Szermierka na języki, część trzecia. Jak bawią się wielcy tego świata? - Monastyr - POLTERGEIST\n» Biblioteka Jedynego » Księgi Zasad » Szermierka na języki, część trzecia\nSzermierka na języki, część trzecia\nJak bawią się wielcy tego świata?\nPoprzedni odcinek cyklu o szermierce słownej poświęciłem podstawowym regułom wyjaśniającym, jakie reguły testowania Współczynników najlepiej, według mnie, sprawdzą się, gdy częścią przygody jest duża impreza towarzyska. Dziś pora na rozszerzenie nieco tych reguł. Trzeci odcinek cyklu jest przede wszystkim poradnikiem dla Mistrzów Gry. Znajdziecie tutaj wskazówki, jak zaplanować tak ważny epizod sesji, jakim jest bal, jak ogarnąć ogrom sytuacji, krzyżujące się wybiegi i spiski, sprzeczne motywacje NPCów. Co z tego, że znamy Akcje Olśniewanie i Plotkowanie, jeśli nie wiemy do końca, co z nimi zrobić?\nUwagi dotyczące Akcji\nKażda Akcja w Przygotowaniu ma swoje specyficzne cechy i subtelności. Każda może być zastosowana dość luźno i zmodyfikowana dla wygody grających. W poprzednim odcinku nie chciałem przesadnie zaciemniać ogólnego obrazu spraw, więc większość uwag pozostawiłem na później. Teraz nadszedł czas, aby skomentować to i owo: Rozeznanie z pozoru nie sprawia trudności. Ot, mówimy graczowi, co chce wiedzieć (albo i nie). Jednak sprawa nie jest tak prosta! Łatwo zapomnieć na przykład, że Bohater zdobywa po zdanym teście informacje krążące wśród obecnych osób. Nie musi to wcale oznaczać, że są one wiarygodne. Gracz sam powinien się zastanowić, na ile można wierzyć w krążące na salonach historie. Niektóre z nich mogą być, i zwykle są, przypadkowymi lub nawet rozpuszczonymi świadomie plotkami - gracze powinni nieustannie o tym pamiętać. Mechanicznie wygląda to tak: jeśli ktoś posługuje się Rozeznaniem na balu, na którym ktoś rozpuszcza plotki (a są bale, na których tak się nie dzieje?), to każdą plotkę, o której mówi przynajmniej połowa obecnych może podchwycić całkowicie przypadkowo (decyzja MG). Jeśli plotka jest bezpośrednio powiązana z czymś, czego Bohater właśnie próbuje się dowiedzieć - wystarczy, aby 10% obecnych na balu podchwyciło ją - Bohater i tak ją usłyszy. Czasem gracze mogą być totalnie skołowani i wpadać niemal w paranoję, zastanawiając się, co jest prawdą a co nie. Dajmy im wtedy fory: jeśli Bohater lub ważny NPC zetknie się z plotką, zdany test Sprytu o PT zależnym od tego, jak dawno ją rozpuszczono (PT 5, zwiększony o 1 za każdą rundę trwania balu od momentu powstania plotki) pozwala zorientować się, że rozmówcy powtarzają tylko zasłyszaną opowieść. A zasłyszana opowieść jest, jak wiadomo, mniej wiarygodna. Pewne wątpliwości może budzić kwestia, czym są „mniej ważne” wiadomości do podania graczom, o których mowa była w poprzedniej części. Tutaj MG ma pełną dowolność - część informacji powinna być jedynie „smaczkami”, mającymi na celu lepsze wczucie się w klimat sesji. Jednak nie powinno się na tym kończyć. Gracze stosujący Rozeznanie powinni otrzymywać wskazówki od MG, sugestie, jakie Akcje stosują ich przeciwnicy, dostawać mniej lub bardziej intrygujące ciekawostki na temat różnych obecnych na balu osób. Jeśli gracze wykażą się inwencją, mogą wykorzystać te informacje w bardzo ciekawe sposoby - na pewno się wiele nakombinują. I o to chodzi! Wypytywanie? Tu wiele tłumaczyć chyba nie trzeba. Należy jednak pamiętać o dwóch sprawach: po pierwsze, zbyt natarczywe pytania mogą budzić niechęć lub podejrzliwość (lub być niegrzeczne - Bohater ma szansę popełnić Faux Pas, o którym mowa będzie za chwilę). Po drugie - to może oczywiste, ale warto o tym wspomnieć - MG powinien zastanowić się, jak wiele NPC wie na temat, o którym rozmawia z Bohaterem. Wielu NPCów w dobrej wierze poda Bohaterom zupełnie bzdurne informacje! Bohaterowie będą więc musieli pamiętać, aby uważnie dobierać rozmówców (a nie każdy może chcieć z nimi rozmawiać, przynajmniej na początku!), będą też częściej stosowali Rozeznanie, by zorientować się, czy nie pytają o ważkie kwestie kogoś, kto o wszystkim dowiaduje się ostatni... Plotkowanie nie przynosi wielkich korzyści mechanicznych - z pozoru. Pamiętajmy jednak, by za sprytnie rozpuszczane plotki ułatwiać Bohaterom pewne zadania, a utrudniać ich przeciwnikom - zależnie od sytuacji. PT zwiększony lub zmniejszony o 1-3 (w ekstremalnych przypadkach 5) wydaje się być dobrym rozwiązaniem. Innym zastosowaniem Plotek jest ich użyteczność podczas ewentualnej Konfrontacji - o tym jednak dowiecie się dopiero za tydzień. Prawdą jest, że stosując Pochlebstwa można zdobyć Stronnika. Pamiętajmy jednak, że Akcja ta jest dość szczególna - Stronnik ujęty płaszczeniem się Bohatera ewidentnie jest kimś wyżej postawionym (przynajmniej we własnym mniemaniu) - to Bohater jest sługą, nie panem sytuacji. Oznacza to naturalnie, że ograniczone będą możliwości korzystania z takiego Stronnika! Przy Pochlebstwach warto pamiętać także, że duża część zachowania szlachty to kwestia konwenansów i etykiety. Bardzo dobrze zdany test nie musi oznaczać automatycznie, że stosunek NPCa do Bohatera się poprawił. NPC może (choć nie musi) dalej nie lubić Bohatera, wynik testu odzwierciedla przede wszystkim jego zachowanie i deklaracje. W większości przypadków im NPC lepiej obeznany z życiem dworskim i bardziej doświadczony, tym mniej jest szczery. Innymi słowy, w przypadku NPCów mało doświadczonych, młodych, naiwnych, uczciwych etc., pochlebstwa wywierają dużo częściej realny efekt (ponieważ osoby tego typu są zwykle na tyle niemądre, by nie zdawać sobie sprawy, że każdy komplement jest częścią swoistej gry). Co to oznacza? Po prostu to, że osoba poddana Pochlebstwom będzie się *zachowywać*, jakby bardziej lubiła Bohatera. Nie musi to jednak oznaczać, że będzie tak *myśleć*. W większości przypadków taka gra pozorów wystarczy - jednak Bohater nie może zapominać, że przyjazny stosunek rozmówcy (o ile nie jest on jeszcze Stronnikiem) może w każdej chwili okazać się oszustwem. Przy opisie Uwodzenia napisano, nieco może enigmatycznie, że przy oblanym teście kochanka (kochanek) obraża się i trzeba ją (go) przebłagać. Oto kilka propozycji, co Bohater musi zrobić (pamiętajmy, że preferencje zależą od osoby, i co jedną osobę zachwyci, inną śmiertelnie obrazi):\nstać się popularnym (zdobycie określonej liczby Pochlebców, od 5 do nawet 50 - zależnie od wybredności sarniookiej);\ndać kosztowny prezent;\nzaśpiewać serenadę pod oknem, napisać poemat (a jak Bohater nie jest rymopisem, może kogoś do tego namówić lub zapłacić, komu trzeba - schlebianie przez pół balu wybitnemu poecie, oto temat na cały epizod sesji!);\nwalczyć o honor damy (często w dosłownym sensie, w pojedynku na rapiery czy pistolety);\npopełnić przestępstwo (wykraść list, usunąć niewygodną osobę);\nskompromitować/ośmieszyć rywalkę (np. polityczną) kochanki;\nzapewnić ukochanej audiencję u króla/królowej/księcia/księżnej (i znowu zajęcie na długie godziny kolejnych bali!);\nPomysłów na pewno wam, drodzy MG, nie zabraknie. Literatura płaszcza i szpady dostarcza mnóstwo konceptów na udobruchanie kapryśnych kobiet. Zadbajcie jednak, aby Bohaterowi nie udało się ot tak, natychmiast! Szpiegowanie - tu trzeba uważać. Bohater może coś podsłuchać, jednak przez nieuwagę może zaniedbać dobre maniery. Wyobraźmy sobie, że Bohater słucha znajomego barona jednym uchem, nieuważnie kiwając głową, a słuchając zupełnie innej konwersacji, toczącej się parę kroków dalej. A może ktoś zorientował się, że się go podsłuchuje? Krótko mówiąc, Bohater łatwo może popełnić Faux Pas (o którym już za moment), łatwiej niż przy jakiejkolwiek innej Akcji. Ściślej rzecz biorąc, stosowanie Szpiegowania *bez* popełnienia Faux Pas jest raczej wyjątkiem niż regułą. Przyczajenie jest Akcją z pozoru mało użyteczną (Bohater nic nie robi), ale bardzo dobrą dla obrony przed nieżyczliwością. W jej opisie napisano, że PT Przyczajenia wynosi 0? I tak też jest. Ale tylko w typowej sytuacji. Im Bohater popularniejszy (liczba Pochlebców), im więcej zna osób i im więcej osób zna jego, im więcej ma przyjaciół i wrogów, tym wyższy PT Przyczajenia. No i na koniec - Olśniewanie! O samej Akcji trudno wiele powiedzieć, wspomnieć natomiast należy o działaniu Pochlebców. Wiadomo, że w mechanice Przygotowania pełnią oni taką sobie rolę. Jednak nie zapominajmy o względach narracyjnych. Dla przykładu: jeśli Bohater chce porozmawiać z kimś naprawdę ważnym i zajętym, MG może ustalić minimalną liczbę Pochlebców (np. 5 dla członka arystokracji, 10-15 dla przedstawiciela książęcego rodu, dyplomaty czy innej „szychy”, 20-50 dla koronowanych głów), przy jakiej Bohater zostanie w ogóle zaszczycony uwagą (co umożliwi mu np. stosowanie Pochlebstw czy Wypytywania). Ważna rzecz, jeśli tylko gospodarz balu wie to, co Bohater musi wiedzieć! Nie należy też zapominać, że postać *bez* Pochlebców może zostać wyśmiana przez kogoś, kto ich ma - w poprzednim odcinku wspomniałem o możliwości dodania komuś +1 PT do wszystkich testów, pamiętacie?\nBardzo ważną i wymagającą dokładnego omówienia kwestią jest to, jak MG powinien reagować na sytuację, gdy Bohater zachowa się w sposób nieprzewidziany regułami etykiety bądź też w sposób ewidentny z nią sprzeczny. Gracze - poza być może kilkoma wyjątkami (dziwacy trafiają się zawsze) nie są na pewno obeznani ze sztywnymi regułami dworskiej etykiety, obowiązującymi siedemnastowieczną szlachtę. Ponieważ zachowanie wyższych klas w Monastyrze najbardziej zbliżone jest właśnie do tej epoki, logiczne jest, że tak właśnie powinni zachowywać się z grubsza Bohaterowie. No dobrze, ale nie oszukujmy się - nie ma szans, żeby Bohater (czy MG!) ogarnął te wszystkie subtelności, detale, rzeczy dopuszczalne i niedopuszczalne. Kiedy wolno się odezwać? Co wolno powiedzieć? Czy należy się ukłonić teraz, czy za moment? Jakie tematy wolno szlachcicowi poruszyć? Jak odpowiedzieć na obelgę czy docinki? Na wszystkie te pytania trudno znaleźć jednoznaczne odpowiedzi. Zresztą nawet gdyby ktoś przegryzł się przez tony informacji o epoce, bawienie się w takie tam dyrdymałki szybko znudziłoby graczy i MG. Dlatego zasady etykiety w Monastyrze będą - niewątpliwie - uproszczone. Wystarczy odrobina zdrowego rozsądku, lektura paru opowieści awanturniczych - i jakoś to będzie. Oczywiście, gdzieś należy postawić granicę. Jeśli Bohater zachowa się w sposób ewidentnie uchybiający konwenansom i zasadom dobrego wychowania, coś należy z tym zrobić. W tej chwili myślisz już zapewne, drogi Czytelniku: „tak, teraz pewnie Oddtail poda jakiś mniej lub bardziej skomplikowany manewr mechaniczny, mający na celu ukaranie niesfornych graczy za zachowanie niepasujące do postaci”. To prawda... ale tylko połowicznie. Gdyby jedynym problemem z nie-zachowywaniem przez postacie graczy etykiety było to, że „nie pasuje” to do gry, nie bawiłbym się w wymyślanie do tego ścisłych reguł. Nie ma to sensu - gracze i Mistrzowie Gry są różni, a kar za „złe odgrywanie” jest mnóstwo. W zależności od priorytetów MG i jego humoru może to być „pojechanie po pedekach”, napomnienie, walnięcie po głowie podręcznikiem (polecam Monastyr HC!)