Nowa Fantastyka - Opowiadanie: MrBrightside - Skłębione, ciemne, gęste\n- Opowiadanie: MrBrightside - Skłębione, ciemne, gęste\nSkłębione, ciemne, gęste\nmężczyzna, Bochnia | 06.10.20, g. 18:43 | znaki: 58209\nOpowiadanie ukazało się w majowym Silmarisie. Chciałem poczekać z publikacją do wydania kolejnego numeru, ale wstrzymano nabory, stąd nie wiadomo, kiedy miałoby ono nastąpić. Mam nadzieję, że zin jeszcze powróci w chwale! Tymczasem bardzo jestem ciekaw Waszych opinii. :)\nW kolejce: oidrin, kasjopejatales, arya, Outta Sewer, Finkla, czarna adelajda, Tarnina, mr.maras, Koimeoda, black_cape\nPrzeczytali: SaraWinter, Irka_Luz, regulatorzy, Niebieski_kosmita\n– Jezu, Marek. Krew ci leci z nosa. – Ciotka Helenka aż odstawiła drinka.\nMarek przejechał palcami nad górną wargą.\nSzum alkoholu zmieniał barwę z niedorzecznie rozkosznej na irytującą, prawie przykrą. Przelewał się z uszu prosto do umysłu. Jeszcze nie tak dawno to byłby sygnał – ciało mówi dość, rozum przytakuje. Ale nie tylko tym razem Marek napił się więcej. Niektóre myśli czasem należało zwyczajnie utopić.\n– Ale się leje! Byłeś z tym u lekarza? Kasieńka, wiesz, ta od brata Heńka, jak ją wybadali, to się okazało, że białaczkę ma! I szpiku jej musieli szukać!\n– Opowiadasz banialuki, Hela! Ty to wszędzie tylko raki widzisz. Dobrze, że sama białaczki nie dostałaś, bo by trzeba było księdza wołać, a nie lekarza!\n– Do ciebie to żaden ksiądz nie przyjdzie, jak się dalej będziesz migać od kościoła w niedzielę!\nMarek, patrząc na starcie tylko powierzchownie odmiennych poglądów, uśmiechem tuszował tęsknotę. Wyglądała nieśmiało, spuszczona ze smyczy gdzieś z czeluści serca, zachęcona kolejnymi trunkami. Ale choć wszyscy na nią patrzyli, nikt jej nie widział.\nW progu pojawiła się Ania. Trzymała talerz z dokrojoną wędliną. Wizytę w kuchni potraktowała jako moment oddechu, wszak goście zjawili się typowo bez zapowiedzi i przy okazji ucięli scysję małżonków.\nMarek znad zakrwawionego kołtuna chusteczek wypatrywał spojrzenia żony. Spotkał je, ale w Aninych oczach próżno było szukać współczucia czy chociaż prymitywnego gniewu. Nic w nich nie znalazł. Nic przeznaczonego tylko dla niego.\n– Idź z tym może do łazienki, co? – Ania położyła talerz na stole. Zdobyła się na nikły uśmiech. – Bo znowu obrus poplamisz.\nJakiś czas temu z trudem hamowałaby wściekłość. Zmuszałaby się, by nie podnosić głosu. Celnym wyrzutem wyrwałaby wódkę z dłoni męża.\n– Anka! – fuknęła Helenka. – Przecież tu lekarza trzeba! Patrz, jak się leje!\nTeściowa, sprowadzona bardziej jako sojuszniczka niż sprawiedliwy rozjemca, wpatrywała się w ciotkę, zaciskając usta i niemo błagając Boga o ciszę. Choć milczała, Marek wiedział, że w krytycznym momencie znajdzie słowa na obronę córki. Dwie na jednego. Był sens w ogóle oponować?\n– Tak się niestety dzieje od jakiegoś czasu. – Ania oparła się ciotczynym emocjom. – Lekarze mówią, że taka uroda. Cóż… nie można mieć wszystkiego. – Wzruszyła ramionami. Zwróciła głowę ku jednemu z nich, uśmiechając się niby wstydliwie, a jednak zadziornie. Uśmiechając się tak jak dawniej. – Też bym chciała być bardziej urodziwa tu i ówdzie…\n– Zgłupiałaś, Aneczko? – Heniek aż klasnął w dłonie. – Nic ci przecież nie brakuje…\nHelenka palnęła biedaka w potylicę. Ania zaś wpatrywała się w męża, lecz pogoda jej oblicza była zaledwie fasadą w reakcji na przekomarzania wujostwa. Po tych hardych oczach Marek poznał, że wyrzut już błąka się po końcu języka żony.\n– Może zrobię ci jeszcze jednego drinka, Aniu – rzekł, zaskakując samego siebie. Przejął chusteczki od ciotki. Dokończył trunek. – Może humor by ci się poprawił?\n– Muszę jeszcze zajrzeć do Piotrka. Wiem, kiedy mi wystarczy.\nTkwili tak na dwóch biegunach stołu niczym różnoimienne ładunki. Brakowało milimetrów, by posypały się iskry.\nDobrze, Aniu, pomyślał jednak Marek. Ciągnijmy to.\nNadal sabotowany przez własny nos, wstał od stołu.\n– Co te baby z tobą robią, Mareczku? Żebyś czasem nie wrócił z podpaską!\n– Spokojnie, wujku. Gdy wrócę, nie ominie cię karniak za tamtego drinka.\nHeniek zarechotał; ciotka Helenka teatralnie podniosła larum, a potem wstała z miejsca i oznajmiła małżonkowi, że dla niego impreza już dobiegła końca. Żadne negocjacje nie miały racji bytu; żona pozostawała nieugięta, zatem i mąż wstał. Po latach, gdy uczucie zdążyło przepoczwarzyć się w przyzwyczajenie, uległość spajała je mocniej niż namiętność kiedykolwiek wcześniej.\nMarek zniknął w łazience, gdy teściowa kurtuazyjnie namawiała gości, by jeszcze zostali, a rozmowa zmieniała ton na lżejszy. Pochylił się nad umywalką. Wściekle czerwone krople złośliwie znaczyły ceramikę. Marek przyłożył na kark zimny okład i spojrzał w lustro. Ależ podkrążone oczy… Słabo ostatnio sypiał. Alkohol zarumienił blade policzki dużo słabiej, niż to robił jeszcze jakiś czas temu. To wina światła z przeklętych halogenów w łazience, wmawiał sobie Marek. Nie chciał wierzyć lekarzowi, że tak częste utraty krwi wpędzały go w anemię.\nA że był zwyczajnie szpetny przez wzór blizn ciągnący się od zniekształconego oka i postrzępionego ucha aż po znikający pod koszulą obojczyk? Już dawno przestał zwracać na to uwagę.\nPrysznic znowu przeciekał. Cóż za nonsens, przecież Ania męczyła męża dobry tydzień, by podokręcał uszczelki, i wreszcie, nie dalej jak dwa dni temu, zajął się tym. Wciąż nękany krwotokiem, Marek rzucił jedynie gniewne spojrzenie nieposłusznej słuchawce, lecz oto podejrzana stała się niewinną. Nic z niej nie wyciekało.\nKran nad umywalką? Szczelny. Cóż więc, do licha?\nMarek uznał, że nie ma głowy do bzdur. Podniósł wzrok, by raz jeszcze obejrzeć nos, lecz zamiast bladego oblicza spoglądała na niego nieostra sylwetka, ukryta za mgłą skroplonej na lustrze pary. To niedorzeczne, wszak nikt w łazience w ostatnim czasie nie brał kąpieli, nie lał wrzątkiem…\nOmam? Marek położył rękę na szkle i faktycznie poczuł wilgoć. Jakim cudem jego domniemane odbicie kręciło głową, gdy on sam tkwił wpatrzony w nie bez ruchu? To z utraty krwi, ale też od wódki mieniło mu się w oczach. Marek był pewien. A jednak przed przetarciem lustra zawahał się. Coś nie przestawało cieknąć, a takt mlaśnięć kolejnych kropli budził irracjonalny, atawistyczny lęk.\nLedwie jednak Marek przejechał po tafli, odskoczył jak oparzony, tłumiąc wrzask. Kap, kap – skapywały krople z owiniętego łachmanami ciała kobiety, która wyglądała, jakby zlał ją deszcz. Albo jakby dopiero co wynurzyła się z oceanu. Oczy miała przewiązane zszarzałym bandażem i stała tak, pozbawiona wzroku, wytężająca słuch, nieśmiało błądząca dłońmi, skulona, zaszczuta.