MEDIACJA RODZINNA W PRAKTYCE SĄDU OKRĘGOWEGO W WARSZAWIE 2 - PDF\nMEDIACJA RODZINNA W PRAKTYCE SĄDU OKRĘGOWEGO W WARSZAWIE 2\nDownload "MEDIACJA RODZINNA W PRAKTYCE SĄDU OKRĘGOWEGO W WARSZAWIE 2"\n1 PROFILAKTYKA SPOŁECZNA I RESOCJALIZACJA 2015, 26 ISSN Agata Gójska 1 MEDIACJA RODZINNA W PRAKTYCE SĄDU OKRĘGOWEGO W WARSZAWIE 2 Streszczenie Artykuł przedstawia wnioski z analizy akt spraw sądowych skierowanych do mediacji w sprawach o rozwód i separację w Sądzie Okręgowym w Warszawie w latach Omówione są szczególne uwarunkowania spraw związanych z rozpadem rodziny, następnie statystyki dotyczące specyfiki małżeństw kierowanych do mediacji (liczba dzieci, wnioskowanie o winie, inicjator rozstania, oczekiwania wobec mediacji), liczba spraw skierowanych, wskaźniki podejmowania mediacji (faktycznego dojścia mediacji do skutku) oraz skuteczności i czasu trwania mediacji. Słowa kluczowe: mediacja, mediacja rodzinna, mediacja rozwodowa, rozwód, separacja Family mediation in the practice of Warsaw regional court Abstract The paper presents the conclusions drawn from the analysis of records of divorce and separation cases referred to mediation in Warsaw regional court, in The discussion covers specific circumstances of such cases, and namely family breakdown. Next, we detail statistics which show the specificity of couples referred to mediation (number of children, guilty party, initiator of separation, expectations towards mediation), the number 1 Dr Agata Gójska jest adiunktem Ośrodka Dydaktycznego Psychologii Więzi Społecznych Instytutu Stosowanych Nauk Społecznych UW. Adres 2 Artykuł przedstawia część wniosków z badań realizowanych w ramach grantu na badania statutowe BST-1546/33/2010 w Instytucie Stosowanych Nauk Społecznych Uniwersytetu Warszawskiego.\n2 8 Agata Gójska of cases referred, number of opened mediations (mediations actually undertaken), as well as the effectiveness and the duration of mediation. Keywords: mediation, family mediation, divorce mediation, divorce, separation W 2013 roku orzeczono rozwody i 2216 separacji i tym samym nowa sytuacja życiowa ponad 68 tysięcy małżeństw, najczęściej będących rodzicami wspólnych dzieci, została prawnie usankcjonowana. Wiele z nich w okresie poprzedzającym formalne rozstanie doświadcza silnego konfliktu, również sam udział w postępowaniu sądowym negatywnie wpływa na samych partnerów, a przede wszystkim na dzieci (McKnight, Erickson 2004; Kressel 1997; Saayman, Saayman 1989; Johnston, Campbell 1999; Kruk 1992). Jak wskazują badania, im dłuższa i bardziej intensywna batalia sądowa toczona przez małżonków, tym słabsza jest jakość współpracy między nimi jako rodzicami i tym mniej efektywne zaangażowanie w opiekę nad dziećmi (Baum 2003). Konflikt nie zawsze zostanie zakończony przez postanowienie sądu, w szczególności jeśli będzie ono postrzegane jako nieadekwatne do potrzeb rodziny czy też niesprawiedliwe i krzywdzące wobec jednego z rodziców (Dudley 1996; Maccoby, Mnookin 1992). Liczni autorzy podkreślają z kolei pozytywną rolę mediacji w rozwiązywaniu konfliktów związanych z rozwodem (Sbarra, Emery 2008; Emery, Sbarra, Grover 2005; Hetherington, Kelly 2002; Shaw 2010; Gójska 2004). Zwracają oni uwagę na podobne korzyści, które wymienia się w Rekomendacji R(98)1 Komitetu Ministrów Rady Europy do Państw Członkowskich na temat mediacji rodzinnych, to jest między innymi poprawę porozumiewania się pomiędzy członkami rodziny, ograniczenie konfliktów, osiągnięcie polubownych rozstrzygnięć, utrzymanie ciągłości osobistych kontaktów między rodzicami i dziećmi. Poniższy tekst poświęcony jest mediacji w sprawach o rozwód i separację i przedstawia analizę zastosowania, przebiegu i efektów spraw kierowanych do postępowania mediacyjnego z Sądu Okręgowego w Warszawie. Badaniem objęto akta spraw sądowych z lat , to jest pierwszych pięciu lat funkcjonowania mediacji w postępowaniu cywilnym. Jak wynika z danych Ministerstwa Sprawiedliwości, w postępowaniu cywilnym to właśnie mediacja rodzinna rozwija się najbardziej dynamicznie: najwyższy jest udział spraw kierowanych do mediacji na tle spraw wniesionych (choć w roku 2012 był to jedynie 1 spraw), najwyższy wskaźnik faktycznego podjęcia mediacji (średnio 81,2% spraw skierowanych dochodzi do mediacji) oraz wskaźnik skuteczności (średnio 45,7% spraw skierowa-\n3 Mediacja rodzinna w praktyce sądu okręgowego w Warszawie 9 nych i 56,3% spraw podjętych zakończyło się zawarciem ugody) (Gójska 2013). Dla porównania, raportowany w zagranicznych badaniach wskaźnik porozumień w mediacji waha się między 40 a 60% przypadków (m.in. Irving, Benjamin 1995; Kelly 1996; Shaw 2010). Jak stanowi art. 10 Kodeksu postępowania cywilnego, mediację można stosować we wszystkich tych sprawach, w których dopuszczalne jest zawarcie ugody. W sprawach o rozwód mediacja może dotyczyć pojednania małżonków (art i 2 k.p.c.), ale także zaspokojenia potrzeb rodziny, alimentów, sposobów sprawowania władzy rodzicielskiej po rozwodzie, kontaktów z dziećmi i spraw majątkowych między małżonkami (art k.p.c., art k.p.c.). Znowelizowany w 2009 roku Kodeks rodzinny i opiekuńczy stanowi, iż sąd może pozostawić władzę rodzicielską obojgu rodzicom na ich zgodny wniosek, jeżeli przedstawili plan wychowawczy i jest zasadne oczekiwanie, że będą współdziałać w sprawach dziecka. W uchwale z dnia 5 czerwca 2012 r. (sygn. akt III CZP 72/11) Sąd Najwyższy podkreślił, że porozumienie małżonków o sposobie utrzymywania kontaktów z dzieckiem po rozwodzie nie zwalnia sądu z obowiązku orzeczenia o tych kontaktach w wyroku rozwodowym. W przypadku zgodnego wniosku rodziców o pozostawienie im obojgu władzy rodzicielskiej sporządzenie przez nich porozumienia jest obligatoryjne. W uzasadnieniu do nowelizacji zwraca się uwagę na rolę mediacji jako instytucji wspomagającej uzgodnienia między rodzicami, co może być impulsem dla jej bardziej powszechnego stosowania. Czy mediacja istotnie jest narzędziem wykorzystywanym w rozwiązywaniu konfliktów rodzinnych między innymi na to pytanie postaram się odpowiedzieć w niniejszym artykule. Decyzja o przeprowadzeniu badań w sądzie okręgowym podyktowana była faktem, iż w zestawieniach resortu sprawiedliwości sprawy o rozwód i separację ewidencjonowane są łącznie z pozostałymi sporami cywilnymi i niemożliwe do wyodrębnienia. Taki sposób prowadzenia statystyki, zupełnie logiczny, jeśli chodzi o strukturę sądownictwa, uniemożliwia analizę spraw rodzinnych w potocznym i szerokim rozumieniu, a więc zestawianie spraw o rozwód i separację z tymi, które stanowią często konsekwencję niezamkniętych konfliktów związanych z rozstaniem (tj. sprawy o alimenty czy ustalenie kontaktów), a które rozpatrywane są przez sądy rejonowe. Uniemożliwia to również badanie konfliktu związanego z rozpadem rodziny, szczególnie dotkliwego dla dzieci (por. m.in. Braver, Shapiro, Goodman 2006; Emery i in. 2005; Folberg, Milne, Salem 2004),\n4 10 Agata Gójska na wstępnym jego etapie, kiedy staje się przedmiotem postępowania sądowego. Mediacje rozwodowe są specyficzne ze względu na status wypracowanej ugody. Po pierwsze, co zrozumiałe, przedmiotem ugody nie może być rozwiązanie małżeństwa bądź ustanowienie separacji, w tych sprawach zawarcie ugody nie jest bowiem dopuszczalne (art. 10 k.p.c.). Powstaje jednak pytanie o możliwość zawarcia skutecznej, a zatem możliwej do zatwierdzenia przez sąd, ugody w sprawach spornych stanowiących bezpośrednią konsekwencję rozstania (np. władza rodzicielska, alimenty), biorąc pod uwagę zasadę integralności wyroku rozwodowego. Zegadło (2006: 50) i Ereciński (2006: 363) zgodni są, iż możliwe jest uwzględnienie postanowień ugody zawartej w mediacji w wyroku rozwodowym bądź separacyjnym (art. 58 k.r.o.), nie jest natomiast możliwe zatwierdzenie ugody w tych sprawach 3. Zegadło (2006: 52) argumentuje przy tym, iż nie jest możliwe zawarcie ugody co najmniej w tych kwestiach, które podlegają obligatoryjnemu rozstrzygnięciu w wyroku sądu, a jedynie tych fakultatywnych. Autor rozumie zatem ugodę zawartą w mediacji rozwodowej jako wniosek do sądu o rozstrzygnięcie zgodne z tym porozumieniem, co według niego praktykowane było już przed wprowadzeniem instytucji mediacji, w tzw. zgodnych rozwodach. Nie analizując dalej szczegółowych dylematów i problemów prawnych związanych z tą kwestią, która sama w sobie zasługuje na odrębną publikację, jak wynika z analizy statystyk Sądu Okręgowego w Warszawie, ugody zawarte w obecności mediatora w sprawach o rozwód i separację, najczęściej dotyczące kwestii rodzicielskich, nie są w ogóle w tych zestawieniach uwzględniane. W ten sposób, w mojej opinii, dyskryminuje się rolę mediacji rozwodowych i zniekształca obraz stanu mediacji w Polsce. Dlatego też analiza tego rodzaju spraw wydaje się szczególnie potrzebna. Należy jednocześnie mieć na uwadze, że poniższa dyskusja rzuca światło jedynie na fragment wykorzystywania mediacji rozwodowej. Analizie poddano bowiem wyłącznie te sprawy, które zostały skierowane do mediacji postanowieniem sądu. Nie uwzględniano zatem spraw umownych, gdzie mediacja odbyła się przed wniesieniem sprawy i stronom udało się wypracować plan wychowawczy lub ugodę w innych sprawach, z którą zgodnie zwróciły się do sądu, albo też takich, gdzie nie zawieszając postępowania sądowego strony samodzielnie zdecydowały 3 Wyróżnienia autorki.\n5 Mediacja rodzinna w praktyce sądu okręgowego w Warszawie 11 się na mediację z lepszym lub gorszym skutkiem. Ponadto badaniem objęto jeden sąd, tym samym trudno ekstrapolować jego wyniki na całość wykorzystania mediacji w postępowaniu rozwodowym. I wreszcie, w badaniu uwzględniono jedynie te zmienne, których analiza możliwa była na podstawie akt sądowych spraw kierowanych do mediacji 4. Rodzaj danych nie uprawnia na przykład do żadnych interpretacji odnoszących się do jakości mediacji, związanych chociażby z kompetencjami mediatorów, organizacją mediacji w poszczególnych placówkach czy jakością ugód mediacyjnych, które to czynniki z pewnością mają wpływ na przebieg i rezultat mediacji. W mojej opinii, mimo oczywistych ograniczeń przyjętej metody i szerokiego pola do poszerzania zakresu badań, poniższa analiza wykorzystania mediacji jest bardzo potrzebna w sytuacji niemal całkowitego braku krajowych danych empirycznych na ten temat. W niniejszym artykule analizie poddano następujące zmienne: 1) przedmiot sprawy (rozwód lub separacja); 2) sposób przeprowadzenia rozwodu (bez wniosku lub z wnioskiem o orzekanie winy); 3) dzieci (czy w rodzinie są dzieci i ile); 4) osoba inicjująca postępowanie o rozwód lub separację (kobieta lub mężczyzna); 5) cel mediacji deklarowany przez stronę, od której wychodziła inicjatywa mediacji (o ile taka informacja była dostępna), ujęty w dwóch kategoriach: rozstanie lub pojednanie; 6) odbycie się mediacji (tak lub nie); 7) przyczyna nieodbycia się mediacji podawany przez strony bądź mediatora powód, dla którego nie doszło do mediacji; 8) rezultat mediacji (brak ugody, ugoda: rozstanie lub pojednanie); 9) terminy: skierowania sprawy do mediacji, pierwszego spotkania mediacyjnego, protokołu z mediacji. Przystępując do badań, postawiono pytania dotyczące następujących tematów: 1. Inicjatywa rozstania: Kto w sprawach kierowanych do mediacji częściej występuje z wnioskiem o rozwód kobiety czy mężczyźni? Czy rozkład płci osób inicjujących rozstanie w sprawach kiero- 4 Niniejszy artykuł nie obejmuje całości analiz przeprowadzonych na podstawie zgromadzonego materiału.\n6 12 Agata Gójska wanych do mediacji z Sądu Okręgowego w Warszawie jest podobny jak w ogólnopolskiej próbie sądowych spraw o rozwód i separację? 2. Skierowania spraw do mediacji: Jak kształtuje się liczba spraw o rozwód i separację kierowanych do mediacji w kolejnych latach? Jakie rodziny kierowane są do mediacji: czy posiadają dzieci, czy wnioskują o orzekanie winy? 3. Podejmowanie mediacji: Jak często mediacje dochodzą do skutku, a jeśli nie są podejmowane z jakich przyczyn? Jak wskaźniki podejmowania mediacji kształtują się w kolejnych latach? Czy wnioskowanie o winie jako kwestia silnie konfliktująca ma wpływ na prawdopodobieństwo dojścia mediacji do skutku? Czy posiadanie przez małżonków małoletnich dzieci wpływa na gotowość do podjęcia mediacji ze względu na trwałą współzależność stron na płaszczyźnie rodzicielskiej? 