Głupia polaryzacja | Przegląd\nAutor: Jakub Dymek\t| Styczeń 7, 2020\nJeżeli jesteście państwo po świętach, to najpewniej także po rodzinnych i towarzyskich końcoworocznych spotkaniach. Jeśli przy tej okazji od pewnego czasu zauważacie, że polityka – a konkretnie partyjne sympatie – coraz częściej są w stanie poróżnić nawet najbliższych, jest to niestety słuszna intuicja.\nStwierdzenie, że polityka dzieli, to oczywiście truizm, ale w czasach szczególnie toksycznej polityki i wyjątkowo ordynarnej propagandy te podziały nabierają nowej jakości. Coraz częściej nie chodzi w nich już o nic poza tym, że sympatycy partii, jak stadionowi bandyci i fanatycy drużyn sportowych albo religijni sekciarze i ekstremiści, po prostu nie mogą znieść faktu, że ktoś ma inne poglądy.\nTo zagadnienie i problem bezmyślnej partyjnej wojny, w której już dawno nie chodzi o konflikt etosów, idei, a nawet interesów, doczekały się niedawno całkiem ciekawej analizy. I nazwy: głupia polaryzacja. Bo różnica poglądów i stanowisk, nawet spolaryzowana, czyli biegunowa, to jeszcze nic złego – problem, i to dotkliwy, zaczyna się wtedy, kiedy różnice istnieją, dzielą i prowadzą do wojny, ale niczego konkretnego już nie dotyczą. Tylko tego, że „my lubimy tych, a wy tamtych”. Gdy plemienność bierze górę.\nTen fenomen wcale nie jest nieuchwytny – da się go zmierzyć, pokazać w wynikach badań i wyborów i dobrze opisać. A wszystko wskazuje, że wręcz trzeba, bo z biegiem czasu tylko będzie narastał.\nPodział dla podziału\nW świeżym eseju dla magazynu „National Affairs” Jonathan Rauch przekonuje, że polaryzację należy przemyśleć na nowo – nawet jeśli może się wydawać, że problem został przedyskutowany i opisany w ostatnich latach do znudzenia. Co więcej, jak zauważa sam Rauch, zjawisko upartyjnienia społeczeństwa – zblokowania się partii i zamykania debaty publicznej w dwóch zwalczających się obozach – amerykańscy politolodzy opisują od połowy lat 70. Co nowego można o nim powiedzieć dzisiaj?\nTrzeba zacząć od zjawiska, które pokazują zarówno wyniki badań, jak i pobieżna nawet obserwacja – od skurczenia się politycznego centrum. Pew Research Center, jeden z najbardziej uznanych amerykańskich ośrodków badawczych, od wielu lat pyta Amerykanki i Amerykanów o to, czy mają pogląd spójny ze stanowiskiem jednej partii, czy raczej zgadzają się i z częścią stanowisk republikanów, i z częścią stanowisk demokratów. Takich rozsądnych, umiarkowanych bądź centrowych wyborców Pew Research Center przez dziesięciolecia notował bardzo wielu – jeszcze w 1994 i 2004 r. mniej więcej połowa społeczeństwa nie miała jednoznacznie partyjnych poglądów. Ostatnio zaś – te informacje przynosi badanie z 2017 r. – wyborców, którzy nie zgadzają się z tą czy inną linią partii, jest według badań już tylko 32%.\nWedług Raucha w rzeczywistości może być jeszcze gorzej. Bo jego zdaniem w i tak malejącym odsetku tych, którzy dawniej stanowili niepartyjny, umiarkowany elektorat, dziś zawiera się także liczna grupa osób wcale nie umiarkowanych, lecz – przeciwnie – radykałów, którzy nie mieszczą się w żadnej partii właśnie dlatego, że w różnych sprawach mają poglądy ostrzejsze niż którekolwiek ugrupowanie. Wykres pokazuje to zresztą wprost, krzywa poglądów z biegiem lat coraz bardziej spłaszcza się w środku, w górę idą skrajności.\nA jednak, jak zauważa Rauch, społeczeństwo widziane przez soczewkę socjologa aż tak bardzo nie zmieniło poglądów. Przekonania czarnoskórych obywateli nie są dalej od przekonań białych obywateli, niż były 25 lat temu; głęboko wierzący i ateiści deklarują mniej więcej to samo co wówczas; kobiety i mężczyźni różnią się w wyborach, ale wcale nie znacznie ostrzej niż kiedyś. W jednej tylko kategorii polaryzacja pogłębia się dramatycznie – po linii partyjnej. Ludzie deklarujący się jako wyborcy jednej partii coraz bardziej nie zgadzają się z ludźmi deklarującymi się jako wyborcy przeciwnej. I ich poglądy są wobec tego podziału… bez znaczenia. Mamy do czynienia z podziałem dla podziału. Obserwujemy – i to termin rzeczywiście prowokujący i ciekawy – bezsensowną, niespójną, głupią polaryzację. Różnimy się nawet nie tyle bardziej – ile bardziej niemądrze.\nByle dalej od sąsiada\nLudzie, jak wynika z obserwacji Raucha i cytowanych przez niego badań, nie tyle bardziej kochają własne partie, ile silniej nienawidzą partii przeciwnych i wszystkiego, co z nimi związane. Dotychczasowi wyborcy partii A nie uwierzyli mocniej w jej obietnice i ideały, ale zapałali jeszcze większym wstrętem do partii B. Wzrosły wskaźniki niechęci, deklarowany poziom lęku przed wyborcami przeciwnej partii, skłonność do przypisywania adwersarzom najgorszych intencji. Niezależnie od faktów w badaniach respondenci uważają swoich przeciwników za bardziej radykalnych i odmiennych. Im gorsza wydaje się druga strona, tym bardziej skłonni jesteśmy usprawiedliwiać i znosić naszych – podziały i wzajemna niechęć w społeczeństwie rosną, nawet jeśli postawy polityczne (a to i tak optymistyczne założenie) pozostają niezmienne.\n„Gorączkowe reakcje na prezydenta Obamę ocierają się o absurd, ale posłużyły do tego, by na zasadzie kontrastu lepszy wydawał się każdy przywódca partii republikańskiej – pisze Rauch – a z kolei jeśli Donald Trump jest diabłem wcielonym, to lepiej poprzeć dowolnego demokratycznego przeciętniaka, jakiego tam mają”. Tak, w skrócie rzecz ujmując, autor tekstu w „National Affairs” pokazuje logikę i skutki głupiej polaryzacji.\nJasne jest chyba, że tak zdefiniowana głupia polaryzacja nie stanowi problemu wyłącznie amerykańskiej sceny politycznej. Podatne na nią są wszystkie społeczeństwa i kraje, gdzie nie ma dobrze ugruntowanego systemu wielopartyjnego, a debata publiczna zwykła dzielić na pół. Wypisz wymaluj przykład Polski – i polski problem. Ostatnie dziesięć lat z okładem przyniosło aż nadmiar dowodów na to, jak mocno w nasz kraj uderzyło zjawisko, które Rauch diagnozuje w Ameryce.\nBo choć między polskim i amerykańskim systemem politycznym jest bardzo wiele różnic, to w kluczowej sprawie niepokojąco się do siebie zbliżają. Polska po 2005 r. przeszła rewolucję zmierzającą do dwupartyjności. Bo mimo że w Sejmie zawsze znajdują się przynajmniej cztery partie, a w wyborach startuje ich więcej, władzą wymieniają się dwa ugrupowania, a wszystko, co jest obok, dostosowuje się do ich świętej wojny. To warunki stworzone do podzielenia społeczeństwa wzdłuż linii partyjnego konfliktu. Doskonałe laboratorium głupiej polaryzacji.\nDla PO PiS, dla PiS PO – największe zło\nGłupia polaryzacja objawia się tym, że osoby o dość stałych, a niekiedy nawet podobnych poglądach z czasem widzą siebie nawzajem jako coraz większych przeciwników ideologicznych. Na przykładzie wojny PO i PiS można to doskonale pokazać. Wszak te partie miały iść do władzy w 2005 r. jako przyszli koalicjanci. Obydwie widziały swoje prawicowe rodowody i ideologie jako nie konkurencyjne, ale komplementarne – Kaczyńscy i Tusk mieli się uzupełniać, a nie zwalczać. Poglądy na lustrację, stosunek do III RP, wizja polityki zagranicznej oraz integracji europejskiej, program gospodarczy – wszystko to było raczej zbieżne. Dopiero gdy się okazało, że partie nie będą rządzić wspólnie, wyciągnięto na wierzch rzekomo niemożliwe do zatarcia różnice, a do ich eksponowania zaangażowano cały dostępny aparat medialny i propagandowy.\nEfekty znamy i widzimy gołym okiem: zwolennicy dwóch obozów rzeczywiście postrzegają teraz siebie nawzajem jako najgorszych wrogów, nie znajdują punktów wspólnych i mają o drugiej stronie jak najgorsze zdanie. Dziś obie te partie rzeczywiście są mocno podzielone także w kwestiach programowych – ale to przyszło później. Podział polityczny (co pokazał na przykładzie Ameryki Rauch) okazuje się wtórny wobec podziału emocjonalnego. Inaczej mówiąc, głupia polaryzacja prowadzi do tego, że ludzie widzą radykalne różnice nawet tam, gdzie ich nie ma. Można iść o zakład, że wielu wyborców i PO, i PiS byłoby w szoku na wieść o licznych wspólnych głosowaniach obu partii. Nawet w ostatniej kadencji, gdy jedni drugich wyzywali od najgorszych i uznawali za fundamentalne zagrożenie dla suwerenności i niepodległości Polski.\nBy taka sytuacja była możliwa, potrzebne jest coś, co socjolodzy nazywają negatywną identyfikacją czy tożsamością – przekonanie, że „przynajmniej nie jestem taki jak oni”. To oznacza, że dumę, poczucie przynależności czy świadomość swojego miejsca w świecie czerpiemy z faktu, że nie jesteśmy tacy jak ktoś, kogo nie lubimy. Kto ty jesteś – nieważne. Ważne, kim nie jesteś! Gdy ten mechanizm psychologiczny zaczyna rządzić światem polityki, coraz mniej osób opowiada się za czymś, coraz więcej wyłącznie przeciwko czemuś. Do tego przestają być potrzebne spójne programy.\nRauch pokazuje, że wyborcy Trumpa głosowali na niego, choć miał poglądy i opinie sprzeczne z tymi, które deklarują sympatycy republikanów – ci sami, którzy go wybrali. Ludzie głosowali pomimo własnych poglądów lub wręcz przeciw nim, byleby nie dopuścić do wygranej „tamtych”. Niechęć do przeciwnika pozwala wytłumaczyć własną niekonsekwencję i niespójność poglądów. Coś podobnego zachodzi w Polsce. To zjawisko pozwala przecież lepiej zrozumieć, dlaczego wyborcy PO głosują na tę partię i pozostają jej wierni mimo kalejdoskopu poglądów i stanowisk: jesteśmy za 500+, a potem przeciw, za złagodzeniem prawa aborcyjnego i za jego zaostrzeniem, za związkami partnerskimi i przeciw nim itd. Analogicznie wyborcy PiS pozostają przy partii Kaczyńskiego, gdy chowa ona lidera na czas wyborów i prezentuje swoją umiarkowaną twarz, ale są też przy niej, gdy z powrotem pierwsze skrzypce grają Macierewicz z Ziobrą. Ten rodzaj lojalności czy uporu czasami wymyka się racjonalnym ocenom właśnie dlatego, że jego fundamentem są emocje i lęki, a nie logiczna ocena programów i wyborczych zobowiązań.\nChociaż więc analitycy i komentatorzy próbują pouczać polityków, że jest inaczej, anty-PiS wciąż jest programem największej partii opozycyjnej i – lepiej lub gorzej – działa. Dlatego też próżno szukać spójnego programu i tożsamości ideologicznej PiS – bo wystarczy radykalne odrzucenie wszystkiego, co reprezentowały III RP i nadwiślański liberalizm. Taki rodzaj polaryzacji prowadzi również do tego, że musimy wybaczać sobie i swoim reprezentantom coraz więcej niekonsekwencji i kluczenia – dzięki tej specyficznej tolerancji w polityce jest więcej tlenu dla szarlatanów i krętaczy. Byleby stanowili czytelny punkt odniesienia i byli przeciwnikami tych, których nie lubimy.\nZnane ziarno niezgody\nOczywiście sami politycy nie byliby zdolni do wywołania tak daleko idącej społecznej zmiany. Na pogłębiający się w Polsce podział wielki wpływ miały dobrowolne zaangażowanie się mediów i dziennikarzy w wojnę tożsamościową i ich olbrzymia inwestycja w obrzydzenie jednej strony drugiej. Podobną rolę odegrały Facebook i inne platformy społecznościowe. Pole do wyrażania różnic i wzniecania agresji, często pod zupełnie fałszywym pretekstem, zwiększyło się tysiąckrotnie. Dziedzictwo dwubiegunowego podziału – przechowane po 1989 r. – również zostało umiejętnie spożytkowane w kampanii pogłębiania podziałów i dołożyło się do późniejszych wydarzeń. Gotowy był już rezerwuar wyobrażeń o „zdrajcach”, „zaprzańcach”, „wrogach ojczyzny” itd. Słabość systemu politycznego i konstrukcja polskiego parlamentaryzmu (z mało znaczącą rolą opozycji i symboliczną głową państwa) przyczyniły się do tego, że głupia polaryzacja odgrywa dziś tak wielką rolę.\nBo o to, że jest ona w Polsce faktem, trudno się sprzeczać. Tezy Raucha, że wyborcy idą za swoim plemieniem, a nie za swoim poglądem, że niechęć do przeciwnika jest silniejsza niż przekonanie o słuszności własnych racji i że partyjny konflikt zastępuje faktyczny spór ideowy, znajdują potwierdzenie na naszym gruncie.\nJak temu zaradzić, to osobny i obszerny temat. Nie ma jednak żadnych złudzeń co do przyczyny – olbrzymią większość opisanych negatywnych zjawisk i mechanizmów zapoczątkował fałszywy, pseudodwupartyjny system, który zawładnął Polską po 2005 r. I choć nikt jeszcze nie wynalazł genialnego sposobu na zaradzenie podziałom w XXI w., my przynajmniej, przy wszystkich naszych problemach, wiedzielibyśmy, od czego zacząć.\nTagi:\tJonathan Rauch, partie polityczne, PiS, PO, Polacy, polityka, polska polityka, społeczeństwo, USA


