Ernest Hemingway Mundakara etorri zen denboran, 1959an hain zuzen, pertsonak etxeak baino handiagoak ziren. Gero etxeak hazi egin ziren, edo pertsonak apaldu, baina kontua da idazlearen etorreraren nondik norakoaren narrazioa argitaratuta nuen denboran, 2001eko urtean, etxeak pertsonak baino askoz handiagoak zirela.\nHain handiak ze, Ernest Hemingwayren akorduak bizirik zirauen artean, harekin izan ziren beste gehienen akordua ia erabat ezabatuta zegoen. Non ote zen Ernest Hemingwayren abade Andres Untzainen itzala, non idazlearen lagun min Juan Duñabeitia kapitainarena, edo pilotari jaioak eta horiekin denekin lagun ziren Ibarluzea anaien akordua. Gorpuak kanposantuetako zuloetan hauts bihurtu ahala desagertuz legez doa haien gomuta. Aldiz, ene baitako labirintoan iraganeko haien denen itzalak berriro bizi guran agertzen zitzaizkidan; bizi-hatsa eman niezaien eskatzen zidaten, eta ezin nien eman.\n—Joan direnen hatsa norengan bizi den eta, garaikide izan zituztenen akordutan bizi da, inon bizi denez —pentsatu nuen.\nBada, Ernest Hemingway Mundakara etorri zenekoaren narrazio hura idazten niharduelarik datu bila nortzuengana jo nuen, haiexengana itzultzea erabaki nuen.\nErabakia egin nuenerako Herioren errotak bere irin-ekoizle lanaren beste atal bat egina zuen. Indalexio arrantzale bakartiari buruz erresuminez hitz egin zidan hura, Patxin, hila zen ordurako. Hura alde batera halabeharrez utzita, herriko beste lagun zaharrengana itzuli nintzen.\nHiru lagunak zaharrak direla idatzi dudan arren, gaitz egiten zait horiek benetan duten adina sinestea. Niretzat beti izango dira txikitan ezagutu nituen adin berekoak, denboran ez aurrera ez atzera egiten ez dutenak hirurak. Hirurak, bai, baina Bitoriano batez ere.\nBitoriano Ormaetxea geure osaba da. Bere bizi osoan arrantzale ibilitakoa, bost seme eta alaba bakarraren aita, luze ez dela alargundu da gure umetako gizandia izan zena. Hala bada, Bitoriano, nire begietara, beti egongo da gazte, niregan bizi den umeak beti ume iraungo duen ber.\nEguerdietan Bitoriano beste lagun biekin batzen da, txikito parea hartu eta bazkaltzen joan orduko tartea emateko. Beste parrokianoak —amamak erabili izaten zuen berba erabilita— Jon Ugalde eta Jose Mari Elorriaga dira. Jose Marik laurogei urte ditu, Bitorianok lau gutxiago eta Jonek hirurogeita hamar.\nJon Ugalderen aita ingelesa zen eta, semeak ez zuen gerran parte hartu. Jose Marik bai, ostera. Carro batailoian egon zen, komunistekin, geroagoko batean argituko zidan moduan.\n—Carro batailoia osatzeko batzuk falta zirela eta, haraxe bialdu gu; adscritos —azken hitza erdaraz dio, hizkuntzak gerrako errealitatean nahasten ziren moduan tartekatuz.\nLehenengo egun honetakora itzulita, ostera, Bitoriano ez da oraindino agertu. Mahaian Jon eta Jose Mari baino ez diren arren, behin honaino ailegatuta hoberena hizketan hastea dugu, argi.\nNire ardoa eskatuta eurekin jesarri ostean elkarri adi geratu gara. Lehenengoetan gaitz egiten zaigu gaiari ganoraz eustea, batez ere gaia zein den zehatz inork ez dakielako. Andres Untzain abadearen izena aipatu dut nik, hastearren. Eta esaten didaten lehena da, ba ze, gizonari bihotzekoak eman ziola, Mundakako Kasinoan.\n—Arratsaldeko laurak aldera, subastauan jokatzen zihardutela —halaxe dute gogoan Andres Untzain abadea; heriotzaren orduan.\n—Hasi gara berbetan eta —diot nire artean—, aurrera.\nAndres Untzain abadea Saseta batailoian kaperau egon zela diotset, eta orduan Jonek batailoia Bermeon egon zela, eta berak haren buru Ordoki komandantea ezagutu zuela, eta hark abadea batailoian egon zenik sekula aipatu ez ziola.\n—Batailoiko kaperauaren paperak —diost Jonek, euskara dotorean— Mundakako elizako aldarean agertu ziran, haxe konpontzen zebiltzala. Sagrado Corazonen kaperako aldarean egozan gordeta. Abertzaletasunaren museora eroan zirala uste dot.\nHandik lasterrera ikustea izango nuenez, Saseta batailoiko kaperauetako baten paperak Mundakako elizan ziren, bai, baina ez ziren Andres Untzainenak, Juan Manuel Iriondo Aranbururenak baino. Baina horra hor Bitoriano.\n—Zeren gainean zabilze? —galdetu du Bitorianok.\n—Untzain, alpargateruaren semearen gainean —erantzun diote beste biek batera.\n—Kanalan egon zan abade —dio Bitorianok—; abadea izateko, brabua —biribildu du.\nOrain badakit Andres Untzainen aita lanbidez abarketagile edo espartingilea izan zena eta, enborretik ezpala, abertzale sutsua izan zena ere. Baina ez da horretan lotu loyalisten azalpena. Aita Bergaratik Mundakara etorri zen eta, solaskideek diotenez, haren lantegian egiten ziren EAJren batzarrak. Lekua ere aipatu didate; Manuel Jazintaren zatiaren goian. Gera bedi izena hautsa legez desagertu orduko.\nNik zer nahi ote dudan ez dakitelarik, hirurak isilik geratu dira. Orduan beste izen bat bota diet mahai gainera; Juan Duñabeitia. Bitorianok Juan Duñabeitia bolantinak egiten ikusi zuela dio.\n—Neuk ikusi dot egiten, Pedernalesen, tranpolinagaz. Korri etorten zan, eta salto. Orain umeen Kolonia dagoan lekuan izan zan. Maisuak eroan ginduzan; mainguak —dio, maisuagatik, haren irudi zehatza beste lagun bien akordura ekarri guran, edo haren maisu eta maingu aldi berean izatea oraindino ondo mamitu barik bailuen—. Harek emoten euskun egurra.\nMaingua zelako egin ote zen maisu, ala maingua izatean umeei jotzeko joera nabarmenago ote zuen, ez dirudi Bitorianok korapilo hori askatzerik lortu duenik. Dena delakoagatik dela, maisua aipatu eta begiak hortxe argitu zaizkio Bitorianori, iraganaren akorduak barruko suari hats egin eta su horren dirdirak ninietara egin balio legez.\n— Maisua pepe baino pozago —dio halako batean Bitorianok, begietako poza berrituz, eta bere errotaren birari jarraituz haren izena dio—; Santiago Blanco Tejedor, andrea Otxandiokoa —maisuaren izena esan du, bere barruko logikaren hariaz josiz akorduak.\nHaren begietako poz jostariari esker, nire baitan iragandakoei bizi hatsa ematen hasia nintzen. Hiru lagunekin sarriago egongo nintzela zin egin nion nire buruari, haiek esandakoek iraganekoen beste testigu batzuengana jotzeko gogoa suspertu zidaten eta. Asturuek, bestalde, beren ausazko lana egin zuten.\nHerriko hirurekin egonda denbora batera, horra hor asturuen eragina; Sukarrietan bolantin ikusgarriak egiten ei zituen Juan Duñabeitia hura beste norbaitek aipatu zidan. Bilboko Athleticen hogeita bost urteurrenaren kariaz egin ziren atletismo saioetan parte hartu ote zuen, eta begiratzeko esan zidan. Gogoan hartu beharreko lorratza iritzi nion, Duñabeitia atletarena bat zetorren-eta bolantinak egitearekin. Zereginak, gainera, erraza zirudien. Athleticen hainbeste historia liburua idatzi dira ze, horietara jo nuen. Alferrik.\nDatu berriaren egiazkotasuna Bilboko Athletici buruzko liburuetan alferrik bilatu ostean, Klubaren egoitza nagusia den Ibaigane jauregira jo nuen, hango artxiboetan begiratzera. Asturuek beren laguntza niri luzaz ukatu ostean, harako hartan mesede egin zidaten. Historiaren hariak eta nire bilaketarenak hantxe gurutzatu ziren.\nIbaigane Jauregiaren aurreko lorategian sartu nintzen, neguko eguerdi epel batez, hunkiturik. Sarrera nagusiko harmailetan gora nire bizitzan lehenengoz egitean 1936ko harako argazki hura datorkit gogora; Jauregiko atalaurrean Euzkadi´ko Jaurlaritzako agintariak dagoz, eta albo bietan behera beso modura zabaltzen diren harmailen aurrean, ni orain gora igotzen noan harmailon aurrean hain zuzen, hortxe dira ertzainak eta euren auto-motorrak.\nGerra ezin zezaketela gal pentsarazi behar izango zien, dudarik barik, argazkia lehenengoz ikusi zuten legezaleei. Ertzainak hain dagoz dotore, moderno eta gerrarako egoki jantzita moduan! Legezaleek gerra galdu eta hirurogeita bost urteren buruan jauregiaren barruan ez dago gerraren arrastorik, ez eta gerra ostean jauregia garaileen Gobernu Militarraren egoitza izan zela gogorarazten duen ezer. Gaur, iraganeko horiek baino ezagunagoa da Athletic taldeak duela urte batzuk hemen berton egin zuen argazkia. Ahanzturaren errota lana.\nBehin jauregiaren barruan, harrerako nesketako batek argazkien artxiboa non den erakutsi dit, eta hortik aurrera aske ibil naiteke. Inork ez dit nor naizen galde egingo. Futbol taldearen denboraldiko argazkiaren aurkezpena egitekotan dira, eta horrexek du denen aditasuna kateaturik. Gora noa, aipatu didaten gelaren bila.\nLekuaren funtzionaltasunak ez dit erabat hoztu barrua, baina bihotzak gora egiten dit artxibo gelako atearen aurrean. Gela zabal-karratu hau berau da ehun eta hiru urteko legendaren arrastoaren gordelekua. Barrura noa.\nArtxiboan beste emakumezko batek egin dit harrera, bihotzean zer dakardan igarri ezinik. Nire asmoa azaldu diot.\n—Athleticen 25. urteurreneko informazioa bilatzen dut —neskak harriturik begiratu nau.\nBada, hori esan eta behingoan hasi nintzaion Juan Duñabeitiaren berri ematen.\nAthleticen egoitzan Duñabeitia izena aipatzea oraintsuko historiaz hitz egiten hastea denez, artxibozainari galdera berez etorri zaio.\n—Beti Duñabeitiarekin zerikusiren bat badu horrek, ala? —galde egin dit, erdaraz, hizketan hastean ohikoa den "egunon" horrekin elkar agertu dugun arren gero erdara hutsean ekin baitiogu.\n—Bai, bilatzen dudan Duñabeitia hau orain denboratxoa Klubaren presidentea izan zen Beti Duñabeitiaren osaba da.\nGiroturik ginen, baina berak zer egin zezakeen zen kontua.\n—Badira hemen orduko argazki batzuk —diost emakumeak, nonbaitetik Elizako liburutzar antigoaleko harien taxuko albuma ateratzeko ahaleginarekin batera.\nHorrela, emakumeak liburua luzatu dit, eta lasai begiratzeko diost, berak bere zereginean segitu behar duela eta.\nLiburua Urrutia batek opari egindako argazki-album harrigarria da, XX. mende hasierako irudiz betea.\nIrudi horietako askotan nork bere izena idatzirik dute bertan erretrataturik diren pertsonek. Horrek argazkiak pittin bat hondatzen dituen arren, ikaragarriro laguntzen du pertsona jakin baten bilaketan. Izan ere, horrexeri esker izan zen 1914ko argazkietako batean Duñabeitia haren izena begiztatu ahal izana. Argazkiko ertz batean "Equipo Veraniego de Pedernales" dago idatzirik, eta gero hor dira taldekideen izenak ere, goitik beherako zerrendan banan-banan; hortxe dago J. Duñabeitia delako bat, J. M. Duñabeitia eta A. Duñabeitiarekin batera, besteak beste. Taldea, bestalde, Sukarrietako hondartzan dago, Txatxarramendi atzean duela. Gero, leku berean ateratako beste argazki bat ere bada. Bigarren horretan hortxe dira udatiarren futbol taldeko gazteetako batzuk, bularra agirian eta poza begietan. Horietako batek Juan Duñabeitia izan behar du, derrigorrez.\n—Argazki hauexek eroan nahi nituzke —diotsot emakumeari, niretzako cd batera kopia ditzan.\nEmakumeak argazkiak kopiatzen dituen bitartean albumeko orriak jakinguraz igaroz segitzen dut, harik eta aldarri egin dudan arte, pozaren pozez, bihotzak kolkoan gora eginda.\n—Zer? —dio emakumeak, nire aldarriak ikaraturik.\nAzaldu egiten diot hango argazki batzuetan —zeintzuk diren erakutsiz orain— Izaro ageri dela, orain dela ehunen bat urteko Izaro! Irudi horien balioa neurtzea ezinezkoa dela diotsot.\n—Horrela bada ez dakit ba kopiatzearena oso bidezkoa ote den —dio, argazkien balioaz lehenengoz jabeturik.\nNi bai tentela. Ezer esan ez banio nahi adina argazki kopiatuko zizkidakeen baina, poz adierazpen haren ostean emakumeak hiru argazki kopiatu dizkit, eta eskerrak. Dena dela, hasperena saihesten ikastea orgasmoaren plazeretako bat galtzea ere badenez, hobe beharbada beste argazkiak eskuratzeko aukera galdu izana.\nIzaro irlaren egoera orain ehun urte zen moduan ezagutzeko balio handikoak izateaz gainera, gazte haien munduaren dardara bat erakusten zuten kopiatzerik izan ez nituen argazki haiek. Gogoan gorde ditut; gazte batzuk, eskopeta eta guztiz doaz, ortozik eta gerritik gora biluzik, pipa itxurakoak ahoan, irlako ekialdeko aldeko maldan gora, Robinsonen itxurak eginez. Argazkietako gazteak udako futbol taldeko mutil berberak direla igarri ahal da. Horietako bat, dudarik ez dago, Juan Duñabeitia da. Eta dudarik gabe hurrengo hau ere, Europako Gerraren bezperako uda hartan argazkiak atera ahal izateko aberatsik bazen gazteon inguruan.\nArgazkioi begira otu zitzaidan: Juan Fructuoso Duñabeitiak, egunen batean Ernest Hemingwayk lagun minenetakoa izango zuenak, idazleak ukan zuen heziketaren antzekoa izan zuen; negualdian ikasketei ekin eta udaldietan kiroletan eta ehizan ibili ohi ziren biak, burua denetariko txorien habia eginda. Juan Duñabeitiari eta taldekideei Izaro irla Robinson Crusoe haren kasik berdina begitanduko zitzaien, eta kaio gaixoak ostera Hegoaldeko Itsasoetako hegazti koloretsuen pareko irudituko. Tiroka ekiten zieten, ziur, Ernest Hemingway gazteak Michigango hegaztiei ekiten zien kasik denbora eta modu berean.\nJauregiko artxibotik atera nituen hiru argazkien arabera gorpuzkeraren aldetik ere elkarren antzeko gizon gazteak ziren Juan Duñabeitia eta Ernest Hemingway 1914ko uda hartan. Orduantxe jaioa zen Patxi Ibarluzea bien antzekoa zen, gorpuzkeraren aldetik bezala kirolzaletasunaren aldetik. Eta berdin pixka bat geroago jaio ziren haren anaia Julian Ibarluzea Tarzan eta Felix Areitio Ermua, hirurak ere munduan zabalduz zetorren jai-alai delakoaren historian sartuko ziren jokalari handiak. Hiruren bizitzako hariak Juan Duñabeitiaren, Andres Untzainen eta Ernest Hemingwayren bizitzetako hariekin gurutzatuko ziren. Kuban.\nKubara lehenengoz joan baino askoz lehenago, artean hamasei urteko mutila zen Ernest Hemingwayk Europara Gerla Handian parte hartzera etorri gura zuen denbora berean, Juan Duñabeitiak Itsasketa ikasketak egiten ziharduen. Andres Untzainek, berriz, abade izatekoak egiten ziharduen. Egunen batean Ernest Hemingwayk eskertu egingo zuen, bai, lagun marinelak eta lagun abadeak euron gaztaroak ikasten eman izana.\nIkasten eta zirkua egiten, esan beharko da Duñabeitiaren kasuan, ze berreskuratu ahal izan ditudan argazkien artean hortxe dira Duñabeitiaren beste irudi bi, horrexen testigu. Argazki biotako lehenengoan marinel janzki zuriez apaindurik ageri da, etxarteko patioa ematen duen halako leku batean; irribarretsu dago, beste argazkian egiten diharduela ikusten zaion bolantina egin berri dagoelako beharbada. Ze beste bigarren horretan elkarri lepoa emanez ilaran jesarrita diren lau gizonen gainean jauzi egiten ari da gaztea. Gorputza biribilean bildurik, belaunak elkarri atxikita eta eskuekin hortxe eutsiz, egundoko jauzia da argazkian egiten ikusten dioguna. Gazterik hasi zen mozorroa janzten Juan Duñabeitia.\nEz da harrigarria Juan Duñabeitiari Hemingwayk Sinsky ezizena ipini baino askoz lehenagotik Bilboko lagunek Sinbad marinela ezizena ezarri izana. Atleta zen, baina ez zuen, Ibaiganera eroan ninduen hariari oratuz, Bilboko Athleticen hogeita bosgarren urteurreneko atletismo saioetan parte hartu. Beste bat izan zen harako saio haietan parte hartu zuen Duñabeitia; Kosme, hain zuzen. Bestela, kirolzalea eta kaio-ehiztaria izan zen Juan. Ernest legetxe.\nBiak kirolzale, biak ehiztari, beste alderdi batzuetatik begiratuta ere Juan eta Ernest lagun bien gaztaroa antzekoa izan zen. Lehenengoak Sinbad marinelaren mozorroa gogoz janzteko joera gazterik erakutsi zuen artean, Grace Halle Hemingwayk —Ernest Hemingwayren amak— semea txikitan neska modura jantzi eta apaindu ohi zuen. Bada, hortxe amaitu bide zitzaion agiriko maskaretarako joera Ernest mutilari. Gerora beste maskara batzuk jantziko zituen eta, kasik adinkideak ere baziren lagun biek mozorro-dantzan bizi osoan segituko zutela esan liteke.\nJuan Fructuoso Duñabeitia, zazpi neba-arrebaren arteko bigarrena, Bilbon jaio zen, 1898ko apirilaren 16an, eta Santos Juanes elizan bataiatu zuten. Ernest Miller Hemingway geroago jaio zen; hain zuzen ere, uztailaren 21ean, Chicago inguruan dagoen Oak Park-en.\nBien jaiotze daten eta zaletasunen arteko antzekotasunak horrexetara mugaturik dira. Hogeita bi urte bete berritan Juan Duñabeitia merkatari-ontzietako kapitaina zelarik, Ernest Hemingway, artean idazle egin gabea, lehenengoz ezkondua zen, bera baino zortzi bat urte zaharragoa zen Elisabeth Hadley Richardson ezizenez Hash harekin. Ezkontza Juan Duñabeitia kapitain egin zen urtean izan zen; 1921eko irailaren 3an. Eta artean Ernest Hemingwayren eta Andres Untzainen bizitzako hariak elkarrekin gurutzatzen hasiak ez zirelako, bestela harexek ezkondu ahal izango zukeen gerora adiskide min izango zuen gizon gaztea.\nIzan ere, 1895eko abuztuaren 28an Mundakan jaioa zen Andres Untzain, 1918ko abenduaren 21ean egin zen presbitero, eta laster, 1918ko abenduaren 31z geroztik, Egino herrian jardungo du bataioko urez jaio berriei ondo etorria ematen, hil-haginekoei olioz hobeto joana opatzen eta, oro har, auzokideen bekatu merkeen entzuten eta barkatzen. 1923ra arte.\nHala bada, Italiako Fossaltan Gerla Handia azken hatsetan zelarik hil-haginean katolikoen federa etorri ei zen Ernest Hemingwayk gogotsu onartuko zukeen abade berri haren bedeinkapena, ezkontza egunean. Gerora beste askotan hartuko zuen bezain gogotsu behintzat. Horretarako abadeak bikotea ezkondu zen Horton Bay herrira egin beharko zukeen, edo bikotekideek egin Andres Untzain ekonomo zegoen Arabako Egino herrira. Abadearentzat Ameriketarako balizko bidaia hura ezinezko zen; ez ostera Eginorainokoa Europara bigarrenez 1923ko hartantxe etorri zen gizon gaztearentzat.\nEuropara lehenengoz etorri zenean —1918ko udaberrian hain zuzen— etxetik erdi ihes egindako hemeretzi urte bete gabeko gaztea zen Ernest Hemingway bulartsua. Kostatu zitzaion gerrara etortzea, baina etorri egin zen. Begietako batean ikusmena urriturik zuela eta, medikuek armez su egiteko gaitasunik ez zuela esan zioten arren, Gurutze Gorriaren gerra-anbulantzietan lan egitera etortzea erdietsi zuen. Haatik, 1918ko uztailaren zortzian, Fossalta di Piave-n andari zereginean ziharduela, beraren inguruan leherketa itzela gertatu eta hantxe amaitu zitzaion guda. Ospitalera eraman zuten, ustez gerra hartako lehenengo zauritu estatubatuarra zen gaztea —gezur galanta, eta hezur galanta, sortzen hasia zen legendako pertsonaiaren eskeletoan lehena—. Bestela, berrehunetik gora metraila zauri ei zituen, eta azken olioak ekarri zizkioten, hantxe hilko zelakoan, hemeretzi urte betetzeko hamahiru egun falta zuela.\nLehenengo hartan soldadu guran eta bigarrenean, berriz, idazle bilakatu nahirik, Ernest Hemingway eta haren lehenengo emaztea Frantziako Havre portuan lehorreratu ziren. 1923ko abenduak 22 zituen. Gizonak Europan idazle bihurtzea amesten zuen. Parisko spleenaren eta idealaren bila zetorren, horiek Ametsa gauzatzen lagunduko ziotelakoan. Artean ez zuen gero lagun handia izango zuen Juan Duñabeitiaren berri, ez eta Andres Untzainena.\nAndres Untzainen datuen bila Deriora jo nuen, lehenik eta behin, hantxe baita, Bilboko kanposantua ez ezik, Bizkaiko Eliza Katolikoaren artxibategia ere. Haatik, han arima zerutiar batek argitu zidanez, gerra aurrean elizaren aldetik Bizkaia Gasteizeko barrutian zegoela-eta hangoxe apezpikutzara jo beharko nuen, ezer argituko banuen behinik behin. Egin ere halaxe egin nuen. Argitu nuena, ostera, apurra izan zen.\nUda zen Gasteizko Apezpikutzara telefonoz jo nuenean. Nire asmoa azaldu nion beste aldetik erantzun zidan abadeki-ahotsari. Arduraduna ez ei zegoen, eta itxaroteko esan zidan. Zapuzturik, eskegi egin nuen. Denbora baten buruan berriro deiturik, jaramon egin zidaten; artxiboen arduradunak eskaria jaso zidan. Egun batzuk igaro ostean Andres Untzainen datuak eman zizkidaten. Datu hotzak ziren, kontu hura zertara zetorren bere buruari ernegaturik galdetzen ari zitzaion ahots batek erdi herraz erdi halabeharrez emanak. Erdaraz bota zidan:\nAndrés Unzain / 21-12-1918 Presbítero / 31-12-1918 Ecónomo de Egino / 11-06-1923 Anulado Coadjutor con Residencia en Ajurías de Ylarduya / 03-10-1923 Encargado de Egino / 16-01-1924 Ecónomo de Canala / 01-10-1940 Ausente por el Movimiento Nacional / Se conserva una Cédula de Clases Pasivas firmada por el alcalde de Pedernales.\n—Besterik ez? —galde egin nion abade zahar ahots erdaldun hari.\n—Besterik ez —erantzun, eta eskegi egin zidan.\nLaidoa, iraina, trufa, ez dakit zer iritzi nion hari. «Ausente por el Movimiento Nacional» hori artxiboan —non ere dagoen artxibo hori— letra larriz idatzita imajinatzen dut. Mindurik, ezindurik, gizon abade haren biografia osatzea duintasun afera nuela begitandu zitzaidan. Duñabeitiak eta besteek ez dakit baina, Faxisten Altxamenduaren kariaz ausente egin zen gizon hark argitasunezko lerro batzuk behintzat merezi zituen. Duintasuna gorabehera, bete ezinezko zeregina zirudien horiek idaztea.\nAndres Untzain, Juan Duñabeitia eta geroagoko batean Ernest Hemingway ordurako ospetsuaren inguruan izango ziren euskaldunak, den-denak Historiaren hauts-lainoak tragaturiko itzal begitantzen zitzaizkidan. Laino artetik hona berriro ekartzeari ezinezko neritzon eta, amore ematekotan izan nintzen. Hiru lagunei kalean tarteka agur bat egiten nien, lotsati, nire porrota aitortu ezinik. Langintza gogorra zen itzalen xerka ibiltzea. Zeregin gogorra, bai, eta mingarria ere zenbaitetan, Andres Untzainen kasua lekuko. Baina horrekin azken ahalegin bat egitea erabaki nuen. Kuban bertan. Eta hatsa berreskuratu nuen. Amorruak ematen dakien hats berria, hain zuzen.\nHats horri esker Atlantikoa zeharkatuko nuen, euskaldun haien akordua, haien gomuta, haien dena —haizeak hautsa legez— denboraren iraganak eroana zuela ematen zuen arren. Bada, hauts-laino eta ahanztura-itzalen artetik berreskuratu ahal izan ditudanak dira hemendik aurrerakoak.\nHoriek kontatzen hasteko, lehenik eta behin Ernest Hemingway Europan ibili zen urteetara jo behar da. Hain zuzen ere, 1931kora. Urte horretan orain lehenengoz aipatuko den Pako Garai —dokumentu ofizialetan Francisco Garay— izenekoa Kubako historian sartzekotan zen. Hemen kontatu gura den historia txikian ere sartuko da eta, komeni da Kuban jaioa eta jatorriz Gasteizkoa zen Pako Garai hark 1931koan egin zituenak aipatzea. Kuban batu nituen moduan aipatu ere.


Irekia Eusko Jaurlaritza - Gobierno Vasco :: Euskadiko Larrialdietako Zerbitzuek mendizale bat erreskatatu dute Aramaion\nEuskadiko Larrialdietako Zerbitzuek mendizale …\nEuskadiko Larrialdietako Zerbitzuek mendizale bat erreskatatu dute Aramaion\n<img src="https://www.irekia.euskadi.eus/uploads/cover_photos/74562/original/RESCATE_ARAMAIO.jpg" style="max-width:100%" alt="" />\nBiktima, 65 urtekoa, Ertzaintzaren helikoptero batek eta Zaintza eta Erreskate Unitateko agenteek erreskatatu behar izan dute, Kurutzeta mendian erori eta ukondoan eta sorbaldan min hartuta. Istripua izan duen gizona Galdakaoko ospitalera eraman du aireontziak.\nIstripua gaur, asteazkena, goizeko 09:30ean gertatu da. SOS DEIAK 112 larrialdietako zerbitzura egindako dei baten bidez ohartarazi dute mendian oinez zebilen gizon bat Aramaion, Kurutzetako gainaren inguruan, erori egin dela esanez.\nGizona erreskatatzeko Ertzaintzako eta Osakidetzako baliabideak eta suhiltzaileak mobilizatu dituzte, eta, gizona zegoen lekura iristeko zailtasunak ikusita, Ertzaintzako Zaintza eta Erreskate Unitatearen helikopteroak erreskatatu du biktima, eta ondoren Galdakaoko ospitalera eraman du.\nRESCATE_ARAMAIO.jpg 30 KB (jpg)\nEuskadiko Larrialdietako Zerbitzuek Jaizkibel mendian ondoeza izan duen mendizale bat erreskatatu dute\nEuskadiko Larrialdietako Zerbitzuek harrapatuta geratu diren bi mendizale erreskatatu dituzte Olano mendian\nEuskadiko larrialdietako zerbitzuek Vitoria-Gasteizko mendietan ondoeza izan duen mendizale bat erreskatatu dute


Nowy Targ landa-udalerria - Wikipedia, entziklopedia askea.\nJan Smarduch (en)\nBukowina Tatrzańska udalerria, Czarny Dunajec udalerria, Czorsztyn udalerria, Kamienica udalerria, Łapsze Niżne udalerria, Niedźwiedź udalerria, Ochotnica Dolna udalerria, Raba Wyżna udalerria, Rabka-Zdrój udalerria eta Szaflary udalerria\nNowy Targ ([ˈnɔvɨ ˈtark] (Audio·info)) Poloniako Polonia Txikiko voivoderriko landa-udalerri bat da, Nowy Targ barrutian kokatuta. 207,68 km²ko azalera du eta 2017ko datuen arabera 23779 biztanle zituen.\nMultimedia: Gmina Nowy Targ


Argia Sariak 2018, proposatu zure hautagaiak | ARGIAren barrenak\nHasiera » Argia Sariak » Argia Sariak 2018, proposatu zure hautagaiak\n2017ko Argia Sarien saritu taldea Usurbilgo Atxega jatetxean. (Arg.: Dani Blanco)\n2018ko urtarrilaren amaieran banatuko ditugu urteroko Argia Sariak. Baina zer sarituko dugu? ARGIAko lan taldean urte hasieratik ari gara arakatzen han-hemenka; zorionez, gero eta gehiago dago saritzeko eta gero eta korapilotsuagoa da hautaketa egokia egitea. Gure begiak mugatuak dira, hala ere, eta horregatik eskatzen diegu laguntza gure kolaboratzaileei, horrela Euskal Herri osoa hobeto miatu dezakegu eta.\nHala ere, ez da nahiko, eta horregatik jotzen dugu gure komunitate zabalera hautagai eske. Beraz, irakurle, 2018ko Argia Sarietarako hautagai egokirik ikusten baduzu, jakinarazi iezaguzu mesedez.\nZer saritzen dugu? Euskarazko kazetaritza eta komunikazioa honako ataletan: prentsa saria, irratia, ikus-entzunezkoak, Internet eta sustapen ekintza. Hainbatetan, halaber, Merezimenduzko saria ere banatzen dugu, euskal kulturan edo euskal gizartean nabarmendutako pertsona, lan edo proiektua. Saritu daitezke lan zehatzak, saioak, sekzioak, hedabideak, pertsonak, proiektuak…\nGarrantzitsua da hautagaia aipatzea, jakina, baina are garrantzitsuagoa da argudiatzea zergatik sarituko zenukeen. Orain arteko sariei buruzkoak Argia Sariak kanalean http://www.argia.eus/argia-sariak ikus daitezke.\nProposamenak bidali helbide honetara: xletona(abildua)argia.eus


