ShweMinThar: October 2017\nPosted by Alex Aung at 10:14 AM No comments:\nFull Credit to Dr. Richard Hla for his Contribution of all Tracks.\n၁။ ကမ္ဘာအဝေး - ဟေမာနေ၀င်း\n၂။ ကံကောင်းလို့ - ဟေမာနေ၀င်း\n၃။ ကိုကိုချစ်ဝဲလည် - ဟေမာနေ၀င်း\n၄။ ကိုကိုဒဏ်ပေးပြီ - ဟေမာနေ၀င်း\n၅။ ကိုကိုဘာလို့မုန်းတာလဲ - ဟေမာနေ၀င်း\n၆။ ကိုကိုမောင် - ဟေမာနေ၀င်း\n၇။ ကိုကိုယောက်ျားမဟုတ်ဘူး - ဟေမာနေ၀င်း\n၈။ ကိုကို့ကို - ဟေမာနေ၀င်း\n၉။ ကိုကို့မျက်နှာ - ဟေမာနေ၀င်း\n၁၀။ ကိုယ်ချစ် - ဟေမာနေ၀င်း\n၁၁။ ကျွန်မမှာမိန်းမသား - ဟေမာနေ၀င်း\n၁၂။ ကြင်နာသူလေး - ဟေမာနေ၀င်း\n၁၃။ ကြိုက်သွားပြီ - ဟေမာနေ၀င်း\n၁၄။ ကျေပါကွယ် - ဟေမာနေ၀င်း\n၁၅။ ကျောင်းနေတုန်းကချစ်သူ - ဟေမာနေ၀င်း\n၁၆။ ကျောင်းပိတ်ရက် - ဟေမာနေ၀င်း\n၁၇။ ခရီးလမ်းသွားများ - ဟေမာနေ၀င်း\n၁၈။ ခရေပင်အောက်ကပိတောက်ချစ်သူ - ဟေမာနေ၀င်း\n၁၉။ ခင်ဗျားနဲ့ကျွန်တော် - ဟေမာနေ၀င်း\n၂၀။ ခွင့်မပြုနိုင်ဘူး - ဟေမာနေ၀င်း\n၂၁။ ခွင့်လွှတ်နော်ကိုကို - ဟေမာနေ၀င်း\n၂၂။ ချစ်ပါတယ်တဲ့ရှင် - ဟေမာနေ၀င်း\n၂၃။ ချစ်ပါရဲ့လားမေးစမ်းချင် - ဟေမာနေ၀င်း\n၂၄။ ချစ်ပွဲဝင် - ဟေမာနေ၀င်း\n၂၅။ ချစ်ပြုံးစီခြယ် - ဟေမာနေ၀င်း\n၂၆။ ချစ်မြားရှင် - ဟေမာနေ၀င်း\n၂၇။ ချစ်ရသည်ကသက်ထက်ဆုံး - ဟေမာနေ၀င်း\n၂၈။ ချစ်ရေစင် - ဟေမာနေ၀င်း\n၂၉။ ချစ်ရောင်ခြည် - ဟေမာနေ၀င်း\n၃၀။ ချစ်သူ - ဟေမာနေ၀င်း\n၃၁။ ချစ်သူစိတ်ကူး - ဟေမာနေ၀င်း\n၃၂။ ချစ်သူ့နံနက်ခင်း - ဟေမာနေ၀င်း\n၃၃။ ချစ်သောမောင်မောင် - ဟေမာနေ၀င်း\n၃၄။ ချစ်သောသူသာလှများပန်း - ဟေမာနေ၀င်း\n၃၅။ ချစ်ဦးသူသာသည်းဦးပန်း - ဟေမာနေ၀င်း\n၃၆။ ချစ်၍ချစ်ခါလာသည်မှကွယ် - ဟေမာနေ၀င်း\n၃၇။ ချမ်းမြေ့ပါစေ - ဟေမာနေ၀င်း\n၃၈။ ဂန္ထ၀င်ဆည်းဆာ - ဟေမာနေ၀င်း\n၃၉။ ဂျင်းအပြာ - ဟေမာနေ၀င်း\n၄၀။ ငယ်သူမို့ - ဟေမာနေ၀င်း\n၄၁။ ငွေစင်ရော် - ဟေမာနေ၀င်း\n၄၂။ ငွေလှိုင်းဇာခြည် - ဟေမာနေ၀င်း\n၄၃။ ငြိမ်း - ဟေမာနေ၀င်း\n၄၄။ စကားတက္ကသိုလ် - ဟေမာနေ၀င်း\n၄၅။ စပါယ်ပွင့်ပြီမောင် - ဟေမာနေ၀င်း\n၄၆။ စနေမှာရွာတဲ့မိုး - ဟေမာနေ၀င်း\n၄၇။ စံပြမာလာ - ဟေမာနေ၀င်း\n၄၈။ စဉ်းစားမှာပေါ့ - ဟေမာနေ၀င်း\n၄၉။ စိတ် - ဟေမာနေ၀င်း\n၅၀။ စိတ်ကူးယဉ်အိပ်မက် - ဟေမာနေ၀င်း\n၅၁။ စိမ်းလဲ့ကန်သာ - ဟေမာနေ၀င်း\n၅၂။ စိုးစိတ်စိုးထိတ်လွမ်းချိန် - ဟေမာနေ၀င်း\n၅၃။ စိုးနှောင့်ဗျာပွေ - ဟေမာနေ၀င်း\n၅၄။ စိုးရိမ်လို့ပါ အချစ်ဦးရယ် - ဟေမာနေ၀င်း\n၅၅။ စောင့်သူ - ဟေမာနေ၀င်း\n၅၆။ ဆောင်းကတ္တီပါ - ဟေမာနေ၀င်း\n၅၇။ ဆောင်းကြာခြည် - ဟေမာနေ၀င်း\n၅၈။ ဆောင်းရယ်နှင်းရယ်ကိုယ့်ချစ်သူရယ် - ဟေမာနေ၀င်း\n၅၉။ ဆောင်းအမီ - ဟေမာနေ၀င်း\n၆၀။ ဇာတိနွယ် - ဟေမာနေ၀င်း\n၆၁။ ညများ - ဟေမာနေ၀င်း\n၆၂။ ညှို့မျက်လုံး - ဟေမာနေ၀င်း\n၆၃။ တကူကူးကူ - ဟေမာနေ၀င်း\n၆၄။ တမာတောကိုပြန်ခဲ့ပါ - ဟေမာနေ၀င်း\n၆၅။ တသိမ့်သိမ့်သူ - ဟေမာနေ၀င်း\n၆၆။ တူရိယာလုလင် - ဟေမာနေ၀င်း\n၆၇။ တို့အချစ်ကတစ်မျိုးပါနော် - ဟေမာနေ၀င်း\n၆၈။ တင့်တင့်တယ်တယ် - ဟေမာနေ၀င်း\n၆၉။ တစ်ကမ္ဘာခြားလည်းချစ်နေမယ် - ဟေမာနေ၀င်း\n၇၀။ တစ်ပွင့်ပန် - ဟေမာနေ၀င်း\n၇၁။ တစ်မိုးသစ်လေသောအခါ - ဟေမာနေ၀င်း\n၇၂။ တစ်ယောက်တည်းနေ့တွေ - ဟေမာနေ၀င်း\n၇၃။ တစ်ရေးချစ်ခွင့်မြင်ရနိုး - ဟေမာနေ၀င်း\n၇၄။ တမ်းတသူလွမ်းရင်မော - ဟေမာနေ၀င်း\n၇၅။ တိမ်လွှာမို့မိုလွင် - ဟေမာနေ၀င်း\n၇၆။ တောသူလုပ်ငန်း - ဟေမာနေ၀င်း\n၇၇။ တောင်ပြာတန်းကချစ်ရက်တွေ - ဟေမာနေ၀င်း\n၇၈။ တောင်သူပျို - ဟေမာနေ၀င်း\n၇၉။ ဒိုင်ယာရီဟောင်းရဲ့စာမျက်နှာ - ဟေမာနေ၀င်း\n၈၀။ ဒေါက် ဒေါက် ဘယ်သူလဲ - ဟေမာနေ၀င်း\n၈၁။ နှလုံးသား ကျမ်းစာ - ဟေမာနေ၀င်း\n၈၂။ နေ့စဉ်ပိတောက်ပွင့်ပါစေ - ဟေမာနေ၀င်း\n၈၃။ နွေမှာလာနေကျမောင်ရယ် - ဟေမာနေ၀င်း\n၈၄။ နွေလယ်ဒိုင်ယာရီ - ဟေမာနေ၀င်း\n၈၅။ ပထမဆုံးအသဲကွဲဇာတ်လမ်း - ဟေမာနေ၀င်း\n၈၆။ ပိတောက်စိမ်း - ဟေမာနေ၀င်း\n၈၇။ ပိတောက်ရိပ်ဝယ် - ဟေမာနေ၀င်း\n၈၈။ ပင်လယ်ပြာနဲ့တံငါရွာ - ဟေမာနေ၀င်း\n၈၉။ ပင်လယ်သီခေါင် - ဟေမာနေ၀င်း\n၉၀။ ပန်းတမာလားချစ်သူလား - ဟေမာနေ၀င်း\n၉၁။ ပန်းစေတီ - ဟေမာနေ၀င်း\n၉၂။ ပန်းပိတောက်တွေကြွေရာမြေ - ဟေမာနေ၀င်း\n၉၃။ ပန်းပိတောက်ရွှေဝါ - ဟေမာနေ၀င်း\n၉၄။ ပန်းမာလာ - ဟေမာနေ၀င်း\n၉၅။ ပန်းရနံ့လေးမှတစ်ပါး - ဟေမာနေ၀င်း\n၉၆။ ပန်းလိုမွှေးပါမယ် - ဟေမာနေ၀င်း\n၉၇။ ပိုးဖလံ - ဟေမာနေ၀င်း\n၉၈။ ပြဇာတ် - ဟေမာနေ၀င်း\n၉၉။ ပြုံးတဲ့မေ - ဟေမာနေ၀င်း\n၁၀၀။ ပြုံးတုံ့လှယ် - ဟေမာနေ၀င်း\n၁၀၁။ ပြောရမှာကမိန်းမသား - ဟေမာနေ၀င်း\n၁၀၂။ ပြောလိုက်ပါစန္ဒာ - ဟေမာနေ၀င်း\n၁၀၃။ ဖူးငုံချစ်ပန်း - ဟေမာနေ၀င်း\n၁၀၄။ ဗေဠုဝ - ဟေမာနေ၀င်း\n၁၀၅။ ဘီလူးခေါင်းနဲ့မင်းသားလေး - ဟေမာနေ၀င်း\n၁၀၆။ ဘယ်ရည်းစားကိုအချစ်ဆုံးလဲ - ဟေမာနေ၀င်း\n၁၀၇။ မ နဲ့ မောင် - ဟေမာနေ၀င်း\n၁၀၈။ မပြီးသေးသောပန်းချီကား - ဟေမာနေ၀င်း\n၁၀၉။ မလိခချစ်သူ - ဟေမာနေ၀င်း\n၁၁၀။ မသွားပါနဲ့တော့လား - ဟေမာနေ၀င်း\n၁၁၁။ မဲဇာမြိုင် - ဟေမာနေ၀င်း\n၁၁၂။ မိစိန်ပန်းလမ်းမှာကြွေနင်ဖြေစမ်း - ဟေမာနေ၀င်း\n၁၁၃။ မုန်းတော့မုန်းချင်ပါရဲ့ - ဟေမာနေ၀င်း\n၁၁၄။ မိုးကလေးကညို - ဟေမာနေ၀င်း\n၁၁၅။ မိုးကိုမျှော်သည် - ဟေမာနေ၀င်း\n၁၁၆။ မိုးညအိပ်မက် - ဟေမာနေ၀င်း\n၁၁၇။ မိုးဒေဝါ - ဟေမာနေ၀င်း\n၁၁၈။ မိုးပုလဲနဲ့တိမ်မည်းညို - ဟေမာနေ၀င်း\n၁၁၉။ မိုးယံမှသည်ချစ်သူဆီသို့ - ဟေမာနေ၀င်း\n၁၂၀။ မိုးလုံးပတ်လည် - ဟေမာနေ၀င်း\n၁၂၁။ မိန်ရာသီ - ဟေမာနေ၀င်း\n၁၂၂။ မင်းလေး - ဟေမာနေ၀င်း\n၁၂၃။ မယ်ခုမျှော် - ဟေမာနေ၀င်း\n၁၂၄။ မန်းတောင်ရိပ်ခို - ဟေမာနေ၀င်း\n၁၂၅။ မန္တလေးရောက်ဖို့ တို့ကြိုးစားမယ် - ဟေမာနေ၀င်း\n၁၂၆။ မွန်တို့ဋ္ဌာနီ - ဟေမာနေ၀င်း\n၁၂၇။ မျက်ရည်ချိန်လက်မ ၃၀၀ - ဟေမာနေ၀င်း\n၁၂၈။ မျက်လုံးချင်းစကားပြောနေသည် - ဟေမာနေ၀င်း\n၁၂၉။ မျက်လုံးရိုင်း - ဟေမာနေ၀င်း\n၁၃၀။ မျက်ဝန်းလဲ့ပြာပြာ - ဟေမာနေ၀င်း\n၁၃၁။ မေတ္တာကမ္ဘာများဖြင့်မခြားလိုပါ - ဟေမာနေ၀င်း\n၁၃၂။ မေတ္တာနုနုစေလိုသူရှင့် - ဟေမာနေ၀င်း\n၁၃၃။ မေတ္တာအသည်းပန်း - ဟေမာနေ၀င်း\n၁၃၄။ မေတို့ပန်းကမ္ဘာ - ဟေမာနေ၀င်း\n၁၃၅။ မေ့ပါနိုင် - ဟေမာနေ၀င်း\n၁၃၆။ မေ့မှာတမ်း - ဟေမာနေ၀င်း\n၁၃၇။ မောင် - ဟေမာနေ၀င်း\n၁၃၈။ မောင်မောင်လူဆိုးရယ် - ဟေမာနေ၀င်း\n၁၃၉။ မောင့်မူပိုင်ရှင် - ဟေမာနေ၀င်း\n၁၄၀။ မောင့်မျက်ရည်ဝိုင်း - ဟေမာနေ၀င်း\n၁၄၁။ မောင့်အချစ်တော် - ဟေမာနေ၀င်း\n၁၄၂။ မြကေခိုင် - ဟေမာနေ၀င်း\n၁၄၃။ မြညှင်းလေပြေ - ဟေမာနေ၀င်း\n၁၄၄။ မြနန္ဒာ - ဟေမာနေ၀င်း\n၁၄၅။ မြန်မာ့ရှုခင်းမြန်မာ့စိတ်ရင်း - ဟေမာနေ၀င်း\n၁၄၆။ ယုံကြည်ချက် - ဟေမာနေ၀င်း\n၁၄၇။ ယုံလား - ဟေမာနေ၀င်း\n၁၄၈။ ယဉ်တစ်ကိုယ်မယ် - ဟေမာနေ၀င်း\n၁၄၉။ ရာသီတော်ဦး - ဟေမာနေ၀င်း\n၁၅၀။ ရိုင်းတဲ့ဇင်ရော် - ဟေမာနေ၀င်း\n၁၅၁။ ရှေးရေစက် - ဟေမာနေ၀င်း\n၁၅၂။ ရွှေကံ့ကော် - ဟေမာနေ၀င်း\n၁၅၃။ ရွှေချိုးကူသံ - ဟေမာနေ၀င်း\n၁၅၄။ ရွှေချိုးဖြူ - ဟေမာနေ၀င်း\n၁၅၅။ ရွှေဂျိုးဖြူ - ဟေမာနေ၀င်း\n၁၅၆။ ရွှေတံငါ - ဟေမာနေ၀င်း\n၁၅၇။ ရွှေနှင်းဆီ - ဟေမာနေ၀င်း\n၁၅၈။ ရွှေနှင်းဆီ (၂) - ဟေမာနေ၀င်း\n၁၅၉။ ရွှေဖိုးခေါင် - ဟေမာနေ၀င်း\n၁၆၀။ ရွှေဘိုသနပ်ခါး - ဟေမာနေ၀င်း\n၁၆၁။ ရွှေမိုးညို - ဟေမာနေ၀င်း\n၁၆၂။ ရွှေရင်တံခါး - ဟေမာနေ၀င်း\n၁၆၃။ ရွှေလသာသာ - ဟေမာနေ၀င်း\n၁၆၄။ ရွှေလည်တိုင် - ဟေမာနေ၀င်း\n၁၆၅။ ရွှေဝါဖူး - ဟေမာနေ၀င်း\n၁၆၆။ လက်ပန်ပွင့်ကောက် - ဟေမာနေ၀င်း\n၁၆၇။ လုပ်ပါဦးမေမေရယ် - ဟေမာနေ၀င်း\n၁၆၈။ လိုက်ခဲ့တော့ကွယ် - ဟေမာနေ၀င်း\n၁၆၉။ လိုက်ပါရစေအညာမြေ - ဟေမာနေ၀င်း\n၁၇၀။ လျှို့ဝှက်အချစ် - ဟေမာနေ၀င်း\n၁၇၁။ လှေကလေး - ဟေမာနေ၀င်း\n၁၇၂။ ဝေးရတော့မှာလား - ဟေမာနေ၀င်း\n၁၇၃။ သနားပါတယ် - ဟေမာနေ၀င်း\n၁၇၄။ သပြေတို့အရွယ် - ဟေမာနေ၀င်း\n၁၇၅။ သံသရာတစ်ကွေ့ဝယ် - ဟေမာနေ၀င်း\n၁၇၆။ သစ္စာနဲ့မေတ္တာလဲမယ် - ဟေမာနေ၀င်း\n၁၇၇။ သစ္စာပွင့်ပန်းလန်းရာမြေ - ဟေမာနေ၀င်း\n၁၇၈။ သဲငွေသောင် - ဟေမာနေ၀င်း\n၁၇၉။ သူကလေး - ဟေမာနေ၀င်း\n၁၈၀။ သူဘယ်မှာလဲကွယ် - ဟေမာနေ၀င်း\n၁၈၁။ သုံးရာသီ - ဟေမာနေ၀င်း\n၁၈၂။ သုံးရာသီ (မူ ၂) - ဟေမာနေ၀င်း\n၁၈၃။ သက်ဆုံးတိုင် - ဟေမာနေ၀င်း\n၁၈၄။ သက်ဆိုင်သူသို့ - ဟေမာနေ၀င်း\n၁၈၅။ သိပ်ကြိုက်တယ် - ဟေမာနေ၀င်း\n၁၈၆။ သိပ်သိချင်တယ် - ဟေမာနေ၀င်း\n၁၈၇။ အကြင်နာပိုသည်များရယ် - ဟေမာနေ၀င်း\n၁၈၈။ အချစ်စုဗူးလေး - ဟေမာနေ၀င်း\n၁၈၉။ အချစ်နဲ့ငြိမ်းချမ်းရေး - ဟေမာနေ၀င်း\n၁၉၀။ အချစ်နှင်သူလေးမေ - ဟေမာနေ၀င်း\n၁၉၁။ အချစ်ပိုရည်းစား - ဟေမာနေ၀င်း\n၁၉၂။ အချစ်ပြီးတော့အချစ် - ဟေမာနေ၀င်း\n၁၉၃။ အချစ်ပျောက်မလေး - ဟေမာနေ၀င်း\n၁၉၄။ အချစ်ဘယ်ကစ - ဟေမာနေ၀င်း\n၁၉၅။ အချစ်ရယ် - ဟေမာနေ၀င်း\n၁၉၆။ အချစ်သင်တန်းသူ - ဟေမာနေ၀င်း\n၁၉၇။ အချစ်ဦး - ဟေမာနေ၀င်း\n၁၉၈။ အချိန်ရမှနားထောင်ပါ - ဟေမာနေ၀င်း\n၁၉၉။ အချော့တော် - ဟေမာနေ၀င်း\n၂၀၀။ အပြစ်တဲ့လား - ဟေမာနေ၀င်း\n၂၀၁။ အဖေါ်မွန် - ဟေမာနေ၀င်း\n၂၀၂။ အမုန်းခွန်အားပေးသနားပါ/မုန်းရစ်လေဦး - ဟေမာနေ၀င်း http://www.mediafire.com/file/5fnby25kplngemj/\n၂၀၃။ အမေဘို့ - ဟေမာနေ၀င်း\n၂၀၄။ အမေ့အိမ် - ဟေမာနေ၀င်း\n၂၀၅။ အမေ့အိမ် (၂) - ဟေမာနေ၀င်း\n၂၀၆။ အရှုံးမပေးနဲ့ ပြန်ကြိုးစား - ဟေမာနေ၀င်း\n၂၀၇။ အရိပ်ပမာမခွဲခွာ - ဟေမာနေ၀င်း\n၂၀၈။ အရိုင်းလေး - ဟေမာနေ၀င်း\n၂၀၉။ အလှကမ္ဘာမြေဝယ် - ဟေမာနေ၀င်း\n၂၁၀။ အလွမ်းပန်းချီထဲကအတွေးအိမ် - ဟေမာနေ၀င်း\n၂၁၁။ အသည်းကမ္ဘာ - ဟေမာနေ၀င်း\n၂၁၂။ အသည်းတစ်ခြမ်းကိုလွမ်းဖို့သိမ်းထားမယ် - ဟေမာနေ၀င်း\n၂၁၃။ အသည်းနုတော့ကြောက်တာပေါ့ - ဟေမာနေ၀င်း\n၂၁၄။ အသည်းနှလုံးကိုပြန်မေးကြည့် - ဟေမာနေ၀င်း\n၂၁၅။ အာဖရိက - ဟေမာနေ၀င်း\n၂၁၆။ အားနာပါတယ် - ဟေမာနေ၀င်း\n၂၁၇။ အင်းတစ်လုံးတည်းပါ - ဟေမာနေ၀င်း\n၂၁၈။ အင်းလျားကန်ကအကျော်ဆိုင် - ဟေမာနေ၀င်း\n၂၁၉။ အင်းလေးမှာရွာတဲ့မိုး - ဟေမာနေ၀င်း\n၂၂၀။ အုံးစက်ရာ - ဟေမာနေ၀င်း\n၂၂၁။ အိပ်မပျော်သောညများ - ဟေမာနေ၀င်း\n၂၂၂။ အိပ်မက်လှလှမက်ပါစေ - ဟေမာနေ၀င်း\n၂၂၃။ အိပ်မက်လှလှမက်ပါစေ (မူ ၂) - ဟေမာနေ၀င်း\n၂၂၄။ အိမ်မပြန်ချင်ဘူး - ဟေမာနေ၀င်း\n၂၂၅။ ဥတုသုံးလီ - ဟေမာနေ၀င်း\n၂၂၆။ ဦးလေးကြီး - ဟေမာနေ၀င်း\n၂၂၇။ ၉၇၂ - ဟေမာနေ၀င်း\n(The Famer Long Green Bean with Shrimp)\nတောင်ပေါ်ယာခင်းတွေမှာ စိုက်ပျိုးထားတဲ့ ပဲတောင့်ရှည် လတ်လတ်ဆတ်ဆတ်ခူးလာပြီး အပြန် ချောင်းထဲက သယ်လာတဲ့ ဘောကျိတ် ပုစွန် လတ်လတ်ဆတ်ဆတ်နဲ့အတူ ချက်စားတဲ့ ဟင်းဖြစ်ပါတယ်။ လတ်ဆတ်တာဆိုတော့ အရသာက သဘာဝအချိုကို ရရှိစေပြီး အချိန်တိုတို စားချင် ဖွယ်ရာကောင်းသော ဟင်းလျာတစ်ခွက်ဖြစ်ပါတယ်။ စည်အကြိုက် ပြန်လည်ပြုပြင်ပြီး အားလုံးလည်း ပြန်ချက်စားကြည့်လို့ရအောင် မျှဝေလိုက်ပါတယ်။\n- ဘောကျိတ်ပုစွန် - ၁၀ ကျပ်သား\n- ပဲတောင့်ရှည်(ပဲသီး) - ၃ စည်း\n(အနေတော် အရှည်လေးများ ပိုင်းထားပါ)\n- ငံပြာရည် - လက်ဖက်ရည်ဇွန်း ၁ ဇွန်းခွဲ\n- နံနံပင် - ၃ ပင်\n၁။ ဟင်းအိုးထဲ ရေကို ပဲတောင့်ရှည် မြုပ်ရုံထည့်ကာ ပါဝင်ပစ္စည်း များအားလုံးထည့်ပြီး တည်ပါ။\n၂။ ပဲတောင့်ရှည်အရမ်းနူးအိသည်အထိ မတည်ပါနှင့်။\n၃။ ရေခန်းသွားလျှင် ဆားအပေါ့၊ အငန်မြည်းပြီး လိုတာထပ် ဖြည့်ပါ။ မီးဖိုပေါ်မှ ချပြီး နံနံပင်အုပ်ပါ။ ဗိုက်ဆာဖွယ်ရာ ဆွဲဆောင်မှုအနံ့လေးနှင့် ဟင်းတစ်ခွက်ရလာမှာပါ။\nအာရှနိုင်ငံတော်တော်များများမှာ ငါးပေါင်းထုပ်အမျိုးအစားပေါင်း များစွာရှိပါတယ်။ ကျွန်တော်တို့ မြန်မာနိုင်ငံဒေသတွေမှာလည်း တစ်နေရာ နဲ့တစ်နေရာ မတူညီတဲ့ ငါးပေါင်းထုပ်တွေရှိပါတယ်။ အဲဒီထဲမှ လူအများစု မသိသေးတဲ့ သထုံမျှစ်ငါးပေါင်းထုပ်နဲ့ မိတ်ဆက်ပေးချင်ပါတယ်။ သထုံ ငါးပေါင်းထုပ်ကို တောင်ဇင်းရွက်နဲ့ ထုပ်လေ့ရှိပါတယ်။ ရဲယိုရွက်နဲ့ ထုပ်နိုင် သလို ငှက်ပျောရွက်နဲ့လည်း ထုပ်ပြီး ပေါင်းနိုင်ပါတယ်။ ကျွန်တော်ကတော့ အမြင်မှာ ဆန်းပြီးလှနေဖို့အတွက် ခွက်ထဲမှာ ငှက်ပျောရွက်ခင်းပြီး ပေါင်း ထားပါတယ်။ အရသာကိုလည်း စပ်စပ်လေးဖြစ်နေဖို့အတွက် ငရုတ်သီး စိမ်းထည့်ပြီး ပေါင်းပါတယ်။\n- ငါးကြင်း - ၃၃၀ ဂရမ်\n- ဆား - လက်ဖက်ရည်ဇွန်း တစ်ဝက်\n- မျှစ် - ၂၀ဝ ဂရမ် (ပြုတ်ပြီးထားပါ)\n- ကြက်သွန်နီ - ၉၅ ဂရမ် (ပါးပါးလှီးထားပါ)\n- နနွင်းမှုန့် - လက်ဖက်ရည်ဇွန်း တစ်ဝက်\n- အသားမှုန့် - လက်ဖက်ရည်ဇွန်း ၁ ဇွန်း\n- ဆန်မှုန့် - စားပွဲဇွန်း ၂ ဇွန်း\n- ငရုတ်သီးစိမ်း - ၅ တောင့် (ပါးပါးလှီးထားပါ)\n၁။ ငါးကို အနေတော်အရွယ်တုံးကာ ဆား လက်ဖက်ရည်ဇွန်းတစ်ဝက်၊ နနွင်းမှုန့် အနည်းငယ်နှင့် ရောပြီး နယ်ထားပါ။\n၂။ ပြီးလျှင် ဒယ်အိုးအသေးတစ်လုံးထဲ ဆီထည့်ပြီး ဆီပူသည်နှင့် ငါးထည့်ကာ ဆီသတ် ပေးပါ။ ပြီးလျှင် ဆယ်ယူထားပါ။\n၃။ မျှစ်ကို ပြုတ်ပြီး ဆယ်ယူထားပါ။\n၄။ ပြီးလျှင် ဇလုံတစ်လုံးထဲ မျှစ်ထည့်ပါ။ ပြီးလျှင် လှီးထားသော ကြက်သွန်နီ၊ ဆန်မှုန့်၊ အသားမှုန့်၊ နနွန်းမှုန့်နှင့် ငရုတ်သီးစိမ်းထည့်ပြီး နယ်ပါ။\n၅။ ပြီးလျှင် ငှက်ပျောရွက်၊ ဒါမှမဟုတ် တောင်ဇင်းရွက်ထဲ နယ်ထားသော မျှစ်နှင့် ဆီသတ်ထားတဲ့ ငါးထည့်ပြီးထုပ်ပါ။\n၆။ ပြီးလျှင် ပေါင်းအိုးထဲထည့်ပြီး မိနစ် ၃၀ ခန့် ပေါင်းပါ။\n** (ပုံထဲမှာ ပါတဲ့အတိုင်း ခွက်ပုံစံအတိုင်း ပေါင်းမည်ဆိုလျှင် ခွက်တစ်ခွက်ထဲ ငှက်ပျောရွက် ၃-၄ ထပ်ခင်းပြီး အပေါ်မှာ ရှည်ထွက်နေတဲ့ ငှက်ပျောရွက်ကို လှန်ချပြီး သားရေပင်နှင့် စည်းထားပါ။ ပြီးလျှင် နယ်ထားတဲ့ မျှစ် အနည်း ငယ်နှင့် ဆီသတ်ထားတဲ့ ငါး ၃-၄ တုံးထည့်ပြီး ပေါင်းအိုးမှာ မိနစ် ၃၀ ခန့် ပေါင်းပါ။ ပြီးလျှင် ပေါင်းအိုးမှထုတ်ယူပြီး ငှက်ပျော ရွက်ခွက်နှင့် တည်ခင်းနိုင်သလို ငှက်ပျောခွက်ထဲမှ မျှစ်ငါးပေါင်း ထုပ်ကို ထုတ်ယူပြီးလည်း တည် ခင်းနိုင်ပါတယ်။\n- အသားတု - ၁၀ ဥခန့် (ရေစိမ်ပြီး)\n- ကြက်သွန်ဖြူ - ၃ မြွှာ\n- ကြက်သွန်နီ - ၁ လုံး\n- ပဲငံပြာရည် (အနောက်) - လက်ဖက်ရည်ဇွန်း ၂ ဇွန်း\n- သက်သတ်လွတ်ဟင်းခတ်မှုန့် - လက်ဖက်ရည်ဇွန်း ၂ ဇွန်း\n- ဆား - လက်ဖက်ရည်ဇွန်း သုံးပုံတစ်ပုံ\n- ငရုတ်ကောင်းမှုန့် - လက်ဖက်ရည်ဇွန်း သုံးပုံတစ်ပုံ\n- ပုံလုံသီး - ၁ လုံးခန့်\n- ဆီ - စားပွဲဇွန်း ၃ ဇွန်း\n၁။ ပဲပြား၊ အသားတုနှင့် ကြက်သွန်မြိတ်ကို နုပ်နုပ်စဉ်းပြီး ပုံလုံသီး (အနေတော်လှီးပြီး) ထဲ အဆာသွတ်ပေးပါ။\n၂။ ကြက်သွန်ဖြူ/နီကို ကြိတ်ပြီး ဆီသတ်ပေးပါ။ အနံ့မွှေးလာပြီဆိုလျှင် ပဲငံပြာရည် (အနောက်)နှင့် အရသာများထည့်ပေးပါ။\n၃။ ရေထည့်ပေးပါ။ ပြီးလျှင် အဆာသွတ်ထားသော ပုံလုံသီးများ ထည့်ပေးပါ။\n၄။ အနံ့အရသာလည်း ပြည့်စုံလာပြီ၊ ပုံလုံသီးလည်းနူးလာပြီဆိုလျှင် ပန်းကန်ဖြင့် ပြင်ပြီး သုံးဆောင်နိုင်ပါပြီ။\nဆီးချို သွေးချို ရောဂါ ကို “ပျောက်စေ” ဆိုတဲ့ ဆေးပဲ ဖြစ်ဖြစ်၊ ဓာတ်စာ ကိုပဲ ဖြစ်ဖြစ်၊ စိတ်ထင်လို့ပဲဖြစ်ဖြစ်၊ တစ်စုံတစ်ယောက်က ကြားဖူးလို့ပဲဖြစ်ဖြစ်၊ ကိုယ်တွေ့ဆိုပြီးတော့ပဲဖြစ်ဖြစ် ညွှန်းလာရင် လူနာ တွေက ချက်ချင်းလိုက်လုပ်ကြည့် ကြတာများပါတယ်။ ဘာဖြစ်လို့လဲဆိုတော့ ဒီလိုနာတာရှည်ရောဂါကြီး၊ စားချင်တာ မစားရတဲ့ ရောဂါကြီး၊ ဝဋ်နာကံနာလို ခံစားနေရတဲ့ ရောဂါကြီး ၊ သက်တမ်းတိုနိုင်တဲ့ရောဂါကြီး၊ ငွေကုန်ကြေးကျများတဲ့ ရောဂါကြီး ကို တစ်ချက်တည်း အမြစ်ပြတ်ပျောက်ချင်လွန်းလို့ပဲ ဖြစ်ပါတယ်။\nဆီးချို သွေးချို ရောဂါ ဖြစ်နေပြီလို့ သိလိုက်ရတဲ့အချိန်မှာ လူနာတွေ ဘာလုပ်ကြသလဲဆိုတော့ အများအားဖြင့် အချို မစားတော့ဘူး၊ တစ်ချို့ကလည်း ထမင်း လျှော့စားတယ်။ ပြီးတော့ မိတ်ဆွေအိမ်နီးချင်းတွေ ပြောသမျှ ဆေးမြီးတိုတွေကို စမ်းကြည့်နေကြတာ မနည်းလှပါဘူး။\nလူနာတွေထံက သူတို့ကြားဖူးတဲ့ ဆေးမြီးတို တွေ၊ သူတို့ကိုယ်တိုင် သုံးစွဲကြည့်ဖူးတဲ့ သို့မဟုတ် သုံးစွဲနေကြတဲ့ ဆေးမြီးတို တွေကို ဆွေးနွေးတင်ပြလိုက်ပါတယ်။\nတစ်ချို့လူတွေက သိပ္ပံနည်းနဲ့ သုတေသနလုပ်ဖူးထားလို့သိရတဲ့ သွေးချိုကျနိုင်တဲ့ ဆေးရွက် တွေကို သုံးနေတာရှိသလို ဘာမှလေ့လာဆန်းစစ်ထားတာ မရှိဘူးသေးတဲ့ ဆေးနည်းတွေကို လိုက်သုံးနေကြတာတွေ ကလည်း မနည်းပါဘူး။ ဘာဆေးတွေကြားဖူးသလဲဆိုတာ ဆက်လက်ဖော်ပြပါမယ်။\nပျားမြီးဆွဲရွက်၊ သကြားမကိုဋ်ရွက်၊ သင်္ဘောရွက်၊ ခရေရွက်၊ ငရုတ်ခါးရွက်၊ သနပ်ခါးရွက်၊ ခွေးတောက်ရွက်၊ ကင်ပွန်းချဉ်ရွက်၊ တမာရွက်၊ ရဲယိုရွက်၊ ဆေးခါးကြီးရွက် စသဖြင့် အရွက် တွေကို ဝါးစားတာ၊ သုံးခွက်တစ်ခွက်တင် ပြုတ်ရည်ကို သောက်တာနဲ့ အရွက် ၁၀ မျိုးကြိတ်ဆေးတွေ ပြုလုပ်ပြီး သောက်နေကြတာတွေကို တွေ့ရှိနေရပါတယ်။ စစ်တမ်း ကောက်ကြည့်လိုက်ရင် အကြမ်းအားဖြင့် လူ ၁၀၀ မှာ ၇၅ ယောက်ကတော့ အနည်းဆုံး တစ်ကြိမ် စမ်းကြည့်ကြဖူးတာရှိပါတယ်။\nတခြားကြားဖူးတဲ့ ဆေးမြီးတို တွေကတော့ –\n– ကောက်ရိုး ကို ပြုတ်ထားတဲ့ အရည်သောက်သုံးတာ\n– တညင်းသီး ကို ရေစိမ်ပြီးသောက်တာ\n– သင်္ဘောသီး ကို ဖင်ကဖြတ်ကာ အခေါင်းပေါက်ထဲ ရေနွေးလောင်း ထည့်ထားပြီး ရေနွေးကြမ်းသောက်သလိုသောက်တာ\n– ကြက်သား ကို သံပရာသီး အလုံးလိုက် ၄လုံး ထည့်ပြီး ပေါင်းစားတာ\n– ရုံးပတီသီးကို ထိပ်ဖြတ်ပြီး ရေထဲစိမ်ထားတဲ့ အရည်သောက်တာ စသဖြင့် မျိုးစုံအောင် လုပ်ကြည့်နေကြတာ ရှိပါတယ်။\nတခြား ထူးခြားဆန်းကြယ်တဲ့ ဆေးမြီးတို တစ်ခုကတော့ နွားမ အနက်ရဲ့ ကျင်ငယ်ရည်ကို မှန်မှန်သောက်ရင် ဆီးချိုပျောက်ကင်းနိုင်တယ်ဆိုတဲ့ ယုံကြည် ချက်တစ်ခုဖြစ်ပါတယ်။ အိန္ဒိယ အာယုဗ္ဗေဒ ဆေးကျမ်းမှာ နွားကျင်ငယ်ရည်ဟာ ရောဂါပေါင်းများစွာကို သက်သာပျောက်ကင်းစေတယ်လို့ ဖော်ပြထားပြီး ဒါကို ယုံကြည်ယူဆကြသူတွေ အတော်လေးရှိကြပါတယ်။ ဒီ အလေ့အထ ဟာ အိန္ဒိယ မှာ ရှေးနှစ်ပေါင်း ၅၀၀၀ ကတည်းက သုံးစွဲခဲ့ကြတာလို့ ဆိုကြပါတယ်။ တချို့ကလည်း နံနက်မိုးမလင်းမီ ခံယူရရှိတဲ့ နွားမပျိုရဲ့ ကျင်ငယ်ရည်ကသာလျှင် ဆေးဖက်ဝင် တယ်လို့လည်း ဆိုကြပါတယ်။ အများကိုလည်း ဒီဆေးနည်းဟာ တကယ်အစွမ်းထက်မြက်သလိုမျိုး အမွှမ်းတင်ကြတဲ့ သူတွေကြောင့် ဒီဆေးမြီးတိုဟာ ဆီးချို လူနာအများကြားမှာ ပြန့်ပွားနေပြီး တချို့လည်း စမ်းကြည့်ဖူးကြတာ ဖြစ်ပါတယ်။ ဒါပေမယ့် သိပ္ပံနည်း တွေနဲ့ လေ့လာကြည့်ရာမှာ ဒီလိုကောင်းတယ်ဆိုတဲ့ အထောက်အထားမရှိပါဘူး။ တချို့ကလည်း မိမိကျင်ငယ်ရည်ကို မိမိပြန်သောက်ရင် ကျန်းမာတယ်၊ ဆီးချို သက်သာတယ်လို့ ယုံကြည်သူတွေ ရှိကြပါသေးတယ်။ အခုလို ဆီးချို ဆေးကောင်းတွေ ရှိနေတဲ့ခေတ်မှာ ဒါတွေဟာ မသင့်တော်တော့ပါဘူး။\nဆီးချို လူနာရှင် အများစုဟာ-\n၁။ ဆေးမြီးတို တွေကို ဘာကြောင့် ဆီးချိုသွေးချိုရောဂါ ပျောက်ကင်တဲ့ ဆေးလို့ ထင်မိကြတာလဲ။\n၂။ ဘာကြောင့် ဒီလိုဆေးမြီးတိုတွေကို ယုံကြည်ပြီး သုံးစွဲနေကြတာလဲ။\n၃။ ဒါတွေ သုံးစွဲရင် ဘာအကျိုးဆက်တွေ ဖြစ်လာနိုင်သလဲဆိုတာ ဆွေးနွေးလိုပါတယ်။\n၁။ ဆီးချို ကျသွားတယ်၊ ပျောက်ကင်းသွားတယ်လို့ ထင်ရတဲ့ အကြောင်းက ဒီလိုဖြစ်နိုင်ပါတယ်။ တကယ်တော့ လူတွေရဲ့ သွေးတွင် သကြားဓာတ် ဒါမှမဟုတ် အချိုဓာတ်ဟာ ရေကန်ထဲက ရေပြင်လို တစ်ပြေးညီ တစ်နေ့လုံး တည်ငြိမ်နေတာ မဟုတ်ပါဘူး။ တချို့လူနာ တွေက နံနက်စောစော အိပ်ရာထတာနဲ့ ဆီးချိုစ စ်လိုက်လို့ အဖြေတစ်ခုခုရရင် တစ်နေ့လုံး ဒီလောက်ပဲ ရှိမှာပဲလို့ ထင်မိတတ်ကြပါတယ်။\nတကယ်တော့ သွေးတွင်း သကြားဓာတ် တွေဟာ နိမ့်လိုက်၊ မြင့်လိုက်ရှိနေပါတယ်။ အစာစားပြီး တစ်နာရီခန့်မှာတော့ အမြင့်ဆုံးဖြစ်ပြီး စစားပြီး နှစ်နာရီမှာတော့ ပုံမှန်နီးပါး အစာမစားမီ် အနေအထားကို ပြန်ကျလာမှာ ဖြစ်ပါတယ်။\nပင်လယ်က လှိုင်းတွေနဲ့ ပုံစံတူပါတယ်။ အစာစားပြီး ၂နာရီ အတွင်းဖြစ်ပေါ်နေတဲ့ သွေးသကြားဓာတ်ဟာ ဂရပ်ဖ် (Graph) ပုံ ဆွဲလိုက်ရင် လှိုင်းလုံး တစ်လုံး တက်လာတာနဲ့ တူပါတယ်။ အစားနည်းရင် လှိုင်းလုံးသေးသေးတက်လာတာနဲ့တူပြီး အစားများရင် လှိုင်းလုံးအကြီးတက်လာတာနဲ့ တူပါတယ်။ ဒါပေမယ့် အစာစစားတဲ့ အချိန်နဲ့ ကွာခြားလေလေ ဆီးချိုလှိုင်းလုံးကလည်း ကျလာလေလေဖြစ်ပါတယ်။\nတစ်နေ့လုံး လိုက်စစ်ကြည့်နေရင် အဖြေပေါင်းများစွာ…သွေးချိုဓာတ်တွေ နိမ့်နေတာရော၊ မြင့်နေတာရော ရှိနေမှာပါပဲ။ ဒါဆိုရင် အဖြေတစ်ခုခု ဂဏန်းတစ်ခုခုကို ဖော်ပြတော့မယ်ဆိုရင် ဒုတိယ မေးခွန်းကတော့ ဘယ်အချိန်မှာ ဖောက်ထားတာလဲ၊ နောက်ဆုံး အစာနဲ့ ဘယ်လောက်ဝေးကွာချိန်မှာ ဖောက်ထားတာလဲ ဆိုတာပဲ ဖြစ်ပါတယ်။ ဆီးချိုအမှတ်တွေဟာ ရှိသင့်တဲ့ဘောင် (Range) အတွင်းမှာ ရှိနေရင် လုံလောက်တယ်လို့သာ သတ်မှတ်နိုင်ပြီး အမြဲပြောင်းလဲနေတာဖြစ်လို့ တိတိကျကျ ဂဏန်းတစ်ခုတည်းကိုပဲ သတ်မှတ်ထားလို့ မရပြန်ပါဘူး။ ရှေးယခင်က ဖော်ပြပြီးဖြစ်တဲ့ ရှိသင့်တဲ့ သွေးတွင်း အချိုဓာတ်တွေကတော့ တစ်ညလုံး အစာမစားဘဲ အိပ်ရာနိုးလာတဲ့အခါ ဖောက်တဲ့ သွေးတွင်းသကြားဓာတ် (Fasting Blood Sugar) ဟာ ၉၀ မှ ၁၃၀ မီလီဂရမ် အတွင်း ရရှိရင် လုံလောက်ပြီး၊ အစာကြီး ဥပမာ…နံနက်စာ၊ နေ့လည်စာ၊ ညနေစာ ထမင်းစစားချိန်ကို မှတ်ယူပြီး အဲ့ဒီ အချိန်မှ ၂နာရီ ကွာခြားချိန်မှာ သွေးတွင်းသကြားဓာတ် စစ်လိုက်ပါက ၁၂၀ မှ ၁၈၀ မီလီဂရမ် အတွင်း ရရှိသင့်ပါတယ်။ ဒါကြောင့် တချို့လူနာတွေကတော့ မှတ်ရမှာ ရှုပ်တာကြောင့် ၁၈၀ မီလီဂရမ်၊ တချို့ကလည်း ၂၀၀ မီလီဂရမ် မကျော်ရင် ရပြီလို့သာ အကြမ်းဖျင်း အလွယ်တကူ မှတ်ထားကြပါတယ်။ ဒါပေမယ့် သူတို့ တကယ်စစ်လေ့ရှိတဲ့ အချိန်က နံနက်စောစော အိပ်ရာထမှာ စစ်ထားတဲ့ အဖြေတွေပဲ ဖြစ်နေတာများပါတယ်။ ဒါဆိုရင် ၁၃၀ မကျော်ရဆိုတဲ့ သတ်မှတ်ချက်ကို မသိလိုက်ဘဲ ၂၀၀ မကျော်မချင်း ကျေနပ်နေကြတာ၊ မိမိဘာသာ ဆေးကုသ နေကြတာကို တွေ့ရပါတယ်။ နံနက်စာ မစားမီ ရတဲ့ အဖြေကို ၁.၅ ဒါမှမဟုတ် ၂ နဲ့ မြှောက်လိုက်ရင် အစာစားပြီး ရမယ့် အဖြေနဲ့ ညီတတ်ပါတယ်။ ဥပမာ – အစာအစားမီ ၁၆၀ မီလီဂရမ် ရရှိလို့ သိပ်မဆိုးဘူးလို့ ထင်တဲ့သူတစ်ဦးဟာ အစာစားပြီး ၂နာရီမှာ ပြန်စစ်ကြည့်လိုက်ရင် ၂၄၀ မှ ၃၄၀ မီလီဂရမ်ခန့် ရှိနေတတ်ပါတယ်။ ဒါဆိုရင် အများဆုံး ထားရမယ့် ပမာဏ ၁၈၀ ကျော်နေပါတယ်။ ဒါကြောင့် အချိန် နှစ်မျိုးစလုံးကို တိုင်းတာကြည့်ဖို့ လိုအပ်ပါတယ်။\nဥပမာ – ဆေးမြီးတို သုံးစွဲတဲ့ လူနာတစ်ဦးဟာ ဆေးမသုံးမီ စစ်ကြည့်လို့ရတဲ့ ၃၀၀ မီလီဂရမ်ဟာ အစာစားပြီးခါစမှာ တိုင်းတာလို့ရတဲ့ အဖြေဖြစ်တယ်ဆိုပါတော့။ ဆေးသုံးစွဲပြီးနောက်မှ ပြန်ဖောက်ကြည့်တာက နံနက်အိပ်ရာထ မစားခင်အချိန်ဖြစ်ခဲ့ပြီး ၁၆၀ မီလီဂရမ် ရရှိခဲ့မယ်ဆိုရင် လျော့သွားတယ်လို့ ထင်မှားမိတတ်ပါတယ်။ စားပြီးချိန်မှာပဲ ပြန်တိုင်းကြည့်မှသာ နှိုင်းယှဉ်လို့ရမှာ ဖြစ်ပါတယ်။ ဒါကို ဂဃနဏမသိဘဲ အဟုတ်လျော့သွားတာ ထင်ပြီး ကြေညာမောင်းခတ်ကာ ဆေးမြီးတိုတွေ ပေးပြီးလိုက်ကုနေတဲ့ စေတနာ့ ဝန်ထမ်းတွေလည်း မနည်းပါဘူး။ လူနာက လူနာအချင်းချင်း ပိုယုံလွယ်ကြပါတယ်။ တချို့ဆီးချိုရှိမှန်းမသိသေးဘဲ ချိုတဲ့ အစာတွေနဲ့ ကစီဓာတ်ကြွယ်ဝတဲ့ အစာတွေများစွာ စားထားပြီးမှ စစ်မိလို့ ရတဲ့ အဖြေဟာ ဆီးချိုသွေးချိုရောဂါလို့သတ်မှတ်တဲ့ ဘောင်ထဲဝင်သွားပြီး အစာဖြတ်လိုက်ရင် အလိုလျောက်ကျသွားကာ ပုံမှန်ပြန်ဖြစ်တတ်တာလည်း ရှိပါတယ်။ ဒါက ဆီးချိုမရင့်သေး၊ မကြာသေးတဲ့သူတွေမှာ တွေ့ရတတ်ပါတယ်။ ဒီလိုအချိန်မှာ ဆေးမြီးတို သုံကြည့်တာနဲ့ ကြံကြိက်ပြီး ဆေးမြီးတိုကြောင့် ဖြစ်တာလို့ ထင်တတ်ပါတယ်။ ဒီလိုအဖြစ်မျိုး တစ်ကြိမ်တစ်ခါတည်း ကြုံခဲ့ဖူးတာကို အမြဲ ဖြစ်နေတဲ့ သာဓက တစ်ခုလို ပုံကြီးချဲ့ပြီး အဖြစ်အပျက်ကို ပုံပြင်လေးနဲ့ ပြောလိုက်ရင် အဟုတ်ထင်တတ်ကြတာလည်း ရှိပါတယ်။ ဘယ်သူဘယ်ဝါတော့ ဆီးချို အမြစ်ပြတ်ပျောက်သွားပြီလို့ ပုံကြီးချဲ့တတ်ပါတယ်။ ဒါတွေကို အမှန်သိရင်တော့ ဆီးချိုယာယီငုပ်လျှိုးသွားတာက အပြီးပျောက်တာ မဟုတ်ဘူးလို့ ရှင်းပြလို့ ရပါတယ်။\n၂။ ဘာလို့လူနာတွေက အချင်းချင်းပြောတဲ့ ဆေးမြီးတိုတွေကို သုံးနေကြတာလဲ၊ ယုံကြည်နေကြတာလဲ ဆိုတာကို ဆက်လက်ဆွေးနွေးလိုပါတယ်။ ဆီးချိုသွေးချိုရောဂါဟာ အလွန်ရှုပ်ထွေးပြီး နားလည်ရခက်တဲ့ ဘာသာရပ်တစ်ခုဖြစ်လို့ ပညာတတ်သူတွေပင်လျှင် ရှင်းရှင်းလင်းလင်း နားလည်ရခက်နေတာ ရှိပါတယ်။ ဒါဆိုရင် ကျန်းမာရေး ပညာနဲ့ သတင်းတွေကို လေ့လာတာ လိုက်စားတာ မရှိတဲ့ မြို့နယ်၊ တောရွာနေ လူနာတစ်ချို့အဖို့ ပိုပြီး ယုံလွယ်မှားလွယ်မှာ ဖြစ်ပါတယ်။ ဒါကို အခွင့်ကောင်းယူပြီး အထင်ကြီးအောင် သိန်းနဲ့ချီ တောင်းဆိုပြီး တစ်ခါစား လူလိမ်တွေ ရှိပါတယ်။ ဒါတွေကို အငိုက်မမိစေဖို့ သတိပေးလိုပါတယ်။\nအဓိက ကတော့ လူနာတွေအတွက် ကျန်းမာရေးဝန်ထမ်းတွေဘက်က ကျန်းမာရေး ဗဟုသုတ ဖြန့်ဖြူးပေးရာမှာ အားနည်းမှုရှိနေတာကြောင့် ကျန်းမားရေးဝန်ထမ်းတွေ ဆီးချိုကုသရာမှာ စနစ်ကျတဲ့ ဆီးချိုသွေးချို ပြုစုစောင့်ရှောက်မှု (Standard Diabetes Care) မပေးနိုင်သေးတာတွေကြောင့်လည်း ပါပါတယ်။ ဒီလို စောင့်ရှောက်မယ့်သူ မရှိလို့ လူနာတွေ ကိုယ့်နည်းကိုယ့်ဟန်၊ ကိုယ့်စိတ်ကူးနဲ့ ကိုယ့်အချင်းချင်း အကြံပေးပြီး ဆေးမြီးတိုတွေ မှီဝဲနေကြတာဖြစ်ပါတယ်။ မယုံကြည်ရင်တောင်မှ ဟုတ်လိုဟုတ်ငြား စမ်းကြည့်ကြတာ မနည်းပါဘူး။ အယူအဆ လွဲမှားမှုတွေကို လုပ်နေတာ ဘာအကျိုးဆက်တွေ ဖြစ်လာနိုင်မလဲဆိုတာ ဆက်လက် ဆွေးနွေးလိုပါတယ်။\n၃။ မှားယွင်းတဲ့ အယူအဆတွေနဲ့ လမ်းလွဲနေခဲ့တာကြောင့် ဖြစ်ပေါ်လာမယ့် အကျိုးဆက် နှစ်ခုရှိပါတယ်။ တစ်ဖက်မှာ တကယ်ထိရောက်မှုမရှိတဲ့ ဆေးမြီးတိုတွေကြောင့် လုပ်သင့်လုပ်ထိုက်တဲ့ ဆီးချိုသွေးချိုထိန်းတာ၊ ထိရောက်တဲ့ ဆေးဝါးနဲ့ ကုသမှု မရှိခဲ့ဘဲ အချိန်တွေ ကုန်နေခဲ့တာတွေကြောင့် နောက်ဆက်တွဲရောဂါတွေ စောစောဝင်လာနိုင်ပါတယ်။ ရောဂါသိရှိအောင် ဖော်ထုတ်ထားပြီးဖြစ်ပေမယ့်လည်း ဆရာဝန်တွေထံမှာ ထိရောက်တဲ့ ဆီးချိုရောဂါ ပြုစုစောင့်ရှောက်ကုသမှုကို မခံယူခဲ့ရလို့ ဆုံးရှုံးနစ်နာမှုတွေ များစွာ ရရှိနိုင်ပါတယ်။ ဆီးချိုရောဂါရဲ့ အကောင်းဆုံးကုထုံးကတော့ “အစောဆုံး ရောဂါဖော်ထုတ်ပြီး သွေးချိုကို အမြဲတမ်း အထိရောက်ဆုံး ထိန်းထားနိုင်တာ” ပဲဖြစ်ပါတယ်။\nဒီအခွင့်အရေးတွေကို အဆုံးရှုံး မခံသင့်ပါဘူး။ နောက်အကျိုးဆက်တစ်ခုကတော့ ဒီလို ဆေးမြီးတိုတွေ သုံးတာကြောင့် တခါတရံ ဆိုးကျိုးတွေလည်း ရရှိနိုင်ပါတယ်။ သဘာဝအသီးအရွက် တချို့ကလည်း အသည်းနှင့် ကျောက်ကပ်ကို ထိခိုက်တတ်တဲ့ သာဓကတွေရှိပါတယ်။ အချိန်အဆမသိလို့ အလွန်အကျူးသောက်သုံးမိရင်လည်း အနည်းငယ် စားသုံးစဉ်ကနဲ့ မတူတဲ့ ဘေးထွက်ဆိုးကျိုးတွေ ရှိလာနိုင်ပါတယ်။ (Overdose or toxicity)\nနွားကျင်ငယ်ရေသောက်ရင် နွားရဲ့ ဆီးလမ်းကြောင်းမှ ပိုးတွေကိုလည်း သောက်မိပြီး ရောဂါ ရရှိနိုင်ပါတယ်။ လွဲမှားပြီး သိပ္ပံနည်းမကျတဲ့ ယုံကြည်မှုတွေကြောင့် ဆေးကုသဖို့ နှောင့်နှေးနေတတ်ပါတယ်။ ဒါကြောင့် ဒီလို အယူအဆလွဲမှားနေတဲ့ ဆေးမြီးတိုလေးတွေ သောက်သုံးနေရင်းနဲ့ တန်ဖိုးရှိတဲ့ သွေးချိုထိန်းရမယ့် အချိန်တွေကို မကုန်ဆုံးစေသင့်ပါဘူး။\nဒီလိုဆေးမြီးတိုတွေနဲ့ အချိန်ဖြုန်းခဲ့မိတဲ့ အသက် ၅၀ ရှိ ဒေါ်အေးမိဆိုတဲ့ လူနာတစ်ဦးရဲ့ အကြောင်းကို မှတ်သားဖွယ်ရာ တင်ပြအပ်ပါတယ်။\n“ဒေါ်အေးမိက ဘယ်မြို့ကလဲ။ ဆီးချိုသွေးချိုရှိတာ ၄ နှစ်လောက်ရှိနေပြီဆိုတော့ ဘာဆေးတွေသောက်နေလဲ ပြောပြပါဦး” လို့ ဆရာမကမေးလိုက်တော့ –\n“ကျွန်မက မော်ကျွန်းကပါဆရာမ။ ကျွန်မကတော့ ဆီးချိုဖြစ်ကတည်းက အချိုဆို လုံးဝ ရှောင်ထားပါတယ်။ ပြီးတော့ မိတ်ဆွေတွေပြောတဲ့ သဘာဝဆေးတွေကိုပဲ သောက်နေတာပါပဲ။\nအရင်ကတော့ နေလို့ကောင်းတယ်။ အခုနောက်ပိုင်းကျမှ မျက်စိတွေဝေဝါးပြီး ခြေထောက်တွေထုံလာလို့ လာပြကြည့်တာပါ။ ပြီးတော့မြို့က ဆရာဝန်ဆီမှာ စစ်ကြည့်တော့ သွေးတွင်း သကြားဓါတ်က ၄၀၀ကျော်ဖြစ်နေလို့ ဆရာမဆီ လွှဲပေးလိုက်တာပါ” လို့ ဒေါ်အေးမိက ပြန်ဖြေပါတယ်။\n“အစုံပါပဲ ဆရာမရယ်၊ ကျွန်မ သိကြားမကိုဋ်ရွက်တွေ ဝါးစားဖြစ်တယ်။ ပြီးတော့ ခရေရွက်ကို သုံးခွက်တစ်ခွက်တင် ပြုတ်ထားတဲ့ အရည်ကို တစ်နေ့ သုံးခါသောက်တယ်။ ကြက်သားနဲ့ သံပုရာသီး ၄ လုံး ပေါင်းပြီးလည်း စားဖြစ်တယ်။ ကြားသမျှတော့ စမ်းကြည့်တာပဲ။ အခုနောက်ပိုင်း သွေးချို ပိုတက်လာလို့ မိတ်ဆွေတစ်ဦးပြောတဲ့ နွားနက်အမရဲ့သေးကို နေ့တိုင်းသောက်ကြည့်သေးတယ်။ ပျောက်ချင်လွန်းလို့ မနည်းအောင့်ပြီး သောက်ခဲ့ရတာပါ ဆရာမရေ။ ဒါပေမယ့် တစ်လကြာပြီ၊ သွေးချိုက အခု ၄၀၀ မှတ်ကျော်လာလို့ ဆက်မသောက်တော့ပါဘူး”\nဒေါ်အေးမိရဲ့ အဖြေကြားတော့ ဆရာမ အတော်အံ့သြသွားပါတယ်။\n“အို …နွားသေးဆိုတော့ တော်တော်လေး ရွံစရာကောင်းမှာပေါ့နော်။ မနည်းအောင့်ပြီးသောက်ရမှာပဲ။ ဒေါ်အေးမိ ဆီးချိုရောဂါ တကယ်ပျောက်ချင်မှန်း ဆရာမ နားလည်သွားပါပြီ။ အခုစစ်လိုက်တော့ ဆီးချိုများနေတာကို သိလိုက်တာပေါ့နော်။ အရင်ကရော စစ်လေ့ရှိလား”\n“စစချင်းကတော့ ဆီးချိုကို အခုလိုစစ်ရမယ်ဆိုတာ မသိပါဘူး။ အချိုရှောင်ရင် သွေးမချိုတော့ဘူးလို့ ထင်မိတာ။ ဒီနှစ်ထဲကျမှ အိမ်နီးချင်းမိတ်ဆွေဆီမှာ ဆီးချိုစစ်တဲ့ စက်ကလေးဝယ်ထားလို့ တစ်ခါတစ်ခါ သွားစစ်လို့ရတော့မှ သွေးချို ၂၀၀ ဆိုတာ များမှန်းသိတာ”\n“ပါးစပ်မှာ ချိုတဲ့ အရသာရှိတဲ့ အစာကို ရှောင်လိုက်ရုံနဲ့ ဆီးချိုပျောက်သွားမှာ မဟုတ်ပါဘူး။ တကယ်တော့ ပါးစပ်ထဲမှာ မချိုတဲ့အစာတွေ ဥပမာ ထမင်းဟာလည်း ဝမ်းဗိုက်ထဲရောက်သွားရင် သကြား (ဂလူးကို့စ်) စစ်စစ်တွေ ဖြစ်သွားတော့တာပဲ။ ဘာဆေးမြီးတိုပဲ သုံးသုံး အချိုပဲဖြတ်ဖြတ် ဆီးချိုကို လက်တွေ့တိုင်းကြည့်ရမယ်။ မထိရောက်ရင် စောစောပြုပြင်ပြီး ထိရောက်တဲ့နည်းကို ရှာရမယ်။”\n“ကျွန်မကတော့ ကိုယ့်ဘာသာကိုယ် ဆရာလုပ်ပြီး ကိုယ့်ဆေးမြီးတိုနဲ့ကိုယ် ဟုတ်လှပြီလို့ ထင်နေမိတာ။ ဆီးချိုတိုင်းပြီး ထိရောက်အောင် ထိန်းခဲ့ရမယ့် အချိန်တွေဖြုန်းနေမိတာ..နှစ်တွေမနည်းတော့ပါဘူး။ နောက်ဆက်တွဲရောဂါတွေများ ဝင်သွားပြီလား စစ်ဆေးပေးပါဦး ဆရာမ”\n“ဒီနေ့မှ အမြင်မှန်ရတာလည်း နောက်ကျသွားတယ်ရယ်လို့ မရှိပါဘူး။ ဒီနေ့ကစပြီး ထိရောက်တဲ့ ကုထုံးတွေကို ယူလိုက်ရင် အကောင်းဆုံးမဖြစ်ရင်တောင် အဆိုးကြီးတော့ မဖြစ်နိုင်တော့ပါဘူး။”\n(၁) ဆေးမြီးတိုတွေ၊ လွဲမှားတဲ့ ယုံကြည်ချက်တွေ၊ ရှေးရိုးစဉ်လာ အယူအဆတွေ မျိုးစုံကို ကြားဖူး၊ ဖတ်ဖူးကြမှာ ဖြစ်ပေမယ့် ဒါတွေဟာ အများအားဖြင့် သိပ္ပံနည်းစနစ်နဲ့ လေ့လာထားတာ မရှိကြပါဘူး။\n(၂) ဘယ်အယူအဆတွေကိုပဲဖြစ်ဖြစ် စမ်းကြည့်မယ်ဆိုရင် ဆီးချိုထိရောက်အောင် ကျ၊ မကျ အမြဲတမ်းလက်တွေ့စစ်ဆေးကြည့်နေရပါမယ်။\n(၃) သွေးတွင်းသကြားဓါတ်က အစာစားချိန်နဲ့ အနီးအဝေးပေါ်မူတည်ပြီး အမြဲပြောင်းလဲနေတာကို သတိပြုရပါမယ်။ ရရှိတဲ့အဖြေတစ်ခုတည်း ပုံသေအမြဲရှိရမယ်လို့ မှတ်ထားလို့မရပါဘူး။\n(၄) ဆီးချိုသွေးချိုရောဂါ ရင့်လာလေလေ ဆီးချိုမြင့်လာလေလေ ဖြစ်လာပါမယ်။ အစပိုင်းမှာ ဒီဆေးမြီးတိုတွေက သွေးချိုကျစေနိုင်ရင်တောင် နှစ်ကြီးလာရင်တော့ ဆီးချိုများလာမှာဖြစ်လို့ ပိုပြီးထိရောက်တဲ့ဆေးတွေကို စောစောကူးပြောင်းပြီးသုံးမှ အသက်ရှည်မှာဖြစ်ပါတယ်။\n(၅)ဆေးမြီးတိုတွေကို စမ်းသပ်နေရင်း အဖိုးတန်လှတဲ့ အချိန်တွေကို မဖြုန်းတီးမိစေဖို့ သတိပေးအပ်ပါတယ်။\nမြတ်စွာဘုရား သက်တော်ထင်ရှားရှိစဉ်က "၀က္ကလိရဟန်းတော်"ဟာ ဘုရားရှင်ကို အလွန်အမင်းကြည်ညိုတယ်။ ရဟန်းပြုတဲ့အချိန်ကစပြီး တရားဓမ္မသင်ယူအားထုတ်မှုကို လုံးဝမပြုဘဲ ဆွမ်းဘုဉ်းပေးချိန်ကလွဲရင် ကျန်တဲ့အချိန်တိုင်း မြတ်စွာဘုရားရှင်ကို မြင်နိုင်လောက်တဲ့နေရာမှာ တည်နေပြီး စက္က၀က်ငှက်များဟာ လမင်းရဲ့အရောင်ကို မျက်တောင်မခတ်ကြည့် နေသလို ဘုရားရှင် မျက်နှာတော်ကိုသာ ကြည့်ရှု ဖူးမြော်နေလေ့ရှိပါတယ်။\nမြတ်စွာဘုရားက “ ချစ်သားဝက္ကလိ၊ ဒီအပုပ်ကိုယ်ကြီးကိုကြည့်နေလို့ ဘာအကျိုး ရှိမလဲ။ တရားကိုမြင်သူသာ ငါဘုရားကို မြင်သူဖြစ်တယ်။ တရားကိုမမြင်သူဟာ ငါဘုရားကို တွေ့နေပေမယ့် မြင်ရသူမဟုတ်ဘူး တရားကိုကြည့်သူဟာ ငါဘုရားကို မြင်အောင် ရှုကြည့်သူဖြစ်ရမယ်”လို့ ဆုံးမတော်မူပါတယ်။\nဒီနေရာမှာ မြတ်စွာဘုရားရှင်က မိမိကိုယ်ကိုရည်ညွှန်းပြီး “ဒီကိုယ်ပုပ်ကြီးကို ကြည့်နေလို့ ဘာအကျိုးရှိမလဲ”လို့ မိန့်ကြားတာကိုလဲ အထူးသတိပြုရပါမယ်။\nအဆင်းရုပ်ဆိုတာ ဘယ်ပုဂ္ဂိုလ်၊ ဘယ်အရာဝတ္ထုမဆို ရုပ်တရားသာ ဖြစ်ပါတယ်။ ရုပ်တရားမှန်သမျှ ဘယ်လိုပုဂ္ဂိုလ်မျိုးရဲ့ အဆင်းအသံစတဲ့ ရုပ်တရားကြီးဖြစ်စေ အဓိပတိပစ္စည်း တပ်လောက်အောင် အလေးအနက် အာရုံပြုတဲ့အခါ "ကုသိုလ်တရား" လုံးဝ မဖြစ်တဲ့အပြင် "ရာဂနှင့် ဒိဋ္ဌိဆိုတဲ့ အကုသိုလ်တရားဆိုး နှစ်မျိုး"သာဖြစ်ရိုး ထုံးစံ ရှိပါတယ်။\nဒါကို သဘောကျ လက်ခံနိုင်ဖို့ဆိုတာကတော့ ပဋ္ဌာန်းဒေသနာ-ကုသလတိတ်-ပဥှာဝါရ- အာရမ္မဏာဓိပတိပစ္စည်း ကျေးဇူးပြုပုံကို လေ့လာသဘောပေါက်မှ လက်ခံနိုင်မှာပါ။ ပဌာန်းဒေသနာတ်ာမှာ\n“ရူပေ-သဒ္ဒေ-ဂရုံကတွာ အဿာဒေတိ အဘိနန္ဒတိ၊\nတံ ဂရုံ ကတွာ ရာဂေါ ဥပ္ပဇ္ဇတိ၊ဒိဋ္ဌိဥပ္ပဇ္ဇတိ”တဲ့။\n♦ ဘယ်လိုရုပ်အာရုံကိုဖြစ်စေ အလေးအနက် အာရုံပြုခဲ့ရင် သာယာနှစ်သက်မှုဖြစ်ပြီး "ရာဂနဲ့ ဒိဋ္ဌိ" သာဖြစ်တယ်လိုဟောတော်မူတာပါ။ တခြားနာမ်အာရုံတွေကို အလေးအနက်အာရုံပြုတဲ့အခါ နှလုံသွင်းအလျောက် ကုသိုလ်၊ အကုသိုလ်နှစ်မျိုးဖြစ်နိုင်ပေမယ့် အကုသိုလ်တရားနှင့် ရုပ်တရားတို့ကို အလေးအနက် အာရုံပြုရာမှာတော့ အကုသိုလ်တစ်မျိုးသာ ဖြစ်ရိုးထုံးစံရှိတယ်။\nကုသိုလ်လုံးဝဖြစ်ခွင့်မရှိပါဘူး။ အလေးအနက် မဟုတ်ဘဲ သဒ္ဓါတရားဖြစ်ရုံ အာရုံပြု တာကတော့ ကုသိုလ်လည်း ဖြစ်ခွင့်ရှိတယ်။\n(ပဋ္ဌာန်း ပဥှာဝါရ-အာရမ္မဏ-အဓိပတိကို လေ့လာပါ။)\nမြတ်စွာဘုရားရှင်က "၀က္ကလိရဟန်း" ကို အထက်ပါ အဆုံးအမနှင့် လွန်ကဲနေတဲ့ သဒ္ဓါတရားကို တားဖြစ်ဆုံးမပေမယ့် လိုက်နာခြင်း မပြုလို့ ၀ါဆို၊ ၀ါကပ်တဲ့နေ့မှာ “၀က္ကလိ ငါဘုရားနှင့်ဝေးရာကို ဖယ်သွားလော့”လို့ တိုက်ရိုက်နှင်ထုတ်လိုက်တယ်။\n"၀က္ကလိရဟန်း" စိတ်ဓာတ်ကျပြီး" ဂိဇ္ဈကုဋ်တောင်စောင်း" က ခုန်ချဖို့ကြံစည်တာကို သိတော့မှ မြတ်စွာဘုရားရှင်ကကြွရောက်ပြီး ပူပင်သော ငြိမ်းအေးအောင် ဆုံးမတော်မူလို့ တရားကိုသိမြင်ပြီး ရဟန္တာဖြစ်တော်မူတဲ့အခါ ဘုရားရှင်ကို တကယ်တွေ့မြင်တဲ့ ပုဂ္ဂိုလ်ဖြစ်သွားပါတယ်။\n♦ နောက်တော့ "သဒ္ဓါတရား ကြီးမားလွန်ကဲတဲ့ ဧတဒဂ်ဘွဲ့" ရရှိခဲ့ပါတယ်။\n♦ တကယ်တမ်းဘုရားရှင်နဲ့ တွေ့ဖို့ဆိုတာ ဘုရားရှင်ရဲ့ ရူပကာယတော်ကို မြင်ရတာကို အဓိကမထာဘဲ ဘုရားရှင်ဟောကြား တော်မူတဲ့အတိုင်း လိုက်နာကျင့်ကြံ သူများဟာ မိမိတို့ အကျင့်အသိနဲ့အညီ ဘယ်ခေတ် ဘယ်အခါ ဘယ်အချိန်မှာမဆို ဘုရားရှင် ကို တွေ့မြင်နေရမှာ ဖြစ်ပါတယ်။\nဂုဏ်တော်ကို အာရုံပြုနိုင်ဖို့ သဒ္ဓါတရားကို နှိုးဆော်ဖို့အတွက် ရုပ်ပွါးတော်များကို ပူဇော်တဲ့နေရာမှာလည်း ဂုဏ်တော်ကို အဓိကထားဖို့ အရေးကြီးပါတယ်။ ဂုဏ်တော်ကွယ်ပြီး ပုံတော်အပေါ်မှာသာ အာရုံပြုလို့ကတော့ မြတ်စွာဘုရားရဲ့ အဆုံးအမတော်နဲ့ တစ်ခြားစီ ဖြစ်နေကြပါပဲ။\n♦ ဘုရားရှင်လက်တော်က ဘုရားရှင်ကို မျက်စိနဲ့ တွေ့မြင်ကြသူတွေဟာလည်း ဘုရားရှင်တို့ရဲ့ ဂုဏ်ကျေးဇူးကို မသိသူ၊ သိပေမယ့် လက်မခံသူတို့ ဟာ ဘုရားရှင်ကို တွေ့လွဲ လွဲကြသူတွေပဲ ဖြစ်သွားကြတယ်။ တကယ်တွေ့ခွင့်မရကြပါဘူး။ တစ်ချို့ဆို တွေ့လွဲရုံမကဘူး။ “တွေ့ကွဲ ကွဲကြပြီး” အ၀ီစိငရဲ အထိ ရောက်ကြသူတွေအကြောင်း ပိဋကစာပေတွေမှာ အထင်အရှား ပါပြီးသားပါ။\n♦ ဘုရားရှင်ရဲ့ ပုံတော်တွေကို ဂုဏ်တော်ထိအောင် အာရုံပြု ကြည်ညိတတ်တဲ့ အတွက် ဘုရားရှင်နဲ့ တကယ်တွေ့ခွင့် ရသူတွေထဲက ရာဇ၀င်မှာ အမှတ်ထင်ထင် သတိထားမိသူ တစ်ဦးကတော့ ပဲခူး၊ ဟံသာဝတီခေတ်က ‘တလထော်’ဆိုတဲ့ မွန်အမျိုး သမီးတစ်ဦးပါ။\nအဲဒီခေတ်က အုပ်ချုပ်တဲ့ ‘တိဿမင်း’ဆိုတာ မိစ္ဆာဒိဋ္ဌိအယူရှိသူဖြစ်လို့ ဘုရားရှင်ရဲ့ ဥဒ္ဒိဿရုပ်ပွားစေတီတွေကို ဖျက်ဆီးစေခဲ့ပါတယ်။ တချို့ ရေထဲမျော လုပ်စေတဲ့အခါ ရေထဲမျောနေတဲ့ ရုပ်ပွားတော်တွေကို ‘တလထော်’ဆိုတဲ့ အမျိုးသမီးကကြိုးကြိုးစားစား လိုက်ဆယ်ပြီး အိမ်ပေါ်မှာ ကိုးကွယ်ထားပါတယ်။ သူရဲ့ စိတ်အာရုံထဲမှာ ဆင်းတုတော်တွေကို အရုပ်လို သဘောမထားဘဲ ဘုရားရှင်လို့ပဲ သဘောထားတဲ့ အတွက် အခုလို လိုက်ဆယ်ပြီး အိမ်ပေါ် ပင့်ထားတာပါ။ ဒီအကြောင်းကို ဘုရင်တိဿမင်းသိတော့ သူ့အာဏာကို ဖီဆန်တယ်ဆိုပြီး ‘တလထော်’ကို နည်းအမျိုးမျိုးနဲ့ သတ်စေခဲ့ ပါတယ်။ ဆင်နဲ့ တိုက်တဲ့အခါမှာလည်း ဘယ်ဆင်မှ မတိုးဝံ့။ မီးနဲ့တိုက်လည်းမရ။ တွင်းတူးမြှုပ်လို့လည်း အကြောင်းမထူးအောင် ဖြစ်နေပါတယ်။\n♦ အကြောင်းကတော့ အဲဒီအချိန်မှာ ‘တလထော်’က မြတ်စွာ ဘုရားရှင်ရဲ့ အဆုံးအမအတိုင်း သတ်မိန့်ပေးတဲ့ဘုရင်၊ သတ်ဖို့ အားထုတ်တဲ့ မင်းမှုထမ်း၊ ဆင်ထိန်း၊ ဆင်စတဲ့ သတ္တ၀ါအားလုံး မေတ္တာပို့သနေတဲ့အတွက် သူ့နှလုံးသားထဲမှာ ဘုရားရှင် ကိန်းဝပ်တည်နေတော်မူလို့ ဖြစ်ပါတယ်။\nဘုရားရှင်တို့အပေါ်မှာ ပုံတော်ကို ထွင်းဖောက်ပြီး ဂုဏ်တော်ရောက်အောင် ကြည်ညိုတ်ကြလို့ နှလုံးသားထဲအထိ ဘုရားရှင် ကိန်းဝပ်ပြီး အသက်ကို သတ်ဖြတ်လို့ မရကြတဲ့ သားကောင်း၊သမီးကောင်းတို့အကြောင်းကို ပိဋကတ်တော်ထဲမှာလည်း အတော်များများ တွေ့ရပါတယ်။\nပုံတော်ထက် ဂုဏ်တော်ကို လေးစားကြည်ညို တတ်ကြပြီး လေးစားကြည်ညိုတဲ့ ဘုရားရှင်ရဲ့ အဆုံးအမကို လိုက်နာကျင့်သုံးသူမှန်သမျှ အခုအချိန်အထိလည်း ဘုရားရှင်နဲ့ တွေ့နေကြဆဲဖြစ်တယ်ဆိုတာ….\n“တရားတော်ကို မြင်နေသမျှ ငါဘုရားရှင်ကို တွေ့မြင်နေသူဖြစ်တယ်”\nဆိုတဲ့ ဘုရားရှင်ရဲ့ အဆုံးအမတော်အရ ထင်ရှားသိသာတဲ့ အတွက် အချိန်မနှောင်းမီ ဘုရားရှင်နဲ့ အစစ်အမှန် တွေ့ခွင့်ရအောင် နည်းဟောင်း နည်းကောင်းများအတိုင်း ကြိုးစားအားထုတ်ကြဖို့ တိုက်တွန်းလိုက်ပါတယ်။\nCLA ဆိုတဲ့ဖြည့်စွက်ဆေးဝါးကို Fitness အသိုင်းအဝိုင်း၊ ပတ်ဝန်းကျင်မှာကြားဖူးနေကြပေမယ့် CLA အကြောင်း Beginner တွေအနေနဲ့ထဲထဲဝင်ဝင်တော့မသိကြပါဘူး။ ဂရုပေ့ခ်ျတွေမှာ မေးထားတဲ့မေးခွန်းတွေနဲ့သိမှတ်သလောက်ပြန်ရှယ်/ပြောဆိုနေကြတာတွေအများစုရဲ့အသိမှာပိန်ဆေးဆိုတာထက်ပိုမသိခဲ့ပါဘူး။ တချိုသူများအရမ်းစိုးရိမ်မိတာကတော့ ကိုယ်တွင်းကလီစာတခုခုထိခိုက်မှာတို့၊ ဘေးထွက်အန္တာရယ်တို့ဘဲဖြစ်ပါတယ်။ ကျနော်ဟာဆေးဝါးကျွမ်းကျင်သူမဟုတ်သလိုကာယဗလ Professional လည်းမဟုတ်ပါဘူး။ သို့ပေမယ့် ကျနော်ဖတ်ဖူး/မှတ်သားဖူးတာတော့ မျှဝေချင်တဲ့ဆန္ဒကြောင့် ဒီပို့စ်တွေရေးဖြစ်နေတာပါ။ ကျနော့်ရေးသားမူ့မှာ အသုံးပြုဖို့မညွန်းဆိုသလို မသုံးဖို့လည်းမတားမြစ်ပါဘူး။\nရည်ရွယ်ချက်က ဒီ Supplement ဟာဘယ်လိုအထောက်အပံပေးတယ်ဆိုတာ စာဖတ်သူကိုသိစေချင်တဲ့ဆန္ဒပါ။ ဖတ်ကောင်းအောင်ရေးခြင်းမဟုတ်ဘဲ ဖတ်လွယ်/သိလွယ်/သဘောပေါက်လွယ်အောင်ရေးသားပါတယ်။ အရေးအသားကောင်းသူမဟုတ်တဲ့အတွက် တချို့နေရာများမှာ စာဖတ်သူအတွက်အဆင်မပြေဖြစ်ခဲ့ရင် တောင်းပန်ပါတယ်။ အမှားပါရင်ထောက်ပြဆွေးနွေးနိုင်ပါတယ်။\nCLA ကိုပြန်ဆက်ကြရအောင်ဗျာ။ သုတေသနတွေ့ရှိမူ့တွေမှာတော့ အားကစားမျိုးစုံ ကစားသူများ၊ ကာယဗလသမားအတွက် အကျိုးအများကြီးရရှိပါတယ်လို့ပြောဆိုထားပါတယ်။\nConjugated Linoleic Acid ဟာ ကြွက်သားကြီးထွားမူ့အတွက်လိုအပ်သော Linoleic acid (သို့) Fatty Acid တမျိုးပုံစံမှအနည်းငယ်ပြောင်းလဲထုတ်ယူထားတဲ့ဆေးတမျိုးပါ။ omega-6 fatty acid ဆိုတာ လူ့ခန္ဓာကိုယ်ကျန်းမာရေးအတွက်အရေးကြီးလိုအပ်ပါတယ်။ ။ ကြွက်သားကြီးထွားမှုအတွက်လိုအပ်သောprotein ဖြစ်တည်မှုအတွက်လိုအပ်တဲ့fatty Acidတစ်မျိုးဘဲဖြစ်ပါတယ်။ Omega-6 ဟာခန္ဓာကိုယ်တွင်းအဆီများကိုလျော့ချနိုင်ရန်နှင့်ကျန်းမာရေးအတွက်လိုအပ်သောဆဲလ်တည်ဆောက်မှုအတွက်အလိုအပ်ဆုံးအရာတစ်ခုဖြစ်ပါတယ်။\nConjugated linoleic acid (CLA) ဟာ potent anti-oxidant, anti-carcinogen, နဲ့ anti-catabolite ကိုသက်ရောက်မူဖြစ်စေပီး ခန္ဓာကိုယ်ရဲ့ကိုယ်ခံအားကိုလဲမြှင့်တင်ပေးနိုင်ပါတယ်။ အသုံးပြုသူအများစုကကောင်းကြောင်းညွန်းဆိုကြတာကတော့ CLA ဟာကြွက်သားတည်ဆောက်မူ့ကိုကူညီပေးပီးအဆီကိုလောင်ကျွမ်းစေဖို့ကူညီအထောက်ပံပေးသလိုကင်ဆာရောဂါကိုလည်းတိုက်ဖျက်ဖို့အကူအညီပေးပါတယ်။\nCLA supplementation ရဲ့အကျိုးရလဒ်တွေကတော့\n၁။ ဇီဝကမ္မဖြစ်စဉ်နှုန်း(Metabolic Rate) ကိုတိုးတက်စေပါတယ်။ Metabolism ဇီဝကမ္မဖြစ်စဉ်နှုန်းဟာ တစ်ဦးနဲ့တစ်ဦးမတူညီကြပါဘူး။ Metabolism မြင့်နေတာကြောင့် စားလိုက်တဲ့ကယ်လိုရီ လောင်ကျွမ်းနှုန်းပိုများပြီး စားသလောက်ပိုမဝနိုင်တာပါ။တစ်ချို့သူများစားတိုင်းမဝတာဟာ Metabolic Rate ဟာသဘာဝအတိုင်းအရမ်းမြင့်မားနေလို့ပါ။ Metabolism ဟာလူတစ်ဦးချင်းစီ၏ မျိုးရိုးဗီဇနှင့်နေ့စဉ်နေထိုင် လှုပ်ရှား မှုပုံစံတို့ပေါ်မူတည်၍ကွဲပြားခြားနားနိုင်ပါတယ်။ Metabolism နှုန်းကိုကယ်လိုရီ လောင်ကျွမ်းမှုပမာဏနှင့်တိုင်းတာကြပါတယ်။ Metabolism နှုန်းမြင့်မားလာမူ့ကြောင့်ဝိတ်လျှော့ခြင်း၊ ခန္ဓာကိုယ်အချိုးအဆက်ပြေပြစ်ဖို့စေဖို့ အားကစားမောင်မယ်များအတွက် အကောင်ဆုံးအကျိုးအမြတ်တခုပါ။\n၂။ ကြွက်သားကြီးထွားဖို့အထောက်အကူပေးပါတယ်။ ကြွက်သားနဲ့ကပ်လျှက်မလိုအပ်တဲ့ အဆီများကိုလောင်ကျွမ်းစေခြင်းနှင့်ခန္ဓာကိုယ်ရဲ့ဇီဝကမ္မဖြစ်စဉ်ကိုမြှင့်တင်ပေးခြင်းတို့ဟာ ဝိတ်လျော့ချဖို့ကြိုးစားနေသူများအတွက်အကြီးမားဆုံးအထောက်အကူတခုပါ။ အထူးသဖြင့် ဝမ်းဗိုက်ကြွက်သားများကို တိုးတက်မူ့ကိုကူညီလုပ်ဆောင်ပေးပါတယ်။\n၃။ ကိုလက်စထရောပမာဏကိုလျော့နည်းစေပပါတယ်။ မျက်မှောက်ကာလမှာ လူတိုင်နီးပါးဟာ ကိုလက်စထရောကိုနည်းမျိုးစုံနဲ့ရှောင်ရှားနိုင်သလောက်ရှောင်ရှားနိုင်အောင်လုပ်ဆောင်နေကြပါပီ။ ဒါကြောင့် ကိုလက်စထရောပမာဏမြင့်မားနေသူများ(ဝနေသူ/အဝလွန်နေသူ)အဖို့ အကြီးမားဆုံးအထောက်အကူဖြစ်စေပါတယ်။\n၄။ သကြားဓာတ် သွေးထဲဝင်မှုကို လျော့နည်းအောင်ထိန်းပေးပါတယ်။ အဲ့ဒီအချက်ကနေ ဆီးချိုသွေးချိုမဖြစ်စေဖို့နှင့်ဘော်ဒီဝိတ်မတက်စေဖို့အကာအကွယ်ပေးနိုင်ပါတယ်။\n၅။ အစားအစာနှင့်ပါတ်သတ်သော ဓါတ်မတည့်ခြင်း/ယားယံခြင်းဖြစ်ပေါ်မူ့များကိုလျော့နည်းစေပါတယ်။\n၆။ ကိုယ်ခံအားကိုတိုးတက်စေပါတယ်။ ရောဂါပိုးမွှားအမျိုးစုံတိုက်ခိုက်တွန်းလှန်နိုင်ဖို့ ကိုယ်ခံအားတိုးတက်ဖို့ဟာမရှိမဖြစ်လိုအပ်ချက်ပါ။\nCLA ရဲ့အဓိကတုန်ပြန်မူတွေက မလိုအပ်တဲ့အဆီတွေကိုလောင်ကျွမ်းစေဖို့ ဇီဝဗေဒဖြစ်စဉ်နှုန်းကိုမြင့်တင်ပေးပီး ကယ်လိုလီများကိုလောင်ကြွမ်းစေမူနဲ့အတူ သကြားဓာတ် သွေးထဲဝင်မှုရောက်မူ့ကို လျော့နည်းအောင်ထိန်းပေးနိုင်ခြင်းကြောင့် မလိုလားအပ်တဲ့အဆီကိုလောင်ကျွမ်းပီး ဂလူးကိုစ် (glucose) နှင့် Fatty အက်စစ်များကို ကြွက်သားဆဲလ်များဆီသို့ကောင်းမွန်စွာရောက်ရှိဖို့လုပ်ဆောင်ပေးပါတယ်။ ထိုလုပ်ဆောင်ချက်ရဲ့ရလဒ်ကတော့ အဆီနဲတဲ့ကြွက်သားဖွံဖြိုးမူ့ကိုမြန်ဆန်စေပါတယ်။\nCLA မှာပါဝင်တဲ့ (Fatty Acids) ကိုသဘာဝအတိုင်းရရှိစေနိုင်တဲ့အသားအစာများကတော့ ဟင်းသီးဟင်းရွက်အဆီ၊ အခွံမာသီးအစေ့၊ အမဲသား/ငါးနှင့် နို့ထွက်ပစ္စည်းများ၊ အသားစားကြက်၊ ဥအမျိုးမျိုး၊ ပြောင်းဖူးဆီ၊ နေကြာစေ့နှင့်မြေပဲ တို့ဖြစ်ပါတယ်။\nဆေးရဲ့အသုံးပြုပုံ၊ သုံးစွဲပုံကတော့ဆေးဗူးပါအညွန်းကိုသေချာစွာဖတ်ပါ။ အစာစားပြီးမှသောက်သုံးသင့်လျှင် အစာထဲမှာပါဝင်သောအဆီများနှင့်ခန္ဓာကိုယ်တွင်းရှိအဆီများကိုပါတပြိုင်နက်တည်းခြေဖျက်ပေးနိုင်ပါတယ်။ စီနီယာသောက်သုံးနေသူများရဲ့အကြံဉာဏ်ရယူပါ။ ယနေ့အထိဘေးထွက်ဆိုးကျိုးပြောဆိုသံမကြားမိသေးပါဘူး။ တန်ဆေးလွန်ဘေးဆိုတာမမေ့လျော့ဖို့ သတိပေးအပ်တယ်။\n၂၂ ဂျွန်လ ၂၀၁၆ (SGT 23:11)\nCredit: GYM Professor\nCrisis management ဖြစ်တဲ့အတွက် crisis ဆိုတာ ဘာလဲ၊ management ဆိုတာ ဘာလဲ တင်ပြဖို့လိုပါတယ်။ Crisis management ကို ပုံစံတစ်မျိုးနဲ့ management crisis လို့လဲ ပြောလို့ရပါတယ်။ Management crisis ကို ဘယ်လိုရင်ဆိုင်မလဲဆိုတာလည်း စဉ်းစားကြည့်စေချင်လို့ပါ။ ဒါပေမယ့် အခုတော့ Crisis Management ကိုပဲ စဉ်းစားကြည့်ကြရအောင်ပါ။\n” Whatever you do will be insignificant, but it is very important that you do it” (Gandhi)\nအခု တိုက်ခက်သွားတဲ့ နာဂစ်မုန်တိုင်းဖြစ်ရပ်မှာ အပြင်ကကြည့်တာမဟုတ်ပဲ ကိုယ်ကိုတိုင် ခံစားရတဲ့အခါ လူတွေအားလုံးဟာ တစ်ခုမဟုတ်တစ်ခုတော့ လုပ်ကြတာချည်းပါပဲ။ ကိုယ်တတ်နိူင်တဲ့ဘက်ကနေ ၀င်လုပ်ကြပါတယ်။ အဲ့ဒီလို ၀င်လုပ်ကြတဲ့လူတွေကို ခွန်အားပေးချင်ပါတယ်။ ကိုယ်လုပ်လိုက်တဲ့အလုပ်တွေဟာ တကယ်တမ်း ထိရောက်ချင်မှ ထိရောက်မယ်၊ အရေးပါချင်မှ အရေးပါမယ်။ တစ်ခေါက်သွားရင် ခေါက်ဆွဲထုပ်လေးတွေဝေမယ်၊ ဆန်တစ်အိပ်၊ ဆီတစ်ပုံးပဲ လှူဒါန်းတယ်ဆိုတာတွေက အရေးမကြီးဘူး၊ သဘာဝမကျဘူးလို့ ထင်ချင်ထင်ပေမယ့် အဲ့ဒါ အရေးမကြီးပါဘူး။ ကိုယ်လုပ်ဖို့ပဲ လိုပါတယ်။\nအထူးသဖြင့် လူငယ်တွေက ရပ်ကြည့်မနေကြဘဲ လုပ်ကိုလုပ်သင့်ကြပါတယ်။ ကိုယ်လုပ်လိုက်တာကို တခြားသူတွေ သိတာ၊ မသိတာ အရေးမကြီးပါဘူး၊ အသိအမှတ်ပြုတယ်၊ မပြုဘူးဆိုတာ အရေးမကြီးပါဘူး။ အရင်တုန်းကတော့ Credit ရှိမှ၊ အသိအမှတ်ပြုမှဆိုတဲ့ မျှော်လင့်ချက်နဲ့ လုပ်ကြတာတွေ ရှိပါတယ်။ အမှန်တော့ မျှော်လင့်ချက်မထားဘဲ လုပ်သင့်လုပ်ထိုက်တာကို လုပ်လိုက်တာမျိုးပဲ ဖြစ်သင့်ပါတယ်။ ဒီအလုပ်ဟာ အရေးကြီးတယ်၊ အရေးမကြီးဘူး မစဉ်းစားပါနဲ့။ ငါတစ်ယောက်လုပ်လို့ရော ဘာထူးမှာလဲ ဆိုတာမျိုးလည်း မစဉ်းစားပါနဲ့။ လုပ်သာလုပ်ပါ။\nလူငယ်၊ လူလတ်၊ လူကြီးတွေအားလုံး ကိုယ်လုပ်နေတာတွေဟာ ဘာမှ အဓိပ္ပါယ်မရှိဘူးလို့ စိတ်ထဲမှာ ရှိနေပေမယ့်လည်း ဘာပဲဖြစ်ဖြစ် လုပ်ဖို့လိုပါတယ်။\n3. National Crisis: Emergency Management\nCrisis ကို သုံးမျိုးခွဲခြားပြပါမယ်။ ပထမဆုံးကတော့ Personal Crisis ပါ။ Crisis လို့ပြောရင် စိတ်ထဲမှာ တခြားနေရာကို တန်းရောက်သွားတတ်ပါတယ်။ အဲ့ဒါမျိုး မဖြစ်ရပါဘူး။ ကိုယ့်အထဲမှာ အရင်စဉ်းစားကြည့်ပါ။\nဒုတိယက Organizational Crisis ပါ။ ကုမ္ပဏီတွေမှာ၊ လုပ်ငန်းတွေမှာ Crisis တွေ အများကြီးရှိပါတယ်။ အဲ့ဒါကို စီမံခန့်ခွဲနိူင်ဖို့လည်း စဉ်းစားရပါမယ်။\nတတိယကတော့ National Crisis ပါ။ နာဂစ်ဆိုင်ကလုန်းမုန်တိုင်းဆိုရင် တကယ့် Crisis ကြီးပါ။ ဒါဟာ Emergency Management ပါ။\nCrisis ပုံစံမတူပေမယ့် ရင်ဆိုင်ရတာတော့ အတူတူပါပဲ။ ဒါကို ဘယ်လိုကျော်လွှားရမလဲဆိုတဲ့ စဉ်းစားပုံ၊ စဉ်းစားနည်းကလည်း အတူတူပဲဖြစ်ဖို့ လိုပါတယ်။\nလူတိုင်းဟာ Crisis တွေရှိလာရင် ကြောက်လန့်တတ်ကြပါတယ်။ Crisis ရှိလာရင် လူတွေဟာ စိတ်ပူကြပါတယ်။\nတီဗီ၊ သတင်းစာနဲ့ ဂျာနယ်တွေမှာ မြင်တွေ့ဖတ်ရှုနေကြရမှာပါ။ တစ်ကမ္ဘာလုံးမှာ စားနပ်ရိက္ခာနဲ့ လောင်စာဆီအကျပ်အတည်း ဖြစ်နေပါပြီ။ တစ်လောကပဲ တရုတ်ပြည်မှာ ရေနံ၊ ဓါတ်ဆီဈေးကို ကိုင်တွယ်ရာမှာ အဆင်မပြေတဲ့အတွက် နယူးယောက်ဈေးကွက်မှာ ထိခိုက်မှုရှိခဲ့ပါတယ်။ ကိုယ်နိူင်ငံမှာ ကံကောင်းလို့မရှိဦးတော့ တခြားနိူင်ငံတွေမှာ စားနပ်ရိက္ခာနဲ့ လောင်စာဆီအကျပ်အတည်းက ရှိပါတယ်။ အာဖရိကန်နိူင်ငံတွေမှာဆိုရင် စားနပ်ရိက္ခာအကျပ်အတည်းရှိနေပါတယ်။ ဆင်းရဲတဲ့ နိူင်ငံတွေတင်မကဘဲ၊ အခုဆိုရင် ငွေကြေးဖောင်းပွမှုတွေ၊ ကုန်ဈေးနှုန်းကြီးမြင့်မှုတွေကို တွေ့နေရပါပြီ။ ဒါကိုလည်း Crisis တစ်ခုအနေနဲ့ ပြောလို့ရပါတယ်\nအခုဆိုရင် ကမ္ဘာကြီး ပူနွေးလာမှုအကျပ်အတည်းလည်း ရှိလာပါပြီ။ သိသာသည်ဖြစ်စေ၊ မသိသာသည်ဖြစ်စေ တွေ့လာရတာတွေ ရှိပါတယ်။\n၁၉၉၇ တုန်းက ထိုင်းမှာ စဖြစ်ခဲ့တဲ့ အာရှဘဏ္ဍာရေးအကျပ်အတည်းကြောင့် တစ်ကမ္ဘာလုံး တုန်လှုပ်ချောက်ချားခဲ့ရပါသေးတယ်။ ထိုင်းကနေ အင်ဒိုနီးရှား၊ ဖီလစ်ပိုင် စတဲ့နိူင်ငံတွေပါ ဘဏ္ဍာရေးအကျပ်အတည်းဖြစ်ခဲ့ကြရပါတယ်။\nအခုလက်ရှိ demography ဟာ စဉ်းစားဖို့ကောင်းတဲ့ ကိစ္စတစ်ခုပါ။ လူဦးရေ ခြောက်ကုဋေလောက်ရှိနေပေမယ့် ရပ်သွားမှာမဟုတ်ဘဲ တိုးဖို့ပဲ ရှိတဲ့အတွက် လူဦးရေထူထပ်မှုကို ဘယ်လိုကိုင်တွယ်မလဲဆိုတာ အရေးကြီးပါတယ်။ Land Space တွေကလည်း အကန့်အသတ်ရှိပါတယ်။ ဒါ့ထက် တိုးလို့မရတော့ပါဘူး။ အကယ်ရ်ျ တခြားကမ္ဘာသွားနိူင်ရင်တော့ တစ်မျိုးပေါ့။ ကိုယ့်ကမ္ဘာထဲမှာပဲ နေရရင်တော့ ရတဲ့ Land Space က အကန့်အသတ်ရှိနေတဲ့အတွက် လူဦးရေထူထပ်မှု အကျပ်အတည်းရှိပါတယ်။\nHuman Security Crisis ရှိတာကို နိူင်ငံခြားသွားဖူးတဲ့လူတွေသိပါတယ်။ လေယာဉ်ကွင်းမှာ အရင်တုန်းက တစ်နာရီလောက် အချိန်ပေးရရင် အခု နှစ်နာရီ၊ သုံးနာရီလောက် အချိန်ကုန်ပါတယ်။ ဒါဟာ လုံခြုံရေးအခြေအနေကြောင့်ပါ။ စစ်ဆေးတာတွေ လုပ်ရတာကြောင့် Security Crisis ရှိပါတယ်။\nAIDS ကို အခုဆိုရင် မြန်မာနိူင်ငံမှာလည်း ပုံစံအမျိုးမျိုးနဲ့ထိန်းချုပ်ဖို့ ကြိုးစားနေတာ တွေ့မြင်နေကြရပါတယ်။ HIV/AIDS ဟာ တကယ့်ကို အာရုံစိုက်ရမယ့် Crisis ကြီးတစ်ခုဖြစ်ပါတယ်။ ကိုယ်နဲ့မဆိုင်ဘူးဆိုပြီး မပတ်သတ်သလိုနေလို့မရပါဘူး။ အထူးသဖြင့် အိန္ဒိယနဲ့ တရုတ်ပြည်တို့ရဲ့ကြားမှာရှိနေတဲ့ မြန်မာနိူင်ငံအတွက် အိန္ဒိယရဲ့ HIV/AIDS Crisis နဲ့ တရုတ်ရဲ့ HIV/AIDS Crisis တို့ဟာ မြန်မာကို ရောင်ပြန်ဟက်နိူင်လို့ စဉ်းစားသင့်ပါတယ်။\nလူတစ်ဦးချင်း၊ တစ်ယောက်ချင်းဟာ အသက်၅၀လောက် ရောက်လာရင် Crisis ၀င်လာပါတယ်။ ကလေးတွေက ကြီးလာမယ်၊ တက္ကသိုလ်တတ်တော့မယ်၊ ဒါမှမဟုတ် နိူင်ငံရပ်ခြားမှာ ကျောင်းသွားတတ်မယ် ဆိုတာမျိုးတွေ ဖြစ်လာပြီဆိုရင် ကြိုက်ကြိုက်၊ မကြိုက်ကြိုက် Mid-Life Crisis နဲ့ ကြုံတွေ့လာရပါတယ်။\nလုပ်ငန်းတွေမှာ Succession Crisis ရှိကြပါတယ်။ လုပ်ငန်းတည်ထောင်သူ သဌေးရှိနေသရ်ျတော့ ကိစ္စမရှိပါဘူး။ သူမရှိရင် သူ့နေရာမှာ ဘယ်သူဆက်လုပ်မလဲ။ CEO တစ်ယောက်ဟာ လုပ်ငန်းတစ်ခုမှာ လေး၊ ငါးနှစ်ကြာအောင် လုပ်ခဲ့တယ်။ သူမရှိရင်၊ သူပြောင်းသွားရင် Succession Plan Crisis ရှိပါတယ်။ ဒါကြောင့် Management မှာ Succession Plan ကို သင်လို့တောင် ရပါတယ်။ အဖွဲ့အစည်းတစ်ခုမှာ ဦးဆောင်တဲ့သူ မသွားခင်စပ်ကူးမပ်ကူးကာလကို အဆင်ပြေအောင် ဘာလုပ်ထားမလဲ ဆိုတာ သင်လို့ရပါတယ်။\nCrisis တွေ အများကြီးရှိပါတယ်။ Crisis တွေအားလုံးကို ခြုံကြည့်လိုက်ရင် Individual တစ်ဦးချင်းမှာ Crisis ရှိပါတယ်။ အလုပ်လက်မဲ့ဖြစ်သွားတာ Personal Crisis ပါ။ ရသင့်ရထိုက်တဲ့ ရာထူးမရလိုက်တာလဲ Personal Crisis ပါ။ ဒီတော့ Individual Crisis ဟာ လူတိုင်းမှာ တစ်မျိုးမဟုတ်တစ်မျိုး ကြုံတွေ့နေရမှာပါ။ ကျောင်းသားတစ်ယောက်အနေနဲ့ စာမေးပွဲမအောင်ဘူး၊ ဒါမှမဟုတ် အောင်တာ့လည်း လိုအပ်တဲ့ အမှတ်မရဘူးဆိုတာတွေဟာ Individual Crisis ပါပဲ။\nမိသားစုထဲမှာလည်း Crisis ကြုံရပါတယ်။ ဘယ်လောက်ပဲ ချစ်ခင်နွေးထွေးတဲ့မိသားစုဖြစ်နေပါစေ Crisis ရှိပါတယ်။\nမိသားစုက တဆင့်တတ်လိုက်ရင် Community မှာ Crisis ရှိပါတယ်။ လူအသိုင်းအ၀ိုင်းတိုင်းမှာ Crisis ရှိပါတယ်။\nအဖွဲ့အစည်းတွေမှာလည်း Crisis ရှိပါတယ်။ Management တာဝန်ယူရတဲ့အခါ Organizational Crisis ကို ဘယ်လိုဖြေရှင်းမလဲဆိုတာဟာ အင်မတန်အရေးကြီးတဲ့ကိစ္စတစ်ခု ဖြစ်ပါတယ်။\nNational Crisis ဆိုတာလည်း ရှိပါတယ်။ အခု နာဂစ်လိုမျိုးပါ။\nနောက်ဆုံးတစ်ခုက Global Crisis ဖြစ်ပါတယ်။ လူငယ်ရော လူကြီးပါ Globalization ခေတ်မှာ နေကြရတဲ့အတွက် Global Crisis ရှိပါတယ်။ ဒါတွေကို မေ့လို့မရပါဘူး။ ဘာကြောင်လဲဆိုတော့ Global Crisis ကြောင့် National Crisis ဖြစ်နိူင်ပါတယ်။ National Crisis ကြောင့် Organizational Crisis ဖြစ်နိူင်သလို Community Crisis ဖြစ်နိူပါတယ်။ အဲ့မှတဆင့် Family Crisis ဖြစ်နိူင်တယ်၊ Individual Crisis ဖြစ်နိူင်ပါတယ်။\nIndividual Crisis နဲ့ ပတ်သတ်လာရင် ထူးဆန်းတာတစ်ခုရှိပါတယ်။ ဥပမာအားဖြင့် တစ်ဦးချင်း၊ တစ်ယောက်ချင်း အပြုအမူ မဆင်ခြင်လို့ HIV/AIDS ဖြစ်လာတဲ့ Personal Crisis က မိသားစုကို လာထိခိုက်ပါတယ်။ မိသားစုတွေကို ထိခိုက်လာရင် Community ကိုလည်း ထိခိုက်လာပါတယ်။ Community ကိုထိလာရင် Organization ကိုထိပါတယ်။ National ကိုထိပါတယ်။ Global ထိတယ်။ ဒီတော့ Level of Crisis ကိုကြည့်ရင် Level တွေ အားလုံးဟာ ဆက်စပ်မှုရှိနေတယ်ဆိုတာ သိထားရမယ်။ တစ်နေရာတည်းရပ်လို့ မရပါဘူး။ Individual Crisis မှာ ထိန်းနိူင်အောင် ထိန်းရပါမယ်။ ဒါမှမဟုတ် Family, Community, Organization အစရှိသဖြင့် ထိန်းသွားရပါမယ်။\nဒီနေရာမှာ Individual Crisis, Organisational Crisis နဲ့ National Crisis သုံးခုကိုပဲ အဓိကထား တင်ပြသွားပါမယ်။\nPersonal Crisis ကို စဉ်းစားရင် ပထမဆုံး Crisis ဆိုတာ ဘာလဲဆိုတာကို အရင်စဉ်းစားရပါမယ်။\n“Testing” ကိုယ့်ကိုယ်ကို အစစ်ခံတဲ့အချိန်ဟာ Crisis ပါပဲ။ ပုံမှန်အနေအထားရှိတဲ့အချိန်မှာ Crisis မရှိပါဘူး။ ပုံမှန်အနေအထား မဟုတ်တော့တဲ့အချိန်ကျရင် Crisis ဖြစ်လာပါပြီ။ အရေးပေါ်ဖြစ်လာတယ်ဆိုရင် ဒါဟာ Crisis ပါပဲ။\nဒီတော့ Crisis ရဲ့ Definition ကို ဖွင့်ရအောင်ပါ။ ဒီနေရာမှာ definition နဲ့ပတ်သတ်လို့ နည်းနည်းပြောချင်ပါတယ်။ ဒီမှာက definition ကို သိပ်သတိမထားကြပါဘူး။ တစ်ယောက်နဲ့တစ်ယောက် ပြောနေကြပေမယ့် ဘာပြောနေမှန်းမသိတာဟာ Define မလုပ်လို့ပါ။ အမြဲတမ်း သတိထားပြီး define လုပ်ပါ။ define လုပ်ပီးမှပြောရင် တစ်ယောက်နဲ့တစ်ယောက် နားလည်မှုရှိပါမယ်။ သူ့ Definition နဲ့ ကိုယ့် Definition မတူရင် ညှိလို့ရပါတယ်။\nဒီနေရာမှာ ဥပမာတစ်ခုပြောပြပါမယ်။ ရန်ကုန်မြို့ကို တစ်ခေါက်မှ မရောက်ဖူးတဲ့ လူတစ်ယောက်ဟာ ရန်ကုန်မြို့ထဲလည်ချင်တယ်ဆိုလို့ သူ့ကိုဆူးလေဘုရားလမ်းမှာ ချပေးလိုက်ပြီး သူ့လက်ထဲကို မန္တလေးမြို့မြေပုံထည့်ပေးလိုက်တယ် ဆိုကြပါစို့။ သူ ဘယ်မှ ရောက်မှာမဟုတ်ပါဘူး။ သူ့လက်ထဲမှာရှိတဲ့ မြေပုံက မှားနေတာကိုး။ ဒီတော့ လူတွေမှာရှိတဲ့ mental plan က အရေးကြီးပါတယ်။ အဲ့မြေပုံက definition ပေါ်မှာ မူတည်ပါတယ်။ ဒီမြေပုံက မန္တလေးမြေပုံဖြစ်တဲ့အတွက် ရန်ကုန်မှာ သုံးလို့မရဘူးဆိုတာ သိဖို့လိုပါတယ်။ ဒီ့အတွက် definition of issue ဟာ အရေးကြီးပါတယ်။\nအကျပ်အတည်းဖြစ်လာမယ်ဆိုတာကို ကြိုပြီးမသိနိူင်ပါဘူး။ ကြိုတင်ခန့်မှန်းတာမျိုး လုပ်လို့မရပါဘူး။ ဒါပေမယ့် လုံးဝမမျှော်လင့်ပါဘူးလို့တော့ ပြောလို့မရပါဘူး။ Crisis က လာမှာပါပဲ။ Individual မှာလည်း ရှိမှာပဲ၊ Family မှာလည်း ရှိမှာပဲ၊ Community မှလည်း ရှိမှာပဲ။ Organization နဲ့ National မှာလည်း ရှိမှာပါပဲ။ ဒီတော့ ခြုံပြီးပြောရရင် လူ့အဖွဲ့အစည်းတစ်ခုလုံးကို အန္တရာယ်ပေးနိူင်တာကို Crisis လို့ ကြိုပြီး စဉ်းစားလို့ရပါတယ်။\nCrisis ကို တရုတ်လို စကားနှစ်ခုနဲ့သုံးပါတယ်။ တစ်ခုက အန္တရာယ်ပါ။ Crisis ဆိုတာ အန္တရာယ်ကြီးပါ။ အန္တရာယ် ဘယ်အချိန်မှာဖြစ်သလဲဆိုတော့ ရှောင်ရင် ဖြစ်ပါတယ်။ ရှောင်ရင် အန္တရာယ်ပါပဲ။ Personal Crisis ပဲဖြစ်ဖြစ်၊ Family Crisis ပဲဖြစ်ဖြစ်၊ National Crisis ပဲဖြစ်ဖြစ်၊ Global Crisis ပဲဖြစ်ဖြစ် တော်တော်များများက ငြင်းကြပါတယ်၊ မရှိဘူးလို့ ပြောကြပါတယ်။ ဒါဟာ အန္တရာယ်ကို ရှောင်တာပါ။ အဲ့ဒီလိုဆိုရင် အန္တရာတယ်ရှိပါတယ်။ ဒါပေမယ့် တရုပ်စကားက နက်နဲပါတယ်။ ဒုတိယစကားလုံးက အခွင့်အရေးလို့ အဓိပ္ပါယ်ရှိပါတယ်။ နာဂစ်မုန်တိုင်းဟာ ယူတတ်ရင် အခွင့်အရေးကြီးတစ်ခုပါ။\nပုဂ္ဂိုလ်တစ်ဦးချင်း၊ တစ်ယောက်ချင်းမှာရော၊ လုပ်ငန်းအဖွဲ့အစည်းတွေမှာပါ အခက်အခဲရှိလာလို့ ကြောက်ပြီးရှောင်ရင် အဲ့ဒါ အန္တရာယ်ပါပဲ။ မကြောက်ဘဲ ရင်ဆိုင်ရင်၊ ကိုယ့်အတွက် အသုံးချနိူင်ရင် ဒါဟာ အခွင့်အလမ်းတစ်ခုပါပဲ။ အလုပ်ပြုတ်တာ အခွင့်အလမ်းတစ်ခုပါပဲ။ ပိုကောင်းတဲ့အလုပ်ရဖို့၊ နောက်အလုပ်သစ်တစ်ခုရဖို့ အခွင့်အလမ်းတစ်ခုပဲလို့ စဉ်းစားကြည့်ကြစေချင်ပါတယ်။\nအမြဲတမ်း အခွင့်အလမ်းကိုပဲ ကြည့်ပါ။ အန္တရာယ်ကို မကြည့်ပါနဲ့။ အန္တရာယ်ကို ကြည့်လိုက်မိရင် ကြောက်ပြီး ရှောင်မိပါလိမ့်မယ်။\nCrisis ကို ဖော်ပြတဲ့ တရုတ်စာလုံးကို မမှတ်မိရင်တောင် danger and opportunities ဆိုတဲ့ အဓိပ္ပါယ်ကိုတော့ မှတ်မိစေချင်ပါတယ်။ Danger နဲ့ opportunity ဟာလည်း သီးခြားစီ ရှိနေတာမဟုတ်ပဲ တွဲနေတာကို သတိထားပါ။ Crisis ကို ရင်ဆိုင်တဲ့အခါ ဒါကို ဘယ်လိုစီမံခန့်ခွဲမှုလုပ်သလဲဆိုတာပေါ်မှာ မူတည်ပါတယ်။ ကိုယ့်ရဲ့စီမံခန့်ခွဲမှုလုပ်တာကောင်းရင် အခွင့်အလမ်းဖြစ်လာမယ်။ ကိုယ် စီမံခန့်ခွဲမှု မလုပ်တတ်ရင်တော့ အန္တရာယ်ဖြစ်လာပါမယ်။\nAffect all segments of society\nCaused byawide range of reasons\nCrisis ဟာ လူတိုင်းမှာရှိသလို Crisis ဘာကြောင့်ဖြစ်သလဲ ဆိုတဲ့အကြောင်းတွေလည်း အများကြီး ရှိနိူင်ပါတယ်။ ဒါပေမယ့် common elements သုံးခုပဲ ရှိပါတယ်။ A threat to society လူ့အဖွဲ့အစည်းကို အန္တရာယ်ပြုတယ်။ The element of surprise မထင်မှတ်ဘဲ ဖြစ်တတ်တယ်။ A short decision time တုံ့ပြန်ဖို့ ဆုံးဖြတ်ရမယ့်အချိန်ကျတော့ သိပ်နည်းနေတယ်။ အချိန်ယူ စဉ်းစားပြီး အစီအစဉ်ဆွဲလုပ်လို့မရဘူး။ Crisis မှာ အချိန် ဇိမ်ပြေနပြေယူပြီး စိတ်တိုင်းကျ ဒါကို ဘယ်လိုတုံ့ပြန်မယ်။ ဒါကို ဘယ်လိုစီမံခန့်ခွဲမှုလုပ်မယ်ဆိုတဲ့ အနေအထား မရှိပါဘူး။\nလူရယ်လို့ဖြစ်လာရင် Crisis က တွဲပါလာတာ မဆန်းပါဘူး။ နာဂစ် ဆိုင်ကလုန်းမုန်တိုင်းရဲ့ Crisis ကို အခုဆိုရင် ခံစားဖူးကြသလိုပါပဲ။ Personal Crisis ကို ပြောရင် နေမကောင်းဖြစ်တယ်၊ မကျန်းမာဘူးဆိုတာလည်း Crisis ပါပဲ။ သေမယ်၊ ပျက်စီးတယ်၊ ဆုံးရှူံးတယ်ဆိုတာလည်း Crisis ပါပဲ။ ဒီတော့ လူတိုင်းဟာ Crisis ကြုံရပါတယ်။ ဒါကို အဆန်းလုပ်ပြီး ပြောမနေပါနဲ့။ အခုမှ Crisis Management မသင်ပါနဲ့။ Crisis က ရှိနေမှဖြစ်တဲ့အတွက် Crisis Management မသင်လည်း ကိုယ့်ဘာသာကိုယ် manage လုပ်ရမှာပါပဲ။\nဘာကြောင့် Crisis ဖြစ်သလဲလို့ စဉ်းစားရင် Focus နှစ်ခု ကြည့်ရပါမယ်။ အလုပ်တစ်ခုက အရေးကြီးတယ် (Important)၊ နောက် အမြင် dimension က ချက်ချင်းလုပ်ရမယ် (Urgent)။ လုပ်ငန်းတိုင်းမှာရော၊ personal မှာပါ အလုပ်တစ်ခုဟာ အရေးလည်းမကြီးဘူး၊ ချက်ချင်းလည်း လုပ်စရာမလိုဘူးဆိုရင် အဲ့ဒီအလုပ်မျိုးကို မလုပ်ဖို့ လိုပါတယ်။ အခုလက်ရှိမှာ လူတော်တော်များများက အရေးမကြီးတာလည်းသိတယ်၊ ချက်ချင်းလုပ်စရာမလိုမှန်းလည်းသိတယ်၊ ဒါပေမယ့် အဲ့ဒါကိုပဲ လုပ်နေကြတယ်။ အဲ့ဒီလိုအလုပ်မျိုးတွေ လုံးဝမလုပ်သင့်ပါဘူး။\nအရေးမကြီးဘူး၊ ချက်ချင်းလုပ်ရမယ်ဆိုတာမျိုးကျတော့ နည်းနည်းလျှော့လို့ရပါတယ်။ အရေးကြီးတယ်၊ ချက်ချင်းလည်းလုပ်ရမယ်ဆိုရင်တော့ Crisis Management လိုလာပါတယ်။ အကောင်းဆုံး အချိန်ကို အသုံးပြုစေချင်တာကတော့ အရေးကြီးတယ်၊ ချက်ချင်းလုပ်စရာမလိုတဲ့အရာမျိုးပါ။ ဥပမာ – ကိုယ့်မိသားစုနဲ့ နေတာပေါ့။ မိသားစုကို တန်ဖိုးထားတယ်ဆိုရင် မိသားစုနဲ့နေတဲ့အချိန်ဟာ အရေးကြီးတယ်။ အားကစားလုပ်တာလည်း အရေးကြီးပါတယ်။ ချက်ချင်းလုပ်စရာတော့ မလိုပါဘူး။ ကျန်းကျန်းမာမာဖြစ်နေဖို့ လိုပါတယ်။ ပိန်လှီနေရင် Crisis Management မပြောနဲ့ ကျန်တာ ဘာမှလုပ်လို့ရမှာ မဟုတ်ပါဘူး။\nCrisis ရှိရင် တစ်ဦးချင်း၊ တစ်ယောက်ချင်း တုံ့ပြန်မှုလုပ်တဲ့ပုံစံချင်း မတူပါဘူး။ အခြေအနေတူတာမျိုး တွေ့တာချင်း တူရင်တောင် ခံစားရတာ၊ တုံ့ပြန်တာချင်း မတူပါဘူး။ ဥပမာ- လူနာတစ်ယောက်ဟာ စိတ်သောကဖြစ်တယ် ဆိုပါစို့။ စိတ်သောကဖြစ်ရင် Crisis ဖြစ်တာပါပဲ။ Crisis ဖြစ်တာကို တုံ့ပြန်တာမှာ တစ်ယောက်နဲ့တစ်ယောက် မတူတာတွေ့ရပါတယ်။ ဒါကို စဉ်းစားရမယ်။\nCrisis ဖြစ်တဲ့အခါမှာ ကြောက်လာပါတယ်။ ကိုယ့်မှာ ကင်ဆာဖြစ်နေပြီဆိုရင် ကြောက်လာပါတယ်။ ဒါဟာ Crisis ပါပဲ။ ဒီထက်ကြီးမားတဲ့ Crisis မရှိတော့ပါဘူး။ HIV positive ဆိုရင်လည်း ကြောက်တာပါပဲ။ ဒါ တစ်ဦးချင်း စဉ်စားတာပါ။\nနောက်တစ်ခုက ဖိစီးမှုပါ။ Stress လို့ပြောရင် မကောင်းတဲ့ဖိစီးမှုကို ပြောတာမဟုတ်ပါဘူး။ ကောင်းတဲ့ဖိစီးမှုကို ပြောတာပါ။ အထူးသဖြင့် လူငယ်တွေမှာ ဖိစီးမှုလိုပါတယ်။ ဖိစီးမှုမရှိရင် စိန်ခေါ်မှုမရှိတော့ပါဘူး။ ကိုယ်တတ်တာတွေပဲ ဖတ်နေရင် အလကားပါပဲ။ ကိုယ်မတတ်တာဖတ်ရင် ဒါဟာ ကောင်းတဲ့ဖိစီးမှုပဲ ဖြစ်ပါတယ်။ ကိုယ်မသိသေးတာကို လေ့လာရင် ဖိစီးမှုကောင်းပေါ့။ မကောင်းတဲ့ဖိစီးမှုကတော့ မလိုတာတွေမှာ ဦးနှောက်စားနေတာမျိုးပါ။\nနောက်တစ်ခုက Post Traumatic Stress Disorder ဆိုတာပါ။ ဒါကို ဆရာဝန်တွေသိပါတယ်။ PTSD ဆိုတာ ရှိကြပါတယ်။ အိမ်မှာ မိဘဆုံးသွားရင် စိတ်သောကတွေ ရှိလာမယ်။ ပြီးရင် ကိုယ်ေ၇ာစိတ်ပါ မကျန်းမာမှုတွေ ဖြစ်လာပါမယ်။\nနောက်တစ်ခုက ဒေါသကြီးမယ်။ ဒါဟာ အကျပ်အတည်းဖြစ်လာလို့ တုံ့ပြန်တာပါ။ အကျပ်အတည်းဖြစ်လာပြီဆိုရင် ပြောင်းလဲဖြစ်ပေါ်မှုအဆင့်တွေမှာ ပထမဆုံးက မဖြစ်နိူင်ဘူး၊ မယုံဘူးဆိုတဲ့ ရှော့ခ်က အရင်လာပါတယ်။\nနောက်တစ်ခုက ငြင်းပယ်တာပါ။ ကိုယ့်မှာ ကုမရတဲ့ AIDS ရောဂါရှိနေပြီဆိုပါတော့။ ငါ့မှာ ဒီရောဂါမရှိပါဘူး။ ငါနေကောင်းနေတာပဲ၊ ကျန်းမာနေတာပဲ ဆိုတာမျိုးပေါ့။ အဲ့ဒီတော့ တခြားဆရာဝန်ဆီသွားပြတယ်။ ဒါဟာ ငြင်းတာပါ။ Personal Crisis မှာ ငြင်းဆိုမှု လုပ်ကြရပါမယ်။\nပြီးတော့မှ နေ့ခင်းအိမ်မက်တွေ၊ စိတ်ကူးယဉ်တာတွေ၊ စိတ်ဓါတ်ကျတာတွေ လာပါလိမ့်မယ်။ ရှက်တယ်၊ စိတ်ပူတယ်ဆိုတာတွေ ဖြစ်လာတတ်ပါတယ်။\nအဲ့ဒီကဏ္ဍတွေပြီးတော့မှ လက်ခံပါတယ်။ AIDS ရောဂါ ငါ့မှာတော့ ရှိနေပြီ၊ အဲ့ဒါကို ဘယ်လိုကုစားမလဲ။ ဒါမှ Crisis Management ပါ။\nCrisis Management ဟာ ဒီကဏ္ဍတွေ ပြီးသွားမှ စီမံခန့်ခွဲမှုလုပ်တယ်၊ ကောက်ချက်ချတာလုပ်တယ် ဆိုတာမျိုးပါ။ ဒါဟာ လူပုဂ္ဂိုလ်တစ်ဦးတစ်ယောက်ချင်းအနေနဲ့ ပြောနေတာပါ။\nဒီတော့ အဲဒီလိုဖြစ်ရင် ဆက်သွယ်ရေးလမ်းကြောင်းက အရေးကြီးပါတယ်။ ကိုယ့်သူငယ်ချင်း၊ မိတ်ဆွေ အကျပ်အတည်းဖြစ်နေတာသိရင် နားထောင်ပါ။ သူ့ကို နွေးထွေးအောင် စောင့်ရှောက်ပေးပါ။ သူနဲ့စကားပြောပေးပါ။ Crisis ဖြစ်နေတဲ့လူတစ်ယောက်ဟာ ဥပမာ – သူအလုပ်ပြုတ်လာတာကို ပြောချင်မယ်။ သူ့မှာ မကျေနပ်ချက်တွေရှိမယ်၊ ဒေါသတွေ ရှိမယ်၊ ငြင်းဆိုတာတွေရှိမယ်။ ငါအလုပ်မပြုတ်သေးပါဘူး။ ငါ့လူကြီးက ငါ့ကို ပြန်စဉ်းစားဦးမှာပါဆိုတဲ့ အတွေးမျိုးတွေ ရှိတတ်ပါတယ်။ အလုပ်ပြုတ်နေပြီဖြစ်ပေမယ့် မပြုတ်သေးဘူးထင်ပြီး ငြင်းချက်ထုတ်နေတာပါ။\nနောက်တစ်ခုက လူဆိုတာ တစ်ယောက်တည်း မဟုတ်ပါဘူး။ လောကမှာ HIV/AIDS ဖြစ်တာ ကိုယ်တစ်ယောက်တည်း၊ မဟုတ်ပါဘူး။ ဖြစ်နေတဲ့သူတွေ အများကြီးပါ။ အလုပ်ပြုတ်တာ ကိုယ်တစ်ယောက်တည်းမဟုတ်ပါဘူး။ အလုပ်ပြုတ်တဲ့သူတွေ အများကြီးရှိတယ်ဆိုတာမျိုး စဉ်းစားရပါမယ်။\nပြီးတော့မှ Crisis Management က Positive action နဲ့ လာပါမယ်။ ကိုယ့်မှာရှိတဲ့ နာကျင်မှု၊ ကိုယ်ကြောက်နေတာတွေကို အပြုသဘောဆောင်တဲ့ တုန့်ပြန်မှုတွေနဲ့ ဖြေရှင်းကြရပါမယ်။\nနောက်တစ်ခုကတော့ ဗုဒ္ဓဘာသာရော၊ ခရစ်ယာန်ရော၊ အစ္စလာမ်ရော ဘာသာအားလုံးအတွက် ဆုတောင်းခြင်းက အကောင်းဆုံးပါ။ Personal Crisis မှာ ဆုတောင်းခြင်းရဲ့ အင်အားကိုလည်း လျှော့တွတ်လို့မရပါဘူး။\nPersonal Crisis နဲ့ပါတ်သတ်လို့ Model တစ်ခုရှိပါတယ်။ ပထမဆုံးက လှုံ့ဆော်မှုပါ။ လုံးဝကုလို့မရတဲ့ရောဂါဖြစ်ပြီ၊ Crisis ဖြစ်ပြီ၊ ဒါမှမဟုတ် အလုပ်ပြုတ်ပြီ ဒါမှမဟုတ် အိမ်ထောင်စုထဲမှာ အကွဲအပြဲတွေဖြစ်ပြီဆိုရင် လှုံဆော်မှုပေးတာကို ကိုယ်ဘယ်လိုတုံ့ပြန်မလဲ။\nPersonal crisis management မှာ သတိထားရမှာတစ်ခုက အကြောင်းအရာတစ်ခုပေါ်လို့ လှုံဆော်လာတာနဲ့ တုံ့ပြန်တာကြားမှာ ကွက်လပ်ကြီးတစ်ခုရှိပါတယ်။ ဖြစ်တာနဲ့ ချက်ချင်းတုံ့ပြန်စရာ မလိုပါဘူး။ ဥပမာ – ဒေါသထွက်တယ်ဆိုပါစို့။ ဒီဒေါသက ထွက်စရာမလိုပါဘူး။ ဒေါသထွက်တယ်လို့ ပြောရင် ဒေါသထွက်ဖို့ ကိုယ်ရွေးချယ်လိုက်တာပဲ ဖြစ်ပါတယ်။ ဒေါသထွက်တယ်။ မထွက်ဘူးဆိုတာကို ရွေးဖို့အချိန်ရှိပါတယ်။ ၀မ်းနည်းမလား၊ ၀မ်းသာမလား၊ ပူဆွေးမလား၊ ဒေါသဖြစ်မလား အားလုံးဟာ ကိုယ်ရွေးလို့ ရတာချည်းပါပဲ။ တချို့က ရွေးစရာမရှိဘူးထင်ပြီး ဖြစ်တာနဲ့ တုံ့ပြန်တတ်ကြပါတယ်။ Freedom to Choose က ရွေးနိူင်အောင် ပေးထားတာပါ။\nSelf-awareness က တစ်ခုခုဖြစ်ရင် ကိုယ့်ကိုယ်ကိုသိတာ၊ သိအောင် ဆင်ခြင်တာပါ။ အဲ့ဒီလို ဆင်ခြင်လိုက်တာနဲ့ ဒေါသတွေပျောက်သွားပါမယ်။ လူတစ်ယောက်မှာ ဦးနှောက်ဘယ်လောက်ကောင်းကောင်း အတွေးနှစ်ခုကို တစ်ချိန်တည်းမှာ မခံနိူင်ပါဘူး။ အဲ့ဒီတော့ ဦးနှောက်က ကိုယ့်အကြောင်း ကိုယ်သိအောင် ကြိုးစားလိုက်တာနဲ့ တပြိုင်နက် ဒေါသထွက်တာ ပျောက်သွားမှာပါ။\nတစ်ချို့ကတော့ imagination ပါ။ ကိုယ့်ဘာသာ စဉ်းစားတွေးခေါ်တတ်ပါတယ်။ နောက်တစ်မျိုးကတော့ conscience ပါ။ ကိုယ့်ရဲ့ အတွင်းစိတ်ကို ကိုယ်ပြန်ကြည့်လို့ရတယ်။\nနောက်ဆုံးတစ်မျိုးကတော့ independent will ပါ။ Independent will ကို လျှော့မတွက်ပါနဲ့။ ကိုယ့်မှာ ရွေးချယ်ပိုင်ခွင့် အပြည့်ရှိပါတယ်။ အဲ့ဒီရွေးချယ်ပိုင်ခွင့်ကို မမေ့ပါနဲ့။ တစ်ချို့က “ ကျွှန်တော့်မှာ ရွေးစရာမရှိဘူး” လို့ ပြောတတ်ကြပါတယ်။ အဲ့ဒါ မဟုတ်ပါဘူး။ ရွေးစရာတွေရှိပါတယ်။ ဘယ်လောက်ပဲခက်ခက်၊ ဘယ်လောက်ကြီးများတဲ့ Crisis ပဲဖြစ်ဖြစ်၊ ကိုယ့်မှာ လွတ်လပ်စွာ ရွေးချယ်ပိုင်ခွင့်ရှိပါတယ်။ ဥပမာ – HIV/AIDS ရောဂါဖြစ်ရင် သေမယ်ပေါ့။ ဒါပေမယ့် အဲ့ရောဂါဖြစ်လို့ ARV Treatment ယူရင် မသေတော့ပါဘူး။ Treatment ယူမယ်၊ မယူဘူးဆိုတာကတော့ ကိုယ့်ရဲ့ လွတ်လပ်စွာ ရွေးချယ်မှုပါပဲ။ ကိုယ့်မှာရှိတာကို လက်ခံလိုက်တာဟာ လွပ်လပ်စွာရွေးချယ်မှုပါ။ ဒါတွေအားလုံးကို ကိုယ်လုပ်လို့ရတယ်ဆိုတာ စဉ်းစားစေချင်ပါတယ်။\n83% of companies will faceacrisis\nThat negatively impacts the profitability ofacompany 20 to 30%\nအဖွဲ့အစည်းတွေမှာလည်း Crisis တွေ ရှိကြပါတယ်။ UK မှာ သူတို့တွက်ကြည့်ထားတာ ရှိပါတယ်။ နောက်လာမည့် ၅ နှစ်အတွင်း