Analizy giełdowe pomagają zrozumieć czynniki, którymi kierują się spekulanci oraz inwestorzy. Pozwala również podjąć najbardziej efektywną decyzję inwestycyjną na podstawie publikowanych danych statystycznych.\n1.1. Główne założenia\n1.3. Filozofia analizy technicznej\n1.4. Narzędzia analizy technicznej\n1.5. Wskaźniki trendu\n1.6. Wskaźniki zmienności\n1.7. Wskaźniki impetu\n1.8. Wskaźniki siły rynku\nAnaliza techniczna wykorzystuje przede wszystkim wykresy cen instrumentów finansowych, starając się na tej podstawie zidentyfikować i przewidzieć dalsze kształtowanie się trendów cenowych. Przy posługiwaniu się analizą techniczną analizuje się również wartość obrotów danego instrumentu finansowego oraz liczbę otwartych pozycji w kontraktach terminowych.\nZwolennicy analizy technicznej twierdzą, że wszelkie czynniki, które mają wpływ na cenę są już w niej uwzględnione. Wynika to z przekonania, że zachowania cen odzwierciedlają zmiany w relacjach popytu i podaży. Analityk techniczny wychodzi z założenia, że nie trzeba badać czynników wpływających na cenę instrumentu lub dociekać przyczyn spadków lub wzrostów. Rynek wie wszystko i to on kształtuje cenę, dlatego też należy badać wykresy i wskaźniki analizy technicznej. Na tej podstawie można skutecznie prognozować, w którą stronę podąży rynek. Nie oznacza to, iż analitycy techniczni odrzucają twierdzenia, iż przyczyną trendów na giełdzie są uwarunkowania gospodarcze. Uważają jedynie, że rynek łatwiej można zrozumieć i przewidzieć, analizując zapis jego zachowań, czyli wykresy.\nRysując wykresy cen, analityk techniczny stara się odnaleźć w nich trend, czyli kierunek, w którym podążają ceny. Rozpoznanie trendu w jego wczesnej fazie pozwala dokonać transakcji, która powinna przynieść zyski (kupić, gdy tworzy się trend rosnący, sprzedać, gdy malejący). Analitycy zakładają bowiem, że trend wykazuje silniejszą tendencję do kontynuacji swego biegu w dotychczasowym kierunku aniżeli do jego zmiany.\nBadanie wykresów pozwala odnaleźć powtarzające się wzory (formacje), w ramach których poruszają się ceny. Wynika to z powtarzalności zachowań ludzkich w określonych sytuacjach. Analitycy znając najczęściej występujące formacje starają się odnaleźć je w bieżących notowaniach i na tej podstawie prognozować przyszłość. Analityk techniczny bada skutki zachowań rynku (ceny) i poszukuje na wykresach cen historycznych, trendów i formacji (wzorów), które pomogą przewidzieć zachowanie rynku. Ponieważ formacje sprawdzały się w przeszłości, zakłada się, że znajdą potwierdzenie również i w przyszłości. Jako pomoc w badaniu zachowań cen analitycy wspomagają się m.in. wskaźnikami analizy technicznej.\nWykresy to główne narzędzie, którym posługuje się analiza techniczna. Wykresy obrazują ceny rynkowe, a najczęściej spotykanym jest wykres liniowy. Jego popularność wynika z tego, że powstaje on poprzez połączenie linią kolejnych cen zamknięcia, które uważane są przez analityków za najważniejsze w danym dniu.\nW przypadku wykresów świecowych, na wykresie dodawane są wzrostowe lub spadkowe korpusy świec wraz z dolnym i górnym cieniem. Dolna granica cieni oznacza najniższą, zaś górna - najwyższą cenę instrumentu odnotowaną w analizowanym horyzoncie czasowym. Jeśli zaś chodzi o korpus, to w przypadku świecy wzrostowej (typowo w kolorze białym) dolna granica korpusu to cena otwarcia, zaś górna - cena zamknięcia. Odwrotnie jest w przypadku świecy spadkowej (typowo w kolorze czarnym): dolna granica korpusu spadkowego oznacza cenę zamknięcia, zaś górna - otwarcia.\nWykresy słupkowe, podobnie jak świecowe, zawierają informacje na temat zachowania cen w trakcie całego dnia. Górna granica słupka przedstawia najwyższą cenę danego dnia, zaś dolna - najniższą. Natomiast kreseczka z lewej strony obrazuje cenę pierwszej transakcji, z prawej cenę zamknięcia.\nAnaliza techniczna spółki bada także, poza wykresem, poziom obrotów na danym instrumencie, to jest jego wolumen oraz liczbę otwartych kontraktów terminowych. Wolumen przedstawiany jest przy pomocy wykresu pionowych słupków znajdujących się pod wykresem cenowym, liczbę kontraktów pokazuje zazwyczaj wykres liniowy.\nPodstawą w analizie technicznej spółek jest pojęcie trendu. Występują trendy wzrostowe, spadkowe oraz konsolidacja (trend horyzontalny, bez tendencji do wzrostu lub spadku). Ze względu na horyzonty czasowe wyróżniamy trendy długo- (co najmniej rok), średnio- (od kilku tygodniu do kilku miesięcy) i krótkoterminowe (do kilku tygodni).\nWedług definicji Johna J. Murphy'ego analiza techniczna to „badanie zachowań rynku, przede wszystkim przy użyciu wykresów, którego celem jest przewidywanie przyszłych trendów cenowych". Obejmuje ona bardzo szeroki zakres narzędzi, począwszy od rysowania prostych wykresów i analizowania na ich podstawie najbardziej prawdopodobnych zmian na rynku, a skończywszy na szeregu naukowo opracowanych wskaźników.\nMartin J. Pring definiuje analizę techniczną jako "sztukę polegającą na rozpoznawaniu zmian trendu we wczesnej fazie i utrzymywaniu odpowiednich pozycji inwestycyjnych do czasu, gdy pojawią się dostateczne dowody świadczące o tym, że trend się odwrócił".\nFilozofia analizy technicznej opiera się głównie na korzystaniu z doświadczeń z przeszłości. Zmiany wartości walorów na rynkach kapitałowych są odbiciem zachowań inwestorów i charakteryzują się powtarzaniem niektórych zdarzeń w określonych, podobnych sytuacjach. Zadaniem analityka technicznego jest rozpoznanie głównych punktów zwrotnych. Ponieważ pojedyncze wskaźniki nie są w stanie zasygnalizować każdego punkty zwrotnego, analitycy stworzyli ich wiele.\nWszystkie ruchy cen na giełdach są odbiciem optymizmu i lęku inwestorów. Inwestujący na giełdzie kierują się wiedzą, nadzieją i zachłannością. Analiza techniczna jest narzędziem, które ma na celu ułatwienie podejmowania trafnych decyzji inwestycyjnych i odnoszenie sukcesów w postaci optymalnych zysków.\nZ perspektywy analizy technicznej za kluczowe należy uznać twierdzenie, o którym pisze John J. Murphy, że "rynek dyskontuje wszystko". Z tego założenia wynika, iż dla analityka technicznego wystarczająca jest analiza cen, wartości obrotów i w przypadku kontraktów terminowych ilości otwartych pozycji w celu określenia możliwego rozwoju sytuacji na rynku. Wszystkie czynniki oddziaływujące na cenę rynkową danego waloru, polityczne, fundamentalne i psychologiczne, są uwzględnione w jego cenie.