Cantar de Mio Cid: euskeria, arabiarra eta gazteleria txirikordatuta — Eibar.ORG | Eibarko peoria\nHemen zaude: Hasiera / Blogak / Garagoittiko Orakulua / Cantar de Mio Cid: euskeria, arabiarra eta gazteleria txirikordatuta\nCantar de Mio Cid: euskeria, arabiarra eta gazteleria txirikordatuta\nOier Gorosabel 2014/07/21 21:40\nANONIMOA. Cantar del Cid. Texto antiguo de Ramón Menéndez Pidal. Prólogo de Martín de Riquer. Prosificación moderna de Alfonso Reyes. 7º ed. Selecciones Austral, Espasa-Calpe. Madrid 1985.\nIrudixa: "Canterburyko paperen misterioa", Rober Garai\nBertsuekiko dakaten alergixia, Erdi Aroko gaztelerianganako interesak gaindittu dau. Ondarruko liburutegixan prestau daben bookcrossing-banastia ikusi nebanian, ezin pasau berau arakatu barik, eta taka: Igor Lizundia batena (3ºA kurtsokua) izandako irakurgai astun hau eskura pegauta geratu jatan. Baitta segiduan irakortzen hasi be...\nHalako testu “gatxak” harrapatzen dirazen bakotxian lez, Martin de Riquerren prologuak papel garrantzitsua jokatzen dau bertsuen kakuak hobeto harrapau eta interpretau ahal izateko; eta zer esanik ez Alfonso Reyesen itzulpena, bertso gehixenak ulertzeko aldian izatia komeni dana.\nCantar de Mio Cid hau ez da Rodrigo Diazi buruz idatzitta dagon testu bakarra. Ohizko modura, lehelengo kronikak ez dira kristauak, musulmanak baiño: zaharrena Çiden denporakuada, Ben Alqama valentziarrana: Al-bayan al-wadih fi-l-mulimm al-fadih (Manifiesto elocuente sobre el infausto incidente edo Historia de Valencia); ez dot interneten ganorazko erreferentziarik topau. Beste testua Roy Diaz 1099an hil eta hamar urte geruagokua da, Ibn Bassamena Al-Djazira fi mahasin ahl al-Yazira... (Tesoro de las hermosas cualidades de la gente de la Península). Itxuria, musulmanen idazkixok historiako gertakarixei lotuago dagoz kristauenak baiño; hónek Çid hil eta ixa 100 urtera idazten hasittakuak dira, eta gatxa da asmautako pasartiak bereiztia. Alde honetatik Historia Roderici ei da fidagarrixena, eta hortik aurrerakuak –Cantar de Mio Cid hau barne- fikziñotik asko dake, baitta Gaztelako Alfonso X Jakitunan Crónica de Veinte Reyes be. Mocedades de Rodrigo izenekua be (bera hil eta 259 urtera idatzittakua) halakotxia da, eta imajinatzen dot marrazki bizidunetako oiñarrixa hauxe izango zala (bide batez esanda, gustura ikusiko neuke barriro Ruy el Pequeño Cid). Eta Campeadorra pertsonai modura agertzen dirazen testuak be ugarixak ei dira, adibidez Cantar del Cerco de Zamora (galduta dagona, gure Akondiako kantua legez) edo Estoria de Cardeña (hamen agertzen da estraiñekotz hil ostian irabazittako burruken kondairia).\nCantar de Mio Cid honetan, Alvar Fañez izeneko pertsonaiak garrantzi berezixa hartzen dau. Badirudi hau be pertsonai historikua izan zala, baiña hamen emoten jakozen ezaugarrixetako asko asmautakuak dira: Çidan kolaboratzaille estuena, beran gurarixak iñork baiño hobeto asmau eta gauzatzen dakixana, benetako alter ego bat. Bere gatxizena be historikua da: Minaya. Eta ikerlarixak ziurtzat dake honek nere anaia esan gura dabela, euskeratik zuzenian hartutako deitura adeitsua (beste dokumentutan meanaia eta mio anaya formak be agertzen ei dira). Izan be, sasoi hartan euskaldun asko mobidu zan hegoaldera, moruei kendutako lurretara.\nTestuan zihar be, gaur egungo euskerian sustraixetan dagozen hainbeste elemento topau dittudaz. Hobeto aztertu ezkeriok seguru gehixago ikusiko dirazela, baiña hónek diraz nik hartutako oharrak.\nAl Abbat don Sancho / tornan de castigar\ncommo sirva a doña Ximena / e a las fijas que ha,\ne a todas sus dueñas / que con ellas están;\nbien sepa el abbat / que buen galardón dello prendrá.\n(Sancho abadiari barriro esaten detse andre Ximena, alabak eta donzellak ondo zaintzeko. Hala egitten badau, sari ona hartuko dabela).\nHara, Mio Cid irakorri bihar izan dot Iñigo Aranbarrin liburuetan hainbestetan irakorrittako gaztigatu aditzan esanahixa ulertzeko ;-)\nVos con çiento / de aquesta nuestra compaña\npues que a Castejón / sacaremos a çelada\nen él fincaredes / teniendo a la çaga\na mí dedes dozientos / pora ir en algara\ncon Dios e vuestra auze / feremos grand ganançia.\n(Castejon zelatan jarriko dogunez, zu eta 100 gudari atzian geratu zaittie; neri 200 emoidazuz abanguardiarako. Jangoikuak eta zure zorte onak lagunduta, irabaziko dogu)\nBanu Qasitarren istorixetatik (Rodrigo Diaz baiño 200 bat urte lehenagokuak) nekixan algara berba arabiarra dala, espediziño militarra izentatzeko; hamen ikusi dot, baiña, artian gazteleriak be hartuta zekala (beste berba askokin batera; esate baterako çid = sidi = nere jauna). Kantu honetan, zihetzago, algarak armadako abanguardixian atake “suizidak” dira, atake zoro eta zaratatsuak. 1000 urte geruago, gazteleran berbia galduta dakagu baiña euskeran... bizi bizi.\nAuze horrek be, euskerazko ausa berbiakin lotura estua dakala esango neuke (zorixa). Ez dot iñun be kontrastau, baiña oso ebidentia dirudi, ezta? Bertsuotan dozena bat bidar bai topau dot, danetan antzeko esanahixakin.\nE yo con los çiento / aquí fincaré en la çaga,\nterné yo Castejón / don abremos grand enpara.\nSi cueta vos fore / alguna al algara,\nfazedme mandado / muy privado a la çaga;\nd’aqueste acorro / fablará toda España.\n(Ni 100ekin atzian geratuko naiz, Castejonen babestuta, gordeleku ona da eta. Abanguardian arriskuan bazagozie, bialdu bizkor abisua atzera. Eraso honek Espainia osuan zeresana emongo dau).\nHara nun agertu dan gure enparantza horren kide bat: zerka barrukaldeko gordelekua. Gaztelerazko amparo berbiakin be zerikusixa izango dau kontizu.\nAsmaron los moros / tres mill marcos de plata.\nPlogo a mio Çid / d’aquesta presentaja.\nA tercer día / dados foron sin falla.\nAsmó mio Çid / con toda su compaña\nque en el castiello / non i avrie morada,\ne que serie retenedor / mas non i avrie agua.\n(Mairuak hiru milla marko eskaiñi zittuezen. Çida konforme agertu zan. Hirugarren egunian ordaindu zetsen. Çida pentsatzen jarritta, ikusi zeban gazteluan ezingo zittuala bere kidiak sartu, ur faltiangaittik; baiña halan be gordetzia erabagi zeban)\nKasu honetan, asmar aditzak zentzu zabala dakala dirudi: batetik, gerrako harrapakiñengaittik regateuan egindako eskaintzia da; bestetik, logistika gauzei buruz pentsatzia bebai. Euskerazko asmua eta asmatu ez dabe zehazki hori esan nahi gaur egun, baiña eremu semantiko baten barruan gabizela esango neuke. Jatorri bereko berbak dirurixe, ezta?\nBien salieron den çiento / que non parecen mal\nen buenos cavallos / a cuberturas de çendales\ne peytrales a cascaviellos / e escudos a los cuellos traen\ne en las manos lanças / que pendones traen\nque sopiessen los otros / de qué seso era Álbar Fáñez\no quomo saliera de Castiella / con estas dueñas que trahe.\n(100 zaldun inguru urten ziran, ondo prestauta, zaldi onekin, zendalez [ehun fin eta gardenez] estalitta, koskabillodun petralekin [ugalekin], ezkutuak lepotik, eta lantzak pendoiekin. Izan be, Alvar Fañezek ondo erakutsi nahi dau bere ahalmena eta zelan ekarri dittuan damak Gaztelatik).\nBueno, hamen ez da deskubrimentu haundirik. Ba dakitt gaur egunian koskabilluak esanda danok testikuluak ulertzen dogula, baiña eufemismua begibistakua da, eta esanahi literala gaztelerazko cascabeles da. Horraiñok argi nekan. Ez nekixan, baiña, antxiñako gazteleran be forma bera erabiltzen zala, cascaviellos. Euskerazkuakin lotuta, duda barik.\nSalidos son todos armados / por las torres de Quarto,\nMio Çid a los sos vassallos / tan bien los acordando.\n(Danak armekin urten dira Quarteko dorrietatik, eta Çidak bakotxari bere zeregiña azaltzen detsa).\nPasarte honek ez daka euskerazko ezer, baiña neretako oso ebokadoria da. Ni Valencian bizi izan nintzanian ez nekixan ezer (ezertaz) eta hontaz, gitxiago. Quarteko torrietatik makiña bat bidar pasauta nago ni ordu txikixetan, askotan lafiauta (alde zaharreko parranda gunetik etxera, azahar lora usaintsuen artian) eta hara nun Çid guria handitxik bertatik pasautakua zala jakin doten. Lur musulmanen artian sortutako Jaurerri efimero haren historixia be ez nekixan. Ezta extremaduretako kontuak be...\nAtanto vos lo gradimos / commo si viéssemos al Criador;\nE vos a él lo gradid / quando bivas somos nos.\nEn los días de vagar / en Valençia la mayor\nToda nuestra rencura / sabremos contar nos\n(Hainbeste eskertzen detsuegu, zuek ikustia Jaungoikua ikustia lez da guretako. Eta zuek be, eskertuixozue gu bizirik eta onik topau izanaz. Valencian gagozela, trankil, izango dogu gure desgrazia zuei kontatzeko aukeria)\nRencura = arrangura, jakiña. Beste argittasun bat, gaztigatu aditzakin modura, testu iñigoaranbarritikuak ulertzeko. Testuinguruangaittik baiño ezagutzen ez nittuan esanahixak... (halan be, kontuz: ia etxatan pasatzen konparaziyo berbiakin lez, nik comparación ulertu eta eurak ejemplo esan nahi).\nAssí como acaban / esta razón,\naffé dos cavalleros / entraron por la cort;\nal uno dizen Ojarra / e al otro Yéñego Simenones,\nel uno es del infante / de Navarra rogador,\ne el otro es / del ifante de Aragón;\nbesan las manos / al rey don Alfons,\npiden sus fijas / a mio Çid el Campeador\npor seer reínas / de Navarra e de Aragón,\ne que ge las diessen / a ondra e a bendición.\n(Hau esan eta zaldun bi sartu dira gortean; bati Ojarra diñotse, bestiari Iñigo Ximenez; bata Nafarroako infantiak bialdutakua, bestia Aragoiko infantiak. Alfonso erregiari eskumuiña emon eta Çiden alabak eskatzen dittuez ezkontzeko eta Nafarroa eta Aragoiko erregiñak izateko).\nEz dot argittasunik topau interneten, baiña Ojarra napar horren izena deigarrixa egin jata. Euskerazko gatxizen bat emoten dau: Otsarra ete? (Otsoa eta Otsanda pertsona izen korrientiak ziran moduan...).\nPD: oso entretenigarrixa da erderazko testu zaharretan euskerazko/arabezko arrastuak topatzia. Don Quijote de la Mancha (Cantar de Mio Cid baiño 500 urte geruagokua) liburutik be, ondo goguan dakadaz hiru berba (erreferentziak IV Mendeurreneko ediziñotik etarata dagoz, Ed. Alfaguara 2004).\n(I partia, II kapitulua: Don Quijote en la venta, p.38)\n(...) el cual, viendo aquella figura contrahecha, armada de armas tan desiguales como eran la brida, lanza, adarga y coselete, no estuvo en nada en acompañar a las doncellas en las muestras de su contento. Mas, en efecto, temiendo la máquina de tantos pertrechos, determinó hablarle comedidamente y, así, le dijo: (...)\nAsko harrittu ninduan euskerazko makiña / majiña bat esaldixakin bat datorren hau ikustia. Gazteleraz esanahi hau galduta dagola esango genduke, bai ostera mantentzen da magín, imaginar (garuna, asmatzia) eta, jakiña, máquina (asmakizun mekanikua).\n(II partia, XIX kapitulua: Las bodas de Camacho, p.696)\nEra anochecido, pero antes de que llegasen les pareció a todos que estaba delante del pueblo un cielo lleno de innumerables y resplandecientes estrellas; oyeron asimismo confusos y suaves sonidos de diversos instrumentos, como de flautas, tamborinos, salterios, albogues, panderos y sonajas; y cuando llegaron cerca vieron que los árboles de una enramada que a mano habían puesto a la entrada del pueblo estaban todos llenos de luminarias, a quien no ofendía el viento, que entonces no soplaba sino tan manso, que no tenía fuerza para mover las hojas de los árboles.\nLiburua irakorri nebanian, albokiak azken urtietako booma izan barik zeguan (batez be Kepa Junkerak eragingo zebana, 1996ko Leonen Orroak diskuakin); orduantxe enkargau netsan nik neuria Antzuolako Joseab Gastiaineri. Horregaittik gehixago emozionau ninduan instrumentuan erreferentzixia topatzia, ttunttunekin (salterios) eta bestelako instrumentu ruralekin batera.\nGoguan dakaten beste berba bat alcándora da, Don Quijotek jazten daben ator zurixa izendatzeko. Honen erreferentziarik ezin izan dot topau liburuan, baiña interneten billaketia eginda bistan da berbiau oso zabalduta zeguala antxiñako gazteleran.\nHonaiñok hartutako oharrak. Ikusten dozuenez, hizkuntzen arteko relaziñua da interesatzen jatan gauza bakarra, eta ez zein dan jatorrizko berbia, eta zein eratorrixa (gai illun honi buruz hobe paleolinguistak berba egittia, eta bestiok ixilik...).