Elurraren aurkako protokoloa gertu dago - Debagoiena - Goiena.eus\nElurraren aurkako protokoloa gertu dago\nMireia Bikuña 2008-01-18 09:37\nGipuzkoako Foru Aldundiak gertu ditu negurako bide zaintzako neurriak. Hala, elurra egiten duenerako, elurra kentzeko kamioiak, xaflak eta gatza gertu ditu. Ibarreko errepideak garbitzeko zazpi talde aurreikusi ditu Foru Aldundiak\nUrola eta Deba bailarak biltzen dituen eremurako gatz biltegia Elorregin (San Prudentzion) dago. Guztira, 1.000 tona gatz dago han. Eta bailaran bi gatz silo egongo dira, Arlabanen eta Elorregin.\nBailarako errepide nagusienak garbitzeko zazpi talde zehaztu ditu Foru Aldundiak: Deskargan hiru, Arlabanen, bi, eta Leintz-Gatzagan eta Elgetan, talde bana. Urola eta Deba eremuan dauden bigarren mailako sareko errepideak garbitzeko berriz, beste hiru talde egongo dira. Ekipo horiei udal bakoitzak dituen kamioi eta palak gehiatu behar zaizkie.\nAP-1 autobideari dagokionez, gatz biltegia Bergaran bertan egongo da eta han 550 gatz tona gorde dira. Halaber, autobiderako zehaztu diren bi gatz siloak Bergarako Zaldumendin egongo dira. Eta Eibar eta Arrasateko arteko autobidea garbitzen hiru ekipo ibiliko dira.\n2007ko azarotik 2008 apirilera egoten dira indarrean negurako bide zaintzako neurriak.Gipuzkoa osorako, elurra kentzeko kamioia, xafla eta gatz banatzailez osaturiko 53 ekipo aurreikusten dira. Halaber, 27 gatz silo egongo dira, eta bertan, 5.400 gatz tona pilatuko da.


Gernika-Lumoko Udala - Gero eta lehia handiagoa dagoen inguruan Merkatariei laguntzeko plana\nGero eta lehia handiagoa dagoen inguruan Merkatariei laguntzeko plana\nGernika-Lumoko Udala, azken 9 hilabetetan tokiko merkataritzaren egoera zain den jakiten aritu izan da, eta garrantzitsuago dena, zer den egin behar dena merkataritza handiagoa eta arrakastatsuagoa izan dadin aztertzen.\nAzterketa horien ondorioz atera den emaitza da Merkataritza Indartzeko Plan Berezia (PRECO). Plan honek Gernika-Lumoko merkataritza sektorea aurkeztuko duten bi lan dauzka. Lan hauen aurkezpena bi saiotan gauzatuko da, apirilaren 3an eta 10ean, hain zuzen, Elai Alai aretoan 13:45ean.\nLehenengo saioan “Gernika-Lumoko merkataritzaren egoerak duen diagnostikoa” gauzatuko da. Bertan azalduko da, gaur egungo merkataritzaren egoeraren argazkia eta, bigarrenean, “Gernika-Lumoko merkataritzarentzako jarduera proposamenak” azalduko dira, merkataritzaren inguruko lehia hobetzeko hainbat jarduera proposatuta.\nAzterlanaren ondorioak gauzatzeko hurrengo teknikak erabili dira: merkatariei egindako inkestak, talde dinamikak, bakarka egindako elkarrizketak eta Gernika-Lumoko erosketak egiten dituzten hainbat pertsonei galdeketa. Prozesua luzea eta sendoa izan da, eta bertan merkatariak eta herritarrak izan dira parte hartzaile.\nAzalpenak eman ondoren, 2 hilabeteko epea emango da ekarpenak egiteko, eta interesa duten taldeen iritzia kontuan hartuko da.


Gure dantza gaitasunarekin konforme — dantzan.eus\nHemen zaude: Hasiera › Albisteak › Gure dantza gaitasunarekin konforme\nGure dantza gaitasunarekin konforme\nDiskoteka batean dantzan hasiz gero ez dugu lotsarako motiborik izaten. Oro har, ondo ikusten dugu gure burua dantzan, gustora gaude gure buruarekin dantzan ari garela. Inguruan ditugun dantzariekin konparatuta, batazbestekoa baino dantzari hobetzat dugu gure burua. Peter Lovatt dantza ikertzaileak egindako azterketa baten ondorioak dira.\nPeter Lovatt dantzaria eta psikologia irakaslea da Hertfordshire-ko unibertsitatean (Inglaterra). Bere ikerketa baten berri izan dugu The Guardian egunkarian. Bideo baten bitartez, beren dantza gaitasunen inguruan galdetu die 13.000 laguni. Ondorioa: batazbestekoa baino dantzari hobetzat dugu gure burua.\nBideoan inkestatuen dantzaren handitasunaren inguruan galdetzen du Lovatt-ek. Dantzari txiki, ertaina, handia edo oso handia ote diren galdetzen die inkestatuei, haien mugimenduen zabaltasunaren arabera. Bestetik, koordinazioari ere jartzen dio arreta psikologia irakasleak bideoan, koordinazio sinplearen, konplexuaren edo gehiegizkoaren adibideak emanez.\nInkestatuen mugimenduen handitasunari eta koordinazioari buruzko erantzunak ikusita, hainbat ondorio atera ditu Peter Lovatt irakasleak. Hasteko, esan bezala, bataz bestekoa baino dantzari hobetzat omen dugu geure burua. Horretan, dantzarako gaitasunean eta horri buruzko gure ikuspegian, adinak, generoak eta genetikak dute zerikusia Lovatt-en ustez.\nAdina eta generoaren eragina dantzarako konfidantzan\nEsaterako, dantzatzeko konfidantza handiena duen giza taldea 16 urtez azpiko neskatikoak dira, Lovatt-en esanetan. Ongi pasatzeko dantzatzen dute. Hortik aurrera, dantzatzeko grina jaitsi egiten da gaztetxoak kontrako sexuko pertsonen aurrean dantzan hasten baitira eta dantza bikote-hautaketarako balio izatera pasatzen baita. Dantzatzeko konfidantza jaitsi egiten da hartara, zenbait kasutan. 35 urteak bitarte hazten doa berriz ere konfidantza hori, 55 urteak pasata berriz ere jaisten delarik.\nGizonezkoen kasua bestelakoa da. 16 urte aurretik mutikoek ez omen dute dantzarako grinik. Konfidantza hori helduarorarte igoz doa, eta orduan epeldu egiten da. Konfidantzaren jauzirik handiena 65 urtetik aitzina gertatzen da gizonezkoetan. Emakumeen konfidantza jaisten doan neurrian, kikiltzea pasa egiten zaio gizonezkoari eta bere konfidantza igoz doa orduan.\nJendeak giza taldearen parte sentitzeko dantzatzen duela ere ondorioeztatu du Peter Lovatt-ek bere ikerketa honetan. Dantzarako konfidantza duenak, konfidantza hori bizitzaren beste alor batzuetarako ere erabili dezakeela uste du ikerlari ingelesak.\nPeter Lovatt: Zergatik egiten du jendeak dantzan?\nIkertzaile bezala ez dakit zer maila izango duen baina dantzan ikusita bai tipo xelebrea. Hasieran geldi dagoenean ez duzu espero gero mugitzen den moduan mugitzen ikastea. Ona. Zelako parrak!


IE. SANTIAGO IÑIGUEZ. Dean at IE Business School - masQUEUNAradio\nIE. SANTIAGO IÑIGUEZ. Dean at IE Business School\n18/02/2021 de 19:00h a 19:30h\nMásQradio · IE. SANTIAGO IÑIGUEZ. Dean at IE Business School\nInvitamos a Santiago Iñiguez, Dean at IE Business School (Instituto de empresa).


Robotika kolaboratiboa hegazkinen barruko muntaketa optimizatzeko - SPRI\nRobotika kolaboratiboa hegazkinen barruko muntaketa optimizatzeko\nCeit-IK4 ikerketa-zentroak koordinatutako proiektu baten bidez, robot eta pertsonen arteko lankidetza hobetzeko formulak bilatzen ari dira aireontzien fabrikaziorako\nProiektuak hegazkinen barruko muntaketa-katea optimizatzeko asmoa du\nAeronautika sektoreak 4.0 Industriako azken aurrerapenak gehitu eta hegazkinen fabrikazioan eskatzen diren doitasun-betebehar zorrotz-zorrotzak betetzen dituzten gero eta soluzio eraginkorragoak eta berritzaileagoak behar ditu.\nTestuinguru honetan, Ceit-IK4 ikerketa-zentroa SIMFAL (Assembly Planning and Simulation of an Aircraft Final Assembly Line) deritzon proiektua koordinatzen ari da, robotika kolaboratiboaren laguntzaz hegazkinen barruko muntaketa-katea optimizatzeko asmoz.\nGaur egun, aireontzietako kabinetako eta zama-guneetako osagaien zati handi bat eskuz eta prozesu konplexuen bitartez egiten da.\nAutomatizazioan izandako azken aurrerapenek eta zenbait industria-sektoretan zabaltzen ari den informazio eta komunikazio teknologien erabilpenak, aireontzien barrualdeko muntaketa-lanetan langileek azken belaunaldiko robotekin koordinatuta jardungo dutela iradokitzen dute. Hala ere, muntake-kate horien antolaketa ez da batere erraza, leku txikietan koordinazio handiaz jardutea eskatzen baitu.\nEragozpen horiek guztiak gainditu nahian, SIMFAL ekimena errealitate birtualaz eta errealitate areagotuaz baliatuko da, robotei eta gizakiei muntaketa-katea era eraginkorrean osatzea ahalbidetuko dieten formula berriak bilatzeko asmoz.\nCeit-IK4 ikerketa zentroaren aurkezpen bideoa


Podotolosa - Podologia Zentrua Ioana Arbillaga Klinika\nDuque de Mandas 27 Behea, Donostia, Gipuzkoa\nIoana Arbillagak eta bere lantaldeak kalitatezko podologia zerbitzua eskaintzen dute, merkatuan dauden azken teknologiez baliatuz. Kirolariei zuzendutako zerbitzua eskaintzen dute, kirol bakoitza desberdina denez kirolari bakoitza ere bakarra delako eta tratu hurbila ematen dute, ikusiz eta entzunez lortzen baitira emaitzak. Lehendabizi Tolosan eta gero Donostian.\n2003. urtean jaio ginen.\nUrteek aurrera egin ahala teknikak berritzen eta lana eguneratzen dugu.\nTratu hurbila eta pertsonalizatua.\nPausoz pauso goaz, kalitate onena eskaintzeraino.\nGela ezberdinetan zerbitzu ezberdinak eskeintzen ditugu.\nLantaldean lau podologo, kirol mediku bat, txirrindularitzari bideratutako biomekanikan aditu bat eta bi administratzaile bat gaude. Madrilgo zein Bartzelonako unibertsitateetan ikasi dugu Podologia eta hainbat master eta gradu-ondoko egin ditugu oinaren biomekanika eta patologia desberdinetan espezializatzeko.\nTaldea osatzen duten kideak:\nAitor Sanchez Esnaola\nTxirrindako biomekanikan aditua\nRebeca Gonzalez Perez\n© 2021 Podotolosa — Arbillaga Klinika.\nWeb-orrialde hau Nube Comunicacion-ek garatu du.


AuthorArechabala Rodriguez, Xabier (1)Lasa Fernández, Haizpea (1)Manterola Juaristi, Andrea (1)Mentxaka Solozabal, Oihane (1)... View MoreDepartamento (cas.)Neurociencias (6)Departamento (eus.)\nDate Issued2019 (3)2018 (1)2017 (2)Language(ISO)


1.100 pertsona inguruk parte hartuko dute 'Gasteizko Mendiak' lasterketan - Gasteiz - Alea.eus\nEsti Lanao 2017-06-09 13:48\nIbilbideak 62 kilometro luze eta 5816 metroko desnibela du. Uribarri-Jauregitik abiatuko dira partaideak, 06:00etan.\nManuel Iradier txangolari elkarteak eta Vital fundazioak antolatutako Gasteizko Mendiak probak datorren larunbatean, hilak 10, izango du hitzordua. Goizeko seietan hasiko da Uribarri-Jauregitik eta, Gasteizko Mendiak zeharkatu ondoren, Cervantes pasealekuan izango du amaiera.\nHala, fondo handiko lasterketaren XI. edizioan parte hartzeko 1122 pertsonak eman dute izena. Korrikalariek Itxogana, Indiagana, Arraialde, Almurrain, Kapildui, Zalbizkar, Lendiz, Arrieta, Zaldiaran, Busto eta Ezkibel tontorrak egingo dituzte. Lasterketa hasi baino berrogei minutu lehenago, hainbat autobusek eramango dituzte partaideak lehiaketaren irteera lekuraino, Mendizorrotza estadioaren alboan. Ibilbidea osatzeko denbora 20:00etan amaituko da.\nApuntatzeko kupoa lau ordutan bete zen, izena emateko epea ireki zen egunean bertan.


