 Lut 2016 18:41 Odpowiedzi: 10 Wyświetleń: 1188\nMotocykle, Motorowery k997735 01 Mar 2016 10:49 Odpowiedzi: 4 Wyświetleń: 639\nMotocykle, Motorowery web69 28 Mar 2016 14:39 Odpowiedzi: 9 Wyświetleń: 1239\nPoczątkujący Naprawy UltimatePentium 29 Mar 2016 15:52 Odpowiedzi: 1 Wyświetleń: 375\nMotocykle, Motorowery pperlik 24 Cze 2016 18:41 Odpowiedzi: 16 Wyświetleń: 1707\nMotocykle, Motorowery patrykapka 07 Sie 2016 11:23 Odpowiedzi: 4 Wyświetleń: 795\nMotocykle, Motorowery rsv6 11 Mar 2017 18:46 Odpowiedzi: 7 Wyświetleń: 1212\nMotocykle, Motorowery ferguson6600 03 Maj 2017 13:26 Odpowiedzi: 8 Wyświetleń: 2382\nMotocykle, Motorowery TheGolibroda 19 Maj 2017 23:26 Odpowiedzi: 10 Wyświetleń: 1041\nMotocykle, Motorowery Gumak188 04 Kwi 2018 19:42 Odpowiedzi: 20 Wyświetleń: 681\nMotocykle, Motorowery Reniek60 31 Mar 2018 20:42 Odpowiedzi: 4 Wyświetleń: 576\nMotocykle, Motorowery toranagasama13 17 Kwi 2018 19:10 Odpowiedzi: 0 Wyświetleń: 753\nMotocykle, Motorowery robert.rachwalski5 03 Lip 2018 15:55 Odpowiedzi: 11 Wyświetleń: 408\nMotocykle, Motorowery damiano20017 23 Cze 2018 17:53 Odpowiedzi: 5 Wyświetleń: 345\nMotocykle, Motorowery Synthol 07 Lip 2018 18:47 Odpowiedzi: 5 Wyświetleń: 621\nMotocykle, Motorowery Staszek49 15 Sie 2018 23:05 Odpowiedzi: 7 Wyświetleń: 1137\nTechnika domowa Motorbike 15 Cze 2019 01:29 Odpowiedzi: 6780 Wyświetleń: 1032576\nMotocykle, Motorowery Synk3 07 Lut 2019 12:21 Odpowiedzi: 3 Wyświetleń: 210\nProjektowanie Układów _jta_ 31 Mar 2019 17:56 Odpowiedzi: 22 Wyświetleń: 417\nairlive firmware skoki prądu kondensator odblokowanie procesora sortować alfabetyczny programowanie paradox kierownicy kable kamera cofania lakier metalik diagnoza uszkodzenia płyty głównej odpowietrzenie sprzęgła