4. Rozbieżność postaw wobec przyszłości związku: Czy ujawniona przed mediacją rozbieżność oczekiwań wobec przyszłości małżeństwa (pojednanie versus rozstanie) ma wpływ na prawdopodobieństwo odbycia się mediacji? Czy rozbieżność oczekiwań wobec przyszłości związku ma wpływ na prawdopodobieństwo wypracowania ugody? Jaki jest wpływ tych oczekiwań na rezultat mediacji (ugoda określająca warunki pojednania versus ugoda określająca warunki rozstania)? 5. Czas trwania: Jak długo trwa mediacja? Ile spotkań zajmuje? Ile trwają czynności administracyjne w przypadku, w którym mediacja nie zostaje podjęta? Przystępując do badania, przypuszczałam, że w kolejnych latach od wprowadzenia do postępowania cywilnego mediacji będzie ona zyskiwała na znaczeniu, w szczególności w związku z innymi sprzyjającymi zmianami w zakresie legislacji (omówiony wcześniej Kodeks rodzinny i opiekuńczy i wprowadzenie instytucji planu wychowawczego) oraz w efekcie starań zarówno Ministerstwa Sprawiedliwości, jak i środowisk specjalistów o upowszechnienie mediacji. Podstawę dla takiej hipotezy stanowiły ogólnopolskie statystyki spraw kierowanych do mediacji gromadzone przez Ministerstwo Sprawiedliwości, z których wynika, że z każdym rokiem wzrasta liczba spraw kierowanych do mediacji we wszystkich rodzajach sporów (Gójska 2013). Dla przykładu, w roku 2010 liczba spraw skierowanych do mediacji rodzinnej była trzyipółkrotnie wyższa niż w roku\n7 Mediacja rodzinna w praktyce sądu okręgowego w Warszawie , a w roku 2012 niemal pięciokrotnie 5. W szczególności sądziłam, że wzrost liczby skierowań zaznaczy się wyraźnie w ostatnich dwóch analizowanych rocznikach, to jest w roku 2009 i 2010, jako bezpośredni efekt znowelizowanych zapisów Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego. Ponadto przypuszczałam, że progres ten powinien być dostrzegalny zwłaszcza ze względu na specyfikę Warszawy. Uważałam zatem, dla przykładu, że duża liczba aktywnych organizacji społecznych promujących mediację może korzystnie wpływać na świadomość społeczną zarówno wśród potencjalnych klientów, jak i sędziów. Z kolei dostępność ośrodków mediacyjnych, oferujących zarówno nieodpłatne, jak i odpłatne usługi, powinna być ułatwieniem dla sędziów kierujących. Zakładałam więc, że zarówno warunki obiektywne, ogólnopolskie, jak i szczególny kontekst Warszawy sprawią, że w praktyce Sądu Okręgowego w Warszawie sprawy będą częściej kierowane do mediacji (hipoteza 1) oraz że klienci chętniej będą z niej korzystać, kiedy taka możliwość się pojawi (sprawy będą częściej podejmowane; hipoteza 2) i w przeprowadzonym badaniu starałam się zweryfikować te hipotezy 6. W Polsce wnioskodawcami w postępowaniu rozwodowym są najczęściej kobiety. W 2013 roku w 68% orzeczonych rozwodów powodem była żona, taki sam był również średni odsetek spraw rozwodowych inicjowanych przez kobiety w latach (GUS 2013). W województwie mazowieckim w roku 2010 kobiety wystąpiły z powództwem w sprawach (67,7%), zaś w powiecie m.st. Warszawa w 2138 sprawach (łącznie 63%) (GUS 2012). Jednocześnie należy mieć świadomość, że inicjatywa formalnego rozstania nie musi oznaczać wyższej gotowości kobiet do opuszczania związku, lecz np. większą wrażliwość na symptomy kryzysu małżeńskiego (por. Hewitt, Western, Baxter 2006; Kalmijn, Poortman 2006; Walzer, Oles 2003). Przystępując do badań, spodziewałam się, iż podobnie jak w próbie ogólnopolskiej także w sprawach kierowanych do mediacji inicjatorem formalnego rozstania częściej będą kobiety niż mężczyźni (hipoteza 3). 5 Należy jednak pamiętać, że statystyki te dotyczyły spraw rodzinnych w sądach rejonowych, nie ma zatem bezpośredniej możliwości porównania Warszawy z wynikami ogólnopolskimi, jak również wnioskowania o zależnościach pomiędzy sądami rejonowymi a okręgowymi w zakresie spraw rodzinnych. 6 W analizach nie uwzględniono porównań wykorzystywania mediacji w Warszawie i innych miastach z uwagi na wspomnianą wcześniej metodykę ewidencji stosowaną w sądownictwie powszechnym w sprawach o rozwód i separację.\n8 14 Agata Gójska Zakładałam również, że do mediacji kierowane będą częściej małżeństwa posiadające małoletnie potomstwo niż te bezdzietne lub z dziećmi powyżej 18. roku życia. Ze względu na prawny obowiązek rozstrzygnięcia w wyroku rozwodowym o władzy rodzicielskiej i alimentach sędzia prowadzący winien być szczególnie zainteresowany uzyskaniem od rodziców uzgodnionych propozycji, mogących stanowić podstawę dla jego decyzji. Z drugiej strony, również sami rodzice powinni być szczególnie zmotywowani, by porozumieć się w sprawach dzieci i samodzielnie wypracować adekwatny do potrzeb własnej rodziny plan wychowawczy (hipoteza 4). Z tych samych powodów można się spodziewać, iż obecność dzieci może zwiększać prawdopodobieństwo dojścia mediacji do skutku (por. także Kelly 1989) (hipoteza 5). Fakt posiadania małoletnich dzieci może również wpływać na skuteczność mediacji, przy czym kierunek tego wpływu nie jest łatwy do przewidzenia. Z jednej strony, można by założyć, że z opisanych wcześniej powodów małżeństwa posiadające małoletnie dzieci będą zmotywowane do zawarcia ugody. Z drugiej jednak, obecność dzieci wpływa na zwiększenie złożoności mediacji (większa liczba kwestii niż w przypadku małżeństw bezdzietnych, silniejsze emocje w związku z dwojaką relacją łączącą partnerów: małżeńską i rodzicielską), zwiększając ryzyko fiaska rozmów. Ponadto, jak wskazują badania, dla małżonka, który nie pogodził się z rozstaniem, pozostawanie w konflikcie rodzicielskim może być formą podtrzymywania relacji z byłym partnerem i kontestowania rozwodu, co nie sprzyja rozwiązaniu konfliktu (Emery, Sbarra 2002; Braver, Whitley, Ng 1993; Gray, Silver 1990). Te kwestię postanowiłam zweryfikować w badaniu. W badaniu analizowałam również wpływ wnioskowania o orzekanie winy na prawdopodobieństwo podjęcia mediacji oraz zawarcia ugody. Kontradyktoryjność kwestii, nakładanie się aspektów prawnych i moralnych i silne emocje, jakie budzi problem winy za rozpad związku, pogłębiają konflikt między małżonkami (m.in. Adams, Coltrane 2007). Trudno jest jednak spekulować, czy orzekanie o winie ma wpływ na gotowość do udziału w mediacji można bowiem argumentować, iż strony będą dążyć do uniknięcia konfliktu właśnie dzięki mediacji, ale również że ze względu na intensywność konfliktu nie dojdą do porozumienia o udziale w mediacji i ostatecznie nie zostanie ona podjęta. Z kolei można się spodziewać, iż wina jako kwestia silnie polaryzująca może utrudnić mediację i obniżyć prawdopodobieństwo zawarcia ugody (hipoteza 6). Należy tu zauważyć, że nie analizowano akt sądowych pod kątem szczegółowej za-\n9 Mediacja rodzinna w praktyce sądu okręgowego w Warszawie 15 wartości ugody, a zatem np. tego, czy kwestia winy była, czy też nie była przedmiotem mediacji i czy strony zawarły jakąś ugodę w tej sprawie (np. w postaci decyzji o wycofaniu wniosku). W literaturze poświęconej rozwodom podkreśla się istotne różnice pomiędzy sytuacją osoby inicjującej rozstanie i pozostawianego współmałżonka. Inicjatorzy zazwyczaj mają większe poczucie kontroli nad sytuacją oraz lepiej radzą sobie z rozstaniem pod względem emocjonalnym. Z kolei nieinicjatorzy deklarują, iż czują się ofiarą, mają trudność ze zbudowaniem nowej tożsamości po rozwodzie, trudno im zaakceptować zakończenie związku, ale również gorzej sobie radzą z oddzieleniem relacji partnerskiej od rodzicielskiej, tym samym obniżając swoją efektywność jako rodziców (Duran-Aydintug 1995; Gray 1996; Vaughan 1986). Im silniejsza rozbieżność dotycząca decyzji o rozstaniu (gdy jedno z małżonków nalega na rozstanie, drugie zaś na pojednanie i ratowanie związku), tym silniejszy konflikt między małżonkami i tym większe prawdopodobieństwo, że mediacja nie dojdzie do skutku z uwagi na sprzeczne oczekiwania stron wobec niej (Sbarra, Emery 2005; Gójska 2014). W niniejszym badaniu z uwagi na brak możliwości pogłębionej analizy motywacji małżonków założyłam, że może się ona wyrażać poprzez deklarowane przez inicjatora oczekiwania wobec mediacji. Przyjęłam zatem, iż rozbieżność ta będzie większa w przypadkach, w których z akt wynika, że inicjator wyraża nadzieję na pojednanie w mediacji (cel przeciwny niż cel sprawy rozwodowej) niż w tych, w których oczekuje uzgodnienia spraw związanych z rozstaniem (cel zbieżny z celem sprawy rozwodowej). Można się zatem spodziewać, iż w przypadku rozbieżnych oczekiwań inicjatora, nastawionego na rozstanie i nieinicjatora zainteresowanego pojednaniem (dalej jako pojednanie ) prawdopodobieństwo podjęcia mediacji oraz zakończenia jej ugodą będzie mniejsze niż w przypadku zbieżnych oczekiwań (dalej jako rozstanie ) (hipotezy 7 i 8). Z analizy akt sądowych wynika, że łącznie w latach w Sądzie Okręgowym w Warszawie do mediacji skierowano 300 spraw, przy czym dla poszczególnych zmiennych liczebność próby mogła być nieco niższa z powodu braków danych w aktach 7. Z uwagi na niewielką liczebność próby większość analiz przeprowadzonych jest zbiorczo dla całego 7 Trzy sprawy rodzinne skierowane do mediacji w analizowanym okresie dotyczyły zachowku (apelacja), a więc z uwagi na fakt, iż ich przedmiotem nie było rozstanie małżonków i jego konsekwencje, nie uwzględniono ich w badaniach.\n10 16 Agata Gójska okresu raczej niż w podziale na lata. Jakkolwiek badania obejmują całość spraw skierowanych do mediacji, wielkość próby uniemożliwia przeprowadzenie bardziej zaawansowanych analiz statystycznych. Wyniki S k i e r o w a n i a d o m e d i a c j i Badania nie potwierdziły hipotezy mówiącej, iż w kolejnych latach następować będzie wzrost liczby spraw kierowanych do mediacji, w miarę jak mediacja będzie coraz bardziej obecna zarówno w świadomości sędziów rodzinnych, jak i uczestników postępowania sądowego, a mechanizmy współpracy pomiędzy sądem a mediatorami lepiej ugruntowane, bardziej sprawne i efektywne (hipoteza 1). Po znaczącym prawie trzykrotnym wzroście liczby spraw kierowanych do mediacji w roku 2007, następuje systematyczne obniżanie liczby skierowań aż do roku 2010, kiedy liczba ta zbliżać się zaczyna do poziomu z roku 2006 (tab. 1). Na tle wszystkich spraw o rozwód i separację wniesionych do Sądu Okręgowego w Warszawie średni odsetek spraw kierowanych do mediacji wyniósł 1,15%. Dla porównania, ogólnopolski wskaźnik skierowań do mediacji na tle spraw rodzinnych wniesionych w sądach rejonowych wyniósł 1 (Gójska 2013). Należy przy tym mieć świadomość, że w roku 2007 w Sądzie Okręgowym w Warszawie kierowano do mediacji średnio nieco poniżej 8 spraw miesięcznie, w najsłabszych zaś okresach niecałe 3 (2007 rok) i ok. 3,5 (2010 rok). Tabela 1. Liczba spraw o rozwód i separację wniesionych w poszczególnych latach, liczba spraw skierowanych do mediacji i odsetek spraw skierowanych do mediacji z obu rodzajów spraw Rok sprawy o rozwód sprawy o separację skierowano do mediacji odsetek spraw skierowanych do mediacji na tle ogółu spraw ,58% ,80% ,43% ,13% ,81%\n11 Mediacja rodzinna w praktyce sądu okręgowego w Warszawie 17 Łącznie w analizowanym okresie do mediacji skierowano 279 spraw o rozwód (w tym 3 sprawy w apelacji) i 21 spraw o separację. Wśród spraw o rozwód w 214 przypadkach nie wnioskowano o orzeczenie winy, w 65 złożono zaś taki wniosek. Z wnioskiem o orzeczenie winy wystąpiło również pięcioro powodów postępowania separacyjnego. Najbardziej liczne były zatem sprawy, w których nie wnioskowano o orzekanie o winie: w sprawach o rozwód było to 77% spraw, w sprawach o separację 76%. Dla porównania, w roku 2010 w 73% spraw rozwodowych w Polsce orzeczono rozwód bez winy, w sprawach o separację zaś w 69% przypadków (GUS 2012), zatem rozkład jest zbliżony 8. W analizowanej warszawskiej próbie spraw skierowanych do mediacji z pozwem o rozwód lub wnioskiem o separację częściej występowały kobiety, co potwierdza hipotezę 2, choć należy odnotować, iż odsetek był niższy niż w próbie ogólnopolskiej. W latach w sprawach kierowanych do mediacji z Sądu Okręgowego w Warszawie rozwód inicjowany był przez kobiety łącznie w 167 sprawach (55,7%). Mężczyźni zainicjowali postępowanie w 133 sprawach (44,3%). W roku 2010 wyjątkowo wystąpiła odwrotna sytuacja, to jest rozwody i separacje częściej inicjowali mężczyźni (52,5%) niż kobiety (47,5). Według Rocznika Statystycznego RP (GUS 2012) w roku 2010 spośród wszystkich rozwodzących się małżeństw większość miała małoletnie dzieci (58,4%). W badanej próbie (rys. 1) spośród 280 spraw, w których dostępna była informacja o liczbie małoletnich dzieci, pary kierowane do mediacji najczęściej posiadały jedno dziecko (129 rodzin; 46%) lub dwoje dzieci (89 rodzin; 32%). Następne co do liczności były małżeństwa bezdzietne i/lub nieposiadające małoletnich dzieci (51 małżeństw; 18%). Rodzin posiadających troje lub więcej dzieci było łącznie 11 (4%). Zatem wyraźnie przeważały małżeństwa z małoletnimi dziećmi (najczęściej jednym lub dwojgiem) w stosunku do tych bezdzietnych lub z dziećmi powyżej 18. roku życia. Tym samym potwierdzona została hipoteza 3, iż do mediacji kierowane są czy to z inicjatywy sędziego, czy samych rodziców w szczególności te pary, dla których wypracowanie porozumienia jest szczególnie istotne ze względu na dobro dziecka (plan wychowawczy). 