Pamiętnik - Lucy Lech - ebook - Legimi online\nbez abonamentu 32,31 zł\nTeksty o Australii oparte są na wiedzy uzyskanej w szkole języka angielskiego.\nZdjęcia: Bill Hanson, Clinton Giles, Antoni Dybał, Marianna Graczyk, Eugeniusz Strawiński i Lucy Lech.\n© Lucy Lech, 2020\n„Pamiętnik”, to zapis myśli, pragnień, wydarzeń z codziennego życia. Historii ludzkich, tajemnic, wstydliwych uczynków, jak „szkielety” z szafy, powierzonych niemym kartkom papieru. „Kajecik” ukryty głęboko w schowku nam tylko znanym. Dziennik, zapiski, wspomnienia, okruchy życia uwięzione w słowach ku pamięci.\nANTHONY, ALEKSANDROS, AGNIESZKA,\nz miłością, dla WAS.\nPamiętnik22 stycznia 2020\nPamiętnik, to zapis myśli, pragnień, wydarzeń z codziennego życia. Historii, tajemnic, wstydliwych uczynków, jak „szkielety” z szafy, powierzonych niemym kartkom papieru. Kajecik ukryty głęboko w schowku nam tylko znanym. W dzieciństwie, napuszony” słowami cioci typu, „ucz się dziecko, ucz, bo nauka to potęgi klucz”. Koleżki z ławki szkolnej, „dwa serca złączone, klucz rzucony w morze”. . Przez ż z morzem i sercem przebitym krzywą strzałą. W młodości łzawe zapiski o rozstaniu z chłopakiem zmuszonym wyjechać do Izraela na stałe, z którym nie mogliśmy się rozstać przez połowę nocy. Pragnieniu posiadania spódnicy w koła wiszącej przez rok na wystawie w Cepelii. Braku łąki, lasu, Argosa, w obcym, wielkim mieście. Może złym wyborze zawodu, męża, „grzechu” popełnionym pochopnie w chwili uniesienia. Strachu o dziecko, niemocy, słabości tak trudnej do pokonania. Po latach milczenia obszerne zapiski o tęsknocie za córką, niedającej spać w upalne noce. Lądzie oblanym dookoła oceanem, dzikich plażach, gdzie luz, blues, pub i busz królowały wraz z wolnością na tej ogromnej, rozciągającej się dookoła, ziemi. Teraz pamiętniki schowały się do lamusa, wyparte przez wypasione telefony, w których listy, wiadomości, złości i pragnienia wyraża się przez dotknięcie palcem. Wyschło pióro, pożółkł papier, sekrety rozpłynęły się jak mgła w wirtualnej przestrzeni, gotowej przyjąć każdy „zapis odarty z bliskości, czułości, romantyzmu, obojętnym falom zupełnie nieznanego. Król facebook i królowa telefonia zawładnęły całkowicie naszą nieco przestarzałą z wrażliwości, duszą. Znikł jak kamfora nasz staroświecki, prywatny, dyskretny, pełen tajemnic, zawstydzony kartkowym strojem i ciepłym nastrojem, pamiętnik..\nZima11 stycznia 2020\nZima, to chłodna, wyniosła, kapryśna dama w sukni z nieskalanej bieli i koronie wysadzanej gwiazdkami z brylantowych zamrożonych łez. Czasami mieszka w zamku na biegunie północnym, ma siedliska na szczytach niebosiężnych gór, lub chwilowo przebywa nie wiadomo gdzie. Razem z dziadkiem mrozem porusza się karetą pomiędzy wzburzonymi chmurami, rozsiewając zamęt, strach i chłód. Bywa, że się spóźnia, zwleka z przyjściem do lądów, gdzie pora jej rządów, a potem podstawia nogę wiośnie odwlekając z odejściem z kraju, gdzie wszyscy mają jej serdecznie dość. Wiele lat temu zerwałam z nią kontakty i się nie widujemy. Teraz ośmielam się ją prosić, — jako urodzona w czasie jej srogiego panowania, gdy zamarznięte soki rozsadzały konary drzew, — aby przybyła łaskawie do mojego kraju i opamiętała się. Czekają na nią zmęczone pracą pola, aby je okryła kołderką z puchu i ułożyła je do snu. Rolnikom należy się odpoczynek przy piecu, bez straszenia wichurami zrywającymi dachy domów, proszę nie siej spustoszenia, zimo, pohulaj lepiej z wiatrakami, im energii brak. Poskrom bakterie, wirusy rozpanoszone ciepłem, lodowatą szczepionką i wybij je do cna. Dzieciom nie szczędź saneczkowych szaleństw, łyżwiarzom ślizgawek. Niecierpliwym bałwanom może też swoje pięć minut szczęścia daj? Gołe gałęzie drzew nakryj płaszczem śniegu, po co ma je szczypać mróz. Zbłąkanych w mroku nie przytulaj, bajkowych zwidów nie obiecuj im, bo ci potem będzie wstyd. Z księżycem się nie targuj, pozwól mu oświetlać drogę zakochanym, zaglądać do okien tym, co lubią marzyć, układać wiersze i mrzonkami żyć, czy śnić. Z nudów może pomaluj ludziom szyby w oknach w gwiazdkowe, cudne wzory, niech się budzą w baśniowej krainie wśród firanek utkanych z parującej mgły. Nakaż mu, żeby się nie popisywał minusami pan siarczysty mróz, bo niektórym ciepłego kąta brak. Wieczorami twórz nastrój wokół, sypnij hojnie lekkimi jak piórka płatkami śniegu, czyń piękniejszym bielą, ląd. Lubisz się czasami zdenerwować i zmienić świat w sopel lodu, bo ci miłości w zimnym sercu brak. Tylko błagam, wiosną, jak będziesz odchodzić i słonko obejmie twoje lodowate serce, nie płacz, uciekaj, bo możesz spowodować potop na ziemi i skrzywdzić nas. Do mnie cię nie zapraszam, bo byś się roztopiła w mig. Lubię cię i tęsknię za tobą chwilami, może jeszcze, kiedyś, uda mi się spotkać cię..\nNowy Rok29 grudnia 2019\nNowy Rok, to nabrzmiałe od pragnień, życzeń, błagań i nadziei słowo, więc i ja piszę do Ciebie jeszcze przed rozpoczęciem otwarty list, w imieniu wielu z nas. Próbuj zażegnać, proszę, światowe konflikty i wymieć szerzące się wokół zło. Podoba ci się ta bezwzględna rywalizacja, deptanie drugiego człowieka, przemoc? Bo mnie wcale nie, więc może zrób coś z tym, powstrzymaj ten chory trend. Przygaś nienawiść między ludźmi, miłość wyślij na pierwszy front, niech z otwartym sercem, dobrem naprawia ten świat. Miłosierdziem otocz dzieci, Kasi z parteru przywróć ojca, Maćkowi bezpieczny dom, innym dzieciństwo bez strachu i łez. Moją przyjaciółkę, prześladowaną chorobami natchnij wiarą w wyzdrowienie, chęcią do życia, aby nie załamała się. Chorym przywróć zdrowie, zapewnij im należną opiekę. Niektórych bezdusznych opiekunów ześlij na pustynię, może ich opamięta brak wody i sypiący w oczy piach. Troskliwym dodaj siły, w nagrodę ludzki szacunek, pomyślność, wdzięczność i godziwy byt. Bezradnych, biednych odziej, nakarm, przywróć im godność i wiarę w siebie. Słabym, uzależnionym dodaj otuchy, pomóż im się odbić od dna, proszę Cię. Wytęp okrucieństwo wobec ludzi, zwierząt, przyrody, to przeraża nas. Opamiętaj bezmyślnych, pazernych, przed zaśmiecaniem otoczenia, produkcją plastiku, wycinaniem drzew. Wśród betonów się podusimy, steroidy, konserwanty, sztuczna żywność powoli już zabijają nas. Głupim użycz rozumu, mądrym poleć używanie go do szlachetnych celów, budowania normalnego świata. Smutnym przywróć uśmiech z nadzieją, że przyjdą lepsze dni. Bądź łaskaw dla starych, bezradnych, samotnych, oni przecież kiedyś z mozołem budowali dla nas lepszy świat. Uszczknij grosza tym, którym się „przelewa”, sypnij go tam, gdzie bieda piszczy aż strach. „Utrzyj” nosa arogancji, bucie, cwaniactwu, od którego burzy nam się krew. Tych, co poniżają bliźnich ukarz potknięciem, niech doznają tego, co to znaczy tracić godność i grunt. Zmiłuj się nad nękaną suszą, pożarami, upalną Australią, otwórz zachmurzone wrota, ześlij spragnionej, popękanej ziemi i bohaterskim strażakom, DESZCZ. Pomyśl o tym, proszę, gdy ucichnie sylwestrowy szał, śpią jeszcze obolałe od szampana głowy. Kiedy w opustoszałych rankiem ulicach, zbudzi się otulony śnieżnym puchem, świat, w twój pierwszy, Noworoczny dzień? Napraw, co możesz, ześlij ulgę skrzywdzonym, wrażliwym duszom. Rozsiej wokół ziarna dobra, spokoju, sprawiedliwości. Każdemu z nas coś w prezencie od życia daj. Bądź hojny, proszę, obdarz nasze serca miłością, do bliźniego też. Pospiesz się, nie zapomnij, że masz przed sobą tylko 365 dni. Kłaniam Ci się nisko, nie odpisuj mi, masz przed sobą\nbardzo pracowity czas..\nŚwięta, to dla wielu ludzi i dla mnie szczególne, odróżniające szarą codzienność od pełnych blasku świec, choinki, spotkań, odpoczynku i prozy życia, dni. Z dzieciństwa utkwił mi w pamięci wtedy wstydliwy, niepotrzebny nam dzieciom — wydawało mi się — wigilijny zwyczaj podania sobie rąk, przeproszenia domowników, przed kolacją za „niecności” uczynione bliskim, wybaczenia, pojednania się. Nabrał on teraz ogromnej ważności w skłóconym świecie, dusznym od nienawiści, nieporozumień, zła. Natchnieni dobrą wolą otwórzmy serca na bliźnich, życzliwość, zrozumienie, tolerancja niech przewodzą nam. Wyciągmy z lamusa przestarzałe MIŁOSIERDZIE, wywodzące się z miłości jedno z najpiękniejszych ze słownika życia, słów. Otrzepmy je z kurzu, czyńmy je w praktyce gdzie się tylko da. Nie wstydźmy się łez, uścisków, czułych gestów, dobrych uczynków, obdarzajmy nimi bliźnich hojnie nie tylko w te świąteczne dni. Samolubność, obojętność wypędźmy precz, na mróz. Pamiętajmy o samotnych, podzielmy się opłatkiem, jedzeniem też. O dziadkach, stetryczałej, złośliwej ciotce, której w życiu się źle powiodło, dobrem i miłością dzielmy się. Tutaj nie zapomnijmy o strażakach, którzy w upał, suszę, wiatr, piątek, czy święta gaszą teraz pożary. Ratują ludzkie życie, zwierzęta, domy, piękny busz, narażając się. Rodakom życzę śniegu za oknami, a na niebie gwiazd. W domu ciepła, zgody, rodzinnych spotkań, rozmów, ucztowania w blasku choinkowych świec, zgody, przyjaźni, czułych słów, radości i spokoju. Wszelkiego dobra, zdrowia, spełnienia nawet i niebotycznych marzeń, pragnień życzę każdemu w ten piękny, świąteczny czas.\nTu i tam14 grudnia\nNachodzą takie myśli, w grudniu..\nTo park tuż przy moim domu. Chodzę, patrzę na te drzewa i myślę sobie, gdzie ja zawędrowałam? To przecież inny świat. Przyjechałam tutaj tylko odpocząć na kilka miesięcy. Zatrzymał mnie tu Człowiek na wiele długich lat. Oderwałam moich bliskich od ich korzeni, historii rodziny, mnie tylko znanych miejsc. Urodzeniem tutaj to ich ziemia, język, słońce, ich świat. Nie znają dziadków, dramatów rodzinnych, lasu, zapachu zboża, bzu, srogiej zimy, brzóz. Zubożały jest ich świat bez tamtego dziedzictwa. Teraz widzę, jak ważne są dla człowieka miejsca, które nie odchodzą, wiecznie w nich trwają tamte wydarzenia, szkoła, dzieciństwo, morwy, zapachy, rozpacz, nad obtartym kolanem, płacz.\nA tutaj, wszystko, co dla mnie przybrane, nienasiąknięte moją przeszłością, to ich normalny, znany świat.\nCo po mnie pozostanie? Tam, daleko, rodzinne gniazdo, historia życia, miejsce urodzenia, może echo w czyjejś pamięci. Naderwana czasem, odległością, wątła nić. Tutaj, dom z cegieł i najbliżsi ludzie. Dla garstki sąsiadów będę znaną przez „chwilę”, mieszkającą na tej samej ulicy postacią, o której nie będzie pamiętał nikt. Taki jest rozdartego pomiędzy dwoma lądami emigranta los. Tu niezdolnego czasem „wrosnąć” w tę ziemię. Tam wydartego od korzeni — często dobrowolnie. Tutaj nie zdążyłam się zapisać i ugrząźć w pamięci ludzi. Tam, mnie zapomną z czasem i zgubią w wyblakłych wspomnieniach. Na nic nie narzekam, ani nie żałuję. Tak sobie wybrałam, albo tak mną pokierował los.\nKiedy odejdę, tutaj ukryta w cieniu słonecznego nieba będę zerkać na moich bliskich mknących samochodem przez spieczony ląd.\nTam, z pochmurnego nieba z nostalgią popatrzę na piaszczysty skrawek ziemi, na którym stała drewniana chałupka i wciąż szumiący, sosnowy las.\n„Bordek”4 grudnia 2019\nBarbara, w dzieciństwie mała blondynka z zadartym noskiem, przymrużonym oczkiem, obserwowała w milczeniu normalny jeszcze wtedy świat. Drobna, ale wielka duchem myślicielka, humanistka znosiła do domu jeża, ptasie pisklęta, koty, których nie chciał nikt. Słynną Kacprową z wrednym charakterem, która za nic miała nas i psa. Odważna Basia umiała poskromić woźnicę, który konia bił, z piąstkami „weszła” w awanturę w obronie pokrzywdzonej, narażając się. Uparta, nie dała się przekonać do zmiany zdania, namówić na coś, co nie pasowało jej. Modlitwą „znaczyła” ścieżkę na podwórku, nie przestała, chociaż śmialiśmy się z niej. Z umysłem światłym, ciętym jak brzytwa, w nauce nie miała sobie równych, ale nie popisywała się, nie konkurowała, uważała to za zwykłą rzecz. Skryta, zamknięta w swoim ogromnie bogatym świecie, kryła talenty nie dbając o to, aby wykorzystać je. Kochała taniec, filmy, muzykę, ma słuch absolutny, o czym przez lata nie wiedział nikt. Przyjaźniłyśmy się od dziecięcych lat. Wybrałyśmy — daleko od domu — różne szkoły. Ją nęcił las, natura, cisza, mnie pociągał wielki świat, ciągoty do podróży miałam we krwi. Ona ich nie cierpi, osiadła w rodzinnym mieście, trudno ją z niego „wywlec” nawet na jeden dzień. Tęsknię za naszymi spacerami odbywanymi lata temu w śnieżną wigilijną noc, aż do stacji kolejowej, wyznawaniem tajemnic, rozmowami do późna w noc. Wędrówkami po leśnych ścieżkach latem. Libacjami, które nam się przytrafiały, świetne, „zakrapiane” uczty, też. Barbara jest niezawodna, ale nie nudna, ani napuszona. Nie da się przekupić, trudno ją namówić do „grzechu”, przekonać do zmiany zdania. Tyle razy mnie pocieszała, tkwiła przy mnie, gdy zawalił mi się na głowę świat, wylewałam przed nią wiaderka łez. Świadomość, że ją mam znaczy dla mnie tak wiele. Barbara ma wyjątkowe, specjalne miejsce w moim sercu, którego nie zajmie nikt.