Archiwum Historii Mówionej - Tadeusz Wincenty Szczęsny\nTadeusz Wincenty Szczęsny „Pilot”\nNazywam się Tadeusz Szczęsny. Urodziłem się w Warszawie 22 stycznia 1928 roku. Przed wybuchem Powstania mieszkałem na Woli na ulicy Karolkowej 21 i chodziłem do szkoły powszechnej numer 139, tak się wówczas nazywała ta szkoła. Była to szkoła tramwajarzy na ulicy Młynarskiej 2, obok zajezdni tramwajów, która jest do dnia dzisiejszego. Szkoła również jest do dnia dzisiejszego, bo nie uległa zniszczeniu, dlatego że stali w niej Niemcy. Te szkoły, w których stali Niemcy, przeważnie pozostały. [Obecnie szkoła jest przy ulicy Rogalińskiej 2]. Druga wojna światowa zastała mnie w Warszawie. Ojciec pracował w instytucji podobnej do obecnego ZUS-u, w [wytwórni farmaceutycznej] na ulicy Prostej . Ojciec przyszedł do domu i powiedział, że ewakuuje się na wschód, tak jak zresztą wielu warszawiaków. Przeważnie wszystkie instytucje ewakuowały się na wschód. Nas natomiast wywiózł do Babic, to jest dwanaście kilometrów od centrum Warszawy, do znajomych, [do państwa Chomątkowskich], którzy nas przyjęli jako uciekinierów z Warszawy. Wszyscy uciekali na wschód, a myśmy uciekali na zachód, w kierunku następowania frontu, bo front w Babicach już był w ciągu jednego tygodnia. Jeszcze przedtem brałem udział w różnego rodzaju przygotowaniach do wojny. W lipcu i sierpniu 1939 roku byłem na obozie harcerskim pracowników instytucji ubezpieczeń społecznych, właśnie z instytucji ojca i byliśmy już przygotowywani do wojny. Kopaliśmy różnego rodzaju okopy, robiliśmy podchody. To była trochę harcerska zabawa, ale z przygotowaniem do wojny. Pamiętam tylko powrót, bo płynęliśmy statkiem do Warszawy i był apel na pokładzie statku. Statek zatoczył długie półkole koło mostu Kierbedzia, myśmy odśpiewali hymn polski, bo już po raz ostatni mieliśmy się widzieć. Wielu z nas już się później nie widziało po wybuchu wojny i po wojnie, dlatego że większość z tej młodzieży, z którą brałem udział, wyginęła w czasie wojny.\nRodzina składała się z czterech osób, to znaczy ojciec Franciszek Szczęsny, matka Zofia Szczęsna i siostra Natalia Szczęsna starsza ode mnie cztery lata. Natalia chodziła już do gimnazjum [żeńskiego imienia Kaniowczyków i Żeligowczyków przy ulicy Złotej, blisko ulicy Marszałkowskiej. A przed tym skończyła szkołę powszechną na ulicy Dworskiej 1]. Ja chodziłem do piątej klasy szkoły powszechnej, więc jak się wojna zaczęła, miałem jedenaście, dwanaście lat. [Niekiedy przychodził mój dziadek Władysław Zawistowski. Był dorożkarzem i pomieszkiwał u nas.]\nJak pan pamięta czas, kiedy już Niemcy zajęli Warszawę? Jak się panu żyło, czy coś się zmieniło, szkoła?\n[Niemcy od strony ulicy Wolskiej byli już pod Warszawą bardzo wcześnie, około 6 września, ale tylko stanęli, gdyż koło kościoła Świętego Wawrzyńca była dość silna obrona, barykady z wagonów tramwajowych. Żołnierze porucznika Pacaka mieli dobre zaopatrzenie w beczki z benzyną i terpentyną z fabryki Dobrolin, która normalnie zajmowała się produkcją pasty do butów i podłóg.] Przede wszystkim jeszcze wrócę do tego, że w Babicach, gdzie byliśmy, stanął niemiecki front. Po prostu stanęły tam działa i [stały tam] przez długie, długie tygodnie, jak się Warszawa broniła od strony zachodniej, od strony ulicy Wolskiej i Opaczewskiej. Bronił też tego odcinka porucznik Pacak, młody człowiek, którego imieniem dopiero teraz nazwano jakiś skwer na Woli. Wsławił się tym, że zatrzymał szturm czołgów [atakujących od strony ulicy Wolskiej. Czołgi były palone beczkami z benzyną i terpentyną, które były staczane z pochyłości na te czołgi. Dużo czołgów z załogami było spalonych. To wszystko widziałem, jak wracałem z Babic tuż po kroczeniu Niemców do Warszawy] […]. Tam było kilka, kilkanaście spalonych czołgów. Oczywiście Niemcy ponieśli duże straty, bo stali na przedpolach Warszawy. Oglądałem Warszawę, jak ją bombardowano i nękano artylerią niemiecką. Właśnie artyleria stała obok nas w Babicach. Później Niemcy nas wszystkich wysiedlili jeszcze dalej ze względu na to, że poustawiali te działa. Aż koło Pruszkowa żeśmy byli [ewakuowani], ale wróciliśmy z powrotem do Babic. Czyli wojna mnie zastała właściwie na przedpolach Warszawy, gdzie była linia frontu niemieckiego, i widziałem palącą się Warszawę. Od świtu do nocy Warszawę bombardowano i niszczono artyleryjskim ostrzałem. Wyobrażałem sobie już wtedy, jakie to mogą być duże zniszczenia.\nAle co jeszcze chciałem powiedzieć? Chciałem powiedzieć, jaki makabryczny był odwrót Wojska Polskiego. To znaczy już od Poznania poprzez Łowicz, Kutno i tak dalej, ciągnęły nasze oddziały Wojska Polskiego na Warszawę, bo generał Kutrzeba chciał bronić Warszawy. Wszyscy uciekali z zachodu na wschód. Jak uciekali, to nastała w pewnym momencie cisza. Uciekali w okropnym, w opłakanym stanie, niektórzy bez broni, niektórzy okaleczeni. Właśnie na końcu już szli ranni, okaleczeni albo nieśli ich na noszach. Podawałem im wodę, bo stałem przy studni. Nie było już niczego, mleka. Moja gospodyni [pani Chomątowska], u której byliśmy, jeszcze miała jakieś zapasy, to kto był głodny, to do niej wstępował. Potem nastała cisza, nie było ani polskich żołnierzy, ani niemieckich. W pewnym momencie od strony pola pokazali się żołnierze, już nie w takich mundurach jak polscy tylko z przystrojonymi hełmami, zamaskowanymi różnymi gałęziami i od strony podwórka weszli do tego gospodarstwa. Nas zobaczyli na podwórku, powiedzieli: Hände hoch! Syna tej gospodyni [Mariana], trochę starszego ode mnie, zabrali do noszenia amunicji. Czyli już wykorzystano Polaków do tego, żeby nie być ostrzelanym przez wojsko polskie, tylko nosić amunicję. Ale potem go puścili. W każdym bądź razie, to było pierwsze zetknięcie z Niemcami. [Zaraz tego dnia Niemcy podpalili dwa gospodarstwa na początku i na końcu Babic Nowych. A we wsi Zielonka koło Babic rozstrzelali Polaków, którzy zabili pilotów niemieckich z zestrzelonych samolotów.]\nDo Warszawy wróciłem, jak weszły pierwsze wojska niemieckie i była defilada, którą Hitler przyjmował w Alejach Ujazdowskich. Pierwszy obraz ulicy Wolskiej, obraz opłakany. Kościół Świętego Wawrzyńca, czołgi popalone. Ulica Wolska była ulicą drewnianych domków. To wszystko zostało zniszczone i spalone. Później, [idąc] coraz bardziej w głąb, obserwowałem, jakie są zniszczenia. Dużo popalonych kamienic, wszędzie trupy, wszędzie ludzie głodni, obdarci, ranni, żołnierze popuchnięci [z głodu]. Pierwszy raz widziałem ludzi popuchniętych z głodu i z wycieńczenia. Widziałem również polskich żołnierzy pędzonych już jako jeńców. Koło Dworca Zachodniego były baraki, w których Niemcy urządzili obóz jeniecki dla polskich żołnierzy. Rozpoczął się bardzo ciężki żywot. Nie było co jeść, nie było wody, bo wszystko było zniszczone. Ale jakoś zaczęliśmy sobie dawać radę.\nJak pana rodzina sobie dawała z tym radę? Ojciec był, tak?\n[Na ulicy Wolskiej koło „Wenecji” – wesołe miasteczko – Niemcy rozdawali chleb i zupę z kotła. To były nasze pierwsze posiłki. Niemcy to robili oczywiście z wielkim wyrafinowaniem, robili przy tym zdjęcia do gazet]. Ojciec był, poszedł do pracy. Ale w pracy tak samo nic nie było, żadnej kooperatywy. [Kooperatywa była u ojca w pracy przy ulicy Prostej 54, ale już nieco później. Chodziłem tam codziennie z bańką po zupę i to było nasze całe zaopatrzenie. W szkole była też stołówka, gdzie można było zjeść talerz zupy. Zorganizowała się tak zwana Rada Główna Opiekuńcza (RGO), która działała bardzo sprawnie i tam można było na stołówkach zjeść zupę].\nUporządkowywał to, co zostało zniszczone, ale Niemcy utworzyli punkty i w tych punktach wydawano zupę i chleb. Pierwsza pomoc była niestety od Niemców. Robili to z wyrafinowaniem, bo robili przy tym zdjęcia, rzucali w ludzi bochenkami chleba. Było to na terenie ówczesnej „Wenecji” na ulicy Wolskiej. Było takie wesołe miasteczko „Wenecja”. Tam właśnie był budynek, w którym ustawiała się bardzo długa kolejka warszawiaków z terenu Woli i coś się dostawało, na przykład zupę – cała rodzina tą zupę jadła. Ale przywieźliśmy ze sobą od tego gospodarza z Babic trochę żywności: jarzyny, kartofle, więc to było na sam początek. Wszystko co żyło i zostało zabite, to znaczy konie, różnego rodzaju inne zwierzęta, były rozdrapywane przez ludzi. Wykrawano najbardziej możliwe do zjedzenia kawałki mięsa z koniny i tym się ludzie żywili, dopóki to się oczywiście nie popsuło i było w ogóle nie do zjedzenia.\nPoszedłem do szkoły, do piątej klasy, bo czwartą klasę skończyłem. Szkoła była też troszeczkę poobijana różnymi pociskami i już niektórych z dzieci nie mogliśmy dostrzec, bo się pozmieniało wszystko. Niektórzy już się gdzieś zawieruszyli na wojnie, bo prawie cała Warszawa uciekała na wschód gdzieś do granicy na Zaleszczyki, przez Rumunię, a później do Francji i do Anglii. To znaczy ci, którym się udało, to pouciekali, a ci, którym się nie udało, zostali w Warszawie. Szkoła nasza zmieniła swój program, bo wszedł język niemiecki. Pamiętam profesora, który przyjechał z Poznańskiego, jakiś folksdojcz. Właśnie zaczęły się różnego rodzaju podziały robione przez Niemców: na folksdojczów, czyli ludzi pochodzenia niemieckiego, i na Polaków, którzy mieszkali w Warszawie. Folksdojcze mieli swoje sklepy Meinla, w których byli dobrze zaopatrywani. A my mieliśmy tylko różnego rodzaju sklepiki, które nas zaopatrywały na kartki, bo wprowadzono kartki.\nChciałabym, żeby pan mówił o pana odczuciach i o tym co pan pamięta.\n[Moje odczucia były takie, że po 1939 roku wszystko w Warszawie było zniszczone i spalone. My byliśmy szczęśliwi, że został nasz dom, do którego wróciliśmy i zaczęliśmy prawdziwe nowe życie w bardzo ciężkich warunkach, aż do czasu pewnej stabilizacji]. Codzienna walka o przetrwanie, to był żywności, więc Warszawa zaczęła zaopatrywać się sama. Był szmugiel ludzi spoza Warszawy…\nPan kupował od kogoś żywność, czy też szmuglował?\n[Kupowała głównie moja matka, ale ja jej pomagałem, a potem kilka razy pojechałem za „szmuglami” po żywność na wieś]. Jeden raz mojej matce pomogłem i sam pojechałem po kartofle do Bożej Woli koło Warszawy. Kupiłem kartofle i przywiozłem. Jak przywiozłem, to przywiozłem je w nocy, a była godzina policyjna i Niemcy na motocyklu nas złapali i kazali wysypywać te kartofle koło dworca, już szedłem do domu. Oni szukali, bo myśleli, że granaty niesiemy, bo to wszystko było trochę podobne. Po ciemku musieliśmy zbierać te kartofle i jakoś do domu żeśmy doszli.\nNastawała zima, nie było czym palić. Pamiętam, że ludzie palili to, co mogli. Wyłączano nam elektryczność. Były lampy naftowe, a później nawet lamp naftowych nie było, bo nafta była droga i nie było zaopatrzenia w naftę. Musieliśmy oświetlać mieszkania karbidówkami. Taką karbidówkę właśnie obsługiwałem, to znaczy wyrzucałem zlasowany karbid, a nakładałem nowe bryłki karbidu, wodę, stawiałem wysoko w mieszkaniu i cała rodzina mogła się poruszać. Zaopatrywaliśmy się w co tylko można, jeśli chodzi o koks i węgiel. Koło mojego domu w zimę przejeżdżały wozy z koksem, to były duże wozy. Kiedy zakręcały, samoczynnie usypywał się koks. To wszystko skrzętnie zbieraliśmy, bo trzeba było ogrzać się i przeżyć.\nChcę powiedzieć, że zimy okupacyjne w czasie wojny, były bardzo ciężkie. Bywały takie zimy, że były trzydziestostopniowe mrozy i więcej. Ostatnia zima miała trzydzieści, trzydzieści pięć stopni. To samo zaraz po wojnie, było bardzo ciężko, też były bardzo ostre zimy, więc to nam jeszcze bardziej doskwierało.\nChcę opowiedzieć o pewnym epizodzie. Każdy warszawiak coś robił, handlował, coś wytwarzał, przede wszystkim handel, to było główne utrzymanie. Moja matka zawoziła pończochy i skarpety na wieś radomską, skąd pochodzi mój ojciec (wieś Malczew koło Radomia), i tam sprzedawała te skarpety z pewnym zarobkiem. Ale później utworzono getto. Tych Żydów, którzy zaopatrywali matkę w skarpety, zamknęli w getcie. W moim domu też mieszkał Żyd, nazywał się Szaje i miał chyba pięcioosobową rodzinę, jeszcze tam był wujek. Ich też wyrzucono do małego getta, przerzucono do mieszkania, zamienili się z innymi ludźmi, którzy zamieszkali w ich mieszkaniu, w moim domu na Karolkowej 21. Mieszkałem róg Dworskiej i Karolkowej 21. Obecnie to nie jest Dworska tylko Kasprzaka.\nCo pana matka jeszcze robiła?\nWłaśnie moja matka handlowała pończochami. [Moja mama z tego skromnego handlu utrzymywała naszą rodzinę]. Matka utrzymywała kontakt z tymi Żydami, którzy byli w getcie. Mogłem przejść do getta z legitymacją szkolną, ale oszukując policjantów i żandarmów, bo moja szkoła nie była położona w tym miejscu, gdzie trzeba było przechodzić przez getto. Moja szkoła była położona na Młynarskiej 2. Legitymacje były podobne i pokazując legitymację, szedłem do tych Żydów, którzy mieszkali na ulicy Miłej (nie pamiętam numeru w tej chwili) i brałem od nich skarpety, pończochy, a zanosiłem im trochę żywności. Trochę, bo jak chodziłem, to mi w tornister zaglądali policjanci, czy czegoś nie przenoszę. Tak że jednocześnie utrzymywałem trochę i Żydów, którzy mieszkali w getcie. [Żydzi nazywali się Grinberg i Lipszyc].\nJuż tam było tak gęsto, że nie można było przejść ulicą. Niektóre widoki były straszne. Wyrzucano zmarłych ludzi na ulicę, przed bramę, przykrywano gazetami. Jeździł wózek i zbierał na kupę tych zmarłych ludzi i zawoził na Okopową, na cmentarz. Mieli dostęp do cmentarza na Okopowej, tam chowano w grobach, nic prawdopodobnie nie rejestrując. W każdym bądź razie zaczęły się aresztowania różnego rodzaju, Pawiak. Pawiak było to słowo, na które każdy Polak drżał, że może być złapany, bo co dzień były jakieś łapanki. Później naszym zadaniem jako „Szarych Szeregów” (jak już wstąpiłem do „Szarych Szeregów”) było to, żeby ostrzegać przed łapankami. Wskakiwaliśmy do tramwaju i mówiliśmy, że przy Młynarskiej jest łapanka. Motorniczy zatrzymywał tramwaj, nie bacząc na to, że na pierwszym pomoście są Niemcy, ludzie wysiadali i pusty tramwaj dojeżdżał do ulicy Młynarskiej. Mieliśmy tą satysfakcję, że kilka osób się uratowało. Niemcy od razu mieli tak zwane budy, czyli samochody, kazali do tych bud się ładować i były miejsca takie jak Pawiak, Daniłowiczowska, Skaryszewska, Rakowiecka [i Szucha]. To były najgroźniejsze miejsca dla warszawiaków, bo tam zawożono wszystkich złapanych ludzi i więziono albo wywożono od razu transportami do III Rzeszy na roboty. „Chcesz umierać na suchoty, jedź do Niemiec na roboty”. To jest właśnie taki wierszyk z czasu okupacyjnego. Teraz młodzież też wyjeżdża na roboty. Taka jest prawda, doczekaliśmy się takich czasów, że i to pokolenie również wyjeżdża na roboty. Ale dawniejsze roboty były zupełnie innego rodzaju.\nSkończyłem szkołę w innym miejscu, bo Niemcy zajmowali szkoły. Przede wszystkim tą koło miejsca, gdzie mieszkałem [na ulicy Dworskiej 13], i tą na Młynarskiej i inne szkoły w Warszawie. Te szkoły dopiero po wojnie zostały zwolnione przez Niemców. Kończyliśmy szkoły w innych miejscach, ja już w trzecim miejscu – Na Karolkowej w innym miejscu i na ulicy Miedzianej, tam skończyłem szkołę powszechną. Zdałem do II Miejskiego Gimnazjum Mechanicznego Męskiego, taka była pełna nazwa. Pierwsze miejskie było Konarskiego, a drugie miejskie było na Sandomierskiej 12 i jest do dzisiejszego dnia jakaś szkoła rzemieślnicza. Zdałem przede wszystkim egzamin, też były egzaminy, bo dużo było młodzieży napływowej spod Warszawy, ze wsi. W każdym bądź razie w tej szkole rok przepracowaliśmy, a po roku Niemcy nas znów wyrzucili z Sandomierskiej na ulicę Śliską. Na Śliskiej tych starszych chłopców, którzy już trochę liznęli warsztatowych umiejętności, niemieckie firmy zaczęły zabierać do pracy do siebie.\nTrafiłem do firmy Junkers Werke und Motorenbau na Okęciu. Tu, gdzie jest na Okęciu dworzec lotniczy… był, bo teraz dworców jest dość dużo, ale był krajowy dworzec lotniczy. Potem był międzynarodowy. Na tym miejscu były zakłady Junkers Werke, trzy hangary. Były hale jeszcze, hala [niezrozumiałe]. Pracowaliśmy po dziesięć godzin dziennie, prawie jako dorośli. Płacili nam grosze, nie dostawaliśmy żadnego ekwiwalentu jeszcze, bo Polacy dostawali wódkę i papierosy, a my byliśmy za młodzi do tego, żeby dostać papierosy, bo byliśmy uczniami. W każdym bądź razie tam zetknąłem się z podziemiem. To znaczy starsi ode mnie koledzy ze szkoły Konarskiego i z Ursusa, bo tam pracowali tacy, robili różnego rodzaju sabotaże. Przede wszystkim sabotaże polegały na tym, że kradli materiały różnego rodzaju, robili jakieś fuszerki czyli wyroby dla kogoś na zewnątrz, a pod koniec kradliśmy wspólnie broń niemiecką z samolotów. Jak to się odbywało? Brano nas do wymontowywania broni, amunicji i wywożenia tej broni do Waffenkamer, gdzie ją składowano, taki magazyn broni. Ale ponieważ Niemcy już byli zagrożeni, bo zbliżał się od wschodu front rosyjsko-niemiecki, to w pośpiechu, już nie rejestrowali nigdzie tej chowanej broni, tylko po prostu myśmy więcej broni wyładowywali, a mniej zawozili do magazynu. Przy naszym wózku z bronią jechał wóz [konny] z wiórami i pod te wióry na oczach Niemców, których pełno było, żeśmy wkładali do tego wozu. Podcinał konia furman i wyjeżdżał. Karabiny przykryte były wiórami. Takie były nasze jeszcze działania.\nGdzie one trafiały później?\nTego nie wiem, ale trafiały prawdopodobnie do dalszych magazynów broni Polski Podziemnej. Tak samo amunicja do tych karabinów, bo to była broń pokładowa, lotnicza, więc nie nadawała się taka amunicja do normalnych karabinów. W każdym bądź razie to było naszym działaniem. Nazwiska tych ludzi pamiętam, to był Garbowski (imienia nie pamiętam), mieszkał na ulicy Młynarskiej [10/12]. Zawsze mu książki z czytelni wypożyczałem i donosiłem. Takie dobre uczynki żeśmy robili wtedy. Maszynę czyściłem. Był jeszcze Koziuk i Nikiciuk. Takie trzy nazwiska ludzi, z którymi współpracowaliśmy. Oni nie wiedzieli, że jestem w „Szarych Szeregach” w ogóle.\nNie opowiedziałem jeszcze tego momentu, kiedy wstąpiłem do „Szarych Szeregów”. W II Miejskiej Szkole Mechanicznej Męskiej na ulicy Sandomierskiej, spotkałem kolegów, którzy już byli w „Szarych Szeregach”, a pochodzili z Woli. Niejaki Jurek Zbroja, Stefan Mączyński, Henio Ryćko, [Jan Zalewski]. To byli ludzie, którzy stanowili pierwszy, podstawowy zastęp, a pochodzili ze szkoły numer 100. Byli w naszej szkole również popołudniu, a myśmy byli rano. W każdym bądź razie zetknąłem się z tymi kolegami i z Marianem Chudobą i oni zaproponowali mi wstąpienie do „Szarych Szeregów”. Umówili mnie z naszym pierwszym drużynowym, który nazywał się Tadeusz Podkański, nosił pseudonim „Longin”. Mieszkał na ulicy Bema, to znaczy później się dowiedziałem, że mieszkał na ulicy Bema. Ale na Bema, koło swojego domu umówił się na rozmowę ze mną. Trzeba było przyjmować ludzi pewnych, żeby nie było później jakichś wpadek i aresztowań. Przechadzając się ulicą Bema po ciemku, bo Warszawa była oczywiście zaciemniana, nie można było palić światła, żeby jakąś szparką przechodziło światło na zewnątrz, bo od razu strzelali do okna, jak widzieli, że jakieś światło się pokaże. Tak że po ciemku żeśmy spacerowali na ulicy Bema i on mnie uświadamiał, co robię, wstępując do „Szarych Szeregów” i co to są „Szare Szeregi”. Powiedział mi, że to jest harcerstwo okupacyjne, że to nie jest zabawa, że to jest przygotowanie do czegoś, co może nastąpić. To znaczy miał na myśli prawdopodobnie Powstanie Warszawskie, ale to już było w 1942 roku, wstąpiłem na jesieni 1942 roku do „Szarych Szeregów”. Potem zdawałem na wszystkie stopnie, aż do wywiadowcy włącznie i znów prowadziłem zastęp, właśnie zastęp „Orłów”, zastęp, czyli patrol. Całe „Szare Szeregi” utworzone według trzech szczebli, miały podział taki, że ule to były chorągwie i myśmy byli w Ulu „Wisła”. Tak się nazywał i do dzisiejszego dnia tak sobie nazywamy, że Chorągiew Warszawska to jest Ul „Wisła”. Moim pierwszym zastępem był zastęp „Sępów” i moim pierwszym zastępowym był Andrzej Wojciechowski [pseudonim „Czarny”], który mieszkał na ulicy Staszica. Prawie wszyscy mieszkaliśmy w obrębie wolskim.\nPierwsze zbiórki mieliśmy na ulicy [Marszałkowskiej, u Henia Zaliwskiego]. Normalnie prowadziliśmy zbiórki według jakiegoś planu. Jak zapamiętałem, najlepszą naszą grą była „kima”. Jak się szło ulicą Marszałkowską, to trzeba było jak najwięcej zapamiętać. Co było na tej wystawie? Kto cię minął? Żeby ten chłopak był wyćwiczony w dobrej pamięci. Później pisało się, już w pomieszczeniu, na kartce, wszystkie zapamiętane fragmenty. Zadawał pytania i kto miał najwięcej fragmentów zapamiętanych, to miał najwięcej punktów. To była gra na orientację i na zapamiętanie, tak samo przejście różnymi ulicami jak najszybciej albo dojście do jakiegoś punktu z pominięciem zakamarków czy coś w tym rodzaju. Uczyliśmy się alfabetu Morse’a, uczyliśmy się [przekazywać informacje] chorągiewkami, semafora. To wszystko mieliśmy opanowane metodą stukania, metodą gwizdania… W każdym razie Morse’a mieliśmy opanowanego, [podobnie] samarytankę, więc różnego rodzaju opatrywanie ran, przenoszenie rannego. Do dzisiejszego dnia pamiętam, jak kolegę musiałem na kark zarzucić i przejść z nim kilka kroków. Ale umiejętność tego zarzucenia już żeśmy przećwiczyli. Przed samym Powstaniem uczono nas rzutu granatem, rodzaje broni.\nI jeszcze jedno, czego nas uczono – uczono nas stopni wojskowych i rodzajów broni niemieckich – po wojnie lepiej znałem chyba jak polską, dlatego że każdego Niemca rozpoznałem, kto to jest. Czy to jest pilot, jaki ma stopień i tak dalej. Były takie momenty, że musieliśmy mylnie informować Niemców jeżdżących przez Warszawę, jak się zatrzymał i pytał się po niemiecku. Myśmy już trochę umieli niemiecki, bo uczyliśmy się w szkole. Nie lubiliśmy tego języka, ale niestety musieliśmy się go uczyć. Przygotowywano nas do tego, że gdyby nas Niemiec zapytał, to go mylnie musimy odprawić w innym kierunku. Może niezupełnie w przeciwnym, bo on się orientował, że do tej pory jechał w tym kierunku, a teraz jedzie w przeciwnym. Pamiętam, że takiego Niemca zamiast na lotnisko, to w kierunku getta skierowałem. Na ulicy Chłodnej to było, jechał motocyklista i pyta się po niemiecku: Nacht Fliegerhorst? Powiedziałem mu, że tutaj jest kierunek na Fliegerhorst i pojechał sobie. Daleko nie zajechał prawdopodobnie, ale już trochę czasu stracił.\nMoże już przejdziemy do Powstania. Jak pan pamięta lato przed Powstaniem i wybuch Powstania?\n[Przed Powstaniem rysowaliśmy tak zwane przechodniaki, czyli miejsca łatwe do przejścia, rozlepialiśmy plakaty, rozrzucaliśmy ulotki, wyjeżdżaliśmy na ćwiczenia pod Warszawę, do Świdra, Michalina, na tak zwane wilkinki do Pustelnika, Marek, i patrolowaliśmy ulice Warszawy.] Może jeszcze przed samym Powstaniem chcę powiedzieć, że armia niemiecka wycofywała się w szaleńczym tempie, czym tylko mogła i na czym tylko mogła. Już nie była taka butna jak szła na wschód, tylko jechali czołgami, wozami, rowerami i pieszo. Myśmy to wszystko już obserwowali. Była taka niedziela przed Powstaniem Warszawskim, przed pierwszą koncentracją. Pierwsza koncentracja była 26 lipca. [Przed Powstaniem złożyliśmy nową rotę ślubowania, która brzmiała: „Mam szczerą wolę pełnić służbę Bogu i Polsce, nieść chętną pomoc bliźnim i być posłusznym prawu »Szarych Szeregów«, tajemnic służbowych dochować, do rozkazów służbowych się stosować, nie cofnąć się przed ofiarą życia”. Rozkaz L. 2/4 mp. 080544, przekazany przez komendanta bloku „Reduta” harcmistrza Jerzego Dargieła pseudonim „Kali”.]\nCzy pan też był zmobilizowany?\nNie, nas nie… [Członkowie „Zawiszy” nie byli zmobilizowani, ale przygotowywani do objęcia różnych funkcji zaraz po wybuchu Powstania, jak: regulator ruchu ulicznego, goniec, pocztylion, zaopatrzeniowiec, i tym podobne. Każdy, kto mógł, wstępował do jakiegoś oddziału lub na własną rękę starał się dostać do oddziału. Mnie udało się zameldować gotowość wstąpienia do oddziału „Parasol” na barykadzie porucznikowi „Czarnemu” Tadeusz Chorążyk.]\nPan wiedział o tym, że nie będzie zmobilizowany?\n[Wiedziałem o tym, bo nas nikt nie zawiadomił, ze mamy na dzień Powstania gdzieś wystąpić. Działaliśmy na własną rękę, tam gdzie były oddziały powstańcze.] […]\nW każdym bądź razie uważałem, że wszyscy będziemy zmobilizowani. Ale nasza komendantura uważała, że jesteśmy za młodzi jeszcze, żeby oni za nas musieli odpowiadać i żadnej koncentracji nie było. Poza tym do tego, żeby była koncentracja trzeba było mieć broń, a broni nie było. Jedna na dziesięciu chłopaków była do ewentualnego użycia na samym początku, bo potem było więcej. Tak że nie byliśmy zwerbowani do Powstania. Natomiast przeważnie każdy z nas gdzieś się zgłosił i brał udział w Powstaniu.\nPrzedtem chcę jeszcze o jednej rzeczy powiedzieć, że jak Niemcy się tak wycofywali w niedzielę, to już ulice były pełne warszawiaków, którzy spacerowali, szli albo gapili się po prostu na tych uciekających Niemców. A Niemcy z bronią gotową do strzału, na błotnikach, na dachu, uciekali przez Warszawę. To Polaków i warszawiaków bardzo radowało, że wreszcie się kończy okupacja niemiecka.\nCo jeszcze robiliśmy? Naklejaliśmy plakaty. Niemcy naklejali plakaty nawołujące warszawiaków do kopania okopów, żeby młodzież w danych punktach zgłaszała się, bo będzie kopanie rowów przed „waszym wrogiem sowieckim”, przed komunizmem. Na to kopanie rowów zgłosiło się podobno tylko sto osób. Natomiast widziałem taki obrazek, że ktoś z naszych chłopaków zawiesił orła na słupie tramwajowym od sieci. A Niemiec kierujący ruchem, taki blacharz, Feldpolizei, zobaczył tego orła, zaczął się wdrapywać i zrzucił orła na ziemię. W tym momencie cała młodzież, ci ludzie, myślałem, że tego Niemca zatłuką. Ale wyśmiali go tylko i Niemiec nie wyjął rewolweru, normalnie by strzelał do każdego kto się z niego śmieje. Już byli Niemcy wyśmiewani w tym momencie.\nMyśmy brali udział również [w ramach WISS (Wywiad Informacja „Szarych Szeregów”)] w patrolowaniu ulic. Chodziłem wzdłuż ulicy Chłodnej, Wolskiej, aż do kościoła mariawitów na Woli, do pętli. Taki mieliśmy odcinek i obserwowaliśmy, kto się wycofuje z Warszawy. Liczyliśmy, jaki rodzaj broni, kto wyjeżdża. Widzieliśmy, że jeden z generałów wyjeżdża, generałowie mieli płaszcze z czerwonymi klapami. Tego samego generała dwa razy widzieliśmy, więc chyba w Błoniu musieli jeszcze zawracać, jechali z powrotem do Warszawy i znów jechali przez Warszawę. Chcieli zmylić nasze dowództwo, że jeszcze jest ich tyle na wschodnich rubieżach Warszawy. Niemcy uciekali głównie dwoma mostami: mostem Kierbedzia i mostem Poniatowskiego. Więcej nie było mostów właściwie, teraz jest więcej. Właśnie przy tych trasach i mostach „Zawiszacy” przeważnie stali i notowali: jakie rodzaje broni, ile, na jakich pojazdach, nawet numery samochodów jadących w kierunku zachodnim. Przekazywaliśmy takie meldunki do naszych dowódców, a oni gdzieś dalej. Prawdopodobnie jakieś wnioski z tego nasza komendantura mogła wyciągnąć, że już przeszło tyle i tyle wojska, to możemy się spodziewać, że tyle i tyle jeszcze pozostało czy coś w tym rodzaju, że łatwiej będzie podjąć decyzję o wybuchu Powstania. Wiemy, jak ta decyzja się rodziła, w jakich bólach, że generał „Bór” Komorowski wreszcie sam musiał zdecydować bez pomocy z zewnątrz. Zdecydował pod wieloma naciskami, przede wszystkim pod naciskami młodzieży, która się rwała do walki i która niestety, ale była bardzo słabo uzbrojona, ale rwała się do walki.\nPrzejdźmy do Powstania. Jak pan pamięta wybuch Powstania i jak pan zaczął brać udział w Powstaniu?\nW dzień 1 sierpnia od samego rana [z moim patrolem „Orłów”], od godziny szóstej, miałem właśnie patrolowanie ulic, bo nie wiedziałem, że będzie Powstanie. Na placu Żelaznej Bramy usłyszałem ze „szczekaczek”, że godzina policyjna jest od godziny siedemnastej, normalnie była od godziny dwudziestej. To nas zastanowiło, a o siedemnastej miało wybuchnąć Powstanie. Okazuje się, że nasi chłopcy się włączyli i dawali do zrozumienia ludności cywilnej, że godzina policyjna jest od godziny siedemnastej. Chcieli w ten sposób uchronić ludzi, żeby szybko znaleźli się w swoich miejscach zamieszkania, ale do tego niestety nie doszło. Przyszedłem do domu z mojego ciężkiego patrolowania, bo od placu Żelaznej Bramy aż do kościoła mariawitów przechodziliśmy chyba raz czy dwa razy i to już było popołudnie. Popołudniu przyszedł mój ojciec z pracy i mówi: „Słuchaj, za chwilę rozpocznie się jakieś Powstanie czy coś w tym rodzaju”. Coś się dowiedział, bo to z ust do ust szło.\nPierwsi zaczęli na Żoliborzu z lotnikami, a tu na moją szkołę na ulicy Dworskiej już szykowali się chłopcy od „Waligóry”. Mieli jakąś broń, parę karabinów i mieli uderzyć na tą szkołę. [Ojciec] mówi: „Uciekajmy, bo tutaj zaraz zaatakują Niemcy, ich jest bardzo dużo. Cała szkoła Niemców, a Polaków paru”. Polacy postrzelili wartownika i potem już się wycofali. Ojciec mnie złapał za rękę i mówi: „Chodź, idziemy do mojego miejsca pracy” – na ulicę Prostą 54. Już się zaczęło Powstanie. Widziałem chłopców na ulicy Przyokopowej, właśnie tu gdzie jest Muzeum Powstania Warszawskiego, już z opaskami. Ale myśmy szli do ojca, do pracy. Ulicą Towarową jeździły niemieckie wozy, czołgi, samochody i [stały] pociągi [na tak zwanej Syberii] wyładowane Niemcami. Pociągi czekały, żeby podłączyć lokomotywy i dalej wywieźć na zachód. Tych pociągów strzegły specjalne grupy uzbrojone. Stali na murze i strzelali do każdego, kto się pokazał na Towarowej. Ale myśmy przebiegli Towarową pędem. Do nas też strzelano, ale nic nam nie zrobiono i byłem już u ojca na Prostej 54. Zaniepokoiło nas to, że może być niedobrze, bo siostra i matka zostały w domu na Karolkowej.\nNasze obawy były rzeczywiste, dlatego że Niemcy wszystkich ludzi z tego domu i z domów przylegających, wyprowadzili na ulicę, postawili przed murem, ustawili karabin maszynowy i chcieli rozstrzelać. Matka się już żegnała z siostrą, był płacz i zgrzytanie zębów. Ale nie było rozkazu, czekano na jakiś rozkaz. Wśród tego tłumu była pani sąsiadka, która nazywała się Gis, umiała mówić po niemiecku. Stojąc tyłem z rękami [na ścianie], zaczęła mówić do żołnierza, który leżał przy karabinie maszynowym, że nie ci ludzie strzelali, tylko strzelali inni ludzie, nie z tych okien padały strzały. Ale czekano na rozkaz, żeby rozstrzelać wszystkich ludzi z tego domu. Przyjechał żołnierz na motocyklu, coś szepnął w ucho temu [z karabinem], prawdopodobnie powiedział: „Nie, nie będziemy rozstrzeliwać”. Bo już się Niemcy zaczęli bać, że jak rozstrzelają, to zaraz może przyjdą nowi powstańcy, którzy ich wszystkich powybijają i koniec.\nNasze obawy były słuszne. Myśmy byli na Prostej i mówię do ojca: „Chodźmy do tego domu, zobaczyć, co dzieje się z matką i siostrą”. Poszliśmy o czwartej rano, tylko jak zaczął się brzask robić. Żeśmy Towarową przebiegli jeszcze prawie po ciemku, to też strzelali do nas, bo słyszeli kroki z tej Syberii. Bo to się nazywała „Syberia”, gdzie wagony stały od strony Muzeum Powstania Warszawskiego. Myśmy przez ulicę Grzybowską, Przyokopową doszli do ulicy Karolkowej. Przy szkole były dwa bunkry. Mam na fotografii bunkry niemieckie w tej szkole. Nie strzelano do nas, a szliśmy sami, więc już się Niemcy bali. […] Niemcy, którzy stali w szkole, weszli jeszcze raz do domów, akurat myśmy byli na podwórku. Krzyknęli: Hände hoch! I powiedzieli: Polen bum, bum. Soldaten auch bum, bum! Polen nicht bum, bum! Soldaten auch nicht bum, bum! Taka ugodowa rozmowa się zaczęła. Ale byli w pełni uzbrojeni, granatami obwieszeni, to wypowiedzieli i wyszli. Za chwilę ryk silników, patrzymy, już ich nie ma, uciekli. „Niemcy uciekli! Nie ma Niemców! Jest wolna Polska!”. To był punkt kulminacyjny, że myśmy się znaleźli w wolnej Polsce. Już Niemców nie ma, nikogo nie ma.\nZaczęliśmy szyć różnego rodzaju chorągwie, zawieszać na bramach, [budować barykady]. Poszliśmy do tej szkoły sprawdzić, czy nie zostawili jakiejś amunicji, broni. Poszliśmy do Szpitala Wolskiego na [Czystem], to był dawny szpital żydowski, a w czasie okupacji tam stali Niemcy i mieli jako szpital wojskowy. Też przeszukaliśmy, tylko suchary znaleźliśmy, ale żadnej broni nie znaleźliśmy. Jako członek „Szarych Szeregów” idę zameldować się do mojego drużynowego, żeby zacząć normalną służbę. Mój drużynowy, Jerzy Zbroja pseudonim „Charłamp”, mieszkał na ulicy Ogrodowej. Tam się dowiaduję, że Jerzy Zbroja już wyszedł na placówkę, na ulicę Bracką. Jego matka, pani Zbrojowa mówi: „To ja pójdę z tobą na tą Bracką”. To mówię: „Idziemy na Bracką”. Idziemy i już się zaczęły [walki]. Pierwszy punkt oporu to była ulica Żelazna róg Chłodnej, tam stała żandarmeria. Żandarmeria została zaatakowana i musieli się poddać. A wojsko stało w szkole na ulicy Waliców. Ci Niemcy sami się wysadzili w powietrze. Już wolnościowe momenty – tu się Niemcy wysadzili, tam Niemcy uciekli. Na Woli Warszawa zaczyna być już prawie wolna i w innych punktach słyszymy, że jest podobnie. Idę na Bracką z tą matką [kolegi]. Przeżywamy bombardowanie na rogu Żelaznej i Chmielnej – Dom Kolejowy, stoi do dzisiejszego dnia, tylko pozmieniany trochę. Bombardowanie zastaje mnie w piwnicy. Patrzę, że żandarmi niosą rannego powstańca na noszach. To mnie ucieszyło, że już żandarmi są niewolnikami, zostali przez powstańców wzięci do niewoli. Idziemy dalej ulicą Chmielną, dochodzimy do Marszałkowskiej. Nie można Marszałkowską przejść ani przebiec, można to zrobić tylko w nocy, bo stoi czołg na rogu Alej i Marszałkowskiej i strzela wzdłuż ulicy Marszałkowskiej. Nie ma przejścia. Pani Zbrojowa mówi: „Ja wracam do domu”. No to mówię: „Ja wracam z panią, muszę panią doprowadzić do domu”.\nMoje działanie w Powstaniu zaczęło się dopiero na drugi dzień, od wznoszenia barykady przy moim domu. Potem pracowałem przy barykadzie na ulicy Przyokopowej przy [obecnym] Muzeum Powstania Warszawskiego. Jest to miejsce i znalazłem teraz zdjęcie na wystawie w kościele Świętego Wawrzyńca, te miejsce, gdzie byłem na barykadzie. Na tej barykadzie nas zaatakowały trzy samoloty sztukasy i zginąłbym na tej barykadzie, gdybym nie wskoczył do bramy, bo już w to miejsce spadło kilka bomb. Ale idę dalej zameldować swoją gotowość udziału w Powstaniu do jakiegoś oddziału. Dochodzę do rogu Młynarskiej i Wolskiej i już się dowiaduję, że barykada została zbudowana z tramwajów miejskich, które zostały przyciągnięte. Duża barykada z dużym rowem przeciwczołgowym. Tą barykadę broniło wiele różnych ugrupowań, bardzo wiele, między innymi „Parasol”. Zameldowałem się u dowódcy. Później się dowiedziałem, że to był porucznik „Czarny”. Tych „Czarnych” było bardzo dużo. Znalazłem porucznika „Czarnego”, Tadeusza Chorążyka i mówię, że mam dwóch chłopaków, bo ze mną było jeszcze dwóch chłopaków, i melduję, że chcę brać udział w Powstaniu. „A broń macie?!”. – „Nie mamy”. – „No to nie możemy wam dać broni. Jesteście jeszcze za młodzi. My dla jeszcze starszych chłopów nie mamy. Róbcie to, do czego was uczono i szkolono. Umiecie opatrywać rannych? Wznosić barykady?”. Zostałem właściwie dowódcą tych dwóch chłopaków. Do tych tramwajów, które tam leżały bokiem, bo były poprzewracane, wrzucaliśmy płyty chodnikowe, żeby były cięższe, żeby czołgi nie spychały ich. Co chwila nadlatywały samoloty i bombardowały tą całą barykadę, bo już samoloty zaczęły siać spustoszenie. Już zaczęto przed czołgami pędzić ludność z tamtych okolic. Dowiadujemy się, że wszystkich ludzi z Woli, mieszkańców Woli rozstrzeliwują. Już rozstrzelali wszystkich [z odcinku] do wiaduktu. Później był grób wszystkich mieszkańców na każdym podwórku do wiaduktu, bo chodziłem po Powstaniu – potem robiono masowe groby.\nZaczęła się wojna o skrzyżowanie Młynarskiej, Wolskiej i Górczewskiej. Tam właśnie bronił się „Parasol”, broniły się inne oddziały i myśmy tym chłopakom pomagali we wszystkim, w czym tylko mogliśmy. To znaczy wzmacnialiśmy tą barykadę, organizowaliśmy żywność, przeprowadzaliśmy rannych, ewakuowaliśmy rannych ze szpitala Karola i Marii, który był na Lesznie, do szpitala Świętego Łazarza. To robiliśmy również 5 sierpnia.\n5 sierpnia był największy atak, bo to już była rzeź Woli. 3 sierpnia tam się zgłosiłem, czyli byłem w tych miejscach trzy dni, a przeżyłem przez te trzy dni tyle, ile każdy warszawiak, który siedział w piwnicy, to na pewno nie przeżył. Tyle było różnych zdarzeń. 5 sierpnia byłem w domu hrabiego na ulicy Wolskiej 54, to była placówka wysunięta najdalej, bo już widziałem po drugiej stronie stojących, uzbrojonych Niemców. Widziałem, jak wywożą z Płockiej, z jakiegoś pałacyku dobra kultury. Widziałem czołgi stojące przy kościele Świętego Wojciecha. To wszystko widziałem przez okienko. Chcieliśmy przejść z moim jednym chłopakiem na ulicę Płocką. Powstańcy mówią nam: „Nie wychodźcie, dlatego że będziecie tak leżeli jak i ci za tą bramą”. Popatrzyliśmy, dwa trupy leżą na ulicy, i daliśmy spokój.\nProszę teraz opowiedzieć, co pan robił dalej?\nDalej z tego miejsca zabrałem meldunki, bo to miejsce po około godzinie zostało na pewno zdobyte przez Niemców. Pełno Niemców znajdowało się po drugiej stronie Płockiej i zaraz na ulicy Wolskiej. Ci powstańcy mówią: „Słuchajcie, idziecie w stronę Młynarskiej, tam na ulicy Młynarskiej 23 jest nasze dowództwo. Weźcie nasze kartki”. Jeden z nich mówi: „A jeszcze jest jeden powstaniec”. Bo placówka liczyła tak: jeden powstaniec taki garbusek, drugi bardzo wysoki, tylko wzrokowo ich pamiętam i jeszcze trzech w podwórku. Mówi: „W tych gruzach jeszcze jest jeden. Idź do niego, to on ci da jakiś list, ewentualnie da ci meldunek”. Poszedłem, patrzę, to jest mój kolega z ulicy Hrubieszowskiej 7. Ulica Hrubieszowska jest przy Muzeum Powstania Warszawskiego. Znany mi chłopak, starszy o dwa lata ode mnie, z karabinem, przygarbiony i mówi: „Przysiądź do ziemi, bo w tych kamienicach kryją się Niemcy. Strzelają już do nas”. Podchodzę do niego, a on wyjmuje z kieszeni list i mówi: „Zanieś ten list do mojej matki”. Wziąłem ten list i meldunki. Zgłosiłem się na ulicę Młynarską 23, oddałem meldunki jakiemuś dyżurującemu powstańcowi, bo już nikogo nie było z dowództwa. Natomiast z tym listem chcę iść na Hrubieszowską 7. Tego chłopaka z widzenia znałem, bo chodził do tej samej szkoły. Chodził chyba z „Kamą” Stypułkowską-Chojecką, bo był dwa lata starszy. „Kama” chodziła do tej samej szkoły co ja, tylko była dwa lata starsza. Idę, a jest bombardowanie i mówią, że jest bardzo dużo rannych i trzeba ich przenieść od Karola i Marii do Świętego Łazarza. To były dwa szpitale frontowe. [Rannych] żeśmy z chłopcami z „Parasola” nosili we czterech. Dopiero wtedy się zorientowałem, że przeniesienie rannego to nie jest taka łatwa sprawa, bo jest bardzo ciężki, a jeszcze trzeba biec, a jeszcze strzelają, więc pod kulami żeśmy przenosili rannych. Zostawialiśmy ich w holu szpitala i [poszliśmy] po następnych. [Tych rannych nosiłem razem z kolegami z „Parasola” Robertem Obrębowskim pseudonim „Lew” i z Tadeuszem Czechowskim pseudonim „Bohun”, tego czwartego nie znałem.]\nPotem jak żeśmy przenieśli grupę rannych, to mówię: „Muszę już iść, bo muszę zanieść list do matki mojego kolegi”. Udałem się na ulicę Hrubieszowską 7. Poszedłem do domu pocztowców i wywołuję tą matkę. Nie pamiętam nazwiska, wszystko mi jakoś uciekło z pamięci. Wywołuję tą matkę, bo powiedzieli, że ona jest w schronie. Wychodzi i mówię: „Mam od pani syna list. Przed kilkoma godzinami go widziałem, był cały i zdrowy. Proszę sobie ten list przeczytać”. Uściskała mnie, obcałowała, popłakała się i słyszę: „Słuchajcie, tą barykadę, co żeśmy budowali na Przyokopowej, to każą zasypywać, bo inaczej to wszystkich z Hrubieszowskiej i wszystkich ludzi zaraz będą rozstrzeliwać”. Takie hasło ktoś przyniósł i ja i jeszcze inni chłopcy poszliśmy zasypywać barykadę, tą cośmy budowali niedawno, to znów musieliśmy zasypywać. Idziemy zasypywać… […]\n5 sierpnia była rzeź Woli i Niemcy się posunęli jak najbardziej daleko. Już szpital, w którym byli ranni, których nosiłem, już był prawdopodobnie zajęty przez Niemców. W tym dniu rozstrzelano chorych wraz z jedenastoma harcerkami, o których wszyscy wiedzą. To była rzeź Woli. [Powstańcy] doszli do tego miejsca, gdzie byłem, przy barykadzie i mówią, że zaraz tutaj będą Niemcy. Zasypujemy to i nadlatują sztukasy. Pali się fabryka drożdży (która była też obok [obecnego] Muzeum Powstania Warszawskiego) czarnym, smolistym dymem. Zza tego dymu wyłaniają się trzy samoloty, sztukasy i zrzucają każdy po dwie bomby. Potem jeszcze każdy zawraca i siecze z karabinu maszynowego. Ta sytuacja zastaje mnie właśnie na barykadzie, rzucam szpadel, rzucam się do bramy i w tej bramie przeczekuję, [leżąc koło rannych] jeden samolot, potem do piwnicy przez podwórko, drugi samolot. Co się dalej stało z tymi ludźmi, tego nie wiem. Wiem, że ich zakopywano, grzebano na tej barykadzie. […]\nIdę do swojego domu, bo dom mój jest blisko, róg Karolkowej i Dworskiej, czyli Kasprzaka. Zastaję wszystkich moich żywych. Znów się cieszą, że mnie zobaczyli, że jestem żywy, że cały i tak dalej. Jesteśmy tutaj na niczyjej ziemi, bo nie ma powstańców, już się wycofali… Powstańcy z Woli wycofali się od 5 do 11 sierpnia. Jedenastego już nie było żadnych powstańców, a w tym rejonie już nie było piątego i szóstego. Tu już nacierają czołgi. Najpierw czołgi nacierały ulicą Wolską, a teraz ulicą Dworską, to jest równoległa do Wolskiej i atakują naszą barykadę. Okazuje się, że nasza barykada jest tak mocna, że czołgi się muszą cofnąć i objeżdżać ulicą Przyokopową. Przyokopowa szła jeszcze dalej, nie była tak jak w tej chwili, że się kończyła tylko na ulicy Kasprzaka, tylko przecinała tą ulicę i nie było w ogóle ulicy Kasprzaka. Szła na fabrykę Klawego i łączyła się z ulicą Karolkową koło krzyża. Na Karolkowej jest krzyż pamiątkowy z I wojny światowej. Czołgi atakują barykadę, objeżdżają tą barykadę, a więc barykada się przydała, tylko nie przydały się butelki z benzyną, które czekały na to, żeby rzucać je na te czołgi. Jest rozkaz, bo powstał od razu komitet, nikt nic nie pali, nie chodzi na górę, nie daje żadnego oświetlenia, żeby kamienica [wyglądała jak] wymarła, nie ma nikogo. Jak by ktoś przyszedł i chciał się tutaj dobijać, to brama jest zamknięta i nikt nie wchodzi do domu. [Po przyjściu z rejonu walk „Parasola” z listem na ulicę Hrubieszowską 7 chciałem wrócić w ten rejon, ale gdy doszedłem ulicą Karolkową do fabryki Philips, spotkałem biegnącego w moją stronę młodego człowieka, który wybił mi ten zamiar z głowy, twierdząc, że w naszych placówkach są już Niemcy.]\nPan był tam z całą swoją rodziną?\nTak, matka była w piwnicy, siostra była w piwnicy, w ogóle wszyscy mieszkańcy byli w piwnicach. Tak dotrwaliśmy do trzynastego. Miałem punkt obserwacyjny ze swojego balkonu, z drugiego piętra, bo ja zawsze byłem w domu. Z tego punktu obserwacyjnego obserwowałem. Tu się pali, tam się pali, tam było bombardowanie. Bo z czwartego piętra, jeszcze wyżej chodziłem na strych i obserwowałem. […]\nZostałem w swoim domu, w którym powstał komitet, który nakazał niepalenie w piecach, żeby uważano, że dom jest opuszczony. Zobaczyłem z mojego mieszkania, że nadjeżdżają dorożkami pijani „ukraińcy”. „Ukraińcy” najpierw robili różnego rodzaju spustoszenie na Ochocie, a potem przechodzili na Wolę ulicą Towarową. Zaczęto walić do naszego domu, ale dom był zamknięty i przeszli do następnego domu. Mój dom był na Karolkowej 21, przeszli do Karolkowej 23. Stamtąd zaczęto wyprowadzać ludzi, kopiąc, różnymi szturchańcami, strzelając. Nie wiem, czy kogoś zastrzelili, bo to nie działo się na moich oczach, ale krzyki, gwałty i tak dalej to było słychać. Jeden charakterystyczny obrazek utkwił mi w pamięci. Kamandir tych „ukraińców” siedzi w dorożce i czymś się bawi. Okazuje się, że to jest aparat fotograficzny. Niechcący przycisnął ten aparat, taki harmonijkowy, aparat mu się otworzył, on się bardzo przestraszył i rzucił na środek ulicy ten aparat. Coś powiedział, zaklął i zaczął jeszcze krzyczeć do swoich podwładnych, co mają robić i tak dalej. W tym momencie widzę, że [z ulicy Dworskiej] nadjeżdża samochód otwarty, siedzi w nim oficer niemiecki, a z ludzi wypędzanych z naszego przyległego domu Karolkowa 23, jakiś człowiek krzyczy po polsku do tego Niemca siedzącego w samochodzie: „Panie dyrektorze! Panie dyrektorze! Niech nas pan ratuje, bo nas tutaj »ukraińcy« chcą pozabijać! Okradają, gwałcą!”. Samochód się zatrzymał. Okazuje się, że to był jakiś Niemiec z Philipsa, a ten człowiek pracował u Philipsa, bo tam pracowało bardzo dużo ludzi. Zakłady Philips były i są naprzeciwko [obecnego] Muzeum Powstania Warszawskiego. Ten Niemiec stanął, przywołał kamandira „ukraińskiego”, machnął ręką i powiedział: „Waiter, dalej idźcie, dalej idźcie, a tych ludzie zostawcie” – coś w takim sensie. I „ukraińcy” poszli na ulicę Hrubieszowską, a później na Przyokopową. Tam zaczęli znowu zbierać swoje żniwo. My tymczasem pomyśleliśmy sobie, że nie ma co już tutaj [siedzieć]. Aha, podpalili nam dom, ten numer dwadzieścia trzy i nasz. Zaczęły się palić komórki drewniane, potem się już zaczęła palić kamienica i musieliśmy już ten dom opuszczać. Z tobołkami w ręku udaliśmy się na Dworzec Zachodni. Na Dworcu Zachodnim koło gazowni, fabryki Lilpopa, widzieliśmy popalonych ludzi. Tam nas ładowano w pociągi elektryczne do Pruszkowa.\nW Pruszkowie przebyliśmy jeden dzień w strasznych warunkach, to był ten Dulag 121, którędy przeszła cała Warszawa, można powiedzieć. Na drugi dzień załadowano nas w wagony, siedemdziesiąt dwa wagony – pamiętam, bo policzyłem wszystkie wagony – i wywieziono nas do Niemiec. Wieziono nas trzy dni i trzy noce, nie dając żadnej żywności. Raz tylko [dali] kawę czarną i z premedytacją wystawili jeden kociołek i cały transport się na ten kociołek rzucił. Oni zaczęli kolbami łomotać tych biednych ludzi. Nikt się oczywiście tam nie pchał specjalnie. W wagonach były straszne warunki, bo sześćdziesiąt osób w wagonie, też liczyłem. Jeszcze dwie panie z pierzyną, które były zawsze chore i spały na tej pierzynie. W Skierniewicach zatrzymał się pociąg i nasz Polski Czerwony Krzyż pytał: „Kto jest ranny lub chory?!”. Jedna dziewczyna mówi: „Pomagaj mi tutaj i kogoś tam wyprowadzimy”. Kogoś zacząłem wyprowadzać i tak wyprowadziłem, że już właściwie mógłbym zostać. Ale pomyślałem sobie o matce, o siostrze i o ojcu. Akurat ojciec został uderzony bochenkiem chleba, które rzucali ludzie. Nie zauważył i siedział zakrwawiony, spuchnięty. Pomyślałem sobie, że oni też potrzebują jakiejś pomocy albo będą potrzebować. Albo już zostać, albo jechać z nimi. Pojechałem z nimi.\nJechaliśmy trzy dni i trzy noce do Bietigheim. To jest durchlager, w którym byliśmy dwa tygodnie. Potem nas zaczęto kupować do różnych miejsc. Pracowałem ze wszystkimi warszawiakami z mojego domu i z przyległych, w fabryce NSU na wiosce. Właściwie najpierw w Heilbronnie, a potem na wiosce, wioska się nazywała Weissbach. Produkowaliśmy [przez siedem miesięcy] części do motocykla-czołgu. To była nowoczesna broń niemiecka, motocykl na gąsienicach, z jednym strzelcem i z jednym prowadzącym ten motocykl.\nPod koniec działań wojennych w Niemczech słychać było bardzo zbliżający się front zachodni, czyli [idący] od Francji. Dzień i noc działa i bombardowania miast. Bombardowano Stuttgart, Heilbronn. W ciągu kilku minut, chyba 9 grudnia, doszczętnie spłonęło całe miasto [Heilbronn]. Robili także naloty dywanowe. Myśmy się z tego oczywiście cieszyli, bo Warszawa też była spalona, zniszczona i wiele innych miast. Mnie jeszcze przedtem brano do robót różnych, razem z Włochami, jeńcami wojennymi. Musiałem dla nich gotować kartofle, żywili ich tylko kartoflami. Ja też te kartofle jadłem. Z Rosjanami jakaś komitywa była, bo też było bardzo dużo, i z Francuzami. To były te nacje właśnie brane do robót różnych. Przed frontem jak fabryka [w Weissbach] nie miała już opału, to nas zaczęto przed frontem gonić i goniono nas z powrotem do Heilbronnu, do miasta, do którego przyjechaliśmy. Tam „kupił” nas, mówiąc w cudzysłowie, pan Hagenbucher, tak się nazywał zarządca majątku, do miejscowości Klingenberg, zaraz przy Heilbronnie i musieliśmy pracować na roli w nocy, ponieważ samoloty alianckie bombardowały w dzień. [Na polach, gdzie pracowaliśmy] powykopywane były specjalne dołki, schrony dla nas, że jak samoloty by leciały, to trzeba się do tego dołka schować. Samoloty strzelały do tego, co się rusza, oni nie wiedzieli, czy to jest Rosjanin, czy Polak, czy Niemiec, tylko strzelali. Tak że dużo ludzi zginęło nawet na robotach u tych bauerów.\nWreszcie Niemcy [SS] nas wypędzili od Hagenbuchera. Powiedzieli, że wszyscy obcokrajowcy muszą za godzinę opuścić tą miejscowość. Myśmy słyszeli, że amerykańskie czołgi już są w Heilbronnie. Nawet te czołgi było widać, bo miały pomarańczową płachtę, alianckie czołgi. Rozpoznawane były przez swoje samoloty, nieatakowane przez samoloty, tylko atakowali pociągi czy wojska niemieckie. Dostaliśmy się później do miejscowości Northeim. W tej miejscowości uciekliśmy w góry. W górach zaczęła się bitwa niemiecka i aliancka. Samolot aliancki nas wypatrzył, artyleria aliancka zaczęła ostrzeliwać. Bardzo dużo ludzi wtedy zginęło, między innymi mój ojciec. Siostra była bardzo blisko tego, żeby ją pocisk trafił. Ja z matką jakoś przeżyliśmy. W każdym bądź razie to była już wolność prawdziwa. Jak spojrzałem z powrotem na dół, jak schodziłem z gór, to patrzę, a stoi inny żołnierz, w innym mundurze, khaki i ma czarną twarz. Jak się później dowiedziałem, to były wojska francuskie z Afryki, chyba z Algieru.\nPóźniej się dostałem do szkoły, gdzie grupowano wszystkich obcokrajowców [w miejscowości Weinsberg]. Zaczęła się nami opiekować UNRRA, była taka specjalna organizacja, która się opiekowała obcokrajowcami. Dawała nam żywność, dawała nam ubrania różnego rodzaju i zrobiono w obozie polskim spęd wszystkich Polaków, w którym było chyba siedem różnych nacji. Między innymi: Włosi, Francuzi, Ukraińcy, Rosjanie i Polacy. Polacy tak szybko się zorganizowali, że zorganizowali szkołę dla dzieci polskich, a ja zorganizowałem drużynę harcerską, którą nazwałem imieniem Józefa Sowińskiego. Tak się nazywała również moja drużyna w Warszawie. Prowadziłem chyba dziesięć zastępów.\nWeinsberg, to było miejsce po oflagu oficerów amerykańskich i angielskich. Powywozili ich do ich krajów, a nas szykowano do tego, żeby przebyć moment wyjazdu do Polski. Przyjeżdżali oficerowie łącznikowi polscy, już z Polski, i przyjeżdżali oficerowie łącznikowi rosyjscy. Zapamiętałem sobie, że rosyjski stanął na samochodzie i powiedział: Wy Palaki dumajecie szto Katyń eto my zdjełali? – to było jego pierwsze zdanie. Katyń eto zdjełali Germańcy. Zaczął od Katynia. To od razu rzuciło mi się ku uwadze, dlatego że już zaczął się tłumaczyć. Okazuje się, że jednak to zrobili Rosjanie. Potem przyjechali polscy żołnierze. Pamiętam, że przywieźli polski „Przekrój”, gazety polskie. Już zaczęło się życie w Polsce.\nPierwszym transportem przyjechaliśmy do Polski i niestety do Warszawy. Miałem możliwość pozostania na zachodzie, miałem możliwość ukończenia szkoły technicznej we Włoszech. Potem mogliśmy wyjechać do Anglii, do Ameryki – różnego rodzaju propozycje. Coś ciągnęło do Warszawy. Przyjechaliśmy do gruzów oczywiście, ale jakoś po ciężkich tarapatach i po ciężkich chwilach zamieszkaliśmy – a to u znajomych, a to w gazowni mieszkałem. Zacząłem uczyć się w szkole. Skończyłem najpierw szkołę średnią, ucząc się i pracując oczywiście. Potem skończyłem studia, WSI, potem zrobiłem magisterskie. Zacząłem pracę w przemyśle precyzyjnym i optycznym na Grochowskiej, w Polskich Zakładach Optycznych. Pracowałem tam prawie czterdzieści lat. Potem pracowałem w Przemysłowym Centrum Optyki na ulicy Ostrobramskiej, które do dzisiejszego dnia istnieje i stamtąd poszedłem na zasłużoną emeryturę. Mam stopień magistra inżyniera o specjalności mechanika precyzyjna, optyka i elektronika. […]\nCzy był pan jakoś prześladowany z tego powodu, że pan był…\nByłem. [W Polskich Zakładach Optycznych była specjalna komórka, tak zwany Oddział I, gdzie byłem wielokrotnie przesłuchiwany i gdzie musiałem podpisywać jakieś dokumenty]. Nie wierzono mi, bo byłem akowcem. Nie przyznałem się do tego, bo byłem za młody, żeby się przyznać, przechodzić tak zwane zgłoszenie się na amnestię. Pisałem, że byłem w „Szarych Szeregach” we wszystkich moich aktach i oni wiedzieli o tym. Musiałem się meldować na Oddziale I. Oddział pierwszy to był oddział złożony, gdzie była tajna kancelaria i był człowiek, który właśnie zajmował się takimi sprawami jak wojna z akowcami i tego rodzaju sprawy. Byłem bardzo często wzywany i rozpytywany o różne sprawy. Co robiłem, czy kolegów tutaj nie mam, czy są jeszcze jacyś koledzy w Warszawie? Oczywiście na żadne z pytań nie odpowiadałem, bo powiedziałem, że nie wiem. Po wojnie nikt nie wrócił, nie utrzymywaliśmy ze sobą kontaktów. Było tak nawet, że były spotkania, bo myśmy się umówili jeszcze w Niemczech, że pierwsze spotkanie zrobimy 15 sierpnia roku następnego w Częstochowie na Jasnej Górze. Ale już się wtedy UB szykowało do tego, żeby… Wiedziało o tym, że chcemy się spotkać. „Ci co byli na Zachodzie, chcą się spotkać na Jasnej Górze”. Nie pojechałem. Nie miałem wtedy ani pieniędzy, ani możliwości, ani po prostu nie chciałem się już spotykać, bo były aresztowania. Tych co z Zachodu wracali, to aresztowano. Nie wszystkich oczywiście, ale tych co byli bardzo krnąbrni, jak to oni nazywali, to uważano za wrogów Polski ludowej i aresztowano. Ci co tam pracowali i nic nie działali przeciwko, to nic im nie robili, tylko wzywali na różne przepytywania.\nTadeusz Wincenty Szczęsny Pseudonim: „Pilot” Stopień: dowódca patrolu, służby pomocnicze Formacja: Szare Szeregi Dzielnica: Wola, Śródmieście Zobacz biogram


Wyzwania pisarskie - Zostać pisarzem\nWyzwanie #1 – Pomysł na abstrakcję\nCzy potrafisz napisać historię związaną z abstrakcyjnymi pojęciami, takimi jak: miłość, szczęście, nieskończoność?\nWyzwanie #2 – W mroku przeszłości\nJakie historie kryją się w przeszłości, do której nie chcesz nigdy wrócić? Tylko, czy przeszłość zapomniała o Tobie?\nWyzwanie #3 – Halloweenowe Wiedźmy\nCo powiesz na opowieść, w której głównymi bohaterkami są autorki tej strony? Kim chcesz, żebyśmy były? Ofiarami, a może wiedźmami?\nWyzwanie #4 – Pogodne święta\nŚwięta Bożego Narodzenia kojarzą nam się ze spokojem, szczęściem domu rodzinnego, wspomnieniami z dzieciństwa. Jaką historię Ty opowiesz?\nWyzwanie #5 – Opowiadanie barda\nPotrafisz opowiadać niczym bard z fantastycznych światów? Stworzysz wspaniałą historię, od której słuchacze nie będą mogli się oderwać?\nWyzwanie #6 – Zagubiony w lesie\nWybrałeś się do lasu i… się zgubiłeś! Co zrobisz? Wpadniesz w panikę, czy zachowasz zimną krew? Sprawdź!\nWyzwanie #7 – Zawody pływackie\nMasz ochotę na uczestnictwo w zawodach pływackich? Kim będziesz chciał zostać? Zawodnikiem, rodzicem, a może przyjacielem? Wybór należy do Ciebie.\nWyzwanie #8 – Sylwester pełen emocji\nNie wybrałbyś się na bal sylwestrowy? Zapytasz – czy będę się dobrze bawił? Nie wiemy, czy dobrze, ale na pewno nie zabraknie na nim emocji.\nWyzwanie #9 – Złap króliczka!\nPotrafisz złapać króliczka, przy okazji stosując się do utrudnień? Opowiedz historię, w której to królik jest osią zdarzeń.\nWyzwanie #10 – Antagonista to ja!\nZastanawiałeś się, jak to jest być tym złym? Poznać jego uczucia, myśli? To masz doskonałą okazję, by zobaczyć, jak to jest być antagonistą!\nWyzwanie #11 – Bójka w metrze\nCzas na walkę! Opowiedz historię, w której wiele się dzieje. Ruch, dźwięk, świadkowie, zwroty akcji – te rzeczy są najważniejsze w tym wyzwaniu.\nWyzwanie #12 – Tajemnica Lodowego Jeziora\nUwielbiasz odkrywać tajemnice? My też! Najchętniej chciałybyśmy się dowiedzieć, jaki sekret skrywa Lodowe Jezioro.\nWyzwanie #13 – Wszystko za marzenie\nNajważniejsze marzenie Twojego bohatera spełni się, jeśli zdąży na samolot. Jednak los nie jest łaskawy i utrudnia dotarcie na lotnisko.\nWyzwanie #14 – Super moc poszukiwana\nPoszukujemy ludzi o super mocach, ale nie szukamy Supermana czy Batmana. Chcemy poznać zwykłych ludzi o niezwyklej sile ducha.\nWyzwanie #15 – Świat poza światem\nWierzysz, że istnieją światy w innym wymiarze? Nie? Cóż, kiedy wpadniesz do dziury i przeniesiesz do innego świata, zmienisz zdanie.\nWyzwanie #16 – Emocje przede wszystkim\nOpowiedz historię pełną emocji bez używania słów. Nasze ciało też potrafi mówić, wystarczy to dostrzec.\nWyzwanie #17 – Przebudzenie\nW tym wyzwaniu to mężczyźni grają pierwsze skrzypce. Twój bohater ma doświadczyć przemiany, obojętnie czy na dobre, czy na złe.\nWyzwanie #18 – Nie zawsze słabe\nMężczyźni mieli swój głos, teraz pora na kobiety. Udowodnij, że wyrażenie “słabsza płeć” można włożyć między bajki, bo kobiety potrafią być silne.\nWyzwanie #19 – Zapomniany przodek\nOdnajdujesz rzecz, która należała do Twojego przodka, ale nikt w rodzinie o nim nie pamięta lub nie chce mówić. Co się stało, że odszedł w zapomnienie?\nCopyright © 2015 - 2020 Zostać pisarzem


Zmienione uprawnienia rady pedagogicznej w świetle aktualnych przepisów prawnych - Czasopismo omawiające zmiany w systemie oświaty - Monitor Dyrektora Szkoły\nZmienione uprawnienia rady pedagogicznej w świetle aktualnych przepisów prawnych\nRada pedagogiczna jest ustawowym1 organem szkoły lub placówki w zakresie realizacji jej statutowych zadań dotyczących kształcenia, wychowania i opieki. Przypomnienie tego, jaka jest podstawa prawna funkcjonowania tak istotnego organu szkoły oraz jakie są jej podstawowe kompetencje, jest niezwykle ważne w kontekście zmian zachodzących w prawie oświatowym\nRada pedagogiczna jest organem obligatoryjnym w szkole i jest powoływana do funkcjonowania zawsze wtedy, gdy w szkole zatrudnianych jest minimum trzech nauczycieli. Jej skład osobowy stanowią odpowiednio:\ndyrektor szkoły lub placówki2,\nwszyscy nauczyciele zatrudnieni w szkole lub placówce,\npracownicy innych zakładów pracy pełniący funkcję instruktorów praktycznej nauki zawodu lub prowadzący pracę wychowawczą z młodocianymi pracownikami w placówkach zbiorowego zakwaterowania, dla których praca dydaktyczna i wychowawcza stanowi podstawowe zajecie.\nDyrektor szkoły lub placówki jest również, z mocy ustawy3, przewodniczącym rady pedagogicznej. A to oznacza, że to on zwołuje każdorazowo jej zebrania i dlatego to on przygotowuje i prowadzi zebrania rady pedagogicznej, a zarazem jest odpowiedzialny za zawiadomienie wszystkich jej członków o terminie i porządku zebrania zgodnie z regulaminem rady4. Z tego też względu jako prowadzący zebranie odpowiada również za jego sprawny przebieg, kontroluje obecność wszystkich członków oraz prawomocność posiedzenia każdego zebrania. W przeciwnym wypadku decyzje podejmowane przez radę nie miałyby charakteru obowiązującego. Ponadto dyrektor jako osoba sprawująca w szkole lub placówce nadzór pedagogiczny, a ten ma charakter ewidentnie partycypacyjny, przedstawia radzie (nie rzadziej niż dwa razy w ciągu roku szkolnego) ogólne wnioski wynikające ze sprawowanego nadzoru pedagogicznego oraz informację o działalności szkoły5.\nCo do zasady zebrania rady są zwoływane:\nw każdym semestrze (półroczu, okresie) w związku z klasyfikacją i promowaniem uczniów,\nw miarę bieżących potrzeb (np. szkolenia wewnętrzne),\nz inicjatywy dyrektora, rady szkoły, organu prowadzącego,\nz inicjatywy co najmniej 1/3 członków rady.\nUczestnictwo w zebraniach rady jest dla jej członków obowiązkowe, gdyż stanowi realizację obowiązków statutowych szkoły lub placówki6. Z tego też względu jedynie dyrektor może członka rady pedagogicznej zwolnić z uczestnictwa w konkretnym zebraniu – oczywiście na wniosek samego zainteresowanego. Należy z całym naciskiem zaznaczyć, że usprawiedliwieniem nieobecności nauczyciela na zebraniu rady nie może być np. wyjazd na wczasy czy do rodziny. Powinien to być obiektywnie ważny powód, który przekona dyrektora o zasadności potencjalnego zwolnienia nauczyciela z udziału w takim zebraniu. Należy podkreślić, że samo złożenie do dyrektora uzasadnionego wniosku o zwolnienie z udziału w zebraniu rady nie stanowi automatycznie podstawy do opuszczenia zebrania. Dopiero jednoznaczna pozytywna decyzja dyrektora pozwala na niestawiennictwo. Oczywiście, z mocy prawa pracy wystarczającym usprawiedliwieniem jest stosowne zwolnienie lekarskie. Ale w sytuacji gdy nauczyciel, prawidłowo zawiadomiony, nie stawi się na zebranie rady bez stosownej zgody dyrektora, to takie zachowanie stanowić będzie rażące naruszenie obowiązków służbowych i powinno stanowić podstawę do wyciągnięcia w stosunku do niego określonych konsekwencji7.\nNależy zwrócić uwagę również na fakt, że poza ustawowymi członkami rady pedagogicznej w jej zebraniach mogą również brać udział, ale tylko z głosem doradczym, osoby zapraszane przez jej przewodniczącego\nUczestnictwo w zebraniach rady jest dla jej członków obowiązkowe, gdyż stanowi realizację obowiązków statutowych szkoły lub placówki . Jedynie dyrektor może członka rady pedagogicznej zwolnić z uczestnictwa w konkretnym zebraniu – oczywiście na wniosek samego zainteresowanego.\nza zgodą lub na wniosek rady pedagogicznej, w tym m.in. przedstawiciele stowarzyszeń i innych organizacji, w szczególności organizacji harcerskich, których celem statutowym jest działalność wychowawcza lub rozszerzanie i wzbogacanie form działalności dydaktycznej, wychowawczej i opiekuńczej szkoły lub placówki.\nPodstawowe kompetencje rady pedagogicznej należy podzielić na trzy podstawowe grupy, które można określić w następujący sposób:\nkompetencje stanowiące (często określane mianem decyzyjnych),\ninne (pozostałe) kompetencje (nazywane również uzupełniającymi).\nDo pierwszej (najistotniejszej) grupy kompetencji zalicza się następujące uprawnienia:\nzatwierdzanie planów pracy szkoły lub placówki po zaopiniowaniu przez radę szkoły8,\npodejmowanie uchwał w sprawie wyników kwalifikacji i promocji uczniów,\npodejmowanie uchwał w sprawie innowacji i eksperymentów pedagogicznych w szkole lub placówce, po zaopiniowaniu ich projektów przez radę szkoły9,\nZ kolei do drugiej grupy kompetencji rady pedagogicznej zalicza się takie uprawnienia opiniodawcze, jak:\nopiniowanie organizacji pracy szkoły lub placówki, w tym tygodniowego rozkładu zajęć edukacyjnych, oraz organizacji\nkwalifikacyjnych kursów zawodowych, jeżeli szkoła takie kursy prowadzi,\nopiniowanie projektu planu finansowego szkoły lub placówki,\nopiniowanie propozycji dyrektora w sprawach przydziału nauczycielom stałych prac i zajęć w ramach wynagrodzenia zasadniczego oraz dodatkowo płatnych zajęć dydaktycznych, wychowawczych\nopiniowanie powierzenia stanowiska wicedyrektora szkoły lub jego odwołania,\nopiniowanie powierzenia innego stanowiska kierowniczego w szkole lub jego odwołania,\nopiniowanie powierzenia stanowiska dyrektora szkoły, jeżeli jest ono powierzane w trybie poza konkursem,\nopiniowanie programu nauczania zgłoszonego przez nauczycieli do dopuszczenia do użytku w szkole lub placówce.\nNatomiast do ostatniej grupy kompetencji rady pedagogicznej na podstawie aktualnie obowiązujących przepisów prawa zalicza się takie uprawnienia, jak:\nprzygotowanie projektu statutu szkoły lub placówki albo jego zmian i przedstawianie do uchwalenia radzie szkoły10;\nmożliwość wystąpienia z wnioskiem o odwołanie nauczyciela ze stanowiska dyrektora lub innego stanowiska kierowniczego w szkole lub placówce;\nustalanie w porozumieniu z radą rodziców programu wychowawczo-profilaktycznego11;\nprzyjmowanie od dyrektora informacji o działalności szkoły lub placówki oraz o wnioskach wynikających ze sprawowanego przez niego nadzoru pedagogicznego;\nprzyjmowanie wniosków we wszystkich sprawach wynikających z kompetencji rady;\nwybieranie swoich delegatów do rady szkoły12 i swoich przedstawicieli do udziału w pracach komisji konkursowej w konkursie na stanowisko dyrektora szkoły;\nprzyjmowanie zasad oceniania wewnątrzszkolnego;\nPoza ustawowymi członkami rady pedagogicznej w jej zebraniach mogą również brać udział, ale tylko z głosem doradczym, osoby zapraszane przez jej przewodniczącego za zgodą lub na wniosek rady pedagogicznej, w tym m.in. przedstawiciele stowarzyszeń i innych organizacji, w szczególności organizacji harcerskich.\nwykonywanie zadań rady szkoły w sytuacji, gdy taki organ w szkole nie został utworzony;\nzatwierdzanie protokołu z poprzedniego posiedzenia; zasady protokołowania powinny zostać doprecyzowane w regula...


Browtox - na czym polega lifting brwi botoksem? - Kobieta.pl\nCo ma wspólnego botoks ze stylizacją brwi? Jak się okazuje całkiem sporo. Odpowiednio podana toksyna botulinowa działa jak delikatny lifting: unosi łuki brwiowe, nadając im bardziej regularny kształt. Całość trwa kilkanaście minut i jest w zasadzie bezbolesna (stosuje się preparaty znieczulające skórę), dlatego stanowi poważną konkurencję dla klasycznego liftingu. Poznajcie zabieg, o którym mówią wszyscy!\nJak działa botoks na brwi?\nWiększość z nas słyszała zarówno o zaletach botoksu, jak i o jego możliwych skutkach ubocznych. Jednym z najczęściej wymienianych powikłań jest uniesienie brwi. Toksyna botulinowa częściowo paraliżuje mięśnie twarzy, powodując, że zmarszczki mimiczne stają się niewidoczne, a skóra napięta i wygładzona. Jeśli jednak przesadzi się z jej ilością, możemy niechcący „zamrozić” mimikę twarzy – albo spowodować nienaturalne uniesienie brwi. Twarz nabiera wówczas zdziwionego, albo wręcz złowieszczego charakteru, a efekt „przebotoksowania” zyskał nawet nazwę „Mefisto face”. Lekarze medycyny estetycznej postanowili jednak przekuć ten efekt uboczny w atut. Odpowiednia dawka botuliny pomaga unieść łuki brwiowe w delikatny sposób i nadać im bardziej regularny kształt. Może też z powodzeniem zastąpić bardziej inwazyjne zabiegi, takie jak chirurgiczny lifting za pomocą nici PDO. Zmiana kształtu brwi za pomocą botoksu stała się tak popularna, że zabieg ten dorobił się w końcu swojej swojej nazwy: browtox.\nNa czym polega browtox?\nBotoks brwi, w odróżnieniu od klasycznego botoksu, polega na podaniu niewielkiej dawki toksyny w okolicach brwi. Celem zabiegu jest delikatne uniesienie brwi i nadanie łukom lekko wygiętego kształtu. Dzięki temu twarz zyskuje klasyczne proporcje i wydaje się bardziej otwarta oraz promienna. Za pomocą botoksu możliwe jest też skorygowanie asymetrii – wówczas podaje się go tylko z jednej strony. Browtox to skuteczny sposób na proste lub opadające brwi, które nadają nam „smutny” wyraz twarzy. To efekt wiotczenia skóry i utraty tkanki tłuszczowej w okolicach czoła i łuków brwiowych. Podanie botoksu w tym miejscu powoduje, że osłabiamy mięsień odpowiedzialny za ich opadanie. W ten sposób brwi można nie tylko podnieść, ale również „ułożyć” na nowo. W pakiecie otrzymujemy też wygładzenie i poprawę napięcia skóry wokół oczu (zwłaszcza na powiekach), dzięki czemu rolujące się cienie do powiek przestaną być problemem.\nDla kogo jest browtox?\nPodanie botoksu jest stosunkowo bezpiecznym zabiegiem (jeśli oczywiście przeprowadzony jest przez profesjonalistę - lekarza) ale mimo wszystko przed przystąpieniem do niego lekarz powinien przeprowadzić wywiad z pacjentem. Nie ma dolnej ani górnej granicy wieku, kiedy można poddać się zabiegowi - najczęściej decydują się na to osoby z zaawansowanym starzeniem się skóry (to sprawia, że brwi i powieki zaczynają opadać, tworząc efekt "smutnych oczu") ale botoksem interesują się już też osoby, które nie skończyły 30-stki. Bezwzględnym przeciwwskazaniem do iniekcji jest między innymi ciąża oraz czas menstruacji, a także przyjmowanie niektórych leków czy silne stany zapalne na skórze.\nIdealne brwi - jakie zabiegi jeszcze warto zrobić?\nMicroblading - to niezwykle precyzyjny makijaż permanentny brwi, który wykonuje się za pomocą piórka i mikroostrza składającego się z niewielkich igiełek. Często można się spotkać z inną nazwą tego zabiegu, jaką jest metoda piórkowa. Microblading pozwala na uzyskanie bardzo trwałego, precyzyjnego i jednocześnie naturalnego efektu. Utrzymuje się on z reguły do dwóch lat.\nNitkowanie brwi - to skuteczna alternatywa dla regulacji za pomocą pęsety. To bardzo stara metoda, od wieków praktykowana w Azji (zwłaszcza w krajach Bliskiego Wschodu). Nitkowanie brwi jest delikatne, precyzyjne i przede wszystkim - błyskawiczne, nic więc dziwnego, że ma coraz więcej zwolenniczek. Włoski są wyrywane za pomocą nici, po uprzednim wyrysowaniu pożądanego kształtu brwi. W połączeniu z henną daje efekt wyraźnego podkreślenia i przyciemnienia brwi.\nLaminowanie brwi - to sprawdzony sposób na niesforne włoski, które układają się w kilku różnych stronach i sprawiają, że brwi wyglądają na zaniedbane. Laminowanie brwi pozwala osiągnąć efekt jak po zastosowaniu pomady - tyle, że trwalszy. Włoski są układane w pożądany kształt, a następnie utrwalane za pomocą specjalnego preparatu. Efekt utrzymuje się do kilku tygodni.\nZobacz też: Jak zagęścić brwi? 5 skutecznych sposobów\nmedycyna estetyczna brwi stylizacja brwi BS\nPoprzedni artykuł "Le botox", czyli botoks i inne zabiegi medycyny estetycznej po francusku. Jak Francuzki poprawiają urodę?\nNastępny artykuł Najlepszy kolagen? Ten w Twojej skórze! Pobudź go.


Katalizator 4S61-5G232-LA/1437502 z Forda Fusion - Katalizatory Chrzanów\nKatalizator z oznaczeniem 4S61-5G232-LA/1437502 widnieje w katalogu marki Ford.\nTo model kolektorowy o niewielkich rozmiarach. Długość sięga zaledwie 40 cm, natomiast waga wkładu wynosi nieco ponad 1,1 kg. Katalizator składa się z części właściwej, w której znajduje się monolit, części kolektorowej z czterema wylotami oraz wylotu ułożonego prostopadle do linii pokrywy.\nCzęść montowano w kilku różnych modelach – Fordzie Fusion, Mazdzie 2 oraz Fieście 5 1.25, 1.4 w wersjach benzynowych z 2006 roku. Część produkowała firma Fomoco.\nAktualną cenę możecie obserwować na stronie modelu.\nFord Fusion to mały samochód, który w zamyśle twórców miał wypełnić lukę pomiędzy Fordem Fiestą a Focusem w gamie modeli. Jego sprzedaż rozpoczęła się w 2002 r. , w 2005 r. model został ulepszony, a w 2012 r . sprzedaż została zakończona.\nW 2007 r., model był jednym z najpopularniejszych modeli w całej Europie, a rok później model stał się najlepiej sprzedającym się samochodem importowym w Czechach.\nFord Fusion, 2006 r., źródło: Internet\nFord Fusion został specjalnie opracowany przez koncern, aby jak najlepiej wykorzystać nowoczesne środowisko miejskie. Zapoczątkował także nową kategorię UAV (Urban Activity Vehicle), która łączy w sobie SUV-a , MPV i małe elementy hatchbacka. Dzięki wysokiemu zawieszeniu, według Forda można nim łatwo i bezpiecznie żeglować w zatłoczonym ruchu miejskim z częstym parkowaniem. Ze względu na jego praktyczną użyteczność i dużą uniwersalność, samochód łatwo przystosował się do aktywnego miejskiego stylu życia, zachowując jednocześnie charakter małego, zgrabnego pojazdu.\nPierwszy samochód koncepcyjny został zaprezentowany na Salonie Motoryzacyjnym w Genewie w 2001 roku, a model produkcyjny w tym samym miejscu, lecz rok później. Produkcja odbywała się w Niemczech, w Kolonii, a samochody eksportowane były do ponad pięćdziesięciu krajów, w tym na przykład do Australii, Japonii, RPA i Hong Kongu .\nModernizacja w 2005 roku nie była znacząca – zmieniono przednie i tylne światła, zderzaki, lusterka, a wycięcia po bokach zostały nieco zmodyfikowane. We wnętrzu, niektóre części zostały pokryte bardziej miękką powierzchnią i dodano nowe kolory wnętrza.\nW Ameryce Południowej Fusion sprzedany był ze znacznymi zmianami pod nazwą Ford EcoSport. Samochód bardziej przypominał SUV-a, który odpowiadał zmianom konstrukcyjnym i wysokości .\nW 2012 roku samochód został zastąpiony przez Forda B-Max .\nAuthor JoannaPosted on 27/02/20 Categories Bez kategoriiTags Katalizator 4S61-5G232-LA/1437502, Katalizator 4S61-5G232-LA/1437502 2 mazda 2, Katalizator 4S61-5G232-LA/1437502 fiesta V, Katalizator 4S61-5G232-LA/1437502 ford, Katalizator 4S61-5G232-LA/1437502 ford fusion, katalizator ford fiesta V, katalizator ford fusion, katalizator ford fusion cena, katalizator mazda 2, katalizatory ford cennik\nPrevious Previous post: Katalizator 7789995 z BMW E46\nNext Next post: Katalizator 1275700/HOLAND z Volvo 850