8 Liczba spraw orzeczonych może się oczywiście różnić od liczby spraw, w których wnioskowano o orzekanie winy.\n12 18 Agata Gójska Rysunek 1. Podział małżeństw skierowanych do mediacji w latach ze względu na liczbę małoletnich dzieci 2 dzieci (32%) 3 i więcej dzieci (4%) bezdzietne lub bez dzieci małoletnich (18%) 1 dziecko (46%) P o d e j m o w a n i e m e d i a c j i Dla oszacowania liczby spraw faktycznie przeprowadzonych sięgnęłam do kryterium odbycia posiedzenia mediacyjnego. Naturalnie, z przyjęciem takiego kryterium odbycia mediacji można polemizować. Dla przykładu, można argumentować, że zgodnie z art k.p.c. wyznaczenie posiedzenia nie jest wymagane, jeśli strony zgodzą się na przeprowadzenie mediacji bez posiedzenia mediacyjnego. Stwarza to przestrzeń np. do mediacji online 9. Jednak w polskiej praktyce mediacji rodzinnej posiedzenia są standardową formą pracy mediacyjnej. W niektórych ośrodkach, do których kierowano sprawy o rozwód i separację, mediacja prowadzona była z udziałem obydwu stron już od pierwszego spotkania, w innych pierwsze spotkanie mediator odbywał oddzielnie z każdym z małżonków. Wstępne spotkania indywidualne miały miejsce w 127 sprawach (42%), z czego w 21 przypadkach (17%) na tym zakończył się udział mediatora, w pozostałych zaś miało miej- 9 Choć można się zastanawiać, czym w dobie nowych technologii jest posiedzenie? Czy oznacza ono bezpośrednią komunikację wszystkich zaangażowanych stron, w tym samym czasie, choć niekoniecznie w tym samym miejscu (tak jak w przypadku telekonferencji czy wideokonferencji), czy też współdzielenie miejsca jest koniecznym warunkiem?\n13 Mediacja rodzinna w praktyce sądu okręgowego w Warszawie 19 sce co najmniej jedno spotkanie z udziałem obydwu stron. Jakkolwiek w części przypadków pierwsze wspólne spotkanie mogło pełnić w istocie funkcję spotkania konsultacyjnego, w efekcie którego strony dopiero podjęły rzeczywistą decyzję o udziale w mediacji lub też przeciwnie, zdecydowały, iż mediacja nie jest dla nich atrakcyjną opcją, w badaniu przyjęto, iż przez mediację odbytą rozumie się taką, w której miało miejsce co najmniej jedno posiedzenie z udziałem obydwu stron. Szczegółowa analiza akt Sądu Okręgowego w Warszawie wykazała, iż spośród ogółu spraw skierowanych do mediacji rodzinnej w latach w 32% spraw (n = 95) nie odbyło się żadne posiedzenie mediacyjne z udziałem obydwu stron. Przyjmując zatem minimalną liczbę spotkań jako kryterium odbycia mediacji, można stwierdzić, iż doszła ona do skutku w 205 sprawach, to jest w 68% spraw skierowanych (rys. 2). Jest to wynik o 3% wyższy niż ogólnopolska częstotliwość podejmowania mediacji w sprawach cywilnych, ale o około 13% niższy niż w sprawach rodzinnych w sądach rejonowych (Gójska 2013). Zatem odsetek mediacji podjętych jest nieco wyższy dla spraw o rozwód i separację niż dla spraw cywilnych ogółem, jednak znacząco niższy niż w przypadku skierowania w ramach postępowania przed sądami rodzinnymi. Rysunek 2. Liczba spraw podjętych i spraw skierowanych do mediacji rodzinnych mediacjeskierowane ogółem mediacje podjęte\n14 20 Agata Gójska Jak była mowa wcześniej, nie została potwierdzona hipoteza o wzroście popularności mediacji, który wyrażałby się zwiększeniem liczby spraw skierowanych. Czy jednak mediacja zyskuje popularność wśród klientów, a zatem czy w kolejnych latach bardziej przekonują się do mediacji i o ile sprawa zostanie skierowana do mediacji chętniej faktycznie w niej uczestniczą (hipoteza 2)? W tym celu przeanalizowano, jaki jest odsetek mediacji podjętych przez klientów w kolejnych latach. Rezultaty przedstawione są na rysunku 3. Rysunek 3. Odsetek mediacji podjętych w podziale na lata 80 68% 77% 71% % 67% W kolejnych latach nie rysuje się żaden trend w zakresie podejmowania mediacji, tym samym nie można uznać, że następuje wzrost popularności mediacji rozumiany jako większa gotowość do korzystania z niej wśród samych uczestników postępowania sądowego. Należy jednak pamiętać, że dla pełnego zrozumienia roli mediacji w sprawach o rozwód i separację należałoby uzupełnić powyższe dane o statystyki mediacji umownych (inicjowanych bezpośrednio przez strony). Nie można bowiem wykluczyć, że popularność mediacji wyraża się raczej przez wzrost liczby spraw umownych. Co do przyczyn braku podjęcia mediacji, dane takie dostępne były dla 94 spraw (rys. 4). Najczęstszą przyczyną była odmowa udziału w mediacji zgłoszona przez jedną ze stron (69 spraw, 73,4%). Drugą pod względem częstości przyczyną niepodjęcia mediacji ze skierowania sądu, znacząco jednak rzadszą, był brak możliwości nawiązania kontaktu z jedną ze\n15 Mediacja rodzinna w praktyce sądu okręgowego w Warszawie 21 stron (17 spraw, 18%). Mało liczne były przypadki, w których podawano takie przyczyny, jak samodzielne dojście stron do porozumienia (2 sprawy, 2,1%), przyczyny niezależne (1 sprawa), odmowa przeprowadzenia mediacji przez mediatora (1 sprawa), źle zaadresowane pismo do mediatora (1 sprawa), brak zgody stron co do przedmiotu mediacji (1 sprawa) (1,06%). Rysunek 4. Podział spraw, w których mediacja nie została podjęta, ze względu na przyczyny B 19% C 2% D E F G 1% 1% 1% 1% A 75% A odmowa udziału; B brak możliwości kontaktu; C samodzielne zawarcie ugody; D przyczyny niezależne; E odmowa mediatora; F źle zaadresowane pismo; G brak zgody co do przedmiotu mediacji. Analizie poddano również zależność pomiędzy posiadaniem przez rodzinę małoletnich dzieci a gotowością do podejmowania mediacji. W przypadku, gdy w rodzinie były małoletnie dzieci, mediacja została podjęta w 72,1% spraw. Gdy rodzina nie miała małoletnich dzieci, mediację podjęto w 60,8% spraw. Zatem małżonkowie posiadający małoletnie dzieci, co do których potrzebne i wymagane są decyzje w związku z rozstaniem rodziców, przystępowali do mediacji częściej niż małżeństwa bezdzietne lub których dzieci przekroczyły 18. rok życia (potwierdzona hipoteza 5). Jeśli chodzi o relację między wnioskiem o orzekanie winy a gotowością do podejmowania mediacji, zarówno w sprawach, w których jedno z małżonków wnioskowało o orzekanie winy, jak i tych, w których kwestia\n16 22 Agata Gójska winy nie była przedmiotem postępowania, mediacja dochodziła do skutku średnio w 68% spraw w badanym okresie. Kolejną zmienną poddaną analizie były oczekiwania stron wobec mediacji, zgodnie z informacją wskazaną w aktach sądowych. Wyjaśnienia zawarte w aktach ujęłam w dwie kategorie: szerzej, jako chęć zawarcia ugody w związku z rozwodem (hasłowo nazwane dalej jako rozstanie ) oraz chęć ratowania związku (dalej pojednanie ). Dane na temat oczekiwań wobec mediacji dostępne były dla 299 spraw, w tym w 215 sprawach (72%) celem mediacji miała być ugoda w rozwodzie (rozstanie), zaś w 84 sprawach (28%) pojednanie ze współmałżonkiem. Tabela 2. Zależność pomiędzy oczekiwaniami formułowanymi wobec mediacji a faktem jej podjęcia, Sąd Okręgowy w Warszawie w latach oczekiwania wobec mediacji mediacja nie odbyła się mediacja odbyła się razem wg intencji pojednanie 27 32% 57 68% 84 rozstanie 68 32% % 215 razem wg oczekiwań 95 32% % 299 Jak wskazują dane zawarte w tabeli 2, nie wystąpiła żadna różnica w zakresie częstotliwości podejmowania mediacji pomiędzy stronami zainteresowanymi ugodą rozwodową a stronami szukającymi w mediacji pojednania i kontynuacji małżeństwa. Mediacja wydaje się zatem procedurą interesującą zarówno dla par, w których co najmniej jedno z małżonków szuka możliwości naprawy związku, jak i dla małżeństw zdecydowanych na rozstanie. Mediacja dochodziła więc do skutku w 68% spraw, niezależnie od tego, z jaką intencją została podjęta. Tym samym nie została potwierdzona hipoteza 7. S k u t e c z n o ś ć m e d i a c j i Za mediację skuteczną uznałam taką, w której strony zawarły ugodę. W analizowanym okresie sukcesem zakończyło się 112 spraw, to jest 37% spośród wszystkich 300 spraw skierowanych do mediacji. Jednocześnie, gdy pod uwagę weźmie się jedynie te sprawy, w których mediacja faktycznie doszła do skutku (czyli odbyło się co najmniej jedno spotkanie wspólne), a zatem gdy strony podjęły rzeczywistą próbę uzgodnienia\n17 Mediacja rodzinna w praktyce sądu okręgowego w Warszawie 23 ważnych dla siebie kwestii z udziałem mediatora, cel ten został osiągnięty w 54,6% przypadków. Przyglądano się również skuteczności mediacji w kolejnych latach jej wykorzystywania w postępowaniu cywilnym (rys. 5), jednak w tym przypadku nie rysuje się żaden trend. Co prawda w ostatnich dwóch analizowanych latach (tj ) odsetek ugód wzrasta, jednak wzrost ten poprzedzony jest systematycznym spadkiem skuteczności od pierwszego roku faktycznego funkcjonowania mediacji. Nie można zatem stwierdzić, czy jest to rzeczywista zapowiedź tendencji wzrostowej. Rysunek 5. Odsetek mediacji zakończonych ugodą spośród mediacji podjętych w kolejnych latach, Sąd Okręgowy w Warszawie w latach % 53% 40% 63% 72% Dane dotyczące rezultatu mediacji (rozstanie versus pojednanie; zgodnie z zapisami zawartymi w ugodzie) dostępne były dla 109 spraw zakończonych ugodą. Pojednaniem w mediacji zakończyło się 18,3% spraw (n = 20), ugodę co do warunków rozstania zawarto zaś w 81,7% spraw (n = 89). A zatem przeważająca część postępowań mediacyjnych zakończyła się ugodą precyzującą warunki rozstania. Warto tu odnotować, że w dziewięciu przypadkach zapisy ugody zawartej w mediacji zostały przez strony zmienione w toku dalszej sprawy sądowej. Jak wynika z akt, w trzech sprawach zakończonych w mediacji pojednaniem, po okresie zawieszenia postępowanie zostało wznowione i ostatecznie orzeczono rozwód (w dwóch przypadkach) lub separację (jeden przypadek). W trzech sprawach, w któ-\n18 24 Agata Gójska rych w mediacji została zawarta ugoda dotycząca warunków rozstania, w sądzie strony zadeklarowały gotowość kontynuowania małżeństwa i sprawa została umorzona. Z kolei w trzech sprawach, w których w mediacji nie zawarto ugody, w sądzie strony zadeklarowały gotowość pojednania, czego efektem było umorzenie sprawy. Prześledzenie dalszych etapów spraw będących przedmiotem postępowania mediacyjnego w kolejnych badaniach mogłoby dostarczyć interesującego materiału do analiz. Niezależnie od intencji, z jaką strony podejmowały mediację, a więc nadziei na pojednanie lub uzgodnienia warunków rozstania, efektywność mediacji była porównywalna (odpowiednio 54,4% i 55,1%) nie została zatem potwierdzona hipoteza 8, iż mediacje, w których jedno z partnerów chce kontynuować związek, rzadziej kończą się zawarciem ugody. Warto przy tym odnotować, że ostateczny rezultat mediacji, to jest decyzja stron co do przyszłości związku i szczegółowe uzgodnienia w tej sprawie, był często odmienny od tego, jaki pierwotnie zakładał inicjator mediacji. W przypadku spraw, w których inicjowano mediację z nadzieją na pojednanie, efekt ten został osiągnięty w 30% (n = 9) przypadków, w pozostałych zaś małżonkowie uzgodnili warunki rozstania. Wynikałoby z tego, iż nawet jeśli mediacje podejmowane są z deklarowaną przez jedną ze stron nadzieją na pojednanie, częściej dochodzi do rozstania niż uratowania związku. Z drugiej strony należy podkreślić, że pojednaniem zakończyło się 14% spraw (n = 11), w których wnioskowano o mediację z oczekiwaniem uzgodnienia warunków rozstania. I choć ostatecznie w jednej z nich ostatecznie orzeczono rozwód, a zatem warunki pojednania nie okazały się trwałe, to dziesięć rodzin zmieniło swoje pierwotnie nastawienie. A więc jakkolwiek prawdopodobieństwo, iż zdeklarowani co do rozstania małżonkowie zaniechają swojej decyzji jest niewielkie, warto, by mediator umożliwił stronom rozmowę na temat różnych scenariuszy dalszego życia (por. Gójska 2014). Warto w tym miejscu zwrócić uwagę na deficyty oficjalnej sprawozdawczości Ministerstwa Sprawiedliwości. Standardowy formularz MS-S1o (sprawozdanie w sprawach cywilnych według rodzajów spraw i właściwości rzeczowej w sądzie okręgowym) nie umożliwia odnotowania spraw o rozwód skierowanych do mediacji i zakończonych ugodą co do warunków rozstania (a konkretnie wymaganych prawem kwestii rodzi-\n19 Mediacja rodzinna w praktyce sądu okręgowego w Warszawie 25 cielskich). Formularz przewiduje jedynie wskazanie spraw umorzonych w efekcie mediacji, a zatem tych, w których strony ostatecznie zdecydowały zrezygnować z rozwodu, nie zaś tych, gdzie poczyniły konkretne ustalenia dotyczące warunków rozstania, a których jak wynika z powyższych danych jest znacząco więcej. Tym samym konstrukcja formularza nie uwzględnia pełnego zakresu spraw, w których zgodnie z zapisami Kodeksu postępowania cywilnego mediacja może być prowadzona. Jest zatem niewłaściwa, również z punktu widzenia obowiązującego prawa. W celu weryfikacji rzetelności sprawozdań porównano dane zawarte w aktach spraw skierowanych do mediacji (liczbę spraw zakończonych pojednaniem) z zestawieniami wspomnianego formularza i jak się okazało również sprawy umorzone w efekcie zawarcia ugody w obecności mediatora nie zostały w nim uwzględnione. Tego rodzaju metodologia klasyfikacji danych dyskryminuje rolę mediacji w sprawach o rozwód i separację, jednocześnie podnosząc wskaźnik efektywności instytucji sądu: wynika zeń, iż sprawy zostały załatwione przez sąd, gdy w istocie znalazły swój konstruktywny finał w mediacji. M e d i a c j a r o z k ł a d w c z a s i e W publicznej debacie nad zasadnością upowszechniania mediacji bardzo często pojawia się argument dotyczący czasu jej trwania. Zwolennicy twierdzą, iż mediacja jako procedura krótkoterminowa prowadzi do znaczącej oszczędności czasu potrzebnego dla rozwiązania konfliktu (por. m.in. Morek 2014: 21). Przeciwnicy zaś wskazują, że będąc narzędziem o niskiej skuteczności, prowadzi do niepotrzebnej przewlekłości postępowania (por. Zgud 2011: 10 i dalej). Oba te głosy opierają się jedynie na opiniach, indywidualnych doświadczeniach bądź odwołaniu do statystyk z innych krajów. Co o czynniku czasu mówią dane Sądu Okręgowego w Warszawie? W analizie poszczególnych aspektów związanych z czasem trwania mediacji z uwagi na dużą rozpiętość wyników wskazano zarówno wartości średnie, jak i medianę. Ile trwa mediacja? By odpowiedzieć sobie na to pytanie, przyjrzyjmy się przede wszystkim, jaki okres upływa od daty wydania postanowienia o skierowaniu sprawy do mediacji aż do odesłania sprawy do sądu przez mediatora (data protokołu z mediacji). Średni czas trwania media-\n20 26 Agata Gójska cji to 103,9 dnia (mediana = 82,5; n = ). Mediacje zakończone ugodą trwały średnio 109,2 dnia (mediana = 88), te zaś, które zakończyły się bez zawarcia ugody 97,7 dnia (mediana 77). W sprawach skierowanych do mediacji z Sądu Okręgowego w Warszawie od wydania postanowienia do pierwszego spotkania mediacyjnego upływało średnio 47,65 dnia (mediana to 43 dni), z danych tych wynika zatem, że około półtora miesiąca zajmuje wysłanie sprawy z sądu, odbiór jej przez mediatora, nawiązanie kontaktu ze stronami i zorganizowanie pierwszego spotkania mediacyjnego. Posiadane dane nie pozwalają stwierdzić, jaki jest rozkład w czasie czynności dokonywanych w sądzie, to jest, ile czasu upływa od wydania postanowienia do jego wysłania z sądu, ile zaś zajmują działania mediatora (od odbioru pisma do spotkania ze stronami). Faktem jest jednak, że same czynności organizacyjne są na tyle czasochłonne, iż przekraczają przewidziany ustawowo termin do jednego miesiąca na przeprowadzenie mediacji (art k.p.c.). Ponadto to organizacja, a nie właściwa mediacja konsumuje około połowy okresu, kiedy sprawa znajduje się w administracji ośrodka mediacyjnego (opierając się na medianach jest to 43 z 82,5 dnia). Jednocześnie warto zwrócić uwagę na te przypadki, w których mediacja nie doszła do skutku: od daty postanowienia do daty pisma, którym mediator powiadamia sąd o sprawie, upłynęło średnio 55,75 dnia (mediana to 42 dni; n = ). Biorąc od uwagę, iż jak wskazano wcześniej główną przyczyną niedojścia mediacji do skutku był brak zgody stron, szczególnie istotne byłoby dołożenie przez sędziów starań o właściwe poinformowanie uczestników postępowania co do mediacji i odebranie ich świadomej zgody przed wydaniem postanowienia o skierowaniu sprawy do mediatora. W szczególności kierowanie spraw na posiedzeniu niejawnym przed pierwszą rozprawą, a zatem wówczas, gdy strony w żaden sposób nie uczestniczą w podjęciu decyzji o skierowaniu sprawy do mediacji, skutkuje wysokim odsetkiem spraw niepodjętych. Jak pokazała analiza, spośród 47 spraw skierowanych przed pierwszą rozprawą podjęte zostały jedynie 4 mediacje, a zatem w 91,5% spraw (n = 43) strony odmówiły udziału! Dla porównania, w przypadkach kiero- 10 Liczba ta jest mniejsza niż liczba spraw podjętych ogółem ze względu na brak danych dotyczących terminów. 11 Liczba ta jest mniejsza niż liczba mediacji niepodjętych ogółem ze względu na braki danych dotyczących terminów.\n21 Mediacja rodzinna w praktyce sądu okręgowego w Warszawie 27 wanych po pierwszej rozprawie (n = 187) odsetek odmów wyniósł 27,8%. Jest to różnica dramatyczna, pokazująca w mojej opinii jak istotna jest świadoma zgoda stron na udział w mediacji. Poprawa tego elementu proceduralnego mogłaby w istotny sposób wpłynąć na oszczędność czasu postępowania, a tym samym na obniżenie kosztów po stronie sądu, ośrodków mediacyjnych, a także samych uczestników (w tym ostatnim przypadku również nie mniej istotnych kosztów emocjonalnych). Analizie poddano też rozkład w czasie czynności sądowych i w tym względzie konsumpcja czasu okazała się daleko wyższa niż w mediacji. Otóż, od daty protokołu z mediacji do dnia rozprawy sądowej w przedmiocie sprawy upłynęło średnio 102,2 dnia (mediana = 84 dni), a zatem sama administracja sądowa skonsumowała niemal dokładnie tyle, ile zajęła całość czynności związanych z mediacją. W najkrócej trwających mediacjach odbyło się jedno spotkanie z udziałem obu stron, w najdłuższej 12 spotkań. Najczęściej mediacja trwała dwa spotkania (łącznie 71 spraw, 35%), dalej jedno spotkanie (58 spraw, 28,6%), następnie trzy (38 spraw, 18,7%), cztery (16 spraw, 7,9%) i pięć spotkań (9 spraw, 4,4%). Pojedyncze mediacje przekraczały pięć spotkań z udziałem obydwu stron. Jeśli chodzi o mediacje zakończone zawarciem ugody, w których wskazana została liczba spotkań (n = 110), do ugody dochodziło najczęściej po dwóch wspólnych spotkaniach (n = 35, 31,8%) lub trzech (n = 27, 24,6%) spotkaniach, a następnie po jednym spotkaniu (n = 21, 19,1%). 11 spraw (10%) zakończyło się ugodą po czwartym, a siedem (6,4%) po piątym spotkaniu. Pojedyncze sprawy zakończone sukcesem trwały dłużej niż pięć spotkań (łącznie 11 mediacji trwających 6 12 spotkań). Komentarza wymaga stosunkowo wysoki, jak mi się wydaje, odsetek spraw zakończonych sukcesem po jednym spotkaniu. W przypadku 10 spośród tych spraw, a więc prawie połowy, przed jedynym wspólnym spotkaniem mediacyjnym miało miejsce co najmniej jedno spotkanie indywidualne ze stronami. A zatem przypuszczalnie istotna część działań przygotowujących strony do współpracy i polubownych decyzji została zrealizowana już wówczas. Nie zanotowano istotnej różnicy w czasie trwania mediacji w zależności od intencji, z jaką podejmowana była mediacja, jak również od tego, czy w rozwodzie (separacji) wnioskowano o orzeczenie winy jednego z małżonków.\n22 28 Agata Gójska Podsumowanie i dyskusja Statystyki Sądu Okręgowego w Warszawie dotyczące małżeństw kierowanych do mediacji potwierdzają ogólnopolskie trendy, jeśli chodzi o płeć małżonków częściej wnioskujących o rozwód lub separację (częściej są to kobiety), podejście do orzekania o winie (najczęściej brak wniosku). Badania potwierdziły, iż do mediacji kierowane są częściej małżeństwa, w których istnieje potrzeba podjęcia decyzji rodzicielskich (plan wychowawczy): przeważająca liczba par skierowanych do mediacji posiadała wspólne małoletnie dzieci, najczęściej jedno lub dwoje. W badanym okresie po początkowym wzroście odsetka skierowań następuje systematyczny spadek i wynik dla ostatniego analizowanego rocznika jest tylko trochę wyższy od wskaźnika za rok początkowy. Nie można zatem powiedzieć, by mediacja zyskiwała na znaczeniu w praktyce Sądu Okręgowego w Warszawie. W tym samym okresie wzrastał ogólnopolski odsetek spraw rodzinnych kierowanych do mediacji z sądów rejonowych. Niewielka liczba spraw kierowanych z Sądu Okręgowego w Warszawie, w kontekście podkreślanej w literaturze istotnej roli mediacji w tych sprawach i licznych korzyściach dla rodzin w porównaniu z procedurą sądową (Shaw 2010), wydaje się niepokojąca. Nawet gdyby bowiem przyjąć hipotezę, że zwiększyła się liczba mediacji umownych, powinno to raczej zachęcać, a nie zniechęcać sąd do kierowania rodzin do mediacji. Brak przekonania sędziów wydaje się tym bardziej zaskakujący, iż skuteczność mediacji jest relatywnie wysoka. Mediacja doszła do skutku w 68% spraw skierowanych. Jest to wynik o 3% wyższy niż ogólnopolska częstotliwość podejmowania mediacji w sprawach cywilnych, ale o około 13% niższy niż w sprawach rodzinnych w sądach rejonowych (Gójska 2013). Podobnie jak nie widać trendu dotyczącego skierowań spraw do mediacji, także w zakresie częstotliwości podejmowania mediacji nie rysuje się żadna prawidłowość. Nie można zatem powiedzieć, by klienci byli bardziej przekonani do mediacji z uwagi na dłuższy staż tej procedury w praktyce społecznej. Najczęstszymi powodami braku podjęcia mediacji są brak zgody co najmniej jednej ze stron oraz brak możliwości nawiązania kontaktu z uczestnikami. W kolejnych badaniach warto byłoby pogłębić analizę przyczyn odmowy udziału w mediacji. Zgodnie z zasadą dobrowolności strony nie mają obowiązku podawać przyczyny odrzucenia mediacji, wymagałoby to zatem sięgnięcia do innej metodyki badań niż analiza akt.\n23 Mediacja rodzinna w praktyce sądu okręgowego w Warszawie 29 W tym kontekście wypada ponownie zwrócić uwagę na potrzebę właściwej procedury związanej z kierowaniem stron do mediacji. Sędzia powinien wyjaśnić stronom, czym jest mediacja i umieć odpowiedzieć na pytania z nią związane, jak również odebrać zgodę na udział w mediacji lub też odmowę udziału. Naturalnie, można tu zadać pytanie, czy pośpiech częsty na sali sądowej sprzyja świadomej decyzji o udziale w mediacji. Z tego też powodu warto uzupełnić praktykę sądową na przykład o przekazywanie materiałów informacyjnych na temat mediacji wszystkim rozwodzącym się parom, na przykład jako załącznik do korespondencji sądowej. Tym samym małżonkowie byliby już wstępnie przygotowani do rozmowy z sędzią na temat ewentualnego skierowania do mediacji. W konsekwencji, nawet jeśli zmniejszyłaby się liczba skierowań w związku z odmowami stron, zmniejszeniu uległyby koszty finansowe i czasowe po stronie sądu, ośrodków mediacyjnych i samych małżonków w postępowaniu o rozwód lub separację 12. W szczególności należy zwrócić uwagę na kierowanie do mediacji par posiadających małoletnie dzieci (co jak była mowa wcześniej ma miejsce najczęściej), które również mają większą niż inne rodziny gotowość do skorzystania z mediacji (72,1% spraw podjętych, w pozostałych przypadkach 60,8%). Mediacja najczęściej podejmowana była z intencją zawarcia ugody w związku z rozstaniem, głównie w kwestiach związanych z dziećmi (72%); spraw, w których zgłaszanym oczekiwaniem wobec mediacji było pojednanie, było znacznie mniej (28%). W obu tych przypadkach wskaźnik podejmowania mediacji był identyczny. A zatem mediacja przekonuje rodziny, które planują i potrzebują ułożyć swoją przyszłość w różnych warunkach zarówno funkcjonowania razem, jak i osobno jako rodzice, ale już nie jako partnerzy. Ugodę wypracowano w 37% wszystkich spraw skierowanych i co bardziej miarodajne 54% tych, w których mediacja doszła do skutku. Skuteczność mediacji nie różniła się również zasadniczo pomimo różnych intencji, z jakimi była podejmowana. Tym samym, mimo że jedno z małżonków wyrażało nadzieję na pojednanie, wskaźnik skuteczności był równie wysoki, jak w przypadku oczekiwań co do wypracowania warunków rozstania. 