\nZnany analityk i twórca kilku popularnych wskaźników rynkowych, Richard W. Arms posuwa się nawet do stwierdzenia, iż analiza techniczna nie tylko uwzględnia sytuację fundamentalną, ale nawet ją wyprzedza.\nWszelkie narzędzia analizy technicznej zostały stworzone z myślą pomocy w identyfikowaniu pewnych stanów rynku i w ten sposób generowaniu odpowiednich sygnałów.\nW większości przypadków jakość sygnałów zależna jest od dobranych parametrów (np. długości średniej). Dlatego należy liczyć się z możliwością generowania fałszywych sygnałów. Decyzje można również opierać na grupie wybranych wskaźników, przy czym zbyt duża ich liczba może również prowadzić do błędnych wniosków.\nNależy pamiętać, że w różnych stanach rynku, niektóre narzędzia analizy technicznej tracą użyteczność. Na przykład sygnały oparte na przebiciu średnich ruchomych (kroczących) dają często mylne sygnały w trendach horyzontalnych. Pomimo tej wady średnie kroczące są jednym z najbardziej uniwersalnych i najczęściej stosowanych wskaźników technicznych.\nSygnały trendu dawane przez średnie kroczące wygładzają drgania rynku, eliminują krótkoterminową zmienność cen i dają inwestorowi wyobrażenie o tym, w którą stronę zmierza rynek - zawsze pokazują jego kierunek, ale nie mierzą jego siły (siłę trendu można zmierzyć innym wskaźnikiem jakim jest ADX).\nNarzędzia wykorzystywane przez analizę techniczną można podzielić na następujące grupy:\nMoving Average (MA) - średnia ruchoma (krocząca)\nŚrednie kroczące mają na celu rozpoznanie lub zasygnalizowanie zapoczątkowania nowego trendu bądź odwrócenia się trendu dotychczasowego. Istnieje wiele rodzajów średnich, zaś najczęściej wykorzystywane są proste, ważone i wykładnicze średnie kroczące.\nProstą średnią kroczącą (Simple Moving Average, SMA) oblicza się jako sumę wartości w wybranym okresie podzieloną przez liczbę okresów użytych do obliczeń.\nPoprawnie dobrana średnia ruchoma jest wygładzonym trendem i zarazem linią wsparcia i oporu dla kursów. Podczas rynku wzrostowego korekty często trwają do chwili odnalezienia wsparcia w strefie średniej kroczącej. Podobnie korekta na rynku zniżkującym często doprowadza ceny do oporu przy linii średniej, po czym ceny ponownie spadają.\nIm częściej linia średniej jest testowana, to znaczy działa jako obszar wsparcia i oporu, tym większe znaczenie ma jej późniejsze przełamanie. Przełamanie średniej należy uznać za sygnał ostrzegawczy o możliwej zmianie trendu. Jeżeli przecięcie średniej następuje w ramach kontynuacji dotychczasowego trendu, może dojść do zmiany jego kierunku. Dobrze jest jednak poczekać na potwierdzenie tego sygnału, to jest na zmianę kierunku średniej lub jej spowolnienie.\nIstotne znaczenie ma okres wykorzystywany do obliczania średniej: im jest on dłuższy, tym większe znaczenie mają sygnały związane z jej przecięciem. Wydłużenie okresu średniej powoduje jej oddalenie się od linii kursu, a skracanie powoduje jej przybliżanie. Jednak przy zbyt krótkim okresie duża liczba nieznaczących przecięć nie uwidacznia tendencji rynku dla danej akcji i może prowadzić do znacznego wzrostu liczby decyzji inwestycyjnych nie przynoszących zysku. Natomiast zbyt długi okres uśrednienia nie zawsze daje poprawny sygnał odpowiednio wcześnie. Pomocne może być również obserwowanie przecinania się średnich kroczących o różnych okresach. W takiej sytuacji sygnały kupna występują, gdy szybsza średnia przecina od dołu wolniejszą, a sygnały sprzedaży - gdy zachodzi sytuacja odwrotna. Przecięcia średnich można też interpretować jako sygnały odwrócenia trendu, po których otwieramy pozycje zgodnie z jego nowym kierunkiem.\nŚrednie kroczące są zwykle budowane na podstawie cen zamknięcia. Kursy zamknięcia są zdecydowanie bardziej wiarygodne od innych, gdyż odzwierciedlają pozycje, które inwestorzy są gotowi utrzymać przez noc, lub w przypadku wykresów tygodniowych przez cały weekend. Kursy notowane w ciągu dnia mogą być podatne na manipulacje lub zostać wypaczone przez nieuzasadnione emocjonalne zachowania inwestorów reagujących na nagłe wydarzenia.\nExponential Moving Average (EMA) - Wykładnicza średnia krocząca\nWykładnicza średnia krocząca przypisuje większą wagę cenom z ostatniego okresu. Oblicza się ją przypisując ostatniej obserwacji wagę równą α=2/(n+1), zaś wagę (1- α) przypisuje się poprzedniej wartości średniej.\nPrzy obliczaniu średniej wykładniczej przyjmuje się, że wartość uśredniona dla pierwszego elementu szeregu jest równa dokładnie temu elementowi. Wartość parametru α odzwierciedla wpływ, jaki na wyznaczoną średnią ma bieżący element szeregu. Natomiast 1-α reprezentuje wpływ historii szeregu. Przeszłość szeregu reprezentowana jest przez średnią wykładniczą dla poprzedniego okresu. Interpretacja sygnałów kupna sprzedaży generowanych przez średnia wykładniczą jest analogiczna do interpretacji sygnałów generowanych przez prostą średnią kroczącą.\nWskaźnik MACD obrazuje zbieżność oraz rozbieżność średnich ruchomych. Zbudowany jest on w oparciu o różnicę średnich ruchomych wykładniczych. Zwykle wagę równą 0,075 przypisuje się 26-dniowej ruchomej średniej wykładniczej, zaś wagę 0,15 12-dniowej ruchomej średniej wykładniczej. Linią sygnalną jest ruchoma średnia wykładnicza z opisanej wyżej linii MACD, zazwyczaj o okresie 9.\nJeśli linia sygnalna przecina MACD od dołu wygenerowany zostaje sygnał kupna, jeśli od góry - sygnał sprzedaży.\nParaboli SAR - paraboliczny wskaźnik obrony i zwrotu rynkowego\nWskaźnik ten jest dobrym narzędziem wykorzystywanym do określenia linii obrony. Długie pozycje są zamykane jeżeli kurs obniży się poniżej wskaźnika SAR, krótkie natomiast jeśli SAR przyjmie wartości powyżej wykresu ceny.\nWskaźnik ten przedstawia różnicę między dwiema średnimi kroczącymi z ceny danego waloru. Jeżeli krótkoterminowa średnia krocząca, zwana linią sygnalną, przecina od dołu długoterminową średnią kroczącą, generowany jest sygnał kupna. Przecięcie od dołu oznacza sygnał sprzedaży.