... któż z nas tego nie zna? Zresztą, nie do końca ma na ten problem wyłączność Monastyr. Problem nie ogranicza się zresztą tylko do zachowywania (lub nie) przez graczy etykiety. Kiepskie odgrywanie może zdarzyć się w każdej sytuacji. Jaka z tego płynie nauka? Wymyślenie pułapki z reguł i kostek, która pochwyciłaby źle wczuwających się graczy mija się z celem (a na pewno mielibyśmy do czynienia z przerostem formy nad treścią). No dobrze, ale jeśli to takie nieistotne, to po co właściwie o tym wspominać, spyta ktoś? Jest jedna ważna kwestia, o której nietrudno zapomnieć - szlachcic może uchybiać etykiecie nie przez niezręczność. Może to robić zupełnie świadomie - w pewnych granicach naturalnie. Szlachcic może się narazić swoim znajomym, jeśli zachowa się w sposób inny niż oczekiwany, ale może uznać to za godne ryzyka, ba! Może nawet na tym zyskać! Co więcej, postać wybitna (a taką jest Bohater w Monastyrze) nie może zawsze pozwolić, by krępował ją sztywny gorset konwenansów. Aby lepiej zilustrować problem, ponownie odwołam się do największego, według mnie, autorytetu w kwestii „jaką jest konwencja płaszcza i szpady” - do Alexandra Dumasa ojca. W powieści Wicehrabia de Bragelonne d’Artagnan (nie raz!) sprzeciwia się królowi Ludwikowi XIV. Za nic ma sobie etykietę, każdy to zauważy! A jednak trudno uznać to za dowód, że jest on człowiekiem źle wychowanym. Nasz dzielny Gaskończyk jest po prostu człowiekiem nietuzinkowym i wie doskonale, że zasady - także zasady etykiety - są po to, by je (ostrożnie) łamać. Wiele ryzykuje, ale i wiele może zyskać (jak choćby uwolnienie Atosa z Bastylii!). Jeśli może coś takiego zrobić szlachcic pokroju d’Artagnana, to i Bohaterowie Monastyru będą uciekać się do tego typu zabiegów, prawda? Trudno jednak postawić twardo i bezwzględnie granicę, jakiej Bohaterowi nie wolno przekroczyć. Zresztą zwykłe szaraczki powinny bardziej uważać, co mówią i robią niż mistrzowie intryg. Ponieważ bardziej doświadczeni Bohaterowie mają większą szansę, że ujdzie im płazem uchybienie etykiecie, niegłupim pomysłem byłoby uzależnienie reakcji otoczenia od statystyk Bohaterów. Za każdym razem, gdy Bohater zachowa się w sposób niezwykły, niekonwencjonalny lub wręcz nie przystojący jego pozycji, gracz powinien wykonać otwarty test Wiarygodności z Etykietą (PT zwykle wynosi 0). Im wyższy wynik, tym więcej zostanie Bohaterowi wybaczone (oczywiście nie dotyczy to sytuacji, gdy Bohater zachowuje się niewłaściwie właśnie po to, by ktoś się na niego obraził - w takim wypadku wykonuje test Etykiety po to, aby reszta towarzystwa nie poczuła się zniesmaczona jego zachowaniem):\n0 PS - drobne niezręczności: niedbały (często świadomie!) ukłon, przyjście na wystawny bal z rapierem (a nie, jak się przyjęło, z lekką szpadą), zbyt odważne poczynanie sobie przy przedstawicielkach płci pięknej.\n2-3 PS - lekka niegrzeczność: nie ukłonienie się szlachcicowi niżej od siebie postawionemu, zbyt długa rozmowa z nielubianym na balu osobnikiem, opuszczenie towarzystwa np. gospodarza balu pod pretekstem, dwuznaczny żarcik na temat rozmówcy, zbyt szczera uwaga, obmawianie obecnych na balu osób, wtrącenie potocznego powiedzonka czy żołnierskiego sformułowania do rozmowy.\n4-5 PS - impertynencja: zignorowanie wymierzonej w siebie uwagi, ziewnięcie podczas rozmowy, wniesienie na bal pistoletu (naturalnie - nie na widoku!), wskazanie kogoś palcem, poruszenie tematu uznawanego za nieodpowiedni w danym towarzystwie (może być to wszystko - od bardańskiej rebelii po tematy religijne), docinki na temat rozmówcy, szeptanie na uboczu, zbyt głośny śmiech, wtrącenie słów prostackich lub gwarowych w konwersację.\n6-7 PS - niegrzeczność: zignorowanie prośby osoby wyżej postawionej od siebie, szeptanie podczas ogólnej rozmowy, odwrócenie się tyłem do innego szlachcica, jawna obelga pod adresem innego szlachcica, przekleństwo, odmówienie wyzwaniu na pojedynek pod pretekstem.\n10 PS - chamstwo: nie ukłonienie się damie, niesprowokowana obelga pod adresem innego szlachcica, uderzenie innego szlachcica w twarz, odmówienie wyzwaniu na pojedynek bez podania przyczyny. Uchybienia zasadom dobrego smaku poważniejsze niż tu wymienione nie zostaną wybaczone nawet, jeśli Bohater uzyskał więcej niż 10 Punktów Sukcesu. Pewne rzeczy po prostu nie mają prawa się Bohaterowi przydarzyć.\nUWAGA: jeśli Bohater zbyt często przekracza granice dopuszczalnego zachowania, MG może i powinien naliczać coraz wyższe PT do testu Etykiety (powiedzmy: PT +2 za każdym kolejnym razem). Bezczelność jednorazowa może być puszczona płazem, a nawet wzbudzić zaintrygowanie obecnych. Bezczelność ciągła jest dla szlachcica niedopuszczalna. Jeśli test Etykiety zostanie zdany wystarczająco dobrze, Bohater nie tylko nie zrobił złego wrażenia, ale przeciwnie - jego śmiałość podniosła jego pozycję i zdyskredytowała jego wrogów. Jeśli miało miejsce Faux Pas, a mimo to test Etykiety się powiódł, należy się za to nagroda - ale tylko, jeśli gracz/Bohater to zaplanował! Zdany test przy nieświadomej niegrzeczności chroni przed przykrymi konsekwencjami czynu, ale nie można przecież nagradzać graczy za głupotę! Jeśli MG uzna, że impertynencja postaci była uzasadniona i świadoma, może on na przykład:\nprzydzielić oponentom Bohatera PT w testach;\nodebrać komuś z niechętnych Bohaterowi osób (zwykle osobie obrażonej) paru Pochlebców lub nawet sprawić, że przejdą oni na stronę Bohatera (im większą sensację wzbudziło zachowanie Bohatera, tym silniejszy jest efekt);\nzapewnić Bohaterowi Stronnika, który ucieszy się, że Bohater źle potraktował kogoś, kogo nie lubi (ale jednocześnie Bohater ma wroga w obrażonej osobie, naturalnie);\nułatwić Bohaterowi określone Akcje, jeśli zostaną wykonane w następnej rundzie;\nprzywrócić Bohatera do łask utraconej po oblanym teście Uwodzenia kochanki.\nNo dobrze, ale co się dzieje, jeśli Bohater uzyskał zbyt mało PS? Efekt jest odwrotny:\nw najlepszym przypadku Bohater otrzymuje na jakiś czas PT do wszystkich testów;\njeśli zabrakło mu wiele PS - udało mu się narobić sobie wrogów, ośmieszyć się, popaść w niełaskę gospodarza i/lub elit, stracić zaufanie w oczach szlachty;\nw ekstremalnych przypadkach (brakuje ponad 7 PS lub Bohater kilkakrotnie pokazał się jako źle wychowany) - Bohater może nie być zaproszony na przyszłe bale, potraktowany wrogo, wyzwany na pojedynek lub nawet uwięziony.\nKonkludując: gracze powinni być ostrożni gdy decydują, że ich Bohaterowie łamią konwenanse.\nGdy MG „wpuszcza” Bohaterów na przyjęcie, należy oczywiście zadbać po pierwsze, by gracze się nie nudzili, zaś po drugie - aby epizod sesji miał sens. W wielu przypadkach spotkanie u księżnej Jakiejśtam czy hrabiny Jakjejnaimię będzie dla Bohaterów ważne - MG musi starannie zastanowić się, jakie Bohaterowie mogą odnieść korzyści i jakie czyhają na nich niebezpieczeństwa. Nie wolno pozostawić wszystkiego improwizacji - może to spowodować, że MG zwyczajnie pogubi się w sytuacji. Dlatego ważne jest uświadomienie sobie, co konkretnie Bohaterowie mogą zyskać, a co stracić. Jeśli przyjęcie potraktujemy tylko i wyłącznie jako fragment gry mający zbudować klimat, jako przerywnik, jako chwilę wytchnienia - nie trzeba bardzo dokładnie planować wszystkich szczegółów. Jednak nawet wtedy trzeba pamiętać, jakie gracze mają możliwości - jeśli któryś z członków drużyny lubi przygody pełne intryg, na pewno zechce skorzystać z faktu, że jego Bohater wybiera się na bal. Jak więc widać, nawet jeśli bal nie stanowi osi przygody, mechanika niekoniecznie musi przeszkadzać. Co więc Bohaterowie z tego mają, że założą odświętne pantalony i odstąpią nieco od samotniczego stylu życia ludzi o Mrocznej Tajemnicy? Pierwszym, najniewinniejszym powodem jest dobra zabawa. Nie zapominajmy, że szlachta kochała rozrywki towarzyskie, bale, polowania, uczty. Bohater, nawet zupełny odludek, będzie się bardzo nudził bez towarzystwa szlachty. Pójście na bal to - prozaicznie - zwykły, typowy sposób spędzania wolnego czasu. Jeśli zaś Bohater jest młody lub chociaż „młody duchem” - nie ma możliwości, by opuścił największe wydarzenia towarzyskie w danym sezonie. Jeśli gracze mają takie właśnie podejście - potraktujmy bal mniej jako strategiczny epizod sesji, a bardziej połóżmy nacisk na odgrywanie epizodów poszczególnych „rund”. Gracze mogą zupełnie zignorować podchody i machinacje - wtedy można nawet schować na jakiś czas mechanikę do szuflady (chyba, że Bohaterowie mają na balu wrogów). Żaden szlachcic nie powinien zapominać o zachowaniu prestiżu. Bohater nigdzie nie bywający uważany będzie za dziwaka i odludka - to nie do przyjęcia. Wiele postaci graczy będzie przychodzić na przyjęcia wyłącznie po to, by się po prostu pokazać. MG powinien podrzucać takim graczom niewielkie przeciwności losu (wrogie zainteresowanie możnych, zazdrość szlachty, drwiny z np. narodowości, jakich nie można puścić płazem), by - mimo małej aktywności - gracze nie nudzili się. Bale są idealnym źródłem informacji. MG może wykorzystać bal jako „hak” do przygody (Bohater przypadkiem podsłucha coś, co mogłoby go zainteresować), może też uczynić obecność na balu istotnym środkiem do rozwiązania wielu spraw. Jeśli gracze lubują się w intrygach, mogą zapewne zdobyć również masę ciekawych informacji niezwiązanych z głównym wątkiem przygody/kampanii. O takich pobocznych wątkach (a mówiąc językiem gier RPG - subquestach), o które na dworach nietrudno, MG nie powinien zapominać nigdy. Bal jest również świetnym miejscem na spotkanie konkretnej osoby. Może być to - znowu - idealny pretekst do rozpoczęcia przygody czy kampanii, może być sposób na pchnięcie akcji, która utknęła w miejscu, do przodu... ale można ze spotkania zrobić i problem do rozwiązania. Potrzebne przykłady? Proszę bardzo, oto one. Bohaterowie szukają konkretnej, ale nieznanej sobie osoby (morderca?), która na pewno jest na balu. Bohaterowie muszą porozmawiać z ważnym NPCem na osobności, a wszystko jakby sprzysięgło się przeciwko nim i nie mogą się nawet do niego zbliżyć bez narażenia się na podejrzenia/obrażenia kogoś. Bohaterowie szukają słabego punktu „dyżurnego” czarnego charakteru w kampanii. Nie ma lepszego sposobu na zrobienie kariery niż przypodobanie się ważnym osobom. Bohaterowie mogą szukać na balach protektorów, by dosięgnąć ludzi, którzy są poza ich zasięgiem. Bohaterowie mogą być zmęczeni swoją małością i pragnąć odzyskać utracone tytuły, zaszczyty i przywileje. Być może Bohaterowie szpiegują swojego gospodarza lub jednego z jego gości i muszą stać się popularni, kochani przez szlachtę i znaleźć się w centrum uwagi - tylko po to, by oddalić od siebie podejrzenia. Nie każdy bal musi wiązać się z typowymi „podchodami” - które być może znużą niektórych graczy. Czasem stać się może coś naprawdę wstrząsającego - skradanie się po mrocznych korytarzach, zabójstwo, pojedynek, podsłuchana przypadkiem rozmowa o planowanej zdradzie. Pchnięcia sztyletem w ciemnych kątach. Kto wie, może nawet rytuał odprawiany w piwnicy? Tego typu „urozmaicenia” zdołają może schwycić zblazowanych graczy i mocno nimi potrząsnąć.