\nCiekawość tłumiła lęk, choć buzująca w żyłach adrenalina rozkazywała uciekać. Czując pod gardłem tłukące serce, Marek pochylił się ku lustru przypominającemu teraz bardziej okno do świata samego diabła. Po drugiej stronie znajdowała się z pozoru ta sama łazienka. Ale tu światło było dużo bledsze. Tam kafelki popękane, skruszone, brudne. Zaś podłogę zalegał do kostek sięgający szlam.\n– Chryste… – szepnął mężczyzna i aż się przeżegnał.\n– Marek? – podchwyciła dziewczyna, a głos jej drżał. – Marek, to ty? Proszę, odezwij się raz jeszcze.\nPrzyklejone do policzków włosy miała płowe, wręcz mysie. Od samego początku wydawały się Markowi znajome. Jednak dopiero gdy usłyszał ten głos… Identyczny z tym, który pamiętał. Poczuł chłód, dreszcze i mdłości. Znowu cofnął się od umywalki.\n– Odbiło mi… – mamrotał. Szarpał włosy. – Ciebie tu nie ma.\n– Niestety jestem. Marek. Ja tonę. Nie mam wiele czasu. Tylko ty możesz mi zwrócić spokój.\nMilczał, odrętwiały. Kręcił jedynie głową, jakby miało go to utwierdzić w przekonaniu o niedorzeczności tego, czego doświadczał.\n– Marek. Proszę…\nCoś ją porwało, nie dało skończyć. Wsiąknęła w oślizgłe podłoże, jakby pod jej stopami rozwarła się czeluść. Nie zdążyła nawet wydać z siebie dźwięku innego niż pisk beznadziei. Preludium szlochu.\n– Maja! – ryknął za to Marek, dopadając do lustra i umywalki. Po drugiej stronie nikogo już nie było, a pomieszczenie napełniało się mętną cieczą. Zza ściany, gdzieś z głębi, docierał niski pomruk.\nGoście, już ubrani w kurtki i ciągle w dobrych humorach, słysząc krzyk dochodzący z łazienki, spojrzeli po sobie.\n– Co tam się wyprawia? – Helenka zadała pytanie, obecne w głowach całej czwórki.\nTeściowa i Ania popatrzyły po sobie.\n– Mamo? – Na przedostatnim stopniu schodów na piętro pojawił się Piotruś, wyraźnie poruszony. – Gdzie jest tatuś?\nTatuś leżał na podłodze w łazience, niezdolny, by choćby drgnąć. Pomruk robił się głośniejszy, przychodził falami, wibrował i kłuł tymi wibracjami zmartwiałe ciało. Gęsty cień wylewał się z lustra, zatapiając w szarości nieswoją rzeczywistość. Zatykał uszy, oczy zasnuwał dymem. Narastał bez litości, by wpływając przez usta i nos, kołkiem stawać w gardle. Marek się dusił. Próbował wierzgać, błagał Boga o litość. Jednak lepka, półprzezroczysta maź chłonęła go chciwie, przywodząc przed oczy sceny z całego życia, gotując na spotkanie z samą śmiercią.\n– Tato? – Nieśmiały głosik wkradł się do łazienki przez uchylone drzwi. – Co ci się stało, tato?\nWszystko zniknęło. Marek dyszał, rozglądał się w oszołomieniu. Paraliż z wolna ustępował.\n– Matko jedyna! – zawołała Helenka z przedpokoju, gdy Heniek rozwarł drzwi, a potem wpadł do łazienki, by pomóc Markowi wstać. – Dajcie spokój! Trzeba zadzwonić po karetkę.\nChoć z nosa przestało cieknąć, koszula zrobiła się bardziej czerwona niż biała.\n– Nie trzeba. Jest dobrze – zaoponował Marek. Zbyt cicho, by zabrzmieć pewnie. – To tylko jeden drink za dużo.\nHeniek postawił go na równe nogi i choć sam się chwiał, zapewniał względną stabilność.\n– Na pewno? – zapytał wujek. – Bladyś jak ściana.\nZ oporem Marek odważył się zerknąć w lustro. Faktycznie, patrzyła z niego kredowobiała twarz. Ale co o wiele ważniejsze, łazienki po obu stronach lustra znów były identyczne.