Debagoiendarrak alfonbra gorrian - Debagoiena - Goiena.eus\nDebagoiendarrak alfonbra gorrian\nMiren Arregi 2014-09-19 09:22\nLoreak filmeko kartela Kursaal aurrean.\nDena gertu dago Donostian Zinemaldiaren beste edizio bati hasiera emateko; Kursaala, zine aretoak, antzokiak, alfonbra gorria, zine zuzendari, produktore, aktore... Zinemaren hiriburu bilakatuko da gaur hasi eta datorren zapatura arte Donostia. 62.a du aurten Zinemaldiak; eta indartsu dator: 212 pelikula eta izen handiak, bai zuzendari, eta baita aktoreei dagokienez ere.\nEuropako zinegileen kopuru eta mailak emango dio, besteak beste, prestigioa aurtengoari. Donostian izango dira François Ozon, Susanne Bier eta Cedric Khan zinegile ezagunak, besteak beste.\nGaur izango da Donostiako Zinemaldiaren 62. edizioko inaugurazio gala, 21:00etan, Kursaalean. Karra Elejalde eta Edurne Ormazabal izango dira hori zuzentzen eta galako izen nabarmenena, zalantza barik, Denzel Washington aktore estatubatuarra izango da, hark jasoko baitu aurtengo lehenengo Donostia saria. Benicio del Toro aktoreak ere jasoko du aurten Donostia saria, baina hori hilaren 26ko galan izango da.\nAipatzekoak dira, baita ere, guztien artean hiru sail: Ofiziala, Zabaltegi eta Perlak. Perlak, beste zinemaldi batzuetan saritutako pelikulaz beteta datorrelako; Zabaltegi eta Sail Ofiziala, bietan ere debagoiendarrek parte hartu duten filmak emango dituztelako.\nIbarreko ordezkaritza zabala\nDonostiako Zinemaldiaren 62. edizioa berezia izango da, baita ere, euskarazko zinemagintzak inoizko parte hartzerik handiena izango duelako Sail Ofizialean –Loreak eta Lasa eta Zabala filmean emango dituzte sail horretan–, eta ez hori bakarrik, bereziki berezia izango baita debagoiendarrentzat, inoizko parte hartzerik handiena izango duelako.\nJon Garañok eta Jose Mari Goenagak zuzendutako Loreak filma Urrezko Maskorrarengatik lehiatuko da Sail Ofizialean eta horretan parte hartu du gidoilari eta bigarren unitateko zuzendari lanetan Aitor Arregi oñatiarrak; ez hori bakarrik, filmeko ekoizle eragilea ere izan baita. Datorren martitzenean, hilak 23, 22:00etan, zapalduko du Loreak filmeko lantaldeak alfonbra gorria eta han izango da Aitor Arregi ere, "urduri eta gogotsu: "Sekulakoa izango da Kursaala beteta ikustea", dio. Pozik dago, era berean, Sail Ofizialean emango duten euskara hutsean grabatutako lehen filma baita Loreak. "Sail horretan egote hutsak izena eta aukera handiak emango dizkio filmari", dio. Eta gaineratu du: "Amestea libre da; Urrezko Maskorraz gain beste sari asko emango dituzte, eta, zergatik ez, horietako bat eskura genezake".\nAktore bi Sail Ofizialean\nEz da Arregi Loreak filmaren estreinaldian egongo den debagoiendar bakarra izango, Mariasun Pagoaga aktore arrasatearra ere han izango baita. Pagoagak Loreak filmean parte hartu du "paper txiki" batekin, eta, egunotan Goenkale-ko grabaketekin lanpetuta dabilen arren, estreinaldian izango da: "Lanpetuta nabil oso eta lanak uzten didan heinean egongo naiz Zinemaldian; Loreak filmaren estrainaldia, seguru", dio Pagoagak. "Lasa eta Zabala-renean, ez dakit oraindik", gaineratu du. Hain justu ere, Pagoaga Lasaren ama izango da fikzioan.\nKepa Errasti aretxabaletarrak ere hartu du parte Sail Ofizialean erakutsiko diren bi filmetan, eta "handik ibiliko" da Zinemaldiak irauten duen bitartean. "Ez dut agerraldi ofizialik egingo, baina Donostian ibiliko naiz. Zinemira galan, seguru, eta jairen baten ere bai". Loreak eta Lasa eta Zabala ikusiko dituen galdetuta dio nahiago dituela ondoren ikusi, "euskal produkzioek gero behar dute-eta publikoa".\nArgazki zuzendaria, oñatiarra\nAitor Mantxola oñatiarrak argazki zuzendari lanak egin ditu Lasa eta Zabala filmean. Hilaren 25ean estreinatuko da hori, Kursaalean, 19:00etan. Han izango da egun eta ordu horretan Mantxola, nola ez, ez du hutsik egingo. Zinemaldiak irauten duen bitartean ere Donostian emango ditu egunak, gaurtik hasita: "Aurten ilusio bereziarekin, Lasa eta Zabala han egonda". Gustura dago Mantxola filmean egin duten lanarekin. "Teknikoki oso maila handiko lana da; oso neurrikoa eta konplikatua gaiari dagokionez. Beharrezkoa zen gai horren gaineko horrelako lan bat", dio filmaz galdetuta. Sail Ofizialean badago ere, Lasa eta Zabala ez da lehiaketa ofizialean egongo.\nZabaltegin ere, ibarretik asko\nZabaltegi sailak ere izango du ibarretik aurten. Esaterako, Aitor Arregi oñatiarraren Zarautzen erosi zuen film laburra erakutsiko da: "Belodromoan emango dute, eta oso harro nago labur hau Zinemaldira aukeratua izan delako", dio Arregik.\nZabaltegin ikusi ahalko da, baita ere, Asier Altuna Kixi bergararraren Soroa. Bihar arratsaldean aurkeztuko da hori Kimuak bildumarako izan diren film laburren aurkezpen ekitaldian, eta gauean, 22:45ean, Trueban emango dute. Han izango da Kixi, emanaldiaren aurretik aurkezpen txiki bat egiteko. Denbora luzez aritu da bergararra Soroa laburrean lanean: "Urtetan joan gara grabaketak egiten Bardean eta postprodukzio lan itzela izan du", dio. Jorge Oteitzaren ipuin batetik abiatutako filma da, "lan esperimentala eta surrealista".\nMaria Cruickshank oñatiarrak Borja Kobeagaren Negociador pelikulan parte hartu du, eta film hori ere emango dute Zinemaldiko Zabaltegi sailean. Paper txiki bat izan du oñatiarrak filmean, eta nahikoa izan zaio zinegintza ere gustuko duela jakiteko: "Nire lehenengo filma izan da, beti ibili naiz telebistan edo antzerkian. Erritmoa oso desberdina da, lasaiagoa, eta lan fina eta polita gelditu da". Zinemaldian izango da oñatiarra, "ilusioz", lantaldearekin egingo den prentsaurrekoan lehenik, eta filmaren lehenengo emanaldian ondoren.\nEsther Cabero ere Donostian izango da egunotan, Eusko Jaurlaritzak eta Etxepare Institutuak kudeatzen duten Kimuak programan egiten du-eta lan aretxabaletarrak; hain zuzen ere, hura da Euskal Herrian ekoitzitako film laburren katalogoaren koordinatzailea. Caberoren ustez, Kixi-ren Soroa-k "sorpresa emango du" eta Arregiren Zarautzen erosi zuen "enpatia handia eragiten duen" filma da. Zinemaldian lanpetuta ibiliko bada ere, Loreak ikusteko tarte bat hartuko du.\nJoan Sala ere, Donostian\nBartzelonan bizi den Joan Sala arrasatearrak ere Donostian emango du astea. Filmak deskargatzeko aukera ematen duen Filmin enpresako editorea da hura eta 40 pelikula inguru ikusiko ditu Zinemaldian. Irrika handiena pizten diona Loreak filma da.\nSarrerak 'on line' eta leihatilan salgai\nHainbat film ikusteko aldez aurretiko sarrerak agortuta badaude ere, emanaldi bakoitzeko sarreren %10 filma erakutsiko duten egunean bertan salgai egongo dira leihatilan. Kutxabank.es eta Sansebastianfestival.com webguneen bitartez eskura daitezke, 08:00etatik aurrera. Kreditu txartel bakoitzarekin lau sarrera eros daitezke.\nImanol Gallego kazetaria izango da, aurten ere, Goienako berriemailea. Goiena telebistan, Debagoiena zuzenean saioan egunero zuzeneko konexioak egingo dituzte eta irailaren 24an, eguaztena, berriz, Loreak filmaren gaineko erreportajea eskainiko dute, Goiena.eus atarian, ordea, blogak.goiena.eus/zinemalditikgoienara helbidean batuko dira kronikak, argazki galeriak eta filmen gaineko bideo-kritikak. GOIENA paperak ere jasoko du zinemaldiak emandakoak. Eta Arrasate Irratian, berriz, zuzeneko konexioak egingo dituzte.


Erakusten 1 - 20 emaitzak -- 169 bilaketa honetara '' Joan edukira\nErakusten 1 - 20 emaitzak -- 169 bilaketa honetara '', Bilaketaren denbora: 0,05s\nLMH - Zehar lerroak 17 Osasun hezkuntza 13 LMH - Natura, Gizartea eta Kultura eta Ingurunearen Ezaguera 10 Haurrak 9 Elikadura 7 DBH - Herritartasunerako eta Giza Eskubideetarako Hezkuntza Gehiago ... 7 LMH - Herritartasunerako eta Giza Eskubideetarako Hezkuntza 6 Balioak 6 DBH - Gizarte Zientziak, Geografia eta Historia 4 HH - Haur Hezkuntza 4 Sexu-hezkuntza 3 DBH- Zehar lerroak 3 Istripuak 3 LMH - Proiektuak 3 Proiektuetan oinarritutako ikaskuntza (POI) 2 DBH - Zehar lerroak 1 Berdintasuna 1 DBH - Naturaren Zientziak 1 Energia baliabideak 1 Garraioa 1 HH - Osasun Hezkuntza 1 Hezkidetza 1 Homosexualitatea 1 Irakurgaiak 1 LMH - Zehar lerroak 1 Mendizaletasuna Guztiak ikusi ... gutxiago ...\n75 Liburua 38 Bideoa 36 Baliabide elektronikoa 17 Audioa 2 Liburu elektronikoa 1 DVD\n54 Herrera Patiño, Gladys 20 Artaraz Bengoetxea, Jabi 15 Edex 11 EIMA 2.0 (2010eko deialdia) 10 Zaitegi, Maria Angeles 9 Elorriaga, Marisa Gehiago ... 8 Camiña. Kepa 8 Díez Ruiz, Fernando 8 HEZI . Deustuko Unibertsitateko Hezkuntza Zientzien Insitutua 8 Isasi, Belinda 8 Martín, María Gregoria 8 Varela Lodeiro, Belén 7 Bakun Itzulpen eta Argitalpen Zerbitzuak 7 Berriotxoa, Joseba Andoni 6 Cortina Orts, Adela 6 Elkarri 6 Euskadi. Argitalpen Zerbitzu Nagusia 6 Euskal Herriko Ikastolen Elkartea 6 Flores Fernández, Roberto 6 Izarra, Patricia 6 Oneclick 6 Royo, Javier 6 Varela Adaliz, Carlos 5 Markaida, Juan Luis 4 Alonso, Luis 4 Lea- Artibai ikastetxea 4 San Blas, Marcos 4 Sancho, Nerea 3 Elsenaar Argaia, Ihintza 3 Euskadi (Autonomia Erkidegoa) . Drogomenpekotasunerako Idazkaritza Guztiak ikusi ... gutxiago ...\nCurriculumeko baliabideak 90 Interneteko baliabidea 60 EIMAk onetsitako materialak 39 Bideo didaktikoak 30 Eduki digital didaktikoak 3 Erreferentzia-materialak Gehiago ... 1 Monografiak Guztiak ikusi ... gutxiago ...


Herkulano - Wikipedia, entziklopedia askea.\n40°48′22″N 14°20′51″E / 40.80611°N 14.3475°E / 40.80611; 14.347540°48′22″N 14°20′51″E / 40.80611°N 14.3475°E / 40.80611; 14.3475\n79ko Vesuvioaren erupzioa\nHerkulano (latinez: Herculaneum) egun Ercolano hirian, Campanian, zegoen antzinako erromatar hiria. Gaur egun, hiriaren hondakinak besterik ez dauden arren, garai batean Ponpeia baino aberatsagoa izan zen. Ezaguna da, Ponpeia bezala, Vesuvioren errautsek eta harriek estali zutelako oso-osorik 79. urteko abuztuaren 24an, eta horregatik, garai horretan zegoen bezala kontserbatu da. 1997an Gizateriaren ondare izendatua izan zen, Ponpeiarekin batera.\n1738az geroztik egindako indusketa-lanei esker, bizimodu erromatarra ederki erakusten duten ateak, kaleak, etxeak, dendak, tenpluak, mosaikoak, horma-pinturak, eskulturak, etab. aurkitu dira. Lehen erromatar hezurdurak (I. mendekoak) Herkulanon topatu ziren. Aurkikuntza hau garrantzitsua da erromatarrek III. mendera arte gorpuak errausten zituztelako, eta zaila delako garai hori baino lehenagoko hezurdurak aurkitzea.\nHerkulanoko erromatarren luxuzko etxeak daude, eta horien artean Villa dei Papiri da ezagunena, itsasora bistak zituen Lucio Calpurnio Piso Caesomnio-ren (Julio Zesarren aitaginarrebaren) luxuzko jauregia.\nHiri inguruko termak\nGizateriaren ondare: 829-003\nOrriaren azken aldaketa: 1 otsaila 2022, 20:29.