Adam Manikowski | najnowsze informacje, komentarze, opinie\nTagi Adam Manikowski\nArtykuły, wypowiedzi i informacje o: Adam Manikowski\nBIZNES Kalina Staśkiewicz - Lip 2, 2015\nKlient serwisu internetowego wydaje na każde zakupy czterokrotnie więcej niż w tradycyjnym sklepie. W koszyku coraz częściej znajdują się produkty świeże, a już niemal co 10. zamówienie jest składane za pośrednictwem urządzeń mobilnych. E-klient jest...\nRynek handlowy wszedł w fazę konsolidacji. Sieci starają się zwiększyć efektywność już wybudowanych obiektów zamiast otwierać nowe. Jedną z szans rozwoju jest gwałtownie rosnący sektor e-commerce. Jak wynika z badań Tesco, uruchomienie sprzedaży w internecie zwiększa lojalność klienta...


Nowa Fantastyka - Opowiadanie: Adler - Smok, mój drogi, to też człowiek\n- Opowiadanie: Adler - Smok, mój drogi, to też człowiek\nSmok, mój drogi, to też człowiek\nmężczyzna, Tarnowskie Góry | 21.03.21, g. 19:01 | znaki: 18166\nhasła: Uwaga na smoki – Imperium Lechickie\nUżytkownicy V, Irka_Luz, Użytkownicy IV, ninedin\nW kolejce: silvan, regulatorzy, Finkla\nPrzeczytali: Pendrive, oidrin, Tarnina, Irka_Luz, chalbarczyk, Outta Sewer, krar85, Ajzan\nJednostajny stuk pyrlików dołował monotonią. Dym z łojówki drażnił oczy i wżerał się w płuca, które protestowały suchym kaszlem. Z pozoru obojętny rytm górniczej pracy z końcem każdego dnia jątrzył w nim rozdrażnienie, zamieniając stopniowo we wściekłość. Jeszcze tylko ten zwał i koniec na dzisiaj. Na dzisiaj… A co potem? Kolejny, identyczny dzień, od dzwona do dzwona. I tak do zasrania. Kiedy przyjmował się do tej roboty, skuszony niekiepskim zarobkiem, nie miał pojęcia o wadach górniczego fachu, które z czasem doskwierały mu coraz bardziej. I nie chodziło o wysiłek fizyczny.\nTwarde jak sama skała dłonie odrzucały pokruszony urobek. Nagle zamarły. Niebieskawa, wyraźnie dostrzegalna w tym półmroku poświata i zbyt regularny jak na to otoczenie kształt, skupiły uwagę kopacza. Odgarnął pospiesznie pył.\nIdylliczną ciszę poobiedniej przerwy zmąciły energiczne kroki posłańca, rozbrzmiewające echem w korytarzu. Zatrzymał się przed dębowymi drzwiami, podniósł rękę, która zawisła w krótkim wahaniu, żeby po chwili nieśmiało zastukać. Z braku odzewu uderzył głośniej. Cisza. Przełknął nerwowo ślinę i nacisnął klamkę. Bądź co bądź był królewskim posłańcem, co dawało mu, z urzędu, nietykalność cielesną. Tyle, że czasem pozorną.\n– A co się zesrało, że akurat teraz?! – Krzyk przytłumiony dębiną wrót świadczył, że rezydentowi tego gabinetu obca była powściągliwość dyplomaty. Nie tylko jemu. Podobne sceny rozegrały się w kilku innych miejscach potężnego królewskiego pałacu.\n– Że co znaleźli?? – Król z niedowierzaniem spojrzał na starca. – Jeśli to żart, to bardzo głupi.\nWładca rozejrzał się, próbując złowić spojrzenie któregokolwiek z uczestników zebranej tak niespodziewanie Rady. Oczy wszystkich, z wyjątkiem Ministra Nauki, skierowane były na czubki własnych butów. To niezbicie świadczyło, że żaden z nich nie ma pojęcia o czym mowa. Jedynie wspomniany Minister, który pomimo reformy urzędów przeprowadzonej jeszcze przez poprzedniego króla, wciąż nazywany był Starszym Magiem i Strażnikiem Biblioteki, patrząc królowi w oczy, spokojnym głosem powtórzył:\n– Znaleźli smocze jajo.\n– Skąd pewność, że jajo? I że smocze?\n– Gdybym nie był pewien, nie zaprzątałbym uwagi Jego Królewskiej Mości i nie nalegał na to spotkanie.\n– No dobrze Godzimirze, podziel się wiedzą. – Głos władcy złagodniał. Strażnik Biblioteki był jedyną osobą wśród obecnych, którą król darzył szacunkiem. Pozostałych uważał za bandę darmozjadów i nieudaczników wybranych przez Senat z jakiegoś niepojętego, mocno cuchnącego korupcją powodu. Tylko Minister Nauki był, jego zdaniem, właściwym człowiekiem na swoim stanowisku. Zapewne dlatego, że o tym wyborze nie decydował Senat. Siła wiedzy, spokoju i doświadczenia, doceniana przez wszystkich Oświeconych i Magów.\n– Jajo najprawdopodobniej zostawił smok, który raczył niepokoić królestwo za panowania króla Gracchusa, zwanego też Krakiem, szacownego praprzodka Waszej Wysokości. – Mag skłonił się Dobiesławowi.\n– Przecież to tylko legenda… – wtrącił Minister Skarbu. Z trudem maskowany bełkot i oddech nie pozostawiały złudzeń, jakiemu ulubionemu zajęciu oddawał się przed zwołaniem Rady. Chciał coś dodać, ale ucichł zgromiony spojrzeniem króla.\n– I jak każda, ma ziarno prawdy. A w tym wypadku cały korzec. – Ciągnął Godzimir.\n– Czyli, że to była smoczyca. – Hetman Koronny triumfalnie podzielił się swoim spostrzeżeniem.\n– Smoki to zwierzęta magiczne, i jako takie nie podlegają zwykłym prawom natury. Wiemy natomiast, że mogą żyć setki lat i że w swoim życiu składają tylko jedno jajo. Okres inkubacji smoczego jaja to tysiąc lat.\n– Kto go znalazł? – Zainteresował się Starszy nad Obrządkami. Postać, którą król zwykł określać jako "mendę rzadkiej maści". Człowiek ten bowiem posiadał niezwykłą umiejętność lawirowania pomiędzy wyznawcami różnych kultów, w zależności od panującej aktualnie mody. Zdolny był do wszelkich intryg w celu utrzymania się na stołku. Dobiesław często zastanawiał się, czy ten kapłan jest wyjątkiem, czy raczej potwierdzeniem reguły. Pamiętał z pobieranych nauk, że kiedyś kapłani chrześcijańscy, przedstawiciele religii panującej w królestwach zachodnich, nie mogąc się porozumieć powołali dwóch swoich najwyższych zwierzchników. Wywołało to wieloletni konflikt, który pochłonął tysiące ofiar, wyznawców tej samej wiary. Kiedy po latach królowie mieli już dość tego rozłamu, wybrali trzeciego na ten sam urząd… Wychodzi na to, że władza również w strukturach religijnych budzi niezdrowe pożądanie.\n– Jeden z kopaczy. Nie żyje.\n– Nie, głaz. Zmiażdżył mu głowę, w chwili kiedy sięgał po jajo. Wypadek, o jaki w tej robocie nie trudno.\n– Znaczy klątwa… – Kapłan nie dawał za wygraną.\n– Pozwolimy kontynuować Ministrowi? – Monarcha nie krył zniecierpliwienia. – Czy któryś z panów ma jeszcze jakieś istotne zagadnienia do przedyskutowania, jak płeć smoka, lub też wciąż nie rozstrzygnięta przez filozofów kwestia – przypadek czy przeznaczenie, tu zwane klątwą. A może jakieś inne wątki, które nic nie wnoszą, a tylko przedłużają tę odprawę w nieskończoność?… Nie?…Dziękuję.\n– Jak wiemy – Godzimir uznał, że może kontynuować – poprzedni smok, zwany Całożercą, siał spustoszenie w królestwie zjadając głównie bydło, które mu dostarczano a z braku takowego, bywało że i ludzi. Kiedy zatem smok się wykluje, grozi nam…\n– Zagłada… – Szepnął przerażony Starszy nad Obrządkami.\nWładca w ostatniej chwili powstrzymał się przed komentarzem, że akurat od kapłana oczekiwałby więcej wiary i ufności w bogów, niezależnie w których aktualnie wierzy.\n– Raczej poważny kryzys. Według rzetelnie sporządzonego spisu ówczesnego kronikarza, smok dziennie zjadał dwie krowy lub pięć, sześć kóz.\n– W dłuższej perspektywie tego nie pociągniemy. – Podsumował król. – Słucham panów, teraz możecie się wykazać…\n– A gdybyśmy zniszczyli jajo, zanim smok się wykluje? – Hetman Koronny, jak przystało na żołnierza, preferował proste i radykalne rozwiązania.\n– Nie możemy, to niezgodne z tradycją. – Wtrącił milczący dotąd Marszałek Dworu.\n– Jeśli dobrze zrozumiałem Marszałku – Dobiesław był na granicy wybuchu – unicestwienie smoka jest niezgodne z tradycją. Natomiast dać się pożreć, ewentualnie pozwolić mu pustoszyć i doprowadzić nasz kraj do upadku, jest jak najbardziej zgodne z tradycją?! Godzimirze przypomnij mi, ile żyją smoki? Kilkaset lat?\n– W zależności od rodzaju…\n– A mosze… zahopać to jajo, sieś barzo łeboko? – Bełkot Ministra Skarbu stawał się coraz mniej zrozumiały.\n– Zakopać gdzieś głęboko?? I to rozwiąże problem? – Swoim zwyczajem władca wstał i zaczął przechadzać się wokół stołu, przy którym zasiadała Rada. Doskonale znający go uczestnicy zebrania wiedzieli, że tempo jego kroków jest wprost proporcjonalne do poziomu irytacji. Tym razem król chodził wyjątkowo szybko.\n– Panowie, mamy ustabilizowaną sytuację polityczną, a co za tym idzie brak konfliktów zbrojnych z sąsiadami…\n– Nikt nas nie atakuje, bo boją się łomotu. – Hetman Koronny uderzył się pięścią w pierś.\n– To prawda – kontynuował władca. – To ma swoje dobre, ale też i złe strony. Taka stagnacja rozleniwia. Obrastamy w tłuszcz, w niektórych przypadkach nie tylko przysłowiowy. – Wymownie spojrzał na mocno zarysowany brzuch Hetmana. – Tymczasem stoimy w obliczu prawdopodobnie największego kryzysu naszego kraju od dziesiątek, jeśli nie setek lat. Obiecuję, że jeśli jeszcze ktoś wyskoczy tu z jakimś idiotycznym pomysłem, to niezależnie od stanowiska pozbawię go tytułów i wtrącę do lochu.\nNastąpiła długa cisza, którą znów przerwał Dobiesław:\n– Przypominam, że zgodnie z decyzją Senatu, otrzymujecie panowie dość wysokie wynagrodzenie za swoje stołki. Mój szanowny ojciec, którego nie tylko ja uznawałem za wyjątkowo mądrego człowieka, uważał że piastowanie najwyższych urzędów w państwie samo w sobie jest największym wyróżnieniem i zapłatą za służbę…\n– Jeśli Wasza Wysokość pozwoli – Starszy Mag spojrzał na króla, który kiwnął głową – zacznę od tego, że nie możemy zniszczyć jaja. Dla niektórych wyda się to niedorzeczne, ale chroni go pradawna magia. Możemy spróbować, osobiście jednak wątpię…\n– A smoka, zaraz po wykluciu, kiedy jest mały?\n– Tego nie wiemy. Jeszcze. Moi ludzie od kilku godzin siedzą nad księgami i kronikami.\n– A jak zabito poprzedniego smoka? Bo przecież chyba nikt nie wierzy w tę owcę wypchaną siarką i że smok pił aż pękł…? – Władca rozejrzał się po członkach Rady, ale ich zainteresowanie znów wzbudziły czubki butów.\n– Tego też jeszcze nie wiemy. Ta legenda jest tak silnie zakorzeniona w kronikach, że trudno doszukać się prawdy. Wasza Królewska Mość raczy zwrócić uwagę, że minęło tysiąc lat…\n– No właśnie, tysiąc lat! – Król klepnął się dłonią w czoło. – Godzimirze, chciałbym żeby twoi ludzie dokładnie wyliczyli, kiedy ten smok ma się wykluć. Bo być może nie będzie to nasz problem…\n– Jak to dzisiaj? – Król Dobrowit spojrzał z wyrzutem na Strażnika Biblioteki. – Miał się wykluć dopiero za dwa lata.\n– Wasza Wysokość raczy zwrócić uwagę, – Budzimir unikał wzroku władcy – że podczas tych wyliczeń uczeni opierali się na kronikach. Od czasów Kraka nasz kalendarz zmieniał się cztery razy… Poza tym tysiąc lat, to nie zawsze tysiąc…\n– Widzę, że otoczenie źle na ciebie wpływa, bo zaczynasz mówić jak polityk. – Dobrowit spojrzał z ironią na pozostałych członków Rady. – No cóż, wprawdzie wyklucie smoka nastąpiło wcześniej niżeli przewidziało to Kolegium Oświeconych, niemniej sytuacja nie jest dla nas totalnym zaskoczeniem. Poza tym możemy skorzystać z tej księgi.\nWładca wskazał leżące na stole, opasłe tomisko oprawione w skórę. Kiedy okazało się, że wyklucie smoka będzie najprawdopodobniej problemem następcy, król Dobiesław nie zostawił z tym syna samego. Nakazał Oświeconym opracowanie tejże księgi. Napisana pod nadzorem nieodżałowanego Godzimira zawierała nie tylko całą dostępną wówczas wiedzę na temat smoków, ale też porady i warianty działania po wykluciu się “problemu”.\n– Słucham panowie, co radzicie? Który plan wydaje się panom najlepszy? – Dobrowit przesuwał wzrokiem po uczestnikach zebrania, ale nikt nie wytrzymywał spojrzenia monarchy.\n– Mam rozumieć, że żaden z panów nie czytał? – Zrezygnowany opadł na fotel. Wiele razy podczas swoich kilkuletnich dopiero rządów, zastanawiał się, jak ten kraj doszedł do swojej hegemonii i utrzymywał się w tym stanie przez wieki, mając na najwyższych stołkach takich nieudaczników. Bo przecież nie była to tylko kwestia obecnych tutaj. Jako następca brał udział w spotkaniach Rady jeszcze za panowania ojca i wtedy nie było inaczej. Cud i opatrzność Peruna…\n– Jeśli Wasza Wysokość pozwoli… – Podkanclerzy przerwał ponurą ciszę. Monarcha nie spodziewał się usłyszeć niczego odkrywczego od człowieka, który objął swój urząd niespełna miesiąc temu, ale skoro nikt inny… Skinął przyzwalająco.\n– W dziele leżącym przed nami dominują dwa zasadnicze pomysły, – młody człowiek zaczął niepewnie – ja bardziej skłaniałbym się przy drugim wariancie.\n– Ooo, jednak ktoś czytał. – Król nie ukrywał zaskoczenia. – Zatem można jeszcze znaleźć pieczarkę na tym politycznym oborniku… Słucham.\n– Nasza sytuacja staje się niepewna. Jak wiemy z informacji wywiadu, sąsiad zachodni dogaduje się ze wschodnim w celu wspólnej interwencji zbrojnej.