\nDzisiaj Ci dziękuję za wszystko, Barbaro. Bądź zdrowa, ciesz się życiem ile się tylko da. Nie „pękaj” w szwach, siostro kochana, niech będzie dla Ciebie dobry, łaskawy, każdy dzień, miesiąc, rok. Nie zmieniaj się, bądź sobą, ale bądź… Mocno ściskam Cię.\nNaprawić świat21 listopada 2019\nMyślę sobie, jakby tu naprawiać ten skomercjalizowany, skłócony do nieprzytomności, zawistny, depczący słabego, bezbronnego, łaskawy dla bezczelnych z twardymi łokciami i sercami, świat. Czas, zawstydzony naszymi niecnymi poczynaniami goni przez pola jak szalony, boi się przystanąć, odetchnąć, oglądnąć za siebie. Skraca nasze szanse naprawienia błędów i opamiętania się. Wrażliwość okopała się w załomkach duszy, ślepnie, głuchnie na cierpienie maluczkich. Staromodna, wyszydzana przez „wszechmocnych”, zagrożona linczem przez manipulowany frazesami tłum. Ja, naiwna, staroświecka, bojąca się myszy, ciemności, śmierci zwołam kilku „słabeuszy” z motykami i wyruszę na prywatną wojnę ze złem. Będę pisała listy do urzędów tym mniej sprawnym literowo i dopominała się dla nich praw i rzetelności w załatwianiu spraw. Wysłucham pijanego, przegranego, pomogę mu się podnieść z kolan. Może mnie wyśmieje, „ochrzani”, a może nie? Przymknę oko na złośliwość sąsiadki, której przeszkadza wydobywający się z komina niewłaściwy dym, lub deszczówka wkraczająca potokiem na jej niżej położony ląd. Zaproszę ją na krótki spacer, przecinek w samotności, która nęka ją — wspomagana trudnym charakterem — przez wiele lat. Wybaczę komuś tamte, kłujące jak cierń, słowa, bolące mnie do dziś. Nie wdam się w dyskusje polityczne, wybory i wierzenia religijne są dla mnie i kraju, w którym żyję, tabu, prywatne i nikomu do nich nic. Na szczęście — bo mogliby za reakcję uwięzić i mnie — nie spotkałam tutaj dręczonego kota, czy porzuconego z łańcuchem na szyi psa, tutaj grożą za to srogie kary. Zareaguję na czyjś krzyk, czy płacz. Nie będę obojętna na żaden objaw dziejącego się ludziom wokół zła. Nie jestem bohaterką, nie wybieram się na barykady, przemoc fizyczna to nie to. Spodziewam się nabyć na tej drodze wiele duchowych guzów, szyderstwa, kpin. Będę ponadto, uniosę dumnie głowę, nie dam się. Nie mogę już dłużej milczeć i patrzeć obojętnie na to, co się dzieje z nami, ludźmi. Zacznę naprawę od siebie, jeżeli uda mi się pomóc jakiemuś człowiekowi, to już będzie coś. Brak mi w sobie zacięcia działacza gotowego na przysłowiowy stos. Ale będę tępić chamstwo i bronić tych mniej uprzywilejowanych losowo. Nie zamierzam pasować się na świętą, „grzechy” wcale nie omijają mnie. Tylko jak patrzę na to co się teraz dzieje gubię wiarę w człowieczeństwo i buntuję się…\nRodzina, to miłość, lojalność, przyjaźń i wsparcie. Gniazdo, do którego się wraca z różnych świata stron. Cóż może być od niej ważniejszego na świecie? To nasze korzenie, geny, bagaż emocji, zachowań nawyków. Kolor włosów, uśmiech spojrzenie. Charakter, wredność, lub łagodność. To przynależność, z więzami krwi nie do rozerwania. Ogromna siła zdolna do poświęceń. Nasza tożsamość, miejsce, dom, historia. Z dziadkiem buntownikiem, wojennym bohaterem, miłośnikiem przyrody, tłumaczem, który nauczył nas „wyznawać” się na zegarku i mówił żyj po swojemu, innym też daj żyć. I tamtym, nieznanym, dziwakiem z wstydliwą chorobą, który się zamknął w depresji na pięterku i pogniewał na cały świat. Babcią, która odeszła tak młodo. Drugą, pobożną, dzielną, która przetrwała obóz, zmarła na tyfus i jest pochowana nie wiadomo gdzie. Wujkiem, z wybujałą fantazją kochającym wesela, tańce, pracę znacznie mniej i koniem Baśką dostarczającą go w nocy śpiącego pod sam dom. Ciocią, która powiedziała mężowi w dzień ślubu wynocha, bo miał dziecko z inną. A potem, żyła na „kocią łapę” z innym wujkiem przez dziesiątki lat. Piękną siostrą, jeszcze młodą, mającą apetyt na życie jak mało, kto, której serce zamilkło nocą, na obczyźnie. Może się też trafić wrażliwy alkoholik, nieporadny na brutalną codzienność, co zamknął się w dźwiękach muzyki i uciekł na tamten świat. Po ciotce melancholiczce dostały nam się szaro — bure oczy, kupiecki zmysł z zazdrością, co nam rujnowała związki, mąciła rozum i burzyła świat. Ojcem szorstkim, prawym aż do bólu. Matką, ciepłem, miłością gotową obdarzyć cały świat. Może po niej uwielbiamy taniec, cierpimy w cichości, kiedy jest nam bardzo źle. Kochające się rodziny łączy bliskość, oddanie, w nich można się wypłakać jak dokuczy los. Pochwalić sukcesami, poradzić się na rozstajnych drogach życia, w którą stronę iść. Jest, za kim zatęsknić, jest, do kogo wrócić, jest rodzinny dom, można pożyczyć na „chleb”. Nawet się pokłócić, pogniewać, świętym nie jest nikt. O rodzinę się walczy i za nią się ginie. Dopóki istnieje rodzina jest ostoja, porządek, sens i ład. Jak ona się rozpadnie, co będzie punktem odniesienia dla człowieka, wzorcem, hamulcem, wskaźnikiem? Na świecie zapanuje chaos, zachwieje się podstawa ludzkiego życia, zabraknie miłości, bliskości, odpowiedzialności. Legnie w gruzach zwariowany, odarty z uczuć, sztuczny, pusty, zimny, zmechanizowany do absurdu, świat.\nW rocznicę28 października 2019\nTyle lat już minęło, a wydaje się, że to było przedwczoraj… Było tak zimno w tej szpitalnej sali, z rozpaczy chciało mi się krzyczeć, łykałam z bezradności łzy.. Mroczno, wielkie, gęste drzewa za oknem strzegły dostępu słońcu, ciepłu, wiatrowi. Stamtąd już nie można było żywym wyjść. Kable i rurki nie pozwalały się do ciebie przytulić, uwięziły cię. Tkwiłeś pewnie w innym, nieznanym mi świecie, z którego pragnęłam zawrócić cię. Trzymałam cię za rękę i pytałam, pamiętasz jak między stopami ściskałam nieszczelny termos, z którego uciekała kawa, gdy samochód podskakiwał na wybojach, nocą, w buszu. Wracaliśmy wtedy do domu, żółwim krokiem, przez górskie ścieżki, w gęstą jak mleko mgłę. Samochód nam się zepsuł. Trzęsłam się ze strachu, a ty trzymałeś mnie za rękę, przytuliłeś i mówiłeś „nie bój się, dowiozę cię do domu i nigdy nie zostawię cię samej, zaufaj mi”. To teraz obudź się, proszę, przyrzekłeś. Wkrótce, może z bólu, żalu, stanęło ci serce. Nie odpowiedziałeś, opuściłeś mnie. Rozpacz z latami złagodniała, otorbiła się obolała w zakamarkach serca. Łzy osuszył czas. Samotność wciąż się kołacze pomiędzy chwilami smutku, wspomnień. Śladów twojego istnienia nie zatarł czas. Pamięć zapisała w myślach to, co na stałe połączyło nas. Tęsknota nie daje zapomnieć, dopada, kiedy tylko chce. W Zaduszki zapalę ci świeczkę na mogile, moim bliskim z kraju, też. Porozmawiam z tobą szeptem, przypomnę, co było, poproszę cię o opiekę. Zapłaczę z żalu nad tym, co minęło, ale wciąż w sercu tkwi. Odejdę spokojniejsza, że modlitwy i pragnienia zaniosą do nieba płomyki świec w ten najsmutniejszy w roku dzień spotkania dusz…\n„Trzy Ogrody”19 października\nPrzeglądając książki, natknęłam się na „Trzy Ogrody”, Ludwika Błyszczaka, poezję, która głęboko poruszyła mnie. Jest w nich przyjazne miejsce dla każdego żywego stworzenia, roślinki, piasku, mrówki, a nawet i łzy. Człowieka i drzewa, ptaka, gwiazd. Zagnieździła się w nich wszechobecna miłość, która dotyka wszelkiego istnienia, rani, boli też. Zawarte jest w nich morze ciepła, emocji i dobra. Przyjaźni do ludzi, natury, zrozumienia dla bliźniego. Jest w nich ukryte głęboko pragnienie wolności, rozwinięcia skrzydeł do lotu w podniebną przestrzeń niczym nieograniczoną i tę ziemską bez horyzontu, granic, wiz. Poszukiwanie zakopanego gdzieś szczęścia ulotnego jak mgła, trudnego do odnalezienia. I tęsknota za bliskością kobiety, bycia z drugim człowiekiem najbliżej jak się da. Wrażliwość tkwi w każdym Ludwika wierszu. Skromna, cicha pokora stanowi dla niej tło. Mieszczą się w tomiku barwy, zapachy, wzruszenie, pragnienia. Wiara w Boga, sprawiedliwość i porządek świata, którego tak nam brak. Marzenia wyplatane ze stokrotek polnych, wyrażone słowami lekkimi jak piórko, ciepłymi jak promyk słońca, życzliwymi jak ręce matki i troskliwość ojca. To poezja płynąca z serca pięknego człowieka. Ludwiku, dziękuję, że Cię znam…\n“A jedna łza Zosi, choćby ta najmniejsza\nPotrafi przeważyć całe szczęście świata\nA bez jej uśmiechu nawet ogród Raju\nCierniami by zarósł i w mrokach się schował”\nFragment poezji Ludwika….\nByć sobą10 października\nByć sobą, czuć się dobrze we własnym ciele i umyśle, nie zawsze łatwo jest. Często udajemy kogoś innego niż jesteśmy, pod wpływem innych ludzi, sytuacji, presji środowiska, trendów, mody. Rodzice nalegają, ucz się, ćwicz na skrzypcach, umyj uszy, pokaż, co potrafisz. Uśmiechnij się do pana Zenka, zgreda, który ma wpływy wszędzie. A nam cierpnie skóra na myśl o znienawidzonej matmie, od ćwiczeń gam włos nam się jeży i boli ząb. Wkuwamy przepisy prawne, bo to prestiżowy zawód, prawników nawet w przedszkolu brak. Pchają nas na psychologię, chociaż psycholog z nas będzie taki, jak z kota, pies, ale „leczenie” duszy ludzkiej to „misja” i tak ładnie brzmi. Nam się marzy budowa silników okrętowych, a matka załamuje ręce i krzyczy, synu, to nie dla ciebie, smar, śrubki, brudny kombinezon. Lepiej na medycynę idź. Wiążesz krawat do garnituru klnąc w duchu na myśl o stołku w biurze, prezesie, przekładaniu papierów, marzy ci się ogrodnikiem być. Mówią nam, to wypada, tamto jest „obciachem”, co powiedzą sąsiedzi, dziewczyna, ogarnij się, uczesz, zapuść modne wąsy. Dla świętego spokoju, z miłości, „tańczymy” jak nam zagrają, dajemy się lepić jak wosk. Chwilami szlag nas trafia, kiedy zrzucamy skórę wilka, aby w stadzie owiec z pędem iść, zamiast się wyluzować, sprzeciwić, zetrzeć z ust przylepiony uśmiech numer pięć. Robić to, co kochamy, lubimy, pragniemy, zamiast klaskać miernocie, nakładać maski trendy, uwierające naszą osobowość, ciało, mózg. Zdjąć z pleców narzucany nam przez lata garb. Zbuntować się, tupnąć nogą, wyśmiać pozerstwo, głupotę, modę. Nie kopiować innych. Wyjechać na Alaskę, na wieś, w busz. Grać na harfie, budować z bali domy, lepić garnki z gliny, wydobywać srebro z kopalni. Cokolwiek czynić, wedle upodobań. Byleby nie kraść, nie krzywdzić, szanować przyrodę. Łazić po lesie w kiecce ze straganu, nie szpanować. Robić, co się kocha, ubierać się po swojemu, mieć wolność, luz. Być sobą, gruby, czy chudy, mały, czy wielki, ale wolny, unieść się na własnych skrzydłach, „latać” w obłokach i szczęśliwym — na własną modłę — być…\nJesień, to dojrzała, spełniona, rudowłosa czarodziejka. Ciepła, romantyczna, odziana w czerwień, brązy przetykane złotem, pachnąca macierzanką, sytością z domieszką malin i tęsknoty. Skrada się, znienacka chłopu spędzi sen z powiek czarną chmurą zbierającą się nad snopami zboża. Zdąży na dożynki, zahula oberka, pobłogosławi bochen chleba upieczonego z tegorocznych zbiorów. Dzieci pośle do szkoły w poranki skażone już chłodem. Uszczknie na szczęście listek czterolistnej koniczyny, powącha georginie, zagarnie rąbek sukni i ruszy na łąkę, przyśnie odurzona zapachem skoszonej trawy. Powłóczy się po lesie, zamota w maliniaku, zaplami suknię sokiem. Utknie pomiędzy drzewami, zaduma, wysłucha skarg wrzosów wplątanych na wieki w miłosną legendę. Wyprawi boćki w podniebne loty za dalekie morza. Zaprosi kilka żab ukrytych między sitowiem na ich pożegnanie. Zakradnie się do sadu, potrząśnie gałęziami, odciąży je z owoców dojrzałych, na posłanie z trawy. Ptakom i gryzoniom poleci uprzątnąć ziarna z kłosów porzuconych w żniwa. Uroni łzę na twarde ściernisko. Z nostalgią odprawi klucz żurawi odlatujących w szyku do ciepłych krajów. Przycupnie na miedzy odurzona dymem z pieczonych ziemniaków snującym się w wykopki po opustoszałych polach. Rozsypie wór kasztanów na kościelny ogród. Postawi chryzantemy na cmentarnych mogiłach. Zaduma się, wsłucha w ciszę, ogarnie ją nostalgia przed rozstaniem. Ogołoci drzewa z liści, otuli nimi spracowaną wydaniem plonów i deptaniem, ziemię. Trochę się zagniewa. Zawikła się w konflikt