\nPoprzednie akapity upewniły już, mam nadzieję, każdego MG, że gracze mogą mieć najróżniejsze podejście do balów i że należy się na te różne podejścia choć w minimalnym stopniu przygotować. Moja rada: nie obmyślajmy konkretnej sekwencji wydarzeń i Akcji dla NPCów. Dużo rozsądniej byłoby ustalić ogólne ramy, w jakich poruszać się będą Bohaterowie, i dostosować wydarzenia do tego, jak się zachowają. Jak to zrobić? Najlepiej przez systematyczne ułożenie sobie listy rzeczy, które wiedzieć na pewno musimy: 1. Gdzie i kiedy odbędzie się bal? Może to i oczywiste pytanie, ale warto pamiętać o nim przy kolejnych. Na tym etapie trzeba też ustalić rodzaj wydarzenia i kwestie techniczne - takie jak dozwolone Akcje, liczba rund (powinno być ich zwykle od pięciu do piętnastu) oraz ich długość. Nieco więcej na ten temat w następnym rozdziale - „Bal czy nie bal?”. 2. Kto jest organizatorem? To bardzo ważna kwestia - powinniśmy mieć dobre pojęcie, kim jest osoba, która będzie gospodarzem gości. Czy jest wygadana czy małomówna? Lubi obcych czy przeciwnie - nie przepada za nimi? Czy można ot tak, po prostu do niej podejść i porozmawiać, czy też może zaszczyca rozmową jedynie szczęśliwych wybrańców? Po co zaprosiła Bohaterów (o ile w ogóle - nie zawsze gospodarz wybiera, kto zostanie zaproszony)? Jak łatwo wkupić się w jej łaski? Czy jest uczciwa? Szanowana? Bogata? Nie można przecenić ważności gospodarza na balu - to będzie najważniejszy NPC, na którego przede wszystkim postarają się wpłynąć Bohaterowie. Należy też pamiętać, że na pewnych balach „trzeba” być, a inne są raczej mało popularne - dla własnego dobra Bohaterowie powinni chodzić tylko na te „odpowiednie”, a przynajmniej orientować się, kto trzyma z kim i przeciw komu. Chodzenie na partyjki wista do dwóch skłóconych ze sobą domów może się skończyć tragicznie. 3. Jaka jest skala imprezy? To bardzo ważne! Po pierwsze, od liczby gości zależy liczba potencjalnych Pochlebców. Po drugie, na szerokich wodach dużych imprez towarzyskich Boahterowie rzadziej natkną się na płotki, a częściej na rekiny. Małe, kameralne przyjęcie pomieści zapewne nie więcej niż kilkanaście osób. Mało popularny, prowincjonalny bal to od 20 do 30 osób. Niewielkie przyjęcie szanowanej lokalnie osoby - to już 40-50. Duży bal na prowincji lub niewielki w stolicy - zazwyczaj od 50 do 70 osób (ale nie zapominajmy - o ile większą mają klasę niż w poprzednich przypadkach!). Prawdziwe, wielkie, wystawne wydarzenia, o których mówić się będzie przez długie tygodnie czy miesiące to co najmniej sto osób, zwykle sporo więcej. Zaś bale królewskie w Kindle? Ba, tam nawet kilkaset zaproszonych osób nikogo nie zdziwi! 4. Jak wystawne jest przyjęcie? MG powinien ustalić w przybliżeniu, jak bogaty jest strój przeciętnego gościa i jak kosztowna jest sama impreza. Dla małych bali wartość stroju i ozdób oraz wydatków na „wielkie wejście” Bohatera (kareta, sztuczne ognie, lokaje czy panny do towarzystwa) powinna w sumie przekroczyć 1 Pierścień - to tyle co nic! Dla średnich limit ten powinien być wyższy - różnie, od 3 do 5 Pierścieni. Przy dużych i ważnych balach na prowincji nie wypada pokazać się w stroju uboższym niż 8-10 Pierścieni, a stołeczne bale wymagają wielkich wydatków: wydanie 10-15 Pierścieni jest normą, a niegłupim pomysłem jest też zadbać o przybycie w wielkim stylu - jednorazowy wydatek rzędu 3-5 Pierścieni. Ta ostatnia kwota jest z pozoru nieduża, ale strój (obojętne jak drogi) Bohater może sprzedać, może też mu służyć przy wielu następnych okazjach. 3 Pierścienie wydane na przystrojenie całej swojej karety kwiatami, na wynajęcie dwustu pięknych dziewcząt w charakterze świty czy podobną ekstrawagancję to sporo, biorąc pod uwagę, że celem jest zrobienie wrażenia na innych szlachcicach jeden, jedyny raz! Jeśli Bohater jest ubożej ubrany niż jest to w zwyczaju, otrzymuje do wszystkich testów PT 1 za każdy brakujący Pierścień wartości stroju/ozdób. Nie ma lekko, trzeba zdobyć pieniądze, choćbyś je miał, panie, wyciągnąć spod ziemi! 5. Kto jest zaproszony? Wielu szlachciców prowadzi dom otwarty - przychodzą do nich rozmaici, mniej lub bardziej znamienici goście, bo po prostu „tam się bywa”. Zwykle nie wymaga to szczególnych starań. Nie ulega jednak wątpliwości, że na niektóre przyjęcia należy otrzymać zaproszenie. Czasem stawienie się bez zaproszenia jest dopuszczalne (będzie to jednak Faux Pas wymagające uzyskania 3-5 PS w teście Etykiety), czasem nie ma na to szans - za wysokie progi najwyraźniej! To, jak Bohaterowie zdobędą zaproszenie (nie zawsze jest przecież ono imienne!) zależy tylko od inwencji graczy. Warto też zastanowić się, czy dopuszczalne/mile widziane jest wzięcie ze sobą służby. A może posiadanie pazia czy służki jest nieodzowne? 6. Jakie atrakcje przewidziano? Rzadko który bal ogranicza się tylko do rozmów, jedzenia i tańców. Szlachta uwielbia hazard (warto o tym pamiętać przy przeliczaniu wartości sakiewki - szlachcic nie grający w karty to nie szlachcic!), przyglądanie się egzotycznym zwierzętom sprowadzanym z dalekich kontynentów, występy muzykantów, aktorów czy sztukmistrzów, wieczorki poetyckie, przemówienia, wyścigi, loterie fantowe, pokazy sztucznych ogni... czasem zdarzają się też bardziej „nietypowe”, ale budzące tym większy dreszcz emocji atrakcje - walki psów (a może i ludzi?), a nawet pokazanie gościom sprowadzonego z dalekiej Agarii elfa na łańcuchu. Kto wie, do czego jeszcze zdolna jest dekadencka szlachta? 7. Jakie Akcje są dozwolone dla graczy? Odpowiedź na to pytanie wynika z charakteru imprezy oraz jej skali, naturalnie. Warto jednak zastanowić się, do których Akcji przydzielić PT, a które uniemożliwić (inaczej szlachcic poczynać sobie będzie w operze, inaczej na pikniku czy wycieczce do lasu, a inaczej na dworskim balu!). 8. Kto ważny się pojawi? Nie trzeba chyba tłumaczyć - MG przyda się wiedza, ilu „ważnych” NPCów znajdzie się na balu, kim są, czego chcą, czy i skąd znają ich Bohaterowie. Jeśli NPCe będą w Przygotowaniu traktowani jako „gracze”, należy również przygotować ich statystyki. 9. Kto czego chce? Przyda się wypisać, co jaki NPC chce osiągnąć i jak sobie będzie poczynać na balu - ostrożnie, agresywnie, z taktem, podstępnie... właściwie każdy ważny NPC powinien mieć co najmniej jeden „ważny” cel i kilka pomniejszych. Nie trzeba się tego, naturalnie, kurczowo trzymać - ale warto to rozpisać albo przynajmniej przemyśleć, chociażby po to, by wiedzieć co odpowiedzieć graczom, którzy zainteresują się jednym z NPCów i zapytają „co on robi?”. 10. Kto z kim trzyma? Punkt może jeszcze ważniejszy od poprzedniego. Taka już natura intryg, że stosuje się zasadę „kto nie z nami, ten przeciwko nam”. Jeśli Bohaterowie zdobędą sobie sympatię jednych NPCów, najprawdopodobniej narobią sobie gdzie indziej wrogów - czasem na odwrót. Dlatego wszystkie przyjaźnie, sojusze i animozje muszą być bardzo starannie zaplanowane - głupio by było, gdyby przez nieuwagę MG jeden z NPCów obraził śmiertelnie swojego najlepszego kompana. 11. O czym się mówi? Jeśli MG jest odpowiednio „wygadany”, zaimprowizowanie ploteczek, w jakich Bohaterowie będą brali udział nie sprawi mu olbrzymich trudności. Jeśli jednak tak nie jest - lub po prostu łatwo się pogubić w złożoności sytuacji - warto wypisać listę (co najmniej kilkunastu) tematów plotek i ploteczek, jakie mogą pojawić się w towarzystwie. O tym, które tematy rozmów zostaną poruszone, a które przemilczane, zadecyduje oczywiście rozwój sytuacji. 12. Urozmaicenia. Czy na balu wydarzy się coś ciekawego? Zdrada? Pojedynek? Niespodziewany a ważny gość z dalekich stron? Wizyta Inkwizycji? A może przeciwnie - objawią się siły Ciemności? Ktoś zemdleje? Ktoś kogoś uderzy? Ktoś wypadnie przez zjedzoną przez korniki balustradę i złamie rękę? Zresztą nie wszystko co się wydarzy musi być tak dramatyczne. Może burza zmoczy uczestników konnej wycieczki do suchej nitki i zepsuje doskonałą z początku zabawę? A może nagle na weselu okaże się, że gospodarz nie dość przygotował trunków na ucztę, i pełni niesmaku goście zapamiętają tę niezręczność przez długie tygodnie (miesiące? lata?)?\nBal czy nie bal?\nPrzygotowanie odnosi się przede wszystkim do dworskich przyjęć, bali, tańców, uczt na dworach możnowładców (to raczej staromodne, ale w co mniej rozwiniętych państwach Dominium może się zdarzyć) i innych tego typu wydarzeń. Nie ma jednak najmniejszego powodu, by nie zastosować tych samych zasad dla innych zebrań większej ilości osób. Mechanika pozostaje ta sama, do MG należy tylko rezygnacja z niektórych „Akcji” (np. trudno wyobrazić sobie Akcję „Uwodzenie” podczas akademickiej dyskusji lub „Szpiegowanie” podczas kameralnego wieczorku poetyckiego w cynazyjskim salonie) i ewentualna zmiana nazewnictwa niektórych z nich. Ponadto należy wtedy zmienić skalę czasową (jedna „runda” w przypadku misji dyplomatycznej trwać może nie godzinę, lecz np. dzień). Podstawy zasad mogą jednak pozostać takie same. Kilka sugestii sytuacji, w których można zastosować mechanikę Przygotowania:\ndyskusja naukowa/teologiczna, sympozjum naukowe;\nzjazd, kongregacja, narada, zebranie;\nwieczorek poetycki/wystawa obrazów/koncert muzyczny;\nuczta, wiejska zabawa, święto ludowe (dożynki etc.);\nobchody uroczystości religijnych;\nzebranie klubu, organizacji lub tajnego stowarzyszenia;\nnegocjacje (polityczne czy handlowe)\nspotkanie przy grze towarzyskiej (kręgle, gra w piłkę, gra w karty)\nNaturalnie, gracze i MG sami niewątpliwie wymyślą własne, bardziej oryginalne zastosowania mechaniki Przygotowania. Wystarczy odrobina inwencji i wyobraźni. Każda sytuacja, gdzie zbierają się liczne osoby, a sukces zależy od obycia towarzyskiego, etykiety i intryg pasuje do podanych w następnych rozdziałach zasad. Dla uproszczenia założyłem na potrzeby artykułu, że typową sytuacją Przygotowania jest bal na szlacheckim dworze. Aby lepiej zilustrować, jak modyfikować zasady Przygotowania w zależności od sytuacji, oto dwie przykładowe sytuacje społeczne, z balem nie mające - pozornie - nic wspólnego, a pasujące do Przygotowania po lekkiej jej modyfikacji: Narada wojskowa Wydawać by się mogło, że trudno o gorsze miejsce na kłamstwa i intrygi niż dziki Front Agaryjski. Błąd! Jak możemy wyczytać chociażby we Wbrew Regułom Wojny, władza i potęga zdobyte nie zawsze czystymi metodami mają nieraz pierwszeństwo przed odwagą na polu bitwy i zdrowym rozsądkiem. Bohaterowie biorą udział w naradzie oficerów planujących niewielką kampanię przeciw lokalnemu wrogowi. MG decyduje się rozegrać sprawę, korzystając z mechaniki Przygotowania. Pierwsza decyzja - jak długie będą rundy? MG decyduje się na rundy pięciominutowe - narada będzie zatem odgrywana w czasie rzeczywistym! Jeśli nic nie zakłóci jej przebiegu, narada będzie trwała do dwudziestu rund, lub do momentu dojścia do porozumienia w jakiejś kwestii. Ile osób bierze udział w naradzie? Sporo, bo sprawa jest istotna - w sumie jest to 18 osób, z czego mniej więcej połowa to oficerowie, a reszta to lokalni możnowładcy, doświadczeni żołnierze, zwiadowcy, ambasador Kary i obserwator nasłany przez Inkwizycję. Piętnaście z tych osób to potencjalni Pochlebcy, reszta to osoby ważne. No właśnie - jakich ważnych NPCów umieścić przy stole narad? MG decyduje się na 3 ważne osoby wśród NPCów - ambitnego oficera-karierowicza, który stara się nagiąć decyzje naczelnego dowódcy - stetryczałego starca - do swoich celów, za nic mając sobie życie żołnierzy. Drugi to szlachetny kapitan, ostatnio w niełasce, a przez to zrezygnowany i niezdecydowany. On będzie potencjalnym sojusznikiem Bohaterów - ale tylko, jeśli zdołają go przekonać do siebie i jakoś wyrwać z marazmu. Trzeci z „graczy” to Inkwizytor - starający się przede wszystkim zachować status quo, więc potencjalnie groźny, jeśli Bohaterowie ściągną na siebie zbyt wiele uwagi na raz. W następnej kolejności warto zastanowić się, jaka jest rola Pochlebców. Tu sprawa jest prosta - im więcej kto ich ma, tym większy jest jego wpływ na ustaloną pod koniec narady strategię. A Stronnicy? Najważniejszym stronnikiem jest naczelny dowódca - jego przychylność daje ważny głos w naradzie wojennej. Jakimi Akcjami wolno będzie Bohaterom się posłużyć? Plotkowanie, Uwodzenie i Szpiegowanie odpadają z oczywistych względów. Przyczajenie nie jest łatwe, gdyż Bohaterowie mają małą swobodę - MG przydziela do niego dodatkowy PT 2 (udane Przyczajenie jest sugestią dla MG, by NPCe nie zadawali danemu Bohaterowi niewygodnych pytań. Mało udane oznacza po prostu, że milczy on i nie udziela się w dyskusji niepytany). Rozeznanie jest jeszcze trudniejsze - można po prostu słuchać, co kto ma do powiedzenia, ale ciężko o subtelne kierowanie rozmową. MG decyduje się więc na zwiększenie PT Rozeznania o 5. Z drugiej strony, bezpośrednie zadawanie pytań (Wypytywanie) nie jest na naradzie niczym złym - może ono wzbudzić niechęć lub wrogość pewnych osób, ale nigdy nie grozi Bohaterowi popełnienie Faux Pas. Pozostają nam dwie Akcje - Pochlebstwa i Olśniewanie. Ta pierwsza nie wymaga komentarza. Zaś co do drugiej - z pozoru Bohaterowie niewiele mogą osiągnąć. Czy na pewno? Widzę tu dwie drogi - kwieciste przemowy w podniosłym stylu i popisy retoryki (Wiarygodność+Etykieta, jednak PT zwiększony jest o 5 - zgodnie z zasadami z poprzedniego odcinka dotyczącymi zupełnie nieadekwatnego stylu Olśniewania) lub twarde stawianie spraw - prosto, po żołniersku (Autorytet, PT 0, jednak możliwe Faux Pas w granicach od „drobnej niezręczności” do „impertynencji). Decyzja, którą obrać drogę należy do Bohaterów. Bunt na okręcie Poniższy przykład oparty jest na jednej z pierwszych poprowadzonych przeze mnie sesji Monastyru. Nie istniał wtedy jeszcze nawet pomysł na mechanikę Przygotowania, co więcej - wszystko, co tu opiszę działo się „za kulisami”, bez wiedzy graczy i ich Bohaterów. Niemniej, moją inspiracją jest, warto powiedzieć to głośno, konkretna przygoda. Wyobraźmy sobie, że Bohaterowie są na statku, płynącym z Eliaru do Agarii. Kapitan jest szlachcicem i dobrze ich przyjmuje, ale załoga to przeważnie prości ludzie. Bohaterowie nie wiedzą, że wśród załogi znajduje się dwóch niebezpiecznych typków (to znaczy - bardziej niebezpiecznych niż reszta wilków morskich na przemytniczym statku). Pierwszy z nich to nieznany bliżej Bohaterom mieszkaniec Ligi, mający ogromny posłuch wśród marynarzy i zbyt wygórowane ambicje. Drugi to niejaki Bellamort, niebezpieczny eliarski przestępca, który posunął się do zamordowania cynazyjskiego ambasadora i podszywania się pod niego. Ma on na pieńku z naszymi szlachcicami, bo pokrzyżowali jego plany. Na szczęście jednak nigdy nie widzieli go osobiście. Bellamort, jak się okazuje, skumał się z Ligańczykiem i wspólnie knują wszczęcie na statku buntu załogi. Bohaterowie nic o tym nie wiedzą, ale służący jednego z Bohaterów - młody Ragadańczyk o imieniu Carlos - coś podejrzewa. Carlos jest kutym na cztery nogi szelmą i wie, jak rozmawiać z prostymi ludźmi. Nie może powiedzieć swemu panu co się dzieje, bo jeszcze za mało wie i nie ma żadnych dowodów. Dlatego postanawia działać na własną rękę. Jak sprawy się mają? Każdy dzień rejsu to jedna runda. „graczami” są, naturalnie, Ligańczyk, Bellamort i Carlos. Ich cele są proste - Bellamort pragnie śmierci Bohaterów, mieszkaniec Ligi dowództwa nad okrętem, Carlos chce, by statek dopłynął bezpiecznie do portu. Liczba rund jest oczywiście zależna od czasu rejsu. MG nie podaje dokładnej wartości graczom, jednak dopłyną oni do portu po około dwóch tygodniach. Sprawa jest poważna - to bardzo wiele czasu na knucie dwóch zdrajców. Jakie Akcje są dozwolone? Uwodzenie nie ma zastosowania (niezależnie od tego, co by się opowiadało w Bardanii o eliarskich marynarzach). Plotkowanie nie ma sensu - Akcja nie może być stosowana. Pochlebstwami można się posługiwać, ale są raczej mało użyteczne - MG nakłada na test dodatkowy PT 3. Rozeznanie, Wypytywanie i Szpiegowanie działają mniej więcej normalnie. Szczególnie Wypytywanie może być istotne (o ile uda się ustalić, komu można bezpiecznie zadawać pytania), bo Carlos na razie nie wie nawet, co się święci! Ma tylko dwie możliwości - albo usłyszeć od kogoś, że załoga się burzy, albo samemu podsłuchać (Szpiegując) rozmowę spiskowców. Jeśli chodzi o Przyczajenie, niemądrze jest go używać, bo czas nagli. Zresztą Bellamort i Ligańczyk i tak wiedzą, że Carlos trzyma z Bohaterami, więc nic nie zyska on chowając się po kątach. Co z Olśniewaniem? Tu sprawa jest prosta: im więcej któraś ze stron ma Pochlebców, tym bardziej udaje się podbechtać/uspokoić załogę. Możliwości jest wiele - bunt może nie wybuchnąć, może do niego włączyć się zbyt mało osób, które zostaną szybko ujęte i przeciągnięte pod kilem. Może wśród buntowników być wiele osób nieprzekonanych, w każdej chwili gotowych zmienić strony konfliktu (nawiasem mówiąc, taki właśnie był efekt działań Carlosa podczas wspomnianej przygody). W najgorszym przypadku bunt ogarnie całą załogę, a wtedy marnie wyglądają widoki dla naszych dzielnych Bohaterów. MG może zdecydować się wprowadzić dodatkową Akcję: Przekonywanie. Pozwala ona namówić jednego z marynarzy do wykonania jakiejś czynności. Na przykład przekupić kogoś, by podczas przechadzki na pokładzie na głowę wielebnego Steffena McDuffa spadła znikąd skrzynka z gwoździami. Albo żeby w równie tajemniczy sposób podarł się główny żagiel, przedłużając znacznie rejs. A co z Faux Pas? Oczywiście, zwykłe zasady go dotyczące nie obowiązują. Jednak wciąż można zastosować regułę z Faux Pas w przypadku np. Szpiegowania - Carlos będzie musiał się gęsto tłumaczyć, czemu tak uważnie słucha nie swoich rozmów. Dodatkowo, jeśli Carlos powie jednemu z członków drużyny o spisku (jeśli się o nim dowie), do „gry” może włączyć się kolejna osoba. Jednak nie zapominajmy - to jest szlachcic! Samo wtrącanie się w sprawy załogi to Faux Pas (z 4-5 PS jeśli to prosty żołnierz, lecz 6-8 lub nawet 10, jeśli to wymoczkowaty cynazyjski arystokrata!). Jak widać, Carlos ma ciężki orzech do zgryzienia. Jest sam, przeciwników jest dwóch - mają ogromną przewagę. Co zrobi? Czy wykryje spisek? Czy powiadomi o nim swego pana? Czy przekabaci buntowników na swoją stronę? A może ograniczy się do udaremnienia prób zamachu na życie swego pana i jego przyjaciół? Może uda mu się nawet odkryć plany buntowników i po cichu napsuć im szyki. A może doprowadzi do Konfrontacji z samym Ligańczykiem i sprawi, że marynarze zamiast go kochać - znienawidzą? Byłoby to dobre rozwiązanie - oponentów jest dwóch, więc czas działa na ich korzyść. Mam nadzieję, że przekonałem niedowiarków, że Przygotowanie *może* dodać sesji trochę kolorów.\nTo wszystko, co mam do napisania na temat Przygotowania. Mam nadzieję, że zarówno sama mechanika, jak i rady i uwagi dotyczące organizacji tak ważnego epizodu sesji były dla wielu z was użyteczne. Od następnego odcinka cyklu zajmę się najważniejszą i najbardziej, jak sądzę, skomplikowaną kwestią związaną z szermierką na języki - z mechaniką Konfrontacji. Jak już kilkakrotnie wspomniałem, będzie ona mocno zbliżona do mechaniki pojedynków na rapiery. Jak to będzie działać? Przekonacie się już wkrótce! Przypominam, że nieustannie czekam na wszelkie uwagi, komentarze, pytania i sugestie, co powinienem zamieścić w przyszłych częściach cyklu. Każda, nawet najdrobniejsza uwaga jest dla mnie bardzo cenna!\nZ każdym artem mechanika nabiera sensu\nZ początku byłem sceptyczny, ale musicie przyznać, że Oddtail wymyślił całość niezwykle zręcznie i aż korci, żeby wybróbować kilka plotek i olśniewania.\nZwłaszcza, że dla graczy którzy lubią mówić i popisywać się, taka systematyzacja może być wielce pomocna, bo przynajmniej jasno ustala konwencję danej sceny.\nNie mogę się doczekać następnego piątku :)\nto chyba najbardziej ciekawa czesc "szermierki na jezyki"\nMechanika i tak dalej tez swietna rzecz aczkolwiek lubie sobie poczytac takie cudeńka (jak powyższy artykuł) dla samej przyjemnosci obcowania ze swiatem takim jak dominium i swoja dawke przyjemnosci otrzymalem :)\nCholernie dobra robota.\n(zdobylem sie na komentarz poniewaz zostalem oszukany bo nie bylo dzisiaj 4tej czesci xD )


Pięćdziesięciu kierowców na celowniku raciborskiej policji!\nAktualności » 20 kwietnia 2020, godz. 23:00 » komentarzy: 0\nAKTUALIZACJA - Dzień dobry, czy mogą się państwo dowiedzieć z jakiego powodu patrol policji robi zdjęcia tablic rejestracyjnych pojazdów zaparkowanych przy ROD niedaleko Mieszko 2? - napisała do nas w sobotę, 18 kwietnia, pani Agnieszka, nasza stała Czytelniczka. O wyjaśnienie zwróciliśmy się do rzecznika raciborskiej policji.\nJak wyjaśnia kom. Mirosław Szymański, policja otrzymała zgłoszenie o nieprawidłowo zaparkowanych pojazdach wzdłuż ul. Opawskiej. To droga wojewódzka, na której można parkować tylko od strony ogródków w wyznaczonych miejscach. Tymczasem wielu kierowców parkuje wzdłuż drogi, mimo linii ciągłej. Zarządca drogi - ZDW Katowice co jakiś czas odnawia oznakowanie poziomie. Nie powinno więc być wątpliwości. W sobotę, jak dodaje rzecznik, ujawniono pięćdziesiąt nieprawidłowo zaparkowanych pojazdów. Policjanci wykonali dokumentację i teraz będą rozliczać właścicieli samochodów.\n- Policjanci raciborskiej drogówki przypominają kierowcom, że na DW 916 tj. ulica Opawska w Raciborzu wzdłuż Rodzinnego Ogrodu Działkowego „Tulipan” przy prawej krawędzi jezdni znajduje się znak poziomy (linia krawędziowa ciągła P-7b). Znak ten oznacza zakaz wjazdu na pobocze kierującym pojazdami. Widok ulicy Opawskiej w rejonie Rodzinnych Ogródków Działkowych obrazujący umieszczoną przy krawędzi linię ciągłą\nTakie zachowanie jest wykroczeniem, za które zgodnie z obowiązującym taryfikatorem służby mogą nałożyć na kierowcę mandat karnym w kwocie 100 złotych i 1 punkt karny - podała 21 kwietnia w komunikacie raciborska policja.\nCzytaj także Odnowiono oznakowanie i posypały się mandaty\nTagi: policja, grzywna, mandaty, ogródki, działki


Ciepłe i bezpieczne szkoły w Starogardzie - Starogard Gdański - Tu rodzą się gwiazdy\n9 marca 2017 5 kwietnia 2017\nPrzedsiębiorstwo Handlowe STELLA ze Starogardu Gdańskiego w dwa lata dociepli trzy starogardzkie szkoły podstawowe. Od nowego roku szkolnego uczniowie Zespołu Szkół Publicznych w Żabnie i Publicznej Szkole Podstawowej nr 4 będą się uczyć w cieplejszych i bezpieczniejszych klasach. Dotyczyć to będzie również uczniów Publicznej Szkoły Podstawowej nr 8 ( dawnego Gimnazjum Nr 1), która docieplona zostanie rok później. W czwartek, 9 marca prezydent miasta podpisał z prezesem Andrzejem Stellą umowy na realizację wszystkich trzech inwestycji.\nFirma STELLA wygrała przetarg na wykonanie „Termomodernizacji obiektów użyteczności publicznej wraz z modernizacją i usprawnieniem źródeł ciepła i energii” w Starogardzie Gdańskim. Na zaprojektowanie i wykonanie docieplenia dwóch pierwszych szkół ma 7 miesięcy. Prawdopodobnie do wakacji uzyska stosowne pozwolenia na budowę, zgodnie z wcześniej przygotowanym i zatwierdzonym przez miasto projektem. Roboty budowlane mogą ruszyć już w czerwcu, jednak ich większość zostanie wykonana podczas wakacji, gdy w szkołach nie będzie dzieci. Trzeci obiekt – budynek obecnego PG1 wykonawca dociepli do 16 października 2018 roku. Termomodernizację tej szkoły planuje się połączyć z innym zadaniem związanym z budową nowej hali sportowej.\nPubliczne Gimnazjum Nr 1 przyszła Publiczna Szkołą Podstawowa Nr 8 zostanie ocieplona w 2018 roku. Termomodernizację budynku planuje się połączyć z budowa hali sportowej.\nTermomodernizacja trzech szkół będzie kosztować ponad 3 mln zł. Miasto zapłaci niecałe 500 tys. zł, resztę ponad 2,5 mln zł dopłacić Unia Europejska, która dofinansowuje zadanie w maksymalnej wysokości 85%.\nSala gimnastyczna przy Zespole Szkół Publicznych w Żabnie podobnie jak cały budynek szkoły zostanie ocieplona do 16 października 2017 r\nTo oznacza, że od nowego roku szkolnego 2017/2018 szkoły w Starogardzie będą cieplejsze, bezpieczniejsze i uzyskają ładniejszy wygląd. Ocieplone zostaną wszystkie ściany zewnętrzne budynków oraz sal gimnastycznych, a także stropy i stropodachy. Wymionie zostaną wszystkie dotąd niewymienione okna oraz stare żarówki, które zastąpią energooszczędne typu LED, czyniąc przestrzeń szkoły bardziej bezpieczną i przyjazną dla uczniów. Na dachach budynków wykonawca zamontuje nowoczesną instalację fotowoltaiczną, czyli panele słoneczne, dzięki którym ogrzewanie wody w szkołach będzie możliwe bez uruchamiania kotła lub węzła ciepłowniczego. Sprawdzone zostaną też systemy ogrzewania pod kątem ich modernizacji. Wszystko po to, aby dzieci i młodzież mogły uczyć się w bardziej komfortowych warunkach, a utrzymanie placówek było tańsze i bardziej ekonomiczne dla miasta.\nW Publicznej Szkole Podstawowej Nr 4 przy Alei Jana Pawła II, podobnie jak w trzech pozostałych, wszystkie stare żarówki zostaną wymienione na nowoczesne- energooszczędne typu LED\nCałą inwestycja zakłada termomodernizację 26 budynków użyteczności publicznej na terenie czterech samorządów. Liderem projektu pn. „Termomodernizacji obiektów użyteczności publicznej wraz z modernizacją i usprawnieniem źródeł ciepła i energii”, dofinansowanego z Regionalnego Programu Operacyjnego w ramach Miejskiego Obszaru Funkcjonalnego, jest Powiat Starogardzki. Jego partnerami są Gmina Miejska Starogard Gdański, Gmina Starogard Gdański i Gmina Bobowo. Zadanie ma być realizowane w latach 2016 – 2020. Całkowity koszt inwestycji to ponad 18 mln. zł


Edytowano Grudzień 28, 2015 przez satori\nEdytowano Grudzień 28, 2015 przez przemol87\n38m na wolnym wypływie przy tej pompie? przy podlewaniu dyszą 20 lub 22 linia 90 będzie odpowiednia\n110 Droższa bo średnica większa i grubsza ścianka, ale to inwestycja na lata a nie na jeden rok. Po drugie grubsza ścianka to mniejsze prawdopodobieństwo że rura pęknie, a ponowne kopanie to nic przyjemnego Bierz też pod uwagę ulgę inwestycyjną\nTak na wolnym wypływie plus tam może z 20m węża strażackiego. Szału nie ma. A ty ile masz?\nJa mam około 28m, ale podlewam tylko 18, w Twoim przypadku dysza 20 będzie ok, więc linia przesyłowa 90 wystarczająca, bo przy pracy przepływ będzie około 27m(tak mniemam), więc ta kalkulacja podana przez kolegę nie będzie już tak korzystna, pvc bym odpuścił, podobno sprawdza się w instalacja wodociągowych, gdzie jest ciągle ciśnienie dociskające uszczelki, w większych średnicach węży ścianka musi być grubsza przy tym samym ciśnieniu\nTo jak długo nawadniasz hektar przy tych 18 m3/godz jeśli dajesz 20 litr/m2 ? 10 godzin ?\n18 to dysza, wydajność około 22m, podlewam w róóżnych dawkach w zależności od potrzeb i sytuacji.\npvc bym odpuścił, podobno sprawdza się w instalacja wodociągowych, gdzie jest ciągle ciśnienie dociskające uszczelki\nCiekawa informacja, wydaje się nawet logiczna ale czy ktoś jeszcze ma takie praktyczne doświadczenia z rurami PVC?\nEdytowano Grudzień 29, 2015 przez satori\nJa mam kolege co ma studnie i rurociag ma z PVC fi 110 długości ok 500m i nic nie wspominał o jakichkolwiek problemach z uszczelkami czy może z pękaniem rur. Jego PVC maja ścianki 4 mm. Cienkie. A kupił PVC bo sa dużo tańsze.\nznajomy nie spuścił wody z deszczowni i zaskoczyła go zima. Teraz boi się że może wąż popękać. Faktycznie może się rozmarznąć? znam gości co trzymał rurociąg na powierzchni i nic mu nie było\nWąż powinien wytrzymać, ale metalowe elementy typu wyjścia, złączki mogą doznać awarii, teraz już nic nie zrobi, musi czekać.\nJestem na etapie projektowania studni. Chciałbym się dowiedzieć czy kabel zasilający do pompy 15kw wystarczy 4x70mm2 aluminium. Długość linii prądowej będzie wynosiła 650 metrów. Koszt takiego kabla to ok. 15 zł/metr. Dodam że początkowo chciałem położyć tylko 350 metrów kabla bo od słupa do granicy mojej działki jest właśnie te 350 metrów a pole 300 metrów długie i szedł by rurociąg te 300m do następnego pola i dalej 500m do kolejnego. ale z tego co się orientuje to kabel wychodzi teraz taniej niż linia przesyłowa 110mm. Wąż PE 110 z tego co piszą przedmówcy 18zł netto/metr. Niby wyjdzie to samo ale studnie będę miał bliżej pozostałych dwóch pól i może wtedy wystarczyłaby linia przesyłowa 90mm???\nJa też jestem na etapie wyboru przewodu. u mnie będzie to co prawda 100m od przyłącza z tym że myśle o miedzianym. A dlaczego ty chcesz aluminium?\naluminiowy jest dużo tańszy od miedzianego. dzisiaj dzwoniłem do hurtowni odnośnie kabla i wygląda to następująco 4x50mm2 8,13 netto/metr, 4x70mm2 10,30 netto metr a 4 x120mm2 17,28 netto za metr. U siebie będę musiał kłaść właśnie tego ostatniego bo jest duża odległość i byłyby za duże spadki napięcia przy kablu 4x70mm2 którego z początku chciałem kłaść. Od transformatora do słupa przy którym będę miał przyłącze jest 900 metrów i masa odbiorników po drodze bo transformator jest w połowie wioski i dalej od przyłącza jeszcze będę miał 650 metrów do studni. Linia jest stara od lat nie modernizowana i dlatego tak to wychodzi. Sam kabel 14000 zł plus jakieś skrzynki, plus projekt położenia kabla, plus robota elektryka, plus zakopanie kabla. W sumie koszt samego przyłącza może mnie wynieść koło 20 tys. złotych. Sporo ale co innego zrobić.\nMiedzianego kabla nie ma co kłaść chyba ze są jakieś specjalne przesłanki ku temu (prawo, projekt).\nDobrze dobrany kabel aluminiowy spełni idealnie swoje zadanie a i będzie tańszy.\nSieci kablowe i napowietrzne niskiego, średniego i wysokiego napięcia w niemal 100% są wykonana z przewodów aluminiowych.\nEdytowano Styczeń 27, 2016 przez satori\nWitam kolegów sam mam do zakopania rurociąg 110 z instalplast Łask kupiłem za 10 zł netto.\nA co do zakopania to mam koparkę lancuchowa do ciągnika i jest szybciej i duzo taniej niż minikoparka a robi się minimalny i równy rowek łatwo się zasypuje . Jestem z Kalisza więc moge dojechać po dogadaniu jeżeli ktoś ma do zakopania kabel, rurociąg czy melioracje to prosze na priv lub tel. 600852386\nEdytowano Styczeń 28, 2016 przez Bartone\nBartone - a ten rurociąg to zapewne PN 6 PVC 110, z scianą 2.7 mm ? Brałeś bezpośrednio z Łasku czy od jakiegoś pośrednika?\nEdytowano Styczeń 28, 2016 przez Barcol84\ndrodzy koledzy wprowadziłem Was w błąd cena 10 netto to jednak za pe pn100-90x5,4 mm w szpuli 100 metrowej pomyliłem się bo widziałem fakturę a nie widziałem rury bo maja przywieźć bo im się nie zmieściły razem z nawozem, myślałem ze ojciec wziol 110 a po zerknięciu na fakturę tak stwierdziłem. Jak ktoś chce wiedzieć gdzie to na priv\nPanowie co sądzicie o deszczowniach Bording czy są one godne polecenia ?\nkażda jest godna polecenia pod warunkiem ,że jest sprawna i robi robotę


Piąte miejsce Przemyśla w walce o Puchar Rowerowej Stolicy Polski. Nagrody dla najaktywniejszych rowerzystów [ZDJĘCIA] | Nowiny\nPiąte miejsce Przemyśla w walce o Puchar Rowerowej Stolicy Polski. Nagrody dla najaktywniejszych rowerzystów [ZDJĘCIA]\nMiasto Przemyśl zajęło piąte miejsce w rywalizacji o Puchar Rowerowej Stolicy Polski. Najaktywniejszych rowerzystów wyróżnił prezydent Przemyśla Wojciech Bakun. Witold Wołczyk/UM Przemyśl\nPodczas trwającej cały wrzesień rywalizacji o Puchar Rowerowej Stolicy Polski miasto Przemyśl zdobyło 667 punktów.\nZwyciężyła Nowa Sól (4751 pkt), przed Lesznem (1229 pkt) i Gorzowem Wielkopolskim (979 pkt).\nPrzemyślanie mają na koncie również inne sukcesy w tej rywalizacji. Zostali rekordzistami w Polsce, po względem średniej ilości kilometrów przejechanych przez aktywnego uczestnika. Wyniosła ona ponad 160 km.\nJeszcze lepiej przemyślanie wypadli indywidualnie. Najlepszą rowerzystką w kraju została Małgorzata Mrozowska, która w ciągu września przejechała 2446 km. Wśród mężczyzn drugie miejsce w kraju zajął Paweł Salamon, który przejechał 4677 km. Oboje otrzymali w nagrodę rowery miejskie, ufundowane przez głównego organizatora rywalizacji o Puchar Rowerowej Stolicy Polski, czyli miasto Bydgoszcz.\nPrezydent Przemyśla Wojciech Bakun dodatkowo wyróżnił miejskich laureatów, czyli trzy kobiety i trzech mężczyzn, którzy osiągnęli najlepsze wyniki.\nMałgorzata Mrozowska (Grupa Ogólna) - 2446 km,\nBogusława Duda (Przemyska Grupa Rowerowa) - 1449,12 km,\nBożena Smyczek (Przemyska Grupa Rowerowa) - 1429,85 km.\nWśród panów triumfowali:\nPaweł Salamon (Przemyska Grupa Rowrowa) - 4677 km,\nMarek Skałacki (Przemyska Grupa Rowerowa) - 2125 km,\nRobert Gawlik (Rowerek) - 1642 km.\nmikołaj 17.10.2019 10:57:26\nMiasto które prawie nie ma ścieżek rowerowych szczególnie w centrum powinno być zdyskwalifikowane.\nGość 16.10.2019 20:00:36\nMała pomyłka zaszła w artykule na jednego uczestnika 386 km


NSZZ SOLIDARNOŚĆ » klepsydra\nklepsydra, pogrzeb, pożegnanie\nW środę 14 kwietnia 2021 r. zmarł ks. prałat Jan Sopicki, znany duszpasterz, wieloletni proboszcz bialskiej parafii Opatrzności Bożej, wieloletni przyjaciel podbeskidzkiej „Solidarności”. Przeżył 84 lata, z czego prawie 61 jako kapłan. Od 2011 roku przebywał w Domu Księży Emerytów.\nklepsydra, kondolencje, współczucie\nNaszemu Koledze BOGDANOWI SZOŹDZIE przewodniczącemu Sekretariatu Metalowców NSZZ “Solidarność” prezesowi Stowarzyszenia Podbeskidzie Wspólna Pamięć w związku ze śmiercią OJCA przekazujemy wyrazy szczerego współczucia i solidarności w bólu. Wieczne odpoczywanie racz Mu dać Panie…\nklepsydra, Odeszli, wspomnienie\nPrzełom października i listopada to czas, gdy w sposób szczególny wspominamy tych, którzy odeszli już do wieczności – naszych zmarłych krewnych, przyjaciół, znajomych.