12 Problem ten dostrzega także ustawodawca i aktualne projekty zmian w Kodeksie postępowania cywilnego uwzględniają również wymóg informowania o mediacji przez sąd.\n24 30 Agata Gójska Ugodę dotyczącą warunków rozstania zawarto w przeważającej części spraw, w których mediacja zakończyła się sukcesem (81,7%). Decyzje o pojednaniu zapadały w mediacji znacznie rzadziej, choć wciąż jest to odsetek istotny (18,3%). W większości spraw, w których inicjator mediacji miał nadzieję na pojednanie, ostatecznie uzgodniono warunki rozstania, ale odnotować warto, że spośród spraw, w których początkowo deklarowano chęć rozstania, w niektórych ostatecznie małżonkowie postanowili podjąć działania na rzecz ratowania związku. Tym samym potwierdzona została rola mediacji jako procedury, w której małżonkowie mogą podjąć takie decyzje, jakie postrzegają jako dobre dla siebie, a zatem zarówno kontynuowanie, jak i rozwiązanie związku. Mediacja okazała się również relatywnie krótkotrwałą procedurą: od wydania postanowienia o skierowaniu sprawy do mediacji do protokołu z mediacji upływało średnio 103,9 dni (mediana to 82,5 dnia), przy czym większość tego czasu konsumowały czynności przygotowawcze do mediacji (średnio 47,65 dnia / mediana = 43 dni / do pierwszego wspólnego spotkania). Po odesłaniu sprawy do sądu do dnia rozprawy sądowej upłynęło średnio 102,2 dnia (mediana = 84 dni), a zatem działania sądu okazały się być znacznie bardziej czasochłonne. Powyższe wyniki rzucają światło tylko na część procesu mediacji w postępowaniu o rozwód i separację. Przede wszystkim należałoby zaktualizować je i porównać z sytuacją w innych sądach okręgowych. Ponadto należałoby poszerzyć zakres danych o te pochodzące z mediacji umownych, co przy obecnej procedurze sprawozdawczości w Ministerstwie Sprawiedliwości nie jest możliwe. Interesującym zagadnieniem jest również trwałość ugód wypracowanych w mediacji, a zatem pytanie, czy rodziny, które z sukcesem zakończyły mediacje, w swoich dalszych relacjach głównie rodzicielskich podtrzymują zawarte ustalenia i/lub renegocjują je skutecznie, by dostosować do zmieniających się w czasie okoliczności. Tym, czego z pewnością brakuje, przede wszystkim odpowiedzialnym za tworzenie i funkcjonowanie instytucji publicznych w najlepszym interesie rodzin, jest informacja zwrotna od klientów mediacji. Ani omówione wyżej badania, ani obecnie prowadzone na zlecenie Ministerstwa Sprawiedliwości projekty badawcze nie uwzględniają perspektywy klienta, która w większości projektów badawczych jest zapośredniczona przez opinie mediatorów, sędziów czy prokuratorów. Zdaję sobie sprawę, iż tego rodzaju badanie jest niezwykle trudne do realizacji, jednak w roku, w którym przypada dziesięciolecie wprowadzenia mediacji do\nStanowisko Rzecznika Praw Dziecka do rządowego projektu ustawy o zmianie ustawy Kodeks rodzinny i opiekuńczy (Druk nr 164)\nStanowisko Rzecznika Praw Dziecka do rządowego projektu ustawy o zmianie ustawy Kodeks rodzinny i opiekuńczy (Druk nr 164) Naturalnym środowiskiem rozwoju i dobra dziecka jest rodzina. Z tego względu powinna\nSygn. akt III CZP 25/13 UCHWAŁA Sąd Najwyższy w składzie: Dnia 22 maja 2013 r. SSN Jacek Gudowski (przewodniczący) SSN Wojciech Katner SSN Barbara Myszka (sprawozdawca) w sprawie z wniosku R. C. przy uczestnictwie\nSygn. akt III CZP 89/13 POSTANOWIENIE Sąd Najwyższy w składzie: Dnia 13 grudnia 2013 r. SSN Krzysztof Pietrzykowski (przewodniczący) SSN Dariusz Dończyk (sprawozdawca) SSN Józef Frąckowiak Protokolant\nPan CEZARY GRABARCZYK MINISTER SPRAWIEDLIWOŚCI\nKRAJOWA RADA KURATORÓW WARSZAWA Warszawa, 21 stycznia 2015 roku 00-950 Warszawa, Al. Ujazdowskie 11 e-mail: krajowarada.kuratorow@o2.pl tel.: 695 984 360, 603 294 416, 503 487 671 KRK 5/IV/2015 Pan CEZARY\nUchwała z dnia 21 października 2005 r., III CZP 75/05\nUchwała z dnia 21 października 2005 r., III CZP 75/05 Sędzia SN Zbigniew Kwaśniewski (przewodniczący) Sędzia SN Bronisław Czech (sprawozdawca) Sędzia SN Tadeusz Żyznowski Sąd Najwyższy w sprawie z wniosku\nPostanowienie z dnia 7 listopada 2000 r., I CKN 1115/00\nPostanowienie z dnia 7 listopada 2000 r., I CKN 1115/00 Zakazanie rodzicom osobistej styczności z dzieckiem może być orzeczone wyjątkowo, np. gdy utrzymywanie osobistych kontaktów rodziców z dzieckiem\nPOSTANOWIENIE. Sygn. akt III SW 23/15. Dnia 9 czerwca 2015 r. Sąd Najwyższy w składzie:\nSygn. akt III SW 23/15 POSTANOWIENIE Sąd Najwyższy w składzie: Dnia 9 czerwca 2015 r. SSN Katarzyna Gonera (przewodniczący, sprawozdawca) SSN Bogusław Cudowski SSN Zbigniew Myszka w sprawie z protestu\nWyrok z dnia 28 września 2000 r., IV CKN 112/00\nWyrok z dnia 28 września 2000 r., IV CKN 112/00 Związek jednego z małżonków z innym partnerem w czasie trwania małżeństwa, lecz po wystąpieniu zupełnego i trwałego rozkładu pożycia między małżonkami, nie\nZałożenia projektu ustawy o wspieraniu polubownych metod rozwiązywania sporów.\nZałożenia projektu ustawy o wspieraniu polubownych metod rozwiązywania sporów. 1. Cel regulacji. Celem projektu jest doprowadzenie do szerszego i bardziej powszechnego wykorzystywania mediacji i innych\nWyniki badania usług świadczonych przez ośrodki mediacyjne\nImplementacja Dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 2008/52/WE z dnia 21 maja 2008 r. w sprawie niektórych aspektów mediacji w sprawach cywilnych i handlowych w prawie i praktyce Wyniki badania usług\nUchwała z dnia 20 października 2010 r., III CZP 59/10\nUchwała z dnia 20 października 2010 r., III CZP 59/10 Sędzia SN Iwona Koper (przewodniczący, sprawozdawca) Sędzia SN Hubert Wrzeszcz Sędzia SN Dariusz Zawistowski Sąd Najwyższy w sprawie z powództwa Andrzeja\nPOSTANOWIENIE z dnia 5 stycznia 2015 r.\nSygn. akt: KIO/W 54/14 POSTANOWIENIE z dnia 5 stycznia 2015 r. Krajowa Izba Odwoławcza - w składzie: Przewodniczący - członek Krajowej Izby Odwoławczej: Barbara Bettman po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym\nUCHWAŁA NR 182/XXX/2016 RADY MIASTA PODKOWA LEŚNA z dnia 22 listopada 2016 r.\nUCHWAŁA NR 182/XXX/2016 RADY MIASTA PODKOWA LEŚNA z dnia 22 listopada 2016 r. w sprawie odmowy wyrażenia zgody na dokonanie wypowiedzenia warunków pracy i płacy Radnemu Miasta Podkowa Leśna Wojciechowi\nPOSTANOWIENIE. Sygn. akt II PZ 7/14. Dnia 14 kwietnia 2014 r. Sąd Najwyższy w składzie:\nSygn. akt II PZ 7/14 POSTANOWIENIE Sąd Najwyższy w składzie: Dnia 14 kwietnia 2014 r. SSN Jerzy Kuźniar (przewodniczący) SSN Romualda Spyt SSN Małgorzata Wrębiakowska-Marzec (sprawozdawca) w sprawie z


Witold Waszczykowski - Dziennik Trybuna\nWaszczykowski w szpitalu\n„Do Rzeczy” kolportuje sensacyjne wieści o byłym szefie MSZ:\nWitold Waszczykowski ma problemy z oddychaniem i ledwo mówi – informuje „Super Express”.\n„Super Express” skontaktował się z Waszczykowskim telefonicznie. – Nie czuje się najlepiej, leżę w szpitalu, mam poważne problemy z drogami oddechowymi, po badaniach będzie wiadomo więcej – powiedział cytowany przez gazetę były minister.\nTabloid zaznacza, że choroba polityka może być poważna. „Prawie stracił głos” – czytamy.\nNiemiec już nie ma\nHistoryk Bohdan Piętka dzieli się refleksją na temat uchodźców:\nSędzia Ulrike Grave-Herkenrath skazała 19-letniego Ahmeta R. na dwa lata więzienia w zawieszeniu. Ten młody imigrant z Afganistanu bez powodu pobił człowieka na ulicy. Ofiara ataku zmarła dzień później. Sędzia w uzasadnieniu stwierdziła, że więzienie będzie dla Ahmeta R. demoralizujące i kazała mu uczęszczać na zajęcia z treningu radzenia sobie z własną agresją. W sumie ma uczestniczyć w 10 lekcjach takiego treningu – to jedyna kara za zabicie człowieka bez powodu. Do ataku doszło w mieście Bergisch Gladbach koło Kolonii. Oskarżony zeznał, że w sierpniu ubiegłego roku zaatakował osobę, którą uznał za bezdomną. Zrobił to, by zdobyć szacunek u swoich rodaków. Zaatakowany 40-letni Thomas K. dostał cios, po którym upadł na ziemię i złamał czaszkę. Po napadzie muzułmańscy znajomi Ahmeta R. „świętowali” pobicie – podają niemieckie media. Dzień później zaatakowany mężczyzna zmarł w klinice w Kolonii-Merheim (tvp.info).\nZa zabicie człowieka niemiecki sąd orzekł karę 10 lekcji treningu radzenia sobie z własną agresją. Przypuszczam, że wyrok byłby inny, gdyby sprawcą był Niemiec, a ofiarą muzułmański imigrant. Wtedy byłoby to przecież nie tylko pobicie ze skutkiem śmiertelnym, ale atak rasistowski, więc i kara surowsza. Do tego doszła Europa Zachodnia dzięki ideologii, której po imieniu nazywał nie będę.\nMój komentarz do tego jest taki, że Niemiec już nie ma i Europy Zachodniej też już nie ma. To już jest koniec tego regionu dawnej cywilizacji europejskiej. Świadomości tego faktu nie ma jednak ogromna większość Polaków, wciąż wierzących w swoje dziecinne wyobrażenia o Zachodzie. Najgorsze dla nich jednak jest to, że nie mają oni także świadomości tego, iż dominujące w ich kraju siły polityczne, nieustannie podjudzające ich przeciw Rosji jako wcieleniu wszelkiego zła, też prowadzą ich do takiego samego końca.\nPiS za Polską powiatową\nPolska to nie tylko te wielkie metropolie i arterie komunikacyjne między nimi, ale też średnie i małe miejscowości. Zależy nam, aby miały one dużo lepszy dostęp komunikacyjny – powiedział Premier Mateusz Morawiecki w KPRM podczas odprawy z wojewodami.\nPodziękował, że wzięte zostały pod uwagę także mniejsze regiony, które nie miały wcześniej szans na remont.\n– Ta inwestycja pokazuje, że w ślad za słowem idą też czyny. Chcemy, żeby Polska była jedna od strony infrastrukturalnej, drogowej, dlatego poprzez fundusze na budowę i remonty dróg, oferujemy gminom poprawę komfortu i bezpieczeństwa na drogach – oznajmił.\nMinister MSWiA Joachim Brudziński dodał, że państwo przekaże 500 mln zł wsparcia na kolejną transzę inwestycji na drogi lokalne.\n– Pierwsza transza, która popłynęła ze strony rządu na ten cel to 800 mln zł. Wojewodowie znakomicie wywiązali się z zadania, zbierając wnioski samorządów – zaznaczył. Info z pis.org.pl.\nFiled under: Mateusz Morawiecki, Niemcy, samorzady, terroryzm, uchodźcy, Witold Waszczykowski


Mój Dietetyk - zmienia nawyki żywieniowe razem z TiqDiet | Blog Tiqdiet\nNiezwykle miło jest nam oficjalnie poinformować o nawiązaniu współpracy TiqDiet z ogólnopolską siecią gabinetów dietetycznych. Od teraz wszyscy specjaliści ds. żywienia poradni Mój Dietetyk będą układać jadłospisy i zmieniać nawyki żywieniowe swoich podopiecznych korzystając z naszego programu dla dietetyków. Jest to dla nas niesamowite wyróżnienie i nagroda za ostatni rok ciężkiej pracy.\nDietetycy z “Mojego Dietetyka” docenili nasz nowoczesny i funkcjonalny wygląd, szybkość oraz wygodę układania jadłospisów i oczywiście naszą aplikację mobilną 🙂 Specjalnie dla naszych nowych partnerów przygotowaliśmy funkcje niedostępne dla pojedynczych dietetyków. Wgraliśmy nową bazę produktów, z których dietetycy układają indywidualne jadłospisy, a także dodaliśmy logo “Mój Dietetyk” wewnątrz programu oraz na wydrukach jadłospisu. Nowością jest także możliwość zarządzania całą siecią gabinetów na terenie całej Polski i dzielenie się ułożonymi daniami, jadłospisami a nawet klientami pomiędzy dietetykami.\nPierwszy gabinet pod nazwą “Mój Dietetyk” powstał w 2008 roku. Od tego czasu pojedyncza poradnia rozrosła się w jedną z największych sieci dietetycznych w Polsce skupiającą wokół siebie kilkudziesięciu dietetyków w blisko 30 miastach w całej Polsce. Każdy kto chciałby dołączyć do prowadzenia własnego gabinetu pod tak dużą marką może liczyć m.in. na:\npomoc przy zakładaniu własnego gabinetu,\ncykliczne szkolenia pogłębiające wiedzę,\npełne wsparcie organizacyjne i nadzór merytoryczny\npełne wsparcie w działaniach marketingowych,\nstarannie wypracowany know-how i system wartości,\nnajnowocześniejszy program do układania diet.\nWszystkich zainteresowanych otworzeniem gabinetu pod marką “Mój Dietetyk” zapraszamy na stronę www.mojdietetyk.pl\nTiqDiet Program dla dietetyków mój dietetyk


Tablica wiadomości:SzyMek | Turystyka Wiki | Fandom\n1388 Edycje od czasu dołączenia do tej wiki\nJestem założycielem tutejszej wiki i uwielbiam turystykę.\nNa mojej tablicy możesz mi zadać pytanie, poprosić mnie o coś, a jeśli masz ważną rzecz, to pamiętaj, żeby zawsze kierować ją do założyciela, czyli w tym przypadku do mnie.\nSerdecznie Cię pozdrawiam! — SzyMek(tablica|wkład|edycje)\nWiesz jaka wikia.\n17:25, sie 14, 2015\n21:25, sie 28, 2015\nNie Ciebie pytam, to po pierwsze.\nPo drugie, gdzie napisałem, że ma powrócić?\n10:05, sie 29, 2015\nNie mówię że napisaleś a informuje żebyś wiedział gdyby powrócił byłby z nami.\nTak mnie nie pytasz ale napisałam żebyś wiedział. On ma malo czasu na wikię.\nEdytowane przez Cleopatera\t10:30, sie 29, 2015\nTo co takiego ważnego robi?\n16:36, sie 29, 2015\nnie powiedział mi\n17:03, sie 29, 2015\n14:26, sie 30, 2015\nA jednak wróciłem... Po 4 miesiącach, ale wróciłem ^^\n18:38, paź 5, 2015\nwróciłeś bo cię coś przyciągneło :P\n19:36, paź 5, 2015\nBo miałem wyrzuty sumienia, że nawet się nie pożegnałem i z nikim nie gadałem od dawna na wikii...\n19:37, paź 5, 2015\nZastanawiałam się co tak zniknaleś. xd\n19:42, paź 5, 2015\ncześć Szymek mam pytanie jak cię uchwycić by z tobą pogadać :(\nJak jestes na jakiejś wiki na chacie daj znać.\n13:24, cze 20, 2015\n15:28, lip 22, 2015\nJestem teraz, daj znać kiedy będziesz (wejdź po zostawieniu wiadomości na ten czat, a wtedy dam link do tego, na którym siedzę)\nEdytowane przez SzyMek\t15:34, cze 20, 2015\nWybacz że zamilkłam sprawy, kłopoty, zdrowie. Jak chcesz sie spotkać spotkajny sie 19 lipca o godzinie 19 lub 18 lub 20 na Anurii.\n19:26, lip 12, 2015\nPasuje, ja sam czasu nie mam na wikię.\n10:46, lip 18, 2015\nok nieszkodzi pogadamy pośmiejemy się :D\n13:49, lip 18, 2015\nWiadomość od Cleopatera\ncześć szymek mam smutna wiesć od poniedzialku juz nie bedę miala neta i jak nie powrócę odbierzcie uprawnienia\n19:26, cze 4, 2015\n12:45, cze 5, 2015\nMam dobre wiesci internet nie zostaje wycofany a ograniczony do 4 godzin yay :D\n17:26, cze 8, 2015\nBłąd patafianie! >:D\nNa twojej stronie głównej. Jest błąd, popatrz na slider i zakładkę z Morskim Okiem. Jest tam napisane ,, Poznaj Morskie Oko w ZakopanYM ", czy jakoś tak. Poprawną formą jest ZakopanEM, a nie Zakopanym ;)\n14:36, kwi 30, 2015\nFakt. Moja wina :p\n18:37, kwi 30, 2015\nBłąd Patafianie! >:C\nNa Stronie Głównej jest błąd, zwróć uwagę na slider. Jest tam napisane ,, Poznaj Morskie Oko w ZakopanYM ", czy jakoś tak. ZakopanYM to błąd, musimy pisać ZakopanEM, poprawić to!\n14:32, kwi 30, 2015\nPrzeraszam za chat. Wyszlam i zapomnialam że mam włączony. To fajnie że turystyka ma 101 stron. Jak zrobiles obracajacy av na profilu?\n12:13, kwi 8, 2015\nCSS. Nie musisz przepraszać, rozumiem, że może tak być.\n12:16, kwi 8, 2015\n) Dzieki za zrozumienie. Mogę zobaczyć jak ten kod wygląda?bo jest interesujący.\n12:30, kwi 8, 2015\nPotem mogę pokazać.\n12:42, kwi 8, 2015\n12:44, kwi 8, 2015\nPozdro od Schadowinda123\nWitam Jestem BanKnot gorące pozdro od Schado123 z tego względy że za miesiąc ban minie proponuję go jakoś przywitać co ty na to?______________________________________________________________________\nKtóry szablon mam dodawać gdy pobrawiam lub robie art?\n06:00, lut 14, 2015\nJaki niby ban?\n12:47, lut 14, 2015\nza to że miał globala\n13:27, lut 14, 2015\nDobra, do stron dodaje się Szablon:TURYSTAbox.\nA tak poza tym, to Schadowind już dawno korzysta z innego konta...\nEdytowane przez SzyMek\t20:22, lut 14, 2015\nWiem BIOmanNexus a poźniej MZAQ wiem przeciesz ja mu pomagałem naprawde mnie nie poznajesz Jestem M..Q.\n06:18, lut 15, 2015\nCzyli ty to BIO? Hmm? Jeśli tak, to dobrze podejrzewałem...\nEdytowane przez SzyMek\t14:36, lut 18, 2015\nhhmmm... no tak witaj ale nikomu o tym sza ... cisza bo to niespodzianka ...!!!!\n14:32, lut 22, 2015\nAle inni to widzą, bo to publiczny wątek... :v\n15:45, mar 1, 2015\nUżytkownik Fandomu 164.127.90.47\nNauczysz mnie kilka lekcji o CSS?\n16:05, sty 15, 2015\na ta kropka jest czarna i mała zmienisz? bo nie widzę kursora\n16:20, sty 15, 2015\nJaka znowu kropka?\nPS. Anonimy nie mogą edytować stron z CSS-em.\n20:54, sty 17, 2015\nChyba że patrzy na strony ktore udopstepniają css.\n21:21, sty 19, 2015\nNie życzę sobie kopiowania interaktywnej mapy Polski z Przewodnik Wiki. Została ona stworzona specjalnie dla niej przez Pirra i dlatego nie pozwalam kopiować.\n09:16, gru 13, 2014\nHmm, pragnę jedynie zauważyć, że ta mapa jest z wikipedii i w szablonie tym jest u mnie zaznaczone, że jest z wikipedii.\n10:06, gru 13, 2014\nMapa pochodzi z Wikimedii Commons, bazy połączonej z Wikipedią i m.in. Przewodnik Wiki. Za to modyfikacje, czyli herby województw to już rzecz Pirra. I niestety jeżeli tego nie usuniesz, będę musiał zgłosić jakoś kopiowanie.\n10:17, gru 13, 2014\nNie rozumiem - przecież jest na wikipedii ten szablon. Czy to znaczy, że nie można go kopiować? Jest przecież napisane, że to jest na licencji wikipedii...\n10:21, gru 13, 2014\nA jeśli już, to może mogę spróbować przerobić ten szablon, żeby był dla miast?\n10:22, gru 13, 2014\nNie ma czegoś takiego jak licencja Wikipedii to po pierwsze. Obrazek nie pochodzi z Wikipedii tylko z Wikimedia Commons, czyli bazy zdjęć, z której korzysta przede wszystkim Wikipedia, ale także różne wiki (Historia Wiki, Przewodnik Wiki, Mitologia Wiki itd.).\nZ Wikimedia Commons pochodzi tylko to zdjęcie. Zaznaczone na niej herby to praca Pirra. Naniósł on na mapkę za pomocą skomplikowanych kodów w szablonach Szczegół położenie herbów na zasadzie układu współrzędnych.\nPirr zrobił to dla Przewodnik Wiki i dlatego nie chcę, żeby jakiś inny projekt tak po prostu kopiował.\n10:25, gru 13, 2014\nPytałem o miasta, możliwe? Dobrze, za niedługo poprawię.\n10:28, gru 13, 2014\nTu nie ma dużo poprawiania... Sam to zrobiłem, czyli usunąłem, a ty po prostu to wycofałeś :/. Co do miast - nie wiem dokładnie o co Tobie chodzi, ale szablon: Szczegół ma zniknąć z tej wiki. Tego rodzaju mapki znajdziesz tylko na Przewodnik Wiki, chyba, że napiszesz lub poprosisz kogoś o napisanie swojego szablonu.\n10:32, gru 13, 2014\nChodzi mi o to, żeby zamiast województw wprowadzić herby miast i miasta w ich miejsce... Mogę? A, tu jeszcze widzę coś takiego :/\n10:37, gru 13, 2014\nAha, twoje edycje przywrócone.\n10:38, gru 13, 2014\nEh nie miałem pojęcia o tym szablonie na Wikipedii :/. Myślałem, że wszystko wykonał Pirr. Jednak nie zmienia to faktu, że próbowałeś zrobić plagiat Przewodnik Wiki, z tymi herbami miast to właściwie na to samo wyjdzie. Ale cóż, jakbyś wybrał jakąś inną mapę to nie mogę Tobie tego zakazać, ale jeżeli tylko zamienisz obrazki i linki to nadal będzie wyglądało jak kopia Przewodnik Wiki.\n11:00, gru 13, 2014\nOk, postaram się znaleźć inny obrazek w tle :) Nie chciałem żadnego plagiatu :/\n11:01, gru 13, 2014\nSpoko, na stronie głównej usuń jeszcze mapkę i może hmm tą informację, że to pierwsza wiki o turystyce i będzie dobrze :)\n11:04, gru 13, 2014\nOk. Mapkę zostawię, bo chcę zobaczyć, jak będzie wyglądało z nowym tłem ;-)\n11:11, gru 13, 2014\nPoprawione. Może być? :)\n11:33, gru 13, 2014\nSzkoda tylko, że wyszło białe tło w około :S\nNo niech będzie, mnie chodziło o to, żeby nie było tego samego co na Przewodnik Wiki, to jest przynajmniej minimalnie inne.\n11:40, gru 13, 2014\n11:42, gru 13, 2014\nTurystyka-admin ( dołączył paź 8, 2014 )\nAnuria (http://pl.anuria.wikia.com/wiki/U%C5%BCytkownik:Cleopatera ) -szefowa( paź 21, 2013)\nhttp://pl.przyjaciele-z-kieszonkowa.wikia.com- lip 4, 2013 i http://pl.przyjaciele-z-kieszonkowa-wedlug-widzow.wikia.com- paź 9, 2013 ( wchodzę jako gość bo samemu robić to bezsens xd)- biurokrata\n(Admin - lip 28, 2014 ) http://pl.wolf-quest-pl.wikia.com/wiki/U%C5%BCytkownik:Cleopatera\nhttp://pl.mylittleponyprzyjatomagia2.wikia.com/ (Admin - sty 2, 2014 ) Uprawnienia dostałam niedawno)\nEdytowane przez Cleopatera\t20:23, gru 11, 2014


SkyCash obniża opłatę za wypłaty z bankomatów Euronet - PRNews.pl\nSkyCash obniża opłatę za wypłaty z bankomatów Euronet\nW dobie drożejących wypłat z bankomatów, ta informacja może okazać się przydatna. Od stycznia wypłaty z bankomatów Euronetu za pomocą aplikacji SkyCash będą o połowę tańsze. Nowa prowizja wyniesie 1,99 zł. Dla porównania wypłata Blikiem z bankomatu Euronet w niektórych bankach kosztuje 5 zł.\nDo tej pory za pobranie gotówki z bankomatu trzeba było płacić 4 zł. Zgodnie z nowym regulaminem, który zacznie obowiązywać od marca 2017 roku opłata ta spadnie do 1,99 zł. Użytkownicy aplikacji mogą jednak korzystać z tańszych wypłat już teraz, bo firma uruchomiła specjalną promocję. Każdy, kto dokona wypłaty zapłaci 1,99 zł.\nNowa opłata jest konkurencyjna wobec stawek pobieranych przez niektóre banki oferujące wypłaty za pomocą Blika z bankomatów obcych. Na przykład klient PKO BP za wypłatę Blikiem z bankomatu Euronet będzie musiał zapłacić 3 proc. nie mniej niż 5 zł. Klient Banku Millennium, który nie posiada określonego typu konta i nie spełnia postawionych w cenniku wymagań, zapłaci 5 zł. W ING pierwsza wypłata z Euronetu w miesiącu jest za darmo, później kosztuje 2,5 zł. W starszych pakietach – np. w Koncie z Lwem Klasycznym – każda wypłata Blikiem z obcego bankomatu kosztuje 3 proc. minimum 5 zł. Wypłaty Blikiem są za darmo w Aliorze, BZ WBK i mBanku.\nWarto przypomnieć, że ten ostatni za miesiąc wprowadzi ważne zmiany do cennika wypłat z bankomatów – także Euronetu. Wypłaty mobilne pozostaną bezpłatne, ale bank będzie pobierał 1,3 zł od każdej wypłaty kartą, która jest niższa niż 100 zł.\nSkyCash poinformował też, że od nowego roku mieszkańcy aglomeracji górnośląskiej mogą już kupować bilety komunikacji miejskiej KZK GOP. Dla nowych użytkowników czeka promocja powitalna – po zarejestrowaniu aplikacji można skasować pierwszy bilet o wartości 4 zł za darmo.


Nowa opona dla oszczędnych z Japonii - Auta, samochody, motocykle - wiadomości i informacje - Serwis Motoryzacyjny dziennik.pl - Dziennik.pl\nNowa opona dla oszczędnych z Japonii / Inne\nBridgestone opracował nową oponę Ecopia EP150. Największą zaletą tej gumy mają być niskie opory toczenia i wysoki poziom bezpieczeństwa na mokrej nawierzchni. Dlaczego dla oszczędnych? Samochód dzięki niej ma mniej spalać przez co do powietrza uleci mniej dwutlenku węgla…\nWszystko dzięki technologii NanoPro-TechTM - to ona gwarantuje niższy współczynnik oporów toczenia poprzez ograniczenie utraty energii podczas pracy opony. Nowy wzór bieżnika charakteryzuje się połączonymi klockami i cienkim żebrem, które zwiększają obszar kontaktowy z podłożem i ulepszają wyniki hamowania na mokrym.\nMożliwości? Ecopia EP150 ma o 15 proc. zmniejszone opory toczenia (w porównaniu do obecnych produktów Bridgestone w tym samym rozmiarze). Dzięki temu guma jest średnio o 3 proc.bardziej oszczędna w zużyciu paliwa i pozwala zredukować emisję dwutlenku węgla (CO2) o kolejne 3 proc.\nEcopia EP150 pasuje do kompaktów i aut klasy średniej z obręczami od 14 do 16 cali, o profilu od 55 do 70. W sprzedaży od 2010 roku.\nOpony Ecopia zostały użyte po raz pierwszy w samochodach elektrycznych w 1991 roku w Japonii. Przygotowały one grunt pod opony do ciężarówek i autobusów serii Ecopia M881 i Ecopia R221, które pojawiły się na rynku zamienników w 2002 roku. W 2005 roku Bridgestone Japonia zaprezentował oponę Ecopia M812 do lekkich ciężarówek, a w kwietniu 2008 roku oponę Ecopia EP100 do samochodów osobowych.\nW Europie, w 1999 roku Volkswagen zamontował opony o niskich oporach toczenia Bridgestone B381 Ecopia w 3-litrowej wersji samochodu osobowego Lupo, a następnie w Audi A2. W 2008, miejski samochód Toyota IQ opuścił fabrykę na oponach Ecopia EP25. W kwietniu 2009 roku w Europie Bridgestone wprowadził gamę przyjaznych środowisku opon klasy premium, Turanza ER300 Ecopia.