\nFiltr wertykalno horyzontalny ma na celu ocenę, czy kurs instrumentu finansowego znajduje się obecnie w trendzie wertykalnym czy horyzontalnym. Niskie wartości wskaźnika wskazują na trend boczny, zaś rosnące wartości sugerują kształtowanie się trendu wertykalnego. Względnie wysokie wartości mogą też oznaczać wyczerpywanie się siły trendu.\n1.6. Wskaźniki zmienności:\nATR jest używany do przewidywania lokalnych szczytów i dołków. Wartość wskaźnika jest często wysoka, osiągając szczyt przed utworzeniem lokalnego minimum lub maksimum. Wysoka wartość wskaźnika w okresie gdy kurs szybko rośnie lub maleje może również oznaczać zapowiedź zmiany trendu. Przyjmowanie przez ATR niskich wartości wskazują na trwanie trendu horyzontalnego.\nBollinger Bands - wstęga Bollingera\nWstęga Bollingera wyznacza obszar zmienności cen instrumentu. W ramach trendu horyzontalnego, wykres cen powinien bowiem oscylować pomiędzy górną a dolną wstęgą Bollingera. Wygenerowanie sygnału kupna ma miejsce, gdy notowania instrumentu spadają poniżej dolnego ograniczenia wstęgi. Do otrzymania sygnału sprzedaży konieczne jest wyjście kursu ponad górne ograniczenie wstęgi.\nChaikin Volatility - wskaźnik zmienności Chaikina\nWskaźniki zmienności Chaikina może być interpretowany na dwa sposoby. Zgodnie z pierwszym z nich, w pobliżu szczytów kursu różnica pomiędzy najwyższym i najmniejszym kursem w ciągu dnia jest większa, ponieważ inwestorzy tracą kontrolę nad emocjami, a także stają się nerwowi i niezdecydowani. W pobliżu dołków kursu, różnice pomiędzy najwyższym i najmniejszym kursem są minimalne, co jest efektem znudzenia inwestorów.\nW drugim przypadku interpretowana jest zmiana różnic pomiędzy maksymalnym i minimalnym kursem dziennym. Jeśli rośnie on w ciągu krótkiego okresu czasu, sugeruje to bliskość dołka cen akcji. Spadek tych różnic prognozuje natomiast nadejście szczytu.\nOdchylenie standardowe obrazuje przeciętne odchylenie wartości cen instrumentu od średniej z ostatnich okresów. Im wyższe są różnice pomiędzy obserwowanymi wartościami kursu, tym wyższa jest wartość odchylenia standardowego. Duża zmienność wahań jest interpretowana jako sygnał kształtowania się lokalnych maksimów, zaś niewielka zmienność - minimów. Wskaźnik ten jest wykorzystywany najczęściej jako wspomagający, potwierdzając sygnały innych wskaźników.\nWskaźnik jest używany jest w celu potwierdzenia lub zaprzeczenia sygnałów tworzących się na głównym wykresie cenowym. Jeżeli zmiana trendu dla kursu jest potwierdzona przez ten wskaźnik, sygnał ten jest bardziej wiarygodny niż w przypadku dywergencji (rozbieżności tych zachowań).\nCommodity Chanel Index (CCI) - indeks kanału towaru\nCCI może być wykorzystany do poszukiwania dywergencji między wykresem kursu i wskaźnika. Jeśli kurs pozostaje w trendzie spadkowym, zaś wskaźnik zwyżkuje, może to sugerować bliską zmianę trendu. Ponadto CCI może być traktowany jako wskaźnik przewartościowania/niedowartościowania. Jeśli wskaźnik przekroczy +100, to interpretowane jest to jako przewartościowanie, które może skutkować zmianą trendu na spadkowy. W przypadku spadku CCI poniżej -100, jest to sygnał niedowartościowania.\nWskaźnik MI jest miarą różnicy między najwyższym i najniższym kursem. Na wykresie MI poszukuje się „wybrzuszenia odwrócenia", które powstaje przed zmianą trendu kursu instrumentu. Wskaźnik MI wychodzi wtedy ponad poziom obu linii sygnałowych (poziom 27 oraz 26,5 pkt.), a następnie przecina je od góry. Po takiej sekwencji zdarzeń prawdopodobna jest zmiana trendu.\nMomentum (MTM) - wskaźnik impetu\nWskaźnik Momentum analizuje się w przy wykorzystaniu linii sygnalnej lub poziomu zerowego. Sygnał kupna może zostać wygenerowany, gdy wskaźnik MTM przebije od dołu niemalejącą linię sygnalną (lub poziomu zerowego). Sygnał sprzedaży zaś wyznacza przebicie od góry nierosnącej linii sygnalnej (lub poziomu zerowego).\nWskaźnik RSI może być wykorzystany do poszukiwania dywergencji pomiędzy wskaźnikiem a kursem instrumentu. Alternatywą jest natomiast szukanie sygnałów wykupienia i wyprzedania. Sygnał kupna ma miejsce, gdy wskaźnik przebija od dołu poziom 30% (poziom wyprzedania). Wygenerowanie sygnału sprzedaży wymaga przebicia od góry poziomu 70% (poziom wykupienia).\nWskaźnik ten obrazuje zmianę ceny zamknięcia od minimum w stosunku do różnicy między ceną minimalną a maksymalną. Istnieją trzy sposoby interpretacji wskaźnika: pierwszy w porównaniu z wartościami linii sygnalnych %K oraz %D, drugi na podstawie przekroczenia przez wskaźnik poziomów wykupienia i wyprzedania, zaś trzeci opiera się o dywergencje pomiędzy wskaźnikiem a kursem instrumentu.\nWskaźnik Swing Index znajduje się w przedziale od -100 do 100. Wartości wyższe od 0, oznaczają przewagę strony popytowej, zaś wartości poniżej 0 - podażowej. Im wyższa jest wartość indeksu, tym silniejsza jest przewaga kupujących. Niższe wartość oznaczają większą przewagę sprzedających.\nWskaźnika tego używa się w okresach występowania wyraźnych trendów. Stosuje się go do prognozowania punktów zwrotnych tych trendów. Wykorzystanie wskaźnika może opierać się na poszukiwaniu dywergencji pomiędzy wskaźnikiem i kursem instrumentu, poszukiwaniu sygnałów kupna i sprzedaży generowanych poprzez przecięcie linii wskaźnika z linią sygnalną lub poszukiwaniu momentów zmiany kierunku wskaźnika po osiągnięciu lokalnego minimum lub maksimum.\nWskaźnik Ultimate jest ważoną sumą 3 oscylatorów o różnych przedziałach czasowych nakładających się na siebie (najczęściej są to 7, 14 i 28 dniowe). Ultimate znajduje się w przedziale od 0 do 100 punktów. Wskaźnik może być wykorzystany zarówno do poszukiwania dywergencji, jak i do generowania sygnałów kupna i sprzedaży poprzez przekroczenie poziomów wykupienia (najczęściej 70) i wyprzedania (najczęściej 30)\nWskaźnik ten jest wykorzystywany do identyfikacji momentów przewartościowania lub niedowartościowania akcji. Daje on dość dobre sygnały w trendzie horyzontalnym przy dużych wahaniach cen. Kurs uznaje się za przewartościowany po przekroczeniu poziomu wykupienia (zazwyczaj 80%), zaś za niedowartościowany poniżej poziomu wyprzedania (zazwyczaj 20%).