Medievil setioa - Ezarri Medievil setioa Free\nJokoak Medievil setioa\nHorrela nahi izanez gero Medievil setioa , mesedez, saiatu jokoak horietako bat:\n1. Irauli Kamioia 3 D Racing\n2. Nire Beach Style\n3. Xake Classic\n4. Lur berria\n5. Onddo Etxea\n6. Mario Pipe Panic\n7. Noobie Prestakuntza Guztira\n8. Angulo beat\n9. Beach beisbol\n10. Lurrak atzerritarrei


2020rako zergak eta tasak onartu dituzte Orion - Urola Kostako Hitza : Urola Kostako Hitza\nPasa den ostegunean, iraileko ohiko batzarra egin zuten Orion, eta berezia izan zen, estrainakoz Erlo Telebistak grabatuta, herritarrek Karkara.eus atarian zuzenean ikusteko aukera izan baitzuten. “Herriarekiko gardena izan eta herritarrekiko gertu egon behar du Udalak eta horretan ari gara. Erabaki xumea bada ere, udalbatzarrak etxetik jarraitzeko eskubidea du herritarrak eta eman beharreko aurrerapausoa dela uste dugu”, azaldu dute Udal Gobernutik.\nIraileko batzarrean, 2020ko urtarrilaren 1etik aurrera indarrean izango diren zergak eta tasak onartu zituzten, baina zaborraren gaineko zerga ez zuten jorratu, hondakin bilketa udal elkartearen esku dagoenez, erakunde horren gobernu batzordeak erabaki behar duelako zer zerga ordaindu beharko dituzten herritarrek bilketa zerbitzuagatik.\nUdalbatza osatzen duten alderdiek aho batez onartu zuten Anuska Esnal alkateak aurkeztutako proposamena, eta alkateak udalbatzarrean azaldu zuenez, Ordenantza Fiskalak irailean onartzen diren lehen aldia izan da. “Aho batez onartu ditugu Ordenantza Fiskalak eta hori, udalaren dinamika onaren, eta udalbatza osatzen dugun kideon lanerako gogoaren eta sintoniaren adierazle da”.\nHorrez gain, EH Bildutik jakinarazi dute, Udala buru-belarri lanean ari dela, eta sail guztietako batzordeak egiteaz gain, dagoeneko lehen lanak osatu direla: besteak beste, turismo mahaia eta festa batzordea eratu dira, Arrantzale kaleko lehen egokitzapenak egin dituzte, Kultur Etxeko plazaren zorua konpondu dute eta plazako obren informazio bilera irekiak egin dira. “Datozen hilabeteetan ere dinamika berdinarekin jarraitzeko asmoa dugu. Herritarrentzat eta herriarentzat lana egitera etorri gara eta horretarako oriotarren parte hartze aktiboa ezinbestekoa dugu”.\nZERGAK ETA TASAK (2020an aldatuko diren hainbat zerga eta tasa)\nOndasun higiezinen zerga %1,5 igoko da.\nTrakzio menikodun ibilgailuen zerga %1,5 igoko da, turismoen eta motozikleten kasuan.\nEz da igoko eraikuntza, instalazio eta obren gaineko zerga. Hala ere, hondakinen kudeaketa era egokian egiteko, ordaindu beharreko zergaren %50eko abala jarri beharko da. Obra bukatutakoan, hondakinak modu egokian kudeatu direla egiaztatzen duten ziurtagiriak aurkezten badira, abala itzuli egingo du udalak.\nTAO. Ekainaren 1etik irailaren 13ra izango da, biak barne, 10:00etatik 20:00etara. Lehenengo bi orduetan 1,35 euro orduko tarifa kobratuko da eta hortik aurrera txikitu egingo da orduko ordaindu behar dena.\nAntilla hondartzako kabinen erabilera.\nAulkiak, paipoak eta eguzkitako aterkiak uzteagatik 0,63 euro ordainduko da eguneko; 2,50 euro asteko; 7,50 euro hileko eta 20 euro sasoiko.\nEtzaulkiak eta surf taulak uzteagatik 0,80 euro eguneko; 4,50 asteko; 12,50 euro hileko eta 30 euro sasoiko.\nUdal kanpinaren erabilera. Aplikatu beharreko tarifak %1,5ean igoko dira.\nKultur Etxeko bulegoen erabilera. Merkataritza elkarteek, diru irabaziak dituzten elkarteek edota norbanakoek areto nagusia erabiltzeko 25 euro ordainduko dute eguneko, eta egun bat baino gehiago badira, 18 euro eguneko; gelak erabiltzeagatik berriz, egun bat 18 euro kostako da, eta egun bat baino gehiago badira 16 euro.\nUdaletxeko teilatupeko gela, KTE erakineko gelak eta Salatxo aretoa egun bat erabiltzeagatik 25 euro ordaindu beharko dira, eta egun bat baino gehiago badira, 18 euro eguneko.\nArraunetxeko aretoan herriko elkarte bakoitzak doako bi ekitaldi egin ahal izango ditu urtean, ehun lagunetik gora biltzen dituen ekitaldia antolatzen badu.


Pantxika Telleria: «Denok dakargu dantza gure baitan; edo uzten zaio ateratzen, edo ez» | Pantxika Telleria: «Denok dakargu dantza gure baitan; edo uzten zaio ateratzen, edo ez» – iparraldekohitza\n‘Ka dira’sorkuntza berrituarekin dator Pantxika Telleria EliralE konpainiarekin. Aspaldian egunerokoa duen dantza munduaz eta oro har munduaren bilakaeraz gogoetaz gogoeta dabil artista.\nJenofa Berhokoirigoin Sara\nPantxika Telleria, Koreografoa. / Gaizka Iroz\nKoreografoa da Pantxika Telleria (Donibane Lohizune, 1972), baina hark dioenez, bere burua taldeko kide du ikusten gehiago, «talde koordinatzaile eta eramaile gisa». 2001ean sortu EliralE konpainiarekin segitzen du, jende zoragarria ezagutu eta horrekin lan egiteko parada izanez egunero, lan tenoreak kontatzen aritu gabe, baina, aldi berean, familiaz gozatzekoa ere lortuz. Taldeak azken sorkuntza duen Ka dira-ren azken emanaldia dute Saran gaur, 10:00etan, eta 14:30ean Lur berrin. 3 urtetatik aitzina estimatu daitekeen ikusgarria.\nUme bat heldu bat baino askeago ikuste duzu?\nAskeago da bai, noski, ez baita erabat hezia, eta eskerrak, errango nuke. EliralEn misiotzat hartu dugu helduen publikoa gureganatzea, baina haurrena ere bai. Erran nahi dut, zinez dosifikatzea erritmo mailan, interes mailan, infantilizatu gabe. Ideia ez da «Ji, ji, puet, puet» egitea. Mundu bat proposatzea da zinez, eta hegaldatzeko momentu batzuk ere bai, pixka bat. Baina haurrei erran gabe: «Isil zaitez!». Baizik eta erakarriz. Dena da neurri kontua. Zer erran nahi duzun, nola, haurraren adina errespetatuz. Haurra txokatu edo beldurtu gabe, maiz gertatzen ahal den bezala. Ez da haurra bortxatu behar. Publiko gaztea biziki exijentea da. Helduen emanaldi batentzat 15 minutuz 5 ideia aski dira; haur txikientzat 20 ideia behar dira. Behin haurrentzat pasatzen delarik, azken funtsean, helduentzat, usaiarik ez duten helduentzat ontsa pasatzen da.\nZeri deitzen diozu publiko usaiatua? Zer dute irekiagoa edo hetsiagoa?\nEz dut erraten irekiagoa direla, usaia handiagoa dutela diot. Irakurtzea bezala da. Ez duzu bat-batean irakurtzen Proust edo Michel Houellebecq. Ez duzu berehala irakurtzen helduen saileko historia. Pixkanaka-pixkanaka bihurtzen zara irakurle. Dantzarentzat berdin. Bihurtzen zara ikusle. Haurrek ez dute bizi izan hori, eta batzuetan helduek ere ez. Beraz, pieza beste maila batean denean, zer hartzen duzu hortik? Batzuetan bitxia da. Batzuetan hobe da agian ez sobera kutsatua izatea. Zeren ideia bat bururatzen bazaizu ere, arras beste gauza bat izan daiteke. Nik errugbi partida bat ikustera joatean ez dut deus ulertzen.\nDantza, batzuek ez dute sendi, batzuk artetan dantzan,besteak ahal duten guztiz, eta beste batzuk beti. Nola esplikatzen duzu hori?\nGaldera potoloa eta sakona da, eta nire lanaren funtsa hunkitzen duzu. Uste dut denok dakargula dantza gure baitan. Gero, edo uzten zaio ateratzen, edo ez zaio uzten. Moshe Feldenkraisek mugimenduari buruz idatzitakoa irakurri, eta hor erraten duzu: «Ufa! Ez da posible!» 1930eko zientzialaria, judua, kirolariak metodo bat garatu zuen, kolpatua egon zela. Biziki sinplea eta funtsezkoa den metodoa. Etzan behar duzu, eta nerbioen sistema deskonektatzen da; hori gertatzean, gorputzari proposatzen ahal dizkiozu indikazioak. Ukondotik altxatzea zure besoa eta hortik besoa eramatea… bakoitzak bere bidea atzemanen du. Filosofia bat garatu du. Anitz galdekatu du bere burua. Printzipioz mundura gatoz bide beretik —intra-uteroan zer gertatzen den ere aipatzekoa da— , potentzia berarekin. Hark esplikatzen du nola ingurukoek, aitak, amak nola harrera egiten dien umeari. Ez du baliorik ezartzen, agian, ez delako maitasun kontua, da beste zerbait. Haur txikiak fite irekitzen edo hesten dituzte bide batzuek. Eta orduan dantza; hor, zer?\nBai,dantzak zer ikustekoa du horrekin?\nNi egunero horrekin ari naiz. Metodo hori lantzen duen Laura Beurdeley eta Eliane Touyaa emaginarekin burumuina anitz galdekatzen dugu. Burumuinari hitz egiten diozularik, esaten dituzun gauzak eragin dezake, edo hoberena edo txarrena. Ditudan dantzariak taulan biluztasun batetara lagundu behar ditut. Ekilibristak bezala daude. Sokaren gainetik ibiltzean, edo magia instalatzen da, edo berehala lurreratzekotan dira. Eta gero, konfiantza kontu bat ere bada. Adibidez, Azkaineko heldu batzuekin ari naizelarik, haiek dantza teknika gutxi dute, baina berdin zait. Nik ikusten dudana da humanoa azalatzen den une hori, eta hori sekulakoa da. Hori dut bilatzen gorputzetan. Ez dut batere manera konbentzionala. Bost axola klasikotik, euskal dantzatik… jazzetik bizi izan naiz ere, musikari ireki naiteke…\nKafe batean edo leku publiko batean jarri eta jendeari begiratzen badiozu, sekulako dantza ikusiko duzu, espazioetan izugarrizko koreografiak osatzen ditugu besteekiko?\nHor adibidez, segitzen zaitut. Niretzat dantza da.\nZer da? Mugimendua da?\nEdo mugimendurik eza. Taulan zarelarik konbentzitu behar duzu bestea. Hartu Rudolf Noureev dantzaria edo Turkiako Les Derviches Tourneurs… Maite dut dena hartzea horrela, eta nire istorioa egiten dut. Liburu bat hartzean ere berdina egiten dut. La vie d’Adèle filma ere ikusi dut, eta zinez biziki maitatu dut. Gaur egun uste dugu biziki aurreratuak garela, baina… bi haur ditut. Eta mundu honetan handitzea oso zaila antzematen dut. Dena emana eta inposatua baita, nonbait. Eta sexualitatean berdin; horregatik gustukoa izan dut La Vie d’Adèle. Bakoitzak egin dezala berea. Talde baten aberastasuna da bakoitzak berea egitea eta dena fluidotasun batean sartzea. Kolektiboa oso inportantea da, baina bakoitza ere oso inportantea da.\nKolektiboak ito lezake norbera bere bidean, normen bidez. Dena da karratuegia.\nHori da. Kontuz, pertsona bakoitza, animalia bakoitza. Lurra ere inportantea da, kasu, zaindu dezagun pixka bat. Zaindu justu, eta hartu denbora. Ez dut erraten ere meditazioa erabatekoa, baina… Saiatu. Funtsean, luzera begira, korrika horretan ez goaz inora, inora.


Xarma duen Itsasadarra 2019: Tailerrak - Kulturklik\nXarma duen Itsasadarra 2019: Tailerrak\nBilbao 2019(e)ko irailaren 12(e)tik 2019(e)ko irailaren 28(e)ra\nXarma duen Itsasadarra 2019 topaketa flamenkoen barruan.\nAurre-inskripzioa abuztuaren 25era arte egin ahal izango da, galdetegia betez kulturabarrutik.eus webgunearen bitartez, eta lehentasuna izango dute Bilbon bizi diren eta eskatutako jarduerarako behar adinako prestakuntza dutenek.\nBilboko Udalak zabaldu du Kultura Sailak antolatutako “Una Ría con Duende” 2019 topaketa flamenkoen beste edizio baten barruan sartzen diren gitarra, txalo eta konpas, kante eta dantza flamenko tailerretan parte hartzeko izena emateko epea. Jardunaldiak irailean izango dira.\n“Una Ría con Duende” jaialdiak eta bere prestakuntza ikastaroek hamar urte baino gehiagoko ibilbidea dute hirian. Hori dela eta, zaleak diziplina horietako ezagutzetan sakonduz joan dira. Ondorioz, iaz maila aurreratuko ikastaroak programatu ziren, eta aurten, artista arituek eta ezagutza handikoek emango dituzten lau masterclass-ekin indartuko dira. Ikastaroak Marina Pereabailaoreak, Jerónimo Utrilla txalo espezialistak, “Chaparro de Málaga” gitarra jotzaileak edo Cristina López Gómez kantaoreak emango dituzte.\nHorrez gain, gitarra masterclass bat programatu da irailaren 19, 20 eta 21erako. Oraingo honetan, prestakuntzaren arduraduna “Chaparro de Málaga” izango da, bere bizitza ikasketara bideratzen duen gitarra jotzailea, baina ez gitarrara bakarrik, baita kantera ere, gitarra jotzaile prestakuntza maila guztietan zabalduz: bakarlari-kontzertu emaile, eta kantearen eta dantzaren laguntzaile. Diziplina guztiak menderatzen dituenez, flamenkoaren panoramako gitarra jotzaile konpletoenetakoa da. Miguel Poveda edo Duquende figura handiekin izan dituen lankidetzez gain, proiekzio handia du nazioartean, lehen mailako ikastaroetako eta tailerretako irakasle gisa.\nPrestakuntza, Cristina López Gómez kantaore katalanak irailaren 26tik aurrera emango duen masterclass-arekin osatuko da. Flamenko Irakaskuntza Artistiko Masterra egin zuen Kataluniako Musika Goi Eskolan (ESMUC), eta une honetan irakasle gisa egiten du lan Eskola horretako Goi Mailako Graduan. Cristina López irakasle gisa aritu da Institut del Teatreko (Bartzelona) flamenko eta dantza espainiar ikasketetan, eta hainbat musika egitasmotan hartzen du parte kantaore, konposatzaile eta musika zuzendari gisa, “Entre Orillas” (flamenkoa eta musika kubatarra) eta “LaboratoriA” (flamenko esperimentala) lanetan, besteak beste. Nazio eta nazioarte mailako flamenko tradizionaleko konpainiekin egiten du lan, eta baita tablao ezagunetan ere, Tarantos, Palacio del Flamenco, Casa Camarón (Bartzelona), El Quinqué (Malaga) edo la Cava del Ars (Menorka).\nIrailak 14: 11:30 – 13:30\nTxaloak-konpasa (maila ertaina): “El Yuyu”\nIrailak 21: 11:30 – 13:30\nGitarra (masterclass): “Chaparro de Málaga”\nData 2019(e)ko irailaren 12(e)tik 2019(e)ko irailaren 28(e)ra\nUna Ria con Duende 2019.pdf