Pip Pip esterilizazio gasa neurri txikian 12 higiene tratamendu medikoa esterilizazio gasa ー The best place to buy Japanese quality products, Samurai Mall\nPip Pip esterilizazio gasa neurri txikian 12 higiene tratamendu medikoa esterilizazio gasa\nUSD 31.46(Zerga barne)\n"Pip esterilizazioko gaza S tamaina 12 pieza" presio handiko lurrunaren esterilizazioa jasan duen gaza mediku higienikoa da. Pakete garbia 12 zatitan tolestu da. Azkar erabil daiteke tolestuta dagoelako. Urradurak eta erredurak egiteko. Begi adabakirako gazaetarako erabilgarria. Medikuntzako ekipamendu orokorrak.\n5 × 5cm (gutxi gorabehera 15 × 20cm 12 bider)\nGailu medikoaren jakinarazpen zenbakia\n・ Mesedez, erabil itzazu kaltetutako eremuaren tamainaren eta erabileraren arabera.\n[Xedea edo efektua]\nEbakuntza kirurgikoetan, larruazaleko zaurietan edo barneko egituretan aplikatzeko helburua duen gaza da nagusiki. Odoljarioa kontrolatzeko, fluidoak xurgatzeko, organoa urraduragatik, lehortzetik edo kutsaduraz babesteko.\nMesedez, irakurri arretaz erabili aurretik eta erabili behar bezala.\n・ Larruazala edo usteldura sor dezake larruazala ahula duten pertsonek erabiltzen dutenean. Erabili erabilera eten eta kontsultatu medikuari sintomak gertatzen badira.\n・ Zauria aplikatzeko erabiltzen denean, desinfektatu zauria desinfektatzaile batekin erabili aurretik.\n・ Ez utzi urik edo ur epelik, germenak ugaltzen baitira.\n・ Erabilera higienikorako ireki ondoren ahalik eta azkarren erabili.\n・ Mesedez, erabili gorputzean egon ez dadin.\n・ Ez erabili paketea ireki, hondatu edo lurzorua badago.\n・ Erabili ondoren, tratatu sanitarioki komuna hustu gabe.\n・ Erabili ondoren, tratatu arretaz infekzioak saihesteko.\nVoid Saihestu eguzki-argia eta sua, eta gorde leku garbi eta lehor batean.\n・ Haurren eskura ez uztea.\n・ Ez gorde usain sendorik. Usainak laga dezake.\n・ Kontuan izan paketearen kolorea gal daitekeela detergenteei edo produktu kimikoei atxikita badago, edo tenperatura eta hezetasun handiko giroan gordetzen bada.\nPip Co., Ltd. Bezeroarentzako Arreta Bulegoa\n(Larunbatak, igandeak eta jaiegunak kenduta 10: 00-17: 00)