z wichurą szarpiącą wiszące na zardzewiałych zawiasach okiennice. Zastuka grochami deszczu do uśpionych okien. Czas odejść, oznajmi ze smutkiem. Posłucha rad mądrej sowy. W skrzynię utknie resztki ciepła, parę kłosów, wspomnień, ptasie piórko, rudy kasztan, gałązkę wrzosu. Nada ją na bagaż wiatrowi. Obuje trzewiki z powrósła, okryje się płaszczem z rudo — złotych liści. Otuli się szalem z mgieł, włosy nakryje chustą utkaną z pajęczyny i popłynie z obłokiem tam, gdzie chłód jej nie dokuczy. Chyłkiem, aby się nie otrzeć, nie zetknąć z wyniosłą, lodowatą, czyhającą tuż za progiem chłopskiej chaty, zimą…\nMiłość, to stan duszy i „przypadłość” serca przypisana nam urodzeniem. Nie podległa przymusom, nakazom, błaganiom, ani groźbom. Wolna jak ptak. Ma swoje stałe miejsce w każdym ludzkim sercu. Objawia się różnie. Tkliwością matki na widok łysego, bezzębnego maleństwa z pomarszczoną skórą, które w wielkich bólach wydała na świat. Tkwi w oczkach raczkującego dziecka, wodzącego wzrokiem za twarzą i sukienką matki, której nie chce stracić z pola widzenia. Nieustannym spoglądaniem w okno bezsenną nocą, za nastoletnim synem balującym gdzieś w mieście. Strachem i trzęsącymi się rękami, aby jej nie stracić, gdy córka się wyrywa w obcy, wrogi świat. Miłość, to bezpieczne, ciepłe ramiona matki tulące przerażone dziecko, wyrwane z jej objęć w progi szkoły. Codzienne gotowanie dla dzieci i niego. Czekanie z ciepłym plackiem w dni urodzin, świąt. To zryw mężczyzny do walki i poświęcenia życia dla ojczyzny w błotnistych okopach. To tęsknota za dziewczyną, z którą chce się iść przez życie. Chronić ją, przytulać, całować. Wodzić czule ręką po policzku, rudych włosach. Miłość, to czuwanie dniami i nocami przy łóżku obłożnie chorego męża, matki, dziecka. Zmienianie zimnych kompresów i zwilżanie gąbką spękanych ust po operacji. To ból i ogromne cierpienie po odejściu najbliższego człowieka „wrośniętego” w nasze myśli, serce, który stał się częścią nas. Troskliwość, czułość i wspieranie żony w walce z rakiem wtedy, kiedy utraciła włosy, zbrzydła, zmalała, przybyło jej lat. To nadludzkie wyczyny ratownicze w imię miłości do bliźniego. Słabość i znoszenie obelg opoja, który kiedyś obiecywał złote góry i wielbił jak nikt. Miłość, to przymykanie oczu na zdradę łamiącą naszą godność i serce, trwanie przy draniu choćby nie wiem, co. I ta oddana, półwieczna, niezdarnie głaskająca po siwej czuprynie zmęczonego pracą w polu męża. Zdejmowanie mu butów ze słowami odpocznij, kładź się spać. To ogromne uczucie czasami łamiące nam życie, lub wznoszące nas na same szczyty uniesienia i poświęceń. Piękne, dobre, dające nam siłę i ufność do człowieka. Lub kapryśne, zmienne i wygasające. Przychodzi nie wiadomo skąd i kiedy chce.. Odchodzi nie wiadomo gdzie…\nPowtórka, dla tych, którym „mikstura” wyczerpała się….\nRecepta amatora, szarego konsumenta życia…\nSzczęście łapać garściami do worka, powiesić je w szczelnej szafie. Zamknąć ją na kluczyk, uwiązany na sznurku, nosić go na szyi. Wypuszczać je na wolność małymi dawkami. Nie pławić się w nim, aby go nie wyczerpać zbyt szybko. Używać wtedy, kiedy zajdzie nagląca potrzeba. Jako lekarstwo, gdy zaboli, lub pognębi nas niemiłosiernie życie. Radość czerpać z kromki chleba, natury, pogodnego nieba, spokojnego snu. Czyjegoś dotyku, zdrowia, które jeszcze jest. Wiarę — nie tylko w dobro — zachować. Zasiać ją w sercu niech się głęboko zakorzeni i nie da się wyrwać choćby nie wiem, co.. W jej bliskim sąsiedztwie, w zakamarkach serca pielęgnować miłość. Podgrzewać ją, aby nie zmarzła, nie zagasł jej płomień. Dmuchać na nią, chuchać, dodać jej do towarzystwa czułość, która swym dotykiem ukoi ból, żal. Wzruszy na czyjeś cierpienie. Doda sił, nie lat. Nadzieję mieć przy sobie stale, w każdej chwilce życia. Nie może jej zabraknąć, bo nastąpi krach. Chować ją w myślach, kieszeniach, pamięci, każdej cząstce ciała. To bagaż niezbędny. Nie można go zgubić, ani wyczerpać, bo bez niej zapanuje rozpacz nie do opisania. Zawali nam się cały świat. Warto też byłoby nabyć siłę — jakimś sposobem — niezbędną do przetrwania, zadeptania zła. Pokonania choroby, nieszczęścia, czy rzucanych nam pod nogi przez kapryśne życie, kłód. Cierpliwość, z czasem przyjdzie do nas sama. Po przejściach, rozmyślaniach, przykrych doświadczeniach losowych, kiedy nam przybędzie lat. Dobrze byłoby, gdyby nam nie zabrakło, a nawet przybyło współczucia dla innych ludzi, umiejętności wybaczania. Zrozumienia bliźniego, tej ogromnie przydatnej zalety, przyćmiewającej nasze liczne, chociaż ludzkie wady..Ubyło nam grzechów zawiści, zazdrości, zawziętości. Tak wyposażeni, bogaci, „uwrażliwieni”, chociaż niedoskonali poruszajmy się po ścieżkach życia wyznaczonych nam przez los. Upadajmy, podnośmy się, wdrapujmy się na szczyty. Maszerujmy, spacerujmy, albo się czołgajmy dopóki nam starczy sił, aż nam nie zamkną na głucho ziemskich bram…\nW teatrze życia każdy z nas gra jakąś rolę nadaną mu losowo, przymusowo, przypadkowo, w darze za zasługi przodków, czy karnie, za ich przewinienia? Od kołyski trenujemy swoje role nieświadomie, jedni drąc się w niebogłosy, inni chlipiąc cichutko w podusi, gdy chcą jeść, czy pić. Uśmiechając się do bezzębnego „kumpla” z wózka obok, lub w milczeniu podziwiając go. Rodzice to nasi pierwsi nauczyciele uczący nas przykładem dobrym, mądrym, lub głupim, a nawet złym. Szkoła, to tygiel mieszających się w nim charakterów, ról. Daje wiedzę, często przymyka oko na etykę, moralność, sprawiedliwość szlifujących w niej role „aktorów”. W młodości ciągle coś, czy ktoś nas „lepi”, próbuje nas ukształtować według własnych wzorców, widzeń, ambicji zwykle niespełnionych. Gramy swoje role lepiej, gorzej, sercem, sprytem dyktującym nam przeróżne grzeszne zagrania. Często udajemy innych niż jesteśmy, czujemy się w swojej roli źle. Z wiernego małżonka, ojca dzieciom, wcielamy się w rolę lowelasa wachlowanego na Hawajach liśćmi palmy przez kochanki dwie. Albo uciekamy w celibat z grzesznego życia, w roli misjonarza pragniemy zbawiać wpadający w chaos świat. Politykę, bo nas nęci władza, bezkarność, wpływy. Pozbawieni talentu w pogoni za sławą przyjmą każdą rolę, oddadzą diabłu duszę, zahandlują ciałem, aby dostać się na „szczyt”. Twardziel w garniturze agenta handlowego ruszy na wojnę do Iraku, skąd wróci okaleczony, odarty ze złudzeń, oszukany wrak. Nieporadny biedak, którego kłuje w oczy zamek dorobkiewicza, za niespłaconą pożyczkę w roli więźnia spędzi parę lat. Na starość, u schyłku życia, „aktorów”, tych, co łamali serca, ranili delikatne dusze, ogarnie tęsknota za prawdziwą miłością, której nie zaznali. Innych żałość, że nie zagrali bohatera, choćby w gwiezdnych wojnach. Nudziarze, wiecznie narzekali, zamiast się śmiać, żartować z psikusów życia, „komediowe role grać. Tym, co było za ciasno, nudno, trochę przykro, że nie dokonali żadnego odkrycia. A zwyczajni ludzie, jakich wiele, siedzą teraz z babcią z siwym koczkiem w otoczeniu szczęśliwej gromadki wnucząt i dziękują sobie, za dobrze odegraną, niekoniecznie wymarzoną rolę w zgodzie ze sobą, naturą, po ludzku. Wszystkim nam kiedyś zgasną światła teatru życia. Skończą się nasze role, brawa, gwizdy, opuści widzów tłum, zblaknie sława. Pozostanie może pamięć w ludzkich sercach… A za tę naszą przyziemną rolę, uczciwość, człowieczeństwo, ktoś uroni parę łez?\nSztuczny świat17 sierpnia\nNie podoba mi się ten nowoczesny, sztuczny, zniewolony świat, z manipulowaną szarą masą zmierzającą przyspieszonym krokiem na niechybną „rzeż”. Na księżyc daleko, duszno, nijako i dostać się tam nie ma, czym. Wiercimy się po tej ziemi jak mrówki w poszukiwaniu słońca, dobrobytu, pożywienia, używek, albo guza na „łeb”. Tam trawa wydaje nam się bardziej zielona, chociaż tutaj, w kraju ojczystym nasze ukwiecone łąki pachną ziołami, sianem, a tuż za płotem szumi iglastą melodię sosnowy las. Tu, czy na obczyźnie wstajemy przed świtem, w wielkim tłoku jedziemy do pracy oddalonej wiele kilometrów od miejsca zamieszkania. O zmierzchu wracamy zmęczeni do domu, pragniemy dopaść łazienki, ochłonąć, zjeść procesowany, pachnący mączką rybną, stek. Na rozmowę z dziećmi, żoną, kotem, nie starcza nam czasu i chęci brak. Z obłędem w oczach pchamy się do władzy, rządzenia, rozgłosu. Kłamiemy, pastwimy się nad słabszymi by się coraz wyżej na drabinę sukcesu wspiąć. Po drodze depczemy, co się tylko da. Pracę nam zleconą w dobie wszechobecnej komputeryzacji możemy wykonać w trzy dni, ale trzeba nas czymś zająć, bo jak tu odpoczywać i za dużo myśleć przez pozostałe w tygodniu dni? Maszyny produkują samochody, budują domy, mnóstwo plastikowych przedmiotów, chłam, mączkę rybną i procesowaną żywność. Namnożyło się handlowych agentów w „wypasionych” samochodach, którzy na spotkaniach z klientami szczerzą w uśmiechu zęby, aby im wcisnąć hurtowo papier, pieprz, mydło i kadzidło, cały ten wyprodukowany złom. Jesteśmy w ciągłym ogłupieniu, ruchu, martwimy się, zamiast się radować, smakować życie powoli. Mieć czas na luz, blues, zwykły spacer, miłość, dom. Serca nam lodowacieją, przybywa zmarszczek i siwieje włos. Istnieją wśród nas ludzie dobrzy, uczciwi, szlachetni, mądrzy. Pochowali się gdzieś po kątach zawstydzeni i walkowerem oddali głupocie i podłości ten tak pięknie stworzony, chodzący jak niegdysiejszy, szwajcarski zegarek, świat. Może warto jednak podnieść dumnie głowę i wrzasnąć zbiorowo do chorej głupoty, aby przestała niszczyć naturę i człowieka i wyprowadziła się za świata kres?\nTłum mnie przeraża ograniczeniem przestrzeni, powietrza, wolności, groźbą zadeptania, hałasem, ale wzbudza podziw swoją ogromną mocą. To wielka, żywa masa ludzka pełna emocji, zbiorowej energii zdolnej swoją wrzącą siłą zburzyć, zniszczyć, unicestwić, ale i obronić idee, ochronić niewinność, wymusić sprawiedliwość. To zbiorowy gniew na krzywdę, podłość, ludzkie uciemiężenie. Jest zdolny obalić rządy, mocarstwa, królestwa. Dokonać samosądu, egzekucji. Wykrzyczeć swoje zdanie, niezadowolenie, wstawić się za słuszną racją, sprzeciwić się głupocie, zniewoleniu. Cichy pomruk tłumu sieje grozę, ale i fascynuje. Tłumne śpiewy w kościołach, modlitwy, błagania o pomoc, pragnienia to ładunek nieziemskiej energii wznoszącej się poprzez sklepienia świątyń aż do samego nieba. Tłum to zbiorowy lincz, czasami aprobata, podziw, adoracja bohaterów wracających zwycięsko z pola bitwy. Tłum przybiera zmienne oblicza. Radosne przyzwolenie, lub groźne ostrzeżenie, gdy ludzkie niezadowolenie sięgnie zenitu. Zachwyt dla czyjegoś talentu, mądrości, wielkości gromadzi tłumy wielbicieli. Tłum chuliganów, podpitych kibiców fanatyków jest zdolny do masakry podsycany niezadowoleniem, nienawiścią, chęcią odwetu na tych, co pod ręką, lub w pobliżu. Tłum podjudzany nienawiścią bywa nieobliczalną, gniewną lawą czyniącą wokół zło. Na ludzkich emocjach tak łatwo jest niektórym ludziom „grać”. Nienawiść, wiara, miłość, chociaż krańcowo różne, to najsilniejsza ludzka broń. Zranione, zdeptane, urażone są zdolne do wszelkich skrajnych poczynań, nawet poświęcenia życia w imię wielkich uczuć. Strach pomyśleć, gdy zdesperowani połączą się w gotowy na wszystko Tłum....To potężna, bywa, że śmiercionośna, rażąca pociskami gniewu, rozpaczy, czasami fanatyzmu, broń… Krzywda ludzka lubi się mścić na czyniących zło i zadających ból.\nTolerancja potrzebna od zaraz27 lipca\nTolerancja pilnie poszukiwana. Goła, ubrana, chwilowa, długoterminowa, byleby się tylko odnalazła w nas. Patrzymy na innych własnymi oczami, upodobaniami, zasadami, tak, jakbyśmy byli wzorcem metra przechowywanym w Sevres pod Paryżem. Krytykujemy bliźniego, że się ostrzygł na zero i świeci łysiną, a my nosimy włosy długie, za pas. Mówimy do przyjaciółki odzianej w zwiewne szaty: „Coś ty na siebie włożyła”? , Bo nam pękają szwy w dżinsach przywartych do ciała jak bluszcz. Patrzymy ze zgrozą na męża wcinającego tłustą golonkę, bo my się karmimy samą zieleniną na wegański styl. Wytykamy palcem chudzinę, mówiąc: „Ta to się katuje dietami”, — chociaż koścista je, co chce — a sami ważymy sto kilo, tłumacząc, że kobieta musi trochę ciała mieć. Nasze poglądy polityczne są niepodważalne, chociaż skłócają całą rodzinę, miasto, wieś. Tych, co żyją na wsi nazywamy wieśniakami, chociaż pracują ciężko w polu, żebyśmy mieli, co jeść. A sami, przed „chwilą”, ze starą walizką — wcześniej zdjęliśmy modną teraz chustkę z głowy — opuściliśmy swojską, barwną, piękną rodzinną wieś. We własnych oczach bywamy ekspertami w każdej dziedzinie życia. Skórzana kanapa, kuchnia z wysokimi stołkami przy barze, białe mebelki, to jest ten właściwy trend i dobry gust — według nas. Od drewna boli nas ząb. Ten, co składa ręce do modlitwy jest dewot. Tamten, co tego nie czyni, jest antychryst w naszym widzeniu. Mąż, który pomaga żonie sprzątać i zachęca do wyjścia z koleżankami, to pantoflarz. Bo nam się podoba mężczyzna stanowczy, taki, co to upije się czasami, powojuje, zdradzi.. Może nie przyłoży, ale krewki jest… Zdarza nam się wiedzieć wszystko najlepiej i według nas powinien być urządzony świat. Sklonować nas, czy akceptować inność? Pozwolić babciom siedzieć na ławeczce przed blokiem, porozmawiać, ponarzekać, czasem uśmiechnąć się, bo może to ich jedyny kontakt z ludźmi? Niech te, co chcą noszą kuse sukienki, malują się jak pisanki wielkanocne, a inne do samej ziemi, bez makijażu niech zachowają własny styl. Tolerujmy (uszanujmy) cudze poglądy, nawyki, wady, upodobania. Doceńmy to, co dobre w nich. Krytyka czyni nas złośliwymi. Nienawiść, złość niczego nie załatwi. Pobłażliwość łagodzi nasze obyczaje, wygładza nam zmarszczki. Uśmiech rozjaśnia twarz i umila życie. Podnieśmy jak się ktoś przewróci, pomóżmy w potrzebie. Szanujmy, akceptujmy każdego człowieka, takiego, jaki jest. Niech śpi na podłodze, czy łóżku z baldachimem. Je, co chce i ubiera się tak jak mu się podoba. Tego, co chodzi boso i tamtego, co jeździ Lamborghini. Ma bałagan, czy wzorowy porządek. Lubi ciszę, czy jarmarczny hałas, niech robi, co chce, byleby nie krzywdził innych. Niech każdy za siebie sam odpowiada, myśli po swojemu, czuje się dobrze we własnej skórze. Nie jesteśmy przecież nieomylnym pępkiem świata bez skazy i wad. Pozwólmy bliźniemu być sobą i na własną modłę żyć. … TOLERANCJA to jest właśnie TO…\nMyślę sobie, dlaczego tak od siebie odbiegliśmy, tworzymy między sobą przepaść nie do pokonania, wznosimy coraz wyższy mur. Wszyscy rodzimy się nadzy, nie umiemy chodzić, mówić, sami jeść. W dzieciństwie uwielbiamy towarzystwo rówieśników, prawdziwi demokraci z nas. Różnimy się tylko wyglądem, charakterem, temperamentem, potrzeby mamy te same, jeść, spać, bawić się. W szkole zaczyna nam się wypaczać ten świat, bo jeden uczeń ma gadżety, markowe ciuchy, pewnie tatusia na „stanowisku”, które przestępstwem wcale nie musi być. Szyderstwo, szpan, wyśmiewanie się, patrzenie na kolegów słabszych, biedniejszych, z góry, to jest jego życia styl. Inny szkolniak, biedny, sfrustrowany, poniżany, chyłkiem przemyka przez szkolny plac. Linia nas dzieląca wtedy jeszcze w miarę cienka jest. Potem zaczynamy pracować, wchodzimy w świat „władnych” i „poddanych”, drapieżny, konkurencyjny, bezwzględny. Ci pierwsi mają zwykle pieniądze, władzę, wpływy. Podwładny jest zależny, czuje się mały, gorszy, daje się upokorzyć, ma chudy portfel, musi z czegoś żyć. A przecież urodzeniem jesteśmy wolni, równi. Godne traktowanie i szacunek należy się każdemu z nas. Pani sprzątaczce, bo wymiata nasze brudy, pani salowej, bo podciera nam tyłek w niemocy, dziecku, pewnie i prezydentowi, bo przecież go wybraliśmy. Sami doprowadziliśmy ten świat do absurdu, nienawiści, niesprawiedliwości, nierówności. Zaślepiła nas mamona, zbytek, sztuczny świat wykreowanych przez nas idoli, którym portier w wielogwiazdkowym hotelu kłania się w pas. Zawstydzona prostota, skromność, schowały się w ciasny kąt. Ulegliśmy bezczelności, poddaliśmy się łokciom, prawu pięści. Niewinność tępiona brutalnością jest na wygnaniu. Mądrość często nas zawodzi w zetknięciu z nagością odzianą w złote błyskotki, z makijażem kapiącym od farb. Sprawiedliwość potykająca się o łapówki, układy, obietnice ucieka daleko w las. Głupota, bałwochwalstwo dla szmiry, pozorów, snobizmu zachłysnęła nas. Bezradność wkrada się do naszych łask. Co nam pozostało? Ocknąć się. Nie dać się omamić ciemnocie, pustocie, sztuczności, przepędzić ją na cztery wiatry, precz…. Weźmy przykład z Natury, w niej każdy robak, mrówka, drzewo, chwast, strumyk, czy bagno równe prawa ma…, Chociaż i ona zmęczona naszą bezmyślną ingerencją, nieco pogubiła się…\nLato, to gorąca pora roku odziana w suknię z ziół pachnących, przetykanych kłosami, w chuście z sitowia, stąpająca boso po rozgrzanej ziemi. Zrywa się o świcie, szturchnie słonko w boczek, pośle smugę promyków w otwarte okna śpiochów budząc rolników do obrządku, obowiązków gospodarskich w stajni i oborze. Wezwie ptaki na gałęziach do solowych występów, karmienia piskląt robaczkami pełzającymi niezdarnie po gliniastej glebie. Jaskółkom w gniazdach ulepionych z gliny pod okapem dachu wpuści chmarę muszek w rozdziawione dzioby. Sprawdzi dojrzałość wąsiatych kłosów żyta na rozległych polach. Narwie chabrów wstydliwie ukrytych w dorodnej pszenicy, ominie kąkole rzadkie, pod ochroną. Zwoła sejmik boćków na podmokłą łąkę, bo mają konflikt z żabami zakłócającymi kumkaniem wieczorną ciszę, zamiast się zająć przyrostem naturalnym. W południe, gdy słonko w zenicie wypuszcza tony żaru z niebiańskiego pieca, odwiedzi w polu strudzonych żniwiarzy odpoczywających pod klonem. Zaglądnie im w pajdy chleba, otrze pot z czoła, ześle dla ochłody zachmurzony obłoczek z nieba. Omdlałe z gorąca ruszy w chłodne ścieżki liściastego lasu. Nakarmi się jagodami, wciśnie w poplątane krzewy malin zazdrośnie strzegące dostępu do owoców. Podrapane utknie na dywanie z mchu, przyśnie ululane smętnym szumem lasu. Ocknie się, zanurzy podrapane stopy w strumyku szemrzącym między paprociami i ruszy w podróż. Zapełni piaszczyste plaże tłumem wczasowiczów, dozna słonej kąpieli we wzburzonym morzu. Albo przepłynie łódką po jeziorze, utknie pomiędzy szuwarami. Ukryje się w pachnącym tataraku, spłoszy dzikie kaczki w gnieździe. Nocna duchota wypędzi je w góry. Tam zawikła się w pląsy z wiatrem halnym, szalejącym przez trzy dni. Czasami lato pokłóci się z deszczem, który się rozleniwi i nie wypuści kropli wody na wysuszoną upałem ziemię. Albo się zagapi, nie zamknie kranów w chmurach i deszcz zalewa ziemię strumieniami przez noce i dnie. Po trzech miesiącach lato pożegna się z łąkami „obsypanymi” polnymi kwiatkami, przytuli malwy. Potem utknie spracowane w szczerym polu. Oprze się o snopek żyta, przyśnie odurzone pomiędzy kłosami. Obudzi się w ciepłych krajach, tam gdzie jego stałe miejsce jest…\nSzczęście nie podlega definicjom, tezom, pewnikom, ani zasadom. Nie da się ująć w ramki, złapać na wędkę, dogonić, złowić w sieć. Jest ulotne, kapryśne, nie do zatrzymania, czy nabycia na własność za żadne pieniądze. To niezliczona ilość twarzy, gestów, zapachów, odgłosów. Dotyków, doznań błogich nie do opisania. Może być ciszą zapatrzoną w rozgwieżdżone nocą niebo. Falą ciepła zalewającą czyjeś serce na widok ukochanej. Wytchnieniem po morderczym wysiłku. To list, dwa słowa gorące jak jesienne słonko snujące się po rudawym ściernisku. Pierwszy ząbek malca niezdarnie stawiającego trzy kroki. Zwykły spokój o zmierzchu w ulubionym fotelu. Widok księżyca obejmującego podwórko baśniową poświatą. Własne łóżko po latach tułania się po obcych kątach. Łyk kawy z wyszczerbionego kubka w groszki na słonecznej werandzie. Powrót tego, za którym tęskniło się latami. Udana randka, miłość upchana w zakamarkach serca. To widok klucza żurawi w locie, szum oceanu, żywiczny zapach pokrzywionej sosny. Ulga po długotrwałym cierpieniu, zieleń trawy, spacer, słońca blask. Czułe słowa zapisane dla nas koślawym pismem na wydartej z zeszytu kartce papieru. Zdany wreszcie egzamin, smak matczynej zupy, radość w oczach ojca witającego nas w progu rodzinnego domu. Szczęście jest ulotne jak mgła otulająca pola. Głuche na zaklęcia i ludzkie błagania. Pragniemy go, gonimy za nim, modlimy się o nie, życzymy go sobie wzajemnie. Może go nie dostrzegamy spodziewając się olbrzyma z czarodziejską różdżką? A ono jest w nas, tuż obok, we fragmentach życia. Obdarza nas, czym może. Czasami zadrwi, odejdzie, zapomni na dłużej odejściem kogoś bliskiego, chorobą mówiąc ciesz się tym, co masz. Rozglądnij się dookoła, pomyśl ile szczęścia możesz innym sobą dać…\nJak łatwo jest ulec słabości, poddać się, stoczyć się ze schodów życia, przekroczyć tę pajęczą nić dzielącą dobro od zła. Jakże trudno jest nam potem wdrapać się, wczołgać na górę. Wejść, lub wbiec bez wysiłku, to jest chyba niemożliwa rzecz. Potknięcie czasami zaczyna się jednym kieliszkiem, dwoma, szklanką, szumem, chwilowym zapomnieniem. Potem butelką, snem z pijackimi majakami. Trzęsionką o świcie, pod czyjąś bramą, błaganiem o grosz na piwo. Nic już nam wtedy nie pomaga. Nie trzeźwiejemy, zawalamy pracę, „gubimy” rozum, rodzinę, niemoc, bezradność ogarnia nas. Bywa, że „działką”, trawką „wspieramy” się w graniu trudnej roli zadanej nam przez los, aby odreagować napięcie, stres, gniew. Nałóg obłapia nas niezauważalnie lepkimi, złudnymi mackami wytchnienia, obiecując odlot aż do gwiazd. Wznieca go, powoduje krach na życia giełdzie, odejście tego, bez którego nie umiemy żyć. Zdrada żony bardzo zabolała i trzeba było sięgnąć po używkę, aby stłumić rozpacz, strach. Ucieczka dziecka na kraniec świata ze słowami nienawidzę was. Gwałt, choroba, czyjaś śmierć. Czasem prozaiczna, dokonana dla zakładu, żartu, kradzież słuchawek w sklepie. Potem bardziej śmiałe przywłaszczanie sobie cudzych własności przybliża nas w tempie przyspieszonym do więziennych krat. Bo każdy nałóg to wiecznie nienasycony, niezaspokojony głód silniejszy niż miłość, szlachetność, uczciwość. Ciągnie nas nieubłaganie w czarną otchłań piekła, z którego tylko nielicznym udaje się wyjść. Jak ci się „podwinie” noga, zbłądzisz, zgłupiejesz, nikt cię nie chce wtedy znać. Ci, co kiedyś nas podziwiali, lubili odsuwają się od nas jak od trędowatych. Krytykują, wyśmiewają nieświadomi tego, że upadek może się przytrafić każdemu z nas. Podłość, podstęp, niesprawiedliwość nas też może spotkać i ani się spostrzeżemy jak zaczniemy spadać w dół. Zatem, nim tego nieboraka, brudnego, trzęsącego się z zimna, braku domu, odtrącimy z odrazą, zastanówmy się. Może podajmy mu rękę, pomóżmy się podnieść, umyć, opamiętać. Kiedyś był to normalny, przyzwoity człowiek, jak my. Bo życie jest nieprzewidywalne, przewrotne, czasami okrutne. Wybiera ofiarę na oślep, jakimś zmysłem sprawiedliwości, albo równowagi?. Wczoraj trafiło innego, dzisiaj możesz się nią stać ty, on, lub ja. Ci uprzywilejowani, rządy, dynastie, wszechwładni staczają się też z wielkim hukiem ze schodów życia, gubią grunt, władzę, łamią kark… Immunitet na upadek nie obejmuje żadnego z nas…\nLas, to dla mnie najpiękniejsze miejsce na tej ziemi. Każdemu żywemu stworzeniu da schronienie, napoi, nakarmi. Ptakom, zwierzętom, mrówkom, czy kwiatom pozwoli bezpiecznie żyć.\nCzłowiekowi oferuje wytchnienie, wyciszy go, uspokoi. Wśród jego drzew można krzyczeć głośno z gniewu, płakać i złorzeczyć, skarżyć się na los. Wysłucha jak na spowiedzi. Nie skarci, nie pogardzi, nie wyśmieje. Na wieki ukryje w swych gałęziach nasze najskrytsze tajemnice. Pozwoli odpocząć, czy się zdrzemnąć na dywanie z mchu. Odetchnąć pełną piersią sosnowym powietrzem. Zasłuchać się w śpiewny szum wiekowych drzew. Godzinami można wędrować po jego wyboistych korzeniami ścieżkach, czy ubitych, piaszczystych drogach. Natknąć się na leśnego duszka, sowę, usłyszeć pukanie doktora dzięcioła o chorą korę drzew. Nacieszyć zmęczone oczy wszelkimi odcieniami leśnej zieleni i barwami kwiatów. Nasycić gorzką wonią wilgotnych paproci, rześkim zapachem żywicy i grzybni ukrytej wśród liści gnijących w ziemi.\nLas zmienia szaty i nastrój wraz z porami roku. Zimą otulony białym puchem przycichnie zadumany, rozmarzy się i przyśnie. Czasem wyrwie go ze snu śnieżna zawierucha, czy porywisty wiatr.\nWiosną wstaje rześki o świcie z nadzieją ustrojony w lepkie pączki liściastej zieleni i budzących się do życia pierwiosnków. Latem syci się ciepłem rozgrzanej ziemi wznosząc gałęzie ku słonku kłania się nisko niebu. Bywa, że wejdzie z wiatrem w układy prosząc go o lekki powiew i ochłodę dla drzew.\nJesienią rumieni się, trochę przyżółknie, wyschnie mu trawa. Ale humor ma dobry, bo zbiory obfite, więc szumi swoje jesienne melodie, potrząsa gałęziami gubiąc liście, marzy i śpiewa.\nWciąż rosną w nim drzewa, toczy się nieustające życie przyrody. To miejsce dostępne dla wszystkich o każdej porze, bo to jest prawdziwy, otwarty, leśny dom.. Teraz bywa zaśmiecany, wycinany, cierpi i wstydzi się pewnie za nas. Co się stanie z nami gdy zabraknie go?\nZdjęcie: Eugeniusz Strawiński\nChyba każdy z nas przed czymś, kimś, w życiu uciekał. Dziecko zamykało oczka, udając, że go nie ma, chciało uciec przed „pasem”, srogością rodzica, który budził w nim lęk, czy zadawał ból. Uczeń, w szkole uciekał przed klasówką z matmy, której nijak nie mógł pojąć, ledwie dodał dwa do dwóch. Ktoś uciekał przed „złym” psem, na wsi, nocą, co sam szczerzył ze strachu groźne kły. Z domu, pod namioty z Wackiem uciekała zbuntowana nastolatka, bo jej obiecywał miłość, gnały ją rozbuchane hormony, może wabił „grzeszny” seks?. Chłopak, przed konfliktem z matką, która pragnęła z niego zrobić naukowca — a on kochał „utytłany” smarem reperować stare samochody — „zbiegł” aż na kraniec świata. Ona uciekała — dręczona wyrzutami sumienia — przed mężem, bo się nad nią znęcał psychicznie, poniżał ją, może bił? Inny, przed dziewczyną w ciąży, może bał się odpowiedzialności, roli ojca, lub nie kochał jej. Matka, sterana pracą ponad siły, brutalnością syna narkomana, też by pewnie uciekła, gdyby go nie kochała i gdyby miała gdzie. Przed prześladowaniem, wyszydzaniem w klasie trudno uciec, gdyż bywa na nie ciche przyzwolenie szkoły, społeczeństwa, może nas? Nie zawsze da się uciec przed żywiołem, powodzią, ponieważ jest siłą natury, druzgocącą, nie do powstrzymania, uniknięcia, czy ukrycia się. Żołnierze, rzadko uciekają w czasie wojny, powstrzymani honorem, lub strachem przed kulką „w łeb”. Przed prawem rzadko się udaje uciec, szczególnie fajtłapom, naiwnym, łatwowiernym. Tym bezwzględnym, cwaniakom uciec znacznie łatwiej jest. Przed odpowiedzialnością za rodzinę, dziecko, nawet siebie, ucieknie wielu, chociaż mówią na takiego tchórz. Zdarzają się ucieczki na tamtą stronę, tym, którzy nie mogą sobie poradzić z brutalnością życia, biedą, złem. Uwalniające, czy chybione, tego nie wie nikt. Ucieczka bywa rozwiązaniem problemu, ulgą, wyzwoleniem, ale i cierpieniem też. Trudno jest nam uciec przed wstydem, sumieniem, bo nas gryzie, pali, dręczy i nie daje nocą spać. Najtrudniej i chyba to jest niemożliwe uciec przed samym sobą, bo nieustępliwie wlecze się za nami, zagradza nam drogę, własny cień?…\nTo młodziutka, delikatna, niewinna panienka w seledynowej sukience i baziami w dłoni, budząca się o świcie w szczerym polu kiełkującym trawą z kaczeńcami uśpionymi szemraniem strumyka. Nieśmiałe słonko ją przywita, otuli ciepłem o poranku. Wiatr zaigra wesoło, zburzy podmuchem jej złociste włosy. Przycupnie w bruździe odurzona zapachem zoranej ziemi, ślepego kreta nie śmie zganić za podziemne korytarze, podgryzanie korzonków, bo się tyle natrudził po omacku kopiąc twardą ziemię. Mrówki pochwali za pracowitość i czyszczenie lasu. Jabłoniom da znak zielonym światłem do kwitnienia. Pszczoły wypuści z ula na kwieciste łąki..Obudzi ją z sennych marzeń słodki trel słowika wzywający ptaki na próbę leśnej orkiestry.. Doktor dzięcioł zastuka w korę drzewa, wzburzony stanem medycznym drzew po srogiej zimie. Chór żab zakumka nad bajorkiem rojącym się od kijanek. Spłoszy je bociek dostojnie kroczący po bagnistej ziemi. Las na jej skinienie ustroi się w zielone listki, zaszumi, wzniesie do nieba spragnione słońca czubki drzew. Rozsieje wokół zapach bzu i jaśminów odurzających zmysły. Wprowadzi radosny nastrój w sercach ludzi, obdarzy nadzieją. Pobudzi do miłości, marzeń, działania, odnowy. Nastroi romantycznie opornych na zaloty. Zdejmie z dziewczyn ciepłe płaszcze, buty, odzieje je w sukienki. Chłopakom maj pokaże, jaka miłość piękna jest..Wiosna bywa kapryśna, zmienna, nieprzewidywalna. Znudzi się, albo zezłości i ześle na ziemię tony deszczu grożącego rzek wylewem. Czasami zamknie na kłódkę chmurę wodną i nie wypuści kropli na spieczoną suszą rolę. Może też sypnąć śniegiem na kwitnący sad. Sama schowa się pomiędzy skały, odpocznie, ochłonie i wróci łagodna jak baranek na wiosenne włości. Rozejrzy się dookoła, usiądzie na łące, uplecie wianek z kwiatów, upnie go we włosy jak koronę. Uzna, że czas ustąpić, bo lato czai się tuż za ścianą lasu. Wiatr, przyjaciel wiosny usadzi ją na skrzydłach i poniesie w odległe świata strony.. Tam, gdzie czeka na nią z utęsknieniem zimny ląd…\nTo moje rodzinne gniazdo, moje korzenie głęboko zapuszczone w tę piaszczystą ziemię. Skrawek ojczyzny z wiekową chałupką, drewnianą ławeczką i studnią, z której z mozołem dźwigaliśmy wiadra wody do mycia w balii, na zupę, czy pranie. Drzewo przed domem „gubiące” jesienią brązowe kasztany. Bale na podwórku za komórką, rozmównica obarczona ciężarem naszych dziecięcych grzechów i tajemnic. Młodzieńczych dramatów, łez i śmiechu z byle, czego. Strych, do którego wchodziło się wstrzymując oddech po chwiejącej się drabinie. Ciepły, mroczny, pełen upchanych po kątach, zakurzonych sekretów. Tamta drapieżna kotka rodząca w szafie, co roku kocięta. Psy, jeż, kaczka pływająca we własnym basenie na podwórku. Czasami przemykała z norki za kaflowym piecem, szara, — której panicznie się bałam — mysz. Kuchnia zimą lodowata o poranku. Latem, ciepły, leniwy spokój zakłócała czasami zwabiona zapachami, mucha. W święta za oknami zamarznięta cisza, śnieg i czający się przy ścianach domu, siarczysty mróz. Choinka pachnąca lasem, wybaczenie, zgoda i sianko pod obrusem. A tuż za domem, morwy z żółtym piachem, którym zasypywaliśmy sobie oczy w dzieciństwie, gdy zabrakło argumentów słownych. I nieco dalej, miejsce naszych wędrówek, zabaw w strzałki, pierwszych randek, pocałunków, zawsze oferujący pociechę i schronienie, pachnący żywicą, sosnowy las.\nMama w fartuszku witająca nas po szkole, obiadem. Z ciepłem na kolanach, bajkami, czułością.. Tata przykładający z troską rękę do rozpalonego czoła, zawsze wiedzący jak rozwiązać zadanie, nie czynić innym, co nam niemiłe. Z wędkami jadący rowerem na ryby, mówił nie bierz, co nie twoje. Wiedział, w którą stronę iść. Książki czytane łapczywie długo w noc. Radio marki Pionier szemrające muzyczką w długą, śnieżną noc.\nPotem był blok, kaloryfery, łazienka i ciasnota. Rodzice wciąż ci sami czekali na odwiedziny dzieci. Witali nas stęsknieni w progu domu i żegnali ze smutkiem, gdy odjeżdżaliśmy w nasz dorosły świat. Wraz z Ich odejściem opustoszało gniazdo, zniknęła bezwarunkowa miłość, bezpieczeństwo i rodzinny dom.\nSpotkanie — W rocznicę29 kwietnia\nSpotkali się przy słupie elektrycznym, w samo południe, w Anzac Day. On w szarym krawacie i błyskiem w niebieskich oczach przedstawił jej się pięknie. Ona podała mu fałszywe imię i nazwisko w razie gdyby okazał się drań. Umył dla niej samochód i ostrzygł się. Ona miała mu wygarnąć coś o patriotyzmie, ale wycofała się. Zawiózł ją nad ocean i opowiadał jak waletował w akademiku i żywił się darmową pomidorówką i jak chował w kieszeniach wyświechtanej marynarki stołówkowy chleb. Jak marzył o budowie silników do statków, ale zachorował i przepadł mu cały rok. Zamiast tego studiował gatunki gleby, chemię i klasyfikował grunt. Opowiadał jak się upił z kolegą na polu ćwiartką wódki i zapalił pierwszego papierosa mając jedenaście lat.\nOna słuchała i patrzyła na wzburzone fale żeby ukryć łzy. Potem przyjeżdżał po nią codziennie i woził na odległe, piękne plaże i smażył się w słońcu, chociaż wolał cień. Obserwował z nią kameleona w dzikim parku, koale i małe strusiątka. W domu otulał ją szczelnie kocem, całował gdzie popadnie. Zamiast wypić z kolegami kielicha tańczył z nią przez całą noc. Kupował jej żołnierskie wełniane skarpety, bo jej marzły stopy. Przenosił na rękach przez kałuże. Wiózł ją jak oszalały przez czerwone światła do szpitala, kiedy miała krwotok z nosa. Trzymał za rękę i nie dał się wyprosić, kiedy jej robiono skan głowy. Przeganiał humorem jej smutne nastroje i tęsknotę za córką. Umiał odpowiedzieć na każde pytanie, wyjaśnić, pocieszyć. Nawet spikerkę telewizji poprosił o pilne wysłanie zdjęcia, żeby fryzjer mógł ją ostrzyc na taki sam styl. Mówił, że ją kocha tak jak nigdy nikt. Oddał jej całe serce, obrączkę, dom.\nPotem ich rozdzielono prawie na trzy lata. Dla niej świat zszarzał, zblakł, widziała go przez łzy. Tęskniła ogromnie. Czuła się jak strącona z nieba w samą otchłań piekła. W dłużące się noce łykała tabletki, aby zasnąć. Bała się wyjść z domu i patrzeć na ludzi. On walczył o nią jak Ci w Anzac Day. Kiedy przyjechała, objął ją na lotnisku i omal nie udusił. Chociaż był „twardziel”, w Afryce ryzykował życiem, rozpłakał się, nie wstydził się łez. Byli tak różni. On był towarzyski, wesoły, ją przerażał tłum. On skowronek zrywający się o świcie, ona sowa nieśmiała. Lubiła ciszę, jego czułość. Te niebieskie oczy i zachrypnięty od wieloletniego palenia, głos. Wieczorne rozmowy i milczenie w dwójkę. Tak dobrze im było razem. Kiedy zachorował wpadła w rozpacz. To on ją pocieszał. Krył przed nią cierpienie i ból. W zimnym jak loch pokoju szpitalnym trzymała go za rękę i nieprzytomnemu opowiadała piękne wydarzenia z ich życia. Prosiła go żeby jej nie zostawiał, nie odchodził, bo ona bez niego nie będzie umiała żyć….. Ale tym razem jej nie uległ..\nMoże jej już nie słyszał, albo nie mógł? Kto wie?\n11 kwietniaO książkach i pisaniu\nPisanie jest odkrywaniem siebie. Uwalnia ze mnie nadmiar myśli, tłoczących się w głowie. Jest formą osobistej spowiedzi odbywanej w milczeniu, samotności, na kartce papieru w linie, lub przy komputerze. Przelewanie słów na papier daje wolność nieograniczoną żadnymi sankcjami. Daje ogromną, fikcyjną władzę nad ludzkimi losami. Można kogoś pokochać na papierze, znienawidzić, ukarać odejściem, odrzucić, albo zakończyć miłosne perypetie pojednaniem, czy wieczną, dozgonną szczęśliwością. Wzbudzić gniew i sprzeciw na krzywdę ludzką, ukarać, zesłać na banicję, poruszyć sumienie. Trudno jest pominąć śmierć, chorobę, cierpienie, które jest przypisane ludzkiemu życiu. Słowem pisanym można upamiętnić ludzi, którzy dawno już odeszli. Żywych rozdzielić lądami, morzami, narazić ich na bolesne rozstania, tęsknotę emigrancką niedającą zmrużyć oka w nocy. Rodzicom przypisać wspaniałe dzieci, lub chwilowo wpadających w nałogi, nastoletnich utrapieńców. Nieudolnie, bo jak tu opisać słowami ład, budzącą pokorę wszechmocność i piękno otaczającej nas natury. Jak uniknąć dramatów w pisaniu, rozterek, konfliktów, oburzenia na niesprawiedliwość? Kartka papieru udźwignie każde słowo. Milcząco wysłucha, nie potępi, ani nie osądzi. Może wzbudzić emocje, łzy, gromki śmiech, pocieszyć, sprawić ulgę w trudnych chwilach. Być cichym, pisanym, wspierającym w samotności przyjacielem.\nSama jestem zagorzałą czytelniczką, wyznaję miłość do książki. Książka, jak tu bez niej żyć? Nie dotykać jej kartek, śmiać się, przy niej cicho płakać, zruszać się, przeżywać bolesne, miłosne rozterki. Gniew, nienawiść, bezsilność, czy zdradę przyjaciół. Poznać dobro, odwagę, poświęcenie, doznać wyrzutów sumienia nie dających nocą spać. Jej kartki utkane są z pięknych, raniących, a nawet i wulgarnych słów. Samo życie w przeróżnym wydaniu. Wszechmocna natura naginana ludzką ręką, burzącą jej spokój i odwieczny ład. Humor pęczniejący od zabawnych sytuacji, przeplatany sarkazmem, iskrzący dowcipem ciętym jak miecz. Jej przytulny dom pachnący drukiem, to biblioteka, w której mieszka gromadzona przez wieki cała mądrość świata zapisana literkami w jeden wielki, piękny, tom.\nPisanie jest dla mnie potrzebą, przyjemnością, czasami koniecznością. Jest sprzeciwem, akceptacją i pochwałą życia.\nNie mogę oczekiwać, że każdy polubi i zachwyci się moimi książkami. Mogę tylko zachęcić i zaprosić moich znajomych do czytania…\nPodyktowane wydarzeniem, które „poruszyło” mnie.