Policja Żyrardów: Droga i nieodpowiedzialna przejażdżka rowerem - zyrardowski24.pl\nPolicjanci z żyrardowskiej drogówki podczas jednej interwencji nałożyli na 38-latka 6 mandatów karnych o łącznej kwocie 4300zł.\nW niedziele tuż po godzinie 01:00 policjanci z Wydziału Ruchu Drogowego Komendy Powiatowej Policji w Żyrardowie zatrzymali do kontroli rowerzystę. Po wykonaniu badania na zawartość alkoholu okazało się, że mieszkaniec Żyrardowa ma w organizmie ponad 2,6 promila. Na mężczyznę nałożono mandat w wysokości 2500zł za kierowanie rowerem w stanie nietrzeźwości. Ponadto rower nie posiadał wymaganego oświetlenia oraz wyposażenia co skutkowało kolejnymi mandatami w wysokości 100 i 200zł. Gdy policjanci wypełniali dokumentację żyrardowianin wprowadzał ich w błąd lub w ogóle nie podawał swoich danych co zgodnie z art. 65 kodeksu wykroczeń jest czynem, za który grozi kara do 500zł i taka też kara została zastosowana. 38-latka dodatkowo ukarano mandatami za zaśmiecanie oraz używanie słów wulgarnych w miejscu publicznym. Podczas tej jednej interwencji policjanci nałożyli 6 mandatów o łącznej kwocie 4300zł.\nPolicjanci podczas wielu interwencji spotykają się wiele razy z kulturalnym i pełnym ogłady zachowaniem. Jednak nie wszyscy okazują szacunek wobec stróżów prawa, a policjanci przecież wykonują swoje ustawowe obowiązki związane między innymi z legitymowaniem i sprawdzaniem osób. Zdarzają się przypadki, że niektóre osoby próbują odmawiać podania swoich danych, tym samym uniemożliwiając ustalenie tożsamości. Policjanci informują takie osoby, że odmowa podania swoich danych osobowych funkcjonariuszom podczas czynności legitymowania jest wykroczeniem, a zgodnie z obowiązującym prawem jest zagrożona karą grzywny.\nPrzypominamy również, że zgodnie z nowelizacją przepisów za jazdę rowerem w stanie po użyciu alkoholu, czyli na poziomie od 0,2 do 0,5 promila grozi mandat karny w wysokości 1000złotych. Kiedy rowerzysta jest nietrzeźwy, czyli poziom alkoholu w jego organizmie jest większy niż 0,5 promila wysokość mandatu wzrasta do kwoty 2500zł.\nKomenda Powiatowa Policji w Żyrardowie, http://www.mazowiecka.policja.gov.pl/wzy/aktualnosci/67538,Droga-i-nieodpowiedzialna-przejazdzka-rowerem.html


Oficjalna strona Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej / Archiwum Lecha Kaczyńskiego / Wypowiedzi prezydenta / Wywiady zagraniczne / Rok 2007 / The Times, 15 czerwca 2007 r.\n» The Times, 15 czerwca 2007 r.\nPolska jest gotowa zablokować wszystko, jeżeli nie zostaną przyjęte nasze postulaty w sprawie głosowania\nPolska jest gotowa raczej doprowadzić do fiaska przyszłotygodniowego szczytu UE niż przyjąć nowy traktat konstytucyjny, który zmniejszy jej siłę głosu, jak powiedział Prezydent Kaczyński w wywiadzie dla Timesa.\nPolski przywódca powiedział, że nie zamierza ugiąć się pod presją dyplomatyczną, która jest coraz mocniej wywierana na Warszawę.\n„Polska ma prawo bronić swojej racji stanu, swych interesów” – powiedział. Europa może dojść do konsensu, ale „współpraca z Europą i w Europie nie powinna być uzależniona od porozumienia z Niemcami.”\nSzczyt zapowiada się na heroiczny pojedynek, w którym polski opór wobec traktatu konstytucyjnego może wywołać działania w kierunku Europy dwóch prędkości i zasadnicze przesunięcie w myśleniu o integracji europejskiej. Prezydent Kaczyński, który na wywiad z Timesem pospieszył prosto z rozmów z francuskim Prezydentem Sarkozym, powiedział, że nie mógłby znieść takiego wyniku, z którego Polska wychodzi jako jeden z przegranych.\nWizyta francuskiego przywódcy była częścią szerszej ofensywy dyplomatycznej. Alfred Gusenbauer, Kanclerz Austrii spotkał się w tym tygodniu z bratem bliźniakiem Prezydenta - Jarosławem, będącym Prezesem Rady Ministrów. Premier Hiszpanii Jose Luis Rodriguez Zapatero przylatuje dzisiaj.\nCo kluczowo istotne, obaj bracia udadzą się do Berlina w sobotę na spotkanie ostatniej szansy dla ratowania szczytu. Niemiecka Kanclerz Angela Merkel w ponurym świetle przedstawiała wczoraj ewentualne skutki porażki szczytu.\nObecnie proponowana formuła głosowania podwójną większością głosów, przy której decyzje Rady wymagają aprobaty przynajmniej 55 procent państw członkowskich, stanowiących przynajmniej 65 procent liczby mieszkańców, jest dyskryminacyjna wobec mniejszych państw, jak zauważył Prezydent Polski. „System nie może zmienić się w taki sposób, abyśmy się stali największymi przegranymi”. Jak podkreślił, Czechy skłaniają się ku poparciu polskiego stanowiska.\nPolacy proponują system pierwiastkowy który da Niemcom (gdzie liczba ludności wynosi 81 milionów) dziewięć głosów, Polsce (ponad 36 milionów mieszkańców) sześć głosów. Jak twierdzą Polacy, jest to rozsądne ujęcie proporcji sił pomiędzy Berlinem a Warszawą.\n„To już jest kompromis”, powiedział pięćdziesięciosiedmioletni Prezydent przemawiając w Pałacu Prezydenckim. Wszystko, co rozrzedza prawa Polski, gwarantowane w Traktacie Nicejskim, stanowi zmniejszenie prestiżu Polski. Polacy nie chcą dalszych ustępstw.\nPrezydent nie zagroził wprost zawetowaniem traktatu, natomiast powiedział; „Nie wykluczam tej możliwości… Chciałbym, by wszystko skończyło się sukcesem, ale nie takim sukcesem, w którym jedni są wygrani, a inni przegrani”.\nChociaż może być to element umyślnego podgrzewania atmosfery przed szczytem, Polacy walcząc o jedną jedyną sprawę: o prawa w głosowaniu, czynią trudniejszym, by nie rzec – niemożliwym, negocjowanie innych kwestii.\nStanowisko Polski zasadza się na obawach, że jeżeli jej pozycja ulegnie osłabieniu, inne kraje, zwłaszcza zaś Rosja, mogą znowu zacząć próbować narzucać swoją wolę.\nPrzy tym jednak Prezydent nie jest też wielbicielem Niemiec. Jego rodzice walczyli w Powstaniu Warszawskim przeciwko nazistowskiej okupacji, a jednym z jego kontrowersyjnych posunięć jako Prezydenta Warszawy, było wysunięcie roszczeń reparacji wojennych od Niemców za zniszczenie stolicy Polski.\nJednym z argumentów przytaczanych przez Niemcy jest to, że Polska, które zdecydowanie opowiada się za przystąpieniem Ukrainy do UE, zagrozi wszelkim dalszym rozszerzeniom Unii na wschód, jeżeli będzie grać na zwłokę w przypadku traktatu konstytucyjnego. „Nie przyjmuję tego argumentu”, powiedział Prezydent, „ ponieważ współpraca z Europą i w ramach Europy nie może być uzależniona od porozumienia z Niemcami. Tak nie może być. To Niemcy w pierwszym rzędzie muszą zrozumieć Polskę.”


Faktograf Powiatu Nyskiego odc. 19 - Aktualności - Starostwo Powiatowe w Nysie\nFaktograf Powiatu Nyskiego odc. 19\n19-12-2019Data publikacji, 19-12-2019, afitasAutor, afitas, 488Ilość wyświetleń, 488\nZapraszamy na ostatni w tym roku odcinek Faktografu Powiatu Nyskiego. Powiemy m.in. o nowych wozach dla Strażaków, rewitalizacji nyskiego Młyna, kolejnych projektach Powiatowego Urzędu Pracy oraz o możliwym przejeździe przez tamę.\nNie zabraknie oczywiście świątecznych życzeń!


00136 004943 22441816 na godz. na dobę w sumie\nISBN: netpress_klasyka_1061 Data wydania:\nAntoni Józef Rolle LOSY PIĘKNEJ KOBIETY Konwersja: Nexto Digital Services\nLOSY PIĘKNEJ KOBIETY Rolle Antoni Józef W kwietniu 1778 r., major Witte, syn komendanta w Kamieńcu Podolskim, wjeżdżał do Żwańca na czele kilku dział i pod osłoną licznych oddziałów kawalerii różnej broni, a celem jego pochodu było powitać pana Boskampa Lasopolskiego, wracającego z Turcji. Internuncjusz we dwa dopiero miesiące przybył nad brzeg Dniestrowy, szlachta zebrana przyjmowała go uroczyście. Poseł miał w swoim orszaku dwie młode, dziwnej piękności Greczynki, jednę piętnastoletnią, której nawet imienia nie znamy, drugą trzynastoletnią Zofię, rodzoną siostrę poprzedzającej. Podania ówczesne utrzymują, że wiózł je Boskamp dla króla, bo choć publicznie rozmaite dygnitarstwa posiadał, w życiu pałacowym pełnił nieraz dwuznaczne usługi; wiózł więc dla króla te piękności, a nabył je u ubogiej, przekupki w Carogrodzie. Dlaczego je nie wziął z sobą do Warszawy, a zostawił na kresach, trudno wytłumaczyć; odwołując się do tychże samych podań, powtórzyć by można, że chciał opowiadaniem podniecającym na koronowanym wietrzniku wymóc sowitą nagrodę, nam się wszakże zdaje, że podróż przez Austrię, w której rządziła pobożna i bacznie przestrzegająca moralności Maria Teresa, zmusiła go do pozostawienia tego skarbu na granicy państwa. Gdzie zamieszkiwały branki, powiedzieć nie umiemy, najprędzej, że w Chocimiu; rychło one wpadły w oko młodemu majorowi, napojonemu liberalizmem; już należycie wykształconemu w ówczesnej Warszawie, do której go ojciec tak często posyłał. Najprzód więc zaczął zalecać się do starszej, lecz prędko zniechęcony, opuścił uwiedzioną, znalazł dla niej męża; nigdzie atoli w metrykach ślubnych kamienieckich nie spotykamy o niej wzmianki; wiemy tylko, że w dziesięć lat później była ona pierwszą małżonką chocimskiego baszy. Drugiej brance, Zofii, przeznaczono było świetniejszą odegrać rolę w dziejach kilku rodzin, zajmujących tak wydatne stanowisko w ostatnich chwilach upadającej Polski. Józef Witte przeniósł swoje uczucia ze starszej na młodszą siostrę: „potem ją samą [Zofię] przez długi przeciąg czasu wyedukowawszy w polskim i francuskim mówieniu — są słowa manifestu Karoliny Wittowej — gdy pasjom jego, przestrzeżona przypadkiem siostry y naradzona od podkomendnych oficerów, odpowiedzieć nie chciała tym sposobem, najuroczystszym obrządkiem rzymskokatolickiego kościoła za małżonkę pojął". Pierwszą nauczycielką, która Wittową „okrzesała z neogreckich manier i z tonem wyższego towarzystwa oświeciła", była pułkownikowa Łoska. Zofia przechowała dla niej wdzięczność do grobu, najprzód wydała ją za Grocholskiego, wojewodę bracławskiego, darowawszy mu kilkakroć sto tysięcy złotych, a kiedy Grocholski umarł, wdowę po nim zabrała do siebie i pielęgnowała troskliwie jak matkę do zgonu. Nauka ta jednak pani Łoskiej nie mogła trwać długo, wiemy, że Lasopolski przybył z branką do Żwańca 21 czerwca 1778 r., a 3 kwietnia następnego roku przybyła ona z Chocimia do Kamieńca. „Madame konstantynopolska przed tygodniem tu dopiero przyjechała, czekając z Warszawy jakowychś rezolucyj" — pisze z pewnym przekąsem stary Witte do Imć pana Dzieduszyckiego, a wielkiego swojego przyjaciela. Jemu, starych, chrześcijańskich przekonań żołnierzowi, nie w smak były te nowatorstwa, nie spodziewał się biedak, że wkrótce ją będzie musiał nazwać synową! A jednak 14 czerwca 1779 r. ksiądz Antoni Chmielewski, kanonik katedralny kamieniecki, pobłogosławił to stadło w Zinkowickim kościele (przedmieście starej warowni); ślub dany był za indultem Adama Krasińskiego, biskupa kamienieckiego: pan młody — Józef Witte, szef regimentu pieszego; oblubienica — Zofia Clawona; świadkowie — Ignacy Przybyszowski, kapitan