Paul McCartney podwoił zyski\n2011-12-23, autor: macho\nNa konto Paula McCartneya w 2011 roku wpłynęło 29 mln funtów. To prawie dwa razy więcej w porównaniu z rokiem ubiegłym. Ale jak pokazują jego finansowe sprawozdania, Beatles wypłacił sobie z konta "zaledwie" milion.\nChoć osobisty majątek Paula McCartneya to ok. 500 mln funtów, muzyk wciąż zarabia fortunę. W tym roku jego zarobki niemal się podwoiły, w porównaniu z ubiegłym.\nJak podaje "The Sun", Beatles zarobił 29 mln funtów w 2011 roku, głównie dzięki sukcesowi jego światowej trasy koncertowej. Ale, jak pokazują jego sprawozdania finansowe, z konta wypłacił sobie "zaledwie" milion funtów. Co jest skromnym wynagrodzeniem w porównaniu z 2010 rokiem, gdy wypłacił sobie 6,7 mln dywidendy z ponad 16-milionowego zarobku rocznego.\nsource: TVN24, kategoria: inne\nWięcej na temat majątek:\n2020-05-17: Paul, Ringo, Olivia i Dhani w zestawieniu najbogatszych muzyków w Wielkiej Brytanii,\n2019-12-11: Paul McCartney znalazł się w zestawieniu najbardziej dochodowych tras koncerowych 2019 roku,\n2019-05-12: Beatlesi w pierwszej dziesiątce na tegorocznej liście The Sunday Times ,\n2018-12-11: Forbes opublikował listę najlepiej zarabiających muzyków 2018,\n2018-11-03: John Lennon znalazł się w pierwszej dziesiątce w rankingu Forbes,\n2018-05-10: Paul McCartney najbogatszy w branży muzycznej w Wielkiej Brytanii. W TOP10 jest też Olivia Harrison z synem i Ringo Starr,\n2017-05-04: Paul McCartney na szczycie listy najbogatszych brytyjskich muzyków,\n2016-04-23: Paul McCartney najbogatszym muzykiem w Wielkiej Brytanii,\n2015-04-24: Paul i Ringo w zestawieniu najbogatszych muzyków,\n2014-12-11: McCartney w rankingu najlepiej zarabiających muzyków 2014 roku,\n2014-12-01: Paul McCartney na podium w rankingu najbogatszych nagrywających muzyków,\n2014-08-28: McCartney na pierwszym miejscu rankingu Pollstar,\n2014-08-22: Paul McCartney najbogatszym basistą na świecie,\n2014-05-22: Pięć lekcji biznesu od The Beatles,\n2014-05-16: Paul McCartney na liście najbogatszych ,\n2013-04-13: Paul McCartney najbogatszym brytyjskim muzykiem,\n2011-12-23: Paul McCartney podwoił zyski,\n2005-10-29: John na liście najlepiej zarabiających zmarłych,\n2004-10-27: Nieżyjący zarabiają,\n2004-08-23: Lista najbogatszych muzyków,\n2003-10-24: Najlepiej zarabiający wśród zmarłych.,\n2003-06-20: McCartney w tym roku szósty na liście Forbes'a.,\n2003-04-25: Najbogatsi muzycy.,\n2003-03-03: Najbogatsi w Anglii.,\n2002-12-17: Paul McCartney zarobił więcej od Rolling Stonesów.,\n2002-11-29: George Harrison zostawił majątek wart 155 mln USD - wynika z testamentu.,\n2002-08-14: Magazyn Forbes przedstawia kolejną listę najbogatszych...,\n2002-04-09: Olivia Harrison wśród najbogatszych brytyjczyków.,\nkomentarz dnia 2022-07-04 01:24:14,


Urodziła martwe dziecko. Została zignorowana przez lekarza! - Prosto z mostu\n11/10/2018 Ewa 0\nNa oddział ginekologii Szpitala Powiatowego we Wrześni (woj. wielkopolskie) zgłosiła się kobieta, która ze skierowaniem od lekarza badającego ciążę przyjechała na poród.\nNajpierw do szpitala przybyła w 39 tygodniu, a później w 40. Za każdym razem ordynator oddziału odsyłał ciężarną do domu mówiąc, że wszystko jest w porządku i nie powinna jeszcze rodzić. Kiedy w końcu trafiła do innego szpitala, dziecko urodziło się martwe.\nSkierowania Pani Darii wypisane były od dwóch różnych ginekologów i oba zostały przez lekarza zlekceważone. Jego zdaniem wody płodowe w organizmie kobiety miały odpowiednią ilość, zaś według ginekologów było ich zbyt mało i miał to być wyraźny sygnał do wywołania porodu.\n– Lekarz prowadząca powiedziała, że wód jest mało. Cztery dni później kolejny, inny lekarz, powiedział, że wód praktycznie nie ma w ogóle, proszę się natychmiast udać do szpitala i wypisał skierowanie – powiedział reporterowi Polsat News Adam Kriger, ojciec zmarłego dziecka. – Lekarz ordynator zignorował totalnie te zalecenia lekarzy z Gniezna czując nie wiem, czy swoją wyższość może, bo jest ordynatorem, że on jest bardziej doświadczony, ma większą wiedzę i bardzo lekceważąco podchodził do żony i po prostu powiedział, że ma iść do domu – dodał mężczyzna.\nKiedy po raz kolejny ordynator odmówił udzielenia pomocy, Pani Daria została na noc w szpitalu na obserwacji. Po wykonaniu porannych badań została wypisana do domu.\nNastępnego dnia jednak jej stan znacznie uległ pogorszeniu. Tym razem kobieta trafiła do innego szpitala, mieszczącego się w Gnieźnie.\n– Po tym wypisie ze szpitala, na drugi dzień jak już mnie wypisali, czułam już po prostu, że bolał mnie kręgosłup, czułam ruchy, ale okazało się, że to nie były ruchy tylko samo obijanie się, bo dzidzia już najprawdopodobniej była martwa, jak mnie wypisywali. Wieczorem to musiało nastąpić – mówiła niedoszła mama.\nPrzyznała, że na własną rękę udała się na badanie KTG, a gdy wyszło na jaw, że dziecko nie wydaje żadnych oznak życia, od razu pojechała z mężem do szpitala. – No i tam się okazało, że dziecko jest martwe – powiedziała załamana kobieta.\n– Pani przyszła z powodu nieodczuwania ruchów dziecka. W trakcie przyjęcia stwierdziliśmy brak czynności serca płodu. Została przyjęta do szpitala. Wywołaliśmy poród, bo właściwie już się zaczynał, ale dokończyliśmy go i pani w godzinach nocnych urodziła martwe dziecko – wyjawił reporterowi Polsat News Grzegorz Gliniewicz, ordynator oddziału ginekologiczno-położniczego w Gnieźnie.\nWedług przeprowadzonej sekcji zwłok dziecka, płód mógł umrzeć w tym dniu wypisania kobiety ze szpitala we Wrześni.\n– Moi klienci wychodzą z założenia, że sytuacja jest nadzwyczajna i że należy wyciągnąć odpowiedzialność od osób, które odmówiły przeprowadzenia porodu – stwierdził Tomasz Dzionek, radca prawny, który reprezentuje małżeństwo. – Ci ludzie, którzy mieli mieć pierwsze dziecko, zgłosili się do szpitala i dwukrotnie szpital odmówił przeprowadzenia porodu, mimo że te osoby przyszły ze skierowaniem od lekarzy ginekologów – oznajmił prawnik.\nProkuratura Rejonowa we Wrześni wszczęła śledztwo w sprawie narażenia utraty życia lub zdrowia dziecka i matki. Jak poinformował prokurator Michał Smętkowski, rzecznik Prokuratury Okręgowej w Poznaniu, za dokonane przestępstwo grozi kara pozbawienia wolności do lat 5.\nTrzaskowski o 500+. Zmienił zdanie?


Cisowianka dla UNICEF 2016\nW styczniu 2016 r. Polskie Zdroje, właściciel marki Cisowianka, rozpoczęły współpracę z UNICEF Polska w ramach programów wodnych prowadzonych przez organizację w krajach rozwijających się.\nDo czerwca w sklepach w całej Polsce dostępne były butelki wody Cisowianka oznaczone logo UNICEF. Część przychodu z ich sprzedaży została przekazana na rzecz programów UNICEF zapewniających dostęp do czystej wody pitnej. Na specjalnej stronie internetowej www.cisowianka.pl/unicef każdy mógł sprawdzić bieżące wyniki akcji.\nDziękujemy wszystkim, którzy w czasie trwania akcji kupili butelki Cisowianki oznaczone logo UNICEF, powiedział Marek Krupiński, Dyrektor Generalny UNICEF Polska - Możecie mieć Państwo pewność, że pozyskane środki przeznaczymy na programy wodno – sanitarne, m.in. budowę studni, zapewnienie wody pitnej w sytuacjach kryzysowych i zakup zestawów higienicznych. Kwota, którą zebraliśmy wystarczy na instalację 107 pomp wodnych! Oznacza to, że dzięki współpracy UNICEF i Cisowianki czysta woda dotrze do kilkudziesięciu tysięcy dzieci.\nNa świecie wciąż około 660 mln ludzi nie ma dostępu do czystej wody pitnej. UNICEF działając w ponad 100 krajach świata buduje i udoskonala źródła wody pitnej oraz sanitariaty w szkołach i lokalnych społecznościach. Dzięki podjętej w tym roku współpracy, Polskie Zdroje dołączyły do międzynarodowego grona firm wspierających działania UNICEF.\nPotrzeba pomocy najbiedniejszym rejonom świata, gdzie brak dostępu do sprawdzonych źródeł wody pitnej powoduje zagrożenia zdrowia i życia tysięcy dzieci, jest tak duża, że Cisowianka i UNICEF zdecydowały się kontynuować współpracę na rzecz programów wodnych również w przyszłym roku.


Dom Matki i Dziecka „Słonecznik” | Byś Razem\nDom Matki i Dziecka „Słonecznik”\nKierownik: Joanna Kubecka\nul. Dworkowa 8,\ntel. 33 858 02 82\nDom Matki i Dziecka „Słonecznik” w Cieszynie to miejsce schronienia i wsparcia dla rodziców samotnie wychowujących dzieci oraz kobiet spodziewających się dziecka.\nDo Domu przyjmowani są samotni rodzice po wcześniejszym kontakcie z Ośrodkami Pomocy Społecznej . Po rozpatrzeniu sytuacji życiowej pracownik socjalny może wnioskować o przyjęcie do Domu Matki i Dziecka „Słonecznik”.\nDo Domu nie są przyjmowane osoby niepełnoletnie, zaburzone psychicznie i uzależnione. Możliwe jest przyjęcie osób uzależnionych będących wyłącznie po zakończonych programach terapii.\nProgram pobytu dostosowywany jest indywidualnie do potrzeb i sytuacji życiowej samotnych rodziców. Zakłada realizację szczegółowych zadań zmierzających bądź do pełnego usamodzielnienia, bądź do powrotu do rodziny i nawiązanie nowych relacji opartych na wzajemnym szacunku. Jego głównym celem jest wspieranie macierzyństwa, ojcostwa, dbanie o szeroko rozumiany dobrostan dzieci oraz wzmacnianie więzi pomiędzy rodzicem a dzieckiem.\nzabezpieczenie podstawowych potrzeb\npomoc pedagoga, psychologa, prawnika, rehabilitanta, dietetyka, położnej;\nwspieranie umiejętności wychowawczych oraz wzmacnianie więzi rodzic-dziecko;\nwspieranie umiejętności społecznych;\nwspieranie własnego rozwoju w zakresie edukacji i realizacji osobistych i zawodowych potrzeb i planów.\nCzas pobytu również dostosowany jest indywidualnie – nie jest jednak dłuższy niż rok, a w wyjątkowych sytuacjach nie dłuższy niż dwa lata (w przypadku np. kontynuowania terapii lub nauki).\nDom Matki i Dziecka „Słonecznik” jest domem wspólnotowym- mieszkające w nim samotni rodzice wraz z dziećmi tworzą wspólnotę, w ramach której wspólnie gospodarują posiadanymi zasobami finansowymi, są współodpowiedzialne zarówno za atmosferę w domu, jak i jego stan techniczny, wspólnie spożywają posiłki, uczestniczą w finansowaniu bieżącej działalności domu, aktywnie angażują się w jego życie. Poprzez działanie we wspólnocie uczą się poprawnych zachowań prospołecznych, opartych na wzajemnej akceptacji i szacunku do drugiego człowieka, uczą się także odpowiedzialności za siebie i dziecko, rzetelnego wypełniania swoich obowiązków, systematyczności, punktualności.\nW realizacji zadań, pracownicy Domu ściśle współpracują z kuratorem rodzinnym, pracownikiem socjalnym z rejonu pochodzenia, asystentem rodziny, funkcjonariuszem dzielnicowym, pedagogami w placówkach edukacyjnych oraz wolontariuszami.\nDom „Słonecznik” dysponuje:\n6 pokojami mieszkalnymi – każda rodzina (rodzic wraz dziećmi) zajmuje osobny pokój;\nw pełni wyposażoną kuchnią, przystosowaną do samodzielnego przygotowywania posiłków;\nzapleczem sanitarnym, odpowiednim do pielęgnacji małego dziecka;\npokojem zabaw i pracy indywidualnej dla dzieci;\nzagospodarowanym ogrodem z placem zabaw.