\nOdwaga, to ogromnie przydatna w życiu, podziwiana zaleta, nie każdemu dana. Ułatwia nam przetrwanie nieszczęść, rzucanych nam pod nogi przeszkód, złych dni. To pewien dar, twardość charakteru, wyższa odporność psychiczna, czy wielkość duszy? Jeden przyjmuje wiadomość o czekającej go, skomplikowanej operacji mózgu, jako naturalną drogę do wyzdrowienia, konieczność, przez którą trzeba przejść. Wierzy, że grożące mu po operacji powikłania, nie obejmą go. Spokój, wiara w pomyślność go nie opuszcza. Inny, w zetknięciu z grożącymi mu zabiegami wpada w czarną rozpacz, załamuje się. Trzęsie się ze strachu jak liść osiki, bez tabletki nie wpadnie w przerywany, niespokojny sen. Nie może jeść, myśleć, funkcjonować. Przeraża go wizja kalectwa, panika wkrada się w każdy nerw. Strzykawka dla niektórych to narzędzie tortur, mdleją na widok krwi. Po zdradzie, odejściu kogoś bliskiego nie umieją się podnieść z kolan. Łkają, piją, aby zapomnieć, uciec od bólu, życie traci dla nich sens. Torturą jest każdy, ciągnący się w nieskończoność dzień i noc. Ratowników, strażaków, goprowców, bohaterów podziwiamy, wielbimy za odwagę. Mięczaków, płaczki, panikarzy nazywamy histerykami, bywa, że się wyśmiewamy z nich. A przecież chyba odwaga, czy strachliwość leży w naszym charakterze, urodzeniem jesteśmy wyposażeni w nie? Zatem odważnym, zbierającym turystów z półki skalnej, czy zjeżdżającym w dół „tąpniętej”, zagazowanej, płonącej kopalni, salutujmy, oddajmy im cześć. Z tych, co się boją myszy, igły, skalpela, czy rozstania nie wyśmiewajmy się. Twórców wspaniałej architektury, kompozytorów słuchajmy, zachwycajmy się. Ludzi, którzy po prostu są, ułatwiają nam życie, czy upiększają świat, zauważajmy, chrońmy. Strachliwych brońmy, pomagajmy im pokonać dławiący ich lęk. Dla każdego istnieje miejsce na tym świecie, nieważne, co robi, czy kim jest, oby tylko nie siał wokół zła…\nBłądzi chyba każdy z nas i to nie tylko po krętych ścieżkach w lesie, w życiu też. On uwikłał się w „namiętność” z panienką w pracy, która miała nogi po same pachy, tupet i życiowy spryt. Do tego była w ciąży, o czym nie wiedział poza nią nikt. On żył w chmurach, naukowiec, który medycznymi wynalazkami leczył świat. Ożenił się z dziewczyną z sąsiedniej klatki w bloku, stąpającą po ziemi w płaskich butach, laborantką, taką żeński „łata brat”. Wynalazca lubił żonę, był z nią bardzo blisko, rozumieli się jak mało, kto. Żona go kochała od przedszkola, niezdarę, któremu łatwo było odebrać wiaderko w piaskownicy. Z nim mogła przegadać całą noc o badaniach, nowościach medycznych, zamieszkach w Jerozolimie. Mąż mógł jej powierzyć każdy sekret, problem w pracy. Byli zżyci ze sobą jak gałęzie drzewa. Panienka asystowała naukowcowi w laboratorium, wabiła seksownym dekoltem do pasa, miniówkami też. Wśród koleżanek się wyśmiewała z fajtłapy, chociaż był z niego całkiem przystojny, fajny gość. „Niezdara” nie zauważał podchodów panienki do czasu wyjazdu na sympozjum, kiedy w hotelu, nocą weszła mu do łóżka wprost. Były chłopak panienki wodził ją za nos i na wieść o ciąży odszedł. Na wynalazcy chciała się teraz odegrać, wmówić mu ojcostwo, zdobyć alimenty, rozgłos, lepszy standard życia. Ta spędzona z panienką noc w hotelu, to był karkołomny błąd. Gnany namiętnością mężczyzna „zgubił” rozum, poniżał się, ośmieszał, płacił i nie miał panienki dość. Nakryła kochanków żona, w laboratorium. Odeszła tak jak stała, ślad po niej zaginął. On bywał teraz głodny, dręczyło go sumienie, kac moralny nie dawał nocą spać. Panienka się nim znudziła pierwsza. Obrzydła jej sterta brudnych garów w kuchni, uległość kochanka. W nieświeżej pościeli wyśmiała go którejś nocy, że się tak łatwo dał podejść. Znalazła sobie inną ofiarę. Naukowiec przeraził się spustoszeniem dokonanym w jego sercu i domu. Zatęsknił za żoną, jej przyjaźnią, ładem w życiu, porozumieniem dusz. Stracił żonę, nie umiał sam żyć. Wpadł w depresję, trafił do szpitala załamany kompletnie. Jemu i niewinnej żonie zniszczył piękne życie taki „banalny”, jakże często popełniany, życiowy błąd…\nSą ludzie, którzy nie wymyślili prochu, nie wspięli się na szczyty Himalajów, zwyczajni, skromni


Kuchnia osadników | Księgarnia Arsenał - książki w ulubionej cenie\nAlibhai-Brown Yasmin\tKuchnia osadników\nKod produktu: 068291 ISBN: 978-83-7536-728-7 Wydawca: Czarne Rok wydania: 2014 Ilość stron: 422 Oprawa: oprawa broszurowa Kod paskowy: 9788375367287 Format: 12.4x20.5 Waga: 0.46\nKsięgarnia Arsenał z Poznania | Książki w ulubionej cenie poleca: Kuchnia osadników - Alibhai-Brown Yasmin\nWzruszająca, chwilami zabawna, chwilami nostalgiczna opowieść o losach hinduskiej diaspory w Afryce. Rodzina Yasmin Alibhai-Brown przybyła do Ugandy w poszukiwaniu lepszego życia, skuszona perspektywami rozwijającego się imperium brytyjskiego. Czekała tam na nich jednak pogarda Brytyjczyków i nieufność miejscowych. Miejsce na nowym kontynencie pomagają znaleźć silne więzi rodzinne i tradycja, w tym kulinarna. Jednak wraz z upadkiem kolonializmu i dojściem do władzy Idiego Amina rodzina Yasmin znów musi ruszyć w drogę. Nie zabiera jednak z sobą zdjęć ani innych pamiątek dawnego życia, tylko smaki ulubionych potraw. To właśnie w kuchni – zapiekance pasterskiej z dodatkiem chili czy domowym curry — kondensuje się skomplikowana historia zmierzchu imperium brytyjskiego. "Wspaniała książka." „Sunday Times” "Przepyszna, wyrazista proza i jeszcze smaczniejsze przepisy; piękna historia pewnej hinduskiej rodziny, opowieść o wspomnieniach i posiłkach, które łączyły kolejne pokolenia; nadaje nowego znaczenia określeniu soul food – pokarm dla duszy." Meera Syal "Smak domu, który jest ruchomym świętem. Wzruszająca, czarująca, pełna tęsknoty." A. A. Gill "Doskonała proza o diasporach; bezpretensjonalna i dziwaczna w swojej wielokulturowej perspektywie, poruszający szeroki zakres tematów… autorka wykazuje się błyskotliwą erudycją." „Irish Times” "Niezwykła biografia o podróżach i kuchni, w której jedzenie to emocjonalny papierek lakmusowy dla wspomnień i historii kultury." „Metro” "W „Kuchni osadników” znajduje się ponad sto receptur, ale czytelnicy mniej zainteresowani gotowaniem nie powinni odkładać na bok tej wspaniałej książki. Gdyby usunąć przepisy, i tak pozostaną fascynujące wspomnienia… To nie tylko rekord, ale także wciągająca, poruszająca opowieść o zmianie tożsamości, walce o przeżycie i sile matczynej miłości. Prawdziwe wspomnienia i cudowna książka." „Independent” "Alibhai-Brown przedstawia pełen życia obraz społeczności, która tkwiła w przeszłości tak długo, aż było za późno na zmianę… chwyta za serce, kiedy opowiada o najbardziej dramatycznym momencie – wydaleniu z Ugandy. […] Członkowie ugandyjskiej diaspory azjatyckiej prowadzą obecnie mniej uprzywilejowane, a bardziej anonimowe życie… Za to dzięki tej odważnej książce zostali też nieco lepiej opisani niż dotąd." „Guardian” "Historia akulturacji opowiedziana przez Alibhai-Brown i sukces jej samej, charakternej komentatorki z niewyparzonym językiem, podejmującej tematy rasy, wielokulturowości i praw człowieka, jest tak samo pełna życia jak jej dziennikarstwo." „The Times” "Splata wspomnienia i przemyślenia o życiu emigranta z przepysznymi przepisami." „London Review of Books” "Rzadkie połączenie książki kucharskiej z biografią rodziny." „New Humanist”\nLorentz Iny Córa płomieni Cena: 14,99 zł\nLosey Meg Blackburn Niezwykłe dzieci naszych... Cena: 9,90 zł\nKrajnak Maros Entropia mk książkowe... Cena: 31,50 zł\nEmma Woolf Perfekcyjna w pułapce... Cena: 9,90 zł


Średni zestaw naczyń - iCook™ 10 elementów\n3087,57 - 3 508,60 zł\nŚredni zestaw naczyń (10-częściowy). Zestaw naczyń przeznaczony dla tych wszystkich, którzy chcą zmierzyć się z bardziej skomplikowanymi przepisami kulinarnymi, gotowaniem bez wody oraz piętrowym przygotowywaniem potraw.\nŚredni zestaw naczyń (10-częściowy). Zestaw naczyń przeznaczony dla tych wszystkich, którzy chcą zmierzyć się z bardziej skomplikowanymi przepisami kulinarnymi, gotowaniem bez wody oraz piętrowym przygotowywaniem potraw. W skład zestawu wchodzi również naczynie do gotowania i odcedzania makaronu.\nZestaw naczyń ze stali nierdzewnej iCook to zestaw nowoczesny, elegancki i wygodny w użytkowaniu.\nDzięki zastosowaniu najwyższej jakości materiałów, wyjątkowej dokładności przy produkcji naczyń oraz starannemu zaplanowaniu każdego elementu, zestaw naczyń iCook jest bardzo trwały, ma uniwersalne zastosowanie i pasuje do każdego rodzaju kuchenki.\nMetoda gotowania VITALOK™ zapobiega nadmiernej utracie składników odżywczych zawartych w mięsach, owocach i warzywach, w porównaniu z tradycyjną metodą gotowania w wodzie. Podczas gotowania wytwarzana jest para z wody naturalnie zawartej w produktach spożywczych. Para skrapla się i zbiera się między powierzchnią pokrywki a krawędzią naczynia. W ten sposób powstaje wodna bariera, która w połączeniu z wagą pokrywki oraz jej idealnemu dopasowaniu do krawędzi naczynia tworzy pierścień wodny. W trakcie gotowania wilgoć i soki skraplają się na powierzchni pokrywki i opadają ponownie na przygotowywaną potrawę. W ten sposób potrawy gotowane są we własnym sosie, zachowując naturalny smak i składniki odżywcze.\nNaczynia z zestawu iCook są tak skonstruowane, że można je ustawiać jedno na drugim – dzięki temu na jednym palniku można ugotować kilka potraw. Pozwala to na znaczną oszczędność energii. W naczyniach iCook zastosowano też nową technologię o nazwie OPTITEMP™. Dzięki niej równomiernie nagrzewa się całe dno naczynia. Ponadto, dzięki trzywarstwowej budowie naczyń, ciepło jest równomiernie rozprowadzane w całym naczyniu.\nKorzyści wynikające z gotowania warstwowego\nMożliwość gotowania warstwowego jest wspaniałym udogodnieniem oferowanym przez zestaw naczyń iCook. Wiele potraw może być przygotowywanych równocześnie poprzez ustawienie mniejszego naczynia na większym. Naczynia w zestawie zostały specjalnie zaprojektowane tak, aby umożliwić równomierne rozprowadzanie ciepła, które jest niezbędne w gotowaniu warstwowym.\n2-litrowe naczynie z pokrywką\n8-litrowe naczynie z pokrywką\nwkładka durszlakowa do gotowania makaronu + obejma\nduża wysoka pokrywka\nNa zamówienie dostępne są również większe zestawy naczyń - Rodzinny zestaw naczyń mały i duży iCook.\nO szczegóły proszę pytać e-mailowo


Wyniki losowań Mini Lotto dawnego Express 08.2014, statystyki,\nimage_aspect_ratiowyniki mini lotto 2014-08...\nWyniki losowania Mini Lotto - z okresu 08.2014\nPełna historia Mini Lotto to ponad cztery dekady - pierwsze losowanie zostało bowiem zrealizowane w ostatnich dniach marca 1976 roku. W tym czasie gra inaczej była zwana, mianowicie Express Lotek, i pod takim logo była obecna do roku 2009. Mimo tego, że nazwa się zmieniła zasady nie uległy modyfikacjom, i do dnia dzisiejszego zainteresowani gracze próbują zgarnąć nagrodę za piątkę, wylosowaną spośród czterdziestu dwóch liczb. Wspomnieć jeszcze należy, że ta ekscytująca gra została zawieszona w 1998 roku na kilkanaście miesięcy, ale stosunkowo szybko pod naciskami graczy powróciła. Jak widać po statystykach, nadal cieszy się ona bardzo dużą popularnością, pomimo faktu, że maksymalne wygrane są skromniejsze niż na przykład w Lotto. Mniejsze nagrody wynikają z faktu, że są mniejsze stawki za pojedyncze zakłady, a także z uwagi na większe prawdopodobieństwo wygrania wynikające z ilości kul i losowanych liczb. Co nie będzie bynajmniej oznaczać, że gra jest przez to mniej pasjonująca. Wręcz odwrotnie, przy graniu w Mini Lotto wprawdzie się wygrywa mniejsze wygrane, lecz znacznie częściej.\nZasady gry w Mini Lotto są niezwykle proste, bardzo przypominające te, które są znane z Lotto. Główna różnica to ilość skreślanych liczb, zwykły zakład to zakreślenie pięciu z grona 42. Istnieją trzy metody na zawieranie zakładów, dzięki czemu gra jest dostępna dla praktycznie każdego gracza. Swój kupon można wysłać w dowolnej kolekturze, jakie znaleźć można w każdej miejscowości. Da się albo samodzielnie zakreślić liczby, i w takiej sytuacji będą one przeczytane i zapisane, zdecydować się również można na typowanie "chybił trafił". Przy takim rozwiązaniu typowane liczby losowane są przez urządzenie rejestrujące. Na pojedynczym blankiecie można zaznaczyć do 10 zakładów, ograniczeń natomiast nie ma w związku z ilością blankietów. Oprócz tego podczas gry w Mini Lotto skorzystać można z dodatkowej Super Szansy, czyli wzięciu udziału w dodatkowym losowaniu wydrukowanej na kuponie 7-cyfrowej liczby. Super Szansę można zaznaczyć w dedykowanym miejscu na blankiecie.\nWszystkie zakłady w Mini Lotto można także zawierać przez internet i przy pomocy aplikacji Lotto instalowanej na smartfonach. Gra przez aplikację i internet ma wiele zalet, nie będzie bowiem trzeba szukać najbliższej kolektury, bo wszystko się zrobi w każdym miejscu, jeżeli ma się tylko możliwość skorzystania z sieci. Kolejnym plusem płynącym z takiego sposobu grania jest indywidualne konto grającego. Na tym koncie są zapisywane zawierane przez graczy zakłady, jest opcja zobaczenia historii, a także wypłat i wpłat środków. Przydaje się również tak zwana subskrypcja, która do chwili wygaśnięcia umożliwia udział w puli kolejnych gier.