ကုမ္ပဏီ ၁၀ ခုရှိရင် ၈ ခုမှာ Crisis ရှိနိူင်ပါတယ်။ ဈေးနှုန်းကတော့ အတတ်အကျရှိမယ်၊ policy ကလည်း ဒီနေ့တစ်မျိုး၊ နောက်နေ့တစ်မျိုး၊ လုပ်ရတဲ့သူက ဟိုပြေး ဒီပြေးဆိုရင် Crisis ရှိမှာပါပဲ။ အဲ့ဒီလိုဖြစ်လာရင် သူ့ရဲ့ profit margin က ၂၀ ရာခိုင်နှုန်းကနေ ၃၀ ရာခိုင်နှုန်းအထိ ထိခိုက်မှုရှိနိူင်ပါတယ်တဲ့။ Organisational Crisis ကို အပေါ်ယံအနေနဲ့ မစဉ်းစားပါနဲ့။\nA new field of management\nForecasting potential crises and planning to deal with them, e.g., how to recover if your computer system completely fails\nCompletingacrisis management plan before they experienceacrisis\nCrisis management အကြောင်းပြောရင် ကြိုပြီး စဉ်းစားလို့ရပါတယ်။ ဖြစ်လာနိူ်င်တဲ့ အကျပ်အတည်းကို ကိုင်တွယ်ဖြေရှင်းဖို့ Plan တွေ ကြိုင်ပြင်ထားလို့ရပါတယ်။ ဥပမာ – ကိုယ့်လုပ်ငန်းမှာ computer system က ကျသွားပြီ ဆိုပါစို့။ ဒါဟာ crisis ပါပဲ။ အဲ့ဒါကို Backup တွေ၊ Plan A, B စတာတွေနဲ့ ကြိုပြီးပြင်ထားလို့ ရပါတယ်။\nအခု ဒီက တချို့ကုမ္ပဏီတွေမှာဆိုရင် Crisis management Plan- CMP ဆိုတာ လုပ်ထားလာကြပါပြီ။ Crisis မစခင်ကတည်းက Plan ရှိဖို့လိုပါတယ်။ CMP ကို Crisis ပြီးမှ တရေးနိူး ထလုပ်ရင်တော့ ဘာမှလုပ်လို့ရမှာမဟုတ်ပါဘူး။ ဒီတော့ Crisis Management Plan တွေကို ပြုစုလို့ရတယ်ဆိုတာ သိထားသင့်ပါတယ်။\nIdentifying the real nature ofacurrent crisis,\nIntervening to minimize damage and recovering from the crisis\nStrong focus on public relations to recover damage to public image and assure stakeholders\nCrisis management မှာ ပထမဆုံး ခွဲခြားရွေးထုတ်နိူင်ရပါမယ်။ အဖွဲ့အစည်းမှာ အခု တကယ်တွေ့နေရတဲ့ crisis က ဘာလဲဆိုတဲ့ နားလည်မှု လိုပါတယ်။ အဲ့ဒီနားလည်မှုရဖို့က ချို့ယွင်းချက်ကို ရှာဖွေဖော်ထုတ်နိူင်ဖို့လိုပါတယ်။ ဘာကြောင့်ဖြစ်တယ်ဆိုတာ သိဖို့လိုပါတယ် ဥပမာ – ဆရာဝန်တွေ diagnosis မှားရင်၊ စမ်းသပ်မှုမှားရင် ပေးတဲ့ဆေးလည်း မှားသွားနိူင်ပါတယ်။ ဒီလိုပါပဲ organization မှာလည်း တကယ့်ချို့ယွင်းချက်ကို ရှာဖွေဖော်ထုတ်ခွဲခြားနိူင်ရပါမယ်။\nDiagnosis ရရင် ၀င်ပြီး ဖြေရှင်းရမယ်။ ပြန်လည်ထူထောင်နိူင်အောင် လုပ်ရမယ်။ ဒါတွေလုပ်တဲ့အခါ လုံးဝမထင်မှတ်တဲ့အရာတစ်ခုကို သတိထားရပါမယ်။ Public relation ဆိုတဲ့ media ကို အလေးထားရပါမယ်။ ကိုယ့်ကုမ္ပဏီတစ်ခုမှာ နည်းနည်းချို့ယွင်းလာလို့ နာမည်ပျက်သွားရင် အဲ့ဒါကို မကိုင်တွယ်နိူင်ရင်၊ public image ကျသွားရင် လုပ်ငန်းထိခိုက်နိူင်ပါတယ်။ ဒါကို သတိထားဖို့လိုပါတယ်။\nCrisis Management ကို ဒီမှာလည်း သင်ရိုးညွန်းတမ်းတွေဆွဲပြီး သင်သင့်ပါတယ်။ နာဂစ်ကြောင့် သင်သင့်တယ်လို့ ပြောတာမဟုတ်ပါဘူး။ organization တွေမှာ ရှိနေတဲ့အတွက် သင်သင့်တယ်လို့ပြောတာပါ။\nCrisis management မှာ ကျွှမ်းကျင်မှုတွေရှိမယ်၊ နည်းလမ်းတွေရှိမယ်၊ ကိရိယာတန်ဆာပလာတွေရှိမယ်။ ပထမဆုံး ချင့်တွက်ဖို့လိုပါတယ်။ ဒီလုပ်ငန်းမှာ ဘာဖြစ်နေလဲ၊ ဘာအကျပ်အတည်းရှိသလဲဆိုတာကို ချင့်တွက်ရပါမယ်။ ပြီးရင် နားလည်သဘောပေါက်မှုလိုပါတယ်၊ ပြီးမှ ဒါကို ကိုင်တွယ်ပုံလိုပါတယ်။ ဖြစ်ဖြစ်ချင်း လုပ်ရပါမယ်။ ဒီနေရာမှာ reality နဲ့ perception ကို သတိထားစေချင်ပါတယ် တကယ်ဖြစ်နေတာနဲ့ အယူအဆနဲ့ဟာ တစ်ခါတလေမှာ ကွဲပြားနေတတ်ပါတယ်။ ကွဲပြီဆိုရင် ပြသနာဖြစ်လာပါပြီ။ Reality ဆိုတာမှာ “ဒါက ဒီလိုဖြစ်ရင် လူတိုင်းက ဒီလိုပဲမြင်မယ်” လို့ မထင်လိုက်ပါနဲ့။ အယူအဆက သပ်သပ်၊ အစစ်အမှန်က သပ်သပ်ပါ။သူ့အယူအဆကို ကိုယ်သွားပြောလို့မရပါဘူး။ သူ ဒီလိုပဲ စဉ်းစားမယ်၊ သူ ဒီလိုပဲ မြင်မယ်။ ဒါကို မှားတယ်၊ မှန်တယ် သွားပြောလို့ မရပါဘူး။ သူမြင်တဲ့ပုံစံကို ကိုယ်နားလည်ဖို့ပဲ လိုပါတယ်။ reality နဲ့ သူ့ရဲ့ perception က မတူဘူးဆိုတာကို ကိုယ်သိအောင်ကြိုးစားဖို့ပဲ လိုပါတယ်။\nSystematic attempt to avoid crises or to manage those crises events that occur\nCrisis management က စနစ်တကျ ရှိပါတယ်။ လုပ်ငန်းတွေမှာ crisis မပေါ်အောင် လုပ်လို့ရပါတယ်။ Crisis ဖြစ်မှ လုပ်တာထက် မဖြစ်ခင်ကတည်းက ကြိုပြီး လုပ်လို့ရတာတွေ ရှိပါတယ်။ ဖြစ်ပြီးရင်တော့ ဒါကို နိူင်နိူင်နင်းနင်း စီမံခန့်ခွဲနိူင်ရပါမယ်။ ပြီးမှ Incident management ပေါ့။ incident management ကို Crisis management လို့လည်း ခေါ်ပါတယ်။\nလုပ်ငန်းတစ်ခုမှာ ငွေလာညှစ်တယ်ဆိုရင် ဒါဟာ Crisis ပါပဲ။ လာဘ်ထိုးရတယ်ဆိုရင်လည်း Crisis ပါပဲ။ ဒါကို ဖြစ်လေ့ဖြစ်ထရှိတဲ့အရာလို့ မယူဆစေချင်ပါဘူး။ Business Culture မှာ လာဘ်ထိုးရတယ်ဆိုတာမျိုး မရှိသင့်ပါဘူး။ ဒါ မဖြစ်သင့်ပါဘူး။ လွှဲပြောင်းယူတာတွေရှိတယ်ဆိုတာမျိုးရှိမယ်၊ တခြားကုမ္ပဏီက ကိုယ့်company လာသိမ်းတာရှိမယ်၊ အကြမ်းဖက်တာတွေရှိမယ်၊ ကွန်ပျူတာနဲ့ပါတ်သတ်ရင် copyright တွေရှိမယ်၊ သတင်းအဖျက်အမှောင့် လုပ်တာတွေရှိမယ်။ Natural disasters နဲ့ Computer Tampering လည်း ရှိပါမယ်။\nနောက်တစ်ခုက လုပ်ငန်းရှင်တွေကို ပြန်ပေးဆွဲတာတွေလည်း နိူင်ငံခြားတိုင်းပြည်တွေမှာရှိပါတယ်။ ဒီမှာတော့ ဒါမျိုးတွေ မရှိသေးပါဘူး။ ဒါတွေအားလုံးဟာ Crisis တွေပါပဲ။ Organizational crisis တွေဟာ ပုံစံအမျိုးမျိုးနဲ့ ရှိနေပါတယ်။\nOrganizational crisis ကို စဉ်းစားရင် ကိုယ့်လုပ်ငန်းတစ်ခုလုံးရဲ့အနေအထားကိုကြည့်ပြီး ကျယ်ကျယ်ပြန့်ပြန့်စဉ်းစားစေချင်ပါတယ်။ အဲ့ဒီမှာ ၄ မျိုးရှိပါတယ်။\nSudden မထင်မှတ်ပဲ ချက်ချင်းဖြစ်တာမျိုးရှိပါတယ်။ နောက်တစ်မျိုးက Smoldering တငွေ့ငွေ့နဲ့ ဖြစ်တာမျိုးပါ။ အစတုံးကတော့ သေးသေးလေးနဲ့စတာပါ။ နောက်မှ ကြီးလာတာကတော့ လူတွေက သတိမထားမိကြလို့ပါပဲ။ နောက်တစ်ခုက Bizarre ထူးခြားဆန်းကြယ်တာမျိုးပါ။ တစ်ခါမှ မဖြစ်ဖူးတာမျိုးပေါ့။ ဥပမာ – အမေရိကားမှာ fast-food ရောင်းတယ်ပေါ့။ အဲ့ဒီ fast-food ထဲမှာ လက်ညှိုးတစ်ချောင်း သွားတွေ့တယ်။ အဲဒီမှာ chain တစ်ခုလုံး ဒုက္ခရောက်တော့တာပါပဲ။ ဒါဟာ မထင်မှတ်ဘဲဖြစ်တဲ့ Crisis ပါပဲ။ နောက်ဆုံးတစ်ခုက perpetual ပါ။ မပြီးစီးနိူင်တဲ့ပြသနာတွေပေါ့။ လုပ်ငန်းတွေမှာ မပြီးနိူင်တဲ့ပြသနာတွေ အမြဲတမ်းရှိပါတယ်။\nဒီတော့ လုပ်ငန်းရှင်တွေ သတိထားရမယ့်အချက်က Crisis တစ်ခုဖြစ်ရင် ကိုယ့်လုပ်ငန်းတစ်ခုတည်း ထိတာမဟုတ်ပါဘူး။ တခြားအဖွဲ့အစည်းတွေနဲ့ လူအဖွဲအစည်းကိုပါ ထိခိုက်တဲ့အတွက်ကြောင့် media relations လိုလာပါတယ်။ ပြီးမှ ပြန်လည်ထူထောင်မှု လုပ်ရပါတယ်။ နည်းပညာအနေနဲ့တော့ CMF – Crisis Management Framework ဆိုတာ ရှိပါတယ်။ တချို့လုပ်ငန်းတွေမှာ လက်ရှိ management structure ကိုသုံးပြီး တည်ထောင်ထားတာ တွေ့ရပါတယ်။ ပြီးမှ ကိုယ့်လုပ်ငန်းအတွင်းထဲနဲ့ တခြားလုပ်ငန်းတွေနဲ့ ဆက်သွယ်ရေးလမ်းကြောင်းတွေ တည်ဆောင်ပါတယ်။ ဒီမှာဆိုရင် ကွန်ပြူတာလုပ်ငန်းရှင်များအသင်းအနေနဲ့ စဉ်းစားသင့်တာတွေ ရှိပါတယ်။ computer brake off ဖြစ်ရင်၊ System brake off ဖြစ်ရင်၊ အင်တာနက်ကျသွားရင် လယ်လိုလုပ်မလဲဆိုတာတွေကို ကြိုပြင်ဆင်ထားတာတွေ မလုပ်ခဲ့ရင်၊ တုန့်ပြန်တာနှေးခဲ့ရင် အများကြီး ထိခိုက်နိူင်စရာရှိပါတယ်။\nOrganizational crisis နဲ့ပါတ်သတ်ပြီး တခြားနိူင်ငံက ဥပမာတွေကို ကြည့်ကြရအောင်ပါ။ အိန္ဒိယနိူင်ငံ Bhopal မှာ Chemical pollution အကြီးအကျယ်ဖြစ်တော့ လူတွေအများကြီးသေပါတယ်။ အဲ့ဒီအဖြစ်အပျက်မှာ သင်ခန်းစာယူစရာတွေ အများကြီးရှိပါတယ်။ ပထမဆုံးအချက်က ဆက်သွယ်ရေးလမ်းကြောင်းတွေ ညံ့ပါတယ်။ မဖြစ်ခင်လည်း ညံ့ပါတယ်၊ ဖြစ်နေစဉ်မှာလည်း ညံ့တယ်၊ ဖြစ်ပြီးတော့လည်း ညံ့ဆဲပါပဲ။ ပိုဆိုးတာက Chemical poison တွေဖြစ်ရင် ဘာလုပ်ရမယ်ဆိုတာတွေကို အင်္ဂလိပ်လို ရေးထားတဲ့အတွက် အိန္ဒိယလူမျိုးတွေ မဖတ်တတ်တာပါပဲ။\nCompany မှာ အားလုံးနားလည်အောင် လုပ်ပါလို့ပြောထားပေမယ့် ရေးထားတဲ့ manuals တွေ၊ guidelines တွေ အားလုံးက အင်္ဂလိပ်လိုတွေ ဖြစ်နေတော့ အိန္ဒိယလူမျိုးလုပ်သားတွေ တစ်ယောက်မှ မဖတ်တတ်သလို ပတ်ဝန်းကျင်က ရွာသားတွေလည်း မဖတ်တတ်ကြတော့ poison တွေ ဖြစ်နေမှန်းသိပေမယ့် ဘာလုပ်ရမှန်းမသိ ဖြစ်နေကြတော့တယ်။\nအဲ့ဒီမှာ အမေရိကားက Union Carbide management က ချက်ချင်းအပြေးရောက်လာပါတယ်။ ရောက်ရောက်ချင်းမှာပဲ အိန္ဒိယအစိုးရက မင်းတို့ကြောင့်ဖြစ်ရတာဆိုပြီး ချက်ချင်းဖမ်းဆီးထိန်းသိမ်းလိုက်ပါတယ်။ တကယ်တော့ သူတို့လာတာက recovery လုပ်ဖို့လာကြတာပါ။ နောက်တစ်ခုက company ပိုင်ရှင်တွေဟာ မြင်သာရုံသက်သက်ပဲ လုပ်တာပါ။ တကယ်တမ်း တစိုက်မတ်မတ်လုပ်တာမဟုတ်တော့ counterproductive ဖြစ်ပါတယ်။ ဒီဖြစ်ရပ်မှာ ဘာသင်ခန်းစာရလိုက်သလဲဆိုတော့ multinational ဆိုတဲ့ နိူင်ငံတစ်ခုထဲမှာတင်မဟုတ်ပဲ နိူင်ငံအများကြီးမှာလုပ်တဲ့ company တွေဟာ management standard ကို သတိထားရပါမယ်။ တစ်နေရာမှာ သုံးလို့ရတဲ့ management standard တွေဟာ နောက်တစ်နေရာမှာ သုံးလို့ရ၊ မရ ပြောင်းရွှေ့ပြီး လုပ်လို့ ရ၊ မရဆိုတာ စဉ်းစားရပါမယ်။\nFord and Firestone Tire and Rubber Company (2000)\nRecalled 6.5 million tires\nCommitted three major blunders\nBlamed consumers for not inflating their tires properly\nBlamed each other for faulty tires and faulty vehicle design\nSaid very little about what they were doing to solveaproblem that had caused more than 100 deaths\nဒီနေရာမှာ Ford ကား company နဲ့ Firestone တာယာ company ကြားမှာ ဖြစ်ခဲ့တဲ့ support crisis အကြောင်း ပြောပြချင်ပါတယ်။ Ford ကားတွေမှာ သုံးတဲ့ 4/4 တာယာတွေ မကောင်းတဲ့အတွက် ပေါက်ထွက်ပြီး လူတွေအများကြီး သေရပါတယ်။ အဲ့ဒီလို လူတွေအများကြီး သေတဲ့အတွက် Firestone company ဟာ တာယာခြောက်သန်းခွဲလောက်ကို ပြန်ပြီး ရုပ်သိမ်းပေးရပါတယ်။ သေဆုံးသူအရေအတွက်နည်းတယ်၊ များတယ် ဆိုတာထက် တစ်ယောက်နဲ့တစ်ယောက် အပြစ်တင်နေကြပါတယ်။ (တာယာ company)\nPosted by Alex Aung at 10:16 AM No comments:


ကျန်းမာရေး | ဆိုင်မွန်စာကြည့်ဆိုဒ်\nShowing posts with label ကျန်းမာရေး. Show all posts\nအနံ့ဆိုး ထွက်တဲ့ ငါးအမှုန့်ကြိတ် စက်ရုံတွေကို ပိတ်သိမ်းတဲ့ အထိ အရေးယူမည်\nတနင်္သာရီ တိုင်း ဒေသကြီး မြိတ်မြို့က ငါး အမှုန့်ကြိတ် စက်ရုံနဲ့ ပထော်ပထက် ကမ်းမှာရှိတဲ့ ငါးအမှုန်ကြိတ် စက်ရုံတွေ ကနေ အနံဆိုးတွေ ထွက်လာရင် စက်ရုံတွေ ပိတ်သိမ်းတဲ့ အထိ အရေး ယူမယ့် အပြင် တည်ဆဲ ဥပဒေတွေ နဲ့ပါ အရေးယူ သွားမယ်လို့ တိုင်းဒေသကြီး သယံဇာတနဲ့ သဘာဝ ပတ်ဝန်း ကျင် ထိန်းသိမ်းရေး ဝန်ကြီး ဦးမြင့်မောင်က ဒီနေ့ ပြောလိုက် ပါတယ်။\n၀န်ကြီး ဦးမြင့်မောင်က ဒီနေ့ ကျင်းပတဲ့ တနင်္သာရီတိုင်းဒေသကြီး လွှတ်တော်အစည်းအဝေးမှာ ပြောကြား ခဲ့တာဖြစ်တယ်လို့ မြိတ်မြို့နယ် အမှတ် ၂ တိုင်း ဒေသ ကြီး လွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ် ဒေါ်ရီရီချို က ပြောပါတယ်။\nဒီနေ့ကျင်းပတဲ့ ဒုတိယအကြိမ် ပဉ္စမပုံမှန်လွှတ်တော်အစည်းအဝေးမှာ ဒေါ်ရီရီချိုက မြိတ်မြိုပေါ်ရှိ အနံဆိုးတွေ ထွက်နေတဲ့ ငါးအမှုန်ကြိတ်စက်ရုံနဲ့ ရာဘာ စက်ရုံကို ဘယ်လိုအရေးယူမလဲလို့ မေးမြန်းရာမှာ ဖြေကြားခဲ့တာဖြစ် ပါတယ်။\nမြိတ်မြို့ပေါ်မှာ ထူးထူးတိုး၊ ဗင်းတေ့ခ်ျ၊ မင်းဇာနည်နဲ့ အဆောင်ကောင်းစတဲ့ ငါးအမှုန့်ကြိတ်စက်ရုံ လေးရုံနဲ့ မြိတ်တဖက်ကမ်း ပထော်ပထက်ကျွန်း မှာ အောင်မြတ်ဖြိုး ငါးမှုန့်ကြိတ်စက်ရုံ ၁ရုံ စုစုပေါင်း ၅ရုံရှိပါတယ်။\nငါးအမှုန့်ကြိတ်စက်ရုံတွေအနေနဲ့ အနံဆိုးတွေမထွက်အောင် ငါးဖမ်းလှေတွေကဖမ်းမိတဲ့ ပါကေး ငါးတွေကို ပင်လယ်ရေနဲ့ စင်ကြယ်အောင်ဆေး ပြီး ရေခဲ အလုံအလောက်ထားဖို့၊ ဖမ်းမိတဲ့ငါးတွေကို ၁၀ ရက်အတွင်း အရောက်ပို့ဖို့၊ စက်ရုံထွက်အငွေ့တွေကို အနံ့သတ်စနစ်အသုံးပြုပြီး သန့်စင်ထုတ်လွှတ်ဖို့ စတဲ့ အချက် ၇ချက်ကို ငါးလုပ်ငန်းဦးစီးဌာနက ညွှန်ကြားထားပါတယ်။\nငါးအမှုန့်ကြိတ်စက်ရုံတွေက အနံ့ဆိုးတွေထွက်တာကြောင့် မြိတ်ဒေသခံတွေက စက်ရုံတွေကို အရေးယူပေးဖို့ ဆန္ဒပြတာ၊ လက်မှတ် ရေးထိုး တောင်းဆို တာတွေ ပြီးခဲ့တဲ့ အစိုးရ လက်ထက် ကတည်းက ပြုလုပ် ခဲ့ပါတယ်။\nမြိတ်မြို့ပေါ်မှာရှိတဲ့ ဖိုးလမင်းရာဘာကုမ္ပဏီကိုတော့ အနံဆိုးတွေထွက်တာကြောင့် မြိုအပြင်ဘက် မိုင်၂၀အကွာမှာရှိတဲ့ ပင်းအိုကျေးရွာမှာ ပြောင်းရွှေ့ လုပ်ကိုင် ခိုင်းထား တယ်လို့ ဝန်ကြီး ဦးမြင့်မောင်က ဖြေကြားခဲ့ပါတယ်။\nFrom : အာအက်ဖ်အေမြန်မာသတင်းဋ္ဌာန\nOriginally published at - http://www.rfa.org/burmese\nမျှဝေသူ ရစ် မောင် မှာ Thursday, June 29, 2017 No comments:\nကဏ္ဍ ကျန်းမာရေး, ပြည်တွင်းသတင်း\nတော်တော် များများက အဝလွန် တာနဲ့ ကိုယ်အလေးချိန် ပုံမှန်ထက် ပိုများနေ တာက ကျန်းမာရေးကို ထိခိုက် စေနိုင်တယ် လို့ပဲ သိထား ကြပါတယ်။\nလေ့လာမှု အသစ် တစ်ရပ် မှာတော့ ကိုယ်အလေးချိန် ပုံမှန်ထက် ပိုများနေ တာက ဆီးချို ဝေဒနာ ခံစားနေ ရတဲ့ သက်ကြီး ရွယ်အိုတွေ အတွက် အကျိုး ရှိစေနိုင် တယ်လို့ တွေ့ရှိ ခဲ့ပါတယ်။\nသည်လေ့လာမှုကို ပူးတွဲ လုပ်ဆောင်သူဖြစ်တဲ့ ဘေဂျင်းရှိ Capital Medical တက္ကသိုလ် An Zhen ဆေးရုံက သုတေသီ Yu Jie Zhou နဲ့ အဖွဲ့ဟာ သူတို့ရဲ့ တွေ့ ရှိချက်တွေကို Diabetes Investigation ဂျာနယ်မှာ ဖော်ပြခဲ့ ပါတယ်။\nရောဂါထိန်းချုပ်ရေးနဲ့ ကာကွယ်ရေးစင်တာ (CDC) ရဲ့ စာရင်းဇယားတွေအရ အမေရိကန်ပြည်ထောင်စုက ပြည်သူ ၂၉.၁ သန်းဟာ ဆီးချိုရောဂါခံစားနေ ရပြီး အများစုကသက်ကြီွးယ်အိုတွေ ဖြစ်ကြပါတယ်။\nရောဂါခံစားနေရသူတွေထဲက ၂၅ ရာခိုင်နှုန်းကျော်ဟာ အသက် ၆၅ နှစ်နဲ့အထက်လူကြီးတွေဖြစ် ကြတယ်လို့ သိရပါတယ်။ကိုယ်အလေးချိန် ပုံမှန်ထက် ပိုများနေတာက ဆီးချိုရောဂါခံစားရနိုင်တဲ့အဓိကကျတဲ့အကြောင်းရင်း ဖြစ်ပါတယ်။\nကိုယ် နဲ့ သူ့ရဲ့အဖွဲ့ဟာ အမျိုးအစား-၁ ဆီးချိုရောဂါနဲ့ အမျိုးအစား-၂ ဆီးချိုရောဂါခံစားနေရသူ ၂၅၀,ဝ၀ဝ ကျော်ပါဝင်နေတဲ့လေ့လာမှုပေါင်း ၂၀ ကျော်က အချက်အလက်တွေကိုလေ့လာခဲ့ပါတယ်။\nသုတေသီတွေဟာလေ့လာ မှုမှာပါဝင်သူတွေရဲ့ BMI ကို အကဲဖြတ်လေ့လာခဲ့သလိုကိုယ်အလေး ချိန်နဲ့ အခြေအနေအရပ်ရပ်ကြောင့် သေဆုံးနိုင်ခြေတို့ကြား ဆက်စပ်မှုရှိနေလားဆိုတာကိုလေ့လာခဲ့ပါတယ်။ လေ့လာမှုကို နှစ်နှစ်နဲ့ ကိုးလကနေ ၁၆ နှစ် ခုနစ်လကြာလုပ်ဆောင်ခဲ့ပါတယ်။\nလေ့လာမှုအတွင်း BMI အရ အဝလွန်နေတဲ့သူတွေဟာ ပုံမှန်ကိုယ်အလေးချိန် BMI ကိုပိုင်ဆိုင် ထားသူတွေနဲ့နှိုင်းစာရင် အခြေအနေအရပ်ရပ်ကြောင့် သေဆုံးနိုင်ခြေကျဆင်းနေတာကိုတွေ့ရှိခဲ့ရပါတယ်။\nဆီးချိုဝေဒနာခံစားနေရတဲ့သက်ကြီးရွယ်အိုတွေမှာ ကိုယ်အလေးချိန်ပုံမှန်ထက်ပိုများနေတဲ့ သူတွေဟာ ပုံမှန်ကိုယ်အလေးချိန်သာရှိသူတွေထက် အခြေ အနေ အရပ်ရပ်ကြောင့် သေဆုံးနိုင်ခြေဟာ ၁၈ ရာခိုင်နှုန်းလောက် လျော့နည်းနေတာကိုတွေ့ရှိခဲ့ ရပါတယ်။\n[ref: MNT, Jun 12, 2017.]