GoiBerri 78. zenbakia by Goierriko Hitza - Issuu\n78. zenbakia. 2013ko azaroaren 1a\nDolua egungo gizartean Hildakoei azken agurra emateko moduak aldatuz doaz 6-7\nAitor Aldasoro 3 Iritzia 4-5 Garbi単e Etxaniz 8-9 Ordizia ezagutzen 10 Ibilbidea Segura inguruetan 12-13 Beasaingo odolki lehiaketa 14\nGOI B ERRI Lorez betetzen dira hilerriak Santu Guztien Egunean. AIMAR MAIZ\nAitor Aldasoro Tabernaria\n«Atea itxi eta erratzarekin bakarrik, Ruper eta Elorrieta entzuten ditut» Ane Arrieta Ataun Troskaeta tabernako, bere amaren tabernako, zerbitzaria da Aitor Aldasoro Moni (Ataun, 1969). San Martin jaietarako prestatzen ari dira orain, ordu luzez barra atzean egoteko.\nEdari bat. Lagun artean, ardoa.\nOndoen zerbitzatzen duzun edaria. Egin beharrekoak eginda etortzen da eta... ardoa.\nPintxo bat. Edozein; zerbait begetala.\nJanari bat. Garaiko edozein barazki.\nTabernan gehien eskatu dizuten abestia\nBizio bat. Kafea. Beti uztekotan nabil, urduri jartzen nauelako.\nModan jartzen diren udako kanta horietakoak, edo Kaxianoren Zorionak. Amorrarazi egiten nau lotsarazte horrek.\nAmets bat. Mundu justuago batean bizitzea.\nTabernan gustura zer entzuten duzu? Egunean zehar entzuten ez ditudanak. Atea itxi eta erratzarekin bakarrik, Ruper edo Elorrieta entzuten ditut.\nFestetan tabernan lan egitearen alde onak eta txarrak. Gazteek jartzen duten giroa gustatzen zait, baina, lan ordu asko egin behar izaten ditut.\nAtaungo alkate bazina.\n«Bizio bat? Kafea. Beti uztekotan nabil, urduri jartzen nauelako»\nOrain arteko denak bezala, ahal dena egingo nuke. Batzuen gogoz, besteen gogozkontra. Hiru aldiz aurkeztu naiz alkatetzarako, baina, oposizioan gelditu behar izan dut.\nAtaunen biziko ez bazina. Bizikide onekin, nonahi. Sakanako edozein herritan; Baztanen edo...\nRufino Iraola Erretiratua\nGoazen poliki-poliki, pausoa erratu gabe\nta Jehovak erantzun zion: «Kain hiltzen duena, noski, zazpi aldiz gogorrago izango da zigortua. Eta Jaunak ezaugarri bat ezarri zion Kaini, aurkitzen zuen inork hil ez zezan (Genesia 4,15)» «Deberíamos observar bien si, cuando estamos pidiendo justicia, en el fondo no estamos pidiendo venganza. Es muy humano. Pero no sirve para curar las heridas... El dolor es inevitable pero el sufrimiento es opcional. El sufrimiento comienza cuando resistimos el dolor (sin aceptarlo) o le añadimos historias mentales. Es una equivocación creer que cuando más se castigue al victimario más se está aliviando el sufrimiento de la víctima. Por esa regla de tres, no hay más solución que la cadena perpetua. Y sin opción a revisar. Y aún nos quedaría la pena de que hayan muerto demasiado pronto, sin cumplir los cientos de años de condena que tienen algunos (R. Iraola, Facebook: 21-10-2013)».\nPentsatu nuen, hainbeste aldiz biolentzia eta atentatuak kondenatu ditudanez gero, banuela zilegitasuna bake-garaian horrelako zerbait idazteko. Eta are gehiago Espainiako (Madril aldeko) prentsaren portaera ikusi ondoren. Sekula ikusi behar ez genituen atentatuen irudiak (ez atentatuak eta, ondorioz, ez irudiak) behin eta berriz erakusten, biktimen sufrimendua areagotzea beste ezer lortu gabe. Ez debalde noski, baizik eta alarma soziala sortu, epaileak presionatzeko, ea nondik edo handik lortzen duten zirrikituren bat aurkitzea, epaia ez betetzeko. Dudarik gabe, prentsa iritzisortzailea da beti. Zenbait kasutan, bereziki, «ez dakit» zein arrazoi metafisikoaren izenean, batzuei ahaztu egiten zaie duen izaera informatzailea eta inpartzialtasuna, ahots ezkuturen batek emandako kontsignei jarraituko balie bezala. Ez dugu ezer aurreratzen Estrasburgoko Tribunalaren kontra ahora etortzen zaigun guztia botata. Tribunalak, boron-\n«Hemen egin den lege bat txapuza hutsa baldin bada, errua ez dezagun aurkitu ez dagoen tokian»\ndate oneko adituek mila aldiz errepikatu behar izan duten eran, ez ditu aintzat hartu irizpide juridikoak baino. Hemen egin den lege bat txapuza hutsa baldin bada, errua ez dezagun aurkitu ez dagoen tokian. Epai hori biktimei burla egitea dela eta horrelako kontuak entzun behar izan ditugu. Egia esan, ni ikaragarri kezkatzen nau biktimak, eta beldurra ematen dit horretaz mintzatzeak. Inork merezi badu, biktimak merezi du errespetu osoa. Baina nire irudipena da biktimak politikoki erabiliak izan direla, eta ez zaiela eskaini behar bezalako laguntzarik. Mundu guztiak zekien presoak egunen batean kartzelatik atera egingo zirela. Eta harriturik, kasik eskandalizaturik, galdetzen dut: horrenbeste urtean ez da denborarik izan biktimekin benetako plan eta lan psikologikoa egiteko, momentu hori hel zedinerako? Sufritzen duzunean hartu atsedenalditxo bat. Merezi duzu. Sufritzea humanoa da. Baina oroi zaitez, humanoa zaren aldetik, maitatu ere egin dezakezula. Beraz, eman zeure buruari maitasuna eta kontsolamendua. Doluak prozesu bat izaten duela irakatsi didate niri, egoerarekin bizitzen ikasi arte. Bestela, erdarazko paragrafoan adierazi dudana beste irtenbiderik ez dago. Izan ere, aurten aterako ez zirenak hemendik bi, hiru, lau... urtera irtengo ziren, eta orduan ere egoera berean egongo ginateke.\nSantu Guztien Eguna Zonbiei buruzko telesailak, Halloween... auskalo nola ospatuko dugun aurki Santu Guztien Eguna!\nAzken aldian sarri gertatzen zait, Tere, egunak gainera erortzen zaizkidala, ni jabetu gabe. Nire egutegian zeresan edo esanahi berezia duten datak ia konturatu gabe iristen dira nigana; urtebetetzeak, urteurrenak, konpromisoakâ€Ś Bata bestearen atzetik, ekaitzaren tantak bezala, nondik datozen ia kontrolatzeko astirik gabe, zist-zast. Baina egunek, orduek, minutuek, segundoek, beti daukate iraupen berdina, hortaz, nire perzepzioaren kontua da. Hala ba, nik astegunek sekulako abiadura dutenaren sentsazioa daukat; batzuetan gertatzen zaizkidan gauzak ez ditut ia somatzen. Azkenaldian, oraina bizitzearen garrantziaz, eta bizitzea diodanean, konziente bizitzeaz ari naiz, ez organikoki arnasa hartzeaz, konturatu arazi didate hainbat gertakarik. Honek bizibetetasunarekin lotuta dagoela diote honetaz zerbait dakitenek, eta zoriontasun uneekin. Teoria horrekin bat nator, sinesgarria egiten zait. Hala ba, oraina erabat bizi eta momentu bakoitzean egiten ari naizenari arreta osoa jartzen saiatzen ari naiz, burua harago joaten utzi gabe, sukaldean erratza pasatzen ari banaiz ere. Eta zaila egiten ari zait,\ninterferentziei arreta asko eskaintzen diedalako oraindik, eta interferentziak egon badaude eta beti egongo dira, baina erronka polita denez, ahalegina egiten ari naiz.\nArrazoi duzu Idoia. Utz ditzagun alde batera krisia, lan kontuak, umeak, familia, bizilagunak eta gure inguruan dantzan dabiltzan hainbat eta hainbat kontu, edo interferentzia, eta jar gaitezen behingoz geure buruan arreta jartzen eta geure bizitza bizitzen. Has gaitezen fisikoari kasu egiten. Joan gaitezen hain tentagarriak diren masajeak hartzera, spa batean erlaxatzera, gastronomiak eskaintzen dituen plazerretaz gozatzera, eguzki pixka bat hartzera, pasiatzeraâ€Ś Gorputza zaintzea garrantzitsua da. Eta behin fisikoari mimoak egin eta gero, espirituaren txanda dator, zailena, alegia. Burua arintzea komeni da, ez dago besterik. Aspaldi gomendatu zidaten hori: burua arindu behar duzu, gainezka daukazu eta. Gainezka, zer dago gainezka? Ama, alaba, emazte, emakume, langile eta, azken finean, pertsona izatetik eratorritako erantzukizunak eta kezkak daude gainezka, eta horiek dira arindu beharrekoak, unean unekoak hobeto sentitu eta bizi nahi baditugu behintzat. Eta horrela, hasierara itzuli naiz. Arrazoi duzu Idoia. Oraina bizi be-\nhar dugu, egiten duguna uneoro sentitu, bestela, egun batean, zuk aipatzen duzun gerkari horietako batek bete betean harrapatuko gaitu, eta aurretik bizi izan ez dugunaz damutzeko denborarik ere ez dugu izango.\nIñaki Oyarbide familiak Beasainen duen beilatokiaren aurrean. Beilatoki bana dute baita, Ordizian eta Tolosan ere. JOSUNE ZARANDONA\nHildakoa gurtzeko eguna Gizakia gizaki denetik dago heriotza, eta ohiturek eta sinesmenek modu ezberdinean ulertzera bultzatu dute.\nJosune Zarandona Beasain Heriotza bizitzeko eta ulertzeko moduak asko eta ezberdinak dira mundu zabalean. Baina tokian tokiko kulturari eta ohiturei estuki lotutako gertaera da kasu guztietan. Hileta-erritualen jatorria eta antolaketa garaiaren, kulturaren, hildakoaren maila sozialaren era gizartearen erlijio-sinesmenen araberakoa izan da historian zehar. Kolektibo bereko kide diren pertsonentzat, heriotzak eragin psikologiko, soziologiko eta sinboliko handia du. Are gehiago, kultura ezberdinetan hildakoak tratatzeko duten moduari begiratuta, heriotzari buruz duten irudia nolakoa den eta zer nolako giza irudia duten ere ondoriozta daiteke.\nEuskal Herrian ere heriotza bertako ohiturei eta, batez ere, erlijio kristauari zuzenki lotuta egon da eta dago gaur egun ere, nahiz eta maila txikiagoan izan. Gaiari buruz badu zerbait esateko Iñaki Oyarbide beasaindarrak. Oyarbide ehorztetxea kudeatzen duen familiako hirugarren belaunaldia da berea. Dioenez, bere aitonak, Mateo Oyarbidek, hasi zuen familia negozioa. Arotza zen lanbidez eta «aroztegia ireki zuen 1944an Beasainen, gaur egun La Salle ikastetxea dagoen eraikinaren ondoan». Altzariak egiten zituen Mateok eta, «behar zenean hilkutxak ere bai». Ordu hartan ez zegoen altzari dendarik, ezta gaur egun ezagutzen diren ehorztetxerik edo\nekarri zuten, «ondoren autoa moldatu behar izan genuen, garai hartan ez baitziren hiletakotxeak egiten». Bigarren auto bat ere erosi zuten 1968an. 1973an ireki zuen Oyarbide familiak Beasainen lehenengo altzari denda. «Altzariak egiteari utzi genion, tailerra itxi eta kanpotik erositako altzariak saltzen hasi ginen». Berdin gertatu zen hilkutxekin ere: «Kanpoan erosten hasi ginen, gaur egun bezala Valentziatik ekartzen genituen gehienak». Ehorztetxeko kudeaketa altzari dendan bertan egiten zuen Oyarbide familiak orduan oraindik ez baitzuen horretarako leku fisikorik.\nbeilatokirik ere. Hildakoren baten abisua jasotzen zenean «aitonak hilkutxa egiten zuen eta zegokion etxera eramaten zuen», bertan familiak hildakoari beila egiteko. Ondoren, hileta elizkizunetarako «orgatila hartuta mugitzen zen hilkutxa etxetik elizara». Ignazio Oyarbide Iñakiren aitak jarraitu zuen Mateok hasitako negozioan. «Aitonaren eta aitaren garaien artean ezberdintasunak gutxi izan dira lanbideari dagokionez», dio Iñakik. Aitarekin «lanbidea profesionalagoa» bihurtu zela gaineratu du, hala ere. Aldaketaren bat aipatzekotan, familiak erosi zuen lehendabiziko hileta-autoa aipatu du Iñakik. «1962an erosi genuen, Dodge markako auto bat zen». Hileta-autoa lortzea ez zen lan erraza izan, Ameriketako Estatu Batuetatik\nGoiko argazkian, Oyarbide familiaren auto zahar bat. Gaur egun, errausten diren gorpuen kopurua goraka doa. JOSUNE ZARANDONA\n«Beilatokien sorrera izan da negozioan iraultza suposatu duen gertaera» «Hildakoak prestatzeko eta azken agurra emateko moduak ere aldatu dira»\nBeilatokien sorrera izan da, dudarik gabe, negozioan eta hildakoei azken agurra ematerako unean iraultza suposatu duen gertaera, Iñakiren iritziz. «Orain 12 urte ireki genuen lehenengo beilatokia Beasainen», dio. Aldaketa handiena beila egiteko unean «gorputza etxetik atera eta beilatokira ekartzea» izan da. Oraindik orain, bada hileta ordura arte hilotza etxean edukitzen duenik, baina «gutxiengoak dira». Azken hamarkadetan gizartea asko aldatu da, eta Euskal Herrian heriotzari lotutako ohiturak oraindik ere oso errotuta dauden arren hau ikusteko eta bizitzeko moduak ere aldatu dira. Aldaketak «errazago eman dira hiri handietan, herri txikietan oraindik gehiago kostatzen da», zehaztu du Iñakik. Beilatokien sorrerak hildakori beila egiteko modua errotik aldatu zuen. Orain ez horrenbestera arte «hildakoa etxean edukitzen zen gela batean eta familiak eta lagunek errezoan gurtzen zuten zendutakoa, hileta unea iritsi bitartean». Orain, beilatokian egiten da hori, baina guztiz modu ezberdinean. Azken batean beilatokian egiten dena «ekintza sozial bat da».\nHildakoa prestatzeko moduak ere ez du garai batekoarekin zerikusirik. Gaur egun «tanatoestetika bezala teknikak jarraituta hildakoa ahalik eta itxura onenarekin mantentzea bilatzen da». Makilatu egiten dituzte, edo gorputzeko zuloak tapatu helburu hori lortzeko. Hil-jantziak ere «beilatokian bertan izaten ditugu, eta hemen inguruan gorputza estaltzeko zetazko oihalak erabiltzea da ohikoena». Dena den, tokian tokian ohitura ezberdinak mantentzen dira oraindik «Tolosan esaterako, hildakoak arroparekin janzten dituzte oraindik orain ere». Aldaketak, dena den, ez dira aipatutako horretara mugatzen soilik. Orain hamarkada batzuk «hildakoa erraustea sakrilegiotzat har zitekeen», baina gaur egun oso ohikoa bihurtu da. Gorpuari lur ematea da ohikoena oraindik ere, «herri txikietan edo adineko pertsonak oraindik bizi diren familietan», batez ere. Baina errausketa gero eta gehiago ematen da eta «errausten diren gorpuen zenbatekoa lur ematen direnen parean» dagoela dio Oyarbidek. Zegoen eskaerari erantzuteko asmoz, Oyarbidetarrek 2011n ireki zuten erraustokia Beasaingo Salbatore auzoan. Hildakoari azken agurra emateko moduak ere aldatuz doaz. Gaur egun gehien errepikatzen den erritua elizakoa den arren, badira hileta zibilak egitea aukeratzen dutenak, edo beste gabe «ezer prestatu gabe familiaren intimitatean hildakoari agur esaten diotenak». Gaur, Domu Santu eguna izaki inoiz baino presenteago egongo dira falta direnak. Egiaz, antzinako tradizioa badirudi ere, mende erdi bat baino ez du usantza honek. Dena dela, eta ohiturak ohitura, heriotza bizitzari lotutako gertakaria den bitartean, hildakoak beti izango dira gizakiaren kontzientzian.\n«Gehien kontsumitzen ditugun zenbait elikagaik alienatu egiten gaituzte» Josune Zarandona Beasain IV. Goierri Ekologikoa ekimenaren barruan, Garbiñe Etxaniz (Beasain, 1977) sukaldaritza makrobiotikoari buruzko ikastaroa eskaintzen aritu da urriko larunbatetan. Etxaniz itzultzailea da lanbidez, goi mailako itzulpengintza eta interpretazio ikasketak egin zituen Las Palmasen (Kanariar uharteak). Itzultzaile gisa aritu bada ere, gaur egun makrobiotikaren\nmunduan sartuta dabil. Aurrera begira itzultzaile gisa berriz arituko den ala ez, ez daki. Une honetan makrobiotikak «gehiago betetzen» duela dio, batez ere, «beste batzuei laguntzeko» baliagarria izan daitekeelako.\nnarrian, eta behin horiek barneratuta unibertsoko edozein kontzeptu ulertu daitekeela esaten da. Elikaduratik hasita, gure bizitzara zabaltzeko bide bat da.\nNoiz eta zergatik piztu zitzaizun makrobiotikarenganako interesa?\nElikaduraren bitartez gure bizitzan oreka bat bilatzen lagunduko digun tresna da. Ying eta yang-aren kontzeptuak ditu oi-\n2005ean gaixotasun degeneratibo bat diagnostikatu zidaten: esklerosi anizkoitza. Medikuak esan zidan ez zuela sen-\ndabiderik, eta hortik aurrera gaixotasunak bi bide hartu zitzakeela. Bat onbera izatea eta bi agresiboa bihurtzea. Ordu hartan nik sendatu egin nahi nuela baino ez nuen buruan eta zerbaiten bila hasi nintzen, zer zen ondo ez banekien ere.\nEta makrobiotikaren egin zenuen topo. Sena izan zen, bihozkada bat. Egunkarian sukaldaritza makrobiotikoari buruzko ikastaro\nMakrobiotika ulertzeko modua aldatuz joan da denborarekin. Berez, Japoniatik datorren filosofia da, gizarte oso matxista batetik, alegia. Orain urte batzuk arte, joera orokorra dena yangizatzea (energia maskulinoari dagokiona, yang) zen, eta ying-arekin zerikusia zuen guztia (energia femeninoa) gaizki ikusita zegoen. Baina gaur egungoak ez dauka zerikusirik garai batean iritsi zitzaigunarekin. Makrobiotika oso modu zabalean ulertu behar da, eta pertsona bakoitzari egokitu behar zaio.\nMakrobiotika ulertzen hasteko, zer da lehenengo ikasi behar dena?\nbaten iragarkia ikusi nuen, eta orduan jakin nuen hura zela jarraitu nahi nuen bidea, eta izena eman nuen.\nAurretik ba al zenekien zerbait makrobiotikaz? Ideia bat baneukan. Banekien elikadura terapia gisa erabiltzen dela makrobiotikan. Nik gorputzean sartzen nuen zerbaitek kalte egin zidala garbi nuen. Horregatik, norbaitek kalte egin zidan hori zer zen esatea eta ondo elikatzen erakustea nahi nuen.\nNolakoa izan zen lehenengo esperientzia hura? Oso estresagarria izan zen, batez ere nire egoera pertsonalagatik. Makrobiotikaren oinarrian dagoen filosofia ezezaguna da guretzat, ekialdetik dator. Horregatik, zaila egin zitzaidan, batez ere, zer zen ulertzea. Prestatzen genituen platerak errazak ziren, baina makrobiotika ez da soilik errezetak ikastea. Behin ikastaro hura amaituta, gehiago sakontzeko eta ikastaro gehiago egiteko beharra sentitu nuen.\nZer da ordutik hona makrobiotikari buruz ikasi duzuna?\nMakrobiotikaren oinarrian hiru gauza hartu behar dira, batez ere, kontutan. Batetik, non bizi garen eta zer klima daukagun. Bestetik, zer jaten dugun jakitea. Eta, amaitzeko, bertakoa eta garaian garaikoa jatea, izan dadila biologikoa eta ahal den naturalena. Hori guztia aintzat hartuta, makrobiotikak elikagai horiek nola konbinatu erakutsiko digu, gure gorputza ahalik eta osasuntsuen mantentzeko. Jakiak prestatzeko modu ezberdin bat erakusten du.\nDena den, lehentxeago esan duzunez, makrobiotika ez da elikatzeko modu bat bakarrik. Ez. Izan ere, ditugun pentsamenduen eta emozioen kalitateak ere badu eraginik gure gorputzarengan. Pentsamendu eta emozio txarrek elikadura txar batek bezain besteko kaltea egin diezaiokete gure gorputzari. Elikadura aldatzen duzunean gauzak aldatu egiten dira zure barnean, ez bakarrik gorputzari dagokionean, baita alde emozionalari dagokionean ere. Batak bestea dakarrela uste dut. Elikadura eta emozioak kontutan hartuta oreka bat bilatzea da, azken finean, helburu nagusia.\nHori da zuri gertatu zitzaizuna? Nire esperientzian oinarrituta esan dezaket elikadura aldatu nuen momentuan beste per-\ntsona bat bihurtu nintzela. Beste interes batzuk piztu zitzaizkidan nire barnean. Horrek norberaren barrua ezagutzeko bideak errazten ditu. Munduan gehien kontsumitzen diren zenbait elikagaik alienatu egiten gaituzte, azukreak, irin zuriak, kafeak, haragi gorriak... Horiek kontsumitzeari uztean lasaiago sentitzen zara, baketsuago egiten zaitu.\nZeintzuk dira, hortaz, makrobiotikaren arabera jan behar ez diren elikagaiak? Makrobiotikan ez zaio inori esaten zer ezin dezakeen jan. Makrobiotikaren oinarria jaten dugun horren gaineko informazioa helaraztea da, hau da, kontsumitzen dugun horrek gure gorputzean zein ondorio uzten dituen jakitea. Ondoren, informazio hori eskuan, norberak erabaki beharko du zer jaten duen eta zer ez. Erabakitzeko askatasun hori izatea oso garrantzitsua da.\nYing eta yang-aren kontzeptuek zer zerikusi dute elikagaiekin? Makrobiotika marra bat bezala irudikatzen badugu ying elikagaiak daude mutur batean eta\n«Makrobiotikaren oinarria jaten dugunari buruzko informazioa helaraztea da» «Elikadura eta emozioak kontutan hartuta, oreka bilatzea da helburu nagusia» «Elikadura aldatu dudanetik, ez dut agerraldirik izan; osasuntsuago sentitzen naiz»\nyang elikagaiak beste batean. Ying energia oso hedakorra da, eta yang energia, aldiz, barnerakoiagoa. Kafea, esaterako, oso ying da, are gehiago esnearekin eta azukrearekin nahastuta hartzen denean. Nerbio sistemara joaten da zuzenean, muturreko sustantzi bat da, eta gorputzean desoreka handia sortzen du.\nHaragi gorriaren kasuan, zer eragin dauka gorputzean? Jaten dugunean ez gara elikatzen bakarrik ari, informazioa ere sartzen dugu gorputzera. Haragi gorriaren kasuan, adibidez, animaliaren sufrimendua ere barneratzen dugu, ikuspegi energetikotik begiratuta. Fisiologikoki, aldiz, animali bat hiltzen den momentutik bere haragia usteltzen hasten dela esaten da. Haragi hori gorputzera sartu eta botatzen dugun arte 4-5 egun pasatzen dira. Bitartean haragi hori gure esteetan ustelduz doa usteldura sortuz.\nAdibide batzuk baino ez dira. Gaizki elikatzen garen momentutik gure odola ez da kalitate onekoa, eta odola jaten dugunaren arabera sortzen doa. Gure gorputz osoan dabilen sustantzia da. Horregatik, odola txarra bada organoak gaixotuz joatea saihestezina da.\nMakrobiotika gaixotasunak prebenitzeko edo horiek sendatzeko gai al da? Makrobiotikak zenbait gaixotasun sendatzeko edo arintzeko balio dezake, minbizia, adibidez, edo nire kasuan bezala esklerosi anizkoitza.\nZure kasuan ze hobekuntza nabaritu dituzu? Gaixotasuna diagnostikatu eta hiru agerraldi izan nituen. Azkena oso gogorra izan zen. Eskuineko alde guztia paralizatuta gelditu zitzaidan, ezkerreko begitik doble ikusten nuen eta belaunetik behera ezkerreko hanka ez nuen sentitzen. Elikadura aldatu dudanetik ez dut beste agerraldirik izan eta inoiz baino osasuntsuago sentitzen naiz.\nZapore oneko Ordizia Mendeurren asko ospatu dituzte Ordizian: azoka, Urdaneta, danborrada, santaneroak... Tradizioa nola gorde eta nola transmititu, hor dago erronka. Ezagutza hori zabaltzeko proiektu bat jarri du martxan Euskara Zerbitzuak. Janire Arrondo Ordizia «Ordizian badugu zer erakutsi eta zertaz harro egon». Hala adierazi zuen Patxi Zubizarreta idazleak Ordiziako Udaleko Euskara Zerbitzuak martxan jarri duen proiektu berriaren aurkezpenean. Ordiziari buruzko ezagutza zabaltzeko hiru unitate didaktiko osatu dituzte; Zubizarreta da egileetako bat, Pantxike Agirre eta Lurdes Mujikarekin batera. Ordiziaren sorrera, historia, pertsonaiak, geografia, ingurunea, lanbideak eta azoka dira hiru aletan landu dituzten gaiak, «modu grafiko, erakargarri eta ulerterraz batean». Ordizia: kilo bat istorio ; Ordizia;\n«Ezagutzaren dibulgazioa beste formatu batean egin behar zela ikusi genuen» Belen Maiza\nProiektuaren arduradunak Barrenan egindako aurkezpenean. JANIRE ARRONDO\ngure herriaren eraldaketa; eta, Ordizia: gu egile, gu eragile dira hiru aleen izenburuak. Paperean eta sarean ere eskura daude w w w . o r d i z i a euskaraz.com/ordiziaezagutzen atarian. Kattalin neska gaztea protagonista hartuta egin du Zubizarretak ezagutzaren narrazioa. Hasierako umea, neska koxkarra da bigarrenean eta ingurunearekin kritiko agertzen den neska azkenean. Kattalinen eta haren aitonaamonen begiradak erabili dituzte, proiektua hiru belaunaldiren topalekua balitz bezala. «Azkenean, zapore oneko zerbait lortu dugu, udaletxepean\nsaltzen zuten gazta bezala, borobil-borobila», esan zuen Zubizarretak.\nEgindakoa kaleratzen 2010ean Ordiziako leku-izenak liburua argitaratu eta gero, egindako ikerketa zabaltzeko bideen gainean hasi ziren hausnartzen. «Azken batean, dibulgazioa beste formatu batean egin behar zela ikusi genuen», zioen Belen Maiza zinegotziak aurkezpenean. Hala, Jakintzakoekin eta Urdanetakoekin batera garatu dute egitasmoa. Ikastetxeek proposatutako beharren arabera moldatuta, ikasgeletan lantzeko moduko materiala osatu dute.\nSegura eta Zerain (atzean) ikusten dira Azpillatik. Herriari itzulia egiteko aukera ematen du ibilbideak, baserriz baserri. ARGAZKIAK:E.LEGORBURU\nAzpillako buelta Herriko plazatik irten eta bertan amaituz, Azpillako itzulia eginez Seguraren panoramika ederrez goza daiteke. Bidean, gainera, denetariko altxorrak daude, historikoki eta naturaren ikuspegitik oso kontuan hartzeko modukoak. Eskeine Legorburu Segura Segurako erdigunetik hasi eta bertan bukatu. Horretarako aukera ematen du Azpillako itzuliak. Plazatik irten eta Kale Nagusian behera edo gora egin dezakegu, ibilbidea bi norazkotan egin baitaiteke. Gure kasuan, Kale Nagusian behera egingo dugu, Germanene aldera. Beheko gurutzearen parera iritsitakoan, aurrera egingo dugu bidean, herri sarrerako zuhaitzen albotik. Hilerrira igotzeko bidea hartuko dugu orduan, belar meta edo zuhatz baten ondotik pasatuta. Hilerria atzean utzi eta\nItturriberri ondotik Eguzkitze baserrira berreskuratu duten bidea.\nAizkoeta aldera egin behar dugu ondoren, aldapa gora, Aierbe jartzen duen seinaleari jarraituz. Aizkoeta erdi, Aizkoeta goena, Aizkoeta berri eta Aizkoeta baserrien ondotik igaro eta errepidean aurrera egin behar da. Aldapa gora da Aizkoeta baserrira arteko bidea, eta behin bertara iritsita, Segurako etxebizitzen teilatuak, Madurako belardiak, Zerain eta inguruko mendiak ikusiko ditugu, parez pare. Bertan dago kokauta Segura Irratiko hedagailua edo errepikagailua izan zena ere, gaur egun etxebizitza dena.\nteko ordua da. Segurako beste irudi panoramiko bat alboan dugula Mendotze eta Mautsotegi baserrien ondotik igaroko gara, Itrruberri izeneko iturrira iritsi arte. Usain eta zapore bereziko iturria da Itturriberri. Orain urte batzuk berritu egin zuten, eta iturri dotorea da, oinez egindako itzuliaren ondoren eztarria freskatzeko egokia.\nSegura Luzera: 4,200km Denbora: 1h 15 min Altuera gehiena: 330 m. Altuera gutxiena: 224 m. Desnibela: 106 m. Zailtasuna: Erraza\nAurrera jarraituta Oriamuño, San Bizente eta Egileor baserriak zeharkatuko ditugu, bide erraz eta laua jarraituz, eta metro gutxira Idiazabal aldera edo Segura aldera joateko bidegu-\nrutzearekin egingo dugu topo. Guk Segurara jaisteko bidea hartuko dugu –nahi duenak Idiazabalen ere buka dezake ibilbidea–. Aurretik igotako malda jais-\nItturriberri iturriaren ondoan, bertatik Eguzkitze baserrira arte doan kaltzada ikusi liteke, eta nahi duenak bertatik Eguzkitzera arteko tartea ere egin dezake –Segura eta Idiazabal arteko bidegurutze ondoraino. Bidea egitea erabakitzen duenak, aurretik egindako zatia errepikatu beharko du berriro herrigunera jaisteko–. Garai bateko bideak berreskuratzeko helburuarekin jarri\ndute berriro agerian harrizko galtzada, eta Segurako Udalak ibilbide bat lantzeko asmoa ere badu bide berria aitzakia hartuta Azpillako ibilbide hau ezagutzera emateko. Itturriberri atzean utzita, Seguran azkena eraiki dituzten etxebizitzen artetik egingo dugu berriro herri erdigunera. Mojen konbentuaren parera irtengo gara bidean aurrera eginda, eta handik haurrentzako jolaserako gune den parkera. Ibilbideari plazan emango diogu amaiera. Oraindik ezagutzen ez duenarentzat aukera polita da Segura gainaldetik zeharkatu ondoren herriko kaleetan zehar itzulia egin eta herrian horren bereizgarri diren armarriak, eraikinak eta jauregiak ikusteko. Hasieran esan bezala, ibilbidea kontrako noranzkoan ere egin liteke, Itturriberritik gora joan eta Madalenatik itzuliz.\n1995eko odolki lehiaketako epaimahaikide batzuk, Beasaingo plazan. GUREGIPUZKOA.NET/CARLOS HUERTA\nAsier Zaldua Beasain Odolki, mondeju eta buzkantza garaia heldu da. Urteroko moduan, datozen asteetan Goierriko etxe gehienetan hestebete hauek jango dituzte, eta herri askotan lehiaketak antolatuko dituzte. Adibidez, Beasainen. Beti bezala, bertako jeneroen azoka berezia, odolki dastatzea, lehiaketa eta bazkaria egongo dituzte, Beasaingo\nOdolki Kofradiak antolatuta. Aurtengoa 29. ekitaldia izango da. Urte hauetan guztietan makina bat pertsona ospetsuk egin dute epaile lana. Goiko argazkia Carlos Huertak atera zuen duela 18 urte, 11. edizioan. Epaimahaian Salva Bergara eta Jokin Errasti pilotari ohiak ageri dira, besteak beste. Egun, lehiaketa Gernika pasealekuko frontoian egiten dute.\nGoiBerri 78. zenbakia\nSantu guztien egunez, hildakoak gogoratzeko ohitura oso errotua dago, bai Goierrin eta baita Euskal Herri osoan ere. Baina urteen poderioz,...