\nNajczęstszym sposobem interpretacji wykresu wskaźnika akumulacji / dystrybucji Williamsa jest poszukiwanie dywergencji pomiędzy wykresem wskaźnika oraz kursu instrumentu.\nWskaźnik DPO eliminuje trendy w cenach, dzięki czemu identyfikacja poziomów wykupienia i wyprzedania jest dużo łatwiejsza. DPO może być uznany za filtr cyklów, bowiem wszystkie cykle dłuższe niż wyznaczone wartością parametru tego wskaźnika są usuwane z cen, zostawiając tylko te krótsze. Najczęściej wartość parametru dla tego wskaźnika ustawiana jest na 20 lub mniej.\nAD zakłada, że ruch ceny jest tym bardziej ugruntowany, im większy jest wzrost wolumenu w tym okresie. W efekcie wzrostom kursu instrumenty powinien towarzyszyć wzrost wolumenu, co prowadziłoby do wzrostu wartości tego wskaźnika oraz wzrostu prawdopodobieństwa kontynuacji trendu zwyżkującego. Wskaźnik AD pozwala na obserwację dywergencji pomiędzy kursem a wskaźnikiem. Rosnące wartości wskaźnika przy kontynuowaniu spadku kursu instrumentu sugeruje nadchodzącą zmianę trendu. Analogicznie spadające wartości wskaźnika przy rosnących wartościach kursu zwiastuje korektę cen.\nWykres indeksu popytu pozwala na przewidywanie zmiany trendu kursu instrumentu poprzez znalezienie dywergencji pomiędzy kursem instrumentu a wartościami wskaźnika. Rosnące wartości wskaźnika przy kontynuowaniu spadku kursu instrumentu sugeruje nadchodzącą zmianę trendu. Analogicznie spadające wartości wskaźnika przy rosnących wartościach kursu zwiastuje korektę cen.\nChaikin Oscillator - oscylator Chaikina\nWykres oscylatora Chaikina pozwala na przewidywanie zmiany trendu kursu instrumentu poprzez znalezienie dywergencji pomiędzy kursem instrumentu a wartościami wskaźnika. Rosnące wartości wskaźnika przy kontynuowaniu spadku kursu instrumentu sugeruje nadchodzącą zmianę trendu. Analogicznie spadające wartości wskaźnika przy rosnących wartościach kursu zwiastuje korektę cen.\nEase of Movement (EMV) - swoboda ruchu\nWartość wskaźnika EMV jest uzależniona od ceny instrumentu oraz wolumenu obrotów. Wskaźnik ten wspiera ustalanie, wyznaczanie i potwierdzanie rozpoczęcia dłuższych trendów. Niskie wartości wskaźnika mogą wynikać z małych ruchów cen lub niewielkich ruchów cen przy dużym wolumenie. Wygenerowanie sygnału kupna ma miejsce przy przebiciu przez wykres linii poziomu zero od dołu, zaś sygnały sprzedaży - przebicie tej linii od góry.\nWskaźnik MFI to oscylator obrazujący wielkość napływu i odpływu kapitału. Znajduje się on w przedziale od 0 do 100. Wzrost wartości wskaźnika oznacza napływ kapitału, zaś spadek - odpływ. Ponadto wskaźnik MFI wykorzystywany jest do oceny stanu wykupienia lub wyprzedania rynku. Wygenerowanie sygnału kupna ma miejsce przy przekroczeniu linii wyprzedania (poziom 20) od dołu, zaś sygnał sprzedaży przy przekroczeniu linii wykupienia (80) od góry.\nWskaźnik OBV obliczany jest jako skumulowana wartość obrotów w czasie, przy czym są one uwzględniane ze znakiem plus lub minus w zależności od kierunku zmiany kursu w danym okresie. Wskaźnik OBV powinien wyprzedzać ruch kursu instrumentu, co skłania do interpretacji wskaźnika w oparciu o wyznaczanie linii trendu oraz poszukiwanie dywergencji. Wskaźnik równowagi wolumenu używany jest często jako pomocniczy, uzupełniając sygnały innych wskaźników.\nPrice Volume Trend (PTV)\nWskaźnik PVT mierzy przepływ kapitału. W przeciwieństwie do wskaźnika OBV, dla wskaźnika PVT wielkość dodawanego lub odejmowanego wolumenu jest uzależniona od wielkości procentowej zmiany kursu w porównaniu z poprzednim okresem. W efekcie wskaźnik PVT jest bardziej precyzyjny niż wskaźnik OBV. Wskaźnik PVT powinien wyprzedzać ruch kursu instrumentu, co skłania do interpretacji wskaźnika w oparciu o wyznaczanie linii trendu oraz poszukiwanie dywergencji.\nWskaźnik VROC mierzy tempo zmiany obrotów i jest użyteczny w okolicach szczytów, dołków czy punktów przełamania linii trendu. VROC może być wykorzystany do oceny siły nowo utworzonego trendu - jego gwałtowny wzrost sugerować może zmianę trendu.\nW ramach formacji analizy technicznej wyróżnić można następujące formacje:\na. Głowa i ramiona\nFormacja ta zapowiada odwrócenie trendu (wzrostowego). Składa się ona z 3 szczytów i przypomina sylwetkę człowieka - głowę i ramiona; dwa mniejsze szczyty kształtują się zazwyczaj na tym samym poziomie, zaś pośrodku większy szczyt wyznacza zasięg spadku, który definiujemy jako odległość głowy od linii szyi; po przebiciu tej linii spadki kończą się zazwyczaj w takiej właśnie odległości od linii szyi; obroty rosną wyraźnie przy tworzeniu lewego ramienia, kolejny wzrost obrotów występuje przy szczycie oraz podczas przebicia linii szyi.\nb. Odwrócona głowa i ramiona\nFormacja ta jest odpowiednikiem wcześniej opisanej jednakże dla trendu spadkowego. Zasięg wzrostu także wyznaczony jest przez odległość głowy (tym razem dna) od lini szyi.\nc. Podwójny szczyt\nFormacja przypomina literę M: dwa szczyty przedzielone są "dołkiem", którego odległość do szczytu wyznacza zasięg spadku; podczas tworzenia dwóch szczytów wolumen transakcji rośnie, zaś w minimum obroty wyraźnie maleją, aby wzrosnąć podczas i po wybiciu z formacji.\nd. Podwójne dno\nf. Odwrócony spodek\n2. Formacje kontynuacji trendu:\n3. Formacje odwrócenia lub kontynuacji trendu:\na. Trójkąt równoramienny\nb. Trójkąty prostokątne\nc. Trójkąt rozszerzający\nd. Trójkąty prostokątne rozszerzające\nOscylatory służą do badania wykresów w sytuacji, gdy na rynku panuje trend horyzontalny. Najczęściej są stosowane do analizy impetu lub wykupienia i wyprzedania rynku. Impet wskazuje analitykom dwie najważniejsze cechy dotyczące zmian cen: ich kierunek oraz siłę. Im większa kierunkowa zmiana cen w danym okresie, tym wartość impetu, a tym samym oscylatora, który go reprezentuje jest większa. Skrajne wartości impetu towarzyszą często krótkoterminowym momentom wyczerpania. Istnieje bardzo wiele sposobów obliczania oscylatorów reprezentujących zmiany impetu. Część z nich oblicza się odejmując bieżącą wartość ceny od wartości z określonego okresu. W wielu przypadkach ceny są dzielone przez siebie.\nNajczęściej analitycy stosują oscylatory jako narzędzie o charakterze pomocniczym w momentach, gdy wiedzą z jakim trendem mają do czynienia. Wprawdzie niektóre oscylatory funkcjonują jako wskaźniki trendu, lecz najczęściej wykorzystuje je się do szacowania tempa zmian i informowania o wyczerpaniu rynku. Interpretuje je się na wykresach umieszczając zazwyczaj powyżej lub poniżej wykresu wartościowego danego waloru tak, by łatwiej było w danym momencie czasowym obserwować sytuacje na obu wykresach. W wielu przypadkach oscylator wykazuje spore zmiany wartości w momentach, gdy na wykresie cenowym zmiany są niewielkie. Punkty zwrotne zazwyczaj są jednak zbieżne na obu wykresach.\nCzęść oscylatorów porusza się osiągając wartości ujemne i dodatnie, a na środku wykresu jest linia oznaczająca wartość zerową, będąca medianą wartości, często nazwana również linią równowagi. Może być ona także wartością średniej kroczącej. Wartość oscylatora wskazuje wówczas odchylenia cen od określonej średniej kroczącej. Oscylatory skonstruowane w ten sposób nazywane są wskaźnikami odchylenia od trendu, ponieważ pokazują, jak bardzo cena oddaliła się trendu reprezentowanego przez średnią kroczącą. Kiedy impet jest dodatni, odchyla się od linii zero osiągając dodatnie wartości i wskazując na coraz większy wzrost cen. Jeżeli oscylator przybiera duże wartości, wskazuje to na możliwość zatrzymania lub zmiany kierunku ruchu cen.\nNiektóre oscylatory są skonstruowane w taki sposób, by ich wartości mieściły się w przedziale od 0 do 100. Ta grupa oscylatorów ma określone wartości minimalne i maksymalne. Nazwane one są oscylatorami znormalizowanymi. Oscylatory są najbardziej przydatne, kiedy osiągają swoje skrajne wartości. Gdy osiągają one minimalne wartości oznacza to, że rynek jest wyprzedany. W momentach, gdy oscylator waha się osiągając maksymalne wartości, mamy do czynienia z wykupionym rynkiem. Oznacza to, że zmiany cen były dosyć duże lub przemierzyły pewien dystans bardzo szybko i stanowi to ostrzeżenie przed możliwa korektą, konsolidacją lub zmianą trendu. W momentach bardzo silnego trendu mogą wystąpić problemy z optymalnym wyznaczeniem tych poziomów wyczerpania rynku. Wartości oscylatora osiągają wówczas przez dłuższy czas dosyć wysokie poziomy, dając wiele fałszywych sygnałów. W takich przypadkach najlepszym wyjściem może być zmiana długości okresu.\nDługość przyjętego okresu decyduje o wrażliwości oscylatora na zmiany cen na rynku. Jest ona podawana najczęściej jako liczba dni, ale mogą to być minuty, godziny czy tygodnie. Podobnie jak w przypadku omawianych już średnich kroczących, oscylatory o krótszych okresach są bardziej czułe i nawet małe zmiany cen mogą poważnie wpłynąć na ich wartości, natomiast te o dłuższych okresach ulegają mniejszym wahaniom. Wiele oscylatorów ma przyjęte dla siebie określone długości, które są po prostu najpopularniejsze i najczęściej stosowane. W praktyce jednak długość okresu należy dobierać w zależności od horyzontu, w jakim mamy zamiar obserwować zmiany i od predyspozycji inwestycyjnych. Oscylatory dla których zostały wyznaczone zbyt krótkie okresy będą wskazywać wiele mylnych sygnałów, natomiast te o zbyt długich okresach, mogą nie wskazać ważnych momentów, które mogłyby być wykorzystane na rynku.\nInnym dosyć ważnym sposobem wykorzystania oscylatorów jest poszukiwanie dywergencji pomiędzy wykresem oscylatora, a wykresem cenowym danego waloru. Dywergencja oznacza sytuację, gdy cena ustanawia nowy szczyt lub dołek, który na wykresie oscylatora nie jest potwierdzony przez nowy szczyt lub dno. Oznacza to, że szczyt oscylatora jest niższy od poprzedniego lub jego dno jest wyższe od poprzedniego. Osiągnięcie szczytu lub dna przy zmniejszonym impecie jest często jedną z pierwszych oznak zmiany trendu. Oczywiście pojedyncza dywergencja może oznaczać tylko chwilowe osłabienie impetu lub krótką korektę, lecz jest sygnałem, że należy baczniej obserwować kolejne zmiany na rynku. W przypadku bardzo silnych trendów mamy często do czynienia z kilkoma kolejnymi dywergencjami, nim na rynku zmieni się kierunek trendu.\nZe względu na swą konstrukcje, oscylatory zazwyczaj wyprzedzają ruch cen o kilka dni. W momencie osłabienia impetu oscylatory zmieniają swój kierunek, wyrównując swój bieg, podczas trwania trendu. Ze względu na wyprzedzający charakter oscylatorów, sygnały te stanowią dosyć wczesne sygnały wejścia na rynek. Mogą one być często zbyt wczesne, co wiąże się z większym ryzykiem ich wykorzystania i w wielu przypadkach może nie przynieść oczekiwanych efektów w postaci zysków.\nPrzecięcie poziomu zerowego jest wykorzystywane przez wielu analityków, jako sygnał zmiany trendu i okazja do zawarcia transakcji. Na wykresach oscylatorów wielu analityków z powodzeniem stosuje także inne narzędzia techniczne, takie jak średnie kroczące czy analizę formacji Często jako sygnał wejścia na rynek można stosować przecięcie średniej kroczącej z momentum.\nŚredni indeks ruchu kierunkowego - wskaźnik ten jest najczęściej używany z liniami DMI ( wskaźnik ruchu kierunkowego).\nJego zadaniem jest pomiar wielkości i siły trendu, jednak bez wskazania jego kierunku. Rosnące wartości wskaźnika informują o wzroście siły dominującego trendu.\nSpadek wskaźnika mówi o słabnięciu trendu sugerując jego bliskie przełamanie. Wskaźnik może też być wykorzystany do rozróżnienia trendów horyzontalnych.\nPunktem wyjścia przy obliczaniu ADX jest wskaźnik DMI. Podstawą przy obliczaniu ruchu kierunkowego DI jest założenie, że w czasie trendu wzrostowego dzisiejsze maksimum cenowe powinno być wyższe od maksimum wczorajszego. Gdy trend ma charakter zniżkujący, najniższa cena dzisiejsza jest niższa od najniższej ceny wczorajszej.\nRóżnicę miedzy maksimum dzisiejszym a wczorajszym nazywa się górnym ruchem kierunkowym, czyli +DM.\nRóżnica między odpowiednimi minimami cenowymi to dolny ruch kierunkowy czyli -DI. Dni w czasie których ceny najwyższa i najniższa nie wyszły poza maksimum i minimum poprzedniej sesji zwane są dniami wewnętrznymi i są pomijane.\nWartości +DM oraz -DM są uśredniane, a następnie dzielone przez średnią wartość prawdziwego zakresu zmiany TR (TR jest określany jako największa z odległości między: dzisiejszym maksimum a minimum; dzisiejszym maksimum a wczorajszą ceną zamknięcia; dzisiejszym minimum a wczorajszą ceną zamknięcia).