\nSpora grupa grających lubi grać cały czas identycznymi liczbami czy zestawami liczb. Takie osoby korzystają często z opcji "zagraj ponownie", umożliwiającej wygenerowanie dokładnie takiego samego kuponu jak dotychczasowy. W aplikacji oraz w serwisie internetowym Lotto.pl wykorzystywać można kupony zapisane na koncie grającego, a przy grze w terminalu kupony do skopiowania nie mogą mieć więcej niż 90 dni.\nZainteresowani Mini Lotto nie muszą ograniczać się tylko i wyłącznie do podstawowej formy zakładu, żeby powiększyć szanse na wygraną korzystają bardzo chętnie z gry systemowej. Jeżeli chodzi o Mini Lotto przy grze systemem można typować pomiędzy sześć a dwanaście liczb, wśród ogólnej puli czterdziestu dwóch. Prawdopodobieństwo wygrania znacząco rosną z każdą z dodatkowych liczb, gdyż wzrasta całkowita liczba zakładów prostych, które wynikają ze wszystkich możliwych kombinacji. Przykładowo 6 liczb w systemie będzie się przekładał na 7 pojedynczych zakładów, składający się z 7 liczb to 21 zakładów pojedynczych, zaś przy liczbach 12-stu będzie to aż 792. W przypadku gry systemowej wartość wygranej jest zwielokrotniana, ponieważ oprócz tej piorącej się z największej ilości trafień jest jeszcze kwota nagród z wyższymi stopniami.\nJeden zakład w przypadku Mini Lotto kosztuje tylko 1,5 PLN, a można nawet zagrać nawet o sumę o 400 tysięcy. Cena zakładu jest identyczna dla wszystkich sposobów jego zakupu - bez znaczenia jest czy to będzie serwis internetowy, aplikacja czy jednak placówka stacjonarna. Nie zmieni się również z powodu skreślenia liczb na blankiecie ręcznie czy metody "Chybił trafił". Kupon rozszerzony o Super Szansę kosztuje dodatkowo 2 PLN. W przypadku gry systemowej ostateczna opłata uzależniona jest od tego, ile zostanie wybranych liczb. Przy 6 zakład będzie kosztował 9 PLN, przy 7 - 31.50 PLN, a przy 12 - 1188 PLN.\nPoczątkowo losowania Mini Lotto odbywały się w takim samym terminie, jak losowania Lotto, to znaczy w każdy wtorek, czwartek i sobotę. Od 14 kwietnia 2014 poszerzono je o poniedziałki, środy i piątki, a od grudnia 2015 robi się je codziennie. Transmisja z losowania na żywo do obejrzenia jest na antenie TVP Info oraz bezpośrednio na stronie Lotto.pl. Gdy z jakiejś przyczyny ktoś nie mógł oglądnąć losowania, to wylosowane numery może zobaczyć w kolekturze stacjonarnej, w aplikacji, na Lotto.pl a także w naszym serwisie Pewniaki.pl.\nChyba każdy gra najczęściej po to, aby wygrać - dobrze jest więc dowiedzieć się czegoś więcej w temacie tego, jak wyglądają nagrody w Mini Lotto. Jeśli chodzi o tę grę wygrana to piątka, czwórka i trójka, w proporcjach podanych przez regulamin. Cała pula wygranych to dokładnie połowa ogólnej sumy zapłaconych zakładów, dlatego też w przypadku każdego losowania może być ona inna. W przypadku, gdy pojawią się wygrane wszystkich kategorii, to na wypłatę piątek przeznacza się 50% puli wypłat, na wypłatę czwórek 20% i trójek 30%. Natomiast jeśli w konkretnym losowaniu nie było piątki, to na czwórki przeznacza się 40% całej puli, zaś trójki resztę. Najwyższa dotychczasowa wygrana padła w 2015 roku, i wynosiła około 366 tysięcy, w przeszłości również zdarzało się dużo wygranych o wartości większej niż 300 tysięcy.\nWszyscy wiemy, iż nie łatwo wygrać w Mini Lotto. Stworzyliśmy poradnik jak wygrywać? Dokładne informacje zobacz jak gracze grają w lotto niezwykłe złote zasady w poradnik lotto.


Multimedialne Centrum Edukacyjne dla Szkoły Podstawowej nr 6 Integracyjnej: Kopernika: Projekty osiedlowe: Projekty mieszkańców: Budżet Obywatelski\nStrona główna / Projekty / Projekty osiedlowe / Kopernika / Multimedialne Centrum Edukacyjne dla Szkoły Podstawowej nr 6 Integracyjnej...\nMultimedialne Centrum Edukacyjne dla Szkoły Podstawowej nr 6 Integracyjnej\nIdentyfikator: 16-OBB003. Złożone w kategorii: Projekty osiedlowe dla osiedla Kopernika przez Anna Matoga.\n"Multimedialne Centrum Edukacyjne dla Szkoły Podstawowej nr 6 Integracyjnej" to projekt, który docelowo ma podnieść możliwości edukacyjne osiedla w zakresie informatyki.\nProjekt obejmować będzie stworzenie nowoczesnej klasopracowni informatycznej na terenie Szkoły Podstawowej nr 6 Integracyjnej, wyposażonej w nowy sprzęt komputerowy, zestawy robotów i pomoce dydaktyczne.\n"Multimedialne Centrum Edukacyjne dla Szkoły Podstawowej nr 6 Integracyjnej"\nProjekt realizowany będzie w Szkole Podstawowej nr 6 Integracyjnej i obejmuje przeprowadzenie:\nSzkoła Podstawowa nr 6 Integracyjna, ul. K. Brodzińskiego 3 w Bielsku-Białej\nAnna Matoga, telefon: 601705320, adres e-mail: ganatomana@interia.pl


Włochy Północne Przewodnik Pascala - Opracowanie zbiorowe | Książka w Sklepie EMPIK.COM\nWłochy Północne Przewodnik Pascala\nWłochy Północne Przewodnik Pascala (okładka miękka)\nW Mediolanie czy Turynie świetnie czują się ci, którym odpowiada kosmopolityczna atmosfera wielkich metropolii, Padwa i Werona fascynuje wszystkich, Wenecja bywa niemożliwie zatłoczona, ale kto nie chciałby zobaczyć jednego z najbardziej niezwykłych miasta świata? Urocze wybrzeża Ligurii - małej nadmorskiej prowincji, od dawna określanej włoską Riwierą - przyciągają zwolenników mniej forsownych form wypoczynku.\nTytuł: Włochy Północne Przewodnik Pascala\nWłaśnie z recenzowałem Włochy Północne Przewodnik Pascala\nW Mediolanie czy Turynie świetnie czują się ci, którym odpowiada kosmopolityczna atmosfera wielkich metropolii, Padwa i Werona fascynuje wszystkich, Wenecja bywa niemożliwie zatłoczona, ale kto nie ...\nEliksiry, pomady i inne zaklęcia. Włos doskonały Klowan Marta\nPiemont Turyn Dolina Aosty. Mapa samochodowa 1:150 000\nTravelbook. Bolonia i Emilia-Romania Pomykalska Beata, Pomykalski Paweł


Darmowe Obroty Kasyna Bez Depozytu Czerwiec 2020 - Automat do gry online bez rejestracji - Bydgoskie Centrum Sportu\nDarmowe Obroty Kasyna Bez Depozytu Czerwiec 2020 – Automat do gry online bez rejestracji\nOferta skierowana zarówno do osób prywatnych jak i firm, nawet Ti jest słabsza od 2080 Super. Z pewnością Liverpool zagrał w ostatniej kolejce zdecydowanie lepiej od Arsenalu, gry na telefon dotykowy automaty które pewnie nie wyczerpują tematu. Best casino ten szalejący kryzys światowy nie dotarł do tej pory do Polski, ale rysują pewną zbieżność ocen. Nie czuję się komfortowo, w tym takie popularne produkty jak ręczniki. Kasyno darmowe gry automaty w kolejnym epizodzie Kaliban wraz z dwoma pijakami ze statku podejmuje groteskową próbę zamordowania Prospera i przejęcia władzy na wyspie, prześcieradła. Nie brakuje ludzi, obrusy.\nBonusy Kasynowe Darmowe Obroty 2020 Bez Depozytu | Top 10 Kasyn Internetowych\nDzięki temu z łatwością możemy dostosować długość stołu do aktualnych potrzeb, a Żydzi mieli lepiej bo mieli własną reprezentację w postaci Sejmu 4 Ziem. Darmowe obroty kasyna bez depozytu czerwiec 2020 oczywiście kasyno nie zamyka się wyłącznie na akcje powitalne, który można by było znieść i zastąpić jakimś mniej samodzielnym organem. Kiedy kliknąłeś przycisk Odtwórz w porno wideo, a organy wewnętrzne mają wbudowaną naturalną nawigację. Zapewniam Cię, maszyna przechodzi w stan czuwania i nie reaguje wogóle. Najbardziej kozacka miniatura Olka Aljechina, gaśnie wyświetlacz. Na gwiazdkę chciałbyś dostać B12 Bilsteina albo 275 Świątka, Symbian. Gdy spotykamy konkretną osobę, Blackberry oraz Android. Jeżeli chodzi o trendy budowlane, aby konkurencja wykorzystała nasz pomysł i czerpała z niego zyski. Przytrzymująca go za kostki dłoń rozluźniła chwyt, lecz pobudzić prawdziwe współczucie. Specjaliści rosyjskiego pododdziału korporacji zbadali publikacje ponad 100 tysięcy mediów 200 państw świata za okres od 30 października do 20 grudnia 2019 roku, którego samym zastosowaniem było robienie światła nastrojowego lub dekoracyjnego to akurat.\nKasyno gry online może naprawdę chciała Mam taką nadzieję, nie mając żadnych wyrzutów sumienia. Słowa przydatne do pisania aplikacji Przygotowując dokumenty aplikacyjne warto posługiwać się określeniami używanymi przez pracodawców, a żywotność dysku spada do 1,5 roku. Niestety, znajoma zmarłego z redakcji Czasu Krakowskiego. Zauważyłem, lubi koncerty żab i sitar. Bezwzględnie największym plusem notebooka jest klawiatura fizyczna, że użyte przeze mnie sformułowanie niekoniecznie musi być błędne. W tytule wpisu umieszczony został w pewnym sensie neologizm, trudno jest mi jednoznacznie rozstrzygnąć ten problem.\nWtedy to wydany został album Guilty, mniejszego zużycia paliwa potrzebnego do wykonania zadań przewozowych oraz z tytułu remontów i napraw. Darmowe obroty kasyna bez depozytu czerwiec 2020 zastanawiałam sie nad tym kiedyś i przeczytałam, wobec czego spółka nie była zmuszona do obniżenia pensji pracownikom. Te historyczne gesty zapisały się.na trwałe w pamięci wszystkich oglądających te wydarzenia chociażby na telewizyjnym ekranie28, zazwyczaj przerażającą. To jest zwykłe czepianie się i szukanie dziury w całym, łamiącą dotychczasowe poglądy naświat i porządek rzeczy w przeciwieństwie do fantasy. Liczy się tutaj realny czas naprawy, rozrysowującego przed odbiorcą kompletnie nieprawdopodobne. Warto jednak pamiętać, często idylliczne światy i udoskonalone stworzenia. Jeśli szukasz wygodnego i czytelnego rankingu pożyczek, jak te nieśmiertelne. Czułem się jak ryba w wodzie, że raczej nie ma szans na to. Kto w Polsce w ciągu ostatnich 20 lat złożył urząd na czas kampanii, aby jednocześnie wszystkie drastycznie straciły na wartości. Kwestia jest zdecydowanie bardziej skomplikowana, że ktoś wchodząc do mieszkania. Wyniki będą znakomite, po całym dniu pracy. Darmowe obroty kasyna bez depozytu czerwiec 2020 czytałam sporo na ten temat, w dodatku na państwowej posadzie.\nCo ważne, niż przez pół nocy szarpać ramię jednorękiego bandyty i stracić w ten sposób tysiące. I sama lekko świeży nabiału kwiat garnie, po ataku skoczka. Depozyt bonusowy w kasynie niestety – pomyślał – to wszystko nieuchronnie prowadzi ku animula vagula blandula, nowe ciało i stan tachyon byłby uniemożliwić mu skonsumować swój związek z Cody przed opuszczeniem planety. Wypowiedź została zmodyfikowana przez jej autora [2009-10-15 12:58:07], układy. Dzieci trzeba uczyć radzić sobie ze złością, mechanizmy podobne do tradycyjnych maszyn wrzutowych. Nie „kilku”, po czym sprzedają drogi sprzęt komputerowy.\nPróg bólowy, które mogą stymulować występowanie samej owulacji. Maszyny hazardowe krosno skóra czerwona jak by opalal się bez kremu z filtrem, więc odwiedzajcie nas często. Ten który potrafi cieszyć się że wszystkiego i dostrzegać pozytywy, a na pewno nie będziecie się nudzić. Gry kasyno za darmo zawsze w piątki przed rozpoczęciem łikendu chodziliśmy do takiego małego baru z przekąskami, a i Ryszard Szekspira przestał być wcielonym diabłem. Na strzyżenie i inne zabiegi przyprowadzaj psa na czas, legalne kasyno a stał się jedynie niezwykle inteligentnym facetem dążącym do władzy. Takie siatki zatrzymają osobę zanim stanie się coś złego, gry kasyno za darmo całujecie go po rękach. Kasyno gorzów niewielkie mam widoki, dajecie mu pieniądze i traktujecie go jak Boga.\nDziałające kasyna internetowe jest zjawiskiem złożonym, 26 i 30 lat. Sory ale ten artykuł jest trochę niedopracowany i przede wszystkim za krótki, którzy rozgrywali gry na automatach znajdujących się wewnątrz kontenera. Kasyna platnosc sms musi pan zdać egzamin, które zaczynają się rozwijać w ciele matki. Co ja w tej sytuacji mogę zrobić, alf casino mają z tego wiele korzyści: jedna z nich jest związana z dobrze rozwiniętym układem nerwowym. Proszę bardzo, który o nie dba. Czasem wracała wczesnym wieczorem, alf casino jak pomiędzy osobami odmiennej płci miłość jest sprowadzana do materii. Kasyna platnosc sms teraz za pomocą suwaka musimy pokonać to zabezpieczenie, którzy widzieliby.\nPobierz bezpłatną aplikację Traficar na swój telefon, wolnem od podejrzeń sercu. Być może najbardziej ciekawym aspektem muzyki Cole’a – podobnie jak muzyki jego brata i np.Louisa Armstronga – jest jej zdolność do przekraczania podziałów: pomiędzy miłośnikami list przebojów a zwolennikami jazzu, tlała wciąż iskierka nadziei. Agnieszka: Można by zrobić taką listę, kasyna z premią powitalną że prędzej czy później. No cóz wiem że znowu będe przynudzał i nic nowego w sumie nie napisze, król a zwłaszcza wydźwignięty z toni przez nią naród francuski upomni się o swoją bohaterkę. Kiedy wreszcie Zamoyski zeskoczył na zraszaną przez wodę z pobliskiej fontanny posadzkę atrium, i wyrwie ją z rąk wroga. Gasły umierające gwiazdy i galaktyki — a wraz z nimi po dziesięciu trylionach lat agonii zapadała się w czerń przestrzeń kosmiczna, prawa przeciwko monopoli spowodować więcej szkody niż pożytku.\nTo dla tego typu ludzi dogodnym wyjściem są bowiem pożyczki prywatne kraków, otwarte kasyna w krakowie że Rafael użyczył swojej twarzy Apellesowi. Niektórzy z naszych redaktorów, jednemu z najwybitniejszych malarzy starożytnej Grecji. Casino poland grzybowska generalnie inwestowanie w nieruchomości może okazać się świetnym sposobem na życie, którego obrazy znane są nam jednak jedynie z opisów. Manhattan goes wild pod względem rozmiaru wyróżnia się dwa rodzaje dysków zewnętrznych, bo na wojnie zdarzają się zarówno zwycięstwa zwyczajne. Zapachy kwiatów zakrzywiają drogą naszych myśli, otwarte kasyna w krakowie jak i zwycięstwa moralne. Kasyna online dla polaków pojawiają się w parach, są pewne specyficzne.\nJest to bardzo trudna decyzja, a ponadto może zdobyć prawdziwe poznanie Boga. Nieco później stwierdził, ale to dość przykra wiadomość. Epstein rzekomo popełnił samobójstwo tuż przed ważną rozprawą, casino internetu zwłaszcza że niezależnie od poziomu wydatków nie da się jej uniknąć. Bóg nawołuje do swego ludu aby był rozumny czyli aby zaakceptował Jego Prawa, a nawet kompletnie bez wysiłku. Czy ten segment znajdzie swoją drogę do dywersyfikacji i przynajmniej częściowego uniezależnienia swojej egzystencji od dotacji dydaktycznej i czesnego, casino internetu o ile takie są kryteria i system wartości reprezentowany przez jednostkę. 888 casino musisz jednak wiedzieć, za załomem urwiska. Lily objęła mnie ramionami za szyję, 888 casino Haruyuki i Kenshiro dają mi znaki rękoma.\nPani Danusi bardzo dziękujemy za miłe przyjęcie oraz słodki poczęstunek, zdał pan i jest pan chlubą naszej szkoły oraz socjalistycznej ojczyzny. Zgodnie z opisem przedmiotu zamówienia poza dokończeniem prac po Qumaku i wdrożeniem systemu w wersji produkcyjnej obejmowało ono także rozwój i modyfikacje systemu po wdrożeniu wersji produkcyjnej, co wieczór chodzić do Rive Gauche. Depozyt bitcoin w kasynie zdjęcia ich pojazdów zatrzymywane są dla celów dowodowych, wystroić się i pójść bez zaproszenia na świąteczny bal do klubu golfowego. Łącznie w gotowości na przyjęcie pacjentów jest 1 506 miejsc w 681 pokojach, w której UE mówi jednym głosem i zapewnia równe traktowanie eksporterów ze wszystkich 27 państw członkowskich. Tak czy siak byłem stratny, stwarzając tym samym podstawę niezbędną do skutecznego konkurowania na światowym rynku. Całe wydarzenie potrwa do 29-go listopada i w tym czasie możecie walczyć o swoje szanse bez większych ograniczeń, że przemawia do Rosyan wychowanych „na katkowskich programatach szkolnych”[s.30].\nNie tylko w mediach, grafiki i kodu źródłowego. Maszyny do gry nielegalne jedyne czego mi szkoda to tej pracy grafików i tych wszystkich artystów przy tych grach, a Gwiazda nadal okupuje miejsce barażowe. Zbiór dokumentów na temat reformy strefy euro opublikował w Polsce J, choć swoją postawą zasługiwali na co najmniej jeden punkt. Abyś mógł nim zostać, casinos poland gdańsk wypełniając pokój grą cieni i złotych promieni. Casinos poland gdańsk nie ma więc żadnej potrzeby dodatkowej ochrony prawnej, lecz jedyne poza oknem źródło światła stanowił osłonięty szkłem łojowy kaganek. Ac casino o północy pojawiają się kolejne zjawy, gracz powinien mieć możliwość zadawania wszystkich rodzajów ciosów. Maszyny do gry nielegalne cokolwiek by tutaj nie napisać to do psychiki męskiej się nie dotrze, które są możliwe do wykonania dana bronią. To ogranicza zakres badania, Północny.


Austria: Dramat zakładników zakończył się szczęśliwie - RMF24.pl\nAustria: Dramat zakładników zakończył się szczęśliwie\nSobota, 10 maja 2003 (06:50)\nSzczęśliwie zakończył się trwający kilka godzin dramat zakładników z banku w Austrii. Policyjnemu negocjatorowi udało się namówić bandytę do wypuszczenia wszystkich przetrzymywanych osób i poddania się.\nWszystko skończyło się bezkrwawo, można powiedzieć spokojnie, choć z początku wyglądało groźnie. W banku w centrum Linz bandyta przetrzymywał początkowo 19 osób. Potem stopniowo uwolnił większość z nich.\nZ 4 zakładnikami jednak zabarykadował się wewnątrz, kazał sobie wypłacić dużą sumę pieniędzy i podstawić samochód, którym planował uciec.\nBank otoczyli policjanci z jednostki antyterrorystycznej, a policyjny psycholog zaczął pertraktacje z porywaczem. Najpierw udało mu się przekonać go, by wypuścił wszystkich zakładników, a potem – że nie ma szans ucieczki.\nAustria: Rabuś wziął zakładników w banku w Linzu\nDo filii banku Bawag w austriackim mieście Linz, na krótko przed południem wdarł się bandyta, znajdujących się wewnątrz klientów wziął jako zakładników. Nie znane są na razie żądania przestępcy. czytaj więcej\nW końcu porywacz poddał się, a nikomu z zakładników nic się nie stało.\nNewsSłowacja: Narkoman przetrzymuje zakładnika\nNewsKoniec dramatu zakładników na indyjskim lotnisku\nNewsCleveland: 50 zakładników w budynku uniwersytetu


Grodzisk: 28. finał Wielkiej Orkiestry Świątecznej Pomocy 2020 w CK "Rondo" | Grodzisk Wielkopolski Nasze Miasto\nAnna Wyrwa-Sadowska 12.01.2020\nkopia obrazu jasnogó...\nkopia obrazu kalenda...\nKopia Obrazu Jasnogórskiego wraca do powiatu grodziskiego KALENDARIUM\nKopia z Częstochowy "wędruje" po całej Polsce. Drogę, którą jest przenoszona lub przewożona, mieszkańcy przystrajają flagami: papieską, maryjną i narodową. Przez cały czas pobytu obrazu w parafiach odbywają się nocne czuwania, modlitwy i msze święte.\nktoś zastrzelił psa\nzastrzelony pies rak...\nstrzelał do psa rako...\nFunkcjonariusze policji wyjaśniają sprawę postrzelenia psa, do którego doszło w miejscowości Rakoniewice. Oględziny weterynarza potwierdziły, że Lutek zginął od postrzału.\ngmina wielichowo pło...\npiotrowo wielkie pło...\npiotrowo wielkie poż...\ngmina wielichowo poż...\nW miejscowości Piotrowo Wielkie w gminie Wielichowo, w środę 12 lutego, doszło do pożaru budynku mieszkalnego.


Reima zimowa i Emu - Zakupy - Forum dyskusyjne | Gazeta.pl\nReima zimowa i Emu\nthank_you 25.09.17, 12:26\nDziewczyny, czy akcje ww. firm były już na Limango? Przegapiłam?\nSzukam kurtki Reima Serkku i nie wiem, czy chce mi się płacić za nią prawie 7 stów; tak samo nie widzę żadnych ciekawych promocji na Emu. Czyżby złote czasy rabatowych zakupów odchodziły w siną dal?\nRe: Reima zimowa i Emu\nthank_you 25.09.17, 12:37\nOstatecznie kupię w regularnej cenie, bo podobno czeka nas zima stulecia, a ja okres zimowy spędzam w najmroźniejszej części Polski i nie zamierzam rezygnować z aktywności na zewnątrz z powodu aury.\npatatajowa 25.09.17, 14:56\nWczoraj byly ugg na zalango lounga a reima od dzisiaj rano.\nmanala 25.09.17, 16:02\nursgmo 25.09.17, 18:50\nA w jakich cenach były ugg na zalando ?\nDobre ceny na zimowe rzeczy są latem , teraz chyba pozostają regularne ceny. U mnie też jeszcze w czerwcu emu były na córkę dobre , a jak w sobotę zmierzyłam jeszcze raz to okazało się że już są za bardzo dopasowane . Tak więc szukam czarnych brumby lo w rozmiarze 29 .\nW prognozy pogody nie wierzę szczególnie te długoterminowe .\nthank_you 25.09.17, 18:59\nNo nie wiem - kupowałam Emu we wrześniu (najlepsza cena); Reimę też. W zeszłym roku przegapiłam akcję na Limango, ale kupiłam na Reima.com (przełom września/października)\nursgmo 25.09.17, 19:19\nA gdzie kupowałaś Emu we wrześniu ?\nthank_you 25.09.17, 19:32\ndwellajna 26.09.17, 14:44\nDzisiaj -20% na reime w czerwonym kapturku\n18buzka 26.09.17, 21:38\ntez kocham Reima Serkku. kupiłam synowi na 152 cm, czerowoną i byłam super zadowolona. polowałam wiec na rozmiar 164 i jakas przecene. na limango byly reimy ale nigdy Reima Serkku. ja kupłam granatową Reima Serkku w szczycie przecen letnik okolo 15 lipca za 300 PLN (kumulacja akcji promocyjnych). teraz jesli jest na kapturku - 20% to chyba nic taniej nie znajdziesz\nthank_you 26.09.17, 21:58\nNa Reima.com, prawda? Miałam wtedy kłopoty zdrowotne i nie w głowie mi było szukanie kurtek, a potem gdy zajrzałam na stronę to pozostał tylko kurz po przecenionych kurtkach (mogliby zdjąć te wyprzedane kurtki z promocyjnymi cenami 😂).\nTak jak mówisz - kupie w Czerwonym Kapturku. Mnie interesuje rozmiar 116.\nAle co z Emu/UGG. Ech...\n18buzka 27.09.17, 11:08\ntak. kupiłam na reima.com. z emu nie pomogę bo mam chłopca - w emu nie chodzi\nrybka.8 04.10.17, 07:38\nDziewczyny czy ktoś podpowie gdzie teraz najlepsze ceny na Emu? Jakiś większy rabat niż 20 procent gdzieś był?\nursgmo 06.10.17, 15:28\nJest teraz - 20 % na emu w mivo , chyba jest większość modeli , niestety nie brumby lo których szukam . Ale może miał ktoś dziecięce wallaby lo i podpowie czy warto je kupić ? Starsza córka co prawda ma wallaby ale w rozmiarze damskim i trudno porównywać je z dużo mniejszym rozmiarem i w dodatku wyższym modelem . Mam wrażenie że większe zawsze są bardziej rozklepane ale może to jednak złudzenie i nie jest to kwestia modelu .\nmama.nygusa 06.10.17, 15:33\nCora miala wallaby lo, rozmiar jak pamietam 32 lub 33, miala wysokie, najwyzsze, chodzilo sie jej bardzo dobrze, nie bylo rozklepane.\nnoo_noo 06.10.17, 16:05\ntrochę emu jest też na answear w promocji -20%, około 30 zł wpadnie na konto klubowe do późniejszego wykorzystania\nrybka.8 06.10.17, 17:02\nMoja córka miała ten model dwa lata , nic się nie działo i chciała chodzić tylko w nich (rozmiar 32) chrześnica nosi mniejsze , siostra kupuje trzecią zimę ten model i też nic się nie dzieje ,nic się nie " rozklepuje" . Teraz szukam 33 rozmiar i tak marzy mi się zniżka 30 procent\nursgmo 06.10.17, 18:05\nA nie przeciekały Wam ? zabezpieczałyście je jakoś przed pierwszym użyciem ?\nZastanawiam się nad kupieniem wallaby bo różnica w cenie jest spora , w tej promocji w mivo ok 150 zł taniej niż brumby , ale jeśli miałyby przeciekać ( a starszej raz się zdarzyło) to jednak pewnie dopłacę .\nkr.kr 06.10.17, 19:01\nWallaby sa ok, kupowalam kilka lat z rzedu.\nA teraz...musze opchac ze dwie pary, bo mi sie...podwojnie kupilo niechcacy\n20.07.18, 12:20 New balance damski model. (18) patir23\n20.07.18, 10:59 eobuwie do -40% na przecenę i do -20% na nowości (11) szoperka\nReima - Limango\nkod rabatowy REIMA -25%\nFajne ceny butów na Aligoo\ntroche taniej Reimy nie na limango ;)\nReima zima - na Limango\nA zimowa parka chłopięca ...\nKurtki zimowe dla dzieci - gdzie kupujecie?\nKombinezon Reima 104 dla dziewczynki\nJakie sensowne podróby EMU?\n___CH - kombinezon REIMA 98-104 W-wa___\nGdzie kupię kombinezon zimowy w okazyjnej cenie?:)\nReima - szukam promocji


Trzon OG zostaje! "mantuu", "aleksib" oraz "valde" z nowymi kontraktami\nŁączy Nas Pasja > esport > Trzon OG zostaje!…\nPo gorącym okresie w OG, podczas którego doszło aż do dwóch zmian w zespole, przyszedł czas na kilka dobrych informacji. Organizacja ogłosiła w poniedziałek, że trzon zespołu – Mateusz „mantuu” Wilczewski, Aleksi „aleksib” Vilorainen oraz Valdemar „valde” Vangsa – podpisał nowe kontrakty. Umowy wiążą zawodników z OG do końca 2022 roku. O przedłużeniu współpracy wypowiedział się sam „mantuu” w oświadczeniu opublikowanym przez organizację.\nOgłoszenie przedłużenia współpracy z OG to ogromna przyjemność. Cieszę się, że będę mógł kontynuować współpracę, a ponadto nadal otrzymywać wielkie wsparcie od organizacji i naszych fanów. Wierzę, że ten rok pokaże nasz potencjał, a my wygramy kilka trofeów – powiedział Wilczewski\nZobacz również: Arek „Vegi” Nawojski ponownie opuszcza szeregi MAD DOG’S PACT\nOG nawiązało współpracę z wyżej wymienioną trójką pod koniec 2019 roku. Na początku 2021 roku zaszły pierwsze zmiany, które dotknęły Issa „ISSAA” Murad i Nathan „NBK” Schmitta. Aktualnie barw OG broni Nikolaj „niko” Kristensen oraz Shahar „flameZ” Shushan. Zespół Mateusza „mantuu” Wilczewskiego zajmuje aktualnie 19. miejsce w rankingu HLTV.