TORNADO BIZI BAT IPAR EUSKAL HERRIA KORRIKA ZEHARKATZEN ARI DA | Eguneko gaiak | GARA Euskal Herriko egunkaria\nUdalbiltza eta Euskal Elkargoko lehendakariek elkarrekin eutsitako lekukoak elkarlanerako prestutasuna irudikatu du\nZuhaitzez jositako basamortu berde batean, ez zen arimarik errepidean, baina ezerezaren erdian, kolore anitzeko petoak zituzten lagun multzoak nonahi ikus zitezkeen atzo goizean, oasiak bailiran. Goizeko hamarrak ziren Luzaidetik zetozen korrikalariak Arnegin sartu zirenean, eta, errepide ertzean zen jendea batzen zen heinean, handituz zihoan tornado baten antza hartzen hasi zen Korrika.\nFrantsesenia Laborantza ikastetxearen izenean, lekukoa hartzeko prest zen Audrey, Okzitaniatik etorritako ikaslea. «Ez dakit euskaraz, baina pozarren naiz, lehen aldiz parte hartu eta lekukoa eraman behar dudalako», zioen neskatoak.\nAurrerago, Sebastien Ihidoy, Mendibeko auzapeza, Lekunberri, Ahatsa, Behorlegi eta Duzunaritzeko udalak ordezkatzen. «Guztien artean gazteena naiz eta kilometroa osorik egingo duen norbait behar zelako hautatu naute!», kontatu zuen irriz alkateak.\nTestigua Donibane Garazira heldu zenerako jende andana zen ordura arte hutsik zeuden karrikak betetzen. Leire eta Joanak besta komiteko lagunekin batera jaso zuten lekukoa herri sarreran, eta haien atzean jende multzoa puzten hasi zen.\nNafarroa Beherean itzelezko indarrarekin sartu zen, beraz, Korrika, baina eguraldiak bezala, kontrasteak izan ziren nagusi. Jende asko zen leku batean, eta lagun isolatuak herrietatik urruntzean. Eguzki distiratsua zen une batean eta zaparrada bortitza hasten zen bat-batean.\nUdalbiltza eta Euskal Elkargoa\nEuritearen azpian, zeru ilunari begira zeuden Ortzaizen Udalbiltzako kideak. Luis Intxauspe Hernaniko alkate eta Udalbiltzako lehendakariak azaldu zuenez, «azken urteetan jazo diren gertaera garrantzitsuak direla-eta» bi kilometro egiteko hautua egin dute, «bat Nafarroan eta bestea Ipar Euskal Herrian».\nIntxauspek lekukoa hartu zuen unean euriak eten bat egin zuen, laino beltzen artean zirrikitu bat irekiz. Une berean, kilometro bat aurrerago presaka iritsi zen Jean-Rene Etxegarai, Baionako alkate eta Euskal Elkargoko lehendakaria. Autotik jaitsi bezain laster, irrati esatari bat euskaraz gerturatu zitzaion, eta, petoa janzten zuen bitartean, frantsesez mintzatu zen Etxegarai: «Atzo Otxandion bigarren kilometroa egin nuen, orain ez dakit zenbatgarren kilometroa egingo dudan, eta arratsaldean ostera Baionan korrika egingo dut!».\nLehendakariak, «modu sinbolikoan euskarari sustengua emateko» zeudela Ortzaizen adierazi zuen, «Elkargoak euskararen alde egiteko borondate irmoa baitu». Etxegaraik ez zuen ezer gehiago esateko astirik izan, gerturatzen ari zen Udalbiltzako lehendakariak euskararen aldeko testigua luzatu baitzion.\nEtxegarairen txanda amaituta, lainoek leihoak itxi eta euria hasi zen berriz, baina Bordeleko euskal etxeko kideak ez ziren kikildu. Haiekin zen Frantzia iparraldeko Marc ere. Euskara ikasten bere kasa hasi zen, hasieran Internet bidez, baina egun Bordeleko gau eskolan dabil. «Han bizi naiz, baina gaur lagunekin korrika egin eta ongi pasatzera etorri naiz», argitu zuen.\nOraindik bide luzea zen Lapurdiko hiriburura iristeko, eta eguraldiak ez zuen lagundu. Zikloiak indarra galdu zuen, baina, Baionara iritsi ahala, berriz ere zurrunbiloa ziztu bizian biraka hasi zen. Testiguak ibaia ere zeharkatu ahal izan zuen arraunlari prestu batzuei esker.\nArratsean, Bidarteko Uhabia hondartzaren ondotik pasatzerakoan, laino artetik ateratzen ziren argi izpiek adio esan zioten Korrikari, baina, hori bai, tornadoak ez zuen geratzeko inolako asmorik: ufada bizi-bizian jarraitzen zuen Getariara bidean.


ESKOLARA. MEABE PLAZA, MIREN AGUR. Libro en papel. 9788490278727 Sopa de Sapo\nDe 6 a 8 años / Aprendiendo a leer / En letra mayúscula / ESKOLARA\nVista previa: ESKOLARA


[Erreportajea] Bizitakoaren lekukotzak jaso, herri baten geroa eraikitzeko : Oarsoaldeko Hitza\n[Erreportajea] Bizitakoaren lekukotzak jaso, herri baten geroa eraikitzeko\nBizilagunen testigantzak jasoaz, Donibaneren historia balioan jarri eta besterentzeko proiektua martxan jarri dute: ‘Sanjuandarren oroimena’ liburuekiko maitasunetik jaiotako elkarlanaren fruitu da.\nDonibaneko historiaren euskarri fisiko bilaka liratekeen proiektuetan ari dira lanean.\nSanjuandarren oroimena proiektua egun 2.250 pasaitarrek etxe duten herriaren historia aintzatesteko ahalegin bezala jaio zen. Sanjuandar izatearen esanahiak bizi izan duen hostoberritzearen froga gisa, eta testigu hori belaunaldiz belaunaldi besterentzeko giltza moduan. Bide horretan, hizkien gotorleku den Ubera liburutegiaren berme ere izan da ariketa.\nBegiak atzera jiratu ditu taldeko kide den Pio Perez Aldasorok, hark argi baitu iniziatibaren funtsa azaltzeko Donibanen liburutegi publiko bat egon zedin lortzeko izandako mobilizazioez hitz egitea ezinbestekoa dela.\n«1980ko hamarkadara arte hemen ez zegoen liburutegirik», azaldu du, eta horren alde lanean hasi zirenen artean Itsas Mendi Elkartea gailendu du, horien lokalak bihurtu baitziren liburuen gordetoki bakar: «Bertan pilatu edo bildu zituzten urteetan hainbat eta hainbat liburu».\n2018an, azkenean, Ubera Liburutegi Publikoa inauguratu zuten, «aspaldiko ametsa» izan zena egi bihurtuz, eta horren barruan, zerbitzuaren irekieraren alde egin zutenek Liburutegiaren Lagunak taldea osatu zuten. Kideek hasieratik ikusi zuten Tokiko bilduma bultzatzea oinarrizkoa zela, eta ahalegin horren arabera gorpuztu zen Sanjuandarren oroimena proiektua.\nProiektuaren bi ardatzak\nBi dira egitasmoaren sostengu diren adarrak: batetik, sanjuandarren eta, gehienbat, herriko adinekoenen lekukotzak jasotzea, «oroimen lanketa bat da, ondasun ez materialarena». Eta bestetik, Donibaneko historiaren euskarri fisiko bilaka liratekeen proiektuak gauzatzea, horien artean, fototeka bat bultzatzea eta «Wikipedia sanjuandarra» osatzea aipatu ditu pasaitarrak.\nPandemiak gogor oztopatu du taldearen lana, izan ere, ekintza batzuk antolatu zituzten herriko saregileei ahotsa emateko, eta baita horien jardunaren gaineko erakusketa bat ere; Koronabirusak, baina, bertan behera utzi zituen euren planak.\n«Horren aurrean, bideo grabazio batzuk egitea lortu dugu; zazpi elkarrizketa egin ditugu oraingoz». Ez dute, ordea, lan erraza, izan ere, elkarrizketatuak adineko sanjuandarrak izan ohi dira, eta «kontu askorekin» ibili behar dutela aitortu du Perezek. Birusaren arrisku erantsiaz gain, adina bera bada aldagai garrantzitsua: «Zerrendan genituen bi hil egin dira. Ikusten dugu desagertzen ari direla gure informatzaileak».\nInformatzaileen zerrenda hori Donibaneren historiari ezer erantsi dakiokeen edonork osa dezake. Ahalegindu dira ahalik eta aniztasun handiena bermatzen, generoari dagokionez nahiz ogibideen inguruan ere: «Saregileak, baserritarrak, arrantzaleak, industriako langileak… denetarik hautatu nahi genuen».\nSinetsita dago Perez horien testigantzen balio kalkulaezinean: «Beti jaso dugu Donibaneko gizon ilustratuen historia, gizon boteretsuena, Villaviciosa eta halako izen ponposoak…»; faltan botatzen ditu, ordea, herriko okina, alboko bizilaguna, zapataria… Hau da, «gizon-emakume arrunt eta xumeak».\nEurek esan behar dutena entzun, gorde eta aintzatestea da eskuartean duten proiektuaren xedea, «gizaki xumeen historia gureganatzea». Lan horretan bereziki ditu gogoan etorkizuna eraikiko duten sanjuandarrak, eta transmisioan jarri du ardatza: «Gaur egungo Pasaiako umeek ez dakit zenbat dakiten, edo jakin beharko luketen, arrantzari edo baserriko munduari buruz, baina gure asmoa da bidea erraztea, ahalbidetzea heldu, gazte eta umeen arteko transmisio hori».\nEgitasmoari buruzko informazio gehiago eskura daiteke, eta baita martxan duten erronkan parte hartu, esteka honen bitartez.\nErlazionatutako edukiaDonibaneko historian zehar bidea egiteko hamabi erronka prestatu dituzteDonibaneko memoria historikoa balioesteko proiektua jarri dute martxan


Ihesi lehenengo, gurasoak kartzelara gero - Ahotsak.eus\nIhesi lehenengo, gurasoak kartzelara gero\nIhesi lehenengo, gurasoak kartzelara gero Zallara ihesi joan ziren familia guztia, Zezilio taxilariarekin. Aita eta ama eraman zituztenean, lau neba-arreba geratu ziren. Handik etorri zirenean, ezer ez zeukatela geratu ziren. Neba-arrebak neskame eta morroi joan behar izan ziren.\nHizlaria(k): Arrizabalaga, Jesus\nBideo hau erabili nahi baduzu, jarri gurekin harremanetan eta kalitate onean bidaliko dizugu. Ez ahaztu mezuan BRZ-013-013 kodeko bideoa nahi duzula aipatzea: ahotsak@ahotsak.eus\nZallara ihesi joan ziren familia guztia, Zezilio taxilariarekin. Aita eta ama eraman zituztenean, lau neba-arreba geratu ziren. Handik etorri zirenean, ezer ez zeukatela geratu ziren. Neba-arrebak neskame eta morroi joan behar izan ziren.\nProiektua: Berriz 1936 gogoratzen\nElkarrizketatzailea(k): Maite Arrizabalaga\nData: 2007(e)ko irailaren 20a\nEmalea: Maite Arrizabalaga\nGaia(k): Politika » Gerra zibila (1936-1939) » Ihes egin beharra , Politika » Gerra zibila (1936-1939) » Errepresioa , Politika » Gerraostea eta Francoren diktadura » Gerratik itzulera , Baserria » Baserriko lanak » Baserriari lotutako lanbideak\nIkurrina zinturoian zeramatelako hil\nEmakume eta haurrez beteriko ikatz-ontzia\nSoroa landu eta ganadua zaintzen\nAita behiekin joan zen ihesi