\nFrom : ကုမုဒြာဂျာနယ် by: မအေးသီမွန်\nOriginally published at - http://www.kumudranews.com\nကဏ္ဍ ကျန်းမာရေး, လေ့လာတွေ့ရှိချက်\nလေ့ကျင့်ခန်းလွတ် အစားအစာနဲ့ စားသောက် နည်းများ\nကျနော်တို့ ခန္ဓာကိုယ်ဟာ ရေဓာတ် အပါ အဝင် အစား အစာ ကနေ ရရှိတဲ့ အာဟာရ ဓာတ်တွေနဲ့ တနေ့တာကို အ ကောင်းဆုံး ဖြတ်သန်းပြီး ရှင်သန်နေ ကြတာပါ။ အဲဒီမှာ အစာ ကနေ ရရှိတဲ့ အာဟာရ ကိုတော့ ကယ်လိုရီနဲ့ တိုင်းတာ ပါတယ်။\nတနေ့တာ လိုအပ်တဲ့ ကယ်လိုရီထက် ပိုပြီး များများ စားမိ၊ စုမိ လာရင်တော့ မကြာခင်မှာ သင်ဟာ ၀ လာ ပါလိမ့်မယ်။ ဒီလို မ ဝအောင် ကယ်လိုရီ အပို မရှိဖို့ လိုအပ် ပါတယ်။\nအကောင်းဆုံး ကတော့ လေ့ကျင့်ခန်း လုပ်ပေး ဖို့ပါပဲ။ ဒါပေမယ့် လေ့ကျင့်ခန်း လုပ်ဖို့ အချိန်နည်း သူတွေ၊ ပျင်းသူတွေ အတွက် အစာထဲမှာ ကယ်လိုရီကို လောင်ကျွမ်း စေမယ့် အစာတွေ ရောနှော စားပေးမယ် ဆိုရင် လေ့ကျင့်ခန်းချိန် သက်သာစေ ပါလိမ့် မယ်။ ဘယ်လို အစာတွေ ရောစားပေး သင့်ပါသလဲ။\n(၁) အခါးရွက်တွေကို အစိမ်းလိုက် ရောစားပါ\nအစိမ်းလိုက်စားရင်တော့ အကောင်းဆုံးပါပဲ။ ဒါပေမယ့် အစိမ်းလိုက် စားဖို့ အဆင်မပြေရင် အစိမ်းရောင် မပျောက်အောင် ကြော်၊ ပြုတ်၊ စားလို့ ရပါတယ်။ ခါးသက်တဲ့ အရွက်တွေကို စားပေးနိုင်ပါတယ်။ ကြက်ဟင်းခါးရွက်၊ ဂွေးတောက်ရွက်တွေ အစ ကိုက်လန်လို အနည်းငယ်ပဲ သက်ချင်တဲ့ အရွက်တွေကိုပါ စားပေးနိုင်ပါတယ်။\n(၂) ချိစ်ကို အစိမ်းစားပါ\nအစိမ်းလို့သာ ဆိုရတာ တကယ်တော့ ချိစ်ဟာ ဒီအတိုင်း စားလို့ ရတဲ့ အစာ တခုပါ။ ဆိုလိုတာကတော့ အပူပေး၊ ပေါင်းခံ၊ ချက် ပြုတ် စားခြင်းမျိုး မဟုတ်ဘဲ ချိစ်ကို အထုပ်လိုက် ဝယ်ပြီးသား အတိုင်း စားသုံးပေးခြင်းကို ဆိုလိုတာပါ။\n(၃) အုန်းဆီ စားပေးပါ\nပြည်တွင်းမှာတော့ အရင်က စားအုန်းဆီတွေ မဝင်ခင်က ဖြည့်စွက်ဆီအဖြစ် အသုံးပြုသူ တချို့ ရှိပါတယ်။ အခုတော့ စား သုံးပုံစံအဖြစ် မစားကြတော့ပါ့ဘူး။ ဒါပေမယ့် အုန်းဆီဟာ အစာချေစနစ်မှာ ခန္ဓာကိုယ်တွင်းကို အဆီအနေနဲ့ မဝင်ဘဲ စွန့် ထုတ်စနစ်ဆီကို အမြန်ရောက်သွားတတ်လို့ အဆီပို မဖြစ်စေဘဲ ဆီစား မယ်ဆိုရင် အုန်းဆီကို စားပေး နိုင်တယ်လို့ လေ့လာ ချက်တွေ အရ သိလာရတာ ဖြစ်ပါတယ်။\n(၄) အချဉ်ဖတ် စားပေးပါ\nအကောင်းဆုံးကတော့ ဂေါ်ဖီချဉ်ပါ၊ ဒါမှမဟုတ် ပြည်တွင်းမှာ အချဉ်မျိုးစုံ ပြုလုပ်စားသုံးသလို မုန်လာဥ၊ အရွက်၊ အစုံကို အချဉ် လုပ်ပြီး စားပေးနိုင်ပါတယ်။ အစာအိမ်တွင်း ချေဖျက် စနစ်ကို ပိုမို ကောင်းမွန်စေပြီး ကယ်လိုရီ အပို ဖြစ်စေမှု နည်း စေတယ်လို့ သိရပါတယ်။\n(၅) ပန်သီးနဲ့ ထုတ် ရှာလကာရည် သောက်သုံး ပေးပါ\nပျားရည်နဲ့ ရောစပ်ပြီး သောက်သုံး နိုင်ပါတယ်။ မနက် အိပ်ယာထ၊ ညအိပ်ရာဝင် အချိန်တွေမှာ တရက် တကြိမ် စားပွဲတင် တဇွန်းစာပဲ ပုံမှန် သောက်သုံး ပေးရင် ရပါတယ်။ အလေးချိန် ကျစေဖို့ အကောင်းဆုံး အကူညီပေး အစာလို့ သတ်မှတ် ထား တာပါ။\nကော်ဖီသောက်ခြင်း တမျိုးတည်း မဟုတ်ဘဲ ကာဖင်းဓာတ် ပါရှိတဲ့ အစာတွေကို ပုံမှန် သင့်ရုံ စားသောက်ပေးရင် ရပါတယ်။ သူက ကယ်လိုရီ အပိုကို လောင်ကျွမ်း စေမှုထက် ကယ်လိုရီ အပို ဖြစ် မလာအောင် ထိန်းပေးနိုင်မှု အားကောင်းတာ တွေ့ရ ပါတယ်။\n(၇) ကင်ချီ စားပေးပါ\nသူ့မှာ အစပ်၊ အချဉ်နဲ့ အရွက်ရဲ့ဓာတ် သဘောတွေ ကောင်းကောင်း ပါရှိလို့ စားသုံး ပေးဖို့ အဆင်ပြေပါတယ်။ အစာချေ စနစ်ကို အားကောင်း စေပါတယ်။ သင့်ရုံ ပုံမှန် စားသုံးပေး သင့်တယ်လို့ သိရ ပါတယ်။\n(၈) ဒိန်ချဉ် သီးသန့် သောက်ပါ\nပြည်တွင်းမှာတော့ ဒိန်ချဉ်ကို ထန်းလျက်ရည် ဒါမှမဟုတ် သကြားရည်နဲ့ ရောသောက် ပါတယ်။ တချို့လည်း အသီးအနှံနဲ့ ရောစပ် သောက်ပါတယ်။ အကောင်းဆုံး ကတော့ ဒိန်ချဉ်ကို ဒီအတိုင်း သောက်ပေးပါ။ အစာချေ စနစ် အတွက် အကျိုးပြု ဘက်တီးရီးယား ပါဝင်မှု အထူး များပြား ကောင်းမွန်စွာ ပါရှိလို့ပဲ ဖြစ်ပါတယ်။\n(၉) ငရုတ်သီး စားပေးပါ\nအမှုန့်အနေအထားမှာ ရောစပ် ဓာတုပစ္စည်း ပါရှိနိုင် တာကြောင့် ငရုတ်သီး အတောင့်ကို ပုံမှန် သင့်ရုံ စားပေးတာ အကောင်း ဆုံးပါ။ သွေးတွင်း သကြားဓာတ် အပါ အဝင် အဆီကိုပါ ချေဖျက် ပေးနိုင်ပြီး ကယ်လိုရီ အပိုကို လောင်ကျွမ်း စေနိုင် ပါတယ်။\nဓါတ်ပုံ ဒီဇိုင်း-ကျော်မျိုးထိုက်/ ဧရာဝတီ\nFrom : ဧရာဝတီ by ချစ်ဖေ (တောင်တွင်းမြေ) 18 June 2017\nOriginally published at - =source=\nမျှဝေသူ Te Tee မှာ Sunday, June 18, 2017 No comments:\nကဏ္ဍ ကျန်းမာရေး, အစားအစာ\nနေပြည်တော်မှာ အထူး ထိန်းချုပ်ဆေးနဲ့ စပ်ဆေး ရောင်းချသူတွေကို ဖမ်းပြီ\nနေပြည်တော်၊ ဇွန် ၁၄ - နေပြည်တော် တပ်ကုန်း မြို့မဈေး အတွင်း က ဆေးဆိုင် နှစ်ဆိုင်မှာ အထူး ထိန်းချုပ်ဆေးနဲ့ စပ်ဆေးတွေ ရောင်းချ နေတာကြောင့် အမျိုးသား ဆေးဝါး ဥပဒေ ပုဒ်မနဲ့ အမှုဖွင့် အရေးယူ ပါတယ်။\nပထမ တစ်ခေါက် အနေနဲ့ တပ်ကုန်းဈေးကို အစား အသောက်နှင့် ဆေးဝါး ကွပ်ကဲရေး ဌာန(FDA) က သွားရောက် စစ်ဆေးတဲ့ အခါအဲ သည်ဆေးတွေ ရောင်းချ နေတာကို တွေ့ရှိလို့ နောက်ထပ် မရောင်းချဖို့ မှာခဲ့ပြီး ဝန်ခံ ကတိ ထိုးခိုင်း ခဲ့တယ်။ အဲသည်ဆိုင် နှစ်ဆိုင်စလုံးက ဆက်လက် ရောင်းချနေ တာကြောင့် အမှုဖွင့် အရေးယူ ခဲ့တာ ဖြစ်ပါတယ်။\nအစားအသောက်နှင့် ဆေးဝါးကွပ်ကဲရေးဦးစီးဌာန၊ ဒုတိယညွှန် ကြားရေးမှူး ဒေါက်တာထွန်းလင်းအောင်က အရင်တစ်ခေါက်တုန်းက စပ်ဆေးပဲတွေ့တာ ခံဝန်ကတိထိုးခိုင်းခဲ့တယ်၊ မနေ့က(ဇွန် ၁၃) သွားစစ်လိုက်တော့ မှတ်ပုံမတင်တဲ့ ဆေးတွေ၊ ဒိတ်လွန်တွေ တရား မဝင်တဲ့ဆေးတွေ အကုန်တွေ့တယ်၊ အဲဒါကြောင့် ပစ္စည်းသိမ်းပြီး လူပါ တစ်ခါတည်း အချုပ်ထဲ ထည့်ပြီး အမျိုးသားဆေးဝါး ဥပဒေနဲ့ အမှုဖွင့် ထားပါ တယ်လို့ ပြောပါတယ်။\nဇွန်လဆန်းပိုင်းက နေပြည်တော်ရှိ လူစည်ကားတဲ့ဈေးတွေကို အဓိကထားပြီး စစ်ဆေးရာမှာကျည်တောင်ကန်ဈေးအတွင်းမှာ လည်း စပ်ဆေး အများ အပြားရောင်းချ နေတာတွေ့ရ ပါတယ်။\nထိန်းချုပ်ဆေး၊ အထူးထိန်းချုပ်ဆေးဆိုတာက မူးယစ်စေတတ်တဲ့ (No 4)လို ဆေးဝါးတွေဖြစ်တယ်။ အဲသည်လိုအန္တရာယ်ရှိတဲ့ဆေး တွေကိုထိုးဆေးရော၊ စားဆေးတွေပါတွေ့ရှိခဲ့တယ်လို့သိရပါတယ်။\nတစ်နိုင်ငံလုံးအနေနဲ့ ၂၀၁၅ ခုနှစ်အတွင်းက အမျိုးသားဆေးဝါးဥပဒေ နဲ့ တရားစွဲဆိုထားတဲ့အမှုပေါင်း ၄၀ ကျော်ရှိပါတယ်။\n၂၀၁၆ ဖေဖော် ဝါရီကနေ ၂၀၁၇ ဖေဖော်ဝါရီလအထိ တရားစွဲဆိုခဲ့တဲ့အမှုပေါင်း ၉၉ မှု အမှုဖွင့်အရေးယူ ခဲ့တယ်လို့ အစားအသောက်နှင့် ဆေးဝါး ကွပ်ကဲရေးဦးစီးဌာနက သိရပါတယ်။\nအမှုဖွင့်အရေးယူခံရတဲ့သူဟာ ဥပဒေအရထောင်ဒဏ် ငါးနှစ်အထိ ကျခံနိုင်ပြီး တရားသူကြီး ရဲ့ဆုံးဖြတ်ချက်ပေါ်မူတည်ပြီးတော့ နှစ်အကန့်အသတ် လိုက်ပြောင်းလဲချမှတ်နိုင်တယ်လို့ သိရပါတယ်။\nFrom : ကုမုဒြာဂျာနယ် by မိုးမိုး\nမျှဝေသူ Te Tee မှာ Saturday, June 17, 2017 No comments:\nကြွက်တက်ရင် ချက်ချင်း ကုသနိုင်မယ့် နည်း\nကြွက်တက် ရတဲ့ အကြောင်း အရင်း မြောက်များစွာ ရှိပါတယ်။ အဖြစ် အများဆုံး အချက်တွေ ကတော့ ဗီတာမင်ချို့တဲ့ တာနဲ့ ကြွက်သား အသုံးပြု လှုပ်ရှားမှု များလွန်းတာ တွေကြောင့် ဖြစ်ပါတယ်။\nအထူးသဖြင့် ကြွက်သားတွေကို အလွန် အကျွံ အသုံးပြု ရတဲ့ အားကစား သမားလို လူမျိုးတွေမှာ အဖြစ်များ ပါတယ်။\nခြေထောက်မှာ သွေးလျှောက် မှုအား မကောင်း လို့လည်း ဖြစ်တတ် ပါတယ်။ ရေဓာတ် ခန်းခြောက် လို့လည်း ဖြစ်တတ်ပြီး မဂ္ဂနီဆီယမ်၊ ကယ်လ်ဆီယမ်နဲ့ ပိုတက်ဆီယမ် ဓာတ်တွေ ချို့တဲ့ တာကြောင့်လည်း ဖြစ်တတ် ပါတယ်။\nဆေးဝါး ကြာရှည် သောက်သုံး ခြင်းကနေ ဖြစ်လာတဲ့ ဘေးထွက် ဆိုးကျိုးတွေ ကြောင့်လည်း ဖြစ်တတ် ပါတယ်။\nကြွက်တက်လာတဲ့ အခါ ဒီအချက်တွေနဲ့ ချက်ချင်း ကုသလို့ ရပါတယ်။\nကြွက်တက် လာတဲ့ အခါ အကြောဆန့်ဖို့ ကြိုးစားပါ။ အကြောဆန့်တယ် ဆိုတဲ့ နေရာမှာ ရှုပ်ရှုပ် ထွေးထွေး လုပ်စရာ မလိုပါဘူး။ နံရံ တစ်ခုမှာ ကပ်ရပ်ပြီး ခြေထောက်ကို ဆန့်ထားရင်ပဲ အဆင်ပြေ ပါတယ်။\nကြွက်သား ဖြေလျော့ခြင်း ကလည်း အကူအညီ ဖြစ်ပါတယ်။ ကြွက်တက် လာတဲ့ အခါ ကြွက်သားတွေကို ညှစ်ထား တာမျိုးက ပိုဆိုးစေပါတယ်။ ဒီ့အစား ခြေထောက် ကြွက်သားတွေကို ဖြေလျှော့ ခွင့်ပြုပါ။\nကြွက်တက် ချိန်မှာ သင်နဲ့ အတူ အခြား တစ်ယောက်ရှိတယ် ဆိုရင် ကြွက်တက်တဲ့ နေရာကို နှိပ်ပေးပါ။ ကြွက်တက်မှုကို ပြေလျော့ စေပြီး နောက်ပိုင်း ဖြစ်ပွားမယ့် နာကျင်မှုကို တိုက်ခိုက် ရာမှာ အကူအညီ ဖြစ်ပါတယ်။\nအရိုးရှင်းဆုံး နည်းလမ်း ကတော့ ကြွက်တက် လာတဲ့ အခါ ခြေမကို ချိုးပေးတာ ဖြစ်ပါတယ်။ ချိုးတဲ အခါမှာ ခြေမတွေကို ပြေလျော့ သွားအောင် လှည့်ပေး ရမှာလည်း ဖြစ်ပါတယ်။\nFrom : Duwun by Y\nOriginally published at - www.duwun.com.mm\nမျှဝေသူ Te Tee မှာ Tuesday, June 06, 2017 No comments:\nကဏ္ဍ ကျန်းမာရေး, အရေးပေါ်သူနာပြု\nအိပ်ဆေးသုံးခြင်းဟာ တစ်နေ့ ဆေးလိပ်တစ်ဗူး သောက်သလို အန္တရာယ်များ ဟုဆို\nကျွမ်းကျင် ပညာရှင် တွေက အိပ်ဆေး အလွန် အကျွံ သုံးစွဲ သူများကို သတိပေး မှုတွေ ပြုလုပ် ခဲ့ပါတယ်။ သူတို့ရဲ့ အဆို အရ အိမ်ဆေး သောက်ခြင်းဟာ တစ်နေ့ကို စီးကရက် တစ်ဘူး သောက်လိုက် သလို ဖြစ်စေပြီး၊ အလွန် အန္တရာယ် များကြောင်း သတိပေး ခဲ့ပါတယ်။\nလူတစ်ယောက်ရဲ့ စိုးရိမ်ဖွယ်ရာ ကျန်းမာရေး ပြဿနာ တိုင်းဟာ အိပ်ဆေး သောက်ခြင်းရဲ့ သက်သေ တစ်ခု ဖြစ်ပြီး၊ ကင်ဆာ၊ လေဖြတ်ခြင်း၊ နှလုံးခုန် ရပ်ခြင်းနဲ့ နှလုံးရောဂါ တွေရဲ့ အရင်း အမြစ် ဖြစ်ကြောင်း သိရပါတယ်။\nArizona State University မှ ဒေါက်တာ Shawn Youngstedt က အိပ်လို့မရလို့ အိပ်ဆေးသောက်ခြင်းထက်၊ လေ့ကျင့်ခန်း တစ်ခုခု လုပ်ခြင်းက ပိုပြီး ထိရောက်ကြောင်း၊ ကျန်းမာရေးနဲ့ ညီညွတ်ကြောင်း ဆိုပါတယ်။\nကိုယ်ပိုင်းဆိုင်ရာ လှုပ်ရှားမှုတွေ၊ အားကစားတွေဟာ အိပ်ဆေးနဲ့ ဆန့်ကျင်ဘက် အကျိုးကျေးဇူးကို ပေးစွမ်းပြီး၊ စိတ်ဖိအား များ၊ ခန္ဓာကိုယ်တွင်းက အဆိပ် အတောက်များအပြင် ကင်ဆာ၊ နှလုံး၊ သွေးတိုး၊ ဆီးချို စတဲ့ရောဂါတွေကို ကြိုတင်ကာ ကွယ် နိုင်ကြောင်း၊ ဒါ့အပြင် ကောင်းမွန်စွာအိပ်စက်ခြင်းကို အလိုလို ရရှိမှာ ဖြစ်ကြောင်း အကြံပြုထားပါတယ်။\nအိပ်ဆေးကို လိုအပ်သည်ဖြစ်စေ မလိုအပ်သည်ဖြစ်စေ မသုံးသင့်ကြောင်း၊ စီးကရက် တစ်လိပ် နှစ်လိပ် သောက်လိုက်တာ ထက်ပင် မကဘဲ၊ တစ်နေ့ကို စီးကရက် တစ်ဘူးသောက် လိုက်ရ သလိုပင် အန္တရာယ် များလွန်းလို့ အခု သိရှိပြီးချိန်မှ စပြီး ရပ်တန်းက ရပ်သင့်ကြောင်း Shawn က ဆိုပါတယ်။\nShawn က CNN သတင်းဌာနဲ့ တွေ့ဆုံစဉ်မှာ ” အိပ်ဆေးဆိုတာက ကျန်းမာရေးကို ဆိုးဆိုးဝါးဝါး ထိခိုက်စေတဲ့အရာဆို တာ သေချာပါတယ် .. ဘယ်လောက် အထိ ဆိုးသလဲ ဆိုရင် တစ်နေ့ကို စီးကရက်တစ်ဘူး သောက်တာနဲ့တောင် တူညီပါတယ် .. “လို့ ပြောခဲ့တာပါ။\nနောက် အိပ်စက်တဲ့ ပျော်ဝင်မှုကို တိုးတက် စေလိုပါက အခန်းထဲမှာ မီးခပ်လင်းလင်းလေး ထွန်းထား သင့်ကြောင်း၊ အလင်းရောင် ကွဲပြားမှုဟာ ခန္ဒာကိုယ်ရဲ့ သွေးလည်ပတ် မှုကို ပုံမှန် အတိုင်း တည်ငြိမ် စေပြီး၊ အလွယ် တကူ အိပ်စက်စေနိုင်ကြောင်း၊ အိပ်ကာနီးမှာ အစာများများ စားမထား သင့်ကြောင်း၊ အချိန်မှန် အိပ်၊ အချိန်မှန် အိပ်ယာ ထပါက အိပ်စက်ခြင်းဟာ ကျန်းမာရေးနဲ့ ညီညွှတ်စွာ အထာကျ သွားမည် ဖြစ်ကြောင်း အကြံပေး ထားပါတယ်။\nFrom : SHWEMOM by Myo Min Htun\nOriginally published at - http://www.shwemom.com\nမျှဝေသူ Te Tee မှာ Saturday, June 03, 2017 No comments:\nတက်တူးအသစ်နဲ့ ရေကူးသူ ဘက်တီးရီးယား ၀င်ပြီး သေဆုံး\nအသက် ၃၁ နှစ် အရွယ် အမည် မဖော်ပြသူ အမျိုးသား တစ်ဦးဟာ တက်တူး အသစ် ထိုးထားပြီး မက္ကဆီကို ပင်လယ်ကွေ့ အတွင်း ရေဆင်းကူး ရာက အသား စားတဲ့ ဘက်တီးရီးယားနဲ့ ထိတွေ့ မိပြီး သေဆုံး သွားခဲ့ကြောင်း သိရှိ ရပါတယ်။\nအဆိုပါ အမျိုးသားရဲ့ သေဆုံးမှု သတင်းကို ဗြိတိသျှ ဆေးပညာ ဂျာနယ်က ဖော်ပြ ခဲ့တာ ဖြစ်ပြီး ရေဆင်း မကူးခင် ငါးရက်က ညာဘက် ခြေသလုံးမှာ တက်တူး အသစ် တစ်ခု ထိုးခဲ့ ပါတယ်။\nရေကူးပြီး နောက်ပိုင်းမှာ ၄င်း အမျိုးသားဟာ ဖျားနာပြီး သေဆုံး ခဲ့တာ ဖြစ်ပါတယ်။ ဆေးရုံ ပို့ချိန်မှာ တက်တူး ထိုးတားတဲ့ နေရာက ယောင်ယမ်းပြီး အခြေအနေ ဆိုးရွားနေ တာကိုလည်း တွေ့ရှိခဲ့ ရပါတယ်။\nဆေးရုံမှာ အသက်ကယ်ကိရိယာ အကူအညီနဲ့ နှစ်ပတ်ခန့် အသက်ရှင်ခဲ့ပြီးနောက် ကျောက်ကပ်ပျက်စီးပြီး သေဆုံးသွားခဲ့ပါတယ်။\nအခုလိုသေဆုံးမှုဟာ ကာယကံရှင်အနေနဲ့ နှစ်ပေါင်းများစွာ အရက်သောက်သုံးခဲ့တာကြောင့်လည်း ပါကြောင်း ဆရာဝန်တွေက ဆိုပါတယ်။\nသေဆုံးသူဟာ ဘယ်နိုင်ငံသား ဖြစ်တယ်ဆိုတာကို သတင်းတွေက မဖော်ပြခဲ့ပါဘူး။ သူကူးစက်ခံခဲ့ရတဲ့ ဘက်တီးရီးယားပိုး ကြောင့် အမေရိကန်မှာ နှစ်စဉ်လူ ၈ သောင်းခန့် ဖျားနာပြီး လူ ၁၀၀ ခန့် သေဆုံးနေပါတယ်။\nအမေရိကန် ရောဂါတားဆီးထိန်းချုပ် ရေးအဖွဲ့ရဲ့ဖော်ပြချက်အရ အနာကို ပင်လယ်ရေထိတွေ့မှု၊ မကျက်တဲ့အသား စားသုံးမှုတွေကြောင့် အဲဒီ ရောဂါပိုး ကူးစက် ခံရနိုင်ကြောင်း သိရှိရပါတယ်။\nFrom : Myanmar Cable News\nOriginally published at - http://www.mcntv.biz/news/international-news/37606/\nကဏ္ဍ ကျန်းမာရေး, နိုင်ငံတကာသတင်း\nဆရာ water poisoning ဆိုတာ တကယ်ရှိ ပါသလား။ ရှိခဲ့ရင် ရှင်းပြ ပေးပါခင်ဗျာ။\nရေအဆိပ် သင့်ခြင်းလို့ ခေါင်းစဉ် တပ်ပေမဲ့ သောက်တဲ့ - သုံးတဲ့ ရေထဲမှာ အဆိပ်ပါတာ မဟုတ်ပါ။ ရေသန့်ဗူး ထဲက ရေတွေ တအားကြီး သောက်ရင်လဲ အဆိပ် သင့်နိုင် တာကို ပြောတာ ဖြစ်ပါတယ်။\nဆေးစာနဲ့ ဆို Water intoxication လို့ ခေါ်တယ်။ သေကောင်း သေနိုင်တယ်။ ဦးနှောက်လုပ်ငန်းတွေ ထိခိုက်စေမယ်။ Electrolytes ဓါတ်ဆား အချိုးအစား မမျှရာကနေ Hyponatremia ခေါ်တဲ့ (ဆိုဒီယမ်) နည်းတာ ဖြစ်စေတယ်။\nအမှတ်တမဲ့တော့ ရေတွေ တအား သောက်တယ်ဆိုတာ ရှားပါတယ်။ Water drinking contests ရေသောက် ပြိုင်ကြရင် ဖြစ်နိုင်တယ်။ ၁၂-၁-၂ဝဝ၇ တုံးက Hold Your Wee foraWii ရေသောက်ပြီး သေးမပေါက်နဲ့ ဆိုတဲ့ ပြိုင်ပွဲဝင်သူ ၂၈ နှစ် အရွယ်၊ ကလေး ၂ ယောက် အမေ Jennifer Strange ဟာ သေသွားလို့ ပြိုင်ပွဲစီစဉ်တဲ့ The End ရေဒီယိုက ဒေါ်လာ ၁၆့၅ သန်း လျှော်လိုက် ရတယ်။\nဆေးရုံတွေမှာ လူနာကို လိုတာထက် ရေပါတဲ့ Drips တွေ အများကြီး သွင်းရင်လဲ ဒုက္ခပေးမယ်။ ရေကောင်း ရေသန့်ကနေ အဆိပ်လို့ ခေါ်တော့မယ်။ တန်ဆေး၊ လွန်ဘေး အစစ်ဖြစ်တယ်။\n၂ဝဝ၈ မေ ၁၅ က ဗီယက်နမ် (ထန်ဝှာ) ခရိုင်မှာ အမျိုးသမီး တစ်ယောက် ရေအဆိပ်သင့်လို့ ဆေးရုံ မတင်မှီ ပြုစုပေးနေပုံ\nလူ့ကိုယ်ခန္ဓာမှာ ပါးစပ်နှုတ်ခမ်း ကနေ စအို အထိရှိတဲ့ အစာလမ်း ကနေ ရေကို စုပ်ယူနိုင်စွမ်း ရှိတယ်။ အစာအိမ်နဲ့ အူတွေကနေ အများဆုံး စုပ်ယူပေးတယ်။ ရေ နဲ့ (ဆိုဒီယမ်) ဓါတ်ဆားက တွဲနေတယ်။ တသမတ်ထဲ မျှနေရတယ်။ (ဆဲလ်) တခုရဲ့ အပြင်ဝန်းကျင်နဲ့ (ဆဲလ်) အတွင်ကလဲ မျှနေရတယ်။ ရေက များသွား ချိန်မှာ (ဆိုဒီယမ်) က နည်းသွားမယ်။ Hyponatremia ခေါ်တယ်။ တနေရာရာမှာ ဓါတ်ဆား အချိုး အဆ ကဲမယ် - နည်းမယ်ဆိုရင် (ဆဲလ်) နံရံကနေ Osmosis (အော့စ်မောဆစ်) အပြန်အလှန် စုပ်ယူ - စုပ်ထုတ်ခြင်း ဖြစ်စဉ်အရ ညီစေအာင် ကြိုးစားလိမ့်မယ်။ (ဆဲလ်) တွေ ဖေါင်းကားလာလိမ့်မယ်။ Intracranial pressure ဦးနှောက်ထဲမှာ ဖိအားတွေ တက်လာလိမ့်မယ်။\nWater intoxication ရေအဆိပ်သင့်ခြင်း လက္ခဏာတွေ -\n• Difficulty breathing during exertion ကြိုးစားမှု ရှိချိန်မှာ အသက်ရှူလို့ ခက်လာမယ်၊\n• Muscle weakness ကြွက်သားတွေ အားနည်း လာမယ်၊ Twitching အလိုလို လှုပ်မယ်၊ Cramping နာမယ်၊\n• Thirst ရေငတ်လာမယ်၊\n• Vital signs အရေးအကြီးဆုံး လက္ခဏာတွေ ထိခိုက်လာမယ်။ ဥပမာ Bradycardia နှလုံးခုန် နှေးမယ်၊ Widened pulse pressure သွေးဖိအား ပြောင်းလာမယ်။ အထက်သွေး ဖိအားနဲ့ အောက်သွေး ဖိအား ကွာဟလာမယ်။\n• • Cerebral edema ဦးနှောက်ရောင်လာမယ်။\n• Brain stem ဦးနှောက်အခြေနေရာကိုဖိအား သက်ရောက်လို့ ဆက်ဖြစ်စရာတွေ ဖြစ်လာမယ်။\n• Central nervous system dysfunction ဗဟိုဦးနှောက်-အာရုံကြောစနစ် ထိခိုက်လာမယ်။\n• ကလေး ငယ်လေ ဆိုးလေ။ ၉-၆-၂ဝဝ၂ မှာ ၄ နှစ်သမီးလေး Cassandra Killpack ကို မအေဖြစ်သူက ရေတဂါလံ ကုန်အောင် အသောက် ခိုင်းရာ ကနေ သေသွားလို့ သူ့အမေ Jennette Killpack ထောင်ကျတယ်။\n• Marathon runners မာရသွန် အပြေးသမား အဖြစ်များတယ်။ ရေသောက် များရာ ကနေ Sodium levels 135 mmol/L အောက်ကျ လာချိန်မှာ ရောဂါ လက္ခဏာတွေ ဖြစ်လာမယ်။\n• Overexertion ခွန်အား အသုံးများတာ ကနေလဲ ဖြစ်စေနိုင်တယ်။ မောလွန်းလို့ ရေတွေ တအား သောက်ရင် ဖြစ်မယ်။ အဲတာကြောင့် ၁၂-၉-၁၉၉၉ မှာ စစ်သင်တန်း ဆရာ Michael J. Schindler သေဆုံးရတယ်။\n• MDMA (Ecstasy) ဆေးမျိုး သောက်ပြီး လုပ်သင့်တာထက် ပိုပြီး ခွန်အားစိုက်ရာ ကနေလည်း ဖြစ်မယ်။\n• Heat stress သိပ်ပူချိန်မျိုးမှာ နားနေရင်နဲ့ ရေတွေ အသောက်များ ရင်လဲ ဖြစ်မယ်။\n• Psychogenic polydipsia စိတ်ရောဂါ ရှိသူတွေက ရေပို သောက်တယ်။\nMild intoxication တော်တော် တန်တန်က ရောဂါ လက္ခဏာ မပြသေးပါ။ ဖြစ်လာပြီဆိုရင်\nFrom : Dr. တင့်ဆွေ\nOriginally published at - https://www.facebook.com/drtintswe\nမျှဝေသူ Te Tee မှာ Saturday, May 06, 2017 No comments:\nကဏ္ဍ ကျန်းမာရေး, ဗဟုသုတများ\nအဲကွန်းကြောင့် ဖြစ်ရတဲ့ ကျန်းမာရေး ပြဿနာတွေ\nပူပြင်းတဲ့ နွေရက် တွေကို အံတုဖို့ အဲကွန်းကို အသုံးပြု လာကြတာ တွေ့ရ ပါတယ်။ အေးစိမ့် နေတဲ့ အဲကွန်း ခန်းထဲမှာ နေထိုင် လုပ်ကိုင် ရတာ သက်သောင့် သက်သာ ရှိပေမယ့် အဲကွန်းကြောင့် သင့်ကျန်းမာရေးကို ဘယ်လို ထိခိုက်စေ သလဲ ဆိုတာ သုတေသီတွေရဲ့ ရှာဖွေတွေ့ရှိ ချက်ကို အခြေခံပြီး ပြောပြပါမယ်။\nအပူ အအေး သတိပြု\nအဲကွန်းခန်းထဲမှာ အချိန်အကြာကြီး နေနေခဲ့တဲ့ သူဟာ အပြင်ထွက်တဲ့ အခါ ရုတ်တရက် ချက်ချင်း မထွက်ပါနဲ့။ ဘာကြောင့်လဲ ဆိုတော့ အအေးနဲ့ အကြာကြီး ထိတွေ့ခဲ့တဲ့ သင့် ခန္ဓာကိုယ်က အအေးနဲ့ လိုက်လျော ညီထွေ ဖြစ်အောင် တုံ့ပြန်ပေးနေချိန်မှာ ရုတ်တရက် အပူထဲကို ရောက်သွားတဲ့ တုံ့ပြန်လုပ်ဆောင်မှုတွေ ပျက်ယွင်းပြီး ရှော့ဖြစ်ပြီး လေဖြတ်ခြင်း၊ သွေးလည်ပတ်မှု ပျက်ယွင်းခြင်း အပါအဝင် အသက်သေဆုံးတဲ့ အထိ ဖြစ်တတ်ပါတယ်။ ထို့အတူပါပဲ အပူထဲမှာ အကြာကြီး ရှိနေတဲ့သူဟာ အအေးခန်းထဲကို ရုတ်တရက် မဝင်မိဖို့ ပထမဆုံး သတိပြုပါ။\nအေးစိမ့်နေတဲ့ အခန်းထဲမှာ ကြာကြာနေတဲ့ အခါ ခေါင်းကိုက်တာတွေ၊ ပင်ပန်းနွမ်းနယ်မှုတွေ ခံစားရတတ်ပါတယ်။ အဲကွန်းခန်းထဲမှာ နေထိုင် အလုပ် လုပ်ကိုင်တဲ့သူတွေဟာ နာတာရှည် ခေါင်းကိုက်ဝေဒနာနဲ့ ပန်းလျနွမ်းနယ်တာတွေ ခံစားရနိုင်ပါသတဲ့။ အအေးဒဏ်ကြောင့် နှာခေါင်းနဲ့ ပါးစပ်တွေက ချွဲ သလိပ် နှပ်ရည်တွေ ထွက်လာပြီး အသက်ရှူ လမ်းကြောင်းကို ပိတ်ဆို့တာတွေ ဖြစ်စေပြီး အသက်ရှူမဝတာမျိုး ဖြစ်စေနိုင်ပါတယ်။ အသက်ရှူမဝတဲ့ အခါ သင့်ခန္ဓာကိုယ် အတွက် အရေးတကြီး လိုအပ်တဲ့ အောက်စီဂျင် မပြည့်မ၀ ဖြစ်လာပြီး ခုခံအား နည်းစေနိုင်ပါတယ်။ အားနည်းလာတဲ့ အခါ တုပ်ကွေးရောဂါ အပါအဝင် အခြား ရောဂါများ ဝင်လာနိုင်ပါတယ်။\nသင့်ရဲ လက်တွေ အစိုဓာတ် ခန်းခြောက် လာမယ်၊ နောက်ပြီး သင့်ရဲ့ နှုတ်ခမ်း လွှာတွေ သွေ့ခြောက်လာလို့ အစိုဓာတ် ရစေဖို့ မကြာခဏ လျှာနဲ့ လျက်နေ ရတယ် ဆိုရင် သတိထားပါ။ သင့်ဝန်းကျင်ကို အေးမြစေတဲ့ အဲကွန်းက ထွက်လာတဲ့ လေအေးတွေက သင့်ရဲ့ အရေပြားကို ခြောက်သွေ့ စေတာပါ။ အရေပြားတွေ ခြောက်သွေ့ လာပြီ ဆိုရင် မကြာခင် ကြမ်းရှလာမှာ ကွဲအက် လာမှာ သေချာပါတယ်။\nအဲကွန်းက ဖန်တီးထားတဲ့ အအေးဓာတ်က သွေးပေါင်ကျတာမျိုးတွေ၊ အဆစ်မြစ်ရောင်ရောဂါမျိုးတွေ၊ အာရုံကြောရောင် ရောဂါတွေ ဖြစ်စေတတ်ပါတယ်။ ပြီးတော့ အဲကွန်းထဲမှာ အချိန်အများကြီး နေထိုင်မယ် ဆိုရင်တော့ သင့်ရဲ့ နာဗ်ကြောနှင့် သွေးကြောမျှင်တွေကို အအေးဓာတ်က ကျုံ့စေတာကြောင့် ဦးနှောက်နှင့် အာရုံကြော ဆိုင်ရာ ရောဂါတွေလည်း ဖြစ်စေနိုင်ပါတယ်။\nသင့်ရဲ့ ကားထဲမှာ တပ်ဆင်ထားတဲ့ အဲကွန်းက ပေးတဲ့ အအေးဓာတ်က ယာဉ်ကြောပိတ်ဆို့ပြီး မွန်းကြပ်နေတဲ့ မြို့လယ်ကောင် မှာ သင့်အတွက် သက်သောင့် သက်သာ ဖြစ်စေမှာပါ။ ဒါပေမယ့် အဲကွန်းက ခန္ဓာကိုယ် အတွင်း အဏုဇီဝရုပ်ကို ပြောင်းလဲ သွားစေပြီး ကျန်းမာရေး အတွက် ဆိုးကျိုးတွေ ရစေပါတယ်။ အထူးသဖြင့်တော့ လေထဲက ရောဂါပိုးမွှားတွေ ဥပမာအားဖြင့် ဘက်တီးရီးယား ပိုးမွှားတွေ၊ ကူးစက်လွယ် ရောဂါပိုးတွေက နမိုးနီးလို့ ခေါ်တဲ့ နာတာရှည် အဆုတ်ရောင် ရောဂါ ဖြစ်စေနိုင်ပါတယ်။\nညွှန်း – www.onlymyhealth.com\nFrom : ဧရာဝတီ by အေဘယ်လ်\nOriginally published at - https://burma.irrawaddy.com/lifestyle/2017/05/04/134223.html\nမျှဝေသူ ရစ် မောင် မှာ Thursday, May 04, 2017 No comments:\n“စားတာ အသား၊ အိပ်တာ အား” လို့ ဆိုရိုး စကား ရှိပေမယ့် လိုတာထက် ပိုအိပ်စက်တာ၊ အချိန် အများကြီး ပိုအိပ်နေ တတ်တာက ရောဂါ ဆိုးကြီး တခု ဖြစ်သလို တခြား ရောဂါတွေ ကိုလည်း ဖြစ်ပွား စေပါတယ်။\nလူတဦးနဲ့ တဦး လိုအပ်ချက် မတူညီ တာကြောင့် လူတိုင်း အတွက် အိပ်စက်ချိန် ဘယ်လောက် လိုတယ်ဆိုတာ သတ်မှတ်ပေးဖို့ မဖြစ်နိုင်ပါဘူး။ အကြမ်း ဖျင်းတော့ အရွယ်ရောက်သူ တဦးဟာ ၇ နာရီကနေ ၈ နာရီလောက် အထိ အိပ်စက်ဖို့ သင့်ပါတယ်။\nအိပ်ရေးပျက်ရင် အစားပျက်တတ်ပြီး၊ အစားပျက်ရင် အားနည်းလာတတ်ပါတယ်။ အားနည်းရင် ခန္ဓာကိုယ်ထဲကို ရောဂါဘယ ပေါင်းစုံ ဝင်ရောက် လာ နိုင်ပါတယ်။ သို့ပေမယ့် အိပ်ချိန်များပြားလွန်းတာကလည်း သင့်ကျန်းမာရေး အတွက် ဆိုးကျိုးတွေ ပေးနိုင်ပါတယ်။\nတကယ်လို့ သင့်ခန္ဓာကိုယ်က ၉ နာရီထက် ပိုလွန်ပြီး အိပ်စက်ဖို့ တောင်းဆိုလာပြီ၊ အိပ်စက်ချင်နေပြီ ဆိုရင်တော့ သင့်ရဲ့ ကျန်းမာရေးမှာ ဆိုးဝါးမှု တခုခု ရှိလာနေပြီ၊ ရောဂါတခုခု ရှိနေပါပြီ။ ဒါကြောင့် အိပ်စက်လွန်ရောဂါနဲ့ ဆက်စပ်နေတဲ့ ကျန်းမာရေး ပြဿတွေကို ပြောပြပါမယ်။\nစိတ်အားငယ်ခြင်း၊ စိတ်ဓာတ်ကျခြင်း ဖြစ်စေသည်\n၂၀၁၄ ခုနှစ်က အရွယ်ရောက် အမြွှာတွေနဲ့ စမ်းသပ်သုတေသန ပြုချက်အရ အိပ်စက်ချိန် ရှည်ကြာသူတွေမှာ စိတ်အားငယ်ခြင်း၊ စိတ်ဓာတ်ကျခြင်း ရောဂါလက္ခဏာတွေ ပိုမိုတွေ့ ရတယ်လို့ ဆိုပါတယ်။ ၇ နာရီကနေ ၉ နာရီကြား အိပ်စက်တဲ့ သူတွေက အဲဒီရောဂါလက္ခဏာ ပြတာ ၂၇ ရာခိုင်နှုန်း ရှိပြီး၊ ၉ နာရီထက် ပိုပြီး အိပ်စက်သူတွေကတော့ ၄၉ ရာခိုင်နှုန်း ရှိတာ တွေ့ရ ပါတယ်။\n၂၀၁၂ ခုနှစ်မှာ အမျိုးသမီးကြီးတွေနဲ့ စမ်းသပ် သုတေသနပြု ရာမှာတော့ သာမန် လိုအပ်တဲ့ အိပ်ချိန်ထက် ပိုပြီး အိပ်စက် တတ်သူတွေမှာ ဦးနှောက်ရဲ့ အလုပ် လုပ်ဆောင်မှုကို ဟန့်တားတာမျိုး ဖြစ်စေပါသတဲ့။ ၉ နာရီထက်ကျော်လွန်ပြီး အိပ်စက်သူတွေ အတွက်တော့ အိပ်စက်ခြင်းက သူတို့ရဲ့ ဦးနှောက်ကို ထိခိုက်စေတဲ့ အပြင် ရင့်ရော်စေတာလည်း တွေ့ရပါတယ်။\nကိုယ်ဝန်ဆောင်မှု ပြဿနာများ ဖြစ်စေသည်\nအိပ်စက်ခြင်းနဲ့ ပတ်သက်ပြီး ကိုရီးယား သုတေသနအဖွဲ့ တခုဟာ ကလေးရဖို့ ဆေးကုသမှု ခံယူနေတဲ့ အမျိုးသမီး ၆၅၀ ဦး ကို စမ်းသပ်လေ့လာခဲ့ရာမှာတော့ အိပ်စက်လွန်သူများမှာ မျိုးပွားမှုနှင့် သန္ဓေအောင်မြင်မှုဆိုင်ရာ ပြဿနာတွေ ပိုမို တွေ့ရတယ် လို့ ဆိုပါတယ်။ တနေ့ကို ၇ နာရီကနေ ၈ နာ အတွင်း အိပ်စက်သူတွေက ၉ နာရီကနေ ၁၁ နာရီ အထိ အိပ်စက်သူတွေထက် ကိုယ်ဝန်ဆောင်မှု ပြဿနာ ဖြစ်ပွားမှု နည်းပါးပါတယ်။\nကနေဒါ နိုင်ငံ ကွီဘက်မြို့က သုတေသန ပညာရှင်တွေရဲ့ လေ့လာမှုမှာတော့ တနေ့ကို ၈ နာရီထက် ပိုပြီး အိပ်စက်သူတွေဟာ ဆီးချို ရောဂါ ဖြစ်ပွားဖို့ ပုံမှန်ထက် ၂ ဆပို ဖြစ်နိုင်ခြေ ရှိပါတယ်။ တရက်မှာ ၇ နာရီနဲ့ ၈ နာရီကြား အိပ်စက်သူတွေမှာတော့ ကျန်းမာရေး ပြဿနာနည်းပါးပြီး ခန္ဓာကိုယ်တွင်း လုပ်ငန်းများကို ထိန်းညှိပေးပါသတဲ့။\n၂၀၁၂ ခုနှစ်က ပြုလုပ်တဲ့ အမေရိကန် နှလုံးအထူးကုပညာရှင်များရဲ့ ဆွေးနွေးပွဲမှာ တင်ပြတဲ့ သုတေသန စာတမ်းမှာတော့ တရက်ကို ၈ နာရီနဲ့ အထက် အိပ်စက်သူတွေမှာ နှလုံးဆိုင်ရာ ကျန်းမာရေး ပြဿနာများ ဖြစ်ပွားစေတယ်လို့ ဆိုပါတယ်။ လူပေါင်း ၃၀၀၀ ကျော်ကို စမ်းသပ်သုတေသနပြုထားတဲ့ ဒီ သုတေသနစာတမ်းမှာ ဆက်လက်ဖော်ပြထားတာက အိပ်စက် လွန်သူတွေမှာ အိုမင်းရင့်ရော်မှု ၂ ဆ ဖြစ်ပွားစေပြီး၊ သွေးလွှတ်ကြောဆိုင်ရာ ရောဂါ ဖြစ်ပွားမှု ၁ ဒသမ ၁ ဆ ပိုမို ဖြစ်ပွား စေနိုင်တယ် လို့ ဆိုပါတယ်။ ။\nOriginally published at - https://burma.irrawaddy.com/lifestyle/2017/05/02/134106.html\nမျှဝေသူ Te Tee မှာ Tuesday, May 02, 2017 No comments:\nအစားသောက် အန္တရာယ် ကင်းရှင်းရေး ဟန်ချက်ညီ ပူးပေါင်း ဆောင်ရွက်နိုင်ရေး အလုပ်ရုံ ဆွေးနွေးပွဲ\nနေပြည်တော် ဧပြီ ၆\nကျန်းမာရေးနှင့် အားကစား ဝန်ကြီး ဌာန ပြည်ထောင်စု ဝန်ကြီး ဒေါက်တာ မြင့်ထွေးအား ဆွစ်ဇာလန် နိုင်ငံ ဂျီနီဗာမြို့အခြေစိုက် Global Commission on Drug Policy (GCDP) ဥက္ကဌ ဖြစ်သူ ဆွစ်ဇာလန် နိုင်ငံ သမ္မတဟောင်း Ms. Ruth Dreifuss က ယနေ့ နံနက် ပိုင်းတွင် နေပြည်တော်ရှိ ကျန်းမာရေးနှင့် အားကစား ဝန်ကြီး ဌာန ဧည့် ခန်းမတွင် လာရောက် တွေ့ဆုံသည်။\nတွေ့ဆုံစဉ် မူးယစ် ဆေးစွဲ ကာကွယ် ကုသရေး မူဝါဒကို ပြည်သူ့ကျန်းမာ ရေး အမြင်ဖြင့် ရေးဆွဲရေး၊ မူးယစ်ဆေးဝါး အန္တရာယ် ကာကွယ်ရေးနှင့် ပတ်သက်၍ ပြည်သူ လူထုမှ အပြန်အလှန် ဆွေးနွေးနိုင်သည့်မူဝါဒချမှတ်ရေး၊ မူးယစ်ဆေးစွဲသူများအား ကုသရေး နှင့်ပတ်သက်၍ ကုသမှုအစုံပါဝင်သည့်မူဝါဒချမှတ်ရေး၊ ပြည်သူလူထုသို့ အသိပညာပေး လုပ်ငန်းများ ကျယ်ကျယ်ပြန့်ပြန့်ဆောင်ရွက်နိုင်ရေး၊ Global Commission on Drug Policy (GCDP) မှ ထုတ်ဝေသော A New Approach to Decriminalization 2016 Report ကို အသုံးပြုကာ မြန်မာနိုင်ငံနှင့်ကိုက်ညီမည့်မူဝါဒချမှတ်နိုင်ရေးနှင့် ပူးပေါင်း ဆောင်ရွက်ရေးဆိုင်ရာကိစ္စရပ်များကို ဆွေးနွေးကြသည်။\nယင်းနောက် ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီးသည် Lake Garden Hotel ၌ ကျင်းပသော အစားအသောက်ဘေးအန္တရာယ် ကင်းရှင်းရေးလုပ်ငန်းများ ဟန်ချက်ညီ ပူးပေါင်း ဆောင်ရွက်နိုင်ရေး အလုပ်ရုံဆွေးနွေးပွဲသို့ တက်ရောက်အမှာစကား ပြောကြားသည်။\nပြည်ထောင်စုဝန်ကြီးက အစားအသောက်ဘေးအန္တရာယ်ကင်းရှင်း ရေးဆိုရာတွင် စိုက်ပျိုး၊ မွေးမြူ၊ ထုတ်လုပ်သည်မှ အစပြုကာ သုံးစွဲစားသောက်သည်အထိ အဆင့် တိုင်းတွင် အရေးကြီးပါကြောင်း၊ သက်ဆိုင်ရာအဆင့်တိုင်းတွင် အန္တရာယ် ကင်းရှင်း ရေးဆိုင်ရာ စံနှုန်းများကို လိုက်နာဆောင်ရွက်နိုင်မှသာ စားသုံးသူများ အနေဖြင့် အန္တရာယ်ကင်းသည့် အစား အသောက်ကို ရရှိနိုင်မည်ဖြစ်ပါကြောင်း၊\nဈေးကွက်တွင် ထုတ်လုပ်ရောင်းချနေသော စားသောက်ကုန်များအနက် အန္တရာယ်ရှိ သော စားသောက်ကုန်များအား ပြည်သူလူထုမှ စားသုံးရန်မသင့်ဟု သိရှိသည့်အခါ ဝယ်ယူ စားသုံးခြင်းမပြုတော့လျှင် အဆိုပါ အန္တရာယ်ရှိ စားသောက် ကုန်ထုတ်လုပ်မှုများ ရပ်ဆိုင်းသွားနိုင်ပါကြောင်း၊ သို့ဖြစ်ရာ ပြည်သူများသည် အစားအသောက်ဘေး အန္တရာယ် ကင်းရှင်း ရေးဆောင်ရွက်ရာတွင် အဓိကအခန်းကဏ္ဍ (Gate Keeper) အနေဖြင့် ပါဝင်နေသည် ဖြစ်ပါကြောင်း၊\nပြည်သူလူထုအနေဖြင့် မည်သည့်အစားအသောက်က စားသင့်သည်၊ မစားသင့်သည်ကို သိရှိစေရန် အလွန်ရေးကြီး ပါကြောင်း၊ သို့ဖြစ်ပါ၍ ကျန်းမာရေးနှင့် အားကစား ဝန်ကြီးဌာန အနေဖြင့် အစားအသောက်ဘေးအန္တရာယ်ကင်းရှင်းရေး အသိပညာပေးလုပ်ငန်းများကို မြို့ပေါ်သာမက ကျေးလက်ဒေသထိရောက်အောင် ဆောင်ရွက် လျက်ရှိပါကြောင်း၊\nပြည်သူလူထုသို့ အသိပညာပေးလုပ်ငန်းများဆောင်ရွက်ရာတွင် ပြည်သူ့ကျန်းမာရေးဦးစီးဌာန၊ ကျန်းမာရေးအသိပညာ မြှင့်တင်ရေးဌာနနှင့် ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်ရန် ဖြစ်ပါ ကြောင်းပြောကြားသည်။\nအလုပ်ရုံဆွေးနွေးပွဲသို့ ဌာနအကြီးအကဲများ၊ နှီးနွယ်ဝန်ကြီးဌာများမှ ကိုယ်စားလှယ်များနှင့် တာဝန်ရှိသူများက အစား အသောက် ဘေးအန္တရယ်ကင်းရှင်းရေးနှင့် စပ်လျဉ်း၍ ကြီးကြပ်ကွပ်ကဲခြင်း လုပ်ငန်းများကို ဆွေးနွေးခဲ့ကြကြောင်း သတင်း ရရှိသည်။\nFrom : ပြန်ကြားရေး ဝန်ကြီး ဋ္ဌာန by moi\nOriginally published at - http://moigovnews.blogspot.com/2017/04/blog-post_78.html\nမျှဝေသူ Te Tee မှာ Friday, April 07, 2017 No comments:\nစားသောက်ကုန်များ၌ ပါဝင်သည့် အချက်များ မဖော်ပြပါက အရေးယူမည်\nပြည်တွင်း၌ အစား အသောက် ထုတ်လုပ် သူများသည် ထုတ်လုပ်သည့် ကုန်ပစ္စည်း၏ အမှတ် တံဆိပ် ဖော်ပြ ချက်တွင် ပါဝင်သော အချက် အလက် များကို သုံးလ အတွင်း ထည့်သွင်း ဖော်ပြ ရမည် ဖြစ်ပြီး လိုက်နာမှု မရှိပါက ဥပဒေ အတိုင်း အရေး ယူမည် ဖြစ်ကြောင်း အစား အသောက်နှင့် ဆေးဝါး ကွပ်ကဲရေး ဦးစီးဌာန ညွှန်ကြားရေး မှူးချုပ် ဒေါက်တာ သန်းထွဋ်က ပြောကြားသည်။\n“ဈေးကွက်မှာ သတ်မှတ်ချက်နဲ့ မကိုက်ညီတာ ရှိပါတယ်။ အစားအသောက်တွေဟာ သတ်မှတ်တဲ့ အမှတ်တံဆိပ် ဖော်ပြချက်ကို လိုက်နာရမယ်”ဟု ၎င်းကဆိုသည်။\nအမှတ်တံဆိပ် ဖော်ပြချက်တွင် လုပ်ငန်း တည်နေရာလိပ်စာ၊ ဆက်သွယ်ရန် ဖုန်းနံပါတ်၊ ထုတ်လုပ်ရက်စွဲ၊ သက်တမ်းကုန်ရက်စွဲ၊ ထုတ်လုပ် အပတ်စဉ် အမှတ်၊ FDA ၏ အစားအသောက်ထုတ်လုပ်ခြင်း ထောက်ခံချက် အမှတ်နှင့် လိုင်စင်အမှတ်များ ထည့်သွင်းရန် လိုအပ်ကြောင်း FDA ၏ ဖော်ပြချက်များအရ သိရသည်။\nအစားအသောက်နှင့် ဆေးဝါးကွပ်ကဲရေး ဦးစီးဌာနအနေနှင့် ရန်ကုန်နှင့် နေပြည်တော်တွင် ဈေးကွက်များရှိ အစားအသောက် နမူနာများကို ကောက်ယူ၍ လေ့လာမှုများ ပြုလုပ်ခဲ့ရာ ထောက်ခံချက်အမှတ် ဖော်ပြသူများ ရှိသကဲ့သို့ ပြုလုပ်ဆဲနှင့် လုံးဝ လုပ်ဆောင်ခြင်း မရှိသူများကိုလည်း တွေ့ရှိခဲ့ကြောင်း ယင်းဌာန၏ စစ်ဆေးမှုများအရ သိရသည်။\n“တချို့ကတော့ ရထားတဲ့ ထောက်ခံချက်အမှတ် ဖော်ပြတယ်။ တချို့ကတော့ လျှောက်ပါမယ်ပေါ့။ လျှောက်နေတဲ့ကာလမှာလည်း လျှောက်ထားဆဲနဲ့ ဆက်ထုတ် လုပ်ခွင့်ပေးမှာပါ။ အဲ့လို အခြေအနေမှာ ဈေးကွက် ထောက်လှမ်းကြည့်သွားမှာပါ”ဟု ဒေါက်တာ သန်းထွဋ်က ဆက်လက် ပြောကြားသည်။\nအဆိုပါ အမှတ်တံဆိပ် ဖော်ပြချက်ပါ အချက်များကို ၂၀၁၇ ခုနှစ် မတ်လ အကုန်တွင် နောက်ဆုံးထား ထည့်သွင်း ဖော်ပြရန် ပြီးခဲ့သည့် ဖေဖော်ဝါရီလ ၈ ရက်နေ့တွင် အသိပေး ကြေညာချက်ထုတ် ပြန်ခဲ့သော်လည်း အစားအသောက် ထုတ်လုပ်သူများ၏ အခက်အခဲများကြောင့် ယခုကဲ့သို့ အချိန်ကာလတစ်ခု သတ်မှတ်ခဲ့ခြင်းဖြစ်ကြောင်း၊ ယင်းကာလအပြီး လိုက်နာ ဆောင်ရွက်မှု မရှိသူများကို အမျိုးသားအစား အသောက်ဥပဒေ၊ စားသုံးသူကာကွယ်ရေး ဥပဒေများဖြင့် အရေးယူမည်ဖြစ်ကြောင်း ၎င်းက ပြောဆိုသည်။\nFrom : The Vice Myanmar\nOriginally published at - http://thevoicemyanmar.com/news/7464-stk\nမျှဝေသူ Te Tee မှာ Sunday, April 02, 2017 No comments:\nဘရာဇီးမှ အသားတင်သွင်းမှု တရုတ်နှင့် အီးယူ ရပ်ဆိုင်း\nဘရာဇီး နိုင်ငံက ထုတ်လုပ်တဲ့ အသားတွေကို အဓိက တင်သွင်းနေတဲ့ တရုတ် နိုင်ငံနဲ့ အီးယူ တို့က အသားတွေ ကျန်းမာရေး အတွက် စိတ်မချရ ဘူးဆိုပြီး တင်သွင်းမှု တွေကို ရပ်ဆိုင်း လိုက်ပါတယ်။\nမလတ်ဆတ်တဲ့၊ အစာ အဆိပ် သင့်နိုင်တဲ့ အသားတွေကို ထုပ်ပိုး တင်ပို့တာ၊ ကြီးကြပ်သူ စစ်ဆေးရေး အရာရှိတွေကို လာဘ်ထိုး တာတွေ စစ်ဆေး တွေ့ရှိခဲ့ အပြီး တရုတ်နဲ့ အီးယူက ဘရာဇီး နိုင်ငံထွက် အသားတွေကို ပိတ်ပင် လိုက်တာပါ။\nဘရာဇီး ရဲတပ်ဖွဲ့က မတ်လ ၁၇ ရက်နေ့မှာ ပြည်နယ် ၆ ပြည်နယ် အတွင်း အသား ထုတ်လုပ်ရေး ကုမ္ပဏီတွေကို အကြီး အကျယ် ဝင်ရောက် စီးနင်းပြီး စုံစမ်း စစ်ဆေး မှုတွေ ဆောင်ရွက်နေ ရပါတယ်။\nအခုလို မလတ်ဆတ်တဲ့အသားတွေကို ပြည်ပနိုင်ငံတွေကို နှစ်တွေနဲ့ချီ တင်ပို့ခဲ့ကြတဲ့ အထောက်အထားတွေကိုလည်း အာဏာပိုင်တွေ ရရှိထားကြပါတယ်။\nဘရာဇီးနိုင်ငံဟာ အသားတင်ပို့မှုကနေ တနှစ်တနှစ်ကို အမေရိကန်ဒေါ်လာ ၁၂ ဘီလီယံ ဝင်ငွေရရှိနေတဲ့အတွက် ဒီကဏ္ဍဟာ ဘရာဇီးနိုင်ငံရဲ့ စီးပွားရေးအတွက် အဓိကကျတဲ့ စီးပွားရေးကဏ္ဍတခု ဖြစ်ပါတယ်။\nဘရာဇီးသမ္မတဟာလည်း ဒီကိစ္စနဲ့ပတ်သက်ပြီး ပြီးခဲ့တဲ့ ရုံးပိတ်ရက်တွေအတွင်း အရေးပေါ် အစည်းအဝေးတွေ ကျင်းပခဲ့ပြီး နိုင်ငံခြားသံတမန်တွေကို အသားကင်ဆိုင်ခေါ်ပြီး ဘရာဇီးနိုင်ငံထွက် အသားတွေရဲ့ အရည်အသွေးကို အာမခံ စားပြခဲ့ပါတယ်။\nပြီးခဲ့တဲ့ မတ်လ ၁၇ ရက် မနက်ပိုင်းက နေရာပေါင်း ၂၀၀ နီးပါးမှာ ရဲတပ်ဖွဲ့ဝင် ၁၀၀၀ ကျော်နဲ့ အရေးပေါ်စီးနင်းမှုတွေ လုပ်ခဲ့တာမှာ ကုမ္ပဏီတွေက အစိုးရလိုင်စင်ရရှိဖို့အရေး ကျန်းမာရေးအာဏာပိုင်တွေ၊ အာဏာရပါတီ အမတ်တွေကို လက်သိပ်ထိုး လာဘ်ထိုးမှုတွေ ရှိခဲ့တာတွေကိုလည်း စုံစမ်းစစ်ဆေးရေး အရာရှိတွေက တွေ့ရှိခဲ့ပါတယ်။\nအသားထုတ်လုပ်ရေးကုမ္ပဏီ ၃၀ ကျော်ကို ကျန်းမာရေးနဲ့ မညီညွတ်တဲ့ အသားတွေ တင်ပို့မှုနဲ့ စွပ်စွဲခံရပြီး အဲ့ဒီထဲမှာ ကမ္ဘာ့အကြီးဆုံး အမဲသားထုတ်လုပ်ရေးကုမ္ပဏီ JBS ကုမ္ပဏီနဲ့ ကမ္ဘာ့ထိပ်တန်း ကြက်သား၊ ဘဲသား ထုတ်လုပ်ရေးကုမ္ပဏီ BRF ကုမ္ပဏီတို့လည်း ပါဝင်ပါတယ်။\nOriginally published at - http://burmese.dvb.no/archives/196610\nမျှဝေသူ Te Tee မှာ Wednesday, March 22, 2017 No comments:\nအွန်လိုင်းမှာ ရောင်းချတဲ့ အဆီကျဆေးတချို့ ထိရောက်မှု မရှိ\nရန်ကုန်၊ မတ် ၁၅ – အွန်လိုင်းမှာ ရောင်းချတဲ့ အဆီချဆေး တွေက ထိရောက်မှု မရှိ တာတွေ များနေတယ်လို့ သိရ ပါတယ်။\nအွန်လိုင်းက အဆီ ချဆေး ကောင်းတယ် ဆိုပြီး ဝယ်လိုက်တာ တကယ် သောက်ကြည့် လိုက်တော့ အဆင် မပြေဘူး၊ သောက်တာ လေးငါးဘူး ရှိနေပြီ၊ တကယ် ထိရောက်မှု မရှိဘူး ဆိုတော့ ဖြတ်လိုက်တာ၊ ရောင်းတာတွေ ကလဲ အများကြီး ရှိတယ်၊ ရောင်းတဲ့ သူတွေ ကတော့ တကယ် ထိရောက်တယ် ဆိုပြီး တင် ပြီးရောင်း ကြတယ်၊ ရောင်း သူကတော့ ရောင်းထွက်အောင် လုပ်မှာပဲ၊ ဝယ်တဲ့ သူတွေ ကသာ ရွေးပြီး ဝယ်သင့် တယ်လို့ အွန်လိုင်းက ဝယ်ယူသူ ကိုပြည့်ဖြိုးက ပြောပါတယ်။\nအွန်လိုင်းမှာရောင်းချနေတဲ့ အဆီချဆေးတွေက ရှောက်သီးနဲ့ ထုတ်လုပ်တာတွေကို အများဆုံး ရောင်းချ နေတာဖြစ်ပြီး ကိုယ်တိုင် ထုတ်လုပ်ရောင်းချနေတာဖြစ်ပြီး တချို့တွေကတော့ တစ်ဆင့်ပြန်လည် ရောင်းချနေတာ ဖြစ်တယ်လို့ သိရပါတယ်။\nအစ်မတို့က တစ်ဆင့်ပြန်ရောင်းတာဆိုတော့ အခက် အခဲဖြစ်တယ်၊ ထိရောက်မှု မရှိတာတွေ ဆိုပြီး ပြန်ပြောတာတွေ ရှိတယ်၊ အစ်မတို့ကလဲ တစ်ဆင့်ပြန်ယူရတာဆိုတော့ မကောင်း ဘူးဆိုရင်တော့ ကိုယ်ပဲ အပြောခံ ရတာလေ၊ အဲဒီလိုဆိုတော့ မကောင်းနိုင်ဘူးလို့ အွန်လိုင်းကနေ ဈေးရောင်း တာတွေကို ပြုလုပ်နေသူ မသင်ဇာက ပြောပါတယ်။\nအွန်လိုင်းမှာအဆီချဆေးတွေကို တံဆိပ်လေးငါးမျိုးနဲ့ ရောင်းချနေတာ ဖြစ်တယ်လို့ သိရပါ တယ်။ သည်လို တံဆိပ်တွေ အများကြီးမှာမှ တကယ် ထိရောက်တဲ့ အဆီချဆေးတွေ နည်းပါးနေတာ ဖြစ်ပြီး မထိရောက် တာတွေက သာအများ အပြားရှိနေ တာဖြစ်ပါတယ်။\nFrom : ကုမုဒြာဂျာနယ် by လိမ္မာ\nမျှဝေသူ Te Tee မှာ Saturday, March 18, 2017 No comments:\nဈေးကွက်တွင်ရောင်းမည့်အသားများ၏ အရည်အသွေးစစ်ဆေးမှု အမေရိကန်ပညာရှင်များ ကူညီမည်\nဈေးကွက် ထဲမှာ ရောင်းချမယ့် တိရစ္ဆာန် အသားတွေရဲ့ အရည် အသွေးကို စစ်ဆေးရာမှာ ပိုမို တိကျတဲ့ အဖြေတွေ ရရှိစေဖို့ အမေရိကန် ပညာရှင်တွေက နည်းပညာ သင်တန်းတွေ ပို့ချပေး သွားမယ်လို့ မြန်မာ့ လယ်ယာနဲ့ မွေးမြူရေး ကဏ္ဍ ဖွံ့ဖြိုးရေး အတွက် အကူအညီ ပေးနေတဲ့ Winrock International က ပြောပါတယ်။\nသားသတ်ရုံတွေက အသားတွေကို စစ်ဆေးမှု ပြုလုပ်ရတဲ့ ဆရာဝန်တွေ အပါအဝင် အစားအသောက်ထုတ်လုပ်တဲ့ လုပ်ငန်းရှင်တွေကိုပါ သင်ကြားပေးသွားမှာ ဖြစ်တယ်လို့ Winrock International က ဆက်ဆံရေးတာဝန်ခံ ဒေါက်တာသက်ခိုင်က ပြောပါတယ်။\nအဲ့ဒီသင်တန်းကို အခု မတ်လ ၁၆ ရက်ကနေ ၁၈ ရက်အထိ မြန်မာနိုင်ငံမွေးမြူရေးလုပ်ငန်းအဖွဲ့ချုပ်မှာ ပြုလုပ်သွားမှာဖြစ်ပြီး တိရစ္ဆာန်ဆေးကုဆရာဝန်တွေ၊ အသားထုတ်လုပ်သူတွေနဲ့ အစားအသောက် ဘေးကင်းလုံခြုံရေး ဆောင်ရွက်နေသူတွေ တက်ရောက်သင့်တယ်လို့ ဆိုပါတယ်။\nOriginally published at - http://burmese.dvb.no/archives/195134\nမျှဝေသူ Te Tee မှာ Wednesday, March 15, 2017 No comments:\nဆီးချိုရောဂါ စီမံကိန်းအတွက် ဒိန်းမတ်နိုင်ငံက ဒေါ်လာ ၁ သန်းကျော် ကူညီမည်\nမြန်မာ နိုင်ငံမှာ ဆောင်ရွက်မယ့် ဆီးချို ရောဂါ စီမံကိန်း အတွက် ဒိန်းမတ် နိုင်ငံက ဒေါ်လာ ၁ ဒသမ ၂ သန်း ကူညီ သွားဖို့ သဘော တူညီ လိုက်ပါတယ်။\n၂၀၁၇ ခုနှစ်ကနေ ၂၀၂၀ ခုနှစ် အထိ ရေးဆွဲ ထားတဲ့ ဆီးချိုရောဂါ စီမံကိန်း အတွက် ဒိန်းမတ်နိုင်ငံက ဒေါ်လာ ၁ ဒသမ ၂ သန်း ကူညီဖို့ မတ်လ ၁၃ ရက်နေ့က ကျန်းမာရေးနဲ့ အားကစား ဝန်ကြီး ဌာနတို့ နားလည်မှု စာချွန်လွှာ ရေးထိုး ခဲ့ပါတယ်။\nဒီစီမံကိန်းမှာ Type 1 လို့ခေါ်တဲ့ ကလေးဘဝမှာဖြစ်တဲ့ ဆီးချိုလူနာတွေအတွက် အင်ဆူလင်ဆေး လက်လှမ်းမှီအောင် ဆောင်ရွက် သွားမှာဖြစ် ပါတယ်လို့ နိုဗိုနော်ဒစ် ကုမ္ပဏီမှ ဟန်နာရစ်ခ်က ပြောပါတယ်။\n“ဆီးချိုရှိတဲ့ကလေးတွေကို တိုးတက်အောင် ပြောင်းလဲပေးနေပါပြီ။ အထူးကောင်းမွန်တဲ့ ဆီးချိုရောဂါကုသရေး အစီအစဉ်တွေက ဆီးချိုရောဂါရှိတဲ့ ကလေးအရေ အတွက်ကို လျှော့ချပေးနေပါတယ်။\nကလေးတွေမှာရှိတဲ့ ဆီးချိုရောဂါကို သက်သာကောင်းမွန်စေတဲ့ အစီအစဉ်က ကျနော်တို့ရဲ့ ရည်ရွယ်ချက် ဖြစ်ပါတယ်။ Type-1 ဆီးချိုအမျိုးအစားရှိတဲ့ ကလေးတွေအတွက် မြန်မာပြည်အနှံ့အပြားမှာ ဆေးခန်းတွေ အများအပြား ဖွင့်ပေးမှာဖြစ်ပြီး ဆေးခန်းတိုင်းမှာ ကုသနိုင်ပါတယ်” လို့ ပြောပါတယ်။\nဒီပွဲကို တက်ရောက်လာတဲ့ ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီးကတော့ မြန်မာနိုင်ငံအနေနဲ့ ဆီးချိုဖြစ်ပွားသူ အရေအတွက်ဟာ အရမ်းများနေတဲ့အတွက် သကြားဓာတ်ပါဝင်မှုနှုန်း များတဲ့ အစားအသောက်တွေကို အခွန်တိုးမြှင့်ကောက်သင့်တယ်လို့ မှတ်ချက်ပေး ပြောပါတယ်။\nဆီးချိုရောဂါဟာ ပျောက်ကင်းအောင်ကုသလို့ရတဲ့ရောဂါ မဟုက်သလို မြန်မာနိုင်ငံမှာ ဖြစ်ပွားသူဦးရေဟာလည်း လူဦးရေရဲ့ ၁၀ ရာခိုင်နှုန်းကျော် ရှိပါတယ်။\nဒါကြောင့် ဆီးချိုရောဂါကို ဆရာဝန်တွေကပဲ ကုသပေးတာမျိုးမဟုတ်ဘဲ ကျေးလက်ကျန်းမာရေးဌာနတွေမှာ တာဝန်ထမ်းဆောင်နေတဲ့ ကျန်းမာရေး ဝန်ထမ်းတွေကို\nစောစောသိနိုင်ဖို့နဲ့ ရေရှည်ကုသစောင့်ရှောက်မှု ပေးနိုင်အောင် သင်ကြားပေးသွားမှာ ဖြစ်ပါတယ်။\n“၁၀ မြို့နယ်ကို ကျနော်တို့ စဝင်တယ်။ ဒီလကုန်မှာ နောက်ထပ် ၁၀ မြို့နယ်ကို စပါမယ်။ စီမံကိန်းဝန်ကြီးရဲ့ လမ်းညွှန်ချက်အရ တနှစ်မှာ ၆၀ သို့မဟုတ် ၇၀ လောက် ရအောင် ကျနော်တို့ ဖြန့်ပါမယ်။ အဲဒီတော့ ဘာလုပ်ရမှာလဲဆိုရင် ရွာတရွာမှာ ဆီးချိုးသွေးချိုရောဂါအတွက် သူနာပြုဆရာမတယောက်က သွားမယ်။\nသူက ရွာမှာ ကြေညာမယ်။ အသက် ၄၀ ကျော်တဲ့လူ၊ ဝတဲ့လူ၊ မျိုးရိုးရှိတဲ့လူ၊ ဆေးလိပ်သောက်တဲ့လူ အကုန်လုံး ရောဂါစစ်ခွင့်ရှိတယ်။ တွေ့ရင် ကုပေးမယ်။ လိုရင် လွှဲပေးမယ်။ အဲဒါကို ကျနော်တို့ လုပ်မှာပါ” လို့ ဆီးချိုရောဂါ စီမံကိန်းမန်နေဂျာ ဒေါက်တာကိုကိုက ပြောပါတယ်။\nဆီးချိုရောဂါ ဖြစ်ပွားနေသူ ၁၀ ယောက်ထဲက ၇ ယောက်ဟာ ကိုယ့်ကိုယ်ကိုယ် ရောဂါဖြစ်ပွားနေမှန်း မသိကြပါဘူး။ ဒါကြောင့် ဒီရက်ပိုင်းမှာပဲ ဝန်ကြီးဌာနက ရွေးချယ် ထားတဲ့ ကျေးလက်တွေမှာ ဆီးချိုတိုင်းကိရိယာနဲ့ ဆီးချိုလူနာတွေကို လိုက်လံရှာဖွေသွားမှာ ဖြစ်ပါတယ်။\nဆီးချိုဝေဒနာ ခံစားနေရတဲ့ လူနာတွေအတွက်ကိုတော့ ရေရှည်ကုသနိုင်ဖို့အတွက် လူတိုင်း လက်လှမ်းမီတဲ့ ကျန်းမာရေးစောင့်ရှောက်မှု စနစ်ထဲမှာ ပါဝင်အောင် ဝန်ကြီးဌာနက ရေးဆွဲနေပါတယ်။\nFrom : ဒီဗွီဘီ By စည်သူဇေယျ\nOriginally published at - http://burmese.dvb.no/archives/195068\nဆေးလိပ်သောက်ခွင့်အသက် ၂၁ နှစ်အဖြစ် စင်ကာပူ တိုးမြှင့် သတ်မှတ်မယ်\nစင်ကာပူ နိုင်ငံမှာ ဆေးလိပ် သောက်ခွင့်ရှိတဲ့ အသက် အရွယ် သတ်မှတ် ချက်ကို ၁၈ နှစ်ကနေ ၂၁ နှစ်ထိ တိုးမြှင့်မယ်လို့ စင်ကာပူ ကျန်းမာရေး ၀န်ကြီးဌာန မတ်လ ၉ ရက်နေ့က ပြောဆို လိုက်ပါတယ်။\nဆေးလိပ် သောက်ခွင့် အတွက် အသက် အရွယ် သတ်မှတ်ချက်ကို လွှတ်တော်ထဲမှာ တစ်နှစ် အတွင်း ဆွေးနွေး သွားမှာ ဖြစ်ပြီး နှစ်အနည်းငယ် အတွင်း ဥပဒေ အနေနဲ့ ပြဌာန်းနိုင်အောင် လုပ်ဆောင်သွားမှာ ဖြစ်တယ်လို့ စင်ကာပူ ကျန်းမာရေးဝန်ကြီးဌာနရဲ့ အကြီးတန်းအရာရှိဖြစ်သူ အေမီခေါ်က ဆိုပါတယ်။\nချွင်းချက်အနေနဲ့ ဥပဒေ မပြဌာန်းမီမှာ အသက် ၁၈ နှစ်နဲ့ အထက် ဆေးလိပ်သောက်နေသူတွေ အနေနဲ့ကတော လောလောဆယ် လွတ်ကင်းခွင့်ရရှိမှာ ဖြစ်ပါတယ်။\nစင်ကာပူ ကျန်းမာရေးဝန်ကြီးဌာနရဲ့ ထုတ်ပြန်ချက်အရ လူငယ်အများစုဟာ အသက် ၂၁ နှစ်မပြည့်သေးခင်မှာပဲ ဆေးလိပ်သောက်တဲ့ အကျင့်ကို ရရှိကြတယ်လို့ ဆိုပါတယ်။\nစင်ကာပူနိုင်ငံမှာ အသက် ၁၈ နှစ်ပြည့်မှ ဆေးလိပ်သောက်ခွင့်ရှိတဲ့ ဥပဒေကို ၁၉၉၃ ခုနှစ်ကတည်းက ပြဌာန်းခဲ့တာ ဖြစ်ပါတယ်။\nစင်ကာပူအစိုးရဟာ ပြီးခဲ့တဲ့နှစ်က ပန်းခြံနဲ့ အပန်းဖြေနေရာပေါင်း ၄၀၀ ကျော်ကို ဆေးလိပ်ကင်းမဲ့ဇုန် အနေနဲ့ သတ်မှတ်ခဲ့ပါတယ်။ အခုချိန်မှာတော့ စင်ကာပူမှာ နေရာပေါင်း ၃၂၀၀၀ ကျော်ကို ဆေးလိပ်ကင်းမဲ့ဇုန်အဖြစ် သတ်မှတ်နိုင်ခဲ့ပြီ ဖြစ်ပါတယ်။\nOriginally published at - http://www.mcntv.biz/news/international-news/31411/\nရေဆိုးထုတ် စက်ရုံတွေ သတ်မှတ် အချိန်တွင်း ရေဆိုးစွန့်ထုတ်မှု မရှိရင် အရေးယူမည်\nမန္တလေးတိုင်း ဒေသကြီး၊ စက်မှုဇုန် အတွင်းက ရေဆိုးထုတ် စက်ရုံတွေဟာ သတ်မှတ် ထားတဲ့ အချိန် အတိုင်း ရေဆိုး စွန့်ထုတ် တာတွေ မလုပ်ဆောင်တဲ့ အတွက် အရေးယူ သွားမယ်လို့ မန္တလေး မြို့တော် စည်ပင် သာယာရေး ကော်မတီ တာဝန်ရှိသူ တစ်ဦးက ပြောပါတယ်။\nညနေ ၆ နာရီကနေ မနက် ၅ နာရီကြားကို ရေဆိုးစွန့်ပစ်ချိန်အဖြစ် သတ်မှတ်ထားတာဖြစ်တဲ့အတွက် စည်းကမ်းလိုက်နာမှု ရှိ/မရှိ စစ်ဆေးသွားမယ်လို့ မန္တလေးမြို့တော် စည်ပင်သာယာရေးကော်မတီ ရေနဲ့ သန့်ရှင်းမှုဌာန ကော်မတီဝင် ဒေါ်မြင့်မြင့်သန်း က ပြောပါတယ်။\n"ရေဆိုးစွန့်ထုတ်တဲ့အချိန်ကို သွားစစ်မှာ၊ အစ်မတို့က ညနေ ၆ နာရီကနေ မနက် ၅ နာရီအတွင်းလို့ သတ်မှတ်ထားတာလေ၊ ဒါပေမဲ့ စက်ရုံတွေကကျတော့ သူတို့ ကြိုက်တဲ့အချိန် သူတို့ စွန့်ပစ်ကြတာလေ၊ ဘယ်အချိန်တွေမှာ သူတို့ စွန့်ပစ်လဲဆိုတာကို သွားစစ်မှာ"\nစက်ရုံတွေကို တစ်ပတ်တစ်ကြိမ် စစ်ဆေးသွားမှာဖြစ်ပြီး စည်းကမ်းမလိုက်နာဘူးဆိုရင် အရေးယူသွားမှာ ဖြစ်တယ် လို့လည်း ပြောပါတယ်။\nဒါ့အပြင် ရေဆိုးတွေကို သန့်စင်ပြီးမှ စွန့်ပစ်ရမှာဖြစ်တဲ့အတွက် ရေဆိုးသန့်စင်ဖို့ ရေစစ်ကန်တွေ ရှိ/ မရှိ ကိုလည်း စစ်ဆေးသွားမှာဖြစ်ပါတယ်။\nမန္တလေးစက်မှုဇုန်အတွင်းက အမရပူရနဲ့ ပြည်ကြီးတံခွန်မြို့နယ်တွေမှာ စက်ရုံပေါင်း ၆၀ ကျော်ရှိပြီး အဲဒီထဲက ၁၃ ရုံလောက်သာ ရေစစ်ကန်တွေထားရှိကြောင်း သိရှိထား တယ်လို့ မန္တလေးမြို့တော် စည်ပင်သာယာရေးကော် မတီ ရေနဲ့ သန့်ရှင်းမှုဌာနက ပြောပါတယ်။\nစက်ရုံတွေကို သွားရောက်စစ်ဆေးတဲ့အခါမှာ မန္တလေးမြို့တော် စည်ပင်သာယာက ရေနဲ့ သန့်ရှင်းရေးဌာန၊ ပတ်ဝန်းကျင်ထိန်းသိမ်းရေးဌာန၊ စက်မှုကြီးကြပ် စစ်ဆးရေး ဦးစီးဌာန၊ အလုပ်ရုံနဲ့ အလုပ်သမားဥပဒေ စစ်ဆေးရေး ဦးစီးဌာန၊ စက်မှုဇုန်ကြီးကြပ်ရေးကောက်မတီနဲ့ ရပ်ကွက်နဲ့ မြို့နယ်အုပ်ချုပ်ရေးမှူးတွေ ပါဝင်မှာ ဖြစ်ပါတယ်။\nမျှဝေသူ Te Tee မှာ Sunday, March 05, 2017 No comments:\nလူမှုဖူလုံရေး-ကဲဝဲလ်ဆေးခန်း အသစ်ဖွင့်ပွဲ အခမ်းအနား ကျင်းပ\nရန်ကုန် မတ် ၄\nအလုပ် သမား၊ လူဝင်မှု ကြီးကြပ်ရေးနှင့် ပြည်သူ့ အင်အား ဝန်ကြီးဌာန၊ လူမှု ဖူလုံရေး အဖွဲ့၏ ရန်ကုန်တိုင်း ဒေသကြီး မင်္ဂလာဒုံ မြို့နယ်ရှိ လူမှု ဖူလုံရေး-ကဲဝဲလ် ဆေး ခန်း၊ ဆေးခန်း အသစ်ဖွင့်ပွဲ အခမ်း အနားကို ယနေ့ နံနက် (၉) နာရီတွင် အဆိုပါ ဆေးခန်း၌ ကျင်းပခဲ့ရာ ပြည်ထောင်စု ဝန်ကြီးနှင့် တာဝန်ရှိ ပုဂ္ဂိုလ်များမှ လူမှု ဖူလုံရေး-ကဲဝဲလ် ဆေးခန်း အသစ်ကို ဖဲကြိုးဖြတ် ဖွင့်လှစ် ပေးသည်။\nအခမ်းအနား၌ ပြည်ထောင်စု ဝန်ကြီးက အလုပ်သမား၊ လူဝင်မှု ကြီးကြပ်ရေးနှင့် ပြည်သူ့ အင်အား ဝန်ကြီးဌာန၊ လူမှု ဖူလုံရေး အဖွဲ့အနေဖြင့် လူမှုဖူလုံရေး အဖွဲ့၏ ဆောင် ပုဒ် ဖြစ်သည့် “စုပေါင်း ခြင်းဖြင့် ဖူလုံအံ့” ဆိုသည့် ဆောင်ပုဒ်နှင့် အညီ အလုပ်ရှင် ထည့်ဝင်ကြေး၊ အလုပ်သမား ထည့်ဝင်ကြေးနှင့် နိုင်ငံတော်၏ ထောက်ပံ့ငွေဖြင့် စုပေါင်း ထားသည့် ရန်ပုံငွေ များဖြင့် အာမခံထားသူ အလုပ်သမားများ လူမှုဒုက္ခနှင့် ရင်ဆိုင်ရချိန်၊ မကျန်းမာမှု ဖြစ်ချိန်၊ ဝင်ငွေလျော့နည်း ရပ်စဲ သွားသည့်အခါများတွင် လိုအပ်သော ကျန်းမာရေး စောင့်ရှောက်မှုနှင့် ငွေကြေးအကျိုးခံစားခွင့်များကို ထိရောက် အကျိုးရှိစွာ ထောက်ပံ့ပေးလျက်ရှိပါကြောင်း။\nထို့အတူ လုပ်ငန်းခွင်ထိခိုက်ဒဏ်ရာရရှိခဲ့လျှင်လည်း ဆေးကုသမှုပေးခြင်း၊ ငွေကြေးထောက်ပံ့ပေးခြင်းတို့ အပြင် ကိုယ်လက်အင်္ဂါဆုံးရှုံးသွားပါကလည်း ခြေတု၊ လက်တု အစားထိုး တပ်ဆင်ပေးခြင်း၊ လုပ်အားဆုံးရှုံးမှု ရာခိုင်နှုန်းအလိုက် ငွေလုံးငွေရင်းထောက်ပံ့ပေးခြင်းတို့ကို အခြေခံအားဖြင့် လူမှုဖူလုံရေး အာမခံစနစ် များအရ ဆောင် ရွက်ပေးလျက်ရှိပါကြောင်း။\nလူမှုဖူလုံရေးအဖွဲ့အနေဖြင့်လက်ရှိ မြန်မာတစ်နိုင်ငံလုံးမှာ အကျုံးဝင် အလုပ်ဌာနပေါင်း ၂၇,၄၃၈ ဌာနရှိပြီး အာမခံ အလုပ်သမားပေါင်း ၉၇၉,၇၄၉ ဦးကိုအကျုံးဝင် မှတ်ပုံတင်နိုင်ခဲ့ပြီး အာမခံအလုပ်သမားတွေအတွက် ကျန်းမာရေး စောင့်ရှောက်မှုလုပ်ငန်းနှင့် ငွေကြေးအကျိုးခံစား ခွင့်များ ထောက်ပံ့ပေးရန် လူမှုဖူလုံရေးစီမံကိန်း အကောင်အထည်ဖော် ဆောင်ရွက်ပေးလျက်ရှိသော မြို့နယ်ပေါင်း (၁၁၀) မှာ ရုံးခွဲပေါင်း (၇၇) ရုံး၊ ဆေးခန်းပေါင်း (၉၆) ခန်း၊ ဌာနကြီးဆေးခန်း (၅၀)ခန်းနှင့် တိုင်းရင်းဆေးကုခန်း (၁)ခန်း၊ အလုပ်သမား ဆေးရုံကြီး(၃)ရုံ ဖွင့်လှစ်ဆောင်ရွက်ပေးလျက် ရှိပြီး ရွေ့လျားဆေးကုသယာဉ် ၂ စီး ဖြင့် လုပ်ငန်းခွင်မပျက် ကျန်းမာရေး ဝန်ဆောင်မှုပေးခြင်းတွေကို အရှိန်မြှင့်တင် ဆောင်ရွက်ပေးလျက်ရှိပါကြောင်း။\nလှိုင်သာယာမြို့နယ်တွင် လွန်ခဲ့သော နှစ်နှစ်ခန့်က လူမှုဖူလုံရေး-ကဲဝဲလ်ဆေးခန်းကို ဖွင့်လှစ်ပေးခဲ့ပြီး အောင်မြင်မှု ရရှိခဲ့သည့်အတွက် အာမခံအလုပ်သမား ဒုတိယအများဆုံးဖြစ်သော မင်္ဂလာဒုံမြို့နယ်တွင် Care Well Medical Co.,Ltd နှင့် ပူးပေါင်း၍ လူမှုဖူလုံရေး-ကဲဝဲလ် ဆေးခန်းသစ်အား ယနေ့ဖွင့်လှစ်ခြင်းဖြစ်ပါကြောင်း။ ယနေ့ဖွင့်လှစ်တဲ့ မင်္ဂလာဒုံ လူမှုဖူလုံရေး-ကဲဝဲလ်ဆေးခန်းအပြင် အာမခံ အလုပ်သမားများရဲ့ လူမှုအကျိုးစီးပွား ပိုမိုကောင်းမွန်လာစေဖို့အတွက် လိုအပ်သည့်နေရာ၊ မြို့နယ်များတွင် စာချုပ်ဆေးခန်း တိုးချဲ့ဖွင့်လှစ်နိုင်ရေးစီစဉ် ဆောင်ရွက်လျက်ရှိသည့်အပြင် အလုပ် သမားများ လုပ်ငန်းခွင်မပျက် ဆေးကုသမှု ပေးနိုင်ရေး ရွေ့လျားဆေးကုသယာဉ် (Mobile Medical Unit)ဖြင့် ဆေးကုသ ခြင်း အစီအစဉ်ကို ထပ်မံတိုးချဲ့ရန် စီစဉ်ဆောင်ရွက်လျက်ရှိကြောင်း ကိုလည်းအသိပေးတင်ပြ လိုပါကြောင်း။\nတိုင်းဒေသကြီးအတွင်းရှိ မြို့နယ်အလိုက် အကျုံးဝင်အလုပ်ဌာနများမှ အလုပ်ရှင်၊ အလုပ်သမားများ အနေဖြင့်လည်း မိမိတို့ အလုပ်ဌာနများက အလုပ်သမားများကို လူမှုဖူလုံရေးဥပဒေ၊ နည်းဥပဒေများနှင့်အညီ အကျုံးဝင်မှတ်ပုံတင်ပြီး ထည့်ဝင် ကြေးများပေးသွင်း၍ ပူးပေါင်းပါဝင်ကြဖို့ တိုက်တွန်းပြောကြားလိုပါကြောင်း။ သို့မှသာ အလုပ်သမားများအနေဖြင့် လူမှု ဖူလုံရေးအဖွဲ့မှ ထောက်ပံ့သည့် ထိရောက်ပြည့်စုံသော အကျိုးခံစားခွင့်များကို ရရှိနိုင်မှာဖြစ်ပါကြောင်း ပြောကြားခဲ့သည်။\nထို့နောက် Care Well Medical Co.,Ltd ၏အုပ်ချုပ်မှုဒါရိုက်တာ ဒေါက်တာမူယာညွန့်မှ လူမှုဖူလုံရေး-ကဲဝဲလ်ဆေးခန်း အသစ် ဖွင့်လှစ်ဆောင်ရွက်မှု အခြေအနေများ အားရှင်းလင်းတင်ပြပြီး ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီးနှင့် ဧည့်သည်တော်များသည် လူမှုဖူလုံရေး-ကဲဝဲလ် ဆေးခန်းအသစ်အား လှည့်လည်ကြည့်ရှုခဲ့ကြကြောင်း သတင်းရရှိသည်။\nOriginally published at - http://moigovnews.blogspot.com/2017/03/blog-post_57.html\nအင်းတော် မြို့မဈေး၌ စားသုံးရန် မသင့်သည့် အစားသောက်များ ရောင်းချနေမှု ရှိ/ မရှိ စစ်ဆေး\nအင်းတော် မတ်လ ၃ ရက်\nစစ်ကိုင်းတိုင်း ဒေသကြီး၊ ကသာခရိုင်၊ အင်းတော်မြို့၊ မြို့မဈေး အတွင်း ပြည်သူများ စားသုံးရန် မသင့်သည့် အစား အသောက်များ ရောင်းချနေမှု ရှိ-မရှိ စစ်ဆေးခြင်းကို မြို့နယ် စားသုံးသူ ရေးရာ ဦးစီးဌာနနှင့် မြို့နယ် ဌာန ဆိုင်ရာ တာဝန်ရှိ သူများ ပူးပေါင်း၍ ၂၀၁၇ ခုနှစ် မတ် ၃ ရက် နံနက် ၈ နာရီက ဒုတိယ အကြိမ် ကွင်းဆင်း စစ်ဆေး ခဲ့သည်။\n'' ဈေးသည်များအနေဖြင့် မိမိရောင်းချလိုသည့် ပစ္စည်းများကို ရက်လွန်နေမှု၊ မှိုတက်နေမှု ရှိ မရှိ ဆိုတာတွေကို ကုန်ပစ္စည်းရောက်ရောက်ခြင်း စစ်ဆေးပြီးမှ စားသုံးသူ များကို ရောင်းချစေလိုကြောင်း ဒါမှသာ ပြည်သူများ အနေဖြင့် အန္တရာယ်ရှိသော အစားသောက်များကို မစားသုံးမိကြမှာဖြစ်ကြောင်း မိမိတို့ဈေးသည်များ အနေဖြင့် လည်း ဈေးဝယ် သူများကို စေတနာထားရာ ရောက်ကြောင်း " အဆိုပါပူးပေါင်းအဖွဲ့မှ တာဝန်ရှိသူတစ်ဦးက ဈေးသူ ဈေးသားများအား အသိပညာပေး ပြောကြားခဲ့သည်။\nမြို့နယ်အထွေထွေအုပ်ချုပ်ရေးဦးစီးဌာန၊ မြို့နယ်ရဲတပ်ဖွဲ့၊ စည်ပင်သာယာရေးအဖွဲ့၊ ကျန်းမာရေးဦးစီးဌာန၊ မွေးမြူရေးနှင့် ကုသရေးဦးစီးဌာန၊ မီးသတ်ဦးစီးဌာနနှင့် မြို့နယ်စားသုံးသူရေးရာဦးစီးဌာနတို့ ပူးပေါင်းအဖွဲ့သည် မြို့မဈေးအတွင်း ပြည်သူများစားသုံးရန်မသင့်သည့် တားမြစ်ထားသော စားသောက်ကုန်များ၊ ရက်လွန် အစားအစာ များ၊ မုန့်မျိုးစုံများ၊ အေးခဲအသားများနှင့် တရားမ၀င် ကြက်ဥများ ရောင်းချနေမှု ရှိ/ မရှိစစ်ဆေးခဲ့ပြီး၊ သိမ်းဆည်း ရမိသော အေးခဲကြက်သားထုပ်များနှင့် စာသောက်ကုန်ပစ္စည်းများအား အဆိုပါပူးပေါင်းအဖွဲ့တို့က မီးရှို့ ဖျက်ဆီး ခဲ့ကြသည်။\nဆက်လက်၍ ဈေးသူဈေးသားများအား စားသုံးသူအကာအကွယ်ပေးရေး အသိပညာပေး ဟောပြောပွဲကို မြို့နယ် အထွေထွေ အုပ်ချုပ်ရေး ဦးစီးဌာန ရုံးအစည်း အဝေး ခန်းမတွင် မွန်းလွဲ ၁ နာရီ၌ ကျင်းပ ပြုလုပ်ခဲ့ပြီး မြို့နယ် မွေးမြူရေးနှင့် ကုသရေးဦးစီးဌာနမှ ကြက်ငှက်တုပ်ကွေးရောဂါကာကွယ်ထိန်းချုပ်ရေး အသိပညာပေးလက်ကမ်း စာစောင်များ ကိုလည်း ဖြန့်ဝေပေးခဲ့ကြောင်း သတင်းရရှိသည်။\nOriginally published at - http://moigovnews.blogspot.com/2017/03/blog-post_32.html\nမျှဝေသူ Te Tee မှာ Saturday, March 04, 2017 No comments: