Poradnik dla trenerów i organizatorów szkoleń komputerowych dla seniorów. Marzena Łotys - PDF\nPoradnik dla trenerów i organizatorów szkoleń komputerowych dla seniorów. Marzena Łotys\nDownload "Poradnik dla trenerów i organizatorów szkoleń komputerowych dla seniorów. Marzena Łotys"\n1 i organizatorów szkoleń komputerowych dla seniorów Marzena Łotys Fundacja Wspomagania Wsi, 2010\n2 i organizatorów szkoleń komputerowych dla seniorów Autorka badania i poradnika: Marzena Łotys O autorce dr Marzena Łotys psycholog, absolwentka Uniwersytetu Warszawskiego. Specjalizuje się w tematyce komunikacji społecznej, jest konsultantką i szkoleniowcem. Przygotowała i zrealizowała ponad 40 projektów ewaluacyjnych dla organizacji pozarządowych i samorządów lokalnych. Projekty te dotyczyły edukacyjnych, organizacyjnych, prawnych i finansowych uwarunkowań działań, prowadzonych w środowiskach lokalnych. Poradnik został napisany na podstawie badania przeprowadzonego wśród uczestników kursów z zakresu podstawowej obsługi komputera i korzystania z Internetu, skierowanych do osób powyżej 50 roku życia. Szkolenia były organizowane w ramach programów Wieś aktywna. Budowanie społeczeństwa informacyjnego e-vita III oraz Internet dla seniora, realizowanych przez Fundację Wspomagania Wsi. Poradnik powstał w ramach programu Wieś aktywna. Budowanie społeczeństwa informacyjnego e-vita III, którego partnerami są Fundacja Wspomagania Wsi i Polsko-Amerykańska Fundacja Wolności. Sfinansowany został ze środków Polsko-Amerykańskiej Fundacji Wolności. Koordynacja badania: Krystian Połomski Korekta językowa: Claudia Snochowska-Gonzalez Redakcja techniczna: Monika Dolińska ISBN: Wydawca: Fundacja Wspomagania Wsi ul. Bellottiego Warszawa Fundacja Wspomagania Wsi, Warszawa 2010\n3 Spis treści Wprowadzenie. O czym jest poradnik?... 5 Część I. Główne wnioski i rekomendacje... 6 I. Rekomendacje dla osób organizujących i prowadzących szkolenia dla seniorów Jaka jest specyfika szkoleń z podstawowej obsługi komputera i wykorzystania Internetu dla seniorów? Kondycja psychofizyczna seniorów Czego się boją się seniorzy? Obawy związane z korzystaniem z technologii informacyjno-komunikacyjnych Komputer a po co mi to? Wątpliwości dotyczące przydatności ICT Ograniczone kontakty społeczne seniorów Rekomendacje dotyczące planowania organizacji szkoleń Rekomendacje dotyczące promocji szkoleń i rekrutacji uczestników Rekomendowane grupy odbiorców Rekomendowany zakres przekazywanej informacji Rekomendowany sposób dotarcia do przyszłych uczestników szkoleń Rekomendowany sposób budowania wiarygodności Przygotowanie trenerów Przygotowanie sali Przygotowanie materiałów dydaktycznych Rozliczenie szkolenia Rekomendacje dotyczące prowadzenia szkolenia II. Dlaczego warto prowadzić szkolenia dla seniorów? Część II. Metody, techniki i materiał empiryczny I. Jak wypracowano przedstawione rekomendacje? Opis szkoleń dla seniorów prowadzonych w ramach programu e-vita i Internet dla seniorów Opis badania ewaluacyjnego II. Analizy materiału empirycznego Identyfikacja barier związanych z komputerem, Internetem i szkoleniem w zakresie ich obsługi Skojarzenia związane z komputerem Skojarzenia związane z Internetem Skojarzenia związane ze szkoleniem z obsługi komputera i wykorzystania Internetu\n4 i organizatorów szkoleń komputerowych dla seniorów 2. Jak dobrze zaplanować organizację szkolenie Promocja i rekrutacja Przygotowanie trenerów Przygotowanie sali Przygotowanie materiałów dydaktycznych Rozliczenie szkolenia Jak zachęcić do uczenia się? Techniki motywacji osób starszych Wypracowanie schematu realizacji szkolenia. Jakie elementy powinno zawierać szkolenie dla osób 50+? Rozbudowany schemat nauczania, potrzebny do dobrego przeprowadzenia szkolenia. Układ treści: jak rozpocząć szkolenie, co w środku, co na końcu Załącznik 1. Narzędzia badawcze Załącznik 2. Uczestnicy badania\n5 Wprowadzenie. O czym jest ten poradnik? Fundacja Wspomagania Wsi od 2004 roku prowadzi szkolenia z zakresu podstawowej obsługi komputera i korzystania z Internetu dla osób powyżej 50 roku życia. Szkolenia są prowadzone w ramach programów Wieś aktywna. Budowanie społeczeństwa informacyjnego e-vita oraz Internet dla seniora. Podstawą dla niniejszego poradnika stało się badanie przeprowadzone wśród uczestników kursów oraz trenerów. W poradniku opisano bariery poznawcze, emocjonalne, motywacyjne i organizacyjne, z jakimi zwykle borykają się osoby powyżej 50 roku życia, uczące się obsługi komputera i wykorzystania Internetu. Przedstawiono także rekomendacje dotyczące skutecznego ich przełamywania. W badaniu ewaluacyjnym, przeprowadzonym w Supraślu w dniach października 2010 roku, wzięło udział ośmioro trenerów i ośmioro uczestników szkoleń oraz troje przedstawicieli Fundacji Wspomagania Wsi, którzy organizowali szkolenia. W trakcie badania przeprowadzono trzy wywiady grupowe i 19 wywiadów indywidualnych. Dodatkowo wykorzystano kwestionariusz ankiety oraz indywidualne techniki projekcyjne: test skojarzeń, animalizacji i personifikacji. Wypracowane w trakcie badania wnioski i rekomendacje mogą pomóc innym osobom i instytucjom w lepszym planowaniu i realizacji szkoleń dla seniorów z zakresu podstawowych umiejętności obsługi komputera. 5\n6 i organizatorów szkoleń komputerowych dla seniorów Część I Główne wnioski i rekomendacje I. Rekomendacje dla osób organizujących i prowadzących szkolenia dla seniorów 1. Jaka jest specyfika szkoleń z podstawowej obsługi komputera i wykorzystania Internetu dla seniorów? Analiza wypowiedzi zebranych w badaniu ewaluacyjnym wskazuje, że seniorzy uczący się obsługi komputera i wykorzystania Internetu mają specyficzne potrzeby. Można je podzielić na cztery grupy Kondycja psychofizyczna seniorów Nam potrzeba dużych liter, głośnego mówienia i wielu ćwiczeń z myszką, no i wielu powtórzeń, bo pamięć już nie taka 1. Z powodu gorszej kondycji psychofizycznej związanej z wiekiem pogarszającego się wzroku, słuchu, sprawności manualnej, pamięci w prowadzeniu szkoleń dla seniorów należy uwzględnić następujące elementy: zapoznanie seniorów różnymi ułatwieniami, takimi jak możliwość powiększenia czcionki czy wzmocnienia dźwięku, odpowiednio do indywidualnych ograniczeń psychofizycznych; poświęcenie większej ilości czasu na ćwiczenia związane z posługiwaniem się myszką, klawiaturą itp.; trener powinien mówić wolniej niż zwykle i głośniej; prezentowanie nowych czynności powinno odbywać się przy użyciu rzutnika multimedialnego, ekranu dotykowego lub tablicy interaktywnej, co pozwoli na jednoczesne angażowanie zmysłu wzroku, dotyku, słuchu; należy wprowadzać tylko podstawowe pojęcia specjalistyczne, niezbędne do zrozumienia treści przewidzianych programem szkolenia (Podstawowy słowniczek to: kursor, ikonka, folder, plik, kliknięcie, pasek menu, pasek tytułu, adres mailowy, internetowy, okno, logowanie, pulpit); seniorzy powinni mieć możliwość wielokrotnego samodzielnego przećwiczenia poznawanej czynności w różnych praktycznych zadaniach (Najlepszy jest spiralny schemat przebiegu szkolenia). W opinii osób uczestniczących w badaniu ewaluacyjnym, przerwy pomiędzy zajęciami powinny być możliwie krótkie. Rekomendowany rozkład zajęć 30-godzinnego szkolenia to spotkania co drugi dzień, nie rzadziej niż dwa razy w tygodniu, w wymiarze najwyżej trzech godzin zegarowych Czego się boją się seniorzy? Obawy związane z korzystaniem z technologii informacyjno-komunikacyjnych Człowiek się boi, że coś zepsuje, nigdy przecież wcześniej z takim komputerem kontaktu się nie miało. Ponieważ uczestnicy szkoleń dla seniorów, z powodu braku wcześniejszego kontaktu komputerem i Internetem, boją się z nich korzystać, w szkoleniu należy uwzględnić elementy oswajające uczestników, takie jak: zademonstrowanie we wstępnej części szkolenia sprzętu i pokazanie, że komputer 1 Kursywą zaznaczono cytowane wypowiedzi uczestników badania. 6\n7 tak łatwo się nie zepsuje (np. trener może usiąść na klawiaturze i pokazać, że klawiatura się od tego nie zniszczy); systematyczne odwoływanie się do życiowych doświadczeń seniorów, kojarzenie obsługi komputera i wykorzystania Internetu z tym, co robili wcześniej (Najlepsze są analogie do urządzeń, których wcześniej używali maszyna do pisania, kalka, arytmometr, kalkulator); ustawienie komputerów na sali tak, aby seniorzy mogli rozmawiać ze sobą i wspierać się, gdy pojawiają się obawy typu komputery to dla młodych, nie dla starych; wprowadzenie do programu szkolenia ćwiczeń wzmacniających asertywność seniorów w korzystaniu z komputera i Internetu w obecności młodszych; ćwiczenia te powinny pokazywać: jak radzić sobie z krytycznymi uwagami (Dziadek, nie dotykaj, bo zepsujesz); jak radzić sobie, gdy młodsi domownicy blokują dostęp do komputera (nie mogę się dopchać do komputera, bo wnuki cały czas przy nim siedzą); jak radzić sobie, gdy inni chcą wyręczać seniorów w pracy przy komputerze, co dodatkowo blokuje rozwój ich umiejętności korzystania z komputera. (Dziadek, zostaw, ja to zrobię) Komputer a po co mi to? Wątpliwości dotyczące przydatności ICT Całe życie przeżyłem bez komputera i było dobrze. Brak kontaktu z nowymi technologiami w codziennym życiu sprawia, że seniorzy podchodzą z rezerwą do korzystania z komputera i Internetu. Z tego powodu do wstępnej części szkolenia warto wprowadzić następujące elementy: rozpoznanie oczekiwań seniorów związanych z możliwością wykorzystania komputera i Internetu w ich codziennym życiu (Jak szedłem na kurs, to miałem wątpliwości, czy to w ogóle mi się przyda, bo przecież bez komputerów da się żyć); zademonstrowanie praktycznych zastosowań komputera i Internetu w życiu codziennym oraz podkreślenie, że uczestnicy szkoleń nabędą je dzięki udziałowi w kursie; zapoznanie z filozofią nowych technologii (Dla seniorów filozofia ułatwiania życia nie jest często oczywista. Wiele starszych osób uważa, że o wartości człowieka decyduje ciężka praca, a nie szukanie ułatwień. Inne pokolenie, inne wartości); systematyczne wyjaśnianie celowości czynności wykonywanych na komputerze (Dopiero jak trener wytłumaczył, jak to działa, zrozumiałem, że to klikanie to wydawanie poleceń maszynie, która robi to, co jej się każe) Ograniczone kontakty społeczne seniorów Szkolenie to możliwość wyjścia z domu i spotkania się z ludźmi. Seniorzy często bywają osamotnieni. Według uczestników badania ewaluacyjnego właśnie dlatego ważnym powodem wzięcia udziału w szkoleniu jest możliwość wyjścia z domu (Kontakt z ludźmi, to było dla mnie równie ważne jak to, czy się nauczę obsługiwać ten komputer). Potrzeba kontaktu z innymi uczestnikami to istotny czynnik, podtrzymujący motywację seniorów do uczestniczenia w szkoleniu. Aby odpowiedzieć na tę potrzebę, należy uwzględnić w przebiegu szkolenia: wstępne zajęcia integrujące grupę; częste lub wydłużone przerwy w trakcie zajęć, w czasie których uczestnicy szkolenia mogą swobodnie porozmawiać, wymienić się uwagami, wątpliwościami (warto uwzględnić w budżecie szkolenia środki na napoje, ciastka); takie ustawienie komputerów na sali, by uczestnicy mogli swobodnie się komunikować w trakcie trwania zajęć. 7\n8 i organizatorów szkoleń komputerowych dla seniorów 2. Rekomendacje dotyczące planowania organizacji szkoleń Zdaniem uczestników badania ewaluacyjnego, efektywne planowanie organizacji szkoleń z podstawowej obsługi komputera i wykorzystania Internetu wymaga skoncentrowania się na następujących kluczowych elementach: promocji szkoleń i rekrutacji uczestników, przygotowaniu sal, zapoznaniu trenerów ze specyfiką potrzeb seniorów, przygotowaniu propozycji kolejnych szkoleń, stanowiących kontynuację szkolenia z podstawowej obsługi komputera i wykorzystania Internetu Rekomendacje dotyczące promocji szkoleń i rekrutacji uczestników Rekomendowane grupy odbiorców Na podstawie opinii zgromadzonych w badaniu ewaluacyjnym można stwierdzić, że szkolenie z podstawowej obsługi komputera powinno być w szczególności kierowane do seniorów, którzy: jeszcze nie mieli kontaktu z komputerem i Internetem, nic nie wiedzą na ich temat, słyszeli jedynie, że jest coś takiego jak komputer i Internet; boją się komputera i Internetu; chcą poszerzać swoją wiedzę o świecie, chcą zdobywać ciągle nową wiedzę; nie są przeciwni filozofii ułatwiania sobie życia, jeśli to możliwe; czują się samotni, mieszkają samotnie, mają mało kontaktu z ludźmi, ale nie lubią siedzieć w domu; udzielają się społecznie; mają rodzinę albo znajomych za granicą, w innych miejscowościach; nadal pracują zawodowo; maja konkretną potrzebę (np. nie mają jak dojechać do banku czy urzędu, chcą tanio rozmawiać z rodziną, pokazać wnukom, że są nowocześni; mają w domu komputer, a nie potrafią go używać Rekomendowany zakres przekazywanej informacji Na podstawie analizy efektywności promocji szkoleń można stwierdzić, że określone wyżej grupy seniorów podejmują decyzje o zapisaniu się na szkolenie w oparciu o podstawowy zestaw informacji, który powinien obejmować: A) Informacje o korzyściach z uczestnictwa w szkoleniu (o tym, jakie problemy codziennego życia będę łatwiejsze do rozwiązania dzięki umiejętnościom zdobytym na szkoleniu). Opinie zebrane w wywiadach i ankiecie wskazują na trzy główne kategorie korzyści, dostrzegane przez seniorów uczestniczących w szkoleniach. nabycie umiejętności ułatwiających codzienne życie: Dla mnie korzyść ze szkolenia to załatwianie spraw bez wychodzenia z domu, np. opłaty, zakupy, pisanie i drukowanie potrzebnych dokumentów do urzędów, zdobywanie potrzebnych informacji np. o rozkładzie autobusów i lekarzach specjalistach. Dzięki szkoleniu mam tani kontakt ze znajomymi, rodziną. pozytywna zmiana w postrzeganiu siebie samego/samej: Mam teraz poczucie, że nie odstaję od młodszych. Nadążam za nowoczesnością, pomimo że mam swoje lata. Jestem na emeryturze, ale wiem, że trzeba się tego nauczyć, bo na komputerze i Internecie opiera się cały współczesny świat. XXI wiek to czas techniki i elektroniki. przyjemny i pożyteczny sposób spędzenia czasu: Nauka na szkoleniu była prowadzona w łatwy, przyjazny sposób, w miłej atmosferze. Trener rozumiał, że wiele osób starszych nie ma z kim pogadać w domu i dawał taką szansę. Na zajęciach robił dużo przerw, żeby ludzie mogli ze sobą porozmawiać, wygadać się. 8\n9 Na szkoleniu można zdobyć cenną wiedzę, przełamać strach przed korzystaniem z komputera, bo inni uczestnicy to też osoby starsze, które mają wspólne problemy. Trener był młody, ale rozumiał naszą potrzebę pogadania. Dla mnie to szkolenie to była okazja do poznania nowych osób, spędzenia czasu w gronie osób o podobnych problemach. B) Informacja o zasadach selekcji osób spełniających warunki w przypadku większej liczby chętnych na szkolenie. W opinii trenerów i uczestników szkoleń, najbardziej jasną zasadą selekcji jest przyjęcie, że decyduje kolejność zgłoszeń. C) Informacja o kosztach związanych z udziałem w szkoleniu. Z analizy wypowiedzi trenerów i uczestników szkoleń biorących udział w badaniu ewaluacyjnym wynika, że kluczową informacją dla seniorów przy podjęciu decyzji o zapisaniu się na szkolenie jest informacja o tym, że jest ono bezpłatne. D) Miejsce szkolenia w jakiej miejscowości będą się odbywać zajęcia (adres i nazwa instytucji, która użycza pracowni komputerowej). W zgodnej opinii uczestników badania ewaluacyjnego najlepiej sprawdzają się miejsca szkolenia zorganizowane blisko miejsca zamieszkania uczestników, ze względu na: łatwość dojazdu; możliwość kontaktu uczestników poza szkoleniem (wzajemne motywowanie się do systematycznego uczestnictwa w zajęciach). E) Termin i czas szkolenia kiedy, jak często i jak długo będą trwały zajęcia. Zdaniem trenerów i uczestników biorących udział w badaniu ewaluacyjnym, najlepszy rozkład zajęć 30-godzinnego szkolenia to spotkania co drugi dzień, nie rzadziej niż dwa razy w tygodniu, w wymiarze najwyżej trzech godzin zegarowych. F) Zapisy na szkolenie gdzie, do kiedy i w jaki sposób należy się zapisać na szkolenie. Dla uczestników badania ewaluacyjnego ważną kwestią okazała się możliwość telefonicznego zapisywania się na szkolenie. Wynika to z tego, że seniorzy mają większe trudności z dojazdem w porównaniu do innych grup mieszkańców wsi Rekomendowany sposób dotarcia do przyszłych uczestników szkoleń Zgodnie ze zgromadzonymi opiniami trenerów i uczestników szkoleń, najbardziej skutecznymi sposobami dotarcia do odpowiednich grup seniorów z informacją o szkoleniu z podstawowej obsługi komputera i wykorzystania Internetu, okazały się ogłoszenia: w lokalnych mediach (prasa, telewizja kablowa); na sesji rady gminy; w sklepie, ośrodku zdrowia, urzędzie gminy i w innych miejscach użyteczności publicznej; na wiejskich tablicach ogłoszeń; w kościele w czasie ogłoszeń parafialnych Rekomendowany sposób budowania wiarygodności Uczestnicy badania ewaluacyjnego zwrócili uwagę, że bardzo ważne jest zadbanie o poparcie osób albo instytucji zapewniających wiarygodność organizatorowi szkoleń. Najlepiej w tej roli sprawdzają się: logo instytucji lub podpis osoby znaczącej na ogłoszeniu informującym o szkoleniu; ustne rekomendacje. Podstawowa lista osób zapewniających wiarygodność organizatorowi szkolenia obejmuje: przedstawicieli władz samorządowych wójt, radni, sołtysi; przedstawicieli jednostek samorządowych dyrektor szkoły, domu kultury, kierownik gminnego ośrodka pomocy społecznej; 9\n10 i organizatorów szkoleń komputerowych dla seniorów przedstawicieli organizacji pozarządowych i grup nieformalnych; duchownych Przygotowanie trenerów Uczestnicy badania ewaluacyjnego podkreślili, że organizatorzy szkolenia powinni zadbać o zapoznanie trenerów ze specyfiką potrzeb seniorów. Najczęściej byłem młodszy od uczestników. To trzeba zrozumieć, że nie możemy traktować seniorów jak młodzieży w szkole. Musimy uwzględnić gorsze funkcjonowanie wzroku, słuchu, sprawności manualnej, pamięci seniorów, ich obawy przed komputerem i to, że chcą się wygadać (por. pkt 1 rekomendacji) Przygotowanie sali Zgodnie z opiniami zebranymi w badaniu ewaluacyjnym, sale, w których mają być prowadzone szkolenia, powinny spełniać trzy wymogi: powinny być wyposażone w rzutnik multimedialny, tablicę interaktywną lub ekran dotykowy, pozwalający na pokazanie i wstępne przećwiczenie kolejnych umiejętności przewidzianych programem szkolenia; komputery powinny być ustawione w ten sposób, by możliwe było stałe kontrolowanie monitorów uczestników przez trenera (kontrolowanie, jak każdy uczestnik sobie radzi); odległość między komputerami powinna pozwalać na komunikowanie się uczestników i wzajemne pomaganie sobie w przypadku trudności w wykonaniu ćwiczenia poleconego przez trenera Przygotowanie materiałów dydaktycznych Szkolenia w programach e-vita i Internet dla seniora były prowadzone w oparciu o podręcznik wydany przez Fundację Wspomagania Wsi, zestaw ćwiczeń z MS Word oraz materiały uzupełniające przygotowane przez trenerów. Zakres podręcznika wydanego przez FWW jest porównywalny z zakresem innych książek na temat podstaw obsługi komputera i wykorzystania Internetu. Można go ściągnąć ze strony internetowej Witryny Wiejskiej (www.witrynawiejska.org.pl). Według osób uczestniczących w badaniu ewaluacyjnym, podręcznik jest dobrze dostosowany do potrzeb seniorów. Trenerzy powinni jednak uzupełnić zawarte w nim treści o następujące dodatkowe materiały: BHP pracy przy komputerze, z uwzględnieniem kondycji psychofizycznej osób starszych; prezentacje interfejsów różnych programów użytkowych, z których seniorzy korzystają poza zajęciami (wraz ze zrzutami ekranu); prezentacje komunikatorów; prezentacje demonstrujące czynności przewidziane programem szkolenia. Przy opracowywaniu materiałów dydaktycznych trener powinien zadbać o: odpowiednią wielkość czcionki; prosty, zrozumiały język (wprowadzenie jak najmniejszej liczby profesjonalizmów, dodanie słownika z ich objaśnieniem) Rozliczenie szkolenia Z opinii uczestników dania ewaluacyjnego wynika, że rozliczenie szkolenia powinno obejmować dostarczenie: list obecności; ankiet oceniających szkolenie; sprawozdania, zawierającego wyniki testu oceniającego poziom opanowania umiejętności przewidzianych programem kursu, oraz własną ocenę seniorów dotyczącą tego, czego nauczyli się na kursie. 10\n11 3. Rekomendacje dotyczące prowadzenia szkolenia Z opinii zgromadzonych w badaniu ewaluacyjnym wynika, że poprawie wyników nauczania i wzmocnieniu motywacji do kontynuowania nauki sprzyja trzyetapowy schemat przebiegu szkolenia. Aby uczestnicy skorzystali z kursu jak najlepiej, treści szkolenia powinny być ułożone w następującej kolejności: Część wstępna: wstępne zajęcia integrujące grupę (wzajemne poznanie się uczestników i trenera); rozpoznanie oczekiwań seniorów, związanych z możliwością wykorzystania komputera i Internetu w ich codziennym życiu (dlaczego zapisałem/zapisałam się na szkolenie); zademonstrowanie praktycznych, konkretnych zastosowań komputera i Internetu w codziennym życiu, na bazie umiejętności, które seniorzy zdobędą dzięki uczestnictwu w szkoleniu (czego się nauczymy na szkoleniu); zapoznanie z filozofią nowych technologii (ułatwianie życia); ogólne wyjaśnienie, jak działa komputer i Internet; zademonstrowanie sprzętu i pokazanie, że komputer tak łatwo się nie zepsuje; ćwiczenia wzmacniające asertywność seniorów w korzystaniu z komputera i Internetu; zaprezentowanie witryn programów użytkowych, z których seniorzy korzystają po zajęciach (Na pierwszych zajęciach warto sprawdzić, do jakich programów seniorzy mają dostęp. Zaprezentowanie interfejsu graficznego tych programów jest potrzebne, by seniorzy się nie przestraszyli, że ich komputer jest inny); ustawienie komputerów na sali tak, by seniorzy na kolejnych zajęciach mogli rozmawiać ze sobą i wspierać się, gdy pojawiają się obawy typu komputery to dla młodych, nie dla starych. Część wstępna szkolenia powinna być dłuższa niż w przypadku szkoleń organizowanych dla innych grup wiekowych, po to, by odpowiedzieć na specyficzne potrzeby osób starszych. Rekomendowany czas trwania tej części to trzy godziny zegarowe. Powinna ona doprowadzić do zmniejszenia różnic w postrzeganiu celów szkolenia przez trenera i uczestników. Różnice te wynikają głównie z odmiennego doświadczenia trenera (zwykle osoby młodszej) i seniorów. Zajęcia wstępne pozwalają na lepsze poznanie się i uzgodnienie celów działania, decydujących bezpośrednio o sposobie prowadzenia zajęć i motywacji uczestników. W opinii uczestników badania ewaluacyjnego rozbudowanie części wstępnej poprawia efektywność szkolenia, ponieważ przyczynia się do: zrozumienia przez seniorów, że szkolenie, oprócz zdobycia umiejętności obsługi komputera i wykorzystania Internetu, daje możliwość spędzenia czasu z ludźmi w miłej atmosferze; lepszego zrozumienia wzajemnych oczekiwań związanych ze szkoleniem, to znaczy doprecyzowania celów szkolenia (co nam to da, czego się nauczymy na szkoleniu); ujawnienia zainteresowań uczestników, co pozwala trenerowi rozpoznać, na jakich przykładach stron internetowych powinien pracować w czasie zajęć; wzmocnienia motywacji do systematycznego uczestniczenia w zajęciach (wzmocnienie wiary seniorów w to, że są w stanie, pomimo ograniczeń wynikających z wieku, radzić sobie z nową technologią). Część główna Uczestnicy badania ewaluacyjnego przyznali, że treści przewidziane w programie szkolenia Internet dla seniora (bazującym na programie e-vita ) dostarczają zestawu bazowych umiejętności, które dobrze przygotowują seniorów do późniejszego korzystania z bardziej zaawansowanych modułów szkoleniowych, odpowiednio 11\n12 i organizatorów szkoleń komputerowych dla seniorów do ich indywidualnych potrzeb. W trakcie szkoleń uczestnicy nabywają umiejętności podstawowego posługiwania się komputerem w praktycznych zastosowaniach, takich jak: sporządzanie dokumentów w edytorze tekstu, wysyłanie listów elektronicznych, przeglądanie stron internetowych, korzystanie ze sklepów internetowych. Analiza wypowiedzi uczestników badania ewaluacyjnego wskazuje, że część główna szkolenia powinna obejmować: dopasowanie komputera do indywidualnych wymagań seniora (tak, aby było mu wygodnie w czasie pracy przed monitorem); katalog umiejętności podstawowych: włączanie i wyłączanie komputera (obsługa systemu operacyjnego); tworzenie i drukowanie dokumentów (obsługa edytora tekstu); korzystanie z Internetu; wyszukiwanie informacji; komunikowanie się; zakupy. Wypowiedzi uczestników badania ewaluacyjnego pozwoliły na sformułowanie rekomendacji, dotyczących sposobu prowadzenia zajęć części głównej szkolenia i uwzględniających specyficzne potrzeby seniorów. Z powodu ich gorszej kondycji psychofizycznej związanej z wiekiem pogarszającego się wzroku, słuchu, sprawności manualnej, pamięci warto wziąć pod uwagę następujące wskazówki odnośnie prowadzenia szkolenia: należy zapoznać seniorów z opcją ułatwień (lupa, zwiększenie kursora, ikonki, dostosowanie prędkości myszy itp. do indywidualnej kondycji psychofizycznej); należy poświęcić większą ilość czasu na ćwiczenia związane z posługiwaniem się myszką, klawiaturą itp.; trener powinien mówić wolniej niż zwykle i głośniej; wprowadzanie nowych czynności powinno się odbywać przy użyciu rzutnika multimedialnego, ekranu dotykowego lub tablicy interaktywnej, co pozwoli na jednoczesne angażowanie zmysłu wzroku, dotyku, słuchu; należy wprowadzać tylko podstawowe pojęcia specjalistyczne niezbędne do zrozumienia treści przewidzianych programem szkolenia (Podstawowy słowniczek to: kursor, ikonka, folder, plik, kliknięcie, pasek menu, pasek tytułu, adres mailowy, internetowy, okno, logowanie, pulpit); seniorzy powinni mieć możliwość wielokrotnego samodzielnego przećwiczenia poznawanej czynności w różnych praktycznych zadaniach (Najlepszy jest spiralny schemat przebiegu szkolenia); warto odwoływać się często do życiowych doświadczeń seniorów, kojarząc obsługę komputera i Internetu z tym, co robili wcześniej (Najlepsze są analogie do urządzeń, których wcześniej używali maszyna do pisania, kalka, arytmometr, kalkulator). W opinii uczestników badania ewaluacyjnego, szczególnie duży wpływ na poprawę efektywność części głównej mają dwa elementy spośród wyżej wymienionych: umożliwienie seniorom wielokrotnego powtarzania opanowywanych umiejętności w różnych kontekstach (spiralny układ przekazowych treści); umożliwienie współpracy przy wykonywaniu ćwiczeń poprzez odpowiednie ustawienie komputerów na sali. Część podsumowująca Ostatnia część szkolenia, zgodnie z wypowiedziami trenerów i uczestników szkoleń, powinna obejmować: a) Sprawdzenie poziomu opanowania umiejętności przewidzianych programem szkolenia. 