Jose Callejon starts for Real Madrid against Athletic Bilbao - Goal.com\nJose Callejon starts for Real Madrid against Athletic Bilbao\nThe 25-year-old wins the race to begin the match against Los Leones ahead of Angel Di Maria, while the Alonso-Modric-Ozil experiment is given another go in midfield\nJose Callejon has been handed a starting berth for Real Madrid's Liga clash against Athletic Bilbao at Santiago Bernabeu on Saturday night.\nCoach Jose Mourinho chose the 25-year-old Spaniard ahead of Angel Di Maria to dovetail with Cristiano Ronaldo and Karim Benzema in the home side's front three, with a creative trident of Mesut Ozil, Xabi Alonso and Luka Modric prividing support from midfield.\nWith Marcelo a long-term absentee with a broken foot, Fabio Coentrao continues at left back, while regulars Alvaro Arbeloa, Pepe and Sergio Ramos make up the rest of the defence in front of captain Iker Casillas.\nFor Bilbao, Inigo Perez misses out selection with an ankle complaint, while Fernando Amorebieta also sits out the match after coming back injured from international duty against Venezuela.\nSubs: Adan, Khedira, Kaka, Albiol, Di Maria, Nacho, Morata.\nAthletic Bilbao (4-2-3-1): Iraizoz: Iraola, Jose, Ekiza, Aurtenetxe; Ituraspe Gurpegi; Susaeta, Muniain, Gonez, Aduriz.\nSubs: Toquero, Llorente, Castillo, Fernandez, Lopez, Martinez, Ramalho.


...dean bere langileriarekin garatzen ari den prestakuntza-eskaintza osatu ahal izan da....\n...ntsesez eta arabieraz) jaso ziren Giza Eskubideen Adierazpen Unibertsalaren 30 artikuluak....\n...stizia Justizia administrazioaren eta bulego judizialaren funtzionamendua1...\n...oak ezarri dira, Arartekoa sortzeko arrazoiarekin −pertsonak defendatzea− bat etorriz....\n...a10Herri-administrazioen zerbitzuko langileak4Ogasuna1Guztira15...\n... behin eta berriz (Barakaldo eta Durango), batik bat hots kutsadurarekin lotutako gaietan....\n...har da, eta administrazioek arreta bereziarekin eskatu behar diete hori enpresa eraikitzaileei....\n...r ditzaten, une, eremu eta testuinguru orotan aplikagarria den diziplina erregimen baten bidez....\n...Polizia-kidegoek eginkizun aktiboa hartu behar dute euren gain istilu arrazisten aurkako borrokan....\n...ungo krisi ekonomikoko egoera eta egoera horrek pertsonen eskubideetan duen eragina direla eta....\n...parte hartzen dutenen bermeak ere, bereziki motibazioaren exijentziari dagozkienetan....\n...hala nola pertsona ugariri eragin diezaiokeela. Arrazoi horrexegatik sartu da kapitulu honetan....\n...itartez neurriok egiaztatzeko aukera eman beharko lieke, epaia oso-osorik aurkeztu beharrean....\n...edo erreklamatzaileak bere arazo zehatzean zein izapide egin behar zituen jakin nahi zuen....\n...ruan eskainitako iritzi datu horiek erantzukizun handia dira eta are pizgarriagoak eguneroko lanean....\n...in. Atsekabea adierazten dugu euskal poliziek proposamen horietatik asko ezarri ez dituztelako....


Primera evaluación timeline | Timetoast timelines\nYahoo Estatu Batuetako Interneteko enpresa bat da. 1994an Stanford Unibertsitateko bi ikaslek, Jerry Yangek eta David Filok eratu zuten, Estatu Batuetan. 1996ko apirilaren 12an burtsan kotizatzen hasi zen. Interneteko atari bat, web direktorio bat eta zerbitzu ugari bat da, esaterako, posta elektronikoa. Hilean 7.000 milioi bisita baino gehiago ditu, eta seigarren webgune bisitatuena da.\nEbay Internet bidez produktuen enkante eta merkataritza elektronikoa egiteko gunea da. 2002tik 2015era, eBayk PayPaleko jabea zen. Saltzaileak iragarkien hasierako prezioa eta iraupen zehatza ezartzen ditu eta denbora tarte horretan erosleek eskaintza bat egiten du. Estatu Batuetan sortu zen eta Pierre Omidyar izan zen aplikazio honetaren sortzailea.\nNetflix Estatubatuar entretenimendu konpainia bat da, posta bidezko DVDak eta internet bidezko streaming zerbitzuak saltzen dituena. 1997an sortu zen, Kalifornian. 2009rako, 10 milioi harpidedunak gainditu zituen eta 2016an mundu osoan 81,5 milioi harpidedun zituen.\nMezuak berehala bidaltzen zituen plataforma zen, Microsoft sortutakoa, Microsoft Windows zuten PCetan funtzionatzeko diseinatuta.\nHabbo, Interneteko sare sozial bat da eta komunitate bat gazteentzako eta nerabeentzako enfokatuta. Hor, bakoitzak bere egongela sortu dezake eta ondoren egindako lagunekin hor egon, hitz egin, etabar.\nSortzaileak: Sampo Karjalainen eta Sulake.\nEstatu Batuetan sortu zen, Jimmy Walesen eskuz. Wikipedia eduki askeko entziklopedia bat da, lankidetzaz editatua, eleanitza, Interneten argitaratua\nMozilla Firefox Mozilla Fundazioak garatutako web nabigatzaile librea da, Estatu Batuetan sortua; haren bilakaeran edonork lagun dezake eta euskaraz ere eskaintzen da. Mozilla Application Suite-ren ondorengoa da eta, egun, Mozilla Korporazioak kudeatzen du. Mozilla Firefox Interneten gehien erabilitzen den bigarren nabigatzailea da: 2010eko urriaren amaieran, merkatuko % 22.82ko kuota zuen, Net Applicationsek baieztatzen zuenez.\nNintendo DS edota DS, 2004an Nintendo japoniar bideojoko enpresak merkaturatutako kontsola bat da, Nintendo empresak sortu zuena. Game Boy Advance modeloa ordezkatzeko diseinatua izan zen. Modelo honen ezaugarri nagusia ukipen-pantaila izatean datza. DS hizkiek ingelesezko "Developers' System" edo "Dual Screen" hitzen laburdura dira, alegia, "Garatzaileen Sistema" edo "Pantaila Bikoitza".\nFacebook Mark Zuckerbergek sorturiko gizarte-sare zerbitzu bat da. Harvard Unibertsitateko ikasleentzat sortu zen, baina orain mundu guztiari irekita dagoen sare bat da. Erabiltzaile bakoitza bertako sare ezberdinetan ibili daiteke, bere ikasketen araberako, bere bizitokiaren araberako edo bere lanaren araberakoa izan daitekeelarik, beste aukeren artean.\nAllen Lau, eta Ivan Yuen sortu zuten, Erresuma Batuetan. Wattpad aplikazio bat da, istorioak idatzi eta beste pertsonekin partekatzeko aukera ematen du. Wattpaden perfila egin duen edonork istorioak idatzi ahal ditu, kapituluz kapitulu joan igotzen eta beste erabiltzaileek irakurri eta komentatu dezakete, eta gustukoa izanez gero botoak eman.\nTuenti, telekomunikaziozko zerbitzu konpainia bat da, Telefonikako propietatea dena, kostu baxukoa eta mugikorretarako zerbitzuak eta Interneta eskaintzen ditu Espainia osotik.\nSortzaileak: Zaryn Dentzel, Félix Ruiz Hernández, Kenny Bentley, Adeyemi Ajao eta Joaquín Ayuso de Pául.\nTwitter mikroblogingeko tresna da, eta haren bidez, Interneten mezu laburrak argitara ditzakegu, gehienez 140 karakterekoak. Mezu horiei Txio deritze eta testua, irudiak, bideoak eta estekak izan ditzake. Gainera, Twitterreko beste erabiltzaile batzuk gure jarraitzaile izan daitezke, egingo ditugun argitalpenak denbora errealean jaso nahi badituzte. Gure interesekoak diren profilen jarraitzaile ere izan gaitezke, hala, egingo dituzten argitalpenak ikusi ahal izango ditugu\nSpotify streaming bidez erabiltzen duen musika erreproduzitzeko aplikazioa da. Diskoetxe independente eta handietako musika eskaintza zabala dago. Aplikazioa 2008ko urrian egin zen, Suecian. 2010eko irailaren 15an zerbitzuak gutxi gorabehera hamar milioi erabiltzaile zituen. Daniel Ek sortu zuen aplikazio hau.\nMakina hau bideokontsola bat da. Hasieran konpetentzia handia zeukan baina 2009ko abenduan, hilabete batean gehien saldu zen kontsola izatera irisi zen Estatu Batuetan. Kontsolaren ezaugarririk bereizgarriena haririk gabeko kontroladorea da, Wii urrutikoa, eskuko gailu gisa erabil daitekeena, mugimenduak hiru dimentsiotako planoan hauteman ahal izateaz gain.\nSortzaileak: Nintendo eta Foxconn\nAirbnb enpresa pribatu eta turistikoko ostatuei eskainitako konpainia da. Horren bidez, ostalariek alokairua iragarri eta kontratatu dezakete. Airbnb 2.000.000 propietateren eskaintza du, 192 herrialdetan eta 33.000 hiritan. 2008ko azaroan hasi zen, Estatu Batuetan. 2012ko ekainean, 10 milioi erreserba egin ziren.\nKonpainia austriar bat da non fitness tradizionala mugikorretako aplikazioekin eta sare sozialekin konbinatzen duena. Aplikazioak ariketa fisikoak eskaintzen ditu baita dietak ere.\nSortzaileak: Florian Gschwandtner, Alfred Luger, Christian Kaar eta René Giretzlehner.\nSatoshi Nakamoto sortu zuen, Japonian. Ordainketa sistema eta salgai bat da. Izendapena berau sustengatzen duen protokoloa eta P2P sareari ere deritzaio, eta orokorrean moneta digital bezala erabiltzen da.\nAngry Birds Finlandiako konpainia bat egin zuen. 2009an sortutako bideojokoen seriea da. Angry Birds Peter Vesterbackak eta Jere Erkkok sortutako jokoa da. Mugikorren historiako joko salduena da. Ez da fenomeno digitala bakarrik: pertsonaiak hain ezagunak direla eta, non konpainia hegazti jostailuak, jantziak eta era guztietako salgaiak saltzen hasi ziren.\nMitele Internet eta telebistaren bidez Mediaset Spain-en transmisio zerbitzua da, Espainian sortuta Mediaseten Españaren eskutik. Zerbitzua hainbat gailutan dago erabilgarri: telefono mugikorrak eta tabletak, ordenagailu pertsonalak\nInstagram argazkiak eta bideoak partekatzeko erabiltzen den sare sozial zein mobiletarako aplikazioa da. Erabiltzaileek hainbat efektu fotografiko aplika ditzakete,adibidez, filtroak eta markoak. Instagramen berezitasun bat argazkiei forma karratua ematen diela da. Instagram Kevin Systrom eta Mike Krieger sortu zuten, eta 2010eko urrian atera zen merkatura.\nIphone eta Androiderako aplikazio bat da Snapchat, berehalako mezularitzako app baten antzera funtzionatzen duena, hala nola WhatsApp edo Telegram. Snapchch-en berezitasuna da, apps tradizionalago horiek ez bezala, momentuan egindako argazkiak edo bideoak partekatzeko aukera bakarrik ematen duela (ez mugikorrean gordeta daudenak), eta testuak, aurpegierak eta horien gainean margotzea ere aukera ematen duela.\nCanva diseinu grafikozko erremintak dituen webgune bat da eta milioi bat baino gehiagoko argazkiak editatu dezake.\nEz profesionalak zein profesionalak erabili dezakete.\nSortzaileak: Melanie Perkins, Cliff Obrech eta Cameron Adams.\nBigarren eskuko produktuen salerosketentzako erabiltzen den plataforma da, Interneten bidezko erabiltzaileen artekoa. Zerbait saltzekotan, argazki bat eta informazioa publikatuz, besteek ikusi dezakete eta harremanetan jarriz gero, saltzen da.\nSortzaileak: Gerard Olivé, Miguel Vicente eta Agustin Gomez.\nSkype internet bidez telefono deiak egitea ahalbidetzen duen softwarea da. Horretarako, erabiltzaileek aplikazioa Skypen webgunetik doan jaitsi behar dute, kontua sortu eta, hortik aurrera, Skype kontu bat duten beste erabiltzaileekin debalde hitz egiteko gai izango dira mikrofono batez bailatuta. 663 milioi erabiltzaile baino gehiago ditu mundu osoan.\nBlended Learning sortu zuen, Estatu Batuetan. Google Classroom doako hezkuntzarako plataforma bat da ikasketa nahasketarako. Google Apps for Education Suiten zati bat da, Google Docs, Gmail eta Google Calendar biltzen dituena.\nPapera aurrezteko modu gisa pentsatuta, ikasgela birtualak sortzea ahalbidetzen du hezkuntza erakunde berean, komunitate akademikoko kideen artean lana erraztuz. Horrez gain, irakasleen, eta ikasleen arteko lotura bat da haien arteko komunikazio prozesu guztiak azkartzen\nPeriscope Twitterren propietatearen barnean dagoen tresna da, streaming transmisioaren bitartez bideoak egiteko erabilia. Aplikazio hau Kayvon Beykpourrek eta Joe Bernsteinek diseinatu zuten. "Bideo zuzen bat eraman ahal digu leku batera eta han gertatzen ari dena erakutsi ahal digu". 2015eko martxoaren 16an atera zuten. Twitterren bidez ere lortu ahal da.\nBideo laburrak sortzeko eta partekatzeko aplikazioa da. ByteDance sortu zuen, Chinan. Aplikazioak 3-15 15 segundo3 bitarteko 3 bideo labur eta 4 eta 60 segundoko bideo laburrak sortzeko aukera ematen die erabiltzaileei.\nShōgakukan sortu zen aplikazio hau, Shūeisha sortu zuen. Zerbitzu publikoa mangaren kapitulu berrien ingelesezko bertsioetara itzuli dute. Plataformaren lehen kapituluak doakoak dira.