Abiert@s Dementes: Sexuaren inguruan lagunekin hitzegiten\nSexuaren inguruan lagunekin hitzegiten\nEz duzue jakingo baina kontatuko dizuet koka dezazuen istorioa. Ni duela urte erdi edo, beste etxe batera aldatu nintzen, eta orain lagun bat dut pisukide. Azpaldi honetan auzoko jendea ezagutzen joan naiz eta (dagoeneko atzo lehenengo auzo poteoa egin genuen) batekin zein besteekin gauza askotaz hitzegiten joan gara (eta ziur gehiago eta zakonago jorratuko ditugula). Beste gai batzuen artean, sexuarena baten baino gehiagotan irten den gai interesgarria da eta, azkenean, iritziak-iritzi, denak dute sexu nahi hori... guztientzako da modu baten edo bestean euren bizitzari atzikitzen den zehozer eta zergaitia oso argi ez badugu ere, hasi gara Euskal Herrian zergaitik ez den txortan egiten analisatzen.\nHonen inguruan, Tini, gure lagun kanariarraren esperientziak, asko laguntzen digu, bera oso neska alaia eta zuzena baita, eta askotan proposamenak egiten dizkien mutilak kikiltzen baititu bere zuentasun horrek. Hala ere, euskaldunak baino gehiago txortan egiten duela honek, baina ez edonorekin, eta gu baino modu naturalago eta faltsukeri gutxiagorekin lortzen duela esango nuke. Zergaitik ote? (analisatzeke ;))\nAgerian uzten dena horrelako elkarrizketetan da denok nahi dugula gauza konkretu bat baina, orokorrean, ez dakigula nola lortu. Ez da, antzinean bezala, tabu bat zelako ez dela horretaz hitzegiten, hitz egin hitzegiten da, ziur aski nahi baino gehiago, eta hainbeste hitzegiten bada izan liteke praktikatzean denbora gutxi ematen dugulako izatea. Dena den antzinako tabu horren erreminizentzia ere gelditzen dela gauza nabarmena da, oraindik ez baitakigu nola proposatu norbaiti forma osasuntsu batean gurekin oheratzeko. Askoz gutxiago alkola eta festaren kontestutik at. Hain saila da atzegina eta morbotxua den bati "nirekin oheratu nahi duzu" esatea? Oso zuzen eta zorrotza dela esadia pentsatzen baduzue ni ados nagoela esan behar dut, baina non dago esaldi horretan tranpa? inon ere ez. Besteari ematen baitiozu erabakitzeko aukera, biona izan daitekeen nahi bat bete dadin, edo horrela ez bada elkarrizketa jarraitu edo eteteko aukera ere ematen diozu, nahiak agerian utzi eta hortik aparte momentu atzeginarekin jarraitzeko (elkarrizketaren bidez, musuen bidez edo bakoitzak nahi duen moduan) aukera ere ematen doizu ez baitu inor lisunkeritzat edo txartzat horrelako proposamenik hartu behar. Batez ere, ez luke sentsurik izango lisuntzat ikustea zuri, pertsona moduan guztiz onartu zaituelako, zuri emanaz aukera momentuan erabakitzeko bere nahiaren aurrean zurearen elarazpena egiteko. Zergatik orduan ez dugu sarriago horrelakoak esaten? Auskalo (beno, badarabilgu teoriaren bat horren inguruan, baina hurrengo baten azalduko dut hori). Baina pentsa ezazue nola eraikitzen dituzuen zuen erlazioak horiek izango baitira ondorengoen aurrepausua.\nEtiquetas: Euskera, Sexualidad\nInteresgarria gaia, niri gustatuko litzaidake gai izatea atsegin dudan norbaiti atsegin dudala, edo erakartzen nauela, edo berekin oheratu nahi dudala, ta erantzuna edozein dela ere horrek harreman polit baten amaiera ez suposatzea. Azken hilabeteotan asko pentsatu det gauza hauen inguruan ta dagoeneko ni ez nintzateke izutuko edo iraindua sentituko (aluei irakatsi zaigu zakil batek halako bat esanez gero beti iraindua sentitu behar garela zakil guztiak zerriak direlako…).Nik uste gauzak ez esatearen arrazoia erantzunari diogun beldurra dela, jakinik ziurrenik besteak ez duela guk esandakoa hain modu normal ta sanoan hartuko. Askori gertatu zaigu norbait gustoko izatea ta ez jakitea hori nola adierazi, ze beldur gara zer esango duen, barre egingo duen, izutuko den, gaizki hartuko duen, gaizki ulertuengatik oinarrian laguntasuna den harreman polit bat pikutara jungo den (hau niri gertatu zitzaidan txikitan, bera hurbildu, nik bale esan, baina presio ta beldurrengatik ba kaka zaharra ta hitzegiteari ere utzi, ta lagun bat galdu).\nEzezagun batek esanez gero harreman sexual bat eukitzeko (ejem, hor desesperatua dagoenaren susmoa hartzen det, zergatik?, beno ez da askotan gertatzen) enaiz larritzen, ezetz esan ta lasai nerera jarraitzen det. Ezagun (lagun) batek behin esan zidan, edo nik behintzat hala interpretatu nun (hala interpretatu nahi nunalko, mmm gustoko dut ta), parranda gau baten zan ta etzun hitz argiekin esan baina nere interpretazio erotiko festiboak ilusioa egin zidan, baina erantzuna zein izan zen, ba me hice la sueca (en tamaño reducido y mas morena, jaja), ta zergatik nik ere gogoa banuen, ba batetik argi ere etzulako esan ta interpretazio okerra izatekotan a ze hanka sartzea, ta ondo ulertu banu ere momentu horretan lotsek gogoei irabazten zieten. Nik interpretatukoari baietz esan banio ta hanka sartzea izan balitz edo azkenean lotsengatik ezer gertatu ez balitz harremana aldatzeko edo okertzeko aukera zegoenez ba… hortxe geratu zen. Hemen argi geratzen da ondorioei diegun beldurra, ze beldur horrengatik ez ditugu gauzak argi esaten edo lalala ez det ezer entzun jarrera hartzen degu. Beraz ezta batere erraza normaltasunez esatea lagun bati edo ezagun bati berekin liatu nahi dezula ez badezu argi berak normaltasunez hartuko duela proposizioa edozein dela ere bere nahia. Hala ere horrela beharko lukeela uste dut nik, ta beldur ta tabuak ta presioak gaindituta komunikazio ta errespetuan oinarritutako harremanetan posible beharko luke. Nik helburu hori dut, nork daki, agian ausartuko naiz noizbait tipo honi esaten atsegin dudala normaltasun osoz ta bera apuratu arren nik normal jokatzen jarraituko dudala, txatxan, igual esperimentatzeko erabiliko det ze ia ez gera ikusten ta egoten geranen beti nik deitzen dudalako da, beraz ziurrenik ez du interesik, errazago orduan ze hola neretzat oso gogorra litzatekeen egoera ekidingo litzateke (baietz esango balu okerrago litzateke, ze ikusiko lukeena ez luke esperoko ta…)\nA ze rolloa sartu dudan, beno esperientzia propioa egoera ez normalizatuaren zergati bat azaltzeko zen


Nazionalkatolizismo - Wikipedia, entziklopedia askea.\nNazionalkatolizismoa espainiar nazionalismoaren ideologia erreakzionario bat da, frankismoaren dotrina ofizialaren atal funtsezkoenetakoa bihurtu zena. Haren arabera, katolizismoa da espainiar nazioaren eta identitatearen elementu nagusia eta historikoa, Errekonkistaren ideian sustrai sakonekoa. Alde horretatik, nabarmendu egiten ditu elementu gerlariak, eta baztertu egiten ditu elementu laikoak, gizon-emakume bikote ezkonduaren ereduaz kanpoko familia eta, bereziki, Espainiako herri gutxituetako mugimendu nazionalistak, nagusiki Katalunia eta Euskal Herrikoak.\nFrancoren garaian, katolizismoa ezarri zen espainiar estatuaren erlijio ofizial gisa, eta bizitza politiko-sozialaren alderdi guztiak kontrolatu zituen, espainiar nazionalismo nabarmen batez osaturik. Horren eragina nabarmena izan zen hezkuntzan, esaterako, erlijio katolikoa funtsezko irakasgaia bilakatu baitzen, eta hedabideetan, non zentsurak moral katoliko ofizialaren aurkako edukiak ezabatu zituen. Nazionalkatolizismoaren aztarna gisa, egun, Espainiako estatuak, akonfesionala izan arren, hitzarmen bereziak ditu Vatikanoarekin (Konkordatua), eta Espainiako Elizak abantaila batzuk ditu, beste fede batzuek ez dituztenak.\nEspainiako sinbolo eta balio tradizionalak nabarmentzen ditu, horien erakusgarri nagusitzat Gaztelaren inguruan Erdi Aroan eratutako gizarte eta balio sistema hartuz. Berez, historiari begira, Gaztela eta haren kultura gerlaria eta autoritarismoa hartzen ditu erreferentzia nagusi. Nagusiki Gaztelaren sinboloetatik edan arren, bere egiten ditu, batzuetan, beste lurraldeetako tokiko hainbat elementu instituzional eta tradizional. Horren erakusgarri argiena XX. mendeko tradizionalismoaren zati handi bat dugu, adibidez, Nafarroan; Nafarroan, hain zuzen, UPN alderdia jotzen da ideologia honen iraupenaren erakusgarri.\n"Faxismoaren eta frankismoaren arteko harremana", Jon Kortazar, Kondaira (UEU)\nAzken aldaketa 28 martxoa 2021(e)an, 01:11(e)tan\nOrriaren azken aldaketa: 28 martxoa 2021, 01:11.


Petri Castelnaukoa - Wikipedia, entziklopedia askea.\n(«Pierre de Castelnau» orritik birbideratua)\nPetri Castelnaukoa (Montpellierko elizbarrutia, c. 1170 - Saint-Gillestik hurbil, 1208ko urtarrilaren 15a) zistertar fraidea eta inkisidorea izan zen. Zistertar ordenaren gurtza jaso zuen, martiri gisa. Martxoaren 5ean ospatzen da haren jaieguna.\nRoman Catholic Archdiocese of Montpellier (en) , 1170\nSaint-Gilles, 1208ko urtarrilaren 15a (egutegi gregorianoa) (37/38 urte)\nmonjea eta klerikoa\nFontfroideko abadia zistertarreko fraidea zen. Inozentzio III.a aita santuaren ordezkari izan zen kataroen heresiaren aurkako gurutzadan (1203). Gurutzadak huts egin zuen eta Petrik Raimundo VI.a Tolosakoa eskumikatu zuen. 1208. urtean hil zuten. Hilketa horrek Gurutzada Albitarra piztarazi zuen.\nArtikulu honen edukiaren zati bat Lur hiztegi entziklopedikotik edo Lur entziklopedia tematikotik txertatu zen 2016/06/15 egunean. Egile-eskubideen jabeak, Eusko Jaurlaritzak, hiztegi horiek CC-BY 3.0 lizentziarekin argitaratu ditu, Open Data Euskadi webgunean.\nWikimedia Commonsen badira fitxategi gehiago, gai hau dutenak: Petri Castelnaukoa\nMultimedia: Pierre de Castelnau\nAzken aldaketa 17 martxoa 2019(e)an, 16:12(e)tan\nOrriaren azken aldaketa: 17 martxoa 2019, 16:12.


Euskarak Nafarroako hezkuntza-sisteman duen egoera aztertuko dute Jagon jardunaldian - Nafarroa - euskalerriairratia.eus\nEuskarak Nafarroako hezkuntza-sisteman duen egoera aztertuko dute Jagon jardunaldian\nEuskalerria Irratia 2021-10-27 12:34\nJardunaldia azaroaren 19an izanen da, Iruñean, Kondestablearen jauregiko hitzaldi aretoan. Izen emateko epea zabalik dago.\nHezkuntzak berebiziko garrantzia du euskararen biziberritze prozesuan, Euskaltzaindiaren iritziz. Ildo horretan, estrategikotzat dute hezkuntza egitasmo eraginkorrak bideratzea gero eta eleaniztunagoak diren ikasleen artean. Baina zein da euskarak Nafarroako hezkuntzan duen egoera? Galdera horri erantzuna bilatuko dio 26. Jagon jardunaldiak.\nAzaroaren 19an eginen dute, eta izen emateko epea zabalik dago. 948 22 34 71 edo info@euskaltzaindia.eus egin daiteke, azaroaren 17ra arte.