12\n13 Test końcowy powinien obejmować wykonanie zadań praktycznych z trzech głównych obszarów przewidzianych programem szkolenia: obsługa systemu operacyjnego; utworzenie i wydrukowanie wybranego dokumentu; skorzystanie z Internetu w następującym zakresie: wyszukanie wybranej informacji; skomunikowanie się z trenerem za pomocą wybranego komunikatora; zakup w Internecie (rzeczy o symbolicznej wartości lub naprawdę potrzebnej uczestnikowi szkolenia). b) Zebranie od uczestników (w oparciu o ankietę lub rozmowę indywidualną) opinii o szkoleniu, uwzględniających następujące kwestie: samoocenę umiejętności zdobytych na szkoleniu (Czasami senior poprawnie wykonał zadanie, a mówił, że nic nie umie. Bardziej tu chodzi o wiarę w siebie niż rzeczywiste umiejętności); wskazanie elementów szkolenia, które ułatwiały i utrudniały naukę (Dzięki temu wiadomo, jak lepiej organizować i prowadzić szkolenie); ogólną ocenę satysfakcji z uczestniczenia w szkoleniu (To bardzo ważne dla dalszej nauki, żeby szkolenie dawało pierwszy kontakt z komputerem i Internetem w miłej atmosferze); deklaracje dotyczące kontynuacji nauki (Bardzo ważne jest, żeby na koniec szkolenia seniorzy podjęli próbę określenia, czego jeszcze chcą się nauczyć, jak jeszcze chcą sobie ułatwić życie). c) Informacje o przykładowych modułach szkoleniowych rozwijających umiejętności zdobyte przez seniorów na szkoleniu z podstawowej obsługi komputera i wykorzystania Internetu. Wskazanie przez trenera, że po szkoleniu podstawowym można skorzystać z kolejnych szkoleń tematycznych, odpowiednio do indywidualnych potrzeb seniorów (np. korzystanie z serwisów społecznościowych, archiwizacja i obróbka zdjęć), ma, zdaniem uczestników badania ewaluacyjnego, duże znaczenie dla wzmocnienia ich motywacji do kontynuowania nauki. II. Dlaczego warto prowadzić szkolenia dla seniorów? Uczestnicy badania w wywiadach grupowych i indywidualnych powoływali się na trzy argumenty na rzecz upowszechniania szkoleń z obsługi komputera i wykorzystania Internetu dla seniorów. A. Przeciwdziałanie wykluczeniu społecznemu: komunikacja z rodziną i znajomymi jest ważnym elementem podtrzymywania kontaktów społecznych; włączenie seniorów do różnych form współczesnej komunikacji jest warunkiem włączenia ich wiedzy i doświadczeń życiowych i zawodowych do zasobów lokalnej społeczności. B. Samodzielność życiowa: Z powodu starszego wieku (ze względu na stan zdrowia lub problemy z dojazdem) mobilność seniorów maleją. Coraz ważniejsza staje się możliwość załatwiania spraw na odległość, bez konieczności wyjazdu z domu. C. Możliwość kształcenia przez całe życie: Starsi ludzie zdobywają przez Internet wiedzę związaną ze swoimi potrzebami i zainteresowaniami. Stanowi to ważny element profilaktyki zdrowotnej oraz pozwala lepiej rozumieć zmieniający się wokół świat. 13\n14 i organizatorów szkoleń komputerowych dla seniorów Część II Metody, techniki i materiał empiryczny I. Jak wypracowano przedstawione rekomendacje? 1. Opis szkoleń dla seniorów prowadzonych w ramach programu e-vita i Internet dla seniorów Program e-vita Od stycznia 2004 roku Fundacja Wspomagania Wsi w partnerstwie z Polsko-Amerykańską Fundacją Wolności prowadzi program Wieś aktywna. Budowanie społeczeństwa informacyjnego e-vita. Celem programu jest wsparcie samorządów w budowie społeczeństwa informacyjnego na wsi, oraz zwrócenie uwagi na złożoność budowy społeczeństwa informacyjnego w skali lokalnej. Sześcioletnie doświadczenie pozwoliło na opracowanie metody informatyzacji dostosowanej do polskich realiów. Metoda ta nazywana jest potocznie metodą e-vita. Ma ona za zadanie pomóc w planowaniu i prowadzeniu projektów (o różnej skali) informatyzacji małych gmin i w aktywizacji lokalnych społeczności wokół rozwiązywania własnych problemów, zaspokajania potrzeb i podejmowania nowych wyzwań, związanych z wykorzystaniem technologii informacyjnych i komunikacyjnych. Realizując program e-vita, Fundacja nawiązała ścisłą współpracę z samorządami. Budowa sieci, szkolenia, organizacja punktów dostępu do Internetu, realizacja małych projektów wszystkie te zadania wymagały znacznego zaangażowania wójtów, burmistrzów, urzędów gminy oraz miejscowych organizacji pozarządowych. W realizacji programu wykorzystywana była (i jest) sieć kontaktów w terenie w każdej gminie lub partnerstwie jest wyznaczona osoba do kontaktów z Fundacją Wspomagania Wsi, urzędem gminy, organizacjami pozarządowymi. Jak piszą przedstawiciele FWW, Realizując program, dochodzimy do wniosku, że niezwykle ważną rolę w procesie budowania społeczeństwa informacyjnego odgrywają lokalni liderzy. Zainteresowanie wójta czy burmistrza sprawami informatyzacji i rozumienie tych zagadnień to klucz do sukcesu. Alternatywą może być silna organizacja pozarządowa, skupiająca entuzjastów technologii informacyjno-komunikacyjnych. Sądzimy również, że niezbędnym elementem powodzenia procesu informatyzacji na wsi jest odpowiednia komunikacja z mieszkańcami promocja działań i konsultacje. Wypracowanie standardów współpracy administracji publicznej z organizacjami pozarządowymi, a także z firmami działającymi w zakresie technologii informacyjnych, z pewnością przyspieszyłoby proces budowania społeczeństwa informacyjnego na wsi 2. W ramach pierwszej i drugiej edycji programu e-vita w szkoleniach z zakresu podstawowej oraz zaawansowanej obsługi komputera i korzystania z Internetu wzięło udział łącznie ponad 2500 osób. Program Internet dla seniora Program prowadzony jest przez Fundację Wspomagania Wsi od 2005 roku. Adresatami programu są osoby w wieku powyżej 50 lat, mieszkające na wsi lub w małym mieście. Celem szkoleń jest nabycie przez uczestników umiejętności posługiwania się komputerem i poruszania się po Internecie, podniesienie poziomu ich wykształcenia dla spełniania wymogów rynku pracy, rozszerzenie możliwości zdobywania przez nich wiedzy oraz wzrost aktywności społecznej. Program jest realizowany w formie szkoleń informatycznych. Obejmuje 30 godzin szkoleniowych. Uczestnicy otrzymują materiały 2 Por.: 14\n15 szkoleniowe. Jeden dzień szkoleniowy nie może trwać dłużej niż pięć godzin, a w trakcie przerw przewidziane są poczęstunki dla uczestników. Osoby, które ukończą kurs, otrzymają certyfikat. Do tej pory przeprowadzono około 300 szkoleń, w których wzięło udział 3600 osób. Szkolenia były prowadzone na terenie województw warmińsko-mazurskiego, kujawsko-pomorskiego, podkarpackiego, dolnośląskiego i podlaskiego. W trakcie szkoleń uczestnicy nabywają umiejętność podstawowego posługiwania się komputerem w praktycznych zastosowaniach, takich jak: sporządzanie dokumentów w edytorze tekstu, wysyłanie listów elektronicznych, przeglądanie stron internetowych, korzystanie ze sklepów internetowych i banków internetowych. Szkolenia bazują na metodologii i programie szkolenia wypracowanych w ramach projektu e-vita. Są prowadzone w oparciu o: konspekt szkolenia, zestaw ćwiczeń z MS Word, podręcznik wydany przez Fundację Wspomagania Wsi i materiały własne trenerów. Podręcznik jest aktualizowany, a jego zakres jest porównywalny z innymi książkami na temat podstaw obsługi komputera i wykorzystania Internetu. Można go ściągnąć ze strony internetowej Witryny Wiejskiej (www.witrynawiejska.org.pl). 2. Opis badania ewaluacyjnego Przedstawione rekomendacje zostały wypracowane na podstawie dwudniowego badania ewaluacyjnego, przeprowadzonego z udziałem ośmiorga trenerów i ośmiorga uczestników szkoleń z podstawowej obsługi komputera i wykorzystania Internetu, wybranych z powodu wysokich wskaźników efektywności nauczania i uczenia się. W badaniu wzięło udział także troje przedstawicieli Fundacji Wspomagania Wsi, którzy organizowali szkolenia. Doboru osób do badania dokonano w oparciu o oceny przyrostu umiejętności i motywacji do kontynuacji nauki po szkoleniu, dokonane bezpośrednio po szkoleniach z podstawowej obsługi komputera i wykorzystania Internetu przez trenera, samego uczestnika i koordynatora programu Internet dla seniora. Badanie ewaluacyjne zostało przeprowadzone w ośrodku Knieja w Supraślu w dniach października 2010 roku. Cel badania Celem badania była ocena skuteczności szkoleń prowadzonych w ramach projektu e-vita i Internet dla seniora. Weryfikacji została poddana wiedza przekazywana w trakcie szkoleń oraz jej późniejsze zastosowania to znaczy to, czy jest ona stosowana przez uczestników szkoleń, i w jakim zakresie się to dzieje. Badanie miało służyć znalezieniu odpowiedzi na pytanie, jak skuteczniej uczyć osoby powyżej 50 roku życia, a także, w jaki sposób najlepiej prowadzić szkolenia dla tej grupy. Pytania badawcze 1. Jaki jest poziom przyswojenia wiedzy przez uczestników szkolenia? Czego uczestnik szkolenia dowiedział się na szkoleniu? Jak obecnie wykorzystuje komputer oraz Internet? 2. Czy udział w szkoleniu wywołał w życiu uczestników jakieś zmiany? Jeśli tak, to jakie? 3. Czy sposób przekazywania wiedzy uczestnikom szkoleń, przyjęty w programie e-vita i Internet dla seniora, jest efektywny? Jak optymalizować model (schemat) prowadzenia szkoleń z podstawowej obsługi komputera i wykorzystania Internetu dla seniorów? Przedmiot badania i jego adresaci Za przedmiot badania uznano program szkoleń z podstawowej obsługi komputera i wykorzystania Internetu, sposób jego realizacji oraz przyswojenie przekazywanej w trakcie szkoleń wiedzy. Badaniem zostali objęci uczestnicy oraz trenerzy szkoleń Internet dla seniora oraz e-vita. Odbiorcy ewaluacji Odbiorcami ewaluacji są przede wszystkim realizatorzy programu (Fundacja Wspomagania Wsi). 