\n– Tak bywa, kiedy prowadzi się nieudolną politykę zagraniczną. – Monarcha bezceremonialnie spojrzał na Ministra Dyplomacji. – Jak już nie raz pokazała historia, politykę równowagi można prowadzić do czasu, zanim skłóceni sąsiedzi dogadają się między sobą, znajdując korzyści ponad podziałami.\n– Wariant drugi – ciągnął Podkanclerzy – przewiduje dogadanie się ze smokiem. Gdyby nam się to udało, można by wykorzystać go jako broń doskonałą…\n– Dogadać się?! – Parsknął Hetman Koronny. – Ze smokiem??\n– Na podstawie oględzin jaja twórcy poradnika przewidzieli, co zresztą łatwo sprawdzić, że miał się wykluć smok złoty.\nKról spojrzał na Strażnika Biblioteki, ten skinął głową potwierdzająco. Odnotowując to, Podkanclerzy kontynuował:\n– Smoki złote stoją na najwyższym szczeblu drobiny ewolucji i mają tę magiczną właściwość, że potrafią przekształcać się w ludzi. Jeśli tak, to chyba nietrudno będzie dogadać się z takim przeobrażonym smokiem. Jako człowiek na pewno będzie miał jakieś pragnienia, żądze… słabości.\n– Zwalniam pana z zajmowanego stanowiska w trybie natychmiastowym. – Nieoczekiwane słowa monarchy całkowicie zaskoczyły mówiącego, ale też wywołały nieskrywany uśmiech satysfakcji na twarzach pozostałych członków Rady. Nie uszło to uwagi władcy, podobnie jak wyrazy wściekłości po jego kolejnych słowach:\n– I mianuję pana Ministrem Departamentu “S”, który niniejszym powołuję. Departament będzie miał najwyższą klauzulę poufności oraz wszelkie priorytety w funkcjonowaniu. Na miejscu pozostaje nowo mianowany minister, pozostałym panom dziękuję za spotkanie.\n– Siadaj Radomirze. – Król wskazał najbliższy fotel. – Zaczniemy od Smoczej Gwardii. Sprawdzisz ich poziom wyszkolenia, bo znając Hetmana Koronnego, pewnie nie przyłożył się do tego. Oddaję oddział całkowicie do twojej dyspozycji. Docelowo rozwiniesz go do stanu dywizji. A póki co wybierz setkę najlepszych, niech chronią smoka. Według księgi mamy około roku, zanim osiągnie pełną dojrzałość. W tym czasie trzeba o niego dbać, najlepiej jak się da, ale też chronić, pozostawiając miejsce jego przebywania w największej tajemnicy. Spotykamy się za tydzień, do tego czasu dopnij wszelkie formalności związane z nowym ministerstwem. Pytania?\n– Co jeśli nie podołam?\n– Nie ma ludzi niezastąpionych…\nWyglądał dokładnie tak, jak wyobrażał sobie Dobrowit. Z wyjątkiem wieku. I włosów. Oczekiwał, że będą blond czy nawet złociste. I spodziewał się raczej kilkunastolatka, tymczasem siedział przed nim dojrzały, na oko trzydziestoletni mężczyzna. Wysoki, dobrze zbudowany, z długimi, kruczoczarnymi włosami. Raczej przystojny.\n– Masz wpływ na to, jak wyglądasz?\n– A ty? Jeśli pytasz, czy mogę przybrać dowolną ludzką postać, to nie.\n– Jak mam się do ciebie zwracać, masz imię?\n– Tatkę nazywaliście Całożercą. Podejrzewam, że niespecjalnie mu się to podobało. – Smok uśmiechnął się szczerze.\n– Z waszego punktu widzenia, bardziej ojciec niż matka… I nie wiem jak zginął…\nKról spojrzał pytająco.\n– Nie, nie czytam w myślach. Jeszcze. To znaczy nie wiem, czy wykształcę w sobie tę umiejętność i kiedy. Ale rozumiem, że bardzo nurtuje was pytanie, jak pozbyć się zagrożenia…\n– To jak mam cię nazywać? – Dobrowit przerwał niezręczną ciszę.\n– W moim języku noszę imię rośliny, którą wy nazywacie wawrzyn, może więc być Wawrzyniec. A ciebie?\n– Nie oczekuję, że będziesz mówił do mnie Wasza Wysokość, – król uśmiechnął się – a zatem Dobrowit.\n– No dobrze, skoro formalności mamy za sobą, to jasnym staje się pytanie, czego ode mnie oczekujecie?\n– Liczymy na sojusz, że tak powiem, militarny.\n– Dużo macie tych wrogów?\n– Dwóch sąsiadów. W sumie ponad trzysta tysięcy żołnierzy.\nWawrzyniec parsknął śmiechem i śmiał się tak jeszcze przez kilka minut.\n– Nie dam rady – wycedził, nadal się uśmiechając. Dobry nastrój udzielił się również królowi.\n– To nie tak. Moja armia liczy około dwieście tysięcy. Moi ludzie są lepiej uzbrojeni i wyposażeni. Chyba też lepiej wyszkoleni, na ile mogę opierać się na raportach Hetmana Koronnego. Dlatego wspomniałem o sojuszu. Nie chcę, żebyś odwalił za nas całą robotę, proszę jedynie o pomoc.\n– A co w zamian?\n– A co chcesz? Złoto? Posiadłość z zamkiem?… – Władca zawiesił głos – Dziewice?\n– Dziewice? A po co??\n– Twój…tatko… Lubił dziewice. Tak przynajmniej pisali kronikarze.\n– A co z nimi robił?\n– No, zjadał…\n– Nie dziwię się. Są nudne… Ale skoro podjąłeś temat kobiet, to rzeczywiście chciałbym. Kilka. Nie, nie zjem ich – Wawrzyniec uśmiechnął się. – I dobrze, żeby nie były…dziewicami… Wręcz przeciwnie. Co do pozostałych rzeczy, ustalimy później.\n– Czyli sojusz?\n– Jak najbardziej. I nie dla tych kilku kobiet, złota czy zamku. Uważam po prostu, że to może być bardzo ciekawe zajęcie, a ja nie znoszę nudy. Będziemy coś podpisywać?\n– Po co? Wystarczy mi słowo. – Dobrowit wyciągnął rękę.\n– Jedno pytanie, na koniec. – Wawrzyniec uścisnął dłoń króla. – Mieliście jakiś drugi plan, gdybym się nie zgodził?\nWładca długo patrzył w oczy smoka.\nSpacerowali alejkami ogrodu królewskiego. Dla postronnego obserwatora wyglądali jak dwóch przyjaciół podczas beztroskiej pogawędki. Od dłuższego już czasu Dobrowit uznawał to za najlepszy sposób na osobiste audiencje, niezależnie od pory roku. Rozstawieni w odpowiedniej odległości gwardziści czuwali nad poufnością spotkania, co w zamku byłoby niemożliwe. Tam ściany miały uszy.\n– Zabiją go – posumował z troską Minister Departamentu “S”.\n– To raczej jasne – wtrącił władca.– Nasi wrogowie nie są idiotami. To tylko kwestia czasu, kiedy znajdą sposób. Martwi cię to?\n– Nie martwią mnie losy smoka, jeśli o to chodzi. Wolałbym jednak, żeby mocno przetrzebił ich armie, zanim zginie.\n– Dla mnie im prędzej zginie, tym lepiej. – Król przystanął na chwilę. – Z wrogami sobie poradzimy. Mój młodszy brat, zasiadający na czeskim tronie, obiecał pomoc. Przyjaciele Węgrzy również zobowiązali się przysłać kontyngent, jak tylko uporają się z Turkami. Zresztą, jesteśmy na tyle silni, że sami też dalibyśmy radę. Oczywiście nie bez strat, ale to nie jest problem. Problemem jest smok. Pomyśl, co by się stało, gdyby przeszedł na stronę wrogów.\n– Wasza Wysokość sądzi, że mogliby go przekupić?\n– Ja nie sądzę Radomirze, ja wiem. Nie wiem jakim jest smokiem, ale kiedy wciela się w człowieka przeważają w nim ludzkie cechy. A my, ludzie składamy się z zalet ale też i wad. Jedną z najgorszych jest próżność. Skoro będąc człowiekiem, oddaje się głównie zaspakajaniu najbardziej prymitywnej ludzkiej żądzy, jaką jest chuć, to znaczy że można nim sterować.\n– A co jeśli wygramy wojnę, a smok przeżyje?\n– Czytałeś księgę. Wiesz więc, jaki jest tytuł ostatniego rozdziału… – Bardziej stwierdził niż zapytał władca.\n– Jak zabić smoka…\nkobieta, Kraków | 21.03.21, g. 21:30\n“Mam smoka i nie zawaham się go użyć” – tak powinni powiedzieć, a nie pozbywać się sojusznika;)\nOpowiadanie przyjemne, czyta się dobrze.\nTe zawiłości polityczne trochę mniej mi się podobały.\nTak jakbyś nie mógł się zdecydować, czy to ma być żartobliwa historia alternatywna, czy coś bardziej rozbudowanego.\nmężczyzna, 28 lat, Dębica | 21.03.21, g. 22:13\nJa bym od razu tak smoka nie ocieniał. Może po prostu lubił sobie po dupczyć :D\nTak jak wiedźmini, a nie wydaję mi się, żeby dawali się jakoś bardzo sterować.\nOgólnie bardzo mi się spodobało. Czytało się płynnie bez większych zgrzytów (oczywiście nie jestem ekspertem :D)\nSzkoda ziomka, który znalazł jajo, pradawna magia powinna go jakoś wynagrodzić, a nie skarać.\nmężczyzna | 21.03.21, g. 22:41\nZajrzałem, ponieważ lubię dobre opowieści o smokach. O Lechitach nawet też, ale muszą być naprawdę dobre, a o to trudno. Tutaj aspekt smoczy trzyma się granic rozsądku, jego opracowanie wskazuje na dosyć szczegółową znajomość legendy o Kraku (w jej właściwej, wczesnej wersji), a to się rzadko widuje. Jedno drobne zastrzeżenie: jak już przydajesz smoczkowi zdolność do przemiany w człowieka, warto by to jakoś wykorzystać fabularnie, a tutaj nie robi nic, czego by nie mógł robić w smoczej postaci (byleby potrafił rozmawiać).\nZ aspektem lechickim, jak zwykle, gorzej. Spójrzmy zresztą…\nPamiętał z pobieranych nauk, że kiedyś kapłani chrześcijańscy, przedstawiciele religii panującej w królestwach zachodnich, nie mogąc się porozumieć powołali dwóch swoich najwyższych zwierzchników. Wywołało to wieloletni konflikt, który pochłonął tysiące ofiar, wyznawców tej samej wiary. Kiedy po latach królowie mieli już dość tego rozłamu, wybrali trzeciego na ten sam urząd…\n– Dużo macie tych wrogów?\n– Dwóch sąsiadów. W sumie ponad trzysta tysięcy żołnierzy.\nPrzyjaciele Węgrzy również zobowiązali się przysłać kontyngent, jak tylko uporają się z Turkami.\nZachęcam do sprawdzenia, w jakim okresie dziejowym mieliśmy do czynienia z niewolą awiniońską; kiedy stało się możliwe gromadzenie armii o rozmiarze liczonym w setkach tysięcy; kiedy wreszcie Turcy dokonali ekspansji na Bałkanach w zakresie dostatecznym, aby wejść w styczność militarną z Węgrami. Następnie warto to porównać z rozwojem polskiej państwowości i zastanowić się, czy w opisywanych czasach na pewno panował jakiś legendarny Dobrowit będący potomkiem legendarnego Kraka, czy raczej powinniśmy już rozmawiać o (co najmniej) Jagiellonach.\nNie mówię, że opowiadanie jest ogółem złe, ale mam nadzieję, że krytyka potencjalnie przyda się bardziej niż pochwały.\nPozdrawiam i życzę wiele weny!\nmężczyzna, Tarnowskie Góry | 22.03.21, g. 01:33\nDziękuję za odwiedziny i komentarze:-)\nAmbush – chciałem, żeby było jak w życiu – i straszno i smieszno :-))\nPendrive – ależ ja nie oczerniam smoka, ot ma potrzeby i tyle ;-) To opinia króla, który niekoniecznie musi mieć rację ;-)\nNo szkoda ziomka, ale co zrobić, taki to górniczy los ;-)\nŚlimaku – dobrze znam historię, szczególnie naszego Kraju. Tyle, że moje opowiadanie to nie fragment podręcznika historii. To opowiadanie fantastyczne, dodatkowo otagowane – historia alternatywna. Jako autor tych wypocin miałem prawo założyć, że o ile historia zachodniej Europy potoczyła się, mniej więcej, jak ta znana z podręczników, o tyle dzieje środkowej i wschodniej części potoczyły się zgoła inaczej. To dotyczy zarówno wątków dynastycznych Imperium Lechickiego, jak i ekspansji Tureckiej na Bałkanach.\nWydarzenia w tym opowiadaniu toczą się około tysiąc lat po śmierci króla Kraka. Kopiec Kraka szacowany jest na VII-VIII w. Zatem tu mamy do czynienia z XVII-XVIII wiekiem. W związku z tym nasz król mógł się uczyć o Wielkiej Schizmie Zachodniej jako odległej ciekawostce historycznej. Co do liczebności armii, dla porównania – wezyr Kara Mustafa zebrał do swojej kampanii armię liczącą (według różnych szacunków) od 140 do 300 tyś. żołnierzy. W obliczu tego faktu zabranie przez dwóch naszych sąsiadów armii liczącej w sumie około 300 tyś. żołnierzy nie wydaje się przesadą.\nmężczyzna | 22.03.21, g. 10:37\nW porządku. Nie jestem jakimś wybitnym pisarzem, aby wypowiadać się z pozycji autorytetu, a zresztą i tacy powinni być zdolni do uszanowania wyobraźni innych twórców. Rozumiem, że w Twoim umyśle powstała spójna wizja świata, w którym Europa na zachód od Łaby rozwijała się całkiem jak u nas, a reszta pozostała do XVII wieku na poziomie bliskim strukturze plemienno-rodowej. W którym Imperium Lechitów “nie pociągnie w dłuższej perspektywie” wydatku “dwóch krów lub pięciu, sześciu kóz dziennie”, ale jest w stanie zebrać dwustutysięczną armię (pytanie pomocnicze: ile krów dziennie spożywa taka armia?).\nWydaje mi się, że warto pamiętać, iż inaczej pisze się dla siebie samego – inaczej dla czytelników. Kiedy dzielimy się z kimś swoją wizją, nie wystarczy, że jest ukształtowana w naszej wyobraźni – trzeba jeszcze wyrazić ją tak, aby zachowała minimum wewnętrznej logiki. Czytelnik rzadko będzie nastawiony tak przychylnie, aby usilnie doszukiwać się sensu w czymś, co sensu na pierwszy rzut oka nie ma. Założy raczej, że jeżeli coś wygląda jak kaczka, porusza się jak kaczka i kwacze jak kaczka, zapewne jest to kaczka. W tym przypadku za kaczkę robi kompletna nieznajomość realiów historycznych.\nPoza tym nie musisz przesadnie przejmować się moimi uwagami. Może pojawią się następni komentujący, może z większym doświadczeniem od mojego, może będą bardziej przychylnie nastawieni. Wszyscy tutaj staramy się pomagać sobie nawzajem w rozwoju literackim, ale nikt nie jest do niczego zmuszany, to tylko udzielane w najlepszej wierze wskazówki do rozważenia.\nmężczyzna, Tarnowskie Góry | 22.03.21, g. 10:45\nSlimaku – tak, w moje głowie powstała taka wizja i w której Imperium Lechickie nie opiera się na strukturze plemienno-rodowej a funkcjonuje w sprawnie rozwiniętym państwie, ze wszystkimi jego strukturami.\n“Kiedy dzielimy się z kimś swoją wizją, nie wystarczy, że jest ukształtowana w naszej wyobraźni – trzeba jeszcze wyrazić ją tak, aby zachowała minimum wewnętrznej logiki”\n– wyryłem scyzorykiem na swoim biurku, łatwiej zapamiętam…\n“kompletna nieznajomość realiów historycznych… – na jakiej podstawie, zupełnie mnie nie znając, wysnułeś taki wniosek?\n“Czytelnik rzadko będzie nastawiony tak przychylnie… – Ty, jak widzę, nie jesteś.\n“usilnie doszukiwać się sensu w czymś, co sensu na pierwszy rzut oka nie ma. Założy raczej, że jeżeli coś wygląda jak kaczka, porusza się jak kaczka i kwacze jak kaczka, zapewne jest to kaczka.”\nNaprawdę?? taka uwaga do opowiadania na portalu NF?? Przecież tu wiele utworów właśnie na tym się opiera, na wyobraźni i założeniu, że jeśli czasem coś wygląda jak kaczka, to wcale nie musi nią być. Zwierzęta nie powinny rozmawiać, krasnoludki, wróżki, elfy i zombiaki nie istnieją, podobnie zresztą jest z UFO i cywilizacjami na innych planetach…. tak, to ma sens.\n“Poza tym nie musisz przesadnie przejmować się moimi uwagami…\n– nie przejmuję się. Na początku sądziłem, że Twoje uwagi będą rzeczowe, teraz widzę, że jest to czepialstwo, dla samej idei czepialstwa. Akurat trafiło na mnie…\nkobieta | 22.03.21, g. 11:53\nZgrabnie połączyłeś tutaj oba konkursowe hasła. Fabularnie też wszystko trzyma się kupy, chociaż potencjał zmiennokształtności smoka nie wydaje mi się w pełni wykorzystany. Zabrakło też nieco wyraźniejszej puenty, bo wiemy, że coś z tym gadem będzie trzeba zrobić, ale nie dostajemy szczegółów. Duży plus za dialogi, które wyszły naturalnie i ładnie pokazały nam dynamikę w obozie rządzącym imperium. Mam jednak wrażenie, że limit nieco zdusił potencjał tej historii.\nmężczyzna | 22.03.21, g. 12:27\nPrzepraszam, jeżeli czymś Cię uraziłem. W szczególności:\nNie odnosił się oczywiście do Ciebie jako osoby (bo i nic o Tobie nie wiem), ale do zawartości opowiadania. Chyba powinienem był użyć ostrożniejszego sformułowania, aby uniknąć tu niejednoznaczności.\nI jeszcze raz: widząc władców o starosłowiańskich imionach, wywodzących swoją dynastię od Kraka, zakładam czasy legendarne, przedchrześcijańskie, a nie okolice XVII wieku, zwłaszcza że tak odmienny przebieg naszego rozwoju państwowości musiałby wywrzeć pewien wpływ też na historię pozostałej części Europy. Stąd poważne wątpliwości co do chronologii (ze szczególnym uwzględnieniem rozmiaru armii oraz obecności Turków na Bałkanach). Skąd niby czytelnik ma wiedzieć, że doskonale orientujesz się w prawdziwym następstwie zdarzeń historycznych i tylko bawisz się konwencją? Wydaje mi się, że mogło zabraknąć jakiegoś szerszego opisu, który pozwoliłby się zorientować, jak umiejscawiasz tę opowieść w historii, jak przebiegał w Twoim świecie rozwój cywilizacji europejskiej. Właściwie nie wiem, może to tylko mój kłopot z odbiorem, może inni czytelnicy przyjmą to bez zastrzeżeń? Poza tym przypominam, że w Twoim świecie\nImperium Lechitów “nie pociągnie w dłuższej perspektywie” wydatku “dwóch krów lub pięciu, sześciu kóz dziennie”, ale jest w stanie zebrać dwustutysięczną armię (pytanie pomocnicze: ile krów dziennie spożywa taka armia?).\nNaprawdę?? taka uwaga do opowiadania na portalu NF?? Przecież tu wiele twórczości właśnie na tym się opiera, na wyobraźni i fakcie, że jeśli coś wygląda jak kaczka, to w rzeczywistości nią nie jest.\nNaturalnie, ale to się opisuje. Jeżeli opiszesz coś wyglądającego jak kaczka i wyjaśnisz, że to jednak kosmita, nowoczesne urządzenie szpiegowskie albo Twoja przyjaciółka przemieniona przez wiedźmę, nikt nie powinien mieć zastrzeżeń. Jeżeli opiszesz coś wyglądającego jak kaczka i pozostawisz odgadnięcie istoty tego czegoś czytelnikom, większość założy, że to jednak kaczka.\nDziękuję za wpis o “czepialstwie dla samej idei czepialstwa”; niezależnie od jego formy, na pewno zapamiętam, że moje uwagi mogą czasem być odbierane w ten sposób, aby popracować nad lepszym ich formułowaniem. Ostatecznie zależy nam na tym, aby dzielić się wrażeniami z lektury opowiadań i przekazywać sobie nawzajem możliwie przydatne porady, nie tworząc przy tym zbędnych napięć.\nmężczyzna, Tarnowskie Góry | 22.03.21, g. 14:15\nOidrin – dziękuję za odwiedziny. Masz rację, limit znaków zawsze każe wybierać, co rozwinąć a co jedynie zaznaczyć. Pierwotnie smok miał większą rolę do zagrania, ale w wyniku ograniczeń zdecydowałem, że to zwykli-niezwykli ludzie zmagający się z “problemem” mogą bardziej ubarwić tą historię. Czy był to dobry wybór, czytelnicy ocenią ;-)\nA jeśli chodzi o gada, no cóż. Królowi wyraźnie nie pasuje, według niego stanowi zagrożenie. Jeśli zatem nie zginie z ręki (czy też rąk ) wroga, to zajmą się nim swoi, kiedy nie będzie już potrzebny…\nmężczyzna, Tarnowskie Góry | 22.03.21, g. 15:07\nNie, nie uraziłeś mnie… Może trochę zmęczyłeś, ale nie uraziłeś:-)\nA teraz się rozpiszę, uważam jednak, że niektóre zagadnienia warto wyjaśnić. Ot chociażby, żeby nie wyszło, że się obraziłem:-)\nMógłbym rozwinąć wątek przyczyn, dlaczego Imperium Lechickie poszło w tym, a nie innym kierunku rozwoju, ale zamiast opowiadania powstałby esej, który zapewne znudziłby większość czytających. Akurat w naszych dziejach jest wiele momentów, które mogą stanowić podstawę dla rozwinięcia historii alternatywnej. Kilka z tych momentów miało też istotny wpływ na kierunek, w jakim podążyła historia Europy, jak chociażby Bitwa pod Wiedniem. Swego czasu napisałem książkę (póki co, leży w szufladzie) w której rozwijam teorię, co by było, gdybyśmy w 1938 roku podpisali sojusz z III Rzeszą. Ale to książka, ilość stronic pozwala mi na rozwinięcie i wyjaśnienie swojej teorii.\nW moim opowiadaniu władcy mają starosłowiańskie imiona, bo taka jest tam tradycja, z dziada-pradziada.\nI nurtujące mnie pytanie, gdzie dostrzegasz tą przytaczaną kaczkę? Opisałem Imperium Lechitów na ile było mi to potrzebne do rozwinięcia wątku ze smokiem, resztę pozostawiłem dla wyobraźni czytających. Nie mam tu miejsca, ale też i potrzeby na drążenie tego tematu, bo kierunek rozwoju w jakim poszło wspomniane Imperium nie ma żadnego wpływu na fakt, że natknęli się nagle na poważny problem – smok. I to próba rozwiązania problemu jest właśnie tematem opowiadania.\nSpokojnie dźwignęliby sprawę wyżywienia smoka, ale jak ktoś chce uderzyć psa, to zawsze znajdzie kij. Myślę, że król doskonale wie, ile trzeba do wyżywienia armii, ale nie pasuje mu ten smok, jego zdaniem stanowi zagrożenie, szuka zatem pretekstu, żeby się go pozbyć. Czy użył mądrego argumentu..? – przecież to tylko człowiek. Swoją drogą, jeśli jakieś państwo może wystawić 200 tysięczną armię, to wcale nie znaczy, że te 200 tysięcy trzyma w koszarach pod bronią. U nas kiedyś taką instytucją alarmową, jak zapewne wiesz, było Pospolite Ruszenie.\nDomyślam się, że jesteś historykiem, lub osobą mocno związaną zawodowo z tym kierunkiem. Z tego powodu zbyt syntetycznie podchodzisz do omawianego zagadnienia. Wiem co mówię. Jestem żołnierzem zawodowym i kiedyś łapałem się na tym, że kiedy inni oglądali filmy wojenne, ja szacowałem, w którym momencie powinna skończyć się amunicja w pistoletach czy karabinach:-)) Przez to umykało mi przesłanie i treść filmu.\nmężczyzna | 22.03.21, g. 17:10\nJaka miła, obszerna odpowiedź! Też mam skłonność do wyjaśniania zagadnień do końca, więc tutaj w pełni rozumiem i popieram.\nAkurat w naszych dziejach jest wiele momentów, które mogą stanowić podstawę dla rozwinięcia historii alternatywnej. Kilka z tych momentów miało też istotny wpływ na kierunek, w jakim podążyła historia Europy, jak chociażby Bitwa pod Wiedniem.\nO, jak najbardziej. Tym się można bawić niemalże w nieskończoność. Odbić się z dowolnego punktu i puścić wodze wyobraźni. Co by było, gdyby Polska zjednoczyła się pod kierunkiem Piastów śląskich i od XIII wieku ciążyła ku zachodowi Europy? A gdybyśmy przegrali bitwę pod Grunwaldem? A jak wpłynęłoby na nasze dzieje, gdyby Czesi rozgromili sprzymierzonych na Białej Górze? Z bitwami jakoś najłatwiej, bo to krótkie, chwiejne wydarzenia i nie problem wyobrazić sobie, że potoczyły się odwrotnie, ale można też próbować z wynalazkami czy większymi procesami dziejowymi. Co do Wiednia, kiedyś myślałem (jak większość ofiar polskiej edukacji historycznej), że był kluczowym punktem, który nie dopuścił do islamizacji Europy, ale obecnie raczej w to wątpię. Gdyby nawet Turcy zajęli Wiedeń, brakowało im już potencjału gospodarczego i strukturalnego, aby kontynuować ekspansję w Europie. Myślę, że zdarzenia kluczowe dla powstrzymania tej nawały wystąpiły dużo wcześniej. Może w pierwszych latach po upadku Konstantynopola, kiedy Hunyady utrzymał Belgrad, a Skanderbeg rozbił Turków na równinie Albulena. Wtedy imperium rzeczywiście miało dostateczny potencjał militarny, aby w ciągu paru lat zalać środkową Europę i poważnie zagrozić Italii, więc te udane bitwy obronne dały Węgrom, a zwłaszcza Wenecji, cenne dwadzieścia lat na przygotowania do dalszych działań.\nOczywiście, to zrozumiałem. Przy pierwszej lekturze założyłem (błędnie, jak widać), że akcja najwyraźniej toczy się w czasach sprzed chrztu Polski, zabrakło mi jakiejś wyraźnej wskazówki, iż to świat alternatywny pod tym względem i przyjęcie chrześcijaństwa nie nastąpiło. Dlatego potem nie grały mi różne szczegóły historyczne. Trudno mi przewidzieć, czy zareaguje tak większa liczba czytelników, czy to tylko moja aberracja. Jeżeli chciałbyś tak to rozwiązać, może wystarczyłoby gdzieś dopisać coś w rodzaju “królestwo, które przetrwało napór chrześcijaństwa z zachodu i ze wschodu, odrodzeniowe zmiany w obyczajowości i odkrycia geograficzne, nie może teraz upaść z powodu jakiejś przerośniętej gadziny”. Nie nalegam, rzecz jasna, tylko zastanawiam się, jak bym do tego podszedł.\nI nurtujące mnie pytanie, gdzie dostrzegasz tą przytaczaną kaczkę?\nZa pomocą tej metafory z kaczką starałem się opisać podejście czytelnika podobnego do mnie. Widząc coś, co przynajmniej z wierzchu wygląda na błąd rzeczowy – nie zawsze usiłuję znaleźć alternatywne wytłumaczenie i rozstrzygnąć wahania na korzyść autora. Po części dlatego, że rzeczywiście w wielu opowiadaniach spotyka się błędy rzeczowe. Wydaje mi się, że sporo osób tak do tego podchodzi. Nawiasem mówiąc, w rozmowie “tą kaczkę” tak bardzo nie razi, ale w tekście też się zdarzało:\nA może jakieś inne wątki, które nic nie wnoszą a tylko przedłużają tą odprawę w nieskończoność?…\nBo przecież chyba nikt nie wierzy w tą owcę wypchaną siarką i że smok pił aż pękł…?\ni mają tą magiczną właściwość, że potrafią przekształcać się w ludzi.\nTo znaczy nie wiem, czy wykształcę w sobie tą umiejętność i kiedy.\nWarto by chyba było poprawić to wszystko na “tę”.\nSpokojnie dźwignęliby sprawę wyżywienia smoka, ale jak ktoś chce uderzyć psa, to zawsze znajdzie kij.\nPewnie tak, ale wyobrażam sobie, że nie byłoby to pierwszym, o czym król by pomyślał. Może bardziej w tę stronę: łącznie wychodzi około 700 krów rocznie, żaden wydatek z perspektywy państwa, ale to jak płacenie trybutu, obniża prestiż międzynarodowy. A kto da gwarancję, że bestii się nie odwidzi i nie zacznie się żywić szlachciankami? A kto da gwarancję, że na tej diecie nie urośnie i nie będzie się domagać więcej (gady, o ile pamiętam, rosną przez całe życie)?\nSwoją drogą, jeśli jakieś państwo może wystawić 200 tysięczną armię, to wcale nie znaczy, że te 200 tysięcy trzyma w koszarach pod bronią.\nWiadomo. Kiedy jednak już się taką armię zbierze, trzeba ją jakoś utrzymać i bywają z tym problemy. Jeszcze pół biedy (zależy, dla kogo…), gdy wojsko może się żywić z plądrowania zasobów przeciwnika, w wojnie obronnej lub przy długich przemarszach przez własne terytorium – dużo gorzej. Znanym przykładem jest to, że przygotowania zapasów na wyprawę grunwaldzką nieodwracalnie naruszyły polską populację tura.\nDomyślam się, że jesteś historykiem, lub osobą mocno związaną zawodowo z tym kierunkiem.\nNiezupełnie. Profesjonalnie zajmuję się naukami ścisłymi, a historia to tylko pasja, podobnie jak literatura. Na wiedzę faktograficzną raczej nie narzekam, chociaż bywa wyrywkowa, nieraz natomiast łapię się na kłopotach ze stawianiem właściwych pytań i oryginalną interpretacją źródeł, wynikających właśnie z braku przygotowania akademickiego w zakresie historii.\nmężczyzna, Tarnowskie Góry | 22.03.21, g. 22:03\nŚlimaku – bardzo dziękuję, słuszna uwaga jeśli chodzi o “tę”. Czasem mi to umyka ;-)\nkobieta, 51 lat, Będzin | 23.03.21, g. 16:09\nHistoria bardzo mi się spodobała.\nObaj władcy swoim językiem i celnymi ripostami udowadniają wyższy poziom inteligencji, co dla Imperium Lechickiego jest prawdziwym atutem.\nChciałoby się rzec, przywołując słynne przysłowie: na układy nie ma rady. Los smoka w sumie jest od początku przesądzony. :)\nCiekawie dobrane imiona, a także charakterystyka postaci.\nmężczyzna, Kraków | 23.03.21, g. 22:05\nLubię smoki i o smokach. Podobało się. :)\nmężczyzna, Tarnowskie Góry | 24.03.21, g. 09:51\nBruce – cieszę się, że historia się podobała. No cóż, to chyba marzenie każdego poddanego – mieć dobrego i mądrego króla. Z drugiej strony, w tym “politycznym oborniku” bez mądrych władców długo to Imperium by nie pociągnęło:-)) Imiona były przemyślane, musiały brzmieć słowiańsko, zgodnie z tradycją, ale też miały wyrażać osoby i ich cechy.\nKoala75 – dziękuję za odwiedziny. Nie wiem, czy lubię smoki, ale na pewno mają potencjał:-))\nkobieta, Gdańsk | 25.03.21, g. 21:12\nO, napisałeś o smokach! :-) Każdy, jaki by nie był, ma moją łapę. Mam niewytłumaczalną predylekcję do smoków, choć za fantasy nie przepadam. "Imperium lechickie" mnie lekko przeraża, nie znam jego dziejów, a jeśli już to kreskówkowo, znaczy grubo po łebkach.\nPodoba mi się realizm. O ile pamiętam, jest mocną stroną pisanych przez Ciebie tekstów. Ja to lubię, bo bez znawiania. Postaci nie są nadęte, przeromantyzowane, nierealistyczne, lecz robią w konkretnej sytuacji to, co robić powinny, lub ja spodziewam się, że tak by się zachowali prawdziwi ludzie w zależności od funkcji, roli itd.itp.\nPodoba mi się uporządkowanie tekstu, panujesz nad nim. Miejscami jest bardzo zabawnie, uśmiechałam się. Dostrzegam wiele ponadczasowych, państwowych konkluzji, też współczesnych. Pod tym względem nie za wiele się zmienia diametralnie.\nJeszcze z plusów – dobrze prowadzisz sceny grupowe, ani w jednym momencie się nie zgubiłam.\nTeraz minusy: po pierwsze za mało smoka, bo on zdecydowanie najciekawszy (podobnie jak rozgrywka z nim), a po drugie trochę za bardzo statycznie, tak jak w powieści, a tutaj przecież nie ma dalszego ciągu.\nDrobiazgi (głównie przecinków, bo mnie trochę podszkolili na forum):\n,Dym z łojówki drażnił oczy\nTu ok, ale dałabym na "czuja" – spojówki, bo je podrażnia, z tym że wtedy lądujemy w rymie. Psia kostka, lepiej zostaw. ;-)\n,Kiedy przyjmował się do tej roboty, skuszony niekiepskim zarobkiem, nie miał pojęcia o wadach tej profesji. A te doskwierały mu coraz bardziej.\nTu, nie wiem, lecę dalej "na czuja", ale może nie być w punkt, czyli: "przyjmował tę robotę" lub "najmował się do tej roboty".\nJedno "tej" do usunięcia, podobnie jak "te".\n,co dawało mu,(-,) z urzędu,(-,) nietykalność cielesną\nTu nie jestem pewna; co więcej, sama kiedyś napisałabym podobnie, ale po tych dwóch latach na forum wydają mi się niepotrzebne. Nie potrafię uzasadnić.\n,nie zaprzątałbym uwagi Jego Królewskiej Mości i nie nalegałbym na to spotkanie.\nDałabym "nalegał", aby się "-bym" nie multiplikowało.\n,Wypadek(+,) o jaki w tej robocie nie trudno.\n,które nic nie wnoszą(+,) a tylko przedłużają tę odprawę w nieskończoność?\n,Natomiast dać się pożreć, ewentualnie pozwolić mu pustoszyć i doprowadzić nasz kraj do upadku(+,) jest jak najbardziej zgodne z tradycją?!\nPotraktowałabym jak wtrącenie – stąd przecinek?\n,Hetman Koronny uderzył (+się) pięścią w pierś.\nChyba bym dodała "się", zerknij?\n,Mój szanowny ojciec, którego nie tylko ja uznawałem za wyjątkowo mądrego człowieka(+,) uważał,(-,) że piastowanie najwyższych urzędów w państwie samo w sobie jest największym wyróżnieniem i zapłatą za służbę…\n,nie mniej sytuacja nie jest dla nas totalnym zaskoczeniem.\nTu – łącznie.\nRozdzielnie tylko w przypadkach, gdy znaczenie --> tak samo, przynajmniej, minimum, np. nie mniej niż połowa; nie mniej niż 80% krajów; nie mniej niż pięć osób.\nŁącznie, gdy: niemniej jednak w tej kwestii miał rację; niemniej konieczna jest jest negocjacja ceny.\n,Wiele razy(+,) podczas swoich,(-,) kilkuletnich dopiero rządów, zastanawiał się, jak ten kraj doszedł do swojej hegemonii\nTu, nie jestem pewna przecinków. Chyba bym w ogóle dała bez tych dwóch pierwszych (jednego przez mnie proponowanego i drugiego Twojego).\n,Odnotowując to(+,) Podkanclerzy kontynuował:\nZdecydowanie się podobało, dobrze napisane i wymyślone, skarżę. :-)\nmężczyzna, Tarnowskie Góry | 26.03.21, g. 19:40\nAsylum – wskazówki i sugestie przeanalizowałem, co trzeba poprawiłem;-) A przede wszystkim wdzięcznym ci o Pani za trud pracy jaki wykonałaś, pochylając się nad moim tekstem.\nMasz rację, trochę za mało smoka. Jak pisałem w komentarzu gdzieś wyżej, początkowo smok miał większą rolę do zagrania, ale ostatecznie zdecydowałem (częściowo z powodu limitu, częściowo w wyniku przemyśleń), że smok będzie raczej tłem wydarzeń, a jednocześnie “problemem” z jakim się zderzyli.\nCo do Imperium Lechickiego, nie trzeba znać dziejów, ponieważ tu postawiłem na historię alternatywną.\nkobieta | 28.03.21, g. 12:22\nJednostajny stuk pyrlików dołował monotonią.\nHmm. Za mocno się starasz, czyli walisz łopatą. Bo już jednostajny stuk (powiedz to sobie głośno!) doskonale przedstawia monotonię, i to całkiem dołującą, a kiedy Ty mówisz, jak się mamy z tym czuć, my zaczynamy się zastanawiać, czy może jednak nie. I jeszcze to “dołował” – jakby zapowiedź poważnych problemów z tonem w całym tekście. Każde słowo otacza chmura konotacji, każde ma swój smak, a Ty łączysz słodkie ze słonym.\nDym z łojówki\nZ pozoru obojętny rytm górniczej pracy z końcem każdego dnia jątrzył w nim rozdrażnienie, zamieniając stopniowo we wściekłość.\nW kim? I dlaczego ten ktoś zamienia się we wściekłość? Ogólnie purpurowe i niewiarygodne. Rytm – obojętny?\nKolejny, identyczny dzień\nW sumie ten przecinek nie jest błędny, ale… sama nie wiem.\nKiedy przyjmował się do tej roboty\nNajmował. Przyjąć do roboty można kogoś.\nnie miał pojęcia o wadach górniczego fachu, które z czasem doskwierały mu coraz bardziej\nNaraz za słabe i za mocne. Niedopowiedziane, ale czuję, że próbujesz mi coś wcisnąć.\nNiebieskawa, wyraźnie dostrzegalna w tym półmroku poświata i zbyt regularny jak na to otoczenie kształt, skupiły uwagę kopacza.\nNiebieskawa, wyraźnie dostrzegalna w tym półmroku poświata i zbyt regularny, jak na to otoczenie, kształt skupiły uwagę kopacza. Hmmm…\nOdgarnął pospiesznie pył.\nBrzmi… tak sobie.\nIdylliczną ciszę poobiedniej przerwy zmąciły energiczne kroki posłańca\nDużo tych dookreśleń. Moje zawieszenie niewiary akurat na tym cierpi. Jeszcze ta "idylliczna cisza", która pachnie ironią, ale czy nią jest?\nZ braku odzewu uderzył głośniej.\nTyle, że czasem pozorną.\nNie próbuj być lepszym CMem od CMa. To nic nie da.\n– A co się zesrało, że akurat teraz?!\nZnowu jakby przekłuwasz balonik, i nawet go wcześniej dmuchałeś, tylko… jakoś tak słabo. Skoro chcesz przekłuć balonik, to nadmuchaj porządnie. Żeby hukło.\nKrzyk przytłumiony dębiną wrót świadczył, że rezydentowi tego gabinetu obca była powściągliwość dyplomaty.\nPurpura, bałagan, silenie się na dowcip, choć nie wydaje mi się, żeby to miał być tekst satyryczny.\nw kilku innych miejscach potężnego królewskiego pałacu\nMało to zgrabne.\nzebranej tak niespodziewanie Rady\nOczy wszystkich, z wyjątkiem Ministra Nauki, skierowane były na czubki własnych butów.\nOczy nie noszą butów :P\nTo niezbicie świadczyło, że żaden z nich nie ma pojęcia o czym mowa.\nSkąd wniosek, że nie zrozumieliśmy poprzedniego zdania i trzeba nam to wyjaśniać? Zresztą, to zdanie jest nieładne.\nJedynie wspomniany Minister, który pomimo reformy urzędów przeprowadzonej jeszcze przez poprzedniego króla, wciąż nazywany był Starszym Magiem i Strażnikiem Biblioteki, patrząc królowi w oczy, spokojnym głosem powtórzył:\nJedynie wspomniany Minister, pomimo reformy urzędów przeprowadzonej jeszcze przez poprzedniego króla wciąż nazywany Starszym Magiem i Strażnikiem Biblioteki, patrząc królowi w oczy, spokojnie powtórzył. Ale w ogóle rozbiłabym to.\n– No dobrze Godzimirze\n– No, dobrze, Godzimirze.\nGłos władcy złagodniał.\nStrażnik Biblioteki był jedyną osobą wśród obecnych, którą król darzył szacunkiem.\nOstatnio pleni się maniera "był, który był", moim zdaniem fatalna. Także "osoba" strasznie się panoszy w mediach. Unikaj: Strażnik Biblioteki jako jedyny wśród obecnych cieszył się szacunkiem króla.\nTylko Minister Nauki był, jego zdaniem, właściwym człowiekiem na swoim stanowisku. Zapewne dlatego, że o tym wyborze nie decydował Senat. Siła wiedzy, spokoju i doświadczenia, doceniana przez wszystkich Oświeconych i Magów.\nTo wszystko jest przegadane. Większość tej informacji już przekazałeś.\nZ trudem maskowany bełkot\nnie pozostawiały złudzeń, jakiemu ulubionemu zajęciu oddawał się przed zwołaniem Rady.\nI jak każda\nWtrącenia wydzielamy: I, jak każda, ma w sobie ziarno prawdy.\nA w tym wypadku cały korzec. – Ciągnął Godzimir.\n"Ciągnął" małą, to czynność gębowa.\nHetman Koronny triumfalnie podzielił się swoim spostrzeżeniem.\nJaką rolę pełni w tym tekście ironia? Pytam, bo, zaprawdę, nie wiem.\nże w swoim życiu składają tylko jedno jajo\nA w czyim życiu?\nOkres inkubacji smoczego jaja to tysiąc lat.\nKto je znalazł. "Go" musiałoby się tu odnosić do okresu, związek zgody, no! To jajo jest w rodzaju nijakim.\nZainteresował się Starszy nad Obrządkami.\nTu też zaczynasz od czynności gębowej.\nPostać, którą król zwykł określać jako "mendę rzadkiej maści".\nAnglicyzmy. Król zwykł go nazywać mendą, opisywać jako mendę, tak. W ogóle połączyłabym to zdanie z poprzednim. Cały akapit przegadany.\nnie mogąc się porozumieć powołali dwóch swoich najwyższych zwierzchników\nNie mogąc się porozumieć, powołali dwóch najwyższych zwierzchników.\nWywołało to wieloletni konflikt, który pochłonął tysiące ofiar, wyznawców tej samej wiary.\nInfodump, zresztą niezgrabny. Jeśli chodzi o realia historyczne – pogubiłam się.\nKiedy po latach królowie mieli już dość tego rozłamu, wybrali trzeciego na ten sam urząd…\nI to miało coś dać…? Pokazałbyś to.\nWychodzi na to, że władza również w strukturach religijnych budzi niezdrowe pożądanie.\nAle musisz nas tym lać po głowach?\nZmiażdżył mu głowę, w chwili kiedy sięgał po jajo. Wypadek, o jaki w tej robocie nie trudno.\nZmiażdżył mu głowę, kiedy kopacz sięgał po jajo. Wypadek, o jaki w tej robocie nietrudno.\nA może jakieś inne wątki, które nic nie wnoszą, a tylko przedłużają tę odprawę w nieskończoność?…\nLampshade Cię nie uratuje. Na pewno nie przed gadającymi głowami, które gadają i gadają, a ja dowiedziałam się od początku tekstu tyle, że król ma złe zdanie o swoich doradcach i że jest ono raczej zasadne. No, i że znaleźli smocze jajo.\nsiał spustoszenie w królestwie zjadając głównie bydło, które mu dostarczano a z braku takowego, bywało że i ludzi.\nSiał spustoszenie w królestwie, zjadając głównie bydło, które mu dostarczano, a z braku takowego, bywało, że i ludzi. Ale to nie jest zgrabne, zresztą żarcie dostarczanego bydła – to jeszcze nie spustoszenie. Więc Starszy przesadza – tak miało być?\n– Zagłada… – Szepnął\nZnowu – małą.\nWładca w ostatniej chwili powstrzymał się przed komentarzem, że akurat od kapłana oczekiwałby więcej wiary i ufności w bogów, niezależnie w których aktualnie wierzy.\nCo to ma do bogów? W tonie – chwiejne, ja napisałabym tak: Władca w ostatniej chwili ugryzł się w język i nie powiedział, że akurat od kapłana oczekiwałby więcej wiary i ufności w bogów. W którychkolwiek aktualnie wierzy.\nWedług rzetelnie sporządzonego spisu ówczesnego kronikarza\nSprzed tysiąca lat, stuprocentowo wiarygodnego… nadal nie wiem, czy chcesz mnie rozbawić, czy wystraszyć.\nW dłuższej perspektywie tego nie pociągniemy. – Podsumował król.\nŹle to brzmi, tonalnie nie pasuje. Czynność gębowa – małą.\npreferował proste i radykalne rozwiązania.\nNiezgrabne to. Zresztą Hetman ma rację.\n– Nie możemy, to niezgodne z tradycją. – Wtrącił milczący dotąd Marszałek Dworu.\nJaką tradycją? To dopiero drugi smok w królestwie! Gębowe małą.\nJeśli dobrze zrozumiałem Marszałku\nJeśli dobrze zrozumiałem, Marszałku – wołacz oddzielamy.