The Myth of the Cooperatives – Heterodoxia\nThe Myth of the Cooperatives\nUnai del Burgo | 2006-11-27\nHistorikoki, kooperatibak soldatapeko langilegoaren menpekotasun estatusa gainditzeko sortu ziren. Beste estatus berri bat asmatzea izan zen abiapuntua. Horretarako langilegoaren jabetza integrala kontzeptua erabili izan dute.\nKooperatibismoak langilegoaren partehartze juridikoa eta ekonomikoa ahalbideratzen du: partehartze juridikoa, langilea bera enpresaren bazkidea delako, enpresaren jabe. Partehartze ekonomikoa, irabaziak langileen artean banatzen direlako eta bestetik, langileak bere lanpostuaren jabetza eskuratzen duelako, hau da, enpresaren eguneroko kudeaketan parte hartzen du, gestio eredu partehartzaileen bitartez. Partehartze multidimentsional honi langilegoaren jabetza integrala deitu diote.\nGaur egun, kooperatibek (eta horien artean, Euskal Herrian kokatuta dauden kontsumo eta industri kooperatiba ahaltsuek) beren izaera partehartzailea erabiltzen dute marketing tresna gisa. Eta marketing estrategia honen inguruan, mitologia konplexua gauzatu dute. Baina mitologia hori, %100ean benetazkoa da? Kooperatiben izaera autoeratua itxura hutsa baino zerbait gehiago da?\nSharryn Kasmirrek The Myth of Mondragon liburu polemikoan aztertu zuenez (1999. urtean Txalaparta argitaletxeak gaztelerara itzuli zuen), gaur egungo kooperatibetan menpekotasun harreman berri bat sortu da. Eta horretarako ez gara bakarrik garatu gabeko herrialdeetara joan behar (herrialde horietan, Euskal Kooperatibek enpresa kapitalistak sortu dituzte). Gogora ekarri dezagun Euskal Herriko kooperatibetan lanean diharduten soldatapeko langileak. Menpekotasun harreman berri baten bazkide dira. Eta XIX mendean gertatzen zenarekin alderatuta, orain soldatapeko langile horien “ugazabak” ez dira enpresari kapitalistak, bazkide kooperatibistak dira. Aurrerago aipatu dugun bezala, kooperatibak elkarte kapitalistetan langilegoaren menpekotasun estatusa gainditzeko sortu ziren. Orain, kooperatibak bestelako prozesu batean sartu dira.\nJesús Rubio EHUko irakasleak ondo baino hobeto azaltzen du menpekotasun harreman honen sorrera eta zergatia (Analisi ekonomikotik hurbilpena, Kooperatiben enpresa-ekonomia liburuan argitaratutako artikuluan, Arrasaten, 2005. urtean): egungo kooperatibistek, beren irabaziak maximizatu nahi dituzte eta horretarako, soldatapeko langileak kontratatzen dituzte. Soldatapeko langileek beren lan produktiboaren bitartez enpresaren jarduera ekonomikoa sustatzen dute, irabaziak sortuz. Kontua da langile horiek ez dutela irabazietan parterik hartzen: irabaziak kooperatibistek jasotzen dituzte. Esplotazio eredu hau berria da kooperatibetan (90. hamarkadan hedatu zen) eta kasu honetan, esplotatzailea bazkide kooperatibista bera da. Eta noski, menpekotasun harreman hori eremu juridikoa eta ekonomikoa gaindituz, eremu psikologikora ere heltzen da (bigarren mailako personak, pertsonez zuzendutako enpresa batean: diskriminazioa).\nEuskal Kooperatibismoak mitoa baino zerbait gehiago izan nahi badu, soldatapeko langilegoaren egoerari aurre egin behar dio. Horretarako, maila mikroekonomikoan behintzat, Arizmendiarrietak berak proposatutako proiektuaren oinarrietan sakondu beharko genuke eta menpekotasun harreman berriak gainditzeko tresnak aurkitu.\nBukatzeko, Euskal Herriko Kooperatiben soldatapeko langileak omendu nahi nituzke, eta bereziki, zu, Uritz. Kolpeak lagunek jasotzen dituztenean, orduan ohartzen gara gaitzaren benetako tamainaz.\n| Tagged kooperatibismoa\nAnder Alvarez says:\n2006/12/06 at 11:03\nZure kritikarekin erabat ados nago. Kooperatibista eta soldatapekoen arteko aldea nabaria da (Bizkaiko kooperatiba batean, epe mugatuko kontratupean lanean ibili den txori txiki batek abestu zidan kantu hori).Hala ere, zure jarrera ere kritikatu behar dut: kritikak, irtenbideei lotuta egon behar du eta zure mezuan, ez dut aukera ez alternatiba berririk antzeman. Kritikak egiten ausartak izan behar gara. Baita proposamen berriak argitara ematen ere.\n2006/12/11 at 07:55\nda, Ander, kritika orok proposamen zehatza eta pragmatikoa alboan\nizan behar duela. Ultra-ezkertiarrek kritika zorrotzak botatzen\ndituzte, baina beren proposamenak ezin dira epe laburrean aplikatu.\nProposamen horiek ez dira errealistak eta ezin dira errealitatean\nzuzenean aplikatu sistema bera errotik aldatu gabe.\nmezuaren bukaeran, MCCek bere oinarri ideologikoetan sakondu behar\nzuela proposatzen nuen. Hori da hain zuzen LANKI\nikertegitik proposatzen dutena: bidean geldi aldi bat egitea, “nondik\ngatozen eta nora goazen” hausnartzeko. Hausnarketa\nhorretatik, autoeraketaren baloreak egoera berrira moldatzeko erak\nbilatu nahi dituzte.\nhemen filosofia horri lotuta (edo apalki lotu nahirik), bota\nditzakedan zenbait irtenbide:\nlangileak, “aldi baterako bazkide koopetibistak” bihurtzea.\nlangileak elkartu behar dira, goi-mailako egitura batean, eta\negitura horren bitartez, hau da, langileen elkartasunaren\nbitartez, kooperatibaren kudeaketan eta irabazietan parte hartu.\nalternatiba horiek ez dizkizut mezu honetan azalduko. Ander,\nez zaitut aspertu nahi! Jarraitu nire mezuak irakurtzen: bertan,\nargibide gehiago izango dituzu.\n2006/12/11 at 08:01\nAnder, aurreko mezuan bi proposamen aipatu dizkizut. Orain lehenengo proposamena garatu nahi dut (kritika zehatzek proposamen zehatzak behar dituzte):\nlangileak, “aldi baterako bazkide koopetibistak” bihurtzea. Bi\narazo topatu ditzakegu:\nLehenengo arazoa: Aldi\nbaterako bazkideek Gizarte Segurantzaren erregimen orokorraren\nprestaziorik garrntzitsuena jaso beharko lukete: langabeziaren\nprestazioa. Aldaketa honek administrazioaren parte hartzea\neskatzen du. Aldi baterako bazkideek Gizarte Segurantzaren erregimen\norokorrean kotizatu beharko lukete (era horretan, prestazio minimoak\njasoko lituzkete, esate baterako, langabezia). Gaur egun, aldi\nbaterako kooperatibistek, gainontzeko kooperatibistek bezala, ezin\ndute erregimen orokorrean kotizatu, eta horrek formula juridiko honen\nerabilera oztopatzen du (ez da erakargarria aldi baterako\nbazkidearentzat, bere kontratua bukatzean, ez duelako langabezia\nkobratzen: hau da legez aldatu behar dena).\narazoa: bazkide kooperatibisten irabaziak txikituko dira, aldi\nbaterako bazkide berriek irabazi horietan parte hartuko baitute.\nZelan zuzendu jatorrizko bazkideen irabazien jeitsiera? Aldi baterako\nbazkideen irabaziak ez dira zuzenean bazkideen artean banatuko (ez\ndira monetarizatuko), kooperatiban bertan inbertituko dira, kapital\nsozialean. Hala ere, ez dira bazkideen ekarpen moduan\nkontabilizatuko, Menpeko Finantza Ekarpen moduan\nkontabilizatuko dira. Horrek enpresa finantziarioki indartuko du.\nZergatik? Kooperatibaren bazkidea, enpresa uzten duenean, bere\nkapitala/inbertsioa berreskuratzeko eskubidea du. Horrek, enpresaren\ndeskapitalizazioa eragiten du. Aldi baterako bazkideen inbertsioa,\nekarpen moduan kontabilizatuz gero, ez litzateke baliabide finkoa\nizango. Eta horrek ez luke enpresaren bideragarritasuna bematuko.\nHala ere, Menpeko Finantza Ekarpenak (MFE) erabiliz gero, arazo hau\nekiditu dezakegu: Kooperatibaren Enpresaren Fondoak osatzen dituzten\nkapital ekarpenak dira eta ekarpen horien kitapena, kooperatiba\nberaren kitapenean gertatuko da (baliabide finkoa edo\nez-galdagarria). Ekarpenak zuzkitu duenak, bere inbertsioa\nberreskuratu nahi badu, merkatuan saldu ditzake. Ondorioz: aldi\nbaterako bazkideak, bere irabazien %100a enpresan inbertituko ditu\neta bere kontratua bukatzen denean, bere inbertsioaren %100a\nberreskuratuko du, MFEen tituluak merkatuan salduz (diru hori ez da\nkooperatibatik aterako: tituluen jabetza eskubidearen titulartasuna\naldatuko da). Jatorrizko bazkideek irabazi gutxiago jasoko dituzte,\nbaina kooperatiba indartsuagoa izando da. Aldi baterako langileak,\nirabazietan parte hartuko du eta bere egoera pertsonala hobeagoa\nizando da (partehartze ekonomikoa eta juridikoa).\n2006/12/11 at 08:02\nOraingoan, Ander, aipatu dudan bigarren proposamena garatuko dut:\narteko elkartasunaren bitartez, soldatapekoek kooperatibaren\nkudeaketan eta irabazietan parte hartu dezakete.\nBatuetako sindikatuek, “Democratic ESOP” tresnaren bitartez\n(Employee Stock Ownership Plans), enpresatik autonomoak diren\ninbertsio fondoak sortu dituzte. Fondo hori enpresa bateko\nsoldatapeko langileen kapital ekarpenek sortzen dituzte. Bestetik,\nfondoa bera enpresaren kapitalean txertatzen da eta era horretan,\nenpresaren erabakietan eta irabazietan parte hartzen du. Fondoaren\nbarruko antolaketa demokratikoa da: boto eskubidea ez da langile\nbakoitzak egindako kapital ekarpenaren arabera zehazten, “pertsona\nbat, boto bat” printzipioaren arabera baizik.\nkapital sozietateetan erabili izan dira: hala ere, kooperatibetan ere\naplikatu daitezke. ESOPa beste enpresa baten izaera izango du, eta\nhainbat formula juridiko erabili ditzake (kooperatiba, sozietate\nanonimoa edo sozietate zibila). ESOP-a bezala sortutako erakunde\nautonomo berria kooperatiba elkartearen barnean txertatuko da\nkooperatibaren “bazkide laguntzaile” bezala. Era horretan, ESOP\nenpresaren bazkideek (kooperatibaren soldatapekoak) kooperatiban\nparte hartuko dute (finantziarioki, ekonomikoki eta politikoki).\ngidatuko du ESOP enpresa berria? Kooperatibaren soldatapeko langileek\neragin zuzena izango dute bertan, noski. Hala ere, ESOPak egitasmo\niraunkorra izan behar du eta ondorioz, soldatapeko langileez gain\nbeste eragile “egonkorragoa” egon beharko litzateke ESOParen\ngidaritza lanetan. Eragile horiek sindikatuak dira. Hona hemen\nsindikalgintzaren beste erronka bat: enpresetan zuzenean parte\nhartzea eta partehartze horretatik, langileen lan baldintzak hobetzea\n(Alemaniako kogestio kasuetan bezalaxe).\nazalpena bukatu aurretik:\nda kooperatibetako “bazkide laguntzailea”-ren arauketa?\nEuskadiko kooperatiben legearen 19.2. artikuluak bazkide\nlaguntzailearen arauketa ezartzen du: kooperatibaren xedea bete\nbetean gauzatu gabe ere, kooperatibari xede hori betetzen laguntzen\ndioten pertsona fisiko edo juridikoak, pribatu zein publikoak,\nbazkide laguntzaileak izango dira. Beren eskubide eta betebeharrak\nelkartearen estatutuetan erabakitakoaren arabera arautuko dira eta\nestatutuetan horren gaineko arauketarik ez balego, aldeen artean\nhitzartutakoaren bidez. Bazkide laguntzaileak ezin izango dute,\nguztira, botuen herena baino gehiago izan, ez Batzar Nagusian, ez\nArtezkaritza Kontseiluan. Hala ere, legeak salbuespen bat ezartzen\ndu: Kooperatiba Elkarteren bat bazkide laguntzaile izanez gero,\nbotuen herena baino gehiago kontrolatu ditzake. Salbuespen hori,\nKooperatiben arteko elkartasun printzipioaren aplikazio praktikoa\nkooperatiboan ESOParen antzeko tresnarik inoiz aplikatu izan da?\nBadugu adibide zehatz bat. GESPA eredua Eroski Taldearen hedatze\nprozesuan aplikatu da. Eroski Kooperatibak Kapital Elkarteen bidezko\nzabalkunde egitasmo bat burutu du, alde batetik Espainiar Estatuko\nmerkatua kontrolatzeko eta bestetik, kooperatibaren izaera\njuridikoak ahalbideratzen ez dituen baliabide finantziarioak lortu\nahal izateko. Eroski Taldeak estatuko kapital elkarteen soldatapeko\nlangileen partehartzea sustatzeko tresna juridiko bat sortu du:\nGESPA elkartea (Gestión de Participaciones, Sociedad Civil\nParticular). Elkarte Zibil honen bitartez, EROSMER IBERICA SA-ko\nsoldatapeko langileek euren enpresaren kapital sozialaren %4,50a\nkudeatzen dute (beti ere, kooperatiba nagusien kontrolpean eta\nlangileen ordezkaritza zuzenik gabe). Horrez gain, kapital zuzkidura\ntxiki honek ahalbideratzen duen partehartzea sendotzeko, EROSMER\nIBERICA SA-ren estatutuak egokitu egin dira, langileen eskumenak lan\nerregimenean zabaldu ahal izateko. Geure ustez, EROSKI Taldeak\nproposatutako tresna juridikoa oso eragile interesgarria da hedatze\nprozesuetan filialen demokratizazioaren hastapenak eraikitzen\nhasteko: alde batetik, langileen partehartzea sustatzen du, hauen\ninplikazio sozio-produktiboa bultzatuz. Bestetik, eredu oso\n“prakmatikoa” da, guztiz “posibilista”, izan ere filialekiko\nkontrol osoak Kooperatiben esku izaten jarraitzen du. Azken\nezaugarri honek kontraesan nabari bat sortzen digu, kooperatiben\nohiko balioekin alderatuz; ondorioz, GESPA eredua Kooperatiba baten\npartehartze mailarekin konparaezina dela ziurtatu dezakegu. Filialen\ndemokratizazioaren abiapuntua izan daiteke, guztiz balizkoa baita\nhorrelako eredu bat aplikagai izatea; baina, gehienez jota,\nautoeraketa baino, egitura kogestionatu baten antolaketa maila\neskuratu dezake. Edonola ere, gure ustez Kooperatiba Transnazionalei\nalternatiba osotuago bat planteatu ahal izateko, GESPA ereduak\nazterketa sakon baten premia dauka.\n2006/12/21 at 12:07\nGipuzkoako herri txiki bateko kooperatiba handi batean gertatua: aita izan eta etxea erosi berri zuen herriko gazte bat, urtetan enplegua eman zion elkarte anonimoa utzi eta herriko kooperatiban sartu zen. Bi hilabete lanean zeramatzala, denbora luzean belauniko egoteko arazoak zituela argudiatuz (tendiniti kronikoa), lanpostu aldaketa eskatu zion giza baliabideen arduradunari. Erantzuna: nik konponduko dizut arazoa. Kalera. Eta kale gorrian geratu zen gaztea. Ez al dal XX: hasierako JP Morgan batek sinatzeko moduko erabaki edo jokaera ? Bada XXI. mendean euskal kooperatibetan gertatua da, “anekdota”. To eta no.\n2006/12/21 at 15:07\nSoldatapeko langileek kooperatibetan izaten duten lan baldintzak, sozietate anonimoetan izaten dituztenen berberak dira (hori bai, sektorea eta enpresaren tamaina/ahalmen ekonomikoa ere kontutan hartu behar dira). Hala ere, kooperatiben soldatapekoen kasuan, sozietate anonimoetan gertatzen ez den bezala, “esplotatzaileak” gainerako langileak dira, hau da, langile kooperatibistak. Soldatapekoak, bigarren mailako langileak dira kooperatibetan. Hori tamainu handiko kooperatibetan gertatu ohi da. Nire lagun bati gertatu zaio horixe bera orain dela gutxi. Beste anekdota bat, Joseba. Arazoa da anekdota hori joera bihurtu dela kooperatiba handienetan.Zeuk aipatu duzun gazte hori, soldatapekoa zen edo bazkide kooperatibista? Lehenengo kasuan, berdin dio JP Morgaren irizpideak jarraitu dituen enpresa, kooperatiba den edo kapital sozietatea: izan ere, langileak, legez, lan zuzenbidearen bermea du (langileen estatutua eta hitzarmen kolektiboak aplikatzen zaizkio eta sindikatuen ekimena ere lagun du). Hori bai, kasu hori are larriagoa da (eta kontraesankorragoa, ikuspegi moral edo etikotik, behintza) enpresa hori kooperatiba baldin bada.Zeure gaztea bigarren kasuan baldin badago, kooperatiben beste mito bat zapuztu da: eredu kooperatiboak bermatzen al du langile kooperatibisten ongizatea? zelan defendatu daitezke kooperatibista arruntak zuzendariek jarritako lan baldintzen aurrean?\n2007/01/18 at 09:54\naipatu lagun hori, sartu berria zen kooperatiban eta, momentu hartan, soldatapekoa zen. “Fin de obra” moduko kontratua izango zuen, ziurrenik, zehatz mehatz ez dakit. Kaleratzea egunon esaten den erraztasunez ahalbidetzen duen kontratazio motaren bat, bistan da.\nHori bai, laguna, epe jakin baten buruan kooperatibista bihurtuko zuten uste osoan aldatu zen elkarte anonimotik kooperatiba horretara.\nKooperatibak zeharka baino ezagutzen ez ditudan honentzat, kontraesankorra eta gaitzesgarria gertatu zitzaidan kontua. Ah, eta beste gauza bat: uda langabezian eman ostean, laguna bere betiko elkarte anonimoak hartu zuen berriro lanean, alde egin baino lehenago zituen baldintza berberekin.