15\n16 i organizatorów szkoleń komputerowych dla seniorów Kryteria ewaluacji Trafność Ocena stopnia, w jakim przyjęte cele szkoleń z podstawowej obsługi komputera i wykorzystania Internetu odpowiadają rzeczywistym potrzebom i oczekiwaniom seniorów. Skuteczność Ocena stopnia, w jakim zostały osiągnięte cele i wskaźniki szkoleń, zdefiniowane na etapie planowania. Efektywność Ocena, czy realizowane szkolenia są prowadzone w optymalny sposób, tzn. czy ich koszty (finansowe, czasowe) równoważą korzyści z nich płynące. Trwałość efektów Diagnoza, czy wsparcie szkoleniowe udzielone seniorom przyniesie rezultat w postaci trwałej zmiany ich sytuacji życiowej. Oddziaływanie i wpływ Diagnoza, czy (i ewentualnie w jakim zakresie) prowadzenie szkoleń z podstawowej obsługi komputera i wykorzystania Internetu dla seniorów ma szerszy, ogólny wpływ, wychodzący poza wsparcie udzielone seniorom. Metodologia badania Wywiady grupowe W celu ustalenia najlepszego modelu przebiegu szkoleń dla osób 50+, przeprowadzono trzy wywiady grupowe z udziałem trenerów i uczestników. Pytania zamknięte z reguły blokują dyskusję, dlatego scenariusz obejmował zestaw pytań otwartych. Przy zadawaniu pytań otwartych obszar odpowiedzi nie był dokładnie sprecyzowany. Dzięki temu osoby uczestniczące w wywiadzie same decydowały, co było dla nich ważne na szkoleniu z podstawowych umiejętności korzystania z komputerów i Internetu, i o czym chciałyby mówić. Scenariusz wywiadów grupowych obejmował: Wywiad grupowy I (oddzielnie trenerzy i uczestnicy): Identyfikacja barier (lęków, obaw) związanych z uczeniem się obsługi komputera i wykorzystania Internetu oraz rekomendowane sposoby ich przezwyciężania. Wyniki (opinie zebrane w wywiadach) wskazują bariery po stronie uczących się i prowadzących szkolenie. Ocena organizacji szkoleń (promocja, dobór grupy, sale itd.). Wyniki (opinie zebrane w wywiadach) wskazują rozwiązania najwyżej oceniane przez uczących się i prowadzących szkolenie. Ocena programu szkoleń (przydatności treści szkoleniowych pod kątem potrzeb osób starszych). Wyniki (opinie zebrane w wywiadach) wskazują rozwiązania najwyżej oceniane przez uczących się i prowadzących szkolenie. Ocena materiałów szkoleniowych (podręcznika i innych wykorzystywanych materiałów dydaktycznych). Wyniki (opinie zebrane w wywiadach) wskazują rozwiązania najwyżej oceniane przez uczących się i prowadzących szkolenie. Ocena sposobu nauczania (co zachęcało uczestników do nauki, a co zniechęcało, jakie metody nauczania się sprawdziły, jakie okazały się mało skuteczne). Wyniki (opinie zebrane w wywiadach) wskazują rozwiązania najwyżej oceniane przez uczących się i prowadzących szkolenie. Wywiad grupowy II (wspólnie trenerzy i uczestnicy): Czy osoby starsze powinny się uczyć obsługi komputera i wykorzystania Internetu w jakiś szczególny sposób? Jakie są różnice w uczeniu się obsługi komputera i wykorzystania Internetu przez młodzież i osoby starsze? Wyniki (opinie zebrane w wywiadach) wskazują specyficzne cechy uczenia się obsługi komputera i wykorzystania Internetu przez osoby starsze. 16\n17 Jak zaplanować organizację szkolenia z obsługi komputera i wykorzystania Internetu od A do Z (jakie elementy organizacji szkolenia wymagają zaplanowania, żeby uczestnicy jak najwięcej skorzystali z kursu)? Wyniki (opinie zebrane w wywiadach) pozwalają wskazać najlepszy schemat organizacji szkolenia (od promocji, po rozliczenie się z wykonanej pracy). Jak ułożyć treści szkolenia, żeby uczestnicy jak najwięcej skorzystali z kursu (jakie treści na początku, jakie w środku, jakie na końcu)? Wyniki (opinie zebrane w wywiadach) pozwalają wskazać rekomendowany schemat układu treści szkolenia. Jak przekazywać treści szkolenia, żeby uczestnicy jak najwięcej skorzystali z kursu? Wyniki (opinie zebrane w wywiadach) pozwalają przedstawić rekomendowany schemat procesu uczenia (zestaw rekomendowanych metod nauczania). Wywiady indywidualne Indywidualne wywiady z uczestnikami i trenerami szkoleń przeprowadzono w celu określenia, w jakim zakresie szkolenia komputerowe wpłynęły na zmiany w codziennym życiu seniorów (jaka jest rola komputera i Internetu w życiu osób 50+). Zarówno w przypadku indywidualnych rozmów, jak i wywiadów grupowych, nacisk został położony na zebranie opinii i ocen oraz sformułowanie rekomendacji. Lista pytań zadawanych w wywiadach indywidualnych z uczestnikami: Jakie były Pani/Pana powody wzięcia udziału szkoleniu? Co było najbardziej/najmniej ciekawe w trakcie szkolenia? Co po szkoleniu okazało się dla Pani/Pana przydatne/nieprzydatne? Co było najłatwiejsze/najtrudniejsze w trakcie szkolenia? Z jakich portali, usług dostępnych w sieci korzysta Pani/Pan obecnie? Czego Pani/ Pan szuka w Internecie? Czy korzysta Pani/Pan z komunikatorów? Ilu osób adresy ma Pani/Pan w swoim komunikatorze? Wywiad z trenerami koncentrował się wokół tego, jak najskuteczniej uczyć osoby 50+. Lista pytań zadawanych w wywiadach indywidualnych z trenerami: Od czego najlepiej jest rozpocząć szkolenie, co powinno być w środku szkolenia, a co na zakończenie szkolenia jakie zagadnienia, tematy? Czy materiały dostarczone przez FWW były przydatne? Czy trener korzystał z własnych materiałów? Jakich? Jaka jest optymalna liczba godzin, które trzeba przeznaczyć na szkolenie? Jaki powinien być najlepszy rozkład zajęć? Jakie warunki musi spełniać uczestnik, żeby efektywnie skorzystać ze szkolenia? Czy jest różnica w szkoleniu dzieci i osób 50+? Na czym polega ta różnica? Jakie warunki na sali były niezbędne do efektywnego prowadzenia szkolenia? Test skojarzeń Test polega na poszukiwaniu skojarzeń z określonymi słowami (tu: komputer, Internet, szkolenie z obsługi komputera i wykorzystania Internetu). Pozwala wychwycić skojarzenia automatyczne, nieocenzurowane przez to, co w człowieku racjonalne. Taka technika jest przydatna do testowania słów i sformułowań używanych w promocji szkoleń. Właściwy ich dobór decyduje nie tylko o tym, ile osób zainteresuje się szkoleniami, ale też o tym, z jakich powodów zgłoszą się na szkolenie. Rozpoznanie skojarzeń negatywnych pozwala skutecznie odpowiedzieć na obawy i wątpliwości. Założono, że im lepiej rozumiemy sieć skojarzeń z kluczowymi pojęciami (komputer, Internet) u odbiorców szkoleń, tym promocja szkoleń jest skuteczniejsza. Wyniki badania prezentują najczęstsze skojarzenia związane ze słowami: komputer, Internet, szkolenie, szkolenie z obsługi komputera, szkolenie z obsługi Internetu, oraz ich interpretację (skojarzenia pozytywne i negatywne, skojarzenia jako wskaźniki postaw wobec korzystania z komputera i Internetu). 17\n18 i organizatorów szkoleń komputerowych dla seniorów Technika projekcyjna animalizacja Ta technika bada sposób postrzegania obiektów: komputer, Internet, szkolenie, szkolenie z obsługi komputera, szkolenie z obsługi Internetu, poprzez porównanie (wraz z uzasadnieniem) każdego z obiektów do wybranego przez badaną osobę zwierzęcia. Wyniki badania prezentują kategorie porównań związanych ze słowami: komputer, Internet, szkolenie, szkolenie z obsługi komputera i wykorzystania Internetu, oraz ich interpretację (lista cech obiektów traktowanych jako wskaźniki postaw wobec komputera i Internetu oraz szkoleń z ich obsługi). Technika projekcyjna personifikacja Ta technika bada sposób postrzegania obiektów: komputer, Internet, szkolenie, szkolenie z obsługi komputera, szkolenie z obsługi Internetu, poprzez porównanie każdego z obiektów do wybranej przez badanych uczestników osoby oraz przedstawienie jej charakterystyki. Wyniki badania prezentują kategorie porównań związanych ze słowami: szkolenie z obsługi komputera i wykorzystania Internetu oraz ich interpretację (lista cech obiektów traktowana jest jako wskaźnik postaw wobec komputera, Internetu i szkoleń z ich obsługi). Test niedokończonych zdań Ta technika bada doświadczenia związane z prowadzeniem szkoleń lub uczestnictwem w szkoleniach z podstawowej obsługi komputera i wykorzystania Internetu. Wyniki badania prezentują typy doświadczeń związanych ze szkoleniami oraz ich interpretację (według klasycznych kryteriów ewaluacji: trafność, skuteczność, efektywność). Ankieta Ankieta pozwoliła zebrać wypowiedzi dotyczące prowadzenia szkoleń lub uczestnictwa w szkoleniach z obsługi komputera i wykorzystania Internetu. Wyniki prezentują opinie o organizacji, przebiegu i efektach szkoleń. II. Analizy materiału empirycznego 1. Identyfikacja barier związanych z komputerem, Internetem i szkoleniem w zakresie ich obsługi Bariery emocjonalne związane z komputerem i Internetem zostały zinterpretowane w oparciu o wyniki testu zdań niedokończonych, techniki animalizacji i personifikacji. Testy projekcyjne pokazały istotne różnice między trenerami i uczestnikami szkoleń w zakresie postrzegania komputera, Internetu i szkoleń. Poniżej przedstawiono najczęstsze kategorie skojarzeń związanych z komputerem, Internetem i szkoleniem z obsługi komputera i wykorzystania Internetu, podawane przez uczestników szkoleń i trenerów. Rozbieżność skojarzeń wskazuje na ryzyko trudności w porozumiewaniu się trenerów z seniorami. Rekomendowanym sposobem przeciwdziałania jest wydłużenie części wstępnej szkolenia (zajęć integracyjnych i minitreningu asertywności), a w części głównej szkolenia zachęcanie do wzajemnego pomagania sobie w nauce przez uczestników (wzajemne wyjaśnianie sobie przez uczestników trudniejszych kwestii może w skuteczny sposób uzupełniać wyjaśnienia trenera, bo uczestnicy bazują na wspólnych skojarzeniach) Skojarzenia związane z komputerem Skojarzenia trenerów związane z komputerem krążą wokół pojęć ułatwienie, użyteczność, a uczestników nieprzewidywalność, trudność. Ciekawa rozbieżność ujawniła się w materiale zebranym w oparciu o test personifikacji. Trenerzy porównując komputer do kobiety używają porównań kobieta pracująca (może zrobić wszystko, ma wiele możliwości), a uczestnicy kobieta kapryśna (nigdy nie wiadomo, co zrobi). Porównania komputera do matki w grupie trenerów związane są ze skojarzeniami typu pomaga w każdej sytuacji, w grupie uczestników jest bardzo wymagająca. 18\n19 Trenerzy Skojarzenia: narzędzie pracy; ułatwienie życia; ułatwianie procedur w urzędach; centrum rozrywki; e-bankowość; Bill Gates; dokument elektroniczny; monitor; myszka; klawiatura; praca; hobby; olbrzymia maszyna matematyczna; wielka biblioteka; wygoda; szybkość; umożliwia wizualne poznawanie rozmaitej wiedzy; mózg techniczny, który reaguje natychmiast na odpowiednie bodźce (kliknięcia). Porównania i uzasadnienia: Pies: Da się oswoić. Wierny przyjaciel. Zniesie wszystkie nasze błędy. Wół: Pracuje i to jest jego zadanie ciężka praca. Delfin: Szybki w działaniu, bardzo inteligentny i przyjazny ludziom. Słoń: Ma ogrom możliwości. Mrówka: Pracowita. Sowa: Mądra, pracuje w nocy. Bibliotekarz: Gromadzi dużo informacji. Dobra matka: Pomaga w każdej sytuacji. Ma bardzo szeroki zakres oddziaływania w życiu rodzinnym. Potrafi dzielić trafnie i dokładnie obowiązki. Zaspokaja wszystkie potrzeby domowników. Kobieta pracująca: Wszystko może zrobić. Ma wiele możliwości. Lekarz: Pomaga w życiu zawodowym i osobistym. Robotnik w fabryce: Robi to, co mu się każe. Urzędnik: Wykonuje pracę, której często nie widać, a pomaga w załatwianiu różnych spraw. Uczestnicy Skojarzenia: coś, co obecnie jest uważane za niezbędne do życia; nowoczesność; zdobywanie wiedzy; gry; skrzynka do przechowywania informacji; nowa maszyna do pisania; mózg, w którym zapisane jest mnóstwo informacji. Porównania i uzasadnienia: Sowa: Wie wszystko. Jak jest mądrze obsługiwany, to jest mądry. Krokodyl: Otwierając pokrywę laptopa, narażamy się na niebezpieczeństwo. Krowa: Można wydoić z niej dużo dobrych rzeczy, ale trzeba umieć. Byk: Trudno go ujarzmić. Koń: Ma dużą głowę. Zarówno wobec konia, jak i komputera można czuć obawę wynikającą z nieznajomości, ale oswajając można czerpać wiele korzyści z ułatwionej pracy i możliwości rozrywki. Kangur: Duża torba do przechowywania wiadomości. Matka: Wszystko wie. Jest bardzo wymagająca. Kobieta: Trudno ją zgłębić. Nigdy nie wiadomo, co zrobi. Dziecko: Zawsze cię zaskoczy. Kolega z pracy: Jest nieoceniony, jeśli mu się powie, w czym ma ci pomóc. Pracoholik: Ciągle pracuje. Kierowca: Każdy manewr ma określony kodeksem ruchu drogowego, każda czynność komputera też jest ściśle określona, nie można robić niczego dowolnie. Każda czynność komputera jest uzależniona od algorytmu, który musimy wykonać Skojarzenia związane z Internetem Trenerom Internet kojarzył się zwykle z nieograniczonymi możliwościami, a uczestnikom z czymś niezrozumiałym, niebezpiecznym. Ciekawa jest rozbieżność między 19\n20 i organizatorów szkoleń komputerowych dla seniorów porównaniami Internetu do pająka i tygrysa, czynionymi przez trenerów i seniorów. Trenerzy porównują Internet do pająka, który rozwija sieć kontaktów i tygrysa, który działa szybko i sprawnie. Uczestnicy porównują Internet do pająka tworzącego sieć, która nas osacza i tygrysa, który jest groźny i drapieżny. Równie ciekawa rozbieżność wystąpiła także w skojarzeniach związanych z czasem. Dla trenerów Internet to oszczędność czasu, dla uczestników złodziej czasu. Wśród uczestników w negatywnych skojarzeniach związanych z Internetem pojawiają się zagrożenia społeczne: oszustwo, kłamstwo, ucieczka od prawdziwego życia, u trenerów zagrożenia techniczne: zagrożenie wirusami, zbyt wolny Internet itp. Trenerzy Skojarzenia: globalny świat; globalna sieć; globalne źródło informacji; nawiązywanie kontaktów bez ograniczeń; komunikacja bez granic; miejsce wymiany informacji; światowy bank wiedzy; wielka encyklopedia; muzeum dóbr kultury, techniki, architektury; obniżenie kosztów połączeń głosowych i video; sklepy internetowe; rozrywka; wiedza; strona internetowa; przesyłanie danych; oszczędność czasu; przyjemne spędzanie czasu; cudo techniki; łączność; czekanie; ładowanie; zagrożenie wirusami. Porównania i uzasadnienia: Kaczka: Pokonuje wiele kilometrów. Pitbullterier: Jest użyteczny, ale źle wytresowany może ugryźć. Ptak: Jest wolny, może być wszędzie. Porusza się po ogromnej przestrzeni. Orzeł: Ma rozległy horyzont widzenia, dostrzega szczegółowo wszystko, co ma w zasięgu wzroku. Lis: Dociera do każdej zagrody. Pająk: Tworzy sieć kontaktów. Tygrys: Działa szybko i odważnie, nic go nie powstrzyma. Sufler w teatrze: Podpowiada w potrzebie. Arystoteles: Posiada bardzo szeroki zakres wiedzy w różnych dziedzinach. Redaktor wielkiej gazety: Ma wiele informacji z różnych dziedzin. Podróżnik: Dociera we wszystkie zakątki świata. Prezenter telewizyjny: W przyjazny sposób podaje wszelkie informacje, które mogą nas zainteresować. Omnibus: Wszystko tam znajdziesz. Osoba wszystkowiedząca: Wszystkiego się dzięki Internetowi dowiesz, ale musisz zadawać mądre pytania. Uczestnicy Skojarzenia: okno na świat; złodziej czasu; rozrywka; muzyka; film; czasopisma; dostęp do informacji; poczta; nawiązywanie kontaktów; sklepy internetowe; kłamstwo; oszustwo; samotność; ucieczka; usługi; władza; złodziej czasu; niezrozumiały świat. Porównania i uzasadnienia: Tygrys: Jest drapieżny i groźny. Pająk: Osacza ludzi. Sowa: Duża wiedza, siedzenie wieczorami. Garb wielbłąda: Szeroki, głęboki, wygodny. Encyklopedia: Trudno ją do końca zgłębić. Krokodyl: Bo wciąga. Jaskółka: Szybko lata. Pies: Może być bardzo przyjazny, jednak nie można mu całkowicie ufać. 20