Otsailak 20 | 15:00\nAnuntxi Arana antropologoa etaNerea Fillat OizKatakrak argitaletxeko kideek akelarreak existitu ote diren galdera pausatuko dute, Sorginak eta sinesteak ikuspegi mitologikotik landuz. Ondotik Nerea Fillat Oiz Katakrak argitaletxeko kideak Sorgin ehiza ikuspegi politikotik du landuko,Silvia Federiciren idatziak oinarri. Izan ere, Iruñeako Katakrak argitaletxeak Silvia Federiciren argitalpenak euskarara ekarriak ditu.


Egiguren-Oliden eta P.Labaka-Otaduy, Dinastia Etxabeko finalaurrekoetara | El Diario Vasco\nCosta UrolaEgiguren-Oliden eta P.Labaka-Otaduy, Dinastia Etxabeko finalaurrekoetara\nEgiguren-Oliden eta P.Labaka-Otaduy, Dinastia Etxabeko finalaurrekoetara\nDV ZUMAIA. Domingo, 6 agosto 2017, 10:30\nDinastia Etxabeko final laurdenetako bigarren jardunaldia jokatu zen ostiralean, Aitzurin. Emaitzak hauek izan ziren: Aristi-Ibarloza 10/ 22 Egiguren-Oliden eta P. Labaka-Otaduy 22/ 12 P.Etxeberria-Alduntzin.\n2-0, 2-2, 2-7, 4-7, 4-14, 9-14, 9-21, 10-21 eta 10-22 nagusitu zen gazte-jubeniletako norgehiagokan Egiguren-Oliden bikotea serio eta ondo jokatuz. Julen Egiguren aurrelari azpeitiarrak tanto bat galdu zuen eta zazpi egin zituen. «Iristen den pilotaria da, ondo luzatzen du pilota eskubiz eta tantoa egiteko aukerak ez ditu alperrik galtzen», azaldu du Zumaiako Kirol elkarteko kide den Jexux Iribar 'Olalde'-k. Zeregin horretan bikain lagundu zion Añorgako Pilota Elkarteko Aratz Oliden oriotarrak.\nGorka Aristi getariar aurrelariak ez zuen gaizki jokatu, lau pilota galdu zituen eta zazpi egin. Ibarlozari lan asko pilatu zitzaion. «Atzean agindu eta aurrekoadroetan tanto egiteko aukerako pilotak bikotelagunari uzteko eginkizuna erabat zaildu zion gerriko gorridunen lan onak», dio Olaldek.\n23 urtez azpiko mailako norgehiagokan 3-0, 3-2, 10-3, 12-7, 15-9, 18-11 eta 22-12 nagusitu zen gerriko gorriz ateratako P.Labaka-Otady bikotea. Peru Labaka zizurkildarrak zazpi tanto egin zituen. «Ezagutzen dugu Peru eta bere errekurtsotaz baliatzen jakin zuen ostiralean ere, saketan pilota frontisaren goikaldean joaz pasa, ez pasa botea eginarazi eta horrela bueltan zetoztenak ere aukerako pilotak izatea lortu eta kontenplaziorik gabe tantoa eginaz. Defentsan pilotarik galdu gabe, galdutako bakarra erasokoa izan zen». «Gorka Otaduyk badaki hobeto egiten bere lanak baina ez zuen gaizki jokatu hala ere, pilotari ematerako orduan fresko ikusi genuen bere bi beso ederrekin eta tanto bat ere eginaz atzekoadrotan baztarreratutako pilota batekin», dio Olaldek.\nPeio Etxeberriari dagokionez, «gogo eta sasoi haindiarekin etorri zen Zumaiara partidua aurrera ateratzeko asmotan! Bai horixe, baina horretarako ezinbestekoa zuen bikotelagunaren laguntzik ez zuen izan. Aukera gutxi tantoa egiteko eta horiek ere berak sortu behar». Amaitzeko, Aitor Alduntzin iruñatarra «galdutako penaz gain bikotelagunari gehiago ez lagundu izanaren damu ere izango da ziur aski. Atzelari batek behar duen segurtasunik ez zuen erakutsi partida guztian zehar, jarri ezinik pilotara eta 'buena' egindako gehienak ere behar bezela gozatu gabeak», gaineratu du.\nBihar, 22:00etan Aitzurin\nBihar izango da azken laurdenetako hirugarren jardunaldia, 22:00etatik aurrera. Gazte-jubeniletan: Iriarte-Balerdi/Larrañaga-Cordon. Eta 23 urtez azpiko mailan: Salaberria-Aizpuru/Alberdi-Garmendia.\nMugat eta Hobetuz lokal berdinean ariko dira aurrerantzean Euripean hasi ziren Itziarko Kopraixak


Arnas bakoitza trikitiari emana - Urola Kostako Hitza : Urola Kostako Hitza\nLarunbatean hil zen Iñaki Garmendia 'Laja' trikitilari azkoitiarra. Haren heriotzaren harira, hainbat trikitilariren erreakzioak jaso ditu UROLA KOSTAKO HITZAk. Nabarmendu dute Lajak dena eman ziola trikitiari, azken egunera arte. Erreferente izan da denentzat.\nPoza. Horixe sentiarazten omen zion trikitiak Iñaki Garmendia Lajari (Azkoitia, 1944), behin baino gehiagotan nabarmendu zuenez. “Ez zuen ulertzen bere bizitza trikitirik gabe. Oraindik ere egunero jotzen zuen soinua; nik ez dut horrelako beste kasurik ezagutzen. 60 urte trikitia jotzen pasatu eta gero, egunero etxean soinua jotzeko gogoa izatea ikaragarria da. Niri askotan sinestea kosta egiten zitzaidan”. Horrela azaldu du Andoni Larrañagak, azken urteetan Lajaren ondoan aritu zen pandero jotzaileak, trikitilariaren pasioa. Larunbatean hil zen askorentzat mito bilakatu den trikitilaria, eta gaur emango diote azken agurra, 19:00etan hasita Azkoitiko parrokian egingo duten hileta elizkizunean. Ez da trikiti doinurik faltako gaurko ekitaldietan: beilatokitik elizara hainbat trikitilari eta pandero-jotzailek lagunduta eramango dute gorpua; ondoren, eliza barruan, fandangoa joko dute, eta irteeran, kalejira batekin agurtuko dute Laja.\nHaren heriotzaren harira, hainbat trikitilariren erreakzioak jaso ditu UROLA KOSTAKO HITZAk.\nIosu Arrizabalaga ‘Izer’:\n“Naizen dena berarengatik naiz. Nire maisu bakarra izan da Laja. 14 urterekin hasi nintzen trikitia jotzen, eta 17 urtera artera arte aritu nintzen berarekin; lau urte horiek nire garai garrantzitsuena izan dira. Txikitatik oso garbi nuen soinua zenbat gustatzen zitzaidan, etxetik jaso bainuen afizioa; nire aitonak eta aitak jotzen zuten. Gure etxean oso mirestua izan da Laja, eta nik ere miresmen hori banuen; gainera, denborarekin, aita bat bihurtu zen niretzat. Eta maisua ere bai. Edozer gauzatarako beti hor egon da; nire bizitzan oso inportantea izan da. Trikiti munduari dena eman dio: bere bizitzako arnas denak eman ditu trikitiarentzako eta trikiti zaleentzako. Altxor bat izan da, ondare bat. Ezin da kalkulatu trikiti munduan zenbat pieza dagoen, baina horien artean berak irakatsitakoak ugari izan dira. Gaur egun, oraindik ere inoiz entzun gabeko doinuak jotzen zituen, eta nik esaten nuen: ‘Nola da posible?’. Berak barruan zer ondare edukiko duen ez dago kalkulatzerik. Trikitiari bere bizitzako dena eman dio azken egunera arte, eta hobekuntza asko ere izan ditu trikiti munduak berari esker. Garai bateko trikiti zahar irregular hartatik perfekziora eraman zuen Lajak instrumentua. Berak eskola hori Elgetarengandik jaso zuen, eta biek pauso handi bat eman zuten trikitiaren perfekzioan”.\nImanol Arregi ‘Iturbide’:\n“Soinu txikia jotzen marka guztiak hautsi zituen Lajak. Jakinekoa da trikitilari ona zela, baina oso gutxik ezagutzen dute benetan zuen maila. Maisu handia izan da. Ezagutu nuenean, hark derrigortu ninduen berarekin diskoa ateratzera. Esaten nion nik ez nuela horretarako balio, baina… Lehen aldiz trikitia jotzen ikusi nuenean, ezin sinetsita geratu nintzen. Hasieratik pentsatu nuen figura handi bat izango zela. Izugarrizko talentua zuen musika jotzeko orduan, eta segituan hartzen zuen doinua. Gainera, piezak bere erara moldatzeko gaitasuna zuen. Behin esan nion hil aurretik bera baino hobea zen norbait ikusi nahi nuela. Gogoratzen naiz ez zuela ondo hartu. Asko dira trikitilari onak, baina bera bezalakorik oraindik ez da inor jaio. Ez du parekorik izan trikitian”.\n“Bera izango da umea nintzela ezagutu nuen lehen soinu jotzaile profesionala. Pentsatu nuen: ‘Hau da benetako soinu jotzailea izatea’. Erreferente bat izan da niretzat; txiki-txikitatik iruditu izan zait benetako soinu jotzailea. Denekin konektatu duen gizon bat izan da; gazteekin ere ondo moldatzen zen, haiengana egokitzen zen. Gainera, oso errepertorio berezia izan du. Nire irakaslea izan zen, eta asko ikasi nuen berarengandik; hiru bat urte edo egin nituen berarekin, eta bere estiloko pieza batzuk irakatsi zizkidan. Nire ustez, pertsona bezala zuen aberastasunik handiena: gizon oso irekia zen, eta umore ona izaten zuen beti. Gainera, interes handia zuen gazteek egiten genuen horretan”.\nXabier Albedi ‘Zabale’:\n“Erreferente handi bat izan da Laja, bai soinujole bezala, bai errepertorio aldetik. Niretzako eta gure garaian ikasten ari ginen gazte askorentzako hala izan zen, nahiz eta bera nire maisua ez zen izan. Gainera, trikiti munduari bultzada handia eman zion. Laja Elgetarekin ikasten hasi zen garaian, baserri giroko instrumentua zen trikitia, eta Lajak lan handia egin zuen instrumentua ezagutzera emateko”.\n“Niretzako Laja umetako ikono bat izan da, izen handi bat, mito bat. Bizitza eta afizioa berarekin partekatzeko aukera izan dut azken urteotan; berarekin jotzeko zortea izan dut. Den-dena ez du nirekin egin, baina azken hiruzpalau urteotan dezenteko harremana izan dugu, eta erromeri batzuk egin ditugu elkarrekin. Adin diferentzia dezentea geneukan, baina nire adineko bat bezala tratatzen nuen bera, eta oso eroso sentitzen ginen bata bestearekin. Oso harreman polita izan dugu, konfiantzazkoa; broma asko egiten genuen, eta hitz aspertu luzeak izan genituen biok. Alde horretatik, oso konfiantza giroan ibili gara beti. Horrez gain, nik esango nuke trikiti munduari dena eman diola, eta batez ere, erreferentzia eman diola; uste dut hori izango dela eman duen handiena. Batetik, dena, bizitza, eskaini dio trikitiari. Batzuetan oso-oso goian egon da, eta beste batzuek ordezkatu dutenean ere, hor egon da. Batzuetan gorago egon da sozialki, eta beste batzuetan pixka bat itzalean –prentsa aldetik eta–, baina berak beti bere lana egiten segitu du. 60 urte eskaini dizkio plazari, ez du behin ere utzi hori, eta plaza asko eta asko egin du. Erreferente bat da belaunaldi askorentzat, eta gainera, berak jaso zuen trikitia pixka bat modernotu zuen”.\nLajak 40 urte baino gehiago eman zituen Zarauzko Santa Marinan trikitia jotzen; horren inguruko erreportajea osatu du UROLA KOSTAKO HITZAk.


Información para alumnado / Ikasleentzako informazioa « BBAA Bitakora\n- Acta de la junta de Centro del día 15 de enero de 2010\n- NUEVOS GRADOScastellano 2011\n- GRADU BERRIAK euskera 2011\n- Tabla de adaptaciones/convalidaciones grado de Arte\n- Tabla de adaptaciones/convalidaciones grado de Creación y Diseño\n- Tabla de adaptaciones/convalidaciones grado de Conservación y Restauración\n- Graduko ikasketetako araubide orokorra\n- Normativa general de los estudios de grado\n- ¿Cómo es la Universidad del Plan de Bolonia?. Página del Ministerio de Educación (Interesante!!)\n- Nolakoa da Bologna Planeko Unibertsitaea?. Kultura Ministerioaren wen orria (Interesgarria!!)