Janaria etxean egin daiteke eta janaria saldu? | Consumer\nJanaria etxean egin daiteke eta janaria saldu?\nJanaria egin eta saltzeko, etxe partikular bat betetzea oso zaila den osasun kontrol oso zorrotzak egin behar dira\narabera: Ostirala, 2017ko apirilaren 28a\nJanari prestatuen sektoreak gora egin du nabarmen, gero eta ohikoagoak baitira etxeetan. Baina hori egitea osasun-arrisku handiko jarduera da, eta baimen administratibo eta sanitario zorrotzei lotuta dago. Bai Europako araudia bai Espainiakoa oso zorrotzak dira atal honetan, etxeko eremuan betetzea zaila den betebehar eta betebehar batzuk ezartzen baitituzte. Artikuluak azaltzen du nola araututa dauden prestatutako janarien sektorea eta zer beste modu dauden baimenduta elikagaiak saltzeko, hala nola makina saltzaileak.\nJaki prestatuen sektorea: oso arautua\nEspainian, merkaturatzeko jaki prestatuak ekoizteko eskakizunak elikagaien edozein industriarako erabiltzen diren berberak dira: elikagaien segurtasunari eta higieneari, kontrol mikrobiologiko eta kimikoei eta etiketatzeari buruzko hainbat alderdi bete behar ditu, besteak beste. 3484/2000 Errege Dekretuak janari prestatuak egiteko, ontziratzeko, biltegiratzeko, garraiatzeko, banatzeko, manipulatzeko, saltzeko eta hornitzeko higiene-arauak zehazten eta ezartzen ditu. Enpresa guztiek aplikatu behar dituzte baldintzak, bai publikoak bai pribatuak, iraunkorrak edo aldi baterakoak, baldin eta kontsumitzailea, banaketarekin edo banaketarik gabe, ontziratzen, ontziratzen, biltegiratzen, manipulatzen edo saltzen badituzte zuzenean.\nPrestatutako jaki bat da, Espainiako araudiaren arabera, animalia- edo landare-jatorriko elikagai bat edo gehiago prestatzeko edo prestatzeko prestatzen den sukaldaritza-elaborazioa, baimendutako beste substantzia batzuk gehituta edo gabe, eta, hala badagokio, ondua. Ontziratua izan daiteke, edo ez, eta kontsumitzeko prest dago, zuzenean edo sukaldaritza-tratamendu edo -tratamendu baten ondoren”.\nSalgai jartzen den edozein sukaldaritza-prestaketa plater edo janari prestatutzat har daiteke. Beraz, denda batean janaria erosten denean, sektore honetan sartzen da. Etxean egiten den janaria ere sartu beharko litzateke. Arazoa da, ordea, zaila dela etxeko eremuan araudiak eskatzen dituen baldintza guztiak betetzea.\nEtxean janaria saltzeko araudiak eskatzen dituen baldintza guztiak betetzea oso zaila da\nHainbat eskakizun bete behar dira, eta, besteak beste, elikagaiak maneiatzen diren eremua, janariak egiten dituzten langileak prestatzeko modua, biltegiratzeko baldintzak eta salmenta-baldintzak zehaztu behar dira. Eginbeharren helburua da horrelako otorduak kontsumitzailearentzat arriskutsuak ez izatea. Baina, posible al da partikular batek guztiak egitea?\nAraudi nazionalaz gain, autonomia-erkidego bakoitzak kontrolatzen du jarduera-mota hori behar bezala araututa dagoela eta eskatutako baldintza guztiak betetzen dituela. Bai betebehar administratiboak, bai higiene-osasun arlokoak oso zorrotzak dira.\nDuela aste gutxi, Elikagaien Segurtasunerako Europako Agintaritzak (EFSA) Arriskuak eta Kontrol Puntu Kritikoak Aztertzeko Sistemaren (APPCC) kudeaketa sinplifikatzea proposatu zuen, elikagai-enpresa guztietako elikagaien kontrolean orokorrenetako bat, handienetatik txikienetara. Ekimena saltoki txikiei zuzenduta zegoen, eta mota horretako tresnak erabiltzea oso konplexua da. Arriskuari aurrea hartzen saiatzen den autokontrol-sistema da, eta ekoizpen-prozesuko ahulguneak identifikatzen ditu produktuen kalitatea bermatzeko.\nMakina saltzaileak, elikagaiak saltzeko beste modu bat\nAsko dira elikagaiak saltzeko ideiak. Hori egiteko beste modu bat elikagaiak saltzeko makinen bidez egitea da, horiek ere 3484/2000 Errege Dekretuak arautzen baititu. Salmenta-mota horrekin, behar den maiztasunarekin berritu behar dira elikagaiak, iraungitze-data edo kontsumo-data gomendatua kontuan hartuta, eta tenperatura egokian mantendu. Makina bakoitzak ondo identifikatuta egon behar du, eta, horrela, ondo irakurri behar da horniketaz arduratzen den pertsonaren edo enpresaren izena eta helbidea.\nMakinen arduradunek APPCAn oinarritutako garbiketa-programa aplikatu behar dute, balizko arriskuak identifikatu ahal izateko eta arazoren bat detektatuz gero jarduteko. Bete beharreko kontrolen artean, lekukoak izan beharko dituzte, hau da, zerbitzatutako janarien ordezkaritza bat, beharrezko azterketa epidemiologikoak egin ahal izateko. Lekuko horiek data eta kontserba (hoztuak edo izoztuak) izan behar dituzte gutxienez bi egunez eta banakako errazio bati dagokion kopuruan.\njanari prestatua precocinados-eu vending zaharberritze


Basarri lekuko | EIBZko liburutegia\n2014/12/02 -n Amaia-kargitaratuta\nAlex Gurrutxaga / 2014-11-30 / 455 hitz\nIzenburua: ‘Basarri. Gerraurrean kazetari (1931-1935)’ /’Basarri. Gerratean kazetari (1936-1943)’\nIdazlea: Iñaki Eizmendi ‘Basarri\nApailatzailea: Joxemari Iriondo\nArgitaratzailea: Gipuzkoako Foru Aldundia (Auspoa bilduma)\nAzken urteotan kasu gutxi egin diogun argitalpen lerro sendorik baldin bada, Auspoa liburutegia da hori. Bidertzeko ildoa jarraitu du, bai, baina ezin dugu altxor hori baztertzeko txatxukeria egin. Hortxe daude Iñaki Eizmendi Basarri-ren lanak ere.\n22 urterekin bertsolari txapeldun izango zena, generoaren modernizazioan pertsona garrantzitsua Balendin Enbeitarekin batera, 1918an hasi zen prentsan idazten. Ezin esan kazetari petoa zenik, haren lanak askoz gertuago baitaude iritzitik eta zutabetik, baina lan ugaria da: 230 artikulu baino gehiago. Horiek bildu ditu Joxemari Iriondok bi liburukiotan.\nHasierako lanetan, abertzaletasunaz, euskalgintzaz eta kristautasunaz idazten du batez ere Basarrik. Gerora, gehiago lantzen ditu gertaera politiko eta nazioarteko gaiak. Leku aipagarria dute beste nazio txikiek ere —Txekiak, Kataluniak, Poloniak, etab.—, haietara begiratzen baitute, identifikazioz, abertzaleek.\nGaia edozein duelarik ere, Basarri ez da inoiz neutrala. Oroz gain euskaltzalea da, katolikoa eta aranazalea, eta posizio horretatik idazten du: irakurlea konbentzitzen saiatzen da, eta ez da kokiltzen aurkako postura gogor hartu nahi duenean. Hizkera zuzena eta tonu indartsua baliatzen ditu, mezua argi adieraziz, erritmo fresko eta bizian.\nBi liburuok 1931 eta 1943 arteko zutabe guztiak biltzen dituzte, Basarriren hitz lauzko lana berreraikiz. Alabaina, gerraurreko lanen kasuan, eraginkorragoa izango zen, beharbada, balioespen eta aukeraketa kritiko bat egitea. Izan ere, zutabe asko oso interesgarriak dira —hamaika gai aipa daitezke: Emakume Abertzale Batza, bertsolaritza kontuak, bestelako pasadizoak, etab.—, baina beste artikulu batzuek ezer gutxi eskaintzen dute.\nBigarren liburukia laburragoa da dimentsioz, baina gaurko irakurlearentzat mami gehiago dauka. Beste gaien artean, gerraz idazten du Basarrik. Gerraz, eta baita gerratik ere: Loiolatik aurrena, gero Lekeitiotik, Bilbotik… eta azkenean, trabajadoreetan dabilela, erbestetik. Gauzak horrela, testuok lekukotasun gisa duten balioa ukaezina da: gerrako haurrak agertzen dira, gudarien ekintzak, frontean daukaten baliabide falta, Elai-Alai taldea, Amaya opera, eta abar eta abar. Gerraren dimentsio internazionala ere islatzen du Basarrik, hala nola aliatuen laguntza (falta) edo faxismoaren indarra: «Faszismoaren apan eta agerkai guzia guda da», dio 36ko apirilean. «Arrazoiz eta zuzentasunez ezin duenak, indarrera ta zabarkerira jotzen du, ta paxista laterriak [estatu faxistak] asmo ortan dirala dirudi», 1937ko martxoan.\nGerra garaian gudariak animatzen ditu Basarrik, tonu epiko indartsuz, eta itxaropenak itsututa ere bai ia. Baina, gehienetan, haiek nola eusten dioten goraipatzearekin konformatu behar: «Burrukan ari geran bezela ari, itxuragabeko desberdintasun au ikusi, ta geure gallurretan tinko jarraitzeak zer esanik asko sortzen du bazterretan». 1937ko ekainean, bere herriko festetako giroa gogoan, Basarri Frantziara doa ihesi: «Agur, nire erri maitea! (…) Zeure semeak biurtuko zaitue zeure onetara. Atzerri otsoak iñoiz ez». Handik urtebetera, bertsotan idatziko zuen: «Geure lur onak utzi genitun/ guztiz era mingarrian,/ geroztik, ene!, oroitu utsez/ negarra degu begian».\nHauxe da Basarriren lekukotza estimagarria. Auspoako altxorraren parte, urrezko txanpona duzu Gerratean kazetari\nKategoria Berria egunkaria, Liburua, etiketak 2014, Alex Gurrutxaga, Basarri. Gerratean kazetari (1936-1943), Basarri. Gerraurrean kazetari (1931-1935), Berria, Gipuzkoako Foru Aldundia, Iñaki Eizmendi 'Basarri', Joxemari Iriondo, Liburua by Amaia. Gorde lotura.


GIPUZKOA ABERTZALETASUN DEMOKRATIKOARENTZAT BERRESKURATU\napirilak 04, 2015\nEuskal abertzaletasun demokratikoak herri honen instituzioak eraiki ditu, orokorki prestatutasunez eta efikaziaz gobernatu ditu, herritar guztientzat onesgarri gertatu diren politikak praktikan jarri ditu. Hau guztia lortu da kontestu jakin batean non eta eredu demokratikoaren etsaiek ekintza politiko-militarra zeramaten maila guztietan. Hauen aurrean ere, abertzaletasun demokratikoak, H1! barne, euskal aberriaren askatasunaren duintasuna defendatu du, gure herriaren kausa zikindu eta odoleztatu dutenen aurka.\nAzken lau urte hauetan, halaere, Gipuzkoako herrialdean, ezker abertzaleak gobernatu duelarik, okerrerako joera bat sumatu dugu. Ikusi dugu nola instituzioak propaganda propiorako erabiltzen diren, nola diru publikoa politika antzuetan gastatu izan den, nola proiektuak geldiarazi diren, nola krisialdiari ez zaizkion alternatibarik jarri, eta nola herriaren borondatearen eta gehiengo politikoaren kontrako politikak inposatu egin diren.\nEgoera honen aurrean eta egoerak derrigortuta, H1!ko kideok, instituzioetan lanean egon garenean egin duguna kontuan harturik, aldaketa politikoaren aldeko deialdia egiten dugu. Horrengatik datozen foru hauteskundeetarako deialdi publikoa egiten dugu EAJ-PNVren aldeko botoa eskatuaz. Aukera honek ordezkatzen du abertzaletasun demokratikoa eta era berean benetako aldaketa emateko aukerarik onena gertatzen da gure herrialdean behar diren politika publikoak eman daitezen.\nAberri Eguna aurrean dugularik, gure aberriaren berbizkundea ikusi nahiko genduke bi arlo nagusietan: gure herria krisialdiaren hondamenditik altxatuz; eta era berean ezker abertzaleak eragin duen gatazka politiko-militarra gaindituz. Hori horrela gertatu dadin, jar dezagun borondatea euskal aberria egituratu eta arazo larriak konpondu dituen aukera horretan. Aukera hori, H1! horren partaide delarik, abertzaletasun demokratikoarena da.\nRECUPERAR GIPUZKOA PARA EL NACIONALISMO DEMOCRÁTICO\nEl nacionalismo democrático vasco ha construido las instituciones de este pueblo, las ha gobernado -generalmente- con honradez y eficacia, ha puesto en práctica numerosos proyectos que han contribuido al bienestar de los ciudadanos. Todo esto lo ha conseguido en un contexto en el cual los enemigos de nuestro modelo democrático llevaban a cabo una acción político-militar que se ha hecho sentir de modo destructivo a todos los niveles. Frente a ellos también, el nacionalismo democrático, del que Hamaikabat es parte, ha defendido la dignidad de la causa nacional de Euskadi, apartándola del uso maligno de la que ha sido objeto.\nEstos últimos cuatro años, sin embargo, en los que la izquierda abertzale ha gobernado Gipuzkoa, nos muestra una deriva preocupante. Somos testigos de cómo las instituciones son utilizadas como vehículo de autopropaganda, de políticas de derroche, de paralización de proyectos, de falta explícita de alternativas frente a la coyuntura de crisis y de imposición de modelos de gestión en contra de la mayoría política y de la voluntad expresa del pueblo.\nAnte este panorama, H1!, siendo coherente con lo que ha hecho mientras ha tenido responsabilidades de gobierno en diferentes instituciones, tiene el deber de hacer un llamamiento por el cambio político. Por eso hacemos un llamamiento público para que en las próximas elecciones forales se apoye la candidatura de EAJ-PNV. Es la opción que representa el nacionalismo democrático y a la posibilidad cierta de que se pueda dar un cambio para retomar las políticas públicas que necesita nuestro territorio.\nCon la fecha del Aberri Eguna en ciernes, los vascos tenemos que hacer una apuesta por un doble renacimiento de nuestra patria. Por renacer de las cenizas de una terrible crisis económica y por renacer del conflicto político-militar al que nos ha sometido la izquierda abertzale. Para eso, pongamos la vista en la opción que ha vertebrado a nuestro pueblo y le ha permitido sobrellevar sus graves problemas. Esa opción es la del nacionalismo democrático, de la que H1! es parte.