Imigranci z "Sea-Watch 3" zeszli na ląd. Jest zgoda krajów UE - Fakty TVN online\nKoniec tułaczki, imigranci z "Sea-Watch 3" zeszli na ląd. "Mamy bezpieczny port"\nOd tygodni szukali portu, pływając po morzu, na którym szalał sztorm. Dziś mogą odetchnąć z ulgą - uchodźców, w tym kobiety z dziećmi, przyjmie kilka europejskich krajów. W Europie o chrześcijańskich korzeniach trąbi się głośno, ale gotowość przyjęcia migrantów z Morza Śródziemnego zgłosiły tylko Niemcy, Francja, Portugalia, Irlandia, Rumunia, Luksemburg, Holandia i Włochy.\nMirosławo4bd 11 dni temu\nW historii mórz i oceanów aby kogoś uratować musi dojść wcześniej do katastrofy. A w ostatnim czasie na morzu Śródziemnym nie doszło do żadnego wypadku a ponton nie był szalupą ratunkową. Gdyby polka wsiadła z dzieckiem do pontonu próbując popłynąć do Szwecji, została by aresztowana za narażenie życia dziecka. Imigranci wsiadają rozwiń\nJerzy Owsiak się nie poddaje. Organizator WOŚP odpowiedział na prośby Polaków i zdecydował się wrócić na fotel prezesa fundacji. Zapowiada też, że będzie grać ''do końca świata i jeden dzień dłużej". W programie powiemy także o fatalnym występie polskich skoczków w Zakopanem, "planie B" w sprawie brexitu, który w poniedziałek ma przedstawić premier Wielkiej Brytanii oraz o tym, czy możliwe jest wysłanie polskiego astronauty w kosmos. Na "Fakty" TVN zaprasza Piotr Marciniak.\n"Powiem ci Paweł krótko, bierzemy się za robotę". Jurek Owsiak wraca do zarządzania WOŚP\nTheresa May przedstawi "plan B" w sprawie opuszczenia struktur UE\nBrytyjska premier przedstawi w poniedziałek plan, który ma przekonać parlament do uzgodnionego z Unią sposobu jej opuszczenia. Mowa jest o odrębnym porozumieniu granicznym z Irlandią. Granica była przed laty powodem terrorystycznych zamachów. W sobotę w Irlandii Północnej wybuchł samochód pułapka.\nNie tak to powinno wyglądać. Kontrowersje w sprawie odstrzału dzików\nPilny przeszczep i nietypowa krew. "Im więcej osób się zgłosi, tym większa szansa"\nO niemieckim nazizmie, fabryce śmierci, ofiarach nienawiści. Cykl materiałów pamięci w TVN24\nPolak znów w kosmosie? Pytanie, czy nas na to stać\nPrognoza pogody na poniedziałek 21 stycznia\nHejnał, wspomnienia i tłumy na ulicach. Cała Polska żegnała Pawła Adamowicza. Sobotnie wydanie "Faktów" TVN zostało w całości poświęcone uroczystościom i pamięci zamordowanego prezydenta. Na program zaprasza Piotr Marciniak.\n"Opiekuj się nami i całym Gdańskiem". Pogrzeb prezydenta Adamowicza


Dziennik Urzędowy Ministra Środowiska i Głównego Inspektora Ochrony Środowiska nr 2 z 31 października 2005 pozycje 22-46 - Strona 2 - Dzienniki Urzędowe - Baza aktów prawnych - INFOR.pl - portal księgowych\nZARZĄDZENIE NR 5 MINISTRA ŚRODOWISKA z dnia 3 stycznia 2005 r. w sprawie komisji konkursowej mającej na celu przeprowadzenie konkursu na stanowisko Dyrektora Parku Narodowego "Bory Tucholskie"Dziennik Urzędowy Ministra Środowiska i Głównego Inspektora Ochrony Środowiska rok 2005 nr 2 poz. 26\nZARZĄDZENIE NR 4 MINISTRA ŚRODOWISKA z dnia 3 stycznia 2005 r. w sprawie komisji konkursowej mającej na celu przeprowadzenie konkursu na stanowisko Dyrektora Bieszczadzkiego Parku NarodowegoDziennik Urzędowy Ministra Środowiska i Głównego Inspektora Ochrony Środowiska rok 2005 nr 2 poz. 25\nZARZĄDZENIE NR 3 MINISTRA ŚRODOWISKA z dnia 3 stycznia 2005 r. w sprawie komisji konkursowej mającej na celu przeprowadzenie konkursu na stanowisko Dyrektora Biebrzańskiego Parku NarodowegoDziennik Urzędowy Ministra Środowiska i Głównego Inspektora Ochrony Środowiska rok 2005 nr 2 poz. 24\nZARZĄDZENIE NR 2 MINISTRA ŚRODOWISKA z dnia 3 stycznia 2005 r. w sprawie komisji konkursowej mającej na celu przeprowadzenie konkursu na stanowisko Dyrektora Białowieskiego Parku NarodowegoDziennik Urzędowy Ministra Środowiska i Głównego Inspektora Ochrony Środowiska rok 2005 nr 2 poz. 23\nZARZĄDZENIE NR 1 MINISTRA ŚRODOWISKA z dnia 3 stycznia 2005 r. w sprawie komisji konkursowej mającej na celu przeprowadzenie konkursu na stanowisko Dyrektora Babiogórskiego Parku NarodowegoDziennik Urzędowy Ministra Środowiska i Głównego Inspektora Ochrony Środowiska rok 2005 nr 2 poz. 22


Hotele Zalduondo | Hotels.com\nHotele - Zalduondo\nHotele w mieście Zalduondo\nWyszukaj hotele w mieście: Zalduondo\nPrzejdź do mapy hoteli w mieście: Zalduondo\nNajlepsze hotele w mieście Zalduondo\nZalduondo – wprowadzenie\nOto Twoje nowe idealne miejsce na podróż. Chociaż być może w samej miejscowości Zalduondo nie ma zbyt wielu znanych atrakcji, niedaleko można zwiedzić takie miejsca jak Sanktuarium Matki Bożej z Arantzazu i Menhir Itaida. Możesz zwiedzić okolice i zobaczyć takie atrakcje jak Jaskinie Arrikrutz i Zerain portalea.\nZalduondo – gdzie się zatrzymać\nZarówno w przypadku osób podróżujących w celach służbowych, jak korzystających z urlopów, Zalduondo może zapewnić wygodne zakwaterowanie wszystkim gościom. Zalduondo – możesz skorzystać z 24 ofert na zakwaterowanie z Hotels.com, a niektóre z nich obejmują rabat do 25%.Mamy pokoje w cenach od 67 PLN za noc i poniżej przedstawiono liczbę hoteli według klasyfikacji w gwiazdkach w miejscowości Zalduondo i w okolicach:\n• 14 4-gwiazdkowe hotele od 228 PLN za noc\n• 28 3-gwiazdkowe hotele od 163 PLN za noc\nZalduondo – jak dotrzeć\nPrzyleć na Vitoria (VIT), 19,6 mi (31,6 km) z centrum Zalduondo. Logroño (RJL-Port lotniczy Agoncillo) to drugie najbliższe lotnisko, oddalone o 30,7 mi (49,5 km).\nZalduondo – co zobaczyć w okolicy\n• Sanktuarium Matki Bożej z Arantzazu (6,1 mi/9,9 km od centrum miasta)\n• Menhir Itaida (6,9 mi/11,1 km od centrum miasta)\n• Jaskinie Arrikrutz (8,3 mi/13,3 km od centrum miasta)\n• Zerain portalea (8,8 mi/14,2 km od centrum miasta)\n• Urizar dorretxea (8,9 mi/14,3 km od centrum miasta)\nZalduondo – najlepsza pora na przyjazd


3ROD po Update dashboardu 0022 | XboxForum.pl - Największe Polskie forum o konsolach Xbox One, Xbox 360 i Xbox.\n3ROD po Update dashboardu 0022\nTemat na forum 'Kosz' rozpoczęty przez Fuzzy, Wrzesień 28, 2013.\nWrzesień 28, 2013 #1\nFuzzy Świeżak Świeżak\nmam pewien problem z xboxem.\nZnajomy dal mi xboxa, ktory posiada 3ROD.\nKiedy konsola jeszcze zyla, postanowil zrobic update dashboardu na najnowszy, lecz robil to zapomoca pendrive.\nPodczas aktualizacji, konsola sie wylaczyla, po ponownym wlaczeniu, pokazala blad 0022.\nZrobilem wiec Reballing ukladu CPU, GPU, oraz Czipu Hana, wymienilem paste TERMO, i konsola dalej 3ROD 0022.\nObjaw jest taki, ze 3ROD zalacza sie po okolo 40-50sek od wlaczenia konsoli.\nPozdrawiam, dzieki za odp\nFuzzy, Wrzesień 28, 2013\nuszkodzona sekcja CB.. Odczytaj nand, możesz mi go wysłać to może obejdzie się bez glitcha. jaka wersja konsoli btw?\nSowa, Wrzesień 28, 2013\nDzieki kolego za odp. Problem jest taki, ze jestem kompletnie zielony w tych sprawach, nie posiadam sprzetu nawet zwyklego pc nie mam (laptop + mac pro tower). Powiesz mi jak to zrobic? jest to xbox Arcade z 2008roku prawdopodobnie jasper\nWrzesień 28, 2013 #4\nMusisz mieć jakiś programator do nandów na usb np 360nandflasher albo j-r programmer od team xecuter no i możliwość odpalenia windowsowskiego programu. To tak na początek Lutujesz do płyty głównej zgodnie ze schematami do danego programatora.\nWrzesień 28, 2013 #5\nHeh czyli bez odpowiedniego sprzetu nic nie zrobie?\nWrzesień 28, 2013 #6\nWrzesień 28, 2013 #7\nCzyli co bys mi radzil zrobic? wyrzucic konsole czy sprobowac naprawic? ile mogla by kosztowac naprawa? i da sie to wogole zrobic?\nWrzesień 28, 2013 #8\nNaprawiać, masz praktycznie sprawnego jaspera.. Cena zależnie od tego co będzie trzeba zrobić, 40-80zł, jeżeli nic nie posmażyłeś rebalingiem\nXbox 360 Xenon z 2006 roku 3Rod\nrumcajs1, Listopad 25, 2013, na forum: Kosz\nUszkodzona konsola XBOX360 3RoD\nrumcajs1, Listopad 18, 2013, na forum: Kosz\nPozostałości po konsoli, konsola 3rod, receiver\nArchmaster, Październik 6, 2013, na forum: Kosz\nKonsolad xbox 3rod\nStereoMan, Sierpień 7, 2013, na forum: Konsola\ntomix156, Grudzień 24, 2012, na forum: Dla świeżaków


Elf w kuchni !: Żytni chleb ziemniaczany\nJak wiecie uwielbiam piec chleby i robię to przynajmniej raz w tygodniu. Tym razem postanowiłam połączyć moje dwa ulubione typy mąki i dodać do nich.. ziemniaka. Efekt przeszedł moje najśmielsze oczekiwania!\n2 ziemniaki (300 g po obraniu)\n2 łyżki niesłodzonego mleka sojowego\nZiemniaki gotujemy do miękkości. Następnie odcedzamy je i dusimy na puree razem z oliwą i mlekiem sojowym.\nDo miseczki rozkruszamy drożdży dodajemy 1 łyżkę mąki orkiszowej, cukier trzcinowy zalewamy ciepłą wodą i odstawiamy na ok. 20 minut w ciepłym miejscu do wyrośnięcia.\nW dużej misce mieszamy mąki z nasionami słonecznika i solą. Dodajemy wyrośnięte drożdże, puree z ziemniaka i urabiamy ciasto przez ok. 10 minut - aż będzie elastyczne. Odstawiamy w ciepłym miejscu w przykrytej ścierką misce do wyrośnięcia na 30 minut. Następnie formujemy w dłoniach bochenek, przekładamy go do formy wyłożonej papierem, posypujemy makiem i nacinamy ostrym nożem skórkę według własnego uznania i odstawiamy do wyrośnięcia w ciepłym miejscu na 45 minut.\nWkładamy do piekarnika rozgrzanego do 200°C i pieczemy przez ok. 50 minut (aż do testu suchego patyczka). Jeśli wierzch będzie spiekał się za mocno przykryjcie chleb papierem do pieczenia lub przełączcie na pieczenie od spodu.\nPo upieczeniu zostawcie do wystygnięcia w piekarniku na min. 30 minut a następnie wyciągnijcie z formy i zostawcie do kompletnego wystygnięcia.\nChleb jest dla mnie idealny! Przepyszny smak, delikatnie chrupka skórka a do tego mak dodający bardzo przyjemny posmak.\nEtykiety: cukier trzcinowy , drożdże , mak , mąka orkiszowa , mąka żytnia , oliwa , Pieczywo , słonecznik , ziemniaki\nMaria 24 maja 2015 16:09\nMam pytanie. Czy zamiast drozdzy swiezych moge dac suszone? Jesli tak,to prosze o odpowiedz ile?\nKat Lisek 24 maja 2015 18:47\nNa pewno jest to możliwe, niestety nie wiem ile bo nigdy nie używałam suszonych, zawsze i wszystko piekę na świeżych.\nAle znalazłam coś takiego: http://www.zajadam.pl/ile-wazy/drozdze-swieze-suche-przelicznik ;)\nMaria 24 maja 2015 21:39\nTo ja jednak upieke tak jak w przepisie. Boje sie,ze mi sie nie uda,ale zarezykuje,bo tak apetycznie ten chlebek wyglada;-). A jakiej wielkosci keksowki uzylas?\nKat Lisek 27 maja 2015 10:11\nA keksówka miała ok. 25 cm.\nKinga Łucja 24 maja 2015 16:57\nAgnieszka Z 24 maja 2015 19:18\nWygląda genialnie, jak z najlepszej piekarni :)\npozielonemu 24 maja 2015 20:31\nWidziałam ostatnio taki ziemniaczany bochenek w piekarni, pomysł jest świetny! Koniecznie wypróbuję Twój przepis :)\nBarbie 26 maja 2015 11:39\nrobiłam kiedyś coś podobne wyszło genialnie, ten chleb też wygląda apetycznie. Dodałam tego bloga do listy blogów http://wega-kuchnia.blogspot.com/ zapraszam