Wypadek koło Żelkowa. Jedna osoba trafiła do szpitala | Głos Pomorza\nWypadek koło Żelkowa. Jedna osoba trafiła do szpit…\nWypadek koło Żelkowa. Jedna osoba trafiła do szpitala\nW niedzielę (8 marca) około godziny 16 doszło do wypadku na drodze 213 w pobliżu miejscowości Żelkowo.\nDo wypadku doszło na drodze między miejscowościami Żelkowo i Klęcinko na drodze 213. Z niewyjaśnionych przyczyn kierująca osobową skodą zjechała na lewą stronę drogi i uderzyła w drzewo.\nWypadek był na tyle poważny, że strażacy musieli użyć sprzętu hydraulicznego, aby uwolnić kierowcę. Droga w miejscu wypadku była przez dłuższy czas zablokowana. Jedna osoba została odwieziona do szpitala.\nGość 09.03.2020 10:04:11\nCzy GSL a GS ma tu na serio znaczenie? Wypadek był koło Żelkowa? ,a gdzie Klęcinko? Jeszcze jest Choćmirówko, Będzichowo,Rumsko... Zobaczcie jaki przekaz. A droga do Klęcinka od Żelkowa to wcale nie prosta...\npiotr mieczyslaw 09.03.2020 09:33:44\n9 marca, 7:15, Gość:\nKierowcy od Żelkowa do -Główczyc nogi z gazu nie sciągajom majom jak majom mi ich nie szkoda poprawiom drogę to szybciej bedom jeździć i bedom same trupy nie odrapania\nNaucz się pisać a potem komentuj.\ncio siem czepiosz ? gosciu prawde prawi - bedom trupy !\nGość 09.03.2020 09:29:15\nGość 09.03.2020 07:15:47\nGość 09.03.2020 03:06:35\n8 marca, 18:14, Gość:\nPustaku to był gs\n8 marca, 13:36, UK:\nGS - gamoń słupski.\n8 marca, 19:57, Gość:\nGSP - gamoń slupskiego powiatu.\nGSP to ma Sopot jeżeli już nie obrażaj ie sopocian!\nGość 08.03.2020 23:04:56\nStan drogi nie ma znaczenia,stan umysłu kierujących ma znaczenie,wielu ,,kierowców ,,zamiast mózgu ma budyń..stąd tyle wypadków\nGość 08.03.2020 22:07:14\nGSP to Sopot Panie\nFrank 08.03.2020 21:24:05\n8 marca, 19:21, Gość:\nTa droga to masakra. Wąska, pomimo łat dziura na dziurze, pobocze tragiczne, drzewa w skrajni...\nA władze gminy tylko stołów pilnują.\nIle jeszcze trzeba wypadków żeby wreszcie wyremontowano tą drogę?\nK........., jezdze ta droga I tysiace innych kierujacych, droga jest jaka jest. Na 6 sie rozbijsja. Jaka jest roznica gs od gsl I to wiesnis, a gs wiesnisk ze sloma w butac ktory mieszka od 5 lat w stolicy slupska.\nGość 08.03.2020 20:44:16\nPanie Szostak. Nie jedna osoba a 2 osoby trafiły do szpitala. (Troszkę więcej rzetelności w tym co Pan wyprawiasz)\nPo remoncie drogi w Gąbinie ktoś na znaku drogowym powiesił puszaka i założył mu kamizelkę odblaskową. Także tak remont dróg poprawia bezpieczeństwo.\nGość 08.03.2020 20:31:50\nAha.. Bo po remoncie drogi kierowcy jeżdżą wolniej/ostrożniej?? Jasne.\nGość 08.03.2020 19:59:20\n8 marca, 13:14, Gość:\nA ty myslisz ze w Slupsku same miastowe mieszkajo? To po cholere jechal na wioche? Po kartofle do rodziny.\nGość 08.03.2020 19:57:46\nGość 08.03.2020 19:56:45\n8 marca, 13:58, piotr mieczyslaw:\nwąskie drozyny z wyrwami i miękkim poboczem oraz drzewa tez przebiegające leśne zwierzęta - sekunda i nieszczęście ,,,, uczony w procedurach pan policjant powie : niedososowanie predkosci do warunków ble ble ble\nPierd... cwoku. Niki Lauda wsiowy sie znalazl. Gacie na dupie ci nie przeszkadzaja? Bo drzewa po lewej stronie jak widac tak.\nGość 08.03.2020 19:54:56\n8 marca, 14:21, Gość:\nTo jezdzij baranie wolniej jak nie potrafisz inaczej albie siedz w tej swjej wsi na dupie i nie narazaj innych.


Ilonciaaa880: grudnia 2014\nCześć Kochani :) Ja właśnie przygotowuję się na zabawę Sylwestrową, ale postanowiłam do Was jeszcze zaglądnąć i napisać kilka słów dla Was. Ten rok był wspaniały, matura, studia. Mam nadzieję, że ten rok będzie jeszcze lepszy. Chciałam Wam bardzo podziękować, ze cały czas ze mną jesteście, jesteście cudowni! Mój blog ma 4 lata, nawet nie wiem kiedy to zleciało, a tak naprawdę Wy go tworzycie :) Dziękuję!\nJa z okazji nadchodzącego Nowego Roku 2015 chciałam życzyć bardzo dużo miłości, radości uśmiechu, żeby ten rok był jeszcze lepszy niż stary rok. Życzę Wam spełnienia wszystkich marzeń, sukcesów w pracy, w szkole, abyście byli szczęśliwi. Życzę Wam z całego serca!\nAutor: Ilona Feret o 16:40 9 komentarze\nCześć Kochani! Święta, święta i po świętach dobrze, że jest jeszcze weekend i przedłużenie o 2 dni lenistwa :) Czuje sie najedzona na kolejne pół roku, a Wy? :) Jak po świętach?\nMianowicie przechodząc do tytułu, chciałam Wam dzisiaj pokazać kilka rzeczy,które urzekły mnie mnie w sklepie www.choies.com zaglądajcie tam! super rzeczy :)\nMam do Was ogromną prośbę? Poklikacie w linki? z góry dziękuje :) Które rzeczy Wam się najbardziej podobają?\nAutor: Ilona Feret o 13:28 3 komentarze\nCześć Kochani! Z okazji świąt Bożego Narodzenia życzę Wam dużo zdrowia,szczęścia pomyślności i spełnienia wszystkich nawet najskrytszych marzeń oraz samych pięknych chwil i mnóstwa miłości i uśmiechu na każdy dzień! Niech te świata będą piękne cudowne i magiczne! Niech ten szczególny czas będzie okazją do spędzenia go w gronie Najbliższych Ludzi , w rodzinnej i ciepłej atmosferze pamiętajcie że, tych których najtrudniej Kochać najbardziej tego potrzebują ! Niech te kilka dni da możliwość odpoczynku,aby w nowym roku 2015 roku wejść z niesamowitą energią! Niezapomnianej zabawy w sylwestra i aby nowy rok ofiarował tylko i wyłącznie w piękne, szczęśliwe niezapomniane oraz magiczne dni !\nAutor: Ilona Feret o 12:49 8 komentarze\nCześć Kochani! Dawno mnie tu nie było a to wszystko dlatego, że dużoooo nauki, kolokwium jeden za drugim :) ale jakoś dałam radę i jestem z powrotem :) dużo zdjęć dodaje na instagrama, tam zawsze jestem na bieżąco, także zapraszam Was: http://instagram.com/ilonciaaa880/\nMam dla Was stylizacje z ostatniego czasu:\nsweterek - Pepco\nbyty - Vices\nbyty - Allegro\nszalik - Chińczyk\nkapelusz - Czerwona Torebka\nCo u Was słychać ? Jak przygotowywania do Świąt? :) Ja właśnie idę robić obiad, a później na uczelnie.\nAutor: Ilona Feret o 11:58 9 komentarze


Kod produktu BY402produkt nowy, bez wad\nBransoletka z realistycznym wizerunkiem Jezusa ukrzyżowanego.\nIdealny prezent dla osoby wierzącej lub jako pamiątka sakramentow świętych np. Bierzmowania czy I Komunii Świętej.\nBransoletka wykonana z naturalnej skóry w kolorze czarnym, nadruk naniesiony bezpośrednio na skórę.\nszerokość 1,7cm (w najszerszym miejscu)


Nowe wychowanie seksualne autorstwa Agnieszki Stein – dlaczego warto przeczytać? | nietakróżowo.pl\nByć może na początku wypadałoby zapytać, czy rodzice powinni w ogóle czytać książki o wychowaniu? Spotkałam się z teorią, że nie, że to instynkt dyktuje nam, jak powinniśmy postępować z dziećmi. Zgoda, ale tylko połowiczna. Instynkt jest pierwotny, dyktuje nam reakcje w sytuacjach nagłych lub niezbędnych do przetrwania gatunku, jak np. niebezpieczeństwo, karmienie, etc. Wychowanie to proces, warto może podejść do niego z nieco głębszej perspektywy niż tylko zachowań instynktownych.\nJa uważam, że książki o kształtowaniu młodego człowieka są bardzo rodzicom potrzebne, chociażby po to, by poukładać im w głowie, by dać drogowskaz, jak w sytuacjach trudnych (tych w rodzicielstwie nie brakuje ) rodzic powinien się zachować. Czasem także po to, by ich intuicyjne zachowania poprzeć dowodem naukowym, poukładać je. Książki o wychowaniu warto czytać z jeszcze jednego powodu: dzięki nim się rozwijamy, dostajemy bodziec, by stawać się lepszymi. Możemy się ocenić, wzrastamy i stajemy się lepszymi ludźmi, lepszymi rodzicami.\nWróćmy jednak do Agnieszki Stein i jej najnowszej książki. Pozycja, która zawiera w tytule seksualność i wychowanie musi wywołać w naszym kraju nutkę zainteresowania. Wszystkich oburzonych uspokajam- Agnieszka paradoksalnie chce odejścia od wychowania seksualnego, jakie znamy dziś, na rzecz głębokiej i szczerej relacji rodzica z dzieckiem.\nW niepamięć mają odejść rozmowy z nastolatkiem, który o seksualności co nieco dowiedział się już od kolegów, w stylu: „chodź, a teraz tata opowie Ci skąd się biorą dzieci”. Takim działaniem rodzic może się ewentualnie narazić się na śmieszność, początek edukacji na tym poziomie nie ma już naprawdę sensu.\nW „Nowym wychowaniu seksualnym” przeczytamy o tym, że ta – jakże kontrowersyjna – edukacja seksualna zaczyna się już na początku życia dzieci. Ludzie postronni interesują się płcią dziecka , gdy to jest jeszcze w łonie matki. Dzieci od samego początku życia eksplorują swoje ciało, obserwują nas i relacje panujące w domu. To jest wielki początek edukacji seksualnej!\nStein oddaje wychowanie w ręce rodziców, zachęca jednak, by edukować w sposób przemyślany i szczery, pozbawiony stereotypów i oceniania. Dziecko potrzebuje informacji, jeśli miast rzeczowych faktów będziemy mu serwować nasze przekonania o tym, że seks dopiero po ślubie, dziecko zacznie czerpać wiedzę z innych źródeł. Na początku tej drogi wypada postawić sobie pytanie: na jakie życie seksualne chcę przygotować swoje dziecko? Czy chcę wprowadzić swoje dziecko do świata przyjemności, otwartości, akceptacji własnego ciała z pełnym poszanowaniem jego granic? Czy może dla mnie seksualność oznacza coś nieczystego, co staje się koniecznością, pełną kompleksów?\nNie bądźmy przy tym hipokrytami, dziecko od razu to wyczuje! Jak zatem dać dziecku szansę na mądrą i pełną empatii edukację seksualną?. Oto, kilka rad wg Agnieszki Stein, jak to zrobić:\nOpowiadaj rzeczowo na pytania, poziom zagłębienia się w temat dopasowuj do wieku dziecka. Najlepiej znasz swoje dziecko, więc wiesz jaki poziom wiedzy będzie dla niego satysfakcjonujący.\nSzanuj granice dziecka, tylko w ten sposób nauczysz je szanować jego granice. Każda forma przemocy fizycznej jest tutaj zabroniona. Nie zgadzaj się też na naruszanie granic swojego dziecka przez osoby trzecie, np. personel medyczny.\nChcesz by dziecko akceptowało swoje ciało? Najpierw Ty musisz zaakceptować swoje. Życie w kulcie pięknego ciała jest życiem w ułudzie, jest podejściem niedojrzałym. Nasze ciało niesie naszą historię, wskazuje na upływający czas, na przebyte ciąże czy wypadki. Kochajmy je takim, jakie jest.\nPokaż, że ciało jest źródłem przyjemności, niech dotyk kojarzy się Twojemu dziecku z czymś dobrym. Dzieci potrzebują bliskości; masaże, przytulanie – wszystko to wspiera pozytywny rozwój seksualny naszych dzieci.\nNie ma czegoś takiego jak sztywne normy czy zasady wychowania seksualnego – robimy tak, jak dyktują nam nasze granice i granice naszego dziecka. Jeśli np. nie lubimy, gdy ktoś towarzyszy nam w kąpieli, musimy o tym szczerze powiedzieć.\nUnikamy stereotypów: każdy potrzebuje miłości, bez różnicy, czy jest chłopcem czy dziewczynką. Przypisywanie konkretnych cech czy zachowań do konkretnej płci jest podejściem anachronicznym i krzywdzącym dla naszego dziecka.\nCiało Twojego dziecka należy do niego. Nie publikuj jego nagich zdjęć, nawet jeśli jest bardzo małe. Pozwól mu o tym ciele decydować. Dorastanie to bardzo dobry czas na eksperymenty z własnym ciałem.\nWykorzystuj naturalne, życiowe sytuacji do edukacji dziecka: oglądanie filmów, opowiadanie o ciąży w najbliższym otoczeniu.\nNaucz się rozmawiać o seksie – jeśli nadal tego nie potrafisz.\nZaufaj dziecku i Waszej relacji, wspieraj, nie oceniaj, zadawaj więcej pytań, słuchaj, mów mniej.\nTo oczywiście tylko wybrane myśli, nie chcę odbierać Wam całej radości czytania. Po stokroć warto sięgnąć po tę książkę, chociażby po to, by dowiedzieć się ile stereotypów jest w naszym myśleniu o seksualności człowieka. Czytajcie, rozmawiajcie, kochajcie się i Wasze dzieci!