\npustoszyć i doprowadzić nasz kraj do upadku\nSzyk: pustoszyć nasz kraj i doprowadzić go do upadku; albo: pustoszyć i doprowadzić do upadku nasz kraj.\nGodzimirze przypomnij mi, ile żyją smoki?\nGodzimirze, przypomnij mi, ile żyją smoki?\nZakopać gdzieś głęboko?? I to rozwiąże problem?\nJuż było zakopane, zresztą król chyba nie zamierza Marszałka słuchać? Nie mnóż pytajników.\nDoskonale znający go uczestnicy zebrania wiedzieli,\ntempo jego kroków jest wprost proporcjonalne do poziomu irytacji\nPanowie, mamy ustabilizowaną sytuację polityczną, a co za tym idzie brak konfliktów zbrojnych z sąsiadami…\nNie – co za tym idzie, bo to oznacza wynikanie, a konflikty zbrojne właśnie destabilizują sytuację polityczną. Nie?\n– Nikt nas nie atakuje, bo boją się łomotu. – Hetman Koronny uderzył się pięścią w pierś.\nZnów mam wrażenie parodii… Bo skaczesz z urzędowych “konflikót zbrojnych” i “sytuacji politycznej” na swojski “łomot”. Ponadto – aliteracja, ale nienachalna, może być.\nTymczasem stoimy w obliczu prawdopodobnie największego kryzysu naszego kraju od dziesiątek, jeśli nie setek lat.\nNie do końca wierzę w ten poziom autorefleksji u Twoich bohaterów.\nObiecuję, że jeśli jeszcze ktoś wyskoczy tu z jakimś idiotycznym pomysłem, to niezależnie od stanowiska pozbawię go tytułów i wtrącę do lochu.\nObiecuję, że jeśli ktoś jeszcze wyskoczy z jakimś idiotycznym pomysłem, to, niezależnie od stanowiska, pozbawię go tytułów i wtrącę do lochu.\nPrzypominam, że zgodnie z decyzją Senatu, otrzymujecie panowie dość wysokie wynagrodzenie za swoje stołki.\nPrzypominam, że, zgodnie z decyzją Senatu, otrzymujecie panowie dość wysokie wynagrodzenie.\nja uznawałem za wyjątkowo mądrego człowieka\nUważałem. Co prawda, będzie powtórzenie… ale coś się wymyśli.\nDla niektórych wyda się to niedorzeczne, ale chroni go pradawna magia.\nNiektórym wyda się to niedorzeczne, ale chroni je pradawna magia. Wyrzuć telewizor.\n– A smoka, zaraz po wykluciu, kiedy jest mały?\nKiedy będzie mały.\ni że smok pił aż pękł\nPrzecinki: i, że smok pił, aż pękł.\nWładca rozejrzał się po członkach Rady, ale ich zainteresowanie znów wzbudziły czubki butów.\nTa legenda jest tak silnie zakorzeniona w kronikach\nWasza Królewska Mość raczy zwrócić uwagę, że minęło tysiąc lat…\nA Ty zwróciłeś? Zajrzyj do kronik sprzed tysiąca lat i zobacz, czego się dowiesz.\nBo być może nie będzie to nasz problem…\n"Być" zbędne. Jakby nie można było tego jaja zatopić w morzu, swoją drogą.\nJak to, dzisiaj?\nBudzimir unikał wzroku władcy\nPrzed chwilą był Godzimir. Czyli albo zmienił się mag (więc upłynął czas, wtedy OK, tylko wyśrodkuj te gwiazdki), albo rąbnął się autor. Zajrzawszy dalej, widzę, że upłynął czas – ale praktycznie nic, poza zmienionymi imionami, na to nie wskazuje, bo następne pokolenie nawet się nie różni od poprzedniego.\nPoza tym tysiąc lat, to nie zawsze tysiąc…\nAle że co? Tysiąc to tysiąc.\nNo cóż, wprawdzie wyklucie smoka nastąpiło wcześniej niżeli przewidziało\nNo, cóż, wprawdzie wyklucie smoka nastąpiło wcześniej, niż przewidziało.\nleżące na stole, opasłe tomisko\nKiedy okazało się, że wyklucie smoka będzie najprawdopodobniej problemem następcy, król Dobiesław nie zostawił z tym syna samego.\nŹle to brzmi, niezgrabne.\nNakazał Oświeconym opracowanie tejże księgi. Napisana pod nadzorem nieodżałowanego Godzimira zawierała nie tylko całą dostępną wówczas wiedzę na temat smoków, ale też porady i warianty działania po wykluciu się “problemu”.\nSkróciłabym: Księga, napisana pod kierunkiem nieodżałowanego Godzimira, zawierała nie tylko całą dostępną wówczas wiedzę na temat smoków, ale także konkretne plany działania po wykluciu się “problemu”.\nDobrowit przesuwał wzrokiem po uczestnikach zebrania\nWiele razy podczas swoich kilkuletnich dopiero rządów, zastanawiał się, jak ten kraj doszedł do swojej hegemonii i utrzymywał się w tym stanie przez wieki,\nSkróciłabym i poprzestawiała: W ciągu kilku lat swoich rządów wielokrotnie zastanawiał się, jak ten kraj doszedł do hegemonii i utrzymywał się przy niej przez wieki.\nBo przecież nie była to tylko kwestia obecnych tutaj.\nMonarcha nie spodziewał się usłyszeć niczego odkrywczego od człowieka, który objął swój urząd niespełna miesiąc temu\nW dziele leżącym przed nami dominują dwa zasadnicze pomysły\nskłaniałbym się przy drugim wariancie\nSkłaniałbym się ku drugiemu wariantowi. Obstawałbym przy drugim wariancie.\nNasza sytuacja staje się niepewna. Jak wiemy z informacji wywiadu, sąsiad zachodni dogaduje się ze wschodnim w celu wspólnej interwencji zbrojnej.\nInfodumpowe i nienaturalne.\nJak już nie raz pokazała historia, politykę równowagi można prowadzić do czasu, zanim skłóceni sąsiedzi dogadają się między sobą, znajdując korzyści ponad podziałami.\nJak już nieraz pokazała historia, politykę równowagi można prowadzić, dopóki skłóceni nie sąsiedzi dogadają się między sobą. To brzmi jak wykład politologii, uch.\nmożna by wykorzystać go\nMożna by go wykorzystać.\n– Dogadać się?! – Parsknął Hetman Koronny\n– Na podstawie oględzin jaja twórcy poradnika przewidzieli, co zresztą łatwo sprawdzić, że miał się wykluć smok złoty.\nCo łatwo sprawdzić, że przewidzieli? I oględziny mogą pozwolić coś przewidzieć, ale nie same. Potrzeba jakiejś przedwiedzy.\nskinął głową potwierdzająco\nNieporządne i skracalne: przytaknął.\nOdnotowując to, Podkanclerzy kontynuował:\nOdnotowawszy, jak już.\nSmoki złote stoją na najwyższym szczeblu drobiny ewolucji\nRozkoszna ta literówka ^^ A ewolucja tak nie działa.\nmają tę magiczną właściwość, że potrafią przekształcać się w ludzi\nUch, jakie nienaturalne i znikąd niewynikające. Ponadto – świeżo wykluty smok chyba przybierze postać niemowlaka, nie? Jeśli w ogóle już to umie. Cały akapit przegadany i stylistycznie chwiejny, nadal nie wiem, jak wygląda ten świat.\nbędzie dogadać się\nSię dogadać. Spójrz, masz obok siebie kolokwialne "dogadywanie się" i urzędowe "priorytety w funkcjonowaniu", cokolwiek by one oznaczały.\nZaczniemy od Smoczej Gwardii. Sprawdzisz ich poziom wyszkolenia\nZwiązek zgody! Sprawdzisz poziom jej wyszkolenia. Tej Gwardii.\nbo znając Hetmana Koronnego, pewnie nie przyłożył się do tego\nRymy, nierówny ton.\nW tym czasie trzeba o niego dbać, najlepiej jak się da, ale też chronić, pozostawiając miejsce jego przebywania w największej tajemnicy.\nW tym czasie trzeba o niego dbać najlepiej, jak się da, ale też chronić, utrzymując miejsce jego przebywania w największej tajemnicy.\ndopnij wszelkie formalności\nZnowu kolokwializm w środku formalnego wykładu.\nCo jeśli nie podołam?\nCo, jeśli nie podołam?\nblond czy nawet złociste\nBlond, czy nawet złociste.\ndługimi, kruczoczarnymi włosami\nSmok uśmiechnął się szczerze.\nA może się wyszczerzył…\n– Z waszego punktu widzenia, bardziej ojciec niż matka… I nie wiem jak zginął…\n– Z waszego punktu widzenia, bardziej ojciec, niż matka… I nie wiem, jak zginął… Mam nieodparte skojarzenia z Wakfu (gdzie smoki składają jaja z przyczyn emocjonalnych, bez jakiegoś tam prymitywnego seksu). Nie, żeby to było coś złego, lubię Wakfu. Ale na pewno to miałeś na myśli?\nTo znaczy nie wiem\nTo znaczy, nie wiem. Dobra, ale ten smok ledwo co się wykluł. Czy nie? Nie widzę tu upływu czasu, a nawet w Wakfu tylko Shinonome gadała w jaju, bo pamiętała swoje przeszłe życie, więc ile ten tutaj rósł, zanim osiągnął taki poziom?\nNie może nurtować nie bardzo.\nW moim języku noszę imię rośliny, którą wy nazywacie wawrzyn\nCzyli smok pamięta przeszłe życie, ma pamięć genetyczną, czy coś takiego. Bo przecież nie miał dotąd styczności z żadnym innym smokiem, więc skąd może znać język?\nNo dobrze, skoro formalności mamy za sobą, to jasnym staje się pytanie, czego ode mnie oczekujecie?\nNo, dobrze. Ale dalej nawet nie wiem, jak poprawić. Dlaczego pytanie miałoby się "stać jasne"? Chyba się narzuca?\nśmiał się tak jeszcze przez kilka minut\n– Nie dam rady – wycedził, nadal się uśmiechając.\n– To nie tak. Moja armia liczy około dwieście tysięcy.\nOkoło dwustu. I trochę ten król traktuje smoka jak głupka. Przecież wiadomo, że nec Hercules.\nna ile mogę opierać się na raportach\nCo do pozostałych rzeczy, ustalimy później.\nWładca długo patrzył w oczy smoka.\nAnglicyzm. Patrzył smokowi w oczy.\nwyglądali jak dwóch przyjaciół podczas beztroskiej pogawędki\nDałabym raczej: jak dwaj przyjaciele.\nOd dłuższego już czasu Dobrowit uznawał to za najlepszy sposób na osobiste audiencje, niezależnie od pory roku.\nNiestylistyczne. W ogóle bym przerobiła, na przykład: Już od dłuższego czasu Dobrowit prowadził audiencje w ten właśnie sposób, lato czy zima.\nodpowiedniej odległości gwardziści\nczuwali nad poufnością spotkania, co w zamku byłoby niemożliwe\nMój młodszy brat, zasiadający na czeskim tronie, obiecał pomoc.\nChwila, to nasz świat? Chyba nie…\nJa nie sądzę Radomirze\nJa nie sądzę, Radomirze.\nNie wiem jakim jest smokiem, ale kiedy wciela się w człowieka przeważają w nim ludzkie cechy\nNie wiem, jakim jest smokiem, ale kiedy wciela się w człowieka, przeważają w nim ludzkie cechy. Really.\nA my, ludzie składamy się z zalet ale też i wad.\nSmrodek dydaktyczny, no weeź. A my, ludzie mamy zalety, ale też i wady. Niesłowność, Wasza Wysokość, też jest wadą.\nSkoro będąc człowiekiem, oddaje się głównie zaspakajaniu najbardziej prymitywnej ludzkiej żądzy, jaką jest chuć, to znaczy że można nim sterować.\nZnaczy, że. Zaspokajaniu. Wnioskowanie niepewne.\nA co jeśli wygramy wojnę\nA co, jeśli wygramy wojnę.\nBardziej stwierdził niż zapytał władca.\nBardziej stwierdził, niż zapytał władca. Przecież wcale nie pytał?\nMeh. Niby łączność jest, ale w sumie niewiele się tu trzyma kupy. To ma być satyra, historia alternatywna, coś żartobliwego, poważnego, co własciwie? Przemęczyłam z recenzenckiej uczciwości, ale ledwo. To po prostu nieprzemyślany tekst, mało stylistyczny, niezbyt plastyczny. Nieciekawy, jednym słowem. Może następnym razem…\nBardzo celne uwagi zostawił już Ślimak, najwyraźniej lepszy ode mnie znawca historii i ekonomii, bo parę rzeczy, które on (bardzo życzliwie) wypunktował, ja tylko przeczułam. Dodam tylko:\nJa też nie jestem. Bo taka jest idea forum – tutaj walimy się po głowach, bo to arena naszych ćwiczeń. Jak chcesz się czegoś nauczyć, nie wiedząc, co robisz źle?\nA widzisz, tu mylisz dwie rzeczy. Wyobraźnię jako zdolność przyjęcia czegoś niezwykłego – i wyobraźnię jako zdolność oceny, czy rzecz się trzyma kupy. Mówiąc w skrócie, napisać można wszystko, ale cieszyć się tym z punktu widzenia czytelnika – tylko wtedy, kiedy gra w tej drugiej wyobraźni.\nJeżeli opiszesz coś wyglądającego jak kaczka i pozostawisz odgadnięcie istoty tego czegoś czytelnikom, większość założy, że to jednak kaczka.\nMógłbym rozwinąć wątek przyczyn, dlaczego Imperium Lechickie poszło w tym, a nie innym kierunku rozwoju, ale zamiast opowiadania powstałby esej, który zapewne znudziłby większość czytających.\nWłaśnie. A limit konkursowy ogranicza pole manewru. Ale to nie znaczy, że się nie da (no, może nie zawsze, ale są sposoby – tylko trzeba na nie wpaść, bo cudze nie zawsze okazują się działać).\nPrzy pierwszej lekturze założyłem (błędnie, jak widać), że akcja najwyraźniej toczy się w czasach sprzed chrztu Polski, zabrakło mi jakiejś wyraźnej wskazówki, iż to świat alternatywny pod tym względem i przyjęcie chrześcijaństwa nie nastąpiło.\nmężczyzna, Tarnowskie Góry | 28.03.21, g. 14:00\nTarnina – dziękuję za odwiedziny. Twoja wnikliwa analiza w pewnym momencie przestaje być analizą, a zaczyna narzucać autorowi zmianę tekstu, żeby Tobie się się spodobało. Tyle, że moim zdaniem nie musi.\n…nieporządne, niezbyt zgrabne, mało zgrabne, niezgrabne, zbędne, nienaturalne, bałagan, silenie się na dowcip, niewiele się tu trzyma kupy – to sformułowania przeważające w Twojej opinii, bardzo subiektywne. Nie liczyłem, ale elaborat który napisałaś, oceniając mój tekst, ma chyba więcej znaków niż samo opowiadanie. Nie wiem, z jakiego powodu tak bardzo “pochyliłaś” się nad tym tekstem. Pokusiłaś się nawet o przeanalizowanie komentarzy. Jakaś osobista niechęć, czy tak po prostu..?\nNie muszę. Ale chyba na tym to polega, opowiadania, które piszemy wyrażają nas, nasze opinie, poglądy, naszą wizję. Ja nie muszę pisać, tak samo jak Tobie nie musi się podobać.\nkobieta | 28.03.21, g. 15:33\nNie wiem, z jakiego powodu tak bardzo “pochyliłaś” się nad tym tekstem. Pokusiłaś się nawet o przeanalizowanie komentarzy. Jakaś osobista niechęć, czy tak po prostu..?