Bakioko Udala - 2019ko aurrekontuari egindako proposamen guztiak eguazten honetan aurkeztuko dira\n2019ko aurrekontuari egindako proposamen guztiak eguazten honetan aurkeztuko dira\nDomekan, urriak 21, amaitu zen aurrekontu parte-hartzaileen lehen fasea, hau da, herritarrek 2019ko aurrekontuari proposamenak egiteko epea. Hiru astetan zehar hainbat proposamen egin dituzte bakiotarrek, herriak dituen beharrizanei erantzun nahian.\nJasotako proposamen guztiak eguaztenean, urriak 24, aurkeztuko dira jendaurrean, Txakolingunean, 19:00etan izango den bileran .\nGainera, aurkezpenaren ondoren, eztabaida irekia egingo da proposamenak zein irizpideren arabera lehenetsiko diren erabakitzeko.\nHortaz, proposamenak egin dituzten herritarrei dei egiten zaie aurkezpenera etorri eta ondoren emango den eztabaidan parte hartzera; izan ere, hurrengo faserako (herritarren balorazioa) gakoa izango da eguazteneko eztabaida.\nAzaroan hasiko da hurrengo fasea eta bilera irekiak egitea aurreikusten da azaroaren 7, 8 eta 9an; esan legez, bilera horietan, proposamen garrantzitsuenak lehenetsiko dira prozesuan aurrera jarrai dezaten.


Bat-bateko heriotza eragiten duten bihotz-erritmoak azaltzen dituzte | Consumer\nBat-bateko heriotza eragiten duten bihotz-erritmoak azaltzen dituzte\nBihotzaren ustekabeko geldialdi horrek goizean goiz edo gauean goiz gertatzeko aukera gehiago ditu.\nBat-bateko bihotz-heriotzak —bihotzaren geldialdi katastrofikoak eta ustekabekoak— probabilitate handiagoa du goiz goizean edo gauean gertatzeko. “Nature” aldizkarian argitaratutako txosten batean, hainbat zentrotako ikertzaileen nazioarteko partzuergo batek —besteak beste, Cleveland-eko Case Western Reservve Unibertsitatea eta Medikuntzako Baylor Ikastetxea (CBM)— erloju zirkadianoaren eta bat-bateko heriotza eragiten duten bihotz-erritmo hilgarrien arteko lotura molekularra azaldu du.\nDeskribapena erloju zirkadianoaren kontrolatzaile batekin hasten da —15. faktorea, Krüppelen (Klf15) antzekoa—, eta hori izan zen, epe luzera, Case Western Mukesh Jain doktorearen laborategiaren helburua, Fisiologia eta Biofisika Molekularreko eta Kardiologiako irakasle Xander Wehrens doktoreak azaltzen duenez. Klf15ek, era berean, proteina baten maila kontrolatzen du (KChIP2), zeinak eragina baitu potasioa bihotz-muskuluko zelulen kanpoaldera (bihotzeko miozitoak deitzen zaie) jariatzeko moduan.\nKChIP2 proteina horren maila eguneroko ziklo zirkadianoan fluktuatzen denez, potasio-korrontearen tamaina alda daiteke bihotzeko miozitoetan, eta Klf15 azpiunitate horretan gertatzen diren aldaketek eragina izan dezakete bihotz-miozitoaren birpolarizazioa erregulatzen duen potasio-korrontean. Oro har, prozesu horrek murriztu edo luzatu egin dezake bihotz-muskuluak ponpaketa-ganbera (bentrikulua) hustu behar duen denbora. Birpolarizatzeko denbora-tarte hori kritikoa da, denbora gehiegi edo oso gutxi, eta arritmia izeneko bihotz-erritmo anormalak eragin ditzake. Taupaden erregulartasuna galdu ahala, modu eraginkorrean ponpatzeari uzten dio bihotzak.\nKlf15 ez zuten saguei eta ohiz kanpoko Klf15 baino gehiago izatera eraman zituen aldaketa genetikoko saguei buruzko ikerketek frogatu zuten arritmia hilgarriak izateko arriskua handitu egin zela. “Mekanismo molekular baten lehen adibidea da hori, bihotz-arritmien suszeptibilitateari dagokionez aldaketa zirkadianorako. Txikia edo Klf15 handiegia izanik, arratoiak arriskutsuak ziren arritmiak garatzeko”, azaldu zuen Wehrensek.\nKlf15 erloju zirkadianoak erregulatzen duenez, potasio-kanalaren bidezko fluxu-tasa igo eta jaitsi egiten da, eta, hondatzen bada, bat-bateko heriotzarekin, QT sindrome luzearekin edo QT sindrome laburrarekin lotutako bi bihotz-arazo ezagunetako bat eragin dezake. QT elektrokardiograma edo ECG batetik abiatutako neurketa-tarte bati dagokio, eta tarte hori bihotzaren indarberritze elektrikoaren denborari dagokio.\nbat-bateko erritmoak kardiako muerte-eu parada-eu\nNola egin aurre maite duten pertsonen heriotzari: adituek gomendatzen dute hori


Txalapartaren kultura plazaratu eta Jexux Artze omenduko dute - Usurbil - Noaua.eus\n1. Txalaparta Festa\nTxalapartaren kultura plazaratu eta Jexux Artze omenduko dute\nNoaua Aldizkaria 2022-05-19 10:17\nTxalapartaren bueltako kultura plazaratzen dihardu Jexux Artze Kultur Elkarteak. Eskola zabaldu zuten iragan udazkenean, eta kaleratze horretan urrats berria emango dute orain; 1. Txalaparta Festa prestatu dute maiatzaren 26tik 28ra. Hitzordua gainera, Jexux Artze hil zeneko 20. urtemugarekin egokituko da eta txalapartari usurbildarra omenduko dute.\nTxalaparta eskola abiarazi zenuten udazkenean, instrumentua plazaratzeko asmoz. Hurrengo asteburuko festa ere ildo berean kokatu daiteke?\nJexux Artze K.E.: Proiektu oso baten moduan planteatu genuen txalaparta eskolarekin hasi ginenetik; batetik, klaseak izatea instrumentua jotzen ikasteko eta txalaparta kalera ateratzea, eta izan duen karga historikoaren transmisioa ere egin nahi genuen. Beti ibili dugu buruan hezkuntza arautuan txalapartaren historia eta instrumentuaren inguruko ezagutza transmititzea eta dena batera egiteko aukera ikusi dugu Txalaparta Festarekin. Batetik, ikasitakoa plazaratzeko eta ikastolako gazteei erakutsi eta irakasteko. Gainera, Jexux Artze hil zeneko 20. urteurrenarekin egokitu da.\nZer moduzkoa izan da Txalaparta Eskolaren lehen ikasturtea?\nPlazaratze honek goizegi harrapatu gaitu eskolan, hasi egin baikara. Bizpahiru urte barru ikasleak trebatu ahala, gauza gehiago egingo ditugu.\nAdin ezberdinetako jendea dabil. Halere, antolatzaile moduan adin tarte gehiagoko ikasleak hartu nahi genituzke. Edozein unetan hasi daitezke. Baten batek ikasturte amaiera honetan probatu nahiko balu datorren ikasturtean hasteko, horretarako aukera egongo da.\nEskola txalaparta kaleratzeko zubi gisa ikusten duzue?\nLehen jaietan edo bestelako ekintzetan beti berdinei deitzen zitzaien txalaparta jotzeko. Ekitaldi askotan txalaparta behar izaten da baina txalapartaririk ez zegoen. Beste lekuetan bezala, asmoa txalapartari taldea handitzea litzateke.\nHarrobi bat sortu.\nUsurbilen bada ekimenak antolatzeko prestasun hori, txalapartaren bueltan. Lehen zuen garrantzia berreskuratzea nahi genuke. Ez gara konturatzen baina Usurbil Euskal Herri mailan erreferentziazko herria izan da txalapartari dagokionean. Gure erronka berriro zabaldu, jendeak ezagutu, harrobia egin eta ekitaldietan parte hartzeko txalaparta jotzeko gaitasuna duen jendea egotea da.\nNOAUA! Txalaparta Festan islatuko dituzue zuen erronkak. Jaialdi parte hartzailea izango da.\nEgungoek nahiz ikasten aritutako herritarrek edota beste herri batzuetatik etorritakoak, animatzen denak jotzeko aukera izango du. Txalapartarekin adarra jotzea lotuta egon da beti. Adar ezberdinak jarriko dira jendearen esku, jotzen ez dakienari irakatsiko diogu. Usurbilen badaude adarra jotzen dutenak, adar-egilea ere badago. Trikitilariek gidatu eta sagardoa txorizo egosiarekin banatuko dugu.\nIkastolarekin ere transmisioa landuko duzue.\nKontzertu ahalik eta didaktikoena egin nahi da. Azalpentxo bat eman, herrian zer izan den txalaparta, zer pisu izan duen azaldu, baina batez ere txalaparta erakutsi eta probatzen utziko zaie. DBH4-koekin egitea da asmoa.\nJexux Artze ere omenduko duzue. Nola aurkeztuko zeniokete belaunaldi berriei?\nTxalaparta berreskuratu zuten Artze anaiek. Galtzear egon zen musika instrumentua berreskuratu, irakasteko metodoa asmatu eta beste dimentsio batera eraman zuten txalaparta Artze anaiek. Bi eskola zeuden soilik, Hernani eta Usurbilgoa. Ahalegin horri esker txalaparta ez zen desagertu.\n19:00 "Txalaparta eta txalapartariak" hitzaldia Sutegin.\nHizlaria: Juan Mari Beltran Argiñena. Euskal Musikaren Txokoa.


Katea ez da eten — Eibar.ORG | Eibarko peoria\nHemen zaude: Hasiera / Blogak / Amatiño / Katea ez da eten\nAmatiño 2013/03/05 22:35\nLehendakari zelarik Patxi Lopezek “katea ez da eten” lelo ezaguna erabili zuenean, espainiar peto-petoren batek gogorarazi zion, ironiaz, esaldi hori euskal abertzaleena dela. Hala ere, esanak esan, harako leloak ba al du kolore politikorik?\nLuis Iriondo, 1977\nNik esango nuke esan leloaren jatorria, inori leporatzekotan, Jose Migel Barandiarani legokiokeela eta, ezelango kutsu politikorik ezartzekotan, ez bederen Xenpelarren (1835-1869) “jaioko dira berriak, gu gera Euskalerriak” bertsoari (Ia gureak egin du) leriokeena baino gehiago.\nGainera, auskalo gero nork moldatu zuen estreinako “katea ez da eten” leloa baina merkatuan jarri, behintzat, Luis Iriondok jarri zuen, 1977 urte inguruan --Lan Kide Aurrezkiaren Publizitate zuzendari zela--, Zumaiako Egiguren anaien argazkiez egindako egutegi arrakastatsuan.\nBeste kontu bat da jeltzaleek esaldi horri gustua hartu izana, aukera-maukeran zetorkien-eta beraiek betidanik proposatu izan duten erakunde-ereduaren katea (foruak, aldundiak, kontzertu ekonomikoa, estatutua, jaurlaritza…) azpimarratzeko, eta ETAri zetxekion haustura salatzeko.\nEsan gabe doa ezker abertzaleak tradiziotik zetorren katea eten nahi izan zuela, egia den bezalaxe Juan Ajuriagerraren agintepeko EAJk zorrotz eutsi ziola, jeltzaleen aukerak aurrera egingo zuenik inor gutxik segurutzat jo arren 1976an.\nBerrogei urteren bueltan katea eten ote den ala ez? Bakoitzak jakingo du zer nahi duen azpimarratu. Niri aproposa iruditzen zait Carmen Gisasolak (Markina, 1959) Zaballako espetxetik asteburu honetan adierazi berri duena (El Correo, 2013.03.03):\nNuestros padres en muchos casos sufrieron las consecuencias de la guerra civil, de los años de franquismo y no estaban de acuerdo con la utilización de la violencia. No les hicimos caso, nos creíamos con la verdad absoluta, como si con nosotros empezara todo. Así y todo, como familiares nos han apoyado en todos estos años, ha sido muy duro para ellos y creo que hay que reconocerles que tenían razón en lo que nos decían.\nSeguru gero EAJk ez duela ezertan arrazoi osoa baina, 1976ko kinka larrian, indarkeria bai ala ez delako eztabaida hartan, orduko Euzkadi Buru Batzarrak bete-betean asmatu zuen. Eta, zer gerta ere, katea ez etetea lortu zuen.