\nUzyskane wyniki są normalizowane a następnie oblicza się z nich średnią kroczącą - w ten sposób powstaje indeks ruchu kierunkowego ADX.\nRosnący ADX jest oznaką silnego trendu i sugeruje zastosowanie strategii gry z trendem. W tej sytuacji dobre wyniki dadzą strategie takie jak kierowanie się przecięciami średnich kroczących lub wybiciami.\nGdy ADX rośnie zdecydowanie, oznacza to, że trend jest silny i należy zignorować ewentualne sygnały sprzedaży.\nGdy ADX opada, oznacza to, ze na rynku nie ma trendu. Wówczas powinno się stosować strategie gry przeciwko trendowi.\nNajprostszym oscylatorem jest tak zwane momentum. Oblicza się go odejmując od ostatniej ceny cenę sprzed n okresów, gdzie n oznacza ilość okresów, jaką obejmować ma impet. Każdą kolejną wartość oblicza się w ten sam sposób zmieniając wartości ceny na kolejne okresy. Wartość n jest cały czas taka sama.\nOtrzymana w ten sposób cena umieszczana jest na wykresie powyżej lub poniżej linii równowagi w zależności od znaku wartości - ujemnego lub dodatniego.\nJeżeli ostatnia cena jest wyższa od ceny sprzed n okresów, wartość jest dodania i znajdzie się na wykresie ponad linią zero, natomiast w przeciwnym przypadku będzie poniżej tej linii.\nJeżeli akcje notowane są w systemie ciągłym, cena brana pod uwagę przy sporządzaniu obliczeń powinna być ceną zamknięcia z danego dnia lub innego okresu.\nJeśli linia momentum znajduje się powyżej poziomu zerowego i wznosi się, oznacza to, że trend przyspiesza.\nGdy wznosząca się linia impetu zaczyna biec płasko, ceny wzrastają w takim samym tempie jak przed n okresami. Wówczas ceny dalej rosną, lecz tempo ich wzrostu wyrównało się. Gdy linia momentum na wykresie zaczyna opadać, najczęściej ceny jeszcze rosną, lecz oznacza to spadek impetu ich zmian.\nPrzecięcie linii równowagi oznacza, że cena sprzed n okresów jest wyższa od ostatniej ceny i oznacza to zazwyczaj korektę wzrostów lub w niektórych przypadkach dłuższą zmianę trendu.\nWskaźnik siły względnej, RSI, jest uważany często za najlepszy oscylator. Doświadczony analityk jest w stanie tylko na podstawie zachowania RSI określić najważniejsze cechy badanego rynku.\nWskaźnik ten jest szczególnie popularny i często wykorzystywany na rynkach terminowych.\nRSI jest typowym wygładzonym wskaźnikiem impetu. Aby obliczyć wskaźnik, należy najpierw obliczyć siłę względną (RS). Jest to średnia ze wzrostowych cen zamknięcia w danym okresie podzielona przez średnią ze spadkowych cen zamknięcia w tym samym okresie. Następnie RSI oblicza się ze wzoru:\nSiła względna jest w tym przypadku wartością kluczową. Reszta wzoru ma na celu tylko znormalizowanie zakresu wahań wskaźnika. RS dla 9 dni obliczamy dzieląc wartość średnią wzrostów z 9 ostatnich dni przez wartość średnią spadków w ciągu ostatnich 9 dni.\nWzrostowe i spadkowe ceny zamknięcia odnoszą się do zmian cen od zamknięcia z poprzedniej sesji do zamknięcia z sesji następnej. Jeśli na przykład dzisiejsza cena zamknięcia jest ceną wyższą od ceny zamknięcia z dnia poprzedniego, dany dzień uznajemy za wzrostowy.\nJeżeli różnica cen zamknięcia z dnia dzisiejszego i poprzedniego jest ujemna, to mamy dzień spadkowy i bezwzględna wartość tej różnicy staje się wielkością spadkową.\nJeśli 9-dniowy okres zawiera 5 dni wzrostowych, przyrosty z tych dni są sumowane i dzielone przez 9, podobnie straty z pozostałych 4 dni spadkowych po zsumowaniu dzielone są przez 9.\nWartości tego oscylatora mieszczą się zawsze w przedziale pomiędzy 0 a 100. Poziom równowagi wynosi 50 i odpowiada linii równowagi w momentum.\nStały pionowy zakres wahań pozwala na łatwiejsze wychwycenie sygnałów kupna i sprzedaży, wykupienia i wyprzedania rynku oraz dywergencji.\nMyląca jest nazwa siły względnej. Może to prowadzić do wniosku, iż RSI służy do porównywania dwóch rynków. W rzeczywistości chodzi o porównywanie badanego rynku z jego zachowaniem w przeszłości.\nJak długa jest to przeszłość, zależy od długości okresu branego pod uwagę przy obliczaniu oscylatora. Im okres jest krótszy, tym wskaźnik jest bardziej wrażliwy na zmiany cen, będzie szybciej osiągał stany wykupienia i wyprzedania oraz częściej generował sygnały.\nNajbardziej popularne długości okresu jakie analitycy biorą do obliczeń to 9, 14, 25, i 28 sesji. J. Welles Wilder, twórca RSI, radził stosować 14-dniowy okres.\nDzięki temu, że RSI porusza się w stałym przedziale wartościowym, można ustalić wartości wskaźnika dla poziomów wykupienia i wyprzedania. Wilder zalecał ustalenie poziomu wykupienia rynku na 70, a wyprzedania na 30.\nCzasami przy stosowaniu szybszych odmian RSI, liczonych dla krótszych okresów, ustala się linie wykupienia i wyprzedania na poziomach odpowiednio 80 i 20. Linie te można także przesuwać na te poziomy w przypadku występowania na rynku bardzo silnych trendów.\nPrzekroczenie przez oscylator na wykresie ustalonych poziomów wykupienia i wyprzedania uznaje się za ostrzeżenie przed zmianą trendu. Samo osiągnięcie przez oscylator powyższych wartości nie stanowi jeszcze żadnych ważnych sygnałów, ponieważ przy silnych trendach może on przebywać w tych strefach przez dosyć długi okres.\nZa najbardziej wiarygodne sygnały generowane przez RSI uznaje się sygnał kupna, gdy oscylator na wykresie przebija od dołu poziom 30, wychodząc ze strefy wyprzedania. Sygnałem sprzedaży jest przebicie linii 70 od góry przez wskaźnik i tym samym opuszczenie strefy wykupienia.\nNajczęściej RSI przed opuszczeniem poziomów wyprzedania czy wykupienia generuje kilka sygnałów. Wykres wskaźnika można analizować za pomocą podstawowych teorii trendu, stosując na przykład linie oporu i wsparcia czy kanały.\nPierwszym objawem osłabienia impetu zazwyczaj jest ukształtowanie niższego szczytu od poprzedniego. Kolejnymi sygnałami, bardzo często wykorzystywanymi w przypadku RSI, są dywergencje występujące pomiędzy wartościami oscylatora i cenami analizowanych walorów. Gdy ceny akcji osiągają kolejny szczyt, natomiast RSI w tym momencie nie osiąga wyższych wartości od poprzednich szczytów, można sytuację taką uznać za kolejne ważne ostrzeżenie dotyczące słabnięcia impetu. Szczególnie ważne są sygnały występujące w strefach wykupienia i wyprzedania.\nW wielu przypadkach, zanim oscylator opuści strefy wykupienia lub wyprzedania, generuje nawet kilka dywergencji.