\nPowiem tylko tyle – zawsze to robię. Z każdym. I każdemu. Nie sądź, że jesteś wyjątkiem.\nJa nie muszę pisać, tak samo jak Tobie nie musi się podobać.\nNie, nie musisz. I nie musi. Ale może jednak warto się dowiedzieć, jak ludzie rozumieją to, co napisałeś, albo i nie rozumieją. Co do błędów czysto językowych, które Ci wytknęłam – nie zależą one od mojej opinii.\nmężczyzna, Tarnowskie Góry | 28.03.21, g. 18:04\nNie sądzę, że jestem wyjątkiem, pod tym względem. Tyle że czytałem Twoje inne opinie i nikomu nie wypisałaś nawet ¼ tego co w moim przypadku. Aż tak źle w porównaniu do innych…?\nTak, warto wiedzieć, co ludzie myślą i jak odbierają to, co się napisało. Jeśli zatem zdecydowana większość, jak do tej pory, wypowiada się pozytywnie, to zakładam, że nie przez wrodzoną delikatność i kurtuazję, ale po prostu dlatego, że się spodobało. W mniejszym czy większym stopniu. Rozumiem poprawianie błędów. Nie mniej, kiedy pokuszę się o komentarz pod czyimś opowiadaniem, piszę co mi pasowało a co mi zgrzyta, z mojego punktu widzenia. Daleki jestem od sugerowania -napisz tak i tak, bo ja tak uważam. Sugestie Ślimaka były rzeczowe i warte wyjaśnienia, ale Twoje, wspomniane wcześniej, sformułowania:\n…nieporządne, niezbyt zgrabne, mało zgrabne, niezgrabne, zbędne, nienaturalne, bałagan, silenie się na dowcip itd. niczego nie wnoszą. I tyle.\nkobieta | 28.03.21, g. 18:32\nTyle że czytałem Twoje inne opinie i nikomu nie wypisałaś nawet ¼ tego co w moim przypadku.\nO, wypisałam. Tylko nie ostatnio. Akurat tak wyszło, rozkład normalny raczej nie dotyczy tekstów.\nTwoje, wspomniane wcześniej, sformułowania:\nWnoszą, wnoszą. Ale wybór mam między:\npokazaniem, jak ja bym napisała – co nie jest jedynym możliwym sposobem, a poza tym właściwie niczego Cię nie uczy, bo nie ma sensu, żebyś kopiował mnie, skoro jesteś sobą; i\nwypunktowaniem miejsc, w których się potknęłam, z wyjaśnieniem dlaczego, mniej więcej, się potknęłam. Tu w zasadzie powinnam opisać dokładniej, skąd potknięcie wynikło, i często to robię (zdarzyło mi się wielokrotnie przekroczyć maksimum długości posta, które wynosi jakieś 16 tysięcy znaków, o ile dobrze pamiętam), ale tutaj, wyznaję – nie mam pojęcia, dlaczego – miałam cały czas poczucie, że rozmawiam z kimś, kogo już obsztorcowałam o podobne sprawy. Możliwe, że zaczepił mi się w głowie inny użytkownik. Za to, owszem, należą Ci się przeprosiny. Może popadam w rutynę.\nPrzykład, żeby nie być gołosłowną:\nCytat: “Nasza sytuacja staje się niepewna. Jak wiemy z informacji wywiadu, sąsiad zachodni dogaduje się ze wschodnim w celu wspólnej interwencji zbrojnej.”\nSkomentowałam: Infodumpowe i nienaturalne.\nDekompresja: Infodump – czyli informacja została podana krótko i zwięźle, streszczona. A tutaj mamy do czynienia z literaturą piękną, nie z raportem wywiadu, nawet, jeśli takowy cytujesz. Czasami, tak, trzeba streścić. Ale czy w tym miejscu?\nNienaturalne – ludzie tak nie mówią. Ponadto – ton tekstu jest nierówny, to jest – czasami używasz słów kolokwialnych, czasem formalnych, czasem archaizujesz (to akurat najmniej), ale czasem mówisz bardzo nowocześnie. To wywołuje wrażenie chaosu. Nie wiem, co chcesz mi pokazać i jak.\nDaleki jestem od sugerowania -napisz tak i tak, bo ja tak uważam.\nJa też. Piszę “ja bym napisała” kiedy chcę dać przykład. To nie jest rozkaz! W ogóle zaczęłam tak pisać, bo były głosy, że doradzam zbyt apodyktycznie. Ale, jeśli chcesz się dowartościować…\nhttps://www.fantastyka.pl/opowiadania/pokaz/26146 (tu akurat Autorka skorzystała z rad, nie przeanalizowałam, czy w sposób opaczny, ponieważ czasami chciałabym wstać od komputera)\nhttps://www.fantastyka.pl/opowiadania/pokaz/23103 (tu wszyscy się nabijaliśmy, mniej lub bardziej życzliwie)\nhttps://www.fantastyka.pl/opowiadania/pokaz/22511 i https://www.fantastyka.pl/opowiadania/pokaz/22455 (Autor, który się potem bardzo podciągnął).\nPodsumowując – strzeż się kobiety, która Cię chwali. Ja tego robić nie zamierzam, o ile nie będę miała po temu dobrego powodu.\nmężczyzna, Tarnowskie Góry | 28.03.21, g. 18:48\nNie potrzebuję się dowartościować:-) pomimo, że zdaję sobie sprawę, jak każdy rozsądny człowiek – nikt nie jest doskonały.\nCo do dialogów, trochę mnie dziwi (nie tylko w Twoim przypadku) że wielu piszących, a zwłaszcza komentujących zakłada, iż ludzie toczący dyskusje w opowiadaniach muszą posługiwać się poprawnym, składnym i rzeczowym językiem. Jako żołnierz zawodowy, oficer, brałem udział w setkach odpraw różnych szczebli (pomimo, że nie jestem “sztabowcem”), zarówno polskich jak i wielonarodowych. I wiem jedno, ludzie właśnie tak dyskutują. Jedni obrazowo, malowniczo, bez konkretów, drudzy rzeczowo, krótko i na temat, inni dosadnie i bezpośrednio, a jeszcze inni, nieskładnie, z lapsusami i nie stylistycznie. Niezależnie od szczegółów przekazywanej wiedzy. To szczególnie może dziwić w wojsku, gdzie każdemu się wydaje, że najważniejsze odprawy trwają 5-10 minut.\nkobieta, Gdańsk | 28.03.21, g. 23:39\nMasz rację, Adlerze! w kwestii dotyczącej dialogów. Poprawność w nich sprawia, że znika indywidualność bohaterów.\nCo do imperium lechickiego, nie było problemem, wszystko jasne. Na początku często piszę o swoich oczekiwaniach i niewiedzy, aby Autor wiedział, z jakich pozycji startuję (naturalnie – o ile jestem tego świadoma : D).\nkobieta | 29.03.21, g. 07:56\nzakłada, iż ludzie toczący dyskusje w opowiadaniach muszą posługiwać się poprawnym, składnym i rzeczowym językiem.\nPowinni. Bo, o ile mimesis ma znaczenie i nienaturalne dialogi rażą, to jednak mamy tu do czynienia z literaturą piękną. Ona ma się czytać. Dialog ma przekazywać informacje o fabule i budować postacie.\nJedni obrazowo, malowniczo, bez konkretów, drudzy rzeczowo, krótko i na temat, inni dosadnie i bezpośrednio, a jeszcze inni, nieskładnie, z lapsusami i nie stylistycznie.\nto nie jest błąd, nie automatycznie – staje się nim, jeżeli nie spełnia swojego zadania. Bo jeśli jeden z bohaterów mówi poetycznie, drugi rzeczowo, a trzeci nieskładnie, to coś to jednak mówi o tych bohaterach. Nie?\nOto trzy różne dialogi, napisane przez jednego pisarza, które może zilustrują, co mam na myśli (didascalia celowo skasowałam):\n– Pozdrowienie Petroniuszowi! Niech wszyscy bogowie darzą cię pomyślnością, a zwłaszcza Asklepios i Kipryda, albowiem pod ich podwójną opieką nic złego spotkać cię nie może.\n– Witaj w Rzymie i niech ci odpoczynek będzie słodki po wojnie. Co słychać w Armenii i czy bawiąc w Azji nie zawadziłeś o Bitynię?\n– Zdarzyło mi się być w Heraklei. Wysłał mnie tam Korbulo z rozkazem ściągnięcia posiłków.\n– Korbulo! Na Bakcha! Prawdziwy to bożek wojny, istny Mars i wielki wódz, a zarazem zapalczywy, prawy i głupi. Lubię go, choćby dlatego, że Nero go się boi.\nCo możesz mi powiedzieć o tych dwóch dżentelmenach?\n– Hm! Skawiński? To jest wasze nazwisko?… Hm!… Dwie chorągwie zdobyte własnoręcznie w ataku na bagnety… Byliście walecznym żołnierzem!\n– Trzeba tam co dzień wchodzić po kilka razy na wieżę. Czy nogi macie zdrowe?\n– All right! Czy jesteście obeznani ze służbą morską?\n– Taki los…\n– Wszelako na latarnika wydajecie mi się za starzy.\n– Sir. Jestem bardzo znużony i skołatany. Dużo, widzicie, przeszedłem. Miejsce to jest jedno z takich, jakie najgoręcej pragnę otrzymać. Jestem stary, potrzebuję spokoju! Potrzebuję sobie powiedzieć: tu już będziesz siedział, to jest twój port. Ach, Sir! To od was tylko zależy. Drugi raz się może taka posada nie zdarzy. Co za szczęście, że byłem w Panamie… Błagam was… Jak mi Bóg miły, jestem jak statek, który jeśli nie wejdzie do portu, to zatonie… Jeśli chcecie uszczęśliwić człowieka starego… Przysięgam, że jestem uczciwy, ale… Dość mam już tego tułactwa…\n– Well! Przyjmuję was. Jesteście latarnikiem.\nA o tych?\n– Cóż to za drągala za sobą prowadzisz? Założę się o dwie drachmy, że znów kupiłeś niewolnika.\n– Krysiu, tylko uspokój się! Wiesz, że do obsługi gości potrzeba mi trzech ludzi, a Kalias zestarzał się okropnie. Wczoraj dziobnął nożyczkami Archytasa za lewym uchem, wskutek czego Archytas nie chciał za strzyżenie zapłacić. Tak nie można… Musiałem kupić kogoś do pomocy, więc kupiłem i… tanio kupiłem…\n– A dla dobicia targu spiłeś się z tym, który cię oszukał?…\n– Mam trochę czkawki, ale nikt mnie nie oszukał. Sprzedał mi go jakiś bardzo porządny Spartanin… Pollis… tak! Pollis! Nie byle kto, bo powiedział, że wraca z Syrakuz, gdzie był posłem do tyrana Dionizjusza, który mu właśnie tego człowieka darował.\n– To głupi był, że go i darmo wziął, a tyś jeszcze głupszy, żeś za niego zapłacił. Dość spojrzeć, żeby poznać, że to jakiś niedołęga.\n– Bo miał morską chorobę, ale spójrz jeno na jego twarz i barki. Pachołek jak dąb; niech się tylko trochę odżywi…\n– Tak, odżywi! Czterech będzie teraz, dzięki twojej mądrości, darmozjadów, którzy w tydzień więcej pożrą i wypiją, niż w miesiąc zarobią.\nA o tej parce?\nNatomiast nienaturalność dialogu to troszkę inna kwestia. Dobrze jest czytać dialogi głośno, żeby wyłapać łamiące język zbitki, ale poza tym: jak zauważyłeś, większość ludzi nie mówi okrągłymi zdaniami, nie w rozmowie. A w większości tekstów, które komentuję, stykam się z językiem wręcz telewizyjnym – nie tylko "okrągłym" (bo chropowata ta okrągłość), ale silącym się na wysokie, urzędowe, idiotycznie pretensjonalne słowa – i to właśnie (nie tylko, ale po pierwsze) mam na myśli, mówiąc, że wypowiedź jest nienaturalna. Jeśli tego nie widać, postaram się pisać jaśniej, choć wyznaję, że w ferworze walki łatwo o tym zapomnieć.\nZ drugiej strony, jak już powiedziałam, literatura to nie napisy w szalecie. Mimesis tak, ale bez przesady.\nmężczyzna, Tarnowskie Góry | 29.03.21, g. 08:27\nTarnina, dziękuję za wszystkie rady. Zastanawiam się, skąd u Ciebie to poczucie monopolu na wszechwiedzę i usilne przekonywanie wszystkich do swoich racji. Zdajesz sobie sprawę, że to męczące?\nkobieta | 30.03.21, g. 07:53\nLekko licząc, osiemdziesiąt procent tego, co wytykam, należy do programu szkoły podstawowej.\nAle tak, właśnie mnie przekonałeś, że to Finkla, nie ja, ma rację odnośnie mentalności żołnierzy. Przynajmniej niektórych.\nmężczyzna, Tarnowskie Góry | 30.03.21, g. 09:41\nWidocznie przespałem te lekcje, jak większość z nas. Na szczęście są nauczyciele z powołania i pasji… A ilu znasz żołnierzy? Szufladkowanie jest najprostszą i jednocześnie najbardziej prymitywną metodą oceniania ludzi.\nkobieta | 03.04.21, g. 15:10\nHistorii się czepiać nie będę, zważywszy na fakt, że samo Imperium Lechickie jest mitem :) Natomiast, ponieważ rzekomo istniało grubo przed Piastami, więc przytaczane przez Ciebie fakty historyczne powodują hamowanie przy czytaniu. Chwilkę mi zajęło, zanim się domyśliłam, że jesteś już parę wieków później, niż się spodziewałam i w alternatywnej rzeczywistości. Faktycznie, coś by się tu przydało. Pewnie wystarczyła by data i miejsce akcji na początku.\nPoza tym podobało mi się :) Cyniczny ten władca, ale rozsądny. Nie masz złudzeń co do ludzkiej kondycji ;) Smok, choć lubię smoki, mógłby się na dłuższą metę okazać kłopotliwy, choć akurat jego potrzeby seksualne nie są jakimś sensownym wyznacznikiem ;)\nZ innej beczki, Tarniny warto słuchać, faktycznie potrafi przenicować każde opko. Nie znaczy to, że musisz od razu wszystko zmieniać, ale zastanowić się warto.\nkobieta, Lublin | 03.04.21, g. 20:53\nInteresująca konstrukcja, zaskakująca, ponieważ czytelnik spodziewa się jakichś przygód ze smokiem, pojedynków, naparzanek, podstępów – a dostaje nasiadówki politbiura. Czy odchodzi stąd rozczarowany? Skądże! Wciągnęły mnie zebrania Rady i pomysły ministrów, jak rozwiązać problem smoka.\nWciąż brakuje kilku przecinków, a dialogi można byłoby tu i ówdzie wygładzić, (ale nie w takiej mierze, jak proponuje Tarnina, bo trzeba się trzymać jednego stylu).