Droga Mleczna nad lasem 01 08 2013\nŚwietna robota, masz może kanał na facebooku, albo jakiś inny pomysł gdzie można by zasięgnąć od Ciebie informacji ?\nJak tam przygotowania do rejestracji zbliżającej się komety ISON?\nMam nadzieję że pogoda dopisze i uda się coś zobaczyć.\nNie Rudeńku to było by możliwe gdybym mikro pokrętłami posuwał teleskop, ale on zawsze gdy takie maleńkie obiekty obserwowałem stał nieruchomo i ani brewka nie dotykała obudowy okularu. To co opisałeś wykluczam całkowicie. Powiem więcej raz widziałem obiekt równie daleki, ale wyglądał jak dwie złączone pomarańczowe fasolki w czerwonawej otoczce lecące równie wolno. Powiedz mi jak wolno w ogóle może lecieć satelita i ile czasu daje się go obserwować wtedy?\nPowiem, szczerze ze nigdy czegos takiego nie widziałem ale na mysl przychodzi mi odbicie jasniejszej gwiazdy w okularze teleskopu. Daje własnie taki efekt. Przesuwającej sie nie równolegle z gwiazdami, niezbyt jasnej plamki. Kiedys, o pierwszej w nocy, obudziłem kolegę bo zdawało mi sie ze odkryłem obiekt którego nie ma w atlasie:). był to jednak refleks w okularze, a wygladało na niewielką kometę:). No ale coż, nie wszystko jeszcze poznaliśmy we wszechświecie...Warto przygladac sie uważnie:)\nJa takie powolne obiekty widziałem w latach 90tych gdy kupiłem sobie jak na tamte czasy świetny Rosyjski teleskop 10cm lustro. Ustawiałem go na najwieksze powiększenia i czekałem aż się uspokoi obraz wpatrując sie w zachwycie w te nieprzebraną ilość gwiazd jaką dzięki niemu mogłem zobaczyć. Czasem w pole widzenia wlatywała taka ledwo widoczna mikroskopijna gwiazda, która leciała tak wolno, że dzisiaj satelitami tego nie można tłumaczyć. Polecam takie super uważne obserwacje.\nŚwietnie to rozwiewa wszelkie wątpliwości. Zadam Ci teraz pytanie czy widziałeś kiedykolwiek w kosmosie patrząc na maksymalnie dużym możliwym powiększeniu przy zachowaniu jak najjaśniejszego obrazu poprzez dobór odpowiednich nie za mocnych okularów lecące obiekty jasnością podobne do najmaciupniejszych gwiazd jakie ledwo można dojrzeć, które leciały Ci przez pole widzenia teleskopu kilka długich minut czyli niebywale po woli czasem tak wolno, że ich ruch był trudny do zauważenia?\nDokładnie tak jest. Zrobiłem eksperyment, ciągnąc prostą od krótkiej kreski która narysował na niebie satelita do punktu na ziemi. Zawsze wypada na ten sam wierzchołek drzewa.Teoria ze to satelita geostacjonarny jest jak najbardziej przekonująca.\nFajnie zrobione Brawo Mariusz\nBardzo przekonujące i logiczne wyjaśnienie przyznaję. I jeszcze dla pewności zadam pytanie czy sprawdzaliście czy ten satelita tkwi względem odnośników na ziemi nieruchomo czyli czy się nie przesuwa w chwili gdy się pojawia jego blask? Ja jako widz bez oryginału nie jestem w stanie tego na tzw."oko" stwierdzić chociaż próbowałem to w skupieniu wyłapać. Na oko zdaje się przesuwać tak samo szybko jak np. wierzchołki drzew względem gwiazd.\nPo przeanalizowniu zdjęć i zasiegnieciu opinii innych miłośników astronomii doszlismy wspólnie do wniosku ze był to najprawdopodobniej satelita stacjonarny taki jak Hot Bird czy Astra, który rozswietlił sie w promieniach Słońca, tak jak to robia satelity Iridium.\nTo tylko jakieś UFO, a droga mleczna przepiękna\nRudy, a Ty jak tłumaczysz ten tajemniczy obiekt?\nTeż kiedyś widziałem podobny obiekt\nDroga Mleczna nad lasem 01 08 2013 - TYTUŁ\n19 - OCENA\n2458 - ZAINTERESOWANIE.