\nNajważniejszymi innowacjami wprowadzonymi przez RSI są wewnętrzne wygładzenie oraz znormalizowanie zakresu wahań w porównaniu do momentum i ROC. Zmniejsza to nieco wpływ ekstremów cenowych. Ze względu na wygładzenie RSI może często przypominać spłaszczone momentum lub ROC.\nKoncepcją leżącą u podstaw konstrukcji oscylatora stochastycznego było spostrzeżenie, że podczas trendów zwyżkujących ceny zamknięcia wypadają w pobliżu cen maksymalnych dla danego okresu, natomiast w miarę rozwoju danego trendu tendencja ta zaczyna słabnąć. W czasie rynku zniżkującego zachowania są dokładnie odwrotne.\nZadaniem oscylatora stochastycznego jest głównie określenie takich punktów w trendzie wzrostowym, przy których ceny zamknięcia wykazują tendencję do grupowania się wokół poziomów minimalnych, co często sygnalizuje możliwość wystąpienia zmiany trendu. Podobnie w przypadku trendu spadkowego, poszukuje się punktów maksymalnych.\nOscylator stochastyczny zdobył sobie, podobnie jak RSI, wielu zwolenników grających na rynkach terminowych ze względu na uwzględnianie przez standardowy wzór tego wskaźnika bardzo krótkich okresów.\nOscylator stochastyczny składa się z dwóch linii. Jedna z nich jest nazwana „%K" i mierzy względną pozycję bieżącej ceny zamknięcia w zakresie cenowym, zdefiniowanym przez użytkownika. Drugą krzywą jest „%D" służąca jako linia sygnału dla „%K", będąc jej trzyokresową średnią.\nOscylator stochastyczny mierzy impet porównując ostatnią badaną cenę zamknięcia do bezwzględnego zakresu cenowego w okresie n dni. Wzór na obliczenie „%K" wygląda następująco:\n%K = 100 * [(C - Ln)/(Hn - Ln)]\nC - ostatnia cena zamknięcia,\nLn - najniższa cena z ostatnich n sesji,\nHn - najwyższa cena w badanym okresie.\nNa przykład dla obliczenia 10-dniowego oscylatora stochastycznego należy różnicę pomiędzy dzisiejszą ceną zamknięcia i minimum cenowym z ostatnich 10 dni podzielić przez różnicę pomiędzy maksimum i minimum z ostatnich 10 dni.\nNastępnie otrzymany wynik należy pomnożyć przez 100. „%D" jest wygładzoną wersją linii „%K". Standardowo jest to średnia z trzech ostatnich okresów i tak obliczany wskaźnik nazywany jest często szybkim oscylatorem stochastycznym. Większość dzisiejszych programów komputerowych pozwala jednak na modyfikację tej wielkości w zależności od potrzeb użytkownika.\nCzęsto analitycy stosują wolniejsze wersje oscylatora poprzez obliczenie %D dla dłuższych okresów. Spowalnia to reakcję oscylatora i zmniejsza liczbę sygnałów generowanych przez linie %K i %D.\nSposób obliczania oscylatora stochastycznego różni się tym od większości innych wskaźników impetu, że dla określenia jego wartości oprócz cen zamknięcia potrzebne są również maksymalne i minimalne ich wartości z badanego okresu czasu.\nZachowanie tego wskaźnika jest podobne do omawianego już RSI. W obu przypadkach wartości oscylatora nie wykraczają poza obszar 0-100. Poziomy wykupienia ustala się zazwyczaj na 80 lub 70, natomiast wyprzedania 20 lub 30.\nOscylator stochastyczny na wykresie przedstawiony jest w postaci dwóch krzywych. Linia „%K" jest najczęściej rysowana jako linia ciągła, natomiast wolniejsza „%D" jest linią przerywaną. Linia „%K", jako szybsza, zmienia wcześniej kierunek trendu niż jej średnia.\nZazwyczaj „%K" przebija „%D" zanim jeszcze linia „%D" zmieni swój kierunek. Przecięcie się średnich można traktować jako pierwsze ostrzeżenie przed zmianą kierunku trendu. Za ważniejszy sygnał należy uznać zmianę kierunku wolniejszej krzywej „%D".\nW przypadku oscylatora stochastycznego można zaobserwować dosyć specyficzne dywergencje występujące pomiędzy liniami „%K" i „%D". Pojawiają się one wówczas, gdy „%K" przecina linię „%D", następnie podejmuje próbę powrotu do swojego poprzedniego ekstremum, ale nie udaje jej się ponownie przeciąć linii „%D". Uznawane są one za jedne z najważniejszych sygnałów generowanych przez ten wskaźnik, świadczących o trwalszej zmianie trendu.\nCzasami oscylator stochastyczny wykazuje też pozytywne lub negatywne dywergencje z kursem, podobnie jak w przypadku innych przedstawionych wcześniej wskaźników. Wszystkie te sygnały mają dużo większe znaczenie, gdy występują na ekstremalnych poziomach osiąganych przez oscylator, to znaczy w strefie wyprzedania lub wykupienia.\nZe względu na wygładzenie oscylator stochastyczny nie poddaje się analizie trendu w takim stopniu jak RSI, momentum czy ROC.\nLane podkreślał, że oscylator stochastyczny nie jest narzędziem mechanicznym, sugerując łączenie go metodami analizy wykresów, cyklami i falami Elliotta. Podobnie jak w przypadku momentum, ROC i RSI przecięcia linii równowagi sygnalizują zmiany trendu.


PISF - Polskie filmy na 31. MFF w Trieście\n› Aktualności › Polskie filmy na 31. MFF w Trieście\nW konkursie dokumentalnym pokazywane są dwa polskie tytuły „Marek Edelman… i była miłość w getcie” Jolanty Dylewskiej oraz „Wiatr. Thriller dokumentalny” Michała Bielawskiego. Zaraz po zakończeniu festiwalu w Trieście drugi z tytułów będzie mogła obejrzeć publiczność festiwalu Slamdance.\nPolskie tytuły znalazły się też w konkursie filmów krótkometrażowych. W tej sekcji pokazywane są „Tak jest dobrze” Marcina Sautera i „Przejście graniczne” Agnieszki Chmury.\nW towarzyszącym festiwalowi wydarzeniu branżowym When East Meets West, dzięki wsparciu PISF, biorą udział polscy producenci, dla których obecność w Trieście jst szansą na nawiązanie nowych kontaktów branżowych i współpracę z przedstawicielami zagranicznej branży filmowej. Listę producentów zakwalifikowanych na WEMW można znaleźć tutaj.\nJednym z projektów prezentowanych na forum WEMW jest film „Lili” Sylwii Rosak (produkcja Haka Films).\nW pierwszej edycji międzynarodowego programu First Cut+ (uzupełnienie programu First Cut Lab) biorą udział aż dwa polskie projekty „Najmro” Mateusza Rakowicza i „Proste rzeczy” Grzegorza Zaricznego.\nW jury znalazła się polska producentka Izabela Igel ze studia produkcyjnego ORKA, które jest fundatorem nagrody dla jednego z projektów biorących udział w programie.\nWięcej o First Cut+ pisaliśmy tutaj.\n31. Międzynarodowy Festiwal Filmowy w Trieście odbędzie się w dniach 17-23 stycznia 2020 roku.


Dyskusje o innych konkursach (bez klików) (Strona 6704) :: Konkursy :: Forum e-Konkursy.info - o krok od wygranej...\nPosty na forum: 8969\nCytuj wiadomość#6755408 czwartek, 31 grudzień 2020, 00:23:55\nKonkurs colgate/palmolive lidl\n.... to na to wygląda , że zgłoszenie pójdzie do kosza jeśli chłodziło o nr wydruku u góry\nTo w końcu jaki / który jest dobry? Przejrzałam regulamin i nie widzę ani słowa na ten temat, że na dole albo że na górze. Piszę o konkursie Lidl (Colgate/Palmolive)\nJa też właśnie piszę o Lidl Palmolive, przegrzebalam regulamin i ani slowa o tym,ktory jest właściwy...dopiero wpis na forum zasiał moje watpliwosci.Miejmy nadzieję, ze w razie wygranej nie będą robili problemów, z racji braku szczegółowych wytycznych.\nW konkursach Palmolive/Colgate zawsze jest to numer "z góry" na równi z datą, tak jak ma to miejsce w zdecydowanej większości konkursów.\nkreatywny17, misiamarysia 0\nPosty na forum: 6439\nCytuj wiadomość#6755438 czwartek, 31 grudzień 2020, 09:25:12\nKupiłam Captaina Jacka -ale widzę ,że jakaś inna butelka i nie ma napisu original , niby jest rum, czy to jest stara butelka ? Jak macie na paragonach zaznaczone? U mnie w Carrefour i Intermarche pisze tylko Piwo Captain Jack..\nPosty na forum: 2375\nCytuj wiadomość#6755441 czwartek, 31 grudzień 2020, 09:52:29\nNa paragonie z carrefoura mam napisane: Piwo Captain Jack.\nCytuj wiadomość#6755443 czwartek, 31 grudzień 2020, 09:57:11\nCzy z tego konkursu przychodzi potwierdzenie na email po wyslaniu zgloszenia?\nCytuj wiadomość#6755444 czwartek, 31 grudzień 2020, 10:03:15\nCytuj wiadomość#6755448 czwartek, 31 grudzień 2020, 10:21:57\nW Konkursie Pepsi Lidl bot nie działa\nPosty na forum: 14170\nCytuj wiadomość#6755451 czwartek, 31 grudzień 2020, 10:27:31\nMożesz zadzwonić do nich:\nJest szansa, że to jeszcze dzisiaj naprawią - bo tak to pewnie najwcześniej w sobotę się za to wezmą.\nO ile faktycznie nie działa - wczoraj koło 23-ej było ok.\nEdit: Teraz to już na rezerwę rezerwy.;)\nCytuj wiadomość#6755454 czwartek, 31 grudzień 2020, 10:37:32\nWczoraj też mi nie działało\nCytuj wiadomość#6755455 czwartek, 31 grudzień 2020, 10:38:34\nMoże coś robię nie tak\nPosty na forum: 11234\nCytuj wiadomość#6755459 czwartek, 31 grudzień 2020, 10:53:17\nPosty na forum: 4769\nCytuj wiadomość#6755460 czwartek, 31 grudzień 2020, 10:55:59\nu mnie śmiga\nCytuj wiadomość#6755472 czwartek, 31 grudzień 2020, 11:34:04\nEmpik monopoly poszło wszystko?\nZ nami od: 01.02.2020\nCytuj wiadomość#6755476 czwartek, 31 grudzień 2020, 12:00:42\nU mnie działa. A zagadujesz go sama? Trzeba chociaż "kropkę" albo jakąś buźkę wysłać, żeby się uruchomił.\nPosty na forum: 7096\nCytuj wiadomość#6755484 czwartek, 31 grudzień 2020, 12:41:43\nNapisz cokolwiek do nich\nalbo start albo buźkę\nCytuj wiadomość#6755486 czwartek, 31 grudzień 2020, 12:50:10\nNic wcześniej nie pisałam do nich, dzięki za pomoc\nCytuj wiadomość#6755487 czwartek, 31 grudzień 2020, 12:58:23\nHop hop, ktoś dostał odpowiedź co z Mk cafe Selgros?\nCytuj wiadomość#6755552 czwartek, 31 grudzień 2020, 16:43:09\nHej, w konkursie Glade - Wygraj podróż do Laponii jest ograniczenie do 50 słów czy znaków. Mam 50 słów łącznie z przyimkami, i nie chce mi przepuścić..\nCytuj wiadomość#6755555 czwartek, 31 grudzień 2020, 16:48:20\nmam to samo, co za shit, jak ja tego nie lubię..\nCytuj wiadomość#6755559 czwartek, 31 grudzień 2020, 16:54:00\nMiałam dokładnie 50 słów i nie przeszło, usunęłam 1 wyraz i poszło\ntak potwierdzam, usunąłem jeden wyraz i poszło\nCytuj wiadomość#6755562 czwartek, 31 grudzień 2020, 17:03:04\nA u mnie dalej nie idzie. Na jakiejś stronie przeliczacie ilość słów czy ręcznie? :(\nOk. Udało się choć musiałam usunąć 3 słowa


traktowania - Nexto - ebooki, audiobooki, prasa, książki, muzyka, filmy, zabawki. Publikacje elektroniczne w formacie dla Kindle mobi, PocketBook epub a także pdf i mp3\nTraktowanie sprawiedliwe i słuszne a minimalny standard traktowania w międzynarodowym prawie inwestycyjnym – książka\nMinimalny standard traktowania oraz traktowanie sprawiedliwe i słuszne znajdują się w centrum szeregu powiązanych ze sobą standardów typowych dla dwustronnych traktatów inwestycyjnych oraz porozumień regionalnych. Naruszenie traktowania sprawiedliwego i słusznego należy do najczęściej podnoszonych przez inwestorów zagranicznych roszczeń w postępowaniu arbitrażowym. Znaczenie tych standardów, w tym...\nWykonywanie kary pozbawienia wolności w systemie terapeutycznym – ebook\nPrezentowana książka podejmuje problematykę prawnego modelu postępowania ze skazanymi, u których zdiagnozowano zaburzenia sfery psychicznej, w tym preferencji seksualnej, oraz z uzależnionymi i niepełnosprawnymi fizycznie, którzy odbywają karę pozbawienia wolności. Opracowanie ma charakter analizy prawnej krajowych regulacji dotyczących wykonywania tej kary w systemie terapeutycznym, a w perspektywie...\nFakty po Mitach – e-wydanie – 7/2021\nw prenumeracie: 4,04 zł


Meblościanka DESIRE 3- wysoki połysk - porównaj zanim kupisz\ninformacje szczególowe Opis artykułu Kod artykułu 6963 Material Korpus: plyta wiórowa laminowana matowa Fronty: plyta MDF laminowana na wysoki polysk Uchwyty: tworzywo sztuczne kolor korpus: wenge fronty: bialy wysoki polysk wymiary Szafka RTV x 2 szerokosc: 100 cm wysokosc: 35 cm glebokosc 52 cm Szafka RTV szerokosc: 100 cm wysokosc: 35 cm glebokosc 52 cm Witryna wiszaca pelna x 4szerokosc: 30 cm wysokosc: 115 cm glebokosc: 40 cm Panel: szerokosc: 100 cmwysokosc: 50 cmglebokosc: 24 cm Calosc: szerokosc: 250 cmwysokosc: 190 cmglebokosc: 42 cm Stan towaru do samodzielnego montazu atrybuty charakterystyczne: innowacyjny design cudownie dobrane detale ciekawa propozycja dla wymagajacych wyśmienita jakosc wykonania komponenty zestawu: Szafka RTV boczna: jedna klapa otwierana do dolu, front w wysokim polysku, 2 sztuki w pakiecie.\nSzafka RTV srodkowa: dwie szuflady, front w wysokim polysku, dwie pólki na sprzet RTV. Witryna pelna: front w wysokim polysku, wewnatrz dwie pólki, cztery sztuki w zestawie. Panel z pólkami: 50/100/24 - jedna pólka zwykla, jedna pólka szklana z mozliwoscia montazu oswietlenia LED, max.\nnacisk 10 kg, wartość towaru nie zawiera oswietlenie LED Sposób czyszczenia: części z plyty meblowej - wilgotna szmatka nasaczona czysta letnia woda Montaz: meble typowo dostarczamy w paczkach do samodzielnego montazu kazdy mebel ma instrukcje montazu prosimy skrecac meble wedlug ustalonych zasad Nowa odslona tradycyjnego piekna Mówi sie, ze proste rzeczy sa piekne.\nMy w zupelnosci zgadzamy sie z tym powiedzeniem i jednoczesnie chcemy Ci pokazac meble, które w pelni oddaja sens tych slów. Mebloscianka DESIRE 3- wysoki polysk w odcieniu czarnym z bialym polyskiem to prostota ujeta w ramy innowacyjnego designu.\nCalosc jest tez równiez szczególnie użyteczna, co moze potwierdzic duza ilosc pólek. Dzieki zaimplementowaniu hartowanego szkla oraz istotnie wytrzymalej na uszkodzenia plyty meblowej, calosc jest bardzo wytrzymała na wszelkiego typu uszkodzenia.\nNie szukaj wiec piekna w ofertach, które oferuja czasami zbyt niemało, poszukaj piekna w naszej prostocie i nowoczesnosci.\n1859zł Meblościanka desire 3- wysoki połysk