tegoż regimentu, i Szymon Kwiatkowski, miejscowy obywatel. Stary komendant nic o tym związku nie wiedział, czemu się dziwić wypada, i przyjdzie rzecz wytłumaczyć niechęcią biskupa Krasińskiego, albowiem mieli z sobą rachunki jeszcze z czasów konfederacji barskiej. Jednak ojciec dał się prędko przebłagać synowi, bo zresztą jakże miał inaczej postąpić? Oto już 26 czerwca, więc we dwanaście dni po ślubie owym niefortunnym pisze do zięcia, pułkownika Bertranda: „Imieniny (dzień św. Jana) obchodzone były jako wesoła stypa, gdyż tego dnia musiałem się dać przebłagać synowi memu, iż mimo wiedzy nas, rodziców, ową cudzoziemkę poślubił, którą imć pan Boskamp sobie na żonę sprowadził. Owoż imć panu Boskampowi wieniec grochowy, a nam pokrzywiany, trzeba widzę i ten dopust przyjąć od Boga. Stanął już z łaski bożej na stopniu, z którego by mógł dosięgnąć pomyślniejszego postanowienia, kiedy się chce kontentować i tą dolą, ale, niech im Bóg da szczęście!" Smutek i rezygnacja z tych słów wieje; dla pocieszenia starego ojca wmówiono w niego, że Lasopolski przywiózł Zofię z zamiarem pojęcia ją za żonę (przyszłą żonę zostawiłby na kresach?), że pochodziła z starożytnej rodziny greckiej, Czelicze de Maurokordato, że była na wychowaniu u posła francuskiego w Stambule — widzimy jednak, że księga ślubów wyraźny kłam tym baśniom zadaje. Karolina Wittowa dowodzi, że piękna Zofia sama prosiła na klęczkach starego komendanta o przebaczenie dla syna, a teraz jej męża, i pobłogosławienie nowego stadła. Była dziwnie piękną; z dużych, czarnych oczów patrzyła słodycz, tęsknota i namiętność, w ruchach miała tyle niewysłowionego wdzięku, na ustach tyle pokory i modlitwy, że jenerał, znany ze swej surowości i energii, zamilkł wobec tego zjawiska. — Wstań asanna! — zawołał — tak jesteś ładna, iż się nie dziwię mojemu synowi, że głupstwo zrobił; wstań, pozwalam i błogosławię. Matka była twardszą, a może i próżniejszą; nie mogła przebaczyć synowi mezaliansu, położyła się do łóżka i już z niego nie wstała: w listopadzie (24) następnego roku zamknęła oczy. Syn jednak nie czekał zgonu matki, w maju bowiem 1780 r. wyjechał do Francji z piękną żoną. W Paryżu nabrała ona poloru, który podniósł jej wdzięki: tam może, licząc wówczas lat siedemnaście niespełna, pozbyła się „przesądów", które ją na drodze moralności i wiary małżeńskiej podtrzymywały, „tam — jak mówi Chrząszczewski — okrzyk powszechny sławił jej krasę, której Monsieur, później Ludwikiem XVIII mieniący się, hołd uwielbienia składał". W Paryżu młodemu stadłu pierwszy syn przyszedł na świat, w księgach bowiem chrztów kościoła katedralnego kamienieckiego znajdujemy wprawioną metrykę francuską, której tu dosłowny mieścimy przekład: „17 października 1781 r. urodził się w Paryżu, przy ulicy... w domu... Jan, syn Józefa i Zofii Wittów, ślubnych małżonków; dopełnił chrztu niemowlęcia, za pozwoleniem arcybiskupa Beaumont, proboszcz parafii św. Eustachego, ksiądz..." (Podpis nieczytelny). W r. 1782 młoda parka już z powrotem jest w Kamieńcu; pani szefowa odtąd wspólnie z Aksamitowską Teklą, siostrą mężowską, biorą udział we wszystkich miejscowych uroczystościach, piękna Zofia zawraca głowy oficerom, bałamuci młódź okoliczną; w domu szefa pełno zawsze gości; na św. Józefa, na św. Stanisława (imieniny królewskie) mają miejsce bale z iluminacją, fajerwerkami i strzelaniem z dział; gospodyni lubi się bawić, umie ożywić towarzystwo, przymila się do gachów, wszystkich równie grzecznie i obiecująco traktując. Na tych wieczorach świetnych w komendanturze, z aspiracjami do francuskiej galanterii i francuskich przysmaków, po raz pierwszy uczennica starej pułkownikowej Łoskiej zaczyna próbować sił własnych, stosuje teorię wywiezioną z Paryża do praktyki. Szlachta oczarowana głowę traci, nawet stary komendant zaczyna wierzyć w zmysł dyplomatyczny synowej. W 1784 r. drugiego dał im Pan Bóg syna; oto wypis z ksiąg metrycznych: „1 grudnia, ja, ksiądz Chmielewski, kanonik katedralny kamieniecki, dopełniłem ceremonii chrztu świętego nad nowo narodzonym Kornelem, Józefem, Stanisławem, synem Józefa de Witte, szefa regimentu pieszego i Zofii „Czelicze", ślubnych małżonków, rodzicami chrzestnymi byli itd." Tutaj już, jak widzimy, występuje owe nazwisko Czeliczów, wymyślone dla uspokojenia próżności starego komendanta. I wnuk jednak, i dziad jego prędko, jeden po drugim, pomarli; ostatni rozstał się z tym światem w grudniu 1785 r.; w kilka miesięcy Józef został komendantem twierdzy, żona zaś wszechpotężną panią garnizonu, miasta i okolicy. Mąż patrzał na umizgi pobłażliwie, nie przypuszczając, że małżonka ambitna, bez żadnych zasad, zepsuta pochwałami, przy boku nieładnego i już nie bardzo młodego męża, za cel życia postanowiła sobie bądź co bądź stanąć wysoko. Brudne miasteczko, zaludnione przeważnie Ormianinami, niewiele pod tym względem nastręczało widoków: wreszcie nieraz obiło się o jej uszy, że ten mąż, teraz do rangi jenerała podniesiony, jest synem miejscowego obywatela, to jest mieszczanina, a o pochodzeniu jego ormiańskim nie trzeba i mówić, dość było spojrzeć na tę postać kadłubowatą, o wygiętych nogach, śniadej z ogromnym przypłaszczonym nosem twarzy, głowie niewielkiej, pokrytej wełniastym, mocno kręcącym się w kędziory włosem; wszystko to drażniło piękną, z życiem paryskim obeznaną komendantowę. Spowszedniały jej na pół dzikie i posuwiste zaloty kresowych paniczów, więc zamyślała o Potockim. Świeżo przez niego otrzymane generalstwo artylerii nastręczało powód do odwiedzin; wiemy, że się te nie udały, przerzuciła się więc do Rosjan, na granicy Rzeczypospolitej odbywających nieustanne leże; ci, jak wiadomo, przyjmowali chętnie każdą usługę; płacili za nią hojnie, a co najprzyjemniejsza, nie zadzierali nosa do góry. Już to przyznać potrzeba, że jenerałowie rosyjscy za panowania Katarzyny odznaczali się wielką galanterią i szczególną dla płci pięknej uległością. Wittowa, zastawszy niejeden przykład gotowy, nie wchodząc w to, czy jest on godziwy, pragnęła go naśladować, to jest bawić się w politykę. Pierwsze jej kroki dyplomatyczne pokryte są tajemnicą; ówczesne pamiętniki mówią wyraźnie, że była w Wiedniu, w Stambule, gdzie odwiedzała posła francuskiego Choiseula, w obozie moskiewskim, w Petersburgu, że oddała wielkie usługi rządowi rosyjskiemu, za co Katarzyna, zawdzięczając pięknej Greczynce. jej poświęcenie, nadała Wittom prawem dziedzicznym spore dobra na Białorusi, niedawno od Polski pierwszym odcięte rozbiorem. Postarajmy się choć trochę rozjaśnić te chwile w życiu Zofii. Wojna turecka, w której brała udział komendantowa kamieniecka, ogłoszona była w 1788 r., zakończona przymierzem w Jassach 1792 r. Ze źródeł, jakie mamy pod ręką, z pewnością zawyrokować możemy, że nasza bohaterka prezentowała się cesarzowej w Krymie, że w, czerwcu 1787 r. wsiadła w Chersonie na statek i wspólnie z Mniszchową, na czele dwunastu kobiet, udała się do Konstantynopola. Miączyński opiekował się podróżniczkami. Wittowa za powód do tej wędrówki podawała odwiedziny starej ubogiej matki; zawsze to pięknie z jej strony: rodzicielka nie arcyczułego snadź serca była, kiedy córki swe sprzedała przed laty; nie odpłaciła córka wzajemnością, choć miała po temu prawo. Niedługo odwiedziny trwały; w jesieni bowiem już jest we Lwowie; znudzona zazdrością męża, miała tutaj zamiar stale zamieszkać — „ale Witte, skoro się o jej powrocie dowiedział, poleciał do niej na przeprosiny, błagał przebaczenia dawniejszych uraz i na przyszłość delikatniejszym być przyrzekał. Zmiękczyła ją pokora mężowska i dała się uprosić do dalszego z nim pożycia". Na początku 1788 r. jest znowu z powrotem w Kamieńcu. Z pamiętników ówczesnych dowiadujemy się, że znajdowała się w obozie Sołtykowa wraz z wojskami austriackimi oblęgającego Chocim w maju tegoż roku; zachwycony jej pięknością jenerał, rozlokowany w obozie oszańcowanym nad Brahą, dawał świetne na jej cześć bale, a co więcej, do tyla uległ czarom, że uchybił nawet honorowi żołnierza. Oto co o tym pisze uczestnik w tej wojnie, Engelhardt: „Sołtyków doniósł feldmarszałkowi Potemkinowi, zabierającemu się podówczas do oblężenia Oczakowa, że Chocim zdał się na kapitulację, prosi tylko o trzydniowe zawieszeni broni; feldmarszałek, spodziewając się podobnej wiadomości, kazał nabić działa dla oznajmienia wojsku zwycięstwa; ale kurier drugi przyjechał z raportem nowym, w którym Sołtyków donosił, że zgodził się na trzy dni zwłoki, potem jeszcze dwa razy po trzy dni dodawał. Potemkin był bardzo z tego powodu niezadowolony. Mówiono naówczas dość głośno, że winą leniwego oblężenia Chocimia i więcej jak dziewięciodniowego rozejmu była miłość Sołtykowa dla pięknej żony kamienieckiego komendanta Witta, która często przyjeżdżała do obozu rosyjskiego; siostra jej jako pierwsza żona baszy mieszkała w Chocimiu; Sołtyków, ulegając prośbom kochanki, nieustannie przesyłał przez parlamentarza listy od Wittowej do chocimskiej twierdzy i odpowiedzi stamtąd przyniesione doręczał pięknej Zofii". To pierwsze powodzenie zachęciło naszą bohaterkę do dalszych kroków; może wreszcie Sołtyków, chcąc przebłagać gniew. Potemkina, a znając jego dla pięknych kobiet słabostkę, posłał mu Greczynkę, jako zadośćuczynienie za względy okazane Turkom pod Chocimiem. Nie wiemy, czy od Potemkina, czy z Kamieńca zrobiła piękna Wittowa wycieczkę do Warszawy; z niepewnych wskazówek przypuszczać by można, że wiozła do stolicy polskiej zlecenia rosyjskie; Rosja, zawikłana w wojnę z Turcją, nie pragnęła zmian w Rzeczypospolitej; Wittowa nie była zdolna wstrzymać ich rozwoju, ale mogła przypatrzeć się wszystkiemu i potem Potemkinowi zdać relację szczegółową; prowadził on bowiem politykę na własną rękę, niezależnie od gabinetu petersburskiego, zawsze przemyśliwając — trzeba mu to przyznać — o istotnych ojczyzny swojej korzyściach. Bądź jak bądź, Niemcewicz, będący podówczas w Warszawie, tak opisuje Wittową: „Piękna jak bogini Gnidu, ubierała się raz po grecku, znów po europejsku. Gdzie się pokazała, zachwycała wszystkich, ciśnięto się w te pędy, stawano na stołkach, byle ją tylko widzieć. Wtenczas to ujrzał ją Szczęsny Potocki i zakochał się zapamiętale. Lecz rozgniewany, że go sejm nie słuchał, odroczył swą miłość na czas wygodniejszy." Zofia wróciła jednak ze stolicy niezadowolona, za dużo w niej słyszała protestów przeciw Rosji, król traktował ją więcej niż obojętnie, a Potocki, choć ją zdał się wzrokiem pożerać, był milczący i chmurniejszy niźli zwykle: namiętność i pycha walczyła w nim z miłością do kraju. Upadek był bliski, może go przeczuwał! „Pani komendantowa — pisze jeden z oficerów garnizonu karnienieckiego, Dahlke — bardzo niechętna na Warszawę, król jegomość ledwie że przemówił do niej, cały dwór się odwracał, woli