Jakie choroby wywołuje stres? - Terapia Antystresowa\nI. Rozładowanie stresu:Relaks - droga do efektywności i sukcesu\nII. Unikanie stresu:Asertywność czy stres - wybór należy do Ciebie\nIII. Rozwiązywanie przyczyn stresu:"Terapia antystresowa - trwałe pozbycie się nadmiaru stresu w życiu"\nTerminy szkoleń\tNajnowsze artykułyStres w pracyCzynniki psychologiczne wywołujące stres, determinujące występowanie chorób spowodowanych stresemCo zatem znaczy zdrowiej myśleć?Neurofizjologia i psychoneuroimmunologia emocjiDrogi wzajemnego oddziaływania mózgu i układu odpornościowego\nJednoznacznie również stwierdzono, że nawet umiarkowany stres u pacjentów z chorobami serca może powodować niedokrwienie mięśnia sercowego (zmniejszenie dopływu krwi do serca), zakłócenia pracy serca i zmniejszenie jego wydolności. Badania Kamarck i innych (1997 r.) na próbie 900 mężczyzn wydatnie potwierdziły rozwój miażdżycy tętnic (ultrasonografem badano narastanie blaszek miażdżycowych w głównej tętnicy szyjnej) pod wpływem stresu i to na zdrowych osobnikach, a nie na pacjentach i tak zagrożonych chorobą miażdżycową. Wpływ stresu na rozwój choroby nowotworowej jest jeszcze bardziej widoczny, żeby nie powiedzieć, iż jest to główna przyczyna jej powstawania. Nawet jeśli istnieje pewna dziedziczna genetycznie skłonność do jej powstawania u niektórych osób, to jednak dopiero występowanie stresu aktywuje (dochodzi do promocji zainicjowanego procesu) tę dziedziczną cechę. Uwarunkowanie raka przez styl życia według szacunków National Cancer Institute (Greenwald i Sondik, 1986) jest w okolicach 90% przypadków zachorowań na raka.\nJeżeli jednak dostajemy go za dużo i to w dodatku przez dłuższy okres czasu (stres chroniczny), to organizm (układ immunologiczny) się adaptuje do sytuacji, to jest podwy�


Plamienie po stosunku - Seksuolog - Leczenie - Zdrowie - Forum - Wątek - Polki.pl\nnapisał/a: zeta4 , 2009-12-03 21:31\nnapisał/a: jente8 , 2009-12-03 21:35\nnapisał/a: Misiaq , 2009-12-03 21:57\nzeta napisal(a): czym może być spowodowane plamienie po stosunku?\nMoże oznaczać, ze masz nadżerkę.\nnapisał/a: ~gość , 2009-12-04 08:57\nale otarcie przecież boli, a zeta o tym nie wspomina... Tzn boli jak się tworzy, no chyba, że się akurat otarła na sam koniec i nie zdążyło ją boleć. Ja tam jak nabawiam się otarć to boli, ale nie krwawię :P\nnapisał/a: ~gość , 2009-12-04 14:10\nnapisał/a: zeta4 , 2009-12-04 22:28\nDo gina i tak sie niedługo wybieram, więc przy okazji wspomnę o tym. chciałam tylko wiedziec, co oprocz nadzerki (bo o tym czytałam) może być przyczyną. Poprzednie usg (pół roku temu) było ok, wiec jesli mi się cos zrobiło, to na pewno nie jest przechodzone.\nCo do bólu, to zdarza się tak, że jeśli pierwsza dojde, a mąż jeszcze nie, to etap między moim dojściem a jego mnie tak jakby własnie obciera. Nie wiem, czemu tak jest, bo gdyby było złe nawilżenie, to by bolało juz wcześniej :/\n[ Dodano: 2009-12-26, 23:43 ]\nByłam u ginekologa, to tylko obtarcie :) Dziękuję za odpowiedzi :)


Wigilia za nami, Mikołaj/Gwiazdor przyniósł nam prezenty a teraz refleksja co też nam przyniósł ciekawego. Mamy niebywałe szczęście jeśli obdarowany naszym prezentem jest z niego zadowolony a pecha gdy jest odwrotnie. Kolejne ciepłe skarpety od Teściowej, kolejny krawat od Teścia itd. Co roku sklepy przyjmują tysiące zwrotów prezentów które nie trafiły w gust obdarowanego. Zastanawiam się jaki jest przepis na to aby trafić w prezent...chyba nie ma sposoby na to. Gdy damy prezent praktyczny (a coraz częściej takie wybieramy) to co prawda on się nam przyda ale czy daje nam radość? Z kolei prezent zupełnie nie praktyczny może nam dać wiele radości/uciechy z początku, jednak później taki prezent leży sobie w szafie i tylko nam zawadza. Jeśli natomiast damy pieniądze to...jaki to prezent tak naprawdę, jest to najłatwiejsze rozwiązanie które uwalnia nas od wymyślania co też obdarowanego ucieszy. Co roku mamy ten sam dylemat co kupić i co roku prezenty są zwracane do sklepów.\nRafał | 2009-12-25 09:53:29 (Piątek)\nTrudno coś nazwać sukcesem mijającego roku dla obecnego rządu. Podoba mi się reakcja a raczej brak reakcji w sprawie Europejskiego kryzysu. Zapewne niektórzy sądzą że należało iść torem innych krajów i drukować pieniądze aby dofinansować np. banki. Jestem przeciwny interwencjonizmu w rynek, rynek jest albo rynkowy albo sterowany i nie ma drogi pośredniej. Ogłaszanie, trąbienie na prawo i lewo że jest kryzys tylko go pogłębia, kryzys niewątpliwie jest ale dlaczego mówić jak jest źle niż uspokajać rozgrzane umysły? Kryzys w sporej mierze się bierze od paniki ludzi, gdyby wszyscy zaczęli wybierać pieniądze z banku to bank by upadł, żaden bank nie wytrzyma takiej panice wypłat pieniędzy.\nKolejnym powodem do zadowolenia jest polityka zagraniczna, za rządów PiS wydziałem dysproporcje...USA było cacy a reszta świata bee. Obecny rząd stara się to zrównoważyć, nie stroni nawet przed poprzednio znienawidzonymi stosunkami z Rosją. Zapewne Rosja nie jest ideałem kraju demokratycznego ale jesteśmy krajem który który nie może sobie pozwolić na ignorowanie bliskiego sąsiada. Jak to mówią, Pieniądz nie śmierdzi jest to może...mało etyczne, ale praktyczne. Wazelinowanie USA przez PiS zawsze mnie denerwowało i obecna polityka zagraniczna mi odpowiada.\nRafał | 2009-12-29 10:09:48 (Wtorek)\nTagi: sukces rokukryzyspolityka zagranicznapodsumowanie roku\nWojsko, misje zagraniczne\nW ramach mojej kontynuacji podsumowania roku skupię się na WP i misjach zagranicznych.\nNie jestem zadowolony aż takiemu zaangażowaniu Polskiego Wojska w misje zagraniczne, nie stać nas takie koszty z tym związane. Nie podoba mi też fakt kończenia misji z ramienia ONZ a zwiększania kontyngentu w misje zagraniczne NATO. Postrzegam misje ONZ jako stabilizujące i w jak najmniejszym stopniu konfliktowe, NATO jest typowo strukturą wojskową i na dodatek pod silnym przywództwem USA. Mogę ewentualnie zrozumieć...chęć bycia w strukturach NATO i wywiązywać się z obowiązków w nadziei że jak zajdzie potrzeba to NATO nam pomoże. Mam jednak obawy czy te nadzieje są słuszne, USA pokazało że nie zasługujemy na partnerstwo i traktuje nas jako â€²zło konieczneâ€². Moim â€²marzeniemâ€² jest stworzenie Wojska Europejskiego, wystarczająco silne i mobilne aby zadbać o Europejskie interesy narodowe. Mierzi mnie fakt że musimy prosić USA o transport NASZEGO Wojska na misje zagraniczne.\nRafał | 2009-12-29 14:03:36 (Wtorek)\nTagi: wojskomisje zagraniczneusanatopodsumowanie roku\nW dobie mediów cyfrowych poprawianie obrazu, retusz zdjęć jest powszechnym i coraz naturalnym środkiem poprawy niedociągnięć. Niektóry filmy są wręcz naszpikowane wszelkimi oszustwami wizualnymi (zwanymi efektami specjalnymi lub animacją komputerową), np. głośny film Avatar ma być czymś rewolucyjnym pod tym względem. Retusz zdjęć w gazetach, portalach jest dosyć powszechny np. powiększanie piersi Kobiet. Jest takie powiedzenie Jak zobaczę to uwierzę a już całkiem niedługo a właściwie już, należy mówić Dotknę to uwierzę Operacje plastyczne coraz odważniej wkraczają na Polski rynek, powiększanie piersi, poprawiania ust/ud itd.\nOszustwa w limach mi nie przeszkadzają a nawet to lubię, jednak retusz zdjęć w gazetach, operacje plastyczne ze snobistycznych pobudek mi się nie podobają. Jestem przeciwnikiem też wypełniania staników w celu wizualnego oszustwa (złudzenie większych piersi).\nRafał | 2009-12-30 09:37:42 (Środa)\nTagi: oszustwaretuszefekty specjalnepiersi\nUśmiałem się, czytam wybrane cytaty polityków w tym roku. Mam dwa faworyty cytatów znany polityków. Grillowanie to nasze dzieło Pisałem o tym na blogu, cytat pochodzi z wypowiedzi Jarosława Kaczyńskiego. Mam cukrzycę, przed jazdą zjadłem kilka jabłek O tym zdarzeniu też pisałem kiedyś, jest to tłumaczenie posła PiS (Marek Łatas) na to że jechał samochodem pod wpływem alkoholu.\nRafał | 2009-12-30 09:51:06 (Środa)\nTagi: cytatypolitycykaczyńskipodsumowanie roku\nJuż tylko 29 proc. Polaków chce zastąpienia złotego przez euro. Nie jest dla mnie dziwne że tylko 29% Polaków chcę wprowadzenia Euro w Naszym kraju. O kryzysie się tak dużo mówi że chyba każdy coś tam słyszał o tym. Wystarczy spojrzeć na kraje które już mają Euro aby Polakom się odechciało wprowadzania Euro w Naszym kraju. Jak wszystko wprowadzanie Euro ma swoje wady i zalety, ja jednak chcę wprowadzenia Euro i mam nadzieje że to nastąpi jeszcze za mojego życia ;)\nRafał | 2009-12-31 13:40:11 (Czwartek)


Chełminiak - Co to jest Chełminiak? + Definicje online + eDefinicje.pl\nCo to jest Chełminiak?\nCzym jest Chełminiak? Co znaczy Chełminiak?\nWyraz Chełminiak nie posiada jeszcze definicji.\nZobacz synonimy słowa Chełminiak\nZobacz podział na sylaby słowa Chełminiak\nZobacz hasła krzyżówkowe do słowa Chełminiak\nZobacz anagramy i słowa z liter Chełminiak\nTłumaczenie wyrazu Chełminiak:\nChełmniak Chełmniak Chełmniak Хелмняк Хелмняк Chełmniak Chełmniak Chełmniak Chełmniak Chełmniak Chełmniak Chełmniak Chełmniak Chełmniak Chełmniak Chełmniak Chełmniak Chełmniak Chełmniak Chełmniak Chełmniak Chełmniak Chełmniak Chełmniak Chełmniak Chełmniak Chełmniak Chełmniak Chełmniak Chełmniak Chełmniak Цхеłмниак Chełmniak Chełmniak Chełmniak\nZapis słowa Chełminiak w języku migowym\nZapis słowa Chełminiak w alfabecie Morse'a\nZapis słowa Chełminiak w alfabecie Braille'a\nZapis słowa Chełminiak w alfabecie fonetycznym NATO (ICAO)\nCharlie Hotel Echo Lima Mike India November India Alpha Kilo\nZapis słowa Chełminiak od tyłu\nPopularność wyrazu Chełminiak\nczternastogodzinny , czesalnia , Chartum , Czułczyce , Chagall , Chairman , chronologia , czarnosiny , centroprawica , Chomentówek Gartatowski , chromoterapeutka , cielę , chinoiserie , czasoprzestrzenny , cieniowy , cordoba , chuliganić , cyborgizacja , Caców , czeladzkość ,


The Lord of the Rings Part I. The Fellowship of the Ring - J.R.R. Tolkien | Książka w Lubimyczytac.pl - Opinie, oceny, ceny\nThe Lord of the Rings Part I. The Fellowship of the Ring\nWydawnictwo: HarperCollins Cykl: Władca Pierścieni (tom 1) fantastyka, fantasy, science fiction\nWładca Pierścieni (tom 1)\nThe text of this edition has been fully corrected and revised in collaboration with Christopher Tolkien.\nThe Nature of ... J.R.R. Tolkien\nGospodarz Gile... J.R.R. Tolkien\nA Secret Vice:... Dimitra Fimi, Andre...\nSilmarillion. ... J.R.R. Tolkien\nUpadek Gondolinu Alan Lee, Christoph...\nChain of Iron Cassandra Clare\nWinters Orbit Everina Maxwell\nHoly Ground Evan Currie\nBlood Heir Ilona Andrews\nThe Winds of W... George R.R. Martin\nReady Player Two Ernest Cline\nMidnight Smoke Helen Harper\nKingdom of the... Kerri Maniscalco\nDFV Ethereal Tori Harris\nRing Shout P. Djèlí Clark\nThe Ministry f... Kim Stanley Robinson\nBattle Ground Jim Butcher\nThe Left-Hande... Garth Nix\nThe Bone Shard... Andrea Stewart\nKsiążki które w moim mniemaniu zasługują na wielokrotne czytanie jest bardzo mało to jest jedna z nich.\nOpis od wydawnictwa:\nIn a sleepy village in the Shire, a young hobbit is entrusted with an immense task. He must make a perilous journey across Middle-earth to the Cracks of Doom, there to destroy the Rulling Ring of Power - the only thing that prevents the Dark Lord Sauron's evil dominion.\nTo jedna z moich ulubionych książek ever! Język jest odrobinę trudniejszy niż w "The Hobbit" , ale nadal jest łatwy. Nie wiem czy podobała mi się bardziej niż po polsku. Oba wydania podobały mi się tak samo. Muszę przyznać, że niektóre rzeczy po prostu brzmią lepiej po angielsku niż po polsku. Tak jest na przykład z dialogami bohaterów. Różne sentencje z tej książki w języku angielskim są głębsze i bardziej epickie niż w polskim wydaniu. Klimat tej książki jest cudowny a w połączeniu z muzyką filmową to czysta magia! Kraina elfów to coś wspaniałego i totalnie mnie kupiła! Ta historia jest GENIALNA! Jak widać jestem zachwycona tą książką i to totalnie! Co do bohaterów to moim ulubionym dalej jest Aragorn A na drugim miejscu jest Gandalf. Cała ekipa bohaterów jest złota i uwielbiam ich wszystkich. Dla mnie to 10 / 10 ⭐, perełka w każdym znaczeniu tego słowa! Nie mogę się doczekać drugiego tomu!\nTo jedna z moich ulubionych książek ever!...\n"Nie każde złoto jasno błyszczy,\nKorzeni w głębi lód nie skuje."\nSpokojny, sielski Shire - hobbitowska kraina, gdzie praktycznie przez cały rok panuje wieczna pogoda, wieczna wiosna. Tam wciąż niesie się echem tubalny śmiech, wciąż słychać wesołe, skoczne piosnki będące punktem przewodnim przyjęć na świeżym powietrzu. Gdy podejdziesz nieco bliżej, zobaczysz jak bardzo zróżnicowane grono bawi się w tym jednym miejscu. Poczujesz wyjątkowe ciepło, które bije od tego zacnego towarzystwa, mimo wzajemnych przekomarzanek, słowych utarczek i dąsów. W Shire cudnie i bezpiecznie jest żyć, ale owe bezpieczeństwo i stabilność dobiegają końca. Idą ciężkie czasy, to moment kiedy trzeba wyruszyć w drogę i postawić wszystko na jedną kartę. Oddalić się od sielskiego Shire i iść w stronę ciemności. W tę niebezpieczną podróż, rusza mała grupka śmiałków, których losy od tego momentu śledzimy.\nA los każdej pojedynczej postaci skupiony jest wokół tego jedynego, magicznego, pierścienia o wielkiej mocy. Pierścienia, który uwodzi by za chwilę zepchnąć właściciela w przepaść. To symbol zła, które jest niczym trudne do odrzucenia brzemię. Siedzi wygodnie na palcu i kusi każdego kto ośmieli się zwrócić na niego uwagę. Przedmiot, który zniewala; przedmiot o który bije się cały świat.\nJ.R.R Tolkien był wielkim wizjonerem, któremu udało się stworzyć epicką opowieść, złożoną z tysiąca elementów układankę, w której ciężko dopatrzyć się jakiekolwiek błędu w sztuce. To misternie skonstruowane dzieło, tworzone od podstaw w jednej głowie, w wyobraźni człowieka, którego wizje i pomysły okazały się czymś nieporównywalnie lepszym od samej rzeczywistości. "Władca pierścieni" emanuje szeroką symboliką i subtelnymi, nienachalnymi nawiązaniami. Wkraczamy w zupełnie nowy, przedstawiony niezwykle drobiazgowo świat. Oglądamy go i mamy wrażenie, że ten świat musi istnieć naprawdę. Podążamy konkretnymi ścieżkami, odwiedzamy najróżniejsze krainy, z których każda ma swój własny, niepowtarzalny klimat. W każdej z tych krain spotykamy wciąż nowych interesujących bohaterów, których rysy osobowościowe momentalnie zapisują się w naszej głowie i już tam pozostają do końca lektury. Choć to opowieść z kategorii fantasy, daje niezwykłe wrażenie autentyczności i to jest coś, co myślę wyróżnia ją spośród wielu innych lektur mieszczących się w tej kategorii.\nCzy "Władca Pierścieni" wciąga od pierwszych stron?\nW moim przypadku na pewno nie. Podchodząc do tej lektury, trzeba mieć na względzie, że jest to opowieść drogi, która snuje się w niezwykle wolnym tempie. Momenty przyspieszenia są, ale nie budzą one większych emocji. Dla niektórych ta opowieść może być zdecydowanie za wolna, nawet zbyt monotonna. Jednakże dla tych, którzy lubią kwieciste i długie opisy oraz dla tych, którzy dużą wagę przykładają do kreacji samych postaci - ta lektura będzie strzałem w dziesiątkę. Tych mniej cierpliwych pocieszę, że w tę historię naprawdę można się wciągnąć, trzeba tylko przebrnąć przez te najbardziej przydługie fragmenty. Gdy dochodzimy do momentu, w którym zaczyna formować się tytułowa Drużyna Pierścienia, według mnie tekst rusza bardziej z kopyta; pojawia się więcej postaci, tym samym więcej historii i wątków z nimi związanych. Według mnie, to właśnie wkroczenie na scenę zupełnie nowych postaci tj Legolas, Aragorn czy Gimli, jest tym momentem, od którego wszystko zmienia się na lepsze. Moje zainteresowanie wówczas znacznie podskoczyło w górę i nareszcie poczułam, że w lekturze są jacyś bohaterowie, których losy będą dla mnie ważne i warte śledzenia. Umówmy się, grupka Hobbitów, choć uroczych w swej ekscentryczności, nie są tak interesujący jak reszta członków Drużyny Pierścienia.\nPierwszą część "Władcy Pierścieni" można traktować jako wstęp, tom pozwalający rozeznać się w tej całej złożoności. Z racji tego, że czytam wydanie rozdzielone na 3 tomy, a nie jednotomowe dzieło, podchodzę nieco mniej surowo do "Drużyny Pierścienia". Nie jest on może jakoś emocjonujący, ale myślę ze inne jest jego zadanie. Stąd uważam, że traktowanie go jako tom wprowadzający, tym samym dość opisowy, bo mający na celu przedstawienie całego świata i zamieszkujących go postaci - będzie najlepszym rozwiązaniem pozwalającym obiektywnie spojrzeć na tę opowieść, a co za tym idzie, sprawiedliwie ją ocenić. Przygotujcie się więc, że "Drużyna Pierścienia" to część objaśniająca, wyposażająca czytelnika w solidne podstawy, w informacje potrzebne do tego by dobrze się w tę opowieść wdrożyć. Bez tej części, ciężko byłoby zrozumieć całą tę złożoność i wielkość konceptu, który narodził się w głowie autora i został przez niego tak dokładnie rozwinięty. Mi osobiście ten tom był bardzo potrzebny i czuję, że nareszcie, (mimo tego że nieraz oglądałam pobieżnie ekranizacje Władcy Pierścieni) tę historię pojęłam w takim stopniu w jakim zawsze chciałam.\nTak jak wspomniałam, z całą sympatią do Bilba, Froda, Sama itd, moje serce kieruję mimo wszystko w stronę innych członków Drużyny Pierścienia.\nWłaściwie to już tęskno mi do honorowego Aragorna o chłodnym obliczu, do pełnego sprytu, zadziornego Legolasa czy dumnego i w głębi duszy wrażliwego Gimli'ego. Z tego co wiem, w kolejnym tomie będziemy mieli okazję więcej się o całej Drużynie dowiedzieć, co niezmiernie mnie cieszy.\nGdybym miała jednak wskazać moje ulubione fragmenty, to bez wahania powiem, że są to te, które przenoszą nas do sennej i bajkowej krainy elfów. Niczym w oparach, zmierzamy przez zielone tereny na spotkanie z tymi dostojnymi, tajemniczymi postaciami. W powietrzu czuć pradawną magię. Nie czujemy własnych kroków, to tak jakbyśmy unosili się lekko nad ziemią, zaklęci, zamroczeni, zafascynowani tą oniryczną krainą. Wokół słychać tylko elfickie szepty przeplecione cichym szmerem kryształowego strumienia. Nigdzie nie jest piękniej, nigdzie nie jest lepiej. Kraina Elfów mnie uwiodła. Gdy spojrzysz choć raz ,Czytelniku, w elfickie oczy, twoje spojrzenie już nigdy nie będzie chciało uciec w inną stronę.\nSpokojny, sielski Shire - hobbitowska kraina, gdzie praktycznie przez cały rok panuje wieczna pogoda, wieczna wiosna. Tam wciąż niesie się echem tubalny śmiech, wciąż słychać wesołe, skoczne piosnki będące punktem przewodnim przyjęć na świeżym...\nPoczątek historii najlepszy\nJ.R.R Tolkien to wielki mistrz. Mógłbym tak dużo i długo pisać o tym jak świetny jest Władca Pierścieni że zabrakło by dnia. Co jakiś czas wracam do tych książek i zadziwiające jest jak mój odbiór ich zmienia się z biegiem lat. Polecam każdemu w każdym wieku. Doskonałe dzieło! I świetna fantastyka. Takich książek już się nie pisze. Ponadczasowe i epickie dzieło od początku do końca!\nJ.R.R Tolkien to wielki mistrz. Mógłbym tak dużo i długo pisać o tym jak świetny jest Władca Pierścieni że zabrakło by dnia. Co jakiś czas wracam do tych książek i zadziwiające jest jak mój odbiór ich zmienia się z biegiem lat. Polecam każdemu w każdym wieku. Doskonałe dzieło! I świetna fantastyka. Takich książek już się nie pisze. Ponadczasowe i epickie dzieło od początku...\nPo raz pierwszy z Drużyną zetknąłem się w dzieciństwie, kiedy będąc na wakacjach u dziadków, na półce znalazłem właśnie trylogię Tolkiena. Książka już wtedy wciągnęła mnie po czubek głowy, ale zdążyłem przeczytać tylko część pierwszą. Potem po latach poznałem filmy Petera Jacksona i mocno zainteresowałem się gatunkiem fantasy. Wciąż jednak wisiały nade mną wyrzuty niedokończenia czytania trylogii. I tak mijały lata, bo zawsze mówiłem, że do czytania Władcy potrzeba wyjątkowego czasu i okazji. W końcu w tym roku nadrabiam i mając o wiele większą wiedzę i doświadczenie fanowskie, nadal tonę z zachwytu jak tamten dzieciak sprzed lat. Dzieła Tolkiena wywarły ogromny wpływ na cały gatunek i po dziś dzień Trylogia Pierścieni wzbudza szacunek milionów. Dziękuję, sir Tolkien.\nPo raz pierwszy z Drużyną zetknąłem się w dzieciństwie, kiedy będąc na wakacjach u dziadków, na półce znalazłem właśnie trylogię Tolkiena. Książka już wtedy wciągnęła mnie po czubek głowy, ale zdążyłem przeczytać tylko część pierwszą. Potem po latach poznałem filmy Petera Jacksona i mocno zainteresowałem się gatunkiem fantasy. Wciąż jednak wisiały nade mną wyrzuty...\nGenialna książka, wybitna literatura. To moje kolejne spotkanie z Tolkienem i mimo upływu lat nadal zachwyca tak samo.\nDobroć po za skalą.\nMoże to przez ogromny sentyment do filmów, ale książkę czytało mi się wspaniale. Nie odstraszyła mnie ilość opisów i ich długość. Uważam, że są dopełnieniem całej historii i pozwalają się bardziej wczuć w cały klimat.\nPo prawie dwóch tygodniach skończyłam czytać książkę autorstwa J.R.R. Tolkiena pod tytułem „Władca pierścieni tom I: Bractwo pierścienia”. Tym razem autor opowiada historię młodego hobbita Froda Bagginsa, który odziedziczył po swoim wuju Bilbie Bagginsie jedyny pierścień, który został stworzony w Mordorze dla Ciemnego Władcy. Niestety gdy główny bohater musiał opuścić swój dom nie przewidział jakie przeciwności losu są przed nim. Razem z Frodem w podróż do Mordoru by zniszczyć pierścień udali się: Gandalf Szary (czarodziej), Samwise „Sam” Gamgee (hobbit), Peregrin „Pippin” Took (hobbit), Meriadok „Merry” Brandybuk (hobbit), Aragorn (człowiek), Boromir (człowiek), Legolas (elf) oraz Gimli (kraslód). Co stało się z bractwem Pierścienia? Tego musicie dowiedzieć się sami czytając książkę.\nPodsumowując „Władca Pierścieni tom I: bractwo pierścienia” jest bardzo ciekawa. Chociaż ilość stron może na samym początku odstraszyć. Ja osobiście z samą książką po raz pierwszy spotkałam się w trzeciej klasie gimnazjum pod koniec roku szkolnego. Pamiętam, że na pewno ją przeczytałam. Ale nic z jej treści nie pamiętam. I teraz gdy zaczęłam chodzić na rehabilitację postanowiłam przeczytać ją ponownie. Co prawda czytało mi się ją ciężko. Ale cieszę się, że mogłam porównać sobie książkę z filmem. Bo na pewno każdy oglądał film reżyserii Pitera Jacksona pod tytułem (uwaga!) „Władca Pierścieni i drużyna pierścienia”. I dużo jest różnic między książką a filmem. Jednakże polecam każdemu przeczytać powieść autorstwa J.R.R. Tolkiena. Bo warto. I nieważne ile macie lat. Czy jesteście dzieckiem, nastolatkiem czy osobą dorosłą.\nPo prawie dwóch tygodniach skończyłam czytać książkę autorstwa J.R.R. Tolkiena pod tytułem „Władca pierścieni tom I: Bractwo pierścienia”. Tym razem autor opowiada historię młodego hobbita Froda Bagginsa, który odziedziczył po swoim wuju Bilbie Bagginsie jedyny pierścień, który został stworzony w Mordorze dla Ciemnego Władcy. Niestety gdy główny bohater musiał opuścić swój...\nCzasem niebezpiecznie jest wyjść z domu, gdy staniesz na drodze, nigdy nie wiadomo, dokąd cię nogi poniosą\nJ.R.R. Tolkien Drużyna Pierścienia Zobacz więcej\nNie każde złoto jasno błyszczy, Nie każdy błądzi, kto wędruję, Nie każdą siłę starość zniszczy. Korzeni w głębi lód nie skuję Z popiołów strzelą znów ogniska I mrok rozświetlą błyskawice. Złamany miecz swą moc odzyska, Król tułacz wróci na stolicę.\nNie każde złoto jasno błyszczy, Nie każdy błądzi, kto wędruję, Nie każdą siłę starość zniszczy. Korzeni w głębi lód nie skuję Z popiołów ...\nJeśli żyjąc lub ginąc zdołam Cię ocalić - zrobię to.\nPropozycja nowej listy lektur. Jest Jan Paweł II, nie ma Kosika, Świetlickiego i Konwickiego\n„Władca Pierścieni” zza żelaznej kurtyny\nGranice wyobraźni Grażyna A. Adamska,...\nExpeditionary ... Craig Alanson\nObcy: Trzy Alan Dean Foster\nPłonący bóg Rebecca F. Kuang\nEcha nad światem Christelle Dabos\nRytm wojny. Cz... Brandon Sanderson\nVortex. Dzień,... Anna Benning\nDroga do Wyraju Kamila Szczubełek\nWyrocznia środ... Marcin Masłowski\nArcymag Charlie N. Holmberg\nZefiryna i ksi... Sasza Hady\nWielka Republi... Justina Ireland\nBiblioteka o p... Matt Haig\nPanna Jutrzenk... Antonina Jasztal\nWięcej niż czł... Theodore Sturgeon\nPowiernik mieczy Kel Kade\nLouhi Timo Parvela\nAssassins Cree... Matthew J. Kirby\nMiasto mosiądzu S.A. Chakraborty\nJaina Proudmoo... Christie Golden\nInwazja Jaszcz... Hans Ticha, Karel Č...\nKochaj Adrian Zawadzki