\nJednak przeszkadzają mi fragmenty moralizatorskie, zaburzają równowagę tekstu, tak, ten fragment o niewoli awiniońskiej…\nmężczyzna, Tarnowskie Góry | 06.04.21, g. 11:56\nWitam po Świętach ;-)\nIrka_Luz – Dziękuję za dobre słowo i pożyteczne uwagi. Na początku wydawało mi się to klarowne dla czytelnika. Według historyków (przynajmniej sporej części siedzącej w temacie ) Krak władał w VII lub VIII wieku, skoro wydarzenia w opowiadaniu mają miejsce ok. 1000 lat później, to jest XVII czy XVIII w. Imiona naszych królów jak też kilka innych faktów wskazują, że mamy tu do czynienia z historią alternatywną. Tyle, że nie jesteś pierwszą osobą, która zwraca na to uwagę. Masz rację, dla czytającego nie jest to tak jasne, mój błąd. Biję się w pierś i obiecuję poprawę w przyszłości;-)\nSmok, być może również w dalszej perspektywie byłby bardzo użyteczny, ale władca zdecydował wybrać mniejsze zło. Jego zdaniem mniejsze…\nCo do Tarniny… Niektóre jej uwagi są rzeczowe i te starałem się przetworzyć, ale określenia typu:\n…nieporządne, niezbyt zgrabne, mało zgrabne, niezgrabne, zbędne, nienaturalne, bałagan, silenie się na dowcip, niewiele się tu trzyma kupy – dla mnie mało konkretne. Gdybym chciał wziąć pod uwagę jej wszystkie sugestie, to moje opowiadanie przestałoby być moim.\nchalbarczyk – dziękuję za odwiedziny i wskazówki. Mamy dużo opowiadań o smokach, walce z nimi, przygodach, naparzankach;-) Chciałem to przedstawić z punktu widzenia ludzi, którym przyszło się zmierzyć z “problemem”. A że nie zawsze są to ludzie kompetentni, to zmora wszystkich epok. W temacie dialogów, pewnie są do przemyślenia, ale, jak pisałem już Tarninie, ludzie nie zawsze toczą dialogi w sposób poprawny stylistycznie i klarowny dla rozmówcy ;-)\nWielka Schizma Zachodnia to taka moja osobista wycieczka. Może zbędna, ale jakoś nie mogłem się oprzeć;-)\nkobieta, 48 lat, Kraków | 08.04.21, g. 16:46\nZapowiadało się na dość przewidywalną fantasy, ale rozwinąłeś tekst w fajną i zabawną grę z konwencją. Podoba mi się pogranie Kadłubkiem i jego określeniem, fajny pomysł z smokiem-człowiekiem i dobry twist na koniec, poświadczający, kto tu naprawdę jest perfidnym i knującym, a przy tym skutecznym potworem :) Bardzo przyjemna lektura.\nmężczyzna | 10.04.21, g. 22:16\nZapewne dlatego, że o tym wyborze nie decydował Senat. Siła wiedzy, spokoju i doświadczenia, doceniana przez wszystkich Oświeconych i Magów.\nDlaczego akurat jego wybierano w inny sposób?\nI, co ważniejsze, jakie to ma znaczenie dla fabuły?\nKto je znalazł – mówimy przecież o jaju. Ten błąd potem się powtarza.\n– W dziele leżącym przed nami dominują dwa zasadnicze pomysły, –\nDrugi fragment Zakończony wielokropkiem. W jakim celu? Czy to coś w stylu "miała być błyskotliwa pointa, ale autorowi zabrakło inwencji?"\nTrochę się Imperium Lechickie przeistoczyło w Polskę, ale w sumie to się wpisuje w nurt turboslowianski. :P\nPoczątek zachęcający, wzbudza zainteresowanie. Nie rozumiem za to późniejszej zmiany bohatera, to jest jednego króla na drugiego, którego nie odróżniają żadne cechy od jego poprzednika. Co do wiedzy i przymiotów smoka, to jasne, że magia, więc nie ma co się czepiać.\nZa to przyczepiłbym się trochę konstrukcji – moim zdaniem opowiadanie jest orzegadane, a raczej istotnie zachwiana jest równowaga między dialogami a opisami. Wiemy, że ze sobą rozmawiają, ale taki suchy dialog kiepsko działa na wyobraźnię, trudno zobaczyć to opowiadanie w głowie. Popracowałbym też nad stylem, bo jest troszkę toporny.\nPoziom napięcia raczej jednostajny przez cały tekst, myślę, że do tej formy jednak przydałoby się trochę niewiadomych, trochę więcej emocji.\nZakończenie dobre, inteligentne i pasujące do całości tekstu.\nkobieta, Kraków | 11.04.21, g. 02:38\nNie lubię zabijania smoków, ale w sumie ten przeżył i może przechytrzy Lechitów ;)\nCałkiem zgrabna opowieść z pomysłem – może nie jakoś porażająco oryginalnym, ale wystarczająco świeżym, żeby trochę uśmiechnąć i dać czytelniczą satysfakcję. Wada – trochę za dużo gadają, a za mało działają, te przegadywania na pewnym etapie robią się nużące. Zaleta – prosta fabuła, jednakowoż z paroma twistami.\nBtw skróciłabym tytuł do bardziej wieloznacznego “Smok też człowiek”\nNiestety całości szkodzi wykonanie. Może bym i kliknęła, ale nie z tym poziomem błędów. Poniżej wybiórcza łapanka:\nIdylliczną ciszę poobiedniej przerwy zmąciły energiczne kroki posłańca, rozbrzmiewające echem w korytarzu. Zatrzymał się przed dębowymi drzwiami, podniósł rękę, która zawisła w krótkim wahaniu, żeby po chwili nieśmiało zastukać.\nTu niby wiemy, że “zatrzymał się” posłaniec, niemniej ponieważ w poprzednim zdaniu podmiotem są kroki, to takie przejście jest niezgrabne. A wystarczyłoby tak: “Idylliczną ciszę poobiedniej przerwy zmąciły energiczne kroki posłańca, rozbrzmiewające echem w korytarzu. Posłaniec zatrzymał się…”\n– Przecież to tylko legenda… – wtrącił Minister Skarbu.\nCo najmniej dwa razy masz “wtrącił”, kiedy nikt nic nie wtrąca, ale po prostu się odzywa. Wtrącać można w toczącą się dyskusję, kiedy rzeczywiście mówiący wbija się między innych dyskutantów.\n– I[+,] jak każda, ma ziarno prawdy. A w tym wypadku cały korzec[-.] – Cciągnął Godzimir.\nI raczej: zawiera ziarno prawdy lub jak w każdej, jest w niej ziarno prawdy\n– Czyli[-,] że to była smoczyca.\nMimo że, pomimo że, czyli że, dlatego że – bez przecinków w środku, bo to spójniki złożone\nSmoki to zwierzęta magiczne[-,] i jako takie nie podlegają zwykłym prawom natury.\n– Kto go je znalazł?\nJajo jest rodzaju nijakiego\nTu się gramatyka sypie. Raczej: zwykł nazywać mendą rzadkiej maści.\nprzedstawiciele religii panującej w królestwach zachodnich, nie mogąc się porozumieć[+,] powołali dwóch swoich najwyższych zwierzchników.\nlub też wciąż nie rozstrzygnięta przez filozofów kwestia – przypadek czy przeznaczenie, tu zwane klątwą.\nW dialogach dobrze jest unikać półpauzy jako znaku interpunkcyjnego używanego w celu innym niż wyróżnienie kwestii. Można zastąpić dwukropkiem.\nod kapłana oczekiwałby więcej wiary i ufności w bogów, niezależnie od tego, w których aktualnie wierzy.\n– W dłuższej perspektywie tego nie pociągniemy[-.] – Ppodsumował król.\n– Nie możemy, to niezgodne z tradycją[-.] – Wwtrącił milczący dotąd Marszałek Dworu.\nTu, o ile pamiętam, on też nic nie wtrąca, tylko po prostu się odzywa.\nGodzimirze[+,] przypomnij mi, ile żyją smoki?\nDoskonale znający go uczestnicy zebrania wiedzieli, że tempo jego kroków jest wprost proporcjonalne\n– To prawda – kontynuował władca[-.] – Tto ma swoje dobre, ale też i złe strony.\nNastąpiła długa cisza, którą znów przerwał Dobiesław:\nRaczej kropka, nie dwukropek.\nDla niektórych wyda się to niedorzeczne[-,]\n→ Niektórym wyda się to niedorzeczne\n– Wasza Wysokość raczy zwrócić uwagę[-,]\nPrzecinka nigdy nie stawiamy na końcu wypowiedzi przed didaskalium. Oraz do króla zwraca się raczej per Wasza Królewska Mość.\n– W dziele leżącym przed nami dominują dwa zasadnicze pomysły, – młody człowiek zaczął niepewnie\nAlbo: – W dziele leżącym przed nami dominują dwa zasadnicze pomysły. – Młody człowiek zaczął niepewnie.\nAlbo: – W dziele leżącym przed nami dominują dwa zasadnicze pomysły – zaczął niepewnie młody człowiek\nOraz: pomysły nie bardzo mogą dominować w dziele. Mogą być w nim przedstawione itp.\nMonarcha bezceremonialnie spojrzał na Ministra Dyplomacji.\nOkreślenie “bezceremonialnie” nie bardzo pasuje do monarchy, bo jemu zasadniczo wolno spoglądać na ministrów, jak mu się podoba, a bezceremonialność oznacza zasadniczo złamanie etykiety czy zasad grzeczności wobec osoby wyżej postawionej.\n– Dogadać się?! – Pparsknął Hetman Koronny.\n– Zwalniam pana z zajmowanego stanowiska w trybie natychmiastowym. – Nieoczekiwane słowa monarchy całkowicie zaskoczyły mówiącego,\nTu masz długi passus po wypowiedzi króla, który lepiej pasowałby jako osobny akapit.\nI nie wiem[+,] jak zginął\n– Nie oczekuję, że będziesz mówił do mnie Wasza Wysokość[-,]\n– Ja nie sądzę[+,] Radomirze, ja wiem. Nie wiem[+,] jakim jest smokiem, ale kiedy wciela się w człowieka[+,] przeważają w nim ludzkie cechy. A my, ludzie składamy się z zalet[+,] ale też i wad.\nTo “wiem. Nie wiem” niezgrabnie wyszło.\nmężczyzna, 37 lat, Mikołów | 13.04.21, g. 01:19\nNie będę się tutaj rozpisywał o wadach i zaletach Twojego tekstu, bo po prostu mi się podobał. Myślałem, że dostanę w tym konkursie jakieś stereotypowe smoki high-fantasy i za każdym razem kiedy na tekst zbudowany na haśle “Uwaga na smoki” trafiam, zostaję miło zaskoczony.\nFajna, prosta historia, dobrze opowiedziana, zawierająca może kilka dłużyzn, ale nie uważam, żeby była przegadana. Dobrze się czytało, a końcówka, jak napisał Geki, dobra, inteligentna.\nPS. Po lekturze komentarzy, muszę przyznać rację Ślimakowi Zagłady, że trochę mi się po drodze pokłóciła skala z opisami. Bo naprawdę te dwie krowy lub sześć kóz zestawione z “nie pociągniemy w dłuższej perspektywie” bardziej mi na początku na myśl przywiodło jakieś małe państewko, z niewielką armią i niską liczbą ludności, a Ty potem przechodzisz do skali dwustu tysięcy wojów i imperium. Serio, zgrzytnęło, bo moja wizualizacja wydarzeń straciła w tym momencie spójność.\nkobieta, Lublin | 14.04.21, g. 11:58\nBardzo dobrze rozumiem takie pokusy :)\nZgadzam się z drakainą, że tytuł “Smok też człowiek” brzmi lepiej.\nmężczyzna, 36 lat, Warszawa | 16.04.21, g. 18:08\nPrzeczytałem i jakoś mnie nie porwało. Chyba nie jestem targetem. Fantastyki niewiele, i jest ona tylko niestety tłem, takie mam przynajmniej wrażenie. Zastanawiałem się często, czy tekst jest humorystyczny, czy tylko ja go takim miejscami odbieram. Smok jest, ale niewiele się o nim dowiadujemy. Jest też jakieś imperium, rządzone przez króla i grupę niezbyt bystrych osobników płci męskiej, którzy w bliżej nieokreślony sposób dostali się do koryta. Realizacja haseł jest, ale średnia imho.\nWiększość tekstu to rozważania i dialogi, i to jest (jak zakładam) część lekko humorystyczna. Bo mamy tu pewien przegląd przywar narodowych, festiwal lenistwa itp. Taka skacowana polityka kanapowa niskiego kalibru: rada gminy decydująca o losach krzaków przed kościołem. Całkiem to w sumie wesołe, ale tych dialogów jest trochę za dużo mam wrażenie. Można by to bardziej skondensować i urozmaicić.\nWykonanie pozostawia trochę do życzenia, ale nie jest źle. Dało radę się przez to na telefonie przedrzeć, więc nie jest źle, choć miejscami zgrzytało. Widzę, że Tarnina (i nie tylko) już byli, więc pewnie wyłapali więcej niż ja.\nmężczyzna, Kraków | 21.04.21, g. 10:03\nPoczątek opowiadania był, jak dla mnie, mało przystępny z racji na spore zagęszczenie przymiotników. Ale potem czytało się zdecydowanie lepiej, choć parokrotnie zatrzymywałem się przy niektórych zdaniach.\nMiałeś niezły pomysł na fabułę, ale zgodzę się z opiniami, że tekst jest nieco przegadany. Postacie nakreśliłeś grubą kreską, ale to z kolei mi nie przeszkadzało.\nPuenta jak najbardziej na plus.\nPokusiłaś się nawet o przeanalizowanie komentarzy. Jakaś osobista niechęć, czy tak po prostu..?\nCo ja bym dał, żeby tak wszyscy na forum, łącznie z Tarniną, uwzięli się na mnie w ten sposób… :)\nNie twierdzę, że wszystkie uwagi ze strony koleżanki Tarniny są zawsze trafione w punkt. Bo nie są. Poza tym nie każdy ma awersję do anglicyzmów i zabiegów językowych, które Tarninę drażnią. A uwagi dotyczące rozwiązań fabularnych nie muszą być podzielane ani przez autora, ani przez resztę czytelników. Wszelkie wskazówki można zbyć, a ewentualne, ewidentne błędy w łapankach bezpardonowo wytknąć (Tarnina raczej się nie obrazi).\nA po co w ogóle to piszę, ładując się między wódkę a zakąskę? Bo ochoczo pasożytuję na wszelkich łapankach Tarniny. Nie, jej uwagi nie są prawdą objawioną, co nie zmienia faktu, że na tym forum jest pewnie sporo osób, które naprawdę dużo tym łapankom zawdzięczają. Tak czy inaczej, dla dobra własnego i całego portalu, życzyłbym sobie, aby Tarnina nigdy nie wzięła sobie do serca słów Jokera z ,,Mrocznego Rycerza". (,,Nigdy nie rób za darmo czegoś, w czym jesteś dobry"). Bo te łapanki, choć – podkreślam to po raz trzeci – nieperfekcyjne, są bardzo dobre i pożyteczne jak jasna cholera. Po prostu.\nAdlerze, absolutnie nie chcę Cię pouczać, a tylko zaproponować zmianę punktu widzenia. Przeczytałem Twój tekst i zapoznałem się ze wszystkimi poprawkami, które Tarnina umieściła powyżej i nie uwierzę, że wzięcie ich sobie do serca przyniesie Twojemu warsztatowi pisarskiemu więcej szkody niż pożytku.\nkobieta, Grodzisk Mazowiecki | 21.04.21, g. 18:26\nkocham smoki, a szczególnie te potrafiące zamieniać się w ludzi, więc podobało mi się ;) Tytuł widzę bardzo dosłowny i jednocześnie fajnie odwołujący się do zakończenia. Szkoda smoka :( Znać, że swój chłop. Widać, że trochę zjadł cię limit, ale ciekawe połączenie haseł.\nkobieta, Szczecin | 28.04.21, g. 07:22\nPomysł na kontynuację legendy o Smoku Wawelskim ciekawy. Szkoda, że opowiadanie jest mocno przegadane.