Terminarz Wędkarski - kalendarz 2022\nTo już 12 wydanie bestsellerowego Terminarz Wędkarskiego. W terminarzu znajdą Państwo wiele ciekawych rzetelnie przygotowanych informacji wędkarskich. Między innymi ograniczenia w połowach ryb, przegląd wybranych gatunków ryb i wiele innych. Tabela z rejestrem połowów ryb ułatwi zapisywanie swoich osiągnięć. Terminarz Wędkarski na tle innych standardowych wyróżnia również grafika... kolorowe strony, zdjęcia w poddrukach oraz wiele ciekawych graficznych szczegółów. Całość uzupełnia oraz zamyka tematyczna baza teleadresowa.


„Rewitalizacja obiektów i przestrzeni publicznej gmin: Jedlicze, Miejsce Piastowe, Chorkówka i Korczyna, zlokalizowanych na obszarze MOF Krosno” – Gmina Chorkówka\n9 października 2019 30 października 2019 Redaktor\nRok temu informowaliśmy Państwa o tym, że Gmina Chorkówka przystąpiła jako partner do wspólnego projektu pn. „Rewitalizacja obiektów i przestrzeni publicznej gmin: Jedlicze, Miejsce Piastowe, Chorkówka i Korczyna, zlokalizowanych na obszarze MOF Krosno”. Projekt ten jest realizowany w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Podkarpackiego na lata 2014-2020 w ramach działania 6.3 – Rewitalizacja przestrzeni regionalnej.\nRewitalizacja to nic innego jak przywrócenie do „życia” obiektów, które ze względu na swój stan techniczny nie są użytkowane w ogóle, lub są tylko w części wykorzystywane. Celem rewitalizacji jest odnowienie tych obiektów, zagospodarowanie ich oraz zmiana ich dotychczasowych funkcji.\nProjekt który realizuje gmina obejmuje dwa budynki.\nW Chorkówce – budynek gdzie funkcjonowało przedszkole samorządowe – po rewitalizacji zostanie przeznaczony na cele społeczne, publiczne i kulturalne. Tak jak dotychczas będzie tam funkcjonowała poczta oraz biblioteka, dodatkowo przeniesiona zostanie siedziba Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej, ponadto utworzona zostanie świetlica dla seniorów.\n← XIII nadzwyczajna sesja VIII kadencji Rady Gminy Chorkówka\nPies wyłapany w Żeglcach →


McLaren nie planuje radykalnych zmian w 2020 roku\nStrona głównamclarenMcLaren nie planuje radykalnych zmian w 2020 roku\nDyrektor zespołu McLaren, Andreas Seidl stwierdził, że przyszłoroczna stabilizacja w przepisach jest dla nich szansą na lepsze wyniki. Jednocześnie mówi o tym, że kolejny bolid McLarena nie będzie jakąś rewolucyjną konstrukcją.\nPomarańczowi są na najlepszej drodze do uzyskania czwartego miejsca w klasyfikacji konstruktorów na koniec sezonu. W końcu wyszli z dołka, w który trafili po współpracy z Hondą.\n"Nasz cel jest jasny, że chcemy zrobić kolejny krok, więc miejmy nadzieję, że będziemy mogli przeskoczyć gdzieś pomiędzy tym, gdzie jesteśmy teraz, a trzema najlepszymi zespołami. Co byłoby kolejnym, jak sądzę, wielkim osiągnięciem dla nas, jako zespołu".\nPorównując wyniku McLarena i innych zespołów, jeśli chodzi o czasy okrążeń. To zespół ten najwięcej zyskał z wszystkich na dystansie jednego okrążenia. W kolejnych wyścigach również będą testować kolejne poprawki.\n"Wciąż mamy poprawki, które przywozimy do tegorocznego bolidu. Mam na myśli to, że przepisy są prawie takie same i są rzeczy, które można przenieść do przyszłorocznej konstrukcji. Nie jest jednak tak, że opracowujemy nowe części dla przyszłorocznego auta, a następnie je przywozimy na tor" - powiedział Seidl, zapytany, czy McLaren testuje już części na sezon 2020 w obecnym aucie.


Porady prawne dotyczące Pozostałe sprawy prywatne z Podlaskie.\nSzkoła nie wpuszcza bo działa na wytycznych MEN i ministerstwa Zdrowia oraz głównego Inspe...\n2021.12.01 godz. 05:08 Mońki, Podlaskie\nMam problem ze szkoła. Nie ma możliwości poruszania się po szkole tylko po uprzednim poinformowaniu pana cxy pani która stoi prawie ze na wejściu szkoły. Rodzic ma prawo wejść tylko do tzw strefy dla interesantów - przedsionek. Później decyzja zapada...\nWitam, chciałabym dowiedzieć się czy jest możliwość złożenia wniosku do sądu o zmianę kura...\n2021.11.22 godz. 14:14 Białystok, Podlaskie\nWitam, od poł roku mam kuratora na dwa lata. Kurator niestety za bardzo wchodzi w życie z butami. Wydzwania do mnie, wypisuje, grozi o odwieszeniu kary oraz za dużo wypytuje moich sąsiadów i znajomych o mnie. Karze zwalniać mi się w dniu pracy aby pr...\nPostawienie pomnika dla corki\n2021.10.30 godz. 13:43 Suwałki, Podlaskie\nTesci dla córki chcą postawic pomnik mają zezwolenie z gminy ale dzieci wnieśli do gminy sprzeciw czy mimo to mogę postawic pomnik ponieważ jest juz opłacony\nBrak oddanego filmu weselnego\n2021.10.04 godz. 10:24 Grajewo, Podlaskie\nWitam, ponad rok temu wzięłam ślub, wybraliśmy kamerzystę i fotografa razem w pakiecie, miało być wszystko super, zdjęcia po miesiącu i film po pół roku. Niestety zdjęcia dostaliśmy po 4 miesiącach, w filmu nadal nie mamy, chociaż 19.09 minął rok. W ...\ndlaczego odmówiono mi świadczenia\n2021.08.12 godz. 11:50 Zambrów, Podlaskie\nNie przyznano mi specjalnego zasiłku opiekuńczego przez mops w Zambrowie opiekuńczego wnioskowanego na babcię.Argumentacją była kolejność alimentacyjna czyli pierwszeństwo córki i syna babci.Sko w Łomży podtrzymało decyzję. Czy przy przyznawaniu zas...\nRekompensata za zmiane lotu\n2021.08.05 godz. 15:02 Białystok, Podlaskie\nWitam serdecznie. Zacznę od początku: Wraz z żoną kupiliśmy wczasy korzystając z biura wakacje.pl . Wczasy organizowane były przez Grecos- kierunek Zakynthos. Dzień przed lotem otrzymałem wiadomość sms, że lot jest planowany o godzinie 5:50 z systemu...\njakie przepisy reguluja co powinien zrobic sedzia kiedy wplynie na niego skarga\n2021.08.05 godz. 14:56 Warszawa, Podlaskie\njakie przepysy reguluja i co powinien zorbic sedzie kiedy wplynie na niego skarga


Nowy Dwór Gdański. Uroczysta Wigilia nowodworskich policjantów i pracowników cywilnych | Nowy Dwór Gdański Nasze Miasto\nred 1 października 2020, 8:35\nW świetlicy w Komendzie Powiatowej Policji w Nowym Dworze Gdańskim odbyło się uroczyste spotkanie wigilijne. Do wspólnego kolędowania zostali zaproszeni policjanci, cywilni pracownicy policji oraz goście. Komendant Powiatowy Policji w Nowym Dworze Gdańskim insp. Tomasz Pawlak życzył wszystkim spokojnych i radosnych Świąt Bożego Narodzenia oraz pomyślności w nadchodzącym Nowym Roku.\nZostały również skierowane słowa podziękowań za rok wspólnej, wytężonej pracy na rzecz bezpieczeństwa mieszkańców powiatu nowodworskiego. Zanim wszyscy podzielili się opłatkiem, ksiądz kapelan Antoni Mikielewicz odmówił modlitwę i poświęcił wigilijny stół. Także on skierował do mundurowych wiele ciepłych słów.\nW naszym regionie na covid-19 zaszczepionych jest 96 proc. medyków\nTo dzieje się z organizmem, gdy jesz ogórki kiszone. Te osoby powinny włączyć ogórki do diety [lista - 17.09.21]\nJak podkreśla starosta Jacek Gross, powiat nowodworski jest regionem specyficznym gospodarczo – łączącym turystykę z gospodarką rolną. Mierzeja Wiślana – z...\nNowy Dwór Gdański inwestycje drogowe\nNowy Dwór Gdański starostwo\nW najbliższą sobotę, 18 września, o godz. 14 na placu Zielona Wyspa w Drewnicy odbędzie się festyn charytatywny „Po sąsiedzku pomagamy” dla pogorzelców z...\nStegna festyn dla pogorzelców\npomoc dla pogorzelców z Wiśniówki\nPogorzelcy z Wiśniówki mają już dach nad głową


Maciej Dowbor dodał zdjęcia z mamą z przeszłości! Katarzyna Dowbor: "Dla Mamusi zawsze jesteś najładniejszy!" Tak źle?\nMaciej Dowbor jak wiele innych gwiazd polskiego show-biznesu opublikował swoje zdjęcia z mamą w Dniu Matki. Prezenter jednak zamiast jednego współczesnego zdjęcia, postanowił pokazać w serii fotografii, jak wyglądał zarówno on sam, ale też jego mama w przeszłości. Zdjęcia pochodzą z czasów, kiedy to Maciej Dowbor zaczynał swoją karierę w telewizji. Komentarz jego mamy jest wymowny...\nMaciej Dowbor na starych zdjęciach z mamą\nKilka dni temu w Polsce obchodzony był Dzień Matki. Na profilach społecznościowych wielu osób, w tym sław pojawiły się zdjęcia ludzi z ich mamami. Polscy celebryci zrobili podobnie. Jednym z nich był Maciej Dowbor, który pokazał cztery zdjęcia, na których pozuje z mamą. Fotografie pochodzą z czasów młodości prezentera. Na fotkach widać jego ponadczasowe fryzury. Jednak największą uwagę zwraca piękna uroda Katarzyny Dowbor, co zresztą podkreślił na profilu na Instagramie jej syn, pisząc:\nWszystkie Najlepszego dla Wszystkich Mam! No i oczywiście dla mojej Mamy! Jak widzicie nigdy zbyt dobrze na jej tle nie wyglądałem.\nJego mama nie zostawiła tego wpisu bez komentarza.....\nFani komentują zdjęcia Dowborów\nWielu internautów postanowiło ocenić prezencję młodego Dowbora. Fani stwierdzili, że czas zdecydowanie działa na jego korzyść:\nMaciej Dowbor czas działa na Twoja korzyść\nTaaa i teraz chcesz żeby wszystkie dziewczyny pisały Ci, ze to nie prawda :) ;) ech Wy :) faceci\nPanie,Pan im starszy tym ładniejszy Widać że żona ma dobry wpływ na Pana A Pani Kasia to piękna kobieta jest.Możesz być dumny ze swojej mamy.\nDo sprawy postanowiła odnieść się także Katarzyna Dowbor, która postanowiła skomentować post swojego syna:\nDla Mamusi zawsze jesteś najładniejszy! ❤\nW galerii znajdziecie zdjęcia z młodości Dowbora. Te fotki to SZTOS!\nZobacz zdjęcia Macieja Dowbora z młodości!\n26 maja - dzień matki katarzyna dowbor maciej dowbor\nDzień Matki - kiedy jest dzień mamy w Polsce i na świecie?\nJoanna Koroniewska i Maciej Dowbor wybrali się na randkę i... zaliczyli wpadkę! Co się stało?\nKatarzyna Dowbor na zdjęciu z córką: "Ale jesteście podobne. Wy wyglądacie jak siostry!" - piszą fani


VII NIEDZIELA ZWYKŁA – 20.02.2011 r.\nData modyfikacji: 2011-02-26 16:36:27, autor: x. Henryk Chmieła\n1. We wtorek – święto Katedry św. Piotra Apostoła. Pamiętajmy w modlitwie o posłudze Papieża Benedykta XVI.\n2. W środę – o godz. 2100 – Apel Jasnogórski.\n4. Rodziny z Domowego Kościoła zapraszają na Mszę świętą i adorację Najświętszego Sakramentu w przyszłą niedzielę o godz. 1600. Podczas adoracji będą zanoszone modlitwy w intencji rodzin i małżeństw przeżywających trudności i kryzysy.\n5. Rycerze Kolumba organizują krótką pielgrzymkę na beatyfikację Sługi Bożego Jana Pawła II, w dniach od 29 kwietnia do 03 maja br., ze zwiedzaniem Padwy, Rzymu i Asyżu. Koszt wyjazdu 925 zł. i 10 euro. Bliższe informacje na plakatach i w zakrystii. Zapisy pod numerem telefonu 784 00 50 80.\n6. Ks. Andrzej Sobaszek, pallotyn, decyzją Księdza Biskupa Grzegorza Kaszaka został odwołany z funkcji wikariusza w naszej parafii i zakończył pracę w Sosnowieckiej Diecezji. Powraca do pracy duszpasterskiej w swoim Stowarzyszeniu Apostolstwa Katolickiego Księży Pallotynów. Za pracę z Rycerzami Kolumba, Kołem Różańcowym Niewidomych, Kołem Przyjaciół Radia Maryja i katechizację w Gimnazjum nr 1 wyrażamy Ks. Andrzejowi wdzięczność i życzymy na dalsze lata zdrowia i łask do kapłańskiej służby.\n7. W przyszłą niedzielę będziemy gościli Ks. Krzysztofa Czaplę, który zapozna nas z trwającą Wielką Nowenną Fatimską i przybliży nam ideę I sobót miesiąca.\nNa trudy codziennego życia przyjmijmy z rąk kapłana Boże błogosławieństwo.


Tunezja: słodko i ostro - Zwierciadlo.pl\nTunezyjczycy lubią jeść poza domem i często już pierwszy posiłek – śniadanie (ftour sbah) – nie mówiąc o lanczu (ftour) czy późnym obiedzie (ashaa), spożywają w barze czy restauracji. Jeśli przyjrzeć się menu owych przybytków lub zawartości talerzy biesiadników, można zauważyć kilka zasad tunezyjskiej kuchni. Po pierwsze, właściwie wszystkiemu towarzyszy smaczne pieczywo. Po drugie, na co dzień je się przede wszystkim mięso – szczególnie jagnięcinę i baraninę – choć kraj słynie z niezliczonych gatunków ryb (te jednak są drogie). Po trzecie, to, co powinno nam się kojarzyć z Tunezją, to kuskus. Podawany jest na tyle sposobów, ilu w tym kraju kucharzy i gospodyń, do tego przyrządza się go również z rybą! Drobna kaszka kuskus i u nas nie jest już niczym egzotycznym, jednak w Tunezji przygotowuje się ją trochę inaczej: przede wszystkim lekko zwilżone, ręcznie, drobniutko roztłuczone ziarna pszenicy gotuje się na parze w specjalnym naczyniu, nad daniem głównym. Sypkie, złote drobinki podaje się potem na glinianych półmiskach obok potrawek z ciecierzycy, baraniny czy np. przepysznej okry (piżmianu jadalnego) – śliskiego warzywa zwanego również egzotycznie palcami Fatimy. Wszystko to doprawione niezliczoną ilością kombinacji lokalnych przypraw, które oczywiście najlepiej kupić na miejscowym targu, mieniącym się kolorami i pachnącym na kilometr.\nPodobno łatwo zachować słodkie wspomnienia z Tunezji: ten kraj słynie z przepysznych deserów. I nie jest to tylko baklava (płaty ciasta przekładane orzechami i miodem), lecz także obłędnie kolorowe migdałowe ciasteczka czy zielonkawe kremy pistacjowe. Po tak rozkosznej uczcie polecana jest lokalna przepyszna kawa albo miętowa herbata. Z tym że… ona też będzie supersłodka.\nKulinarny słowniczek Tunezji:\n– płaty ciasta nasączone miodem i przekładane masą orzechową.\n– jedzenie ulicy i popularna przekąska; najpopularniejszy jest brik á l’oeuf: żółtko jajka na miękko w smażonym, chrupiącym trójkącie z ciasta; stosuje się też nadzienie ze szpinakiem, tuńczykiem lub sardelą.\n– pikantne, smażone kotleciki z siekaną wątróbką, pieprzem, dynią i cebulą.\n– przyprawione kminkiem mięso gotowane lub gulasz z wątróbki.\n– przyprawione rozmarynem mięso jagnięce z kością.\n– danie narodowe z kaszy pszenicznej; najokazalszy, królewski kuskus zawiera mięso jagnięce, kurczaka oraz pikantne kiełbaski.\n– potrawka z ciecierzycy i harissy.\n– ciastko z grysiku nasączone miodem, z daktylem w środku.\n– mięso z grilla, zwykle jagnięce.\n– warzywa z rusztu: cebula, pieprz, pomidory skropione oliwą, przybrane tuńczykiem i gotowanym jajkiem.\n– kiełbaski z baraniny przyprawione ostrą papryką.\n– gulasz z baraniny.\n– jajecznica ze smażoną cebulą, papryką, pomidorami, baranimi kiełbaskami i harissą.\n– warzywny gulasz z pomidorów, pieprzu angielskiego i cebuli, jajek oraz niewielkiej ilości mięsa.\nszorba (czorba) tunezyjska\n– ostra zupa pomidorowa zwykle z makaronem, cebulą i harissą.\npalce Fatimy, okra (piżmian jadalny)\n– zielone warzywo w kształcie palca, zwykle duszone.\n– nie mylić z daniem marokańskim; wersja tunezyjska to podobne do hiszpańskiej tortilli danie z jagnięcia, jajek i sera, zapiekane w dużej formie, pocięte na równe kawałki i podawane na zimno jako przekąska w barach z jedzeniem na wynos.


Czym są folie LCD? - Nsports.pl\nHome » Porady biznesowe » Czym są folie LCD?\nRosnącym zainteresowaniem cieszą się folie okienne, które z roku na rok zyskują na popularności, wskutek szerokiej gamie zastosowań. Zdecydowana większość z nich jest bardzo łatwa w montażu, co niewątpliwie jest dodatkowym atutem. Folie okienne świetnie sprawdzą się także jako folie przeciwsłoneczne. Odpowiednio użyte zagwarantują nie tylko ochronę przed szkodliwym promieniowaniem UV, lecz także ochronę przed słońcem. W zwiększonej ekspozycji na promienie słoneczne folie okienne odizolują od ciepła, a tym samym spowodują utrzymanie optymalnej temperatury w pomieszczeniu. Natomiast zimą, dzięki swojej konstrukcji, folie okienne hamują zdecydowanie więcej ciepła w budynku, powodując mniejsze straty ciepła.\nFolie przeciwsłoneczne oprócz wymienionych wcześniej atutów, niezwykle dobrze sprawdzają się w sytuacji rozbicia szyby. Zatrzymują one odłamki rozbitego szkła, a co za tym idzie chronią osoby przebywające w pobliżu. Folie okienne posłużyć mogą również jako element dekoracyjny. Szeroka gama rozmaitych folii zapewnia, że każdy znajdzie coś odpowiedniego dla siebie. Bez baczenia na to, czy poszukujemy folii do spożytkowania na witrynie sklepowej, szybie okiennej w domku jednorodzinnym, czy szybie montowanej w samochodzie. Niewątpliwym atutem jest także to, że folie okienne są bardzo łatwe w demontażu i nie niszczą powierzchni, na której zostały użyte. Nowością na polskim rynku są folie elektryczne PDLC (Smart Glass) szerzej znane pod nazwą folia LCD. Są one coraz częściej stosowane przy aranżacji wnętrz ze względu na możliwość sterowania przejrzystością folii. Niewątpliwie gwarantuje to zupełną prywatność, ale także folia LCD w całości dostosowuje się do użytkownika, który obsłużyć może ją za pomocą standardowych wyłączników, pilotów, ale także aplikacji na telefon. Jest więc świetnym rozwiązaniem dla osób, które bardzo dobrze i chętnie poruszają się w świecie nowinek technologicznych.\nJedną z kluczowych cech jaką dysponuje folia LCD to wysoka przepuszczalność światła w momencie wyłączenia folii. Dzięki temu pomieszczenia pozostają bardzo dobrze oświetlone światłem naturalnym, jednocześnie zapewniając nam pełną prywatność. Folia LCD daje nam coś czego nie uzyskamy stosując standardowe folie okienne – pełną prywatność bez zaciemnienia pomieszczenia.


Kategoria: Odzież - Strona: 4 - Linki SEO 24 - .:Grupa SEO 24:.\nPolecamy wszystkim zapoznanie się ze sklepem - hurtownią internetową CentrumHurt, gdzie wszyscy właściciele sklepów oraz odbiorcy hurtowi znajdą szeroki wybór odzieży damskiej, męskiej i dziecięcej w modnych i efektownyc... pokaż więcej »\nT-shirty zamówisz w sklepie Clothed.\nW sklep internetowym Clothed. pl znajdą Państwo wysokiej jakości odzież męską. Poprzez wieloletnią współpracę z najlepszymi dostawcami możemy zagwarantować niskie ceny i dostępność towaru od ręki. Modne wzory i kolory ko... pokaż więcej »\nInwitujemy do zapoznania się z ofertą firmy Printidea na koszulki z profesjonalnymi nadrukami. Printidea mieści się we Wrocławiu jednak nasze koszulki udostępniamy osobom z całej Polski. W ofercie mamy koszulki z nadruki... pokaż więcej »\nWprawdzie sezon urlopowy już za nami, jednak kostiumy kąpielowe z pewnością nadal się przydadzą. Coraz większa liczba basenów i aqua parków sprawia, że stroje kąpielowe przydają się praktycznie przez cały rok. Warto zate... pokaż więcej »\nW ofercie sklepu internetowego Babyhana odkryją Państwo rozległy asortyment ubrań dla niemowląt oraz dzieci. Dbamy o to, żeby nasze kolekcje nie zawierały zbyt wielu takich samych ubrań, dzięki czemu każdy ich właściciel... pokaż więcej »\nt-shirt , odzież , sklep , odzież używana , odzież dla puszystych , odziez uzywana z anglii , skarpetki , odzież męska , moda męska , sukienki , hurtownia odzieży , odzież damska duże rozmiary , moda , hurtownia odzieży używanej , odziez z anglii , koszulki , spodnie , kurtki , marynarki męskie , koszulki z nadrukiem , koszule męskie , odzież damska , nadruki , spódnice , sukienki wieczorowe


Yacht Wealth Club - 3-3,5%, 4-5% przez 7 dni - www.zarabianieinternet.fora.pl\nYacht Wealth Club - 3-3,5%, 4-5% przez 7 dni\nForum www.zarabianieinternet.fora.pl Strona Główna -> HYIP I PONZI\nWysłany: Wto 23:59, 31 Lip 2012 Temat postu: Yacht Wealth Club - 3-3,5%, 4-5% przez 7 dni\nDzisiaj chciałabym przedstawić kolejny program\nKlub Wealth jacht jest firmą, która działa w branży sprzedaży/kupna, wynajmu jachtów.\nOd 11 dni rozpoczęli „podróż” z inwestycjami online.\nOferta inwestycyjna Wealth Yacht Klubu (jak piszą sami) została opracowana w celu zapewnienia gwarantowanego zysku z uniknięciem wszelkiego możliwego ryzyka. Klub Wealth Jacht został zaprojektowany, aby zapewnić gwarantowane zyski z ryzykiem bliskiemu zeru. Dzięki ich wiedzy i doświadczeniu będzie można uzyskać pełną kontrolę nad swoimi finansami, pozwalając sobie na luksusowe życie!\nhmm… luksusowe życie i ja postanowiłam zasmakować tego życia i zainwestowałam tutaj.\nW ofercie inwestycyjnej proponują:\n3%-3,5% codziennie przez 7 kalendarzowych dni – inwestycja od 10$\n4% - 5% codziennie przez 10 kalendarzowych dni – inwestycja od 50$\nNasz wkład jest zwracany po zakończonym cyklu.\nDomena wykupiona jest do 2014 r., a sami zapewniają:\n»Luksusową i Bezpieczną Przyszłość\n»Szybkie wypłaty 7 dni kalendarzowych\n»Program referencyjny 2,5%\n»Wielojęzyczne Wsparcie online\n»Pomoc techniczną przez telefon\nProcesorami płatności są: LibertyReserve, Perfectmoney, Bank Wire, EGO PAY\nForum www.zarabianieinternet.fora.pl Strona Główna -> HYIP I PONZI Wszystkie czasy w strefie EET (Europa)


Ekstraklasa Games startuje z partnerem tytularnym - Sponsoring Sport\nAutor: Redakcja • Źródło: Ekstraklasa Games\t• Data dodania: 26 listopada 2021\nCzwarty sezon największego turnieju w grze FIFA 22 w Polsce startuje już 30 listopada. Partnerem tytularnym Ekstraklasa Games został PKO Bank Polski, którego logo znalazło się w identyfikacji wizualnej turnieju.\nEkstraklasa uruchamia także dedykowane kanały social media poświęcone esportowej rywalizacji – można je śledzić zarówno na Facebooku jak i TikToku.\n– „Dzięki naszej determinacji projekt z sezonu na sezon stale się rozwija i nie inaczej będzie w najbliższej edycji. Chcąc poprawić dotarcie z komunikacją do fanów esportu i z myślą o nich, postanowiliśmy uruchomić dedykowane kanały social media. To za ich pośrednictwem i bez ograniczeń będzie można obserwować cały rozgrywany turniej. Facebook jest nam niezbędny do prowadzenia transmisji online wspólnie z klubami Ekstraklasy, natomiast TikTok zapewnia największą dynamikę wzrostu wśród młodej grupy docelowej, na której szczególnie nam zależy” – mówi Marcin Mikucki, Dyrektor Komunikacji, Marketingu i Sprzedaży w Ekstraklasie SA.\nTegoroczna rywalizacja, po raz pierwszy od inauguracji projektu, odbywać się będzie pod marką partnera tytularnego. Współpraca przy PKO Bank Polski Ekstraklasa Games to rozszerzenie partnerstwa obowiązującego od trzech lat przy rozgrywkach piłkarskich. – „PKO Bank Polski jest partnerem który intensywnie dba o rozwój marketingowy naszej współpracy i wiele inwestuje w kontakt z kibicami. Od kilkudziesięciu miesięcy realizujemy projekty sponsoringowe w ramach ligi, a teraz nasza kooperacja obejmie dodatkowo obszar esportu. Jestem przekonany, że będziemy na tym polu odnosić wspólnie kolejne sukcesy” – dodaje Marcin Mikucki.\n– „Od samego początku widzieliśmy spory potencjał w inicjatywie Ekstraklasa Games. Pierwsze edycje utwierdziły nas w przekonaniu, że wspieranie esportu, szczególnie w okresie pandemii Covid-19 było działaniem jak najbardziej słusznym, a w dzisiejszych okolicznościach połączenie sportu tradycyjnego i elektronicznego jest już krokiem naturalnym, zarówno z punktu widzenia biznesowego, jak i marketingowego. Chcemy być obecni w świadomości różnych grup społecznych, także wśród najmłodszych. Dokładamy razem z naszymi partnerami z Ekstraklasy SA wszelkich starań, by przygotować produkt o najwyższej jakości” – mówi Robert Kudelski, Dyrektor Departamentu Komunikacji Korporacyjnej w PKO Banku Polskim.\nTagi: Ekstraklasa Games, PKO, Sponsoring sport, Sponsoring sportowy, Sponsoring tytularny


Żołnierze z Polski i Niemiec porządkują teren obozu jenieckiego Lamsdorf | Nowa Trybuna Opolska\nŻołnierze z Polski i…\nKrzysztof Strauchmann 27.06.2017\nŻołnierze z Polski i Niemiec w czasie prac porządkowych na terenie dawnego obozu jenieckiego Lamsdorf. Krzysztof Strauchmann\n- Przyjechaliśmy tutaj ochotniczo, aby pomoc w utrzymaniu miejsca pamięci o wydarzeniach, które nie mogą się powtórzyć - mówi Mariusz, jeden z żołnierzy 16 regimentu spadochroniarzy Bundeswehry.\nOd tygodnia 10 niemieckich spadochroniarzy oraz 10 żołnierzy 10. Opolskiej Brygady Logistycznej wspólnie porządkują teren dawnego obozu jenieckiego w Łambinowicach. Między innymi odsłonili z zarośli i ziemi resztki murów dawnej obozowej łaźni i usypali ścieżkę prowadzącą do tego miejsca. Będzie to jeszcze jedna pozostałość obozu udostępniona do zwiedzania.\n- Pierwszego dnia mieliśmy możliwość poznać historię tego miejsca. Kierownictwo muzeum urządziło nam wycieczkę po tym terenie - dodaje starszy kapral Dawid Sujka.\n- Mamy też czas na bliższe poznanie się z kolegami z Polski. Rozmawiamy ze sobą po angielsku, nie ma bariery językowej. Dla nas taki kontakt jest bardzo ważny - mówi Mariusz z Bundeswehry, który rodzinnie związany jest z Gdańska i dobrze mówi po polsku.\n- Opiekujemy się bardzo rozległym terenem poobozowym, dlatego taka pomoc jest dla nas bardzo cenna - podkreśla Beata Madej, kustosz Centralnego Muzeum Jeńców Wojennych w Łambinowicach. - W ubiegłym roku odkupiliśmy dodatkowo kilkanaście hektarów dawnego poligonu, gdzie znajdował się w czasie II wojny światowej stalag dla żołnierzy radzieckich oraz tzw. szaberplac. To miejsce, gdzie trafiali powstańcy z Warszawy w 1944 roku, zanim byli rozdzieleni między baraki.\nGość 28.06.2017 15:22:37\nA o czeslawie geborskim i ignacym szypula i ich zbrodniach o pomordowanych Niemcach i Slazakach,\nopowiedzieli Herrn Mariuszowi i Kameraden ?\nGość 28.06.2017 08:38:27\nHistoria tego obozu nie zakonczyla sie z zakonczeniem wojny. Polecam ksiazke:\n"Mała zbrodnia. Polskie obozy koncentracyjne"\nJurek 28.06.2017 02:08:52\n"Pierwszego dnia poznalismy historie tego miejsca"To prosze tez zapoznac tych Niemickich Zolnierzy o histori tego Obozu w latach 1945-1956.