do przodu | Naber\nAug 10, 2020 * 5 min czytać\nponiższa wiadomość została udostępniona wszystkim pracownikom PRX przez e-mail dziś rano. Publikujemy go również tutaj dla przejrzystości.\nsłyszę was. Przepraszam i biorę pełną odpowiedzialność. Przykro mi, że moje przywództwo nie spełniło Twoich oczekiwań wobec mnie. Obiecuję, że będę lepszy.\nspędziłem wiele dni zastanawiając się głęboko nad wszystkim, co wydarzyło się w zeszłym tygodniu, chwilą, w której jesteśmy teraz i tym, jak idziemy do przodu. Traktuję bardzo poważnie krytykę i oskarżenia o rasizm i niesprawiedliwość zawarte w liście byłego pracownika. Mówiąc szerzej, myślałem o tym, w jaki sposób nasza ambicja, aby być sprawiedliwymi w stosunku do rzeczywistości wszystkiego, co widzę i słyszę.\nmój wniosek – i moje zobowiązanie-jest taki, że przyjrzymy się sobie i uznamy wzorce, które przyczyniły się do tego, że kilka kobiet o kolorze opuszcza PRX. Poznaję i podzielam rozczarowanie i smutek, gdy utalentowani ludzie koloru opuszczają organizację. Musimy zająć się rasizmem strukturalnym w naszej kulturze, polityce i praktykach. Mamy do wykonania głęboką pracę-jest to trudne i niewygodne, ale niezbędne.\nwykonywanie pracy i dawanie przykładu zaczyna się ode mnie. Jestem zaangażowany w uczenie się i stawanie się antyrasistami i uważam, że jest to kluczowe dla nas indywidualnie i zbiorowo.\ndla mnie najważniejszy jest Twój sukces i dobre samopoczucie jako jednostki i pracowników PRX. Wiele razy nie mam racji i muszę się wiele nauczyć, ale w pełni przyjmuję nadchodzącą pracę. Mówiłem już wcześniej, że jesteśmy zarządcami PRX i zobowiązujemy się do ludzi, których jeszcze nie zatrudniliśmy, i tych, którzy będą kontynuować pracę po nas.\nTen tydzień będzie prawdopodobnie bardzo trudny po ostatnim, ale mam nadzieję, że będziemy mogli pozostać skupieni i trzymać się podstawowej struktury relacji i wspólnej misji. Proszę o pełne zaangażowanie się w pracę nad nią — potrzebujemy rozmowy, ocen, uczciwości i pomocy wyszkolonych profesjonalistów.\nnasza misja, Aby rozszerzyć media publiczne i otworzyć inaczej zamknięte systemy, jest bardziej krytyczna niż kiedykolwiek. Kiedy stawiamy sobie wyzwanie, by myśleć o „otwarciu” jako o praktyce, a nie o stanie bytu — jest to stworzenie potrzebnej przestrzeni dla głosów i historii tej chwili. Kalibracja jest stała i wymaga środowiska pracy, które wykorzystuje szeroki zakres wiedzy fachowej, pielęgnuje dobro wszystkich pracowników i wspiera zdrowy konflikt. Musimy również zająć silniejsze stanowisko i będziemy dla niego lepszą organizacją.\nod czasu fuzji nieustannie się zmieniamy. Mam nadzieję, że choć ten rok był dla nas wyzwaniem, zwiększyliśmy naszą odporność, by sprostać obietnicy naszych wartości.\nprzez jakiś czas rozmawialiśmy i planowaliśmy pracę PRX, ale bez wystarczającej koncentracji, specyfiki i pilności. Musimy to zmienić. Stworzenie integracyjnej, sprawiedliwej organizacji jest najważniejszą pracą dla PRX, ponieważ tak wielu wierzy w nas i zależy od nas, aby wykonać dobrą pracę na świecie.\nw ciągu ostatnich dwóch lat postawiliśmy na różnorodność i reprezentację wśród pracowników, w tym dodawanie nowych ról kierowniczych i kierowniczych oraz zwiększanie różnorodności naszego siedmioosobowego zespołu kierowniczego.\ndodaliśmy różnorodność do naszego zarządu z wybitnymi nowymi członkami, których punkt widzenia i doświadczenie będą kształtować PRX, do którego dążymy.\nw czerwcu zmieniliśmy naszą politykę dotyczącą udziału w protestach, wiecach i w mediach społecznościowych. W krytycznym momencie naszej historii jako narodu, znaleźliśmy się w przestarzałej i błędnej polityce i słusznie odczuliśmy Twoje oburzenie.\nw zeszłym miesiącu rozszerzyliśmy naszą Politykę nękania i nękania w miejscu pracy, aby była bardziej kompleksowa i jasna.\naktywnie zmieniliśmy nasze portfolio treści, wybierając programy, które służą różnym odbiorcom; ta praca będzie kontynuowana z intencją.\ntej jesieni nasz zespół kierowniczy będzie zobowiązany do ukończenia szkolenia w zakresie różnorodności, równości i integracji i musi być certyfikowany w DEI dla liderów.\nzaangażowaliśmy trzeciego badacza, który zajmie się problemami, które zostały podniesione. W celu zapewnienia integralności procesu, poprosiłem, aby te prace śledcze były prowadzone i zarządzane przez Zarząd. W tej chwili proces, zakres i oś czasu są definiowane.\nwprowadziliśmy projekt Inkblot, aby ocenić naszą kulturę i doradzić nam w sprawie zmian. Wierzymy, że ich metodologia Design for Diversity pomoże nam rozjaśnić niedociągnięcia kulturowe i zapewnić przewodniki i najlepsze praktyki projektowania przeciwko dominującej kulturze. Mają doświadczenie w pomaganiu firmom w identyfikowaniu i rozwiązywaniu martwych punktów wokół uprzedzeń kulturowych i rasowych. Proces ten wykorzystuje ukierunkowany uniwersalizm oraz proces rozpoznawania, naprawy i odbudowy. Wszyscy jesteśmy sfrustrowani, że nasza podstawowa praca i zaangażowanie zostały przełożone na początku COVID-19. Ponieważ faza odkrywania z personelem color trwa przez następne cztery tygodnie, upoważniliśmy ich do przeprowadzenia wszelkich wywiadów lub zażądania materiałów, które mogą chcieć i potrzebować, aby zapewnić dokładny proces. Powiedzieli nam, że spodziewają się przedstawić swoją ocenę i zalecenia we wrześniu, a my z niecierpliwością czekamy na podzielenie się tymi szczegółami.\nw oparciu o zalecenia projektu Inkblot, skoordynowane sesje słuchowe z personelem i inne dane wejściowe, stworzymy plan pracy DEI z jasnymi celami i harmonogramem, który przejrzymy ze wszystkimi pracownikami. Ważne jest, aby wszyscy pracownicy i zarząd rozumieli, jak wygląda i jak wygląda postęp w PRX. Obiecujemy działać ostrożnie, ale jesteśmy zobowiązani do podjęcia działań w nadchodzących tygodniach.\nchociaż zaczęliśmy zarysować program szkoleń dla menedżerów, nie został on wzmocniony wystarczającym zaangażowaniem, pilnością ani mechanizmami sprzężenia zwrotnego. Traktujemy to priorytetowo w ciągu najbliższych trzech miesięcy.\nod września opracowujemy i uruchamiamy wewnętrzne programy edukacyjne, które mają zapewnić nam narzędzia i zasoby, aby być bardziej integracyjną organizacją, w tym jak być lepszym sojusznikiem w miejscu pracy. Pierwszym z nich będą warsztaty prowadzone przez firmę specjalizującą się w szkoleniach sojuszniczych. Nauczą nas umiejętności, języka i podejścia niezbędnego do bycia antyrasistami, zapewniając, że mamy wspólną perspektywę i cele oraz unikając nieproduktywnych podejść przeciwstawnych, które nie są pomocne dla niedostatecznie reprezentowanych segmentów naszego zespołu, w tym osób kolorowych. Prace te będą koordynowane przez marketing we współpracy z HR.\nstworzymy Dyrektora ds. różnorodności i integracji przed końcem roku, aby zapewnić trwały długoterminowy wpływ naszych wysiłków.\nzapewnimy formalne szkolenia dla menedżerów, którzy mają narzędzia do kierowania różnorodnymi zespołami i zapewnienia, że są skutecznymi, empatycznymi liderami, którzy wspierają rozwój zawodowy wszystkich pracowników.\naby odpowiedzieć na pytania dotyczące równości wynagrodzeń, wykonamy analizę wynagrodzeń, a następnie podejmiemy działania w celu rozwiązania istniejących nierówności i zapobieżenia przyszłym problemom dzięki ulepszonym, opartym na danych politykom i praktykom dotyczącym jasnych zakresów płac, opisów stanowisk, zatrudniania, korekt wynagrodzeń i praktyk promocyjnych.\npotwierdzam prace. Odpowiadam przed personelem, zarządem i partnerami, a praca nad zmianą dominującej kultury zajmie nam wszystkich. Popełniliśmy i pomimo naszych najlepszych intencji popełnimy więcej błędów. Ale moje zaangażowanie jest zdecydowane i szczere. Jesteśmy zaangażowani w pozyskiwanie potrzebnych ekspertów i facylitatorów, którzy pomogą nam przekształcić naszą energię i zaangażowanie w znaczące, trwałe zmiany. Nie ma skrótów ani szybkich poprawek do osiągnięcia prawdziwie antyrasistowskiego miejsca pracy. Proszę pozostań zaangażowany, gdy uczymy się, rozwijamy i zmieniamy razem.\nArticlesLeave a Comment on do przodu\nPrevious PostPrevious co jeśli nie podoba mi się mój pierścionek zaręczynowy?


Paweł Domagała - Tu i teraz [tekst piosenki] » Paweł Domagała\nPaweł Domagała – Tu i teraz [tekst piosenki]\nMamy dla Was test piosenki 'Tu i teraz’ Pawła Domagały.\n“Tu i teraz” (wersja z pokoju Łukasza). Nie robilibyśmy tego wszystkiego, nie poświęcali tyle czasu i energii, gdyby nie sprawiało nam to tak ogromnej i autentycznej Radości. Po prostu jesteśmy szczęśliwi, że gramy. I to jest właśnie zapis naszej “Radości” i zabawy. Nagraliśmy zupełnie nową wersję “Tu i teraz” tak po prostu bo lubimy grać. Ciekawy jestem, co na to powiecie? 🙂\nZostaw maila, a gdy tylko ruszy sprzedaż biletów na nowe koncerty – damy Ci znać!\nJeśli los wybierze nam najtrudniejszą z dróg\nI jeśli świat, cały świat w ogniu stanie znów\nNie będę się bał, nie będę się bał\nBo jesteś moim tu i teraz\nJesteś moim teraz tu\nChoć dobrze wiesz, że jutro rano\nBędziesz moim teraz znów\nChoć dobrze wiesz, że już, już na zawsze\nBędziesz moim teraz tu\nNie będę się bał i nie będę się bał\nJuż nie będę się bał\nDomagała – Wystarczę Ja\nJestem tego wart– Paweł Domagała


Hurtownia ETIN zobacz październik 2021 − parafiapolskokatolicka.pl\nWszyscy właściciele kawiarni są zobowiązani zadbać o to, żeby w jego obiekcie było sporo gatunków różnych aromatycznych napojów. Wiemy, że smakosze systematycznie wybierają napoje z herbaty. Klienci preferują przeróżne odmiany - zaczynając od popularnych, czarnych herbat, przez czerwone czy zielone, aż po wysublimowane białe albo wciąż nie do końca znane żółte. W hurtowniach jest tymczasem sporo wyboru, aby móc zapewnić smakoszom tylko to, co najlepsze. Dlatego też zaopatrz się w hurtowni, która posiada wszystkie produkty Ci niezbędne.\nCo powinno być w ofercie idealnej hurtowni? Na przykład asortyment, który już był omówiony, a zatem wszelakiego rodzaju herbaty a także wiele więcej. Znajdą się chociażby przyrząd do zaparzania herbat lub komplety prezentowe, które Twoi klienci nabędą dla swojej rodziny. Trzeba jednak przyznać, iż to właśnie ogromny zakres w liściach herbacianych powinien być najważniejszy dla Ciebie przy wyborze miejsca zaopatrzenia.\nHerbata czarna to rodzaj, który jest w dalszym ciągu najpopularniejszy. Dzięki skomplikowanemu procesowi fermentowania posiada ona nieodparty posmak, którym przyciąga pasjonatów herbaty. Jeszcze jednym charakterystycznym oraz chętnie wybieranym rodzajem jest herbata zielona. Przynależy ona do grona niespotykanie oryginalnych w aromacie, chociaż posiada odrobinę mniej intensywny smak. Na jej korzyść przemawia fakt, że wykazuje ona także działanie lecznicze. Wszelakie prace badawcze udowadniają w dodatku, że przy cyklicznym parzeniu tego typu naparu można przyspieszyć procesy odchudzania!\nAnalogiczne właściwości ma czerwona herbata, jednak posiada ona zauważalny aromat, który nie każdej osobie odpowiada. Pomimo tego ma ona swoich pasjonatów, przede wszystkim z tego powodu, iż potwierdzono jej uzdrawiające działanie. Od dłuższego w herbaciarniach mamy możliwość dostać odmianę herbaty, który cały czas dopiero co nie był popularny. www.hurtownia-kawy-top.icu . Mamy na myśli żółtą herbatę - wiemy z przekazów, że była ona pita przez jedynie pałac cesarski w Chinach i nie była ona dostępna dla pospólstwa. Dopiero w końcówce ubiegłego stulecia przepis został zrekonstruowany oraz doprowadzony do powszechnego obiegu. Na chwilę obecną jakakolwiek porządna hurtownia z napojami herbacianymi dostarcza ten nieprzeciętny gatunek w w swojej ofercie.\nHerbata biała, uznawana za najdelikatniejszą ze wszystkich liści herbat jednocześnie cieszy się zamiłowaniem. Strzeżona ona jest przed fazą fermentowania, dzięki czemu posiada ona subtelny aromat. Tylko autentyczni entuzjaści smaku są w stanie docenić tę subtelność.\nSzczególnym elementem oferty będą wielorakie mieszanki smakowe - dodanie owoców sprawia, iż napar jest orzeźwiający a także trochę słodki, przez co herbata jest unikatowa. Nie może obyć się bez tego żaden lokal posiadający napoje z liści herbaty|Żaden lokal podający herbatę nie może bez nich działać. Zwracające uwagę mogą być mieszkanki licznych gatunków liści herbat, na przykład połączenie liści zielonej i białej herbaty daje pełny w smaku, lecz również delikatny napar.\nMożna stwierdzić, że hurtownia jest punktem, gdzie musisz robić zakupy, jeśli pragniesz, żeby klienci w Twojej kafejce byli szczęśliwi i posiadali duży wybór. Jeżeli troszczysz się o wysoką klasę napojów herbacianych sprzedawanych w Twoim lokalu, hurtownia herbat okazuje się jedynym sugerowanym miejscem. Gdy robisz zaopatrzenie w hurtowni, możesz czuć się pewnie, że bierzesz wyłącznie to, co najlepsze oraz w korzystnej cenie.\nZobacz Prowadzenie działalności - jaka jest ważność rozwijania się w tej sytuacji?