tę tu twierdzę niż stolicę, tak przynajmniej mówiła, ale supponitur, że ten ptaszek prędko z klatki odleci." I odleciał istotnie, bo już na początku 1789 r. spotykamy ją w obozie pod Oczakowem i w orszaku księcia Potemkina w Jassach. A świetny to był orszak zaiste, prawie królewski: pośród generałów rosyjskich przebywał tu książę Anhalt-Bernburgski, książę de Ligne, hrabia Branicki, książę Nassau-Siegen, chwilę gościł tak od narodu ubóstwiany książę Józef Poniatowski, hrabia d'Amsace [?] i wielu oficerów austriackich. Z kobiet — Potemkinowa, bratowa feldmarszałka, hrabina Samojłowa, hrabina Branicka, hrabina Dołgorukowa, hrabina Gołowina, hrabina Gagaryna — słowem kwiat arystokracji. Nieustannie trwały uczty i bale, nadto teatr, balet, koncerty; znakomity artysta Sarti stał na czele orkiestry, przyjęcie i przepych nie widziany dotąd. Cesarzowa, zobojętniała dla dawnego faworyta, mocno zaczynała się skłaniać do młodego Waleriana Zubowa, pozwalała wszakże Potemkinowi czerpać a discretion w skarbie państwa, książę też nie żałował sobie, znudzony, przeczuwając upadek, widząc wpływ swój zachwiany, w szalonym przepychu szukał zapomnienia. Wittowa naturalnie że gasła w tej plejadzie gwiazd pierwszej wielkości, ale trzymała się klamki nowej mocno, przeczuwając, że po jej stronie będzie wkrótce zwycięstwo. Mąż nie umiał jej przywiązać do Polski upadającej, toć sam jej nie kochał, kiedy roztęskniony po odjeździe Zofii w sierpniu 1789 r. udał się za nią pod Oczaków, pozwolenia o to u władz właściwych nie prosząc; za to też usunięty został z komendantury kamienieckiej. Nie bardzo tego żałować musiał, w obozie rosyjskim pozostał, wpływami żony tyle wymógł u Potemkina, że ten utworzył dla niego miejsce dowódcy twierdzy w Chersonie na 6 000 rubli, gdzie się też udał na początku 1791 r.; przebył on na tej posadzie do 1797 r., już jako generał-lejtnant powrócił na Podole i osiadł w majątku, jaki dostał od Potockiego za przedaną żonę. Zbliżenie pięknej Zofii do Szczęsnego nastąpiło w Jassach, kędy malkontenci zaglądali często, wiodąc układy z Potemkinem, a potem z Bezborodkiem. Mamy w ręku prawie dowody, że Wittowa występowała tu jako ajentka polityczna, przymilaniem się i kokieterią zniewalając wahającego się Potockiego do przystania na propozycję „północnej aliantki". Na człowieka z słabym umysłem zanadto wiele rozstawiono sideł — najprzód łechtano pychę, podtrzymywano oligarchiczne przekonania, a tu jeszcze najpiękniejsza kobieta, anioł czy szatan wcielony czepiał się szyi jego, szepcąc do ucha słodkie słowa miłości i z właściwą wschodniej rasie obrazowością malując przyszłą szczęśliwość ojczyzny i jego w tej ojczyźnie pierwszego obywatela, może króla błogosławionego przez poddanych. Była to idylla na wywrót, jeżeli się tak wyrazić można, kiedy bowiem we Francji towarzystwo królewskie bawiło się w Arkadię i pasterzy czułych, nie przewidując krwawej łuny rewolucyjnej i pośród niej wznoszącej się gilotyny, wówczas dumny szlachcic polski zastosował te pasterskie zachcianki do własnych przekonań w ciasnym umyśle wylęgłych, pragnął on Arkadii, ale u nóg jego leżącej, w której by wprawdzie pasterze grali na fujarkach, ale na nutę najmilszą jego próżności. Potocki upaść musiał. Smutną tę epokę dziejową opowiadamy w kilku słowach, tchu nam brakuje wobec tych wypłowiałych dokumentów, dowodzących więcej głupoty niźli podłości, choć w sercu mimo woli urasta żal do sprawców katastrofy. Wychowani pod wpływem tradycji jeszcze potężnej, z mlekiem wyssaliśmy przekonanie o zdradliwych intencjach trójcy targowickiej, śpiewano nam o tym nad kolebką piosnki przerażające dziecinną wyobraźnię, lud w polu przeklinał w tęsknej nucie „wojewódzkiego syna", wnukowie targowiczan kończyli niesławnie, a świadkowie tego zgonu kładli nam do ucha ową przestraszającą sentencję: „marnie schodzi z tego świata za winy dziada, który był targowiczaninem". I w przekonaniu ogólnym, społecznym, konfederacja ta urosła do rozmiarów zbrodni, za którą zadośćuczynienia w kodeksie karnym już braknie. Tulczyńskie skarby malały, nikły — za Targowicę; linia tulczyńska, hetmanów mająca na czele, karłowaciała okropnie — za Targowicę. Grom po gromie bił w to gniazdo niegdyś orłów, dających krew swą dobrą ojczyźnie, bóg zemsty spychał hardych, a więc upadłych aniołów do piekieł. To były wrażenia pierwsze chłopięce; potem wyrostek, czytając Księgi Szczęsnowe, Biblię targowicką, Kołłątaja O upadku Konstytucji 3 maja, nabierał niejako przeświadczenia o zbrodni. Dzisiaj, kiedy nowe materiały wychodzą z ukrycia, wobec tych wypłowiałych dokumentów z końca XVIII wieku, dorywczo a jaskrawo, szczerze a bez obłudy malujących epokę — powstaje zwątpienie; długo tkwiące przekonanie „o zdradzie magnatów" rozwiewa się — upada; występują okoliczności łagodzące, zmniejszające doniosłość występku. Ciężar jego spada nie na troje bark, ale na większość narodu, ci zaś trzej — to kozły ofiarne... Takie jest nasze dzisiejsze o tej konfederacji przekonanie, ale nie mamy siły wypowiedzieć go z całą drobnostkowością przytoczonych dowodów, bo wobec nich rozwaga zimna bezstronnego opowiadacza nas opuszcza, tradycja górę bierze, myśl zbłąkana plącze się po manowcach bajań i stronniczych sądów o rzeczy; zamykamy więc tekę naszą, powtarzając raz może setny: że jeszcze nie pora mówić o tych czasach. Toteż wracając na pole opowieści naszej, dodamy, że Potocki zbliżył się w Jassach ostatecznie z Wittową; mąż poprzestał na skromnym wynagrodzeniu, żeby jednak nie miało ono wyraźnych znamion przedaży, zachował pozory, wziął niby to na siebie obowiązek dostarczenia pszenicy 15 do 30 000 korcy do Mołdawii, która by reprezentowała prowiant dla wojska rosyjskiego, pieniądze wypłacił mu Potocki, pszenica zaś nie była dostarczoną nigdy potem. Koniec wersji demonstracyjnej.\n<a href="https://cyfroteka.pl/ebooki/Losy_Pieknej_Kobiety-ebookRO/p14672i36407" target="_blank" title="Losy Pięknej Kobiety [Antoni Józef Rolle] - KLIKAJ I CZYTAJ ONLINE" > <img src="https://cyfroteka.pl/images/BRD.png" style="border:none;background:none transparent;box-shadow:none;-webkit-box-shadow:none;-webkit-border-radius:0;border-radius:0;" alt="Losy Pięknej Kobiety [Antoni Józef Rolle] - KLIKAJ I CZYTAJ ONLINE"/></a>


Złuszczanie kwasami - Anlaya\nTutaj jesteś: Start / Zabiegi na twarz / Pielęgnacja skóry / Złuszczanie kwasami\nW naszej klinice Anlaya Day SPA wykorzystujemy linię profesjonalnych kosmetyków peelingujących. Powstałe na bazie kwasu migdałowego peelingi Mandel pozwalają na kompleksowe leczenie skóry oraz poprawę jej kondycji. Wszystko dzięki zawarciu kwasu migdałowego, otrzymywanego z wyciągu gorzkich migdałów w wyniku procesu hydrolizy… Czytaj dalej\nZabieg złuszczający kwasami Mandel to peeling twarzy wykonany na bazie kwasu migdałowego, który stanowi podstawę substancji aktywnych w połączeniu z innymi składnikami, które działają rozjaśniająco oraz antyutleniająco. Jest to zabieg, który pozwala na wyrównanie kolorytu twarzy, rozjaśnienie przebarwień oraz redukcję objawów starzenia się… Czytaj dalej\nZabieg Mandel X wykonywany w naszej klinice Anlaya Day SPA to peeling mechaniczny z użyciem kwasu migdałowego. Nie bez powodu złuszczanie kwasami na stałe przyjęło się do oferty salonów kosmetycznych oraz klinik medycyny estetycznej. Zabieg przeznaczony jest do wszystkich rodzajów skóry i może być wykonywany o każdej porze roku… Czytaj dalej\nMandel S to peeling chemiczny z użyciem kwasu migdałowego i kwasu salicylowego o odpowiednim stężeniu. Zabieg profesjonalnego peelingu wykonywany jest w naszej klinice Anlaya Day SPA… Czytaj dalej\nPeeling chemiczny Mandel T z 3 kwasami zalecamy w przypadku zaobserwowania oznak starzenia się skóry, fotostarzenia oraz występowania przebarwień i blizn potrądzikowych. Peeling chemiczny zawierający kwas migdałowy, salicylowy i trójchlorooctowy stosujemy również w przypadku cery łojotokowej, zaburzeń pigmentacyjnych skóry oraz rozstępów… Czytaj dalej\nMANDEL S (kwas migdałowy z salicynowym)


Reformowany Kościół Katolicki w Polsce | Podziel się dobrem ukrytym w pączku\nPodziel się dobrem ukrytym w pączku\n3 lutego 2016 , autor: ks. Tomasz Puchalski , kategoria: Aktualności\nWszystkim, którzy w tłusty czwartek po podliczeniu zjedzonych pączków mają wyrzuty sumienia, reformowani katolicy proponują niecodzienną alternatywę. W tłusty czwartek podziel się tym, co dobre! Wesprzyj siostry Łodziak z naszej poznańskiej wspólnoty i pomóż im wyremontować mieszkanie.\nAsia, Ula i Dorota to trzy wyjątkowe kobiety. Asia ma 29 lat i jest upośledzona, Ula 31 lat, również niepełnosprawna intelektualnie i nieco mniej sprawna od Asi. Obie chorują dodatkowo na epilepsję lekooporną, astmę. Kiedy odeszli rodzice, Asia i Ula trafiły do domu pomocy społecznej, niestety miejsce to nie było szczęśliwe dla nich, dlatego w lipcu 2013 roku ich siostra Dorota zrezygnowała\nz pracy i zabrała je do siebie, do wynajętego mieszkanie w Poznaniu.\nDorota pełna siostrzanej miłości i determinacji walczy o godny byt dla siebie i dziewczyn. Doskonale wiemy jaki ogromny to wysiłek, dlatego w ich imieniu bardzo prosimy o pomoc!\nNa koniec zeszłego roku siostry otrzymały z zasobów miejskich mieszkanie do remontu – adaptacji. To bardzo duży wydatek – około 75 000 zł. Do tej pory siostrom się uzyskać pomoc w sfinansowaniu ogrzewania gazowego oraz projektu i wykonania kuchni. Potrzeby jednak nadal są bardzo duże.\nW tłusty czwartek podziel się tym, co dobre! Wesprzyj siostry Łodziak i pomóż im wyremontować mieszkanie.\nPieniądze można wpłacać na konto Fundacji Fabryka Pomocy\nz dopiskiem: pomoc dla sióstr Łodziak.\nWięcej informacji na stronie www.fabrykapomocy.pl


Sos Do Spaghetti Z Keczupu - Smaker\nPrzepisy Smaker / sos do spaghetti z keczupu\nPrzepisy na temat: sos do spaghetti z keczupu\n...się szkliste. Dodaj pomidory, ocet i zioła. Duś około 10 minut bez przykrycia, aż sok odparuje. Zmiksuj na gładki sos. 3. Ugotuj spaghetti. Wymieszaj z 1-2 łyżkami sosu. Porcje makaronu nałóż na(...)Składniki na 3-4 porcje: Kotlety: 4 plastry karkówki 2 łyżki pikantnego keczupu 1 jajko 4 łyżki bułki tartej 1 łyżeczka mielonej ostrej papryki 1/2 łyżeczki wędzonej papryki...\nArtykuły na temat: sos do spaghetti z keczupu\n...na rozgrzanym oleju, często obracając. Warzywa i klopsiki ułożyć w żaroodpornej formie. Polać sosem przygotowanym z serka, śmietany i posiekanych ziół, doprawionym solą i pieprzem. Zapiekankę(...) dag makaronu długie nitki (np. spaghetti), 3 cukinie, 4 pomidory, 6 gałązek tymianku, 6 jajek, 175 ml mleka, sól, pieprz, gałka muszkatołowa, tłuszcz do foremek. Cebulę obrać, posiekać. Ząbki czosnku...\nglogg gdzie kupic\ndrinki z wermutem bianco\nkrem z miazgą kokosową\newa wachowicz tiramisu kokosowe