Ciudad Realen anfibio eta narrasti bila 2 egun ibili ostian, Jaengo Sierra de Andújar parke naturalera jeitsi ginan, Aitor Montes Arrondo eta ni, beste 2 egunetan katamotz iberiarra ikusteko saiakeria itxeko asmuakin. Katamotz iberiarra (Lynx pardinus) iberir penintsulako endemismo bat da, oso espezie ezaguna, besteak beste, munduko felino mehatxatuena izatiarren. Ixa indibiduo danak bi populazio nagusitan banatzen dia; Doñanan eta Andujarren. Azken hau da gainera nukleorik potentiena.\nKatamotza ikusteko garai onena abendu eta urtarrila bueltan izaten da, araldixan egoten dianez, alde batetik bestera mugitzen ibiltzen dialako, aktibitate askokin. Beraz, printzipioz behintzat, katamotza ikusteko garairik onenian eta lekurik onenera ginduazen! Gainera, gaur egun dauden blog eta web orrialde guztiekin, pixka bat salseau ostian, laster enterau ginan zeintzuk dian "katuan" zain egoteko punturik egokixenak.\nGabaz iritsi ginan bertara eta lotarako lekuan pentsatzen, katamotza ikusteko puntu egoki hoietako batera jutia erabaki genun. Parke naturalian sartu bezain laster hasi ginan abiadura moteltzeko eskatzen zuten kartelak ikusten, danak katamotzan argazkixakin. Kartel hoiek ikustian tripak dantzan jarri zitzaizkigun!\nMendixan ondo barneratuta, zuloz betetako pista bat hartu genduan, eta begixak errepidian adi adi geneuzkala... toma! katamotz bat errepide bazterrian, furgonetatik 2 metrotara! Geldi-geldi zauan eta iluntasunian ez naban ikusi bere ondotik pasau eta mugitxu zan arte. Frontalak piztu eta zelaixan behera juten ikusi genduan. Puff, iritsi orduko katamotz bat! Eta norberangandik 2 metrora gainera! Bizitzako 1. katamotz iberiarra, dudarik gabe, bizitza guztian gogoratuko doten momentu bat.\nKriston emoziuakin jarraitxu genun aurrera, gaba pasatzeko buruan geneukan lekura iritsi arte. Furgonetiantzat leku aproposa topau, afaldu eta lotara. Katamotzak zapaltzen daban lurretan lo itxiak emozio berezixa ematen zion gaba horri.\nHurrengo egunian, goiz esnatu eta katamotzan zain jarri ginan. Pistatik, bailarako eremu zabal bat ikusten zan, eta prismatikuak hartuta, adi egon eta pazientzia eukitzia tokatzen zan.\nKatamotz iberiarran habitata, geunden lekutik ikusten genduana\nOso zaila zan horren espazio zabalian eta zuhaixka artian katamotz bat lokalizatzia, baina gu bezelako naturzale ugari elkartu ginan inguruan eta hainbeste begikin, baten batek ikusteko probabilidade asko zeuden.\nHala, goiz erdixan, pistan goraoko partetik katamotz bat lokalizau zutela esan ziguten. Tripak berriz ere dantzan! Segitxuan bertaratu ginan eta katamotza nun zauan esan ziguten. Kostau jakun ikustia, lekutan zauan! Baina han zauan, granitozko harkaitz baten gainian jarritxa, gure 2. katamotz iberiarra!\nKatamotz iberiarra (Lynx pardinus)\nHarri gainian jarritxa denbora bat pasau ostian, jeitsi eta landare artian desagertu zan.\nArratsaldian abisu berri bat jaso genduan, berriz ere agertu zala katamotz berdina. Oinguan zelai baten ibiltzen ikusi genun, baina ganoraz ikusteko urrutiegi jarraitzen zaban.\nEguna bukatziar zaola, pista azpitik gertu, katamotz ar bat beste ar bati jarraika zebilela abisau ziguten. Halako batian bat pasau zan trotian gure paretik. Pare bat segundu besterik ezian izan, zuhaixken artetik azaldu zan tartetxo baten. Bere norabidia ikusitxa, eta hurrengo nun irten zitekeen ideia inda, kamariakin prest jarri nitzan. Hantxe azaldu zan eta argazki petral batzuk itxen laga zigun behintzat, berriz ere landare artian ezkutau zan arte.\nEz genduan berriz ikustia lortzen, ez hau ez bestia, eta beste batzuk esan zutenez, burrukaldi txiki bat in eta beste alderako noranzkua hartu zuten berriz. Edarra izango zan ba burrukatxo hori kustia! Pena...\n2 minutu barru, bailaran beste puntan ikusi genitxun bixak, bata bestiaz oso pendiente. Korrika hasten zian, geratu, bestia nun zauan begiratu...\nPista batera heldu eta handik mendixan gora desagertu zian bi katamotzak. 3. eta 4. katamotzak zian!! Eta oinguan nahiko gertu ikusi genduan bat behintzat!\nBeste behin ere pozik bukatu genun eguna. Katamotza ikusitxa, hurrengo egunerako gure nahixa, gertuau ikustia zan. Eta posible zan, batez ere gizakixangan daukan konfiantza ikusitxa. Hori izan zan gehixen harritxu ninduna. Bost axola dio gizakixa iguruan ibiltziak eta guztiz paso itxen dau gutaz. Entzutekuak zian bertan ezagututako jendiak kontautako anekdotak. Argazkixak ere erakutsi zizkiguten, katamotza pistan jendian ondotik lasai asko pasatzen. Ikustekua!\nHurrengo egunian (abenduak 30) askoz jende gutxiau elkartu ginan. Katamotza lokalizatzeko begi gutxiau, baina azaldu ezkero, lasai disfrutatzeko askoz hobeto. Flojo hasi zan eguna, goiz guztian mugimendurik gabe... Beste jendiakin hitz egin, esperientziak entzun... eta hantxe, denborapasan...\nLantzian behin, beste espezie batzuk ikusten genitxun sikiera.\nMika urdinak (Cyanopica cyanus)\nBuztanluzia (Aegithalos caudatus)\nErregetxo bekainzurixa (Regulus ignicapilla)\nSai arreak (Gyps fulvus)\nSai motza (Aegypius monachus)\nIberiar eguzki-arrano bikotia (Aquila adalberti)\nPirineotar basahuntzak (Capra pyrenaica)\nOreina (Cervus elaphus)\nEguna aurrera zixen eta iluntzen hasteko denbora gutxi falta zan. Etxerako bueltia hartu biharra geneukan laster eta beste katamotz bat ikusteko aukerak amaitzen ai zitzaizkigun. Baina bat-batian, gure atzetik pasau zan bat! 5. katamotza!\nBere noranzkua ikusitxa, aurrerago pista gurutzatuko zabala ematen zaban. 10 bat lagun izango ginan bertan eta poliki eta ixilik pistan aurreruntz jun ginan, katamotzak pista zeharkatzia espero genduan lekura. Muturren paretik pasau ahal jakula jakinda, puff, oinguan bai tripak dantzan!\nNundik gurutzatuko ote dau pista katamotzak? Danok adi!\nDanak adi-adi, kamariakin prest, landare artera begira, eta bat-batian inok espero ez bezela, gure atzetik gurutzatu zaban pistia. Gugandik 10 metro eskasera! Baina beste aldera begira geundenez, konturau ginanerako pista erdi pasauta zakan eta ezigun argazkirik ateratzeko astirik eman. Ze inpotentzia!!! Hala ere, argazkixa atera ez arren, gure buruan betirako geratuko da irudi hori. Katamotza gure ondotik 10 metrotara pasatzen!\nPistia gurutzatu ostian, landare artian desagertu zan berriro, baina denbora gutxira pareko magalian azaldu zan. Lasai asko ibili zan bertan, harri baten jarri arte.\nMinutu batzuk jarritxa egon ostian, mugitzen hasi zan berriz. Mendixan gora jun zan, gero beste aldetik jeisteko.\nAsko urrutiratu zan eta bere pista galdu genduan. Ordurako iluntzen hasitxa zauan eta etxera bueltatzeko momentua zan.\nIlunabarra, Sierra de Andújar parke naturalian\nEmaitzekin oso pozik bueltau ginan. 2 eguneko egonaldixan 5 katamotz ikusitxa, hoietako bat furgoneta onduan eta beste bat 10 metrotara pasatzen, ezin kejau! Egixa esan, denbora asko pasau genduan zain, baina dudarik gabe, merezi izan daban esperientzia izan zan. Berriz ere bueltauko geran inpresiua dakat.\nHolaxe bukatzen zan Ciudad Real eta Jaengo lurretara indako gabonetako bidaia.\nEgilea: Ander Izagirre Egaña Ordua: 17:08 iruzkinik ez:\nEgilea: Ander Izagirre Egaña Ordua: 15:49 2 iruzkin:


2016/02/03 08:50 0 iruzkin\nEl navarpoly, un juego desgraciadamente real\nLas redes sociales se han hecho eco del navarpoly, un «monopoly» a la navarra, que pretende explicar la gestión realizada por UPN durante sus años de mandato. En el vídeo se detallan algunos de los casos descubiertos en estos primeros meses liderados por Uxue Barkos, como los informes de Comptos o los peajes en la sombra de la autovía del Camino y del Pirineo.\nEl vídeo recoge como, más allá de las dietas de sobra conocidas de la...\n2014/01/27 10:04 0 iruzkin\nAbian du webgunea Nafarroa Oinezen aurtengo edizioak!\nUrriaren 19an izango da Nafarroa Oinez 2014 Zangozan. Abian da, jada, egun handi horretarako bidea eta webgunea aurtengo ediziorako moldatu dute, jada. http://www.nafarroaoinez.net helbidean topatuko dituzue abian diren ekimenen informazioak, Zangozako ikastolaren ingurukoak eta lehen bideo eta irudiak ere. Esan Izan Gozan!\n2013/12/19 12:54 0 iruzkin\nSabino Cuadra sobre la «infiltración de ETA» en las escuelas navarras\nIntervención de Sabino Cuadra (Amaiur) en el Congreso español sobre el informe de la Guardia Civil que apunta a una «infiltración de ETA» en las escuelas navarras.\n2013/11/05 10:34 0 iruzkin\n59 segundotan Errigoraren bultzatzaileek eurek azaltzen dute bideo honetan egitasmoa. Nafar hegoaldeko uzta eskuratu eta euskarari ufada eman. Azalpen gehiago Facebook-en, prentsaren aurreko azalpena HEMEN eta non erosi begiratu ZERRENDA HONETAN. Eta zalantzak badituzue entzun Info7 irratian egin zieten ELKARRIZKETA.\n2013/01/23 09:02 0 iruzkin\nIruñeko ezker abertzaleak POSTONTZIAn: «Pasaden larunbatean, urtarrilaren 19an, Iruñeko ezker abertzaleak hiri batzarra burutu zuen duela urtebete hasitako #IruñeaArgitzen barne eztabaida prozesua bukatzen joateko eta Iruñerako estrategia berri eta propio bat diseinatzeko. Ekarpen ugari jaso genituen eta horiek guztiak bildu eta dokumentu batean garatuko ditugu, hemendik denbora batera aurkeztuko duguna. Batzarra bukatuta, indarrez eta ilusioz ekingo diogu...


Emakume Master Cup txapelketako pilotariak jantziko ditu Astorek - Debagoiena - Goiena.eus\nEmakume Master Cup txapelketako pilotariak jantziko ditu Astorek\nItziar Larrañaga 2018-03-13 15:16\nEmakume pilotarien ekipamenduaren aurkezpena.\nAstorek emakume pilotarien lehen ekipamendua aurkeztu du. Emakume Master Cup txapelketako finalerdietan eta finaletan jokatzen duten kirolariek jantziko dute lehen aldiz. "Emakumeek emakumeentzat egindako jantzia" dela esan du Imanol Muñoz Astoreko marketin-zuzendariak.\nGaur aurkeztu ditu Arrasateko enpresak pilotarientzako jantzi berriak; Emakume Master Cup txapelketako pilotariekin batera, hainbat ordezkari egon dira ekitaldian: José Ramón Taranco Laboral Kutxako ordezkaria -Emakume Master Cup txapelketako babesle nagusia da kreditu kooperatiba-, Iker Amarika Emakume Master Cup txapelketako zuzendari teknikoa, eta Imanol Muñoz Astoreko marketin-zuzendaria.\nMuñozek azpimarratu du pilotariek beraiek jantziak sortzeko prozesuan izan duten garrantzia: "Guk, Astoren, patroiak egin eta ehunak proposatu ditugu, baina emakume pilotariak arduratu dira prototipoak probatzeaz, eta feedbacka eman digute; horri esker, ekipamendu egokia diseinatu ahal izan dugu, euren premietarako egokia, alegia". Erabilitako oihalari garrantzia berezia eman dio Astorek; lehenengo lau oihalen artean aukeratutakoa gardenegia zela ikusita, bestela lau prototipo berri diseinatu zituzten eta Oñatiko eta Larrabetzuko pilotariek frogatu zituzten laginok. Proba horren ondorioz, Astorek neskatilentzako Lauterdi nesk modeloa ere sortu du.\nPilotarien mugimenduetara egokitzen diren diseinuak egin dituztela jakinarazi dute; praka eta kamisetaz gain, gona ere diseinatu dute. Izan ere, jakinarazi dutenez, pilotako araudiak aukera ematen baitu gona zein prakak jantzita jokatzeko.\nEmakume pilotarientzat diseinatzen dituen lehen jantziak badira ere, Astorek badu pilota munduarekin harremana, izan ere, enpresa sortu zenetik -duela 30 urte-, pilotaren mundura lotuta egon da. "Ez da bide erraza izan, baina badugu esperientzia pilotarientzako ekipamendua diseinatzen, Aspe eta Asegarce enpresetako pilotariak janzten baititugu duela zenbait hamarkadatatik", esan du marketin-zuzendariak.\nEmakume Master Cup txapelketako finalerdiak Oñatin jokatuko dira, domekan\nMireia Bikuña 2018 mar 13 Oñati\nPromozio mailako eta Lehenengo mailako bina partidu jokatuko dira Zubikoa kiroldegian, 11:30ean hasita. Binakako esku pilota txapelketako leh...


Aluak proiektua: "Musikaren munduan, lan bikoitza egin behar da emakume bat kontuan har dezaten" - Halabedi\n> Aluak proiektua: “Musikaren munduan, lan bikoitza egin behar da emakume bat kontuan har dezaten”\nAluak proiektua: “Musikaren munduan, lan bikoitza egin behar da emakume bat kontuan har dezaten”\n29 ekaina, 2018 Hizpidea KategoriaBerriak 0\nAluak proiektua aurkeztuko du bihar Lorea Burzakok. Mindre Folklore DJ gisa ezaguna den musika-jartzaileak musika-eszenan parte hartzen duten emakumeak ikusaraztea du helburu proiektu honen bitartez. Musikaren munduko alor guztiak biltzen ditu proiektuak: musikariak, teknikariak, ekoizleak, ekitaldi-antolatzaileak, diseinatzaile eta ilustratzaileak. DJak…\nNerabezarotik duen asmoa dela azaldu du Lorea Burzakok, baina egoera pertsonala dela-eta, orain errealitate bihurtu dela. Bihar izango da proiektuaren aurkezpena Herre 74 tabernan, Zaharraz harro jaien egitarauan.\nHizpidea: Aluak proiektua: "Musikaren munduan, lan bikoitza egin behar da emakume bat kontuan har dezaten"\n← Ekainak 28: gorputz subertsiboek asimilazioari planto\nAguraingo Mugimendu Feministak San Juan gaueko eraso sexista salatu du →