\nPiotruś wysmyknął się próbującej zabrać go z powrotem na piętro teściowej i dopadł nóg ojca. Heniek pomyślał, że Marek traci równowagę, ale on tylko przykucnął przy synu. Przytulił roztrzęsionego chłopca i szepnął mu do ucha:\n– Bałem się o ciebie, tato.\nRozbudzone oczka zaszkliły się.\n– Już w porządku. Dziękuję Bogu, że cię mam i że tak o mnie dbasz.\n– Piotrusiu, do spania! – Ania zasymulowała groźny ton. – Patrz, która godzina!\nByła zmęczona, ale dziecko to kupiło.\n– Idź – zachęcił Marek – mama na pewno ci poczyta. Tylko ładnie poproś.\nChłopiec niechętnie poszedł za matką na piętro. Marek w tym czasie odprawił Heńka i Helenkę, a gdy wyszli, okazało się, że teściowa właśnie schodzi z góry i także udaje się ku drzwiom. Milczeli, gdy zakładała buty. Potem wymienili tylko krótkie „dobranoc”, a dom znów wypełniła cisza.\nJak by na sprawę nie patrzeć, kłuło w serce takie bezpardonowe spiskowanie. Nie tak powinna zachowywać się rodzina. O to Marek miał największy żal do żony i teściowej, dlatego dał sobie czas, by nie zadziałać pochopnie, nie powiedzieć tych paru słów za wiele. Przetrzeźwiał. Pozbierał ze stołu, pozmywał. Zmienił koszulę na przechodzony – ale nie zakrwawiony – t-shirt.\nAnia tkwiła w połowie korytarza, okutana w powyciągany sweter, oparta o futrynę drzwi do pokoju małego. Z wnętrza sączył się blask nocnej lampki. Marek przystanął obok żony, choć ta nie zaszczyciła go choćby spojrzeniem. Oboje wpatrywali się w miarowo oddychające, skryte pod kołdrą ciałko.\n– Przepraszam – odezwał się półszeptem Marek, by ukorzyć się za coś, na co tak naprawdę nie miał wpływu. Widmo z łazienki zignorował, winiąc za spektakl wyłącznie alkohol. – To nie jest normalne, że się tak ze mnie ciągle leje jak z zarzynanego wieprzka. Jutro zapiszę się znowu do lekarza.\n– Odchodzę, Marek.\nInformacja dotarła z opóźnieniem. We wzbierającym oszołomieniu mężczyzna spojrzał na Anię, a ta już wbijała w niego spojrzenie o sile i namiętności, z jakimi nie patrzyła na męża od lat. Oczekiwała, że padnie „dlaczego”? Czy może od razu „proszę, zostań”? Tymczasem zaskoczenie w oczach Marka nie przeistaczało się w rozpacz. Ani w lęk. Ani nawet w gniew. Ulatywało, zostawiając po sobie pustą przestrzeń obojętności. Marek nie miał nic do powiedzenia. A raczej miał, ale nic z tego, co Ania chciałaby w tamtej chwili usłyszeć. Pragnął tych słów, a jednocześnie się ich brzydził.\n– Nie potrafię dłużej tak żyć. Ja…\nRozczarowana, może i wystraszona, nie usłyszawszy żadnej odpowiedzi, kobieta spuściła wzrok i błądziła nim gdzieś po podłodze. Starała się ukryć strzępy nadziei, którą z całą mocą pałała jeszcze przed momentem.\n– Rano się wyniesiemy – rzuciła jeszcze cicho, a potem, słaniając się jak cierpiętnica, zniknęła w sypialni na końcu korytarza.\nWszystko to nieistotne, bo oto dotarła do niego groźba płynąca z tych paru wypowiedzianych przed chwilą słów. Mężczyzna wszedł do pokoju syna, przystanął nad łóżkiem. Chciał pogładzić niewinne czółko, lecz powstrzymał dłoń. Zamiast tego nasunął wyżej kołdrę, a później zgasił lampkę. Wychodząc, przystanął jeszcze w progu.\nNiewinność i beztroska. Tyle widział w tym momencie Marek, gdy patrzył na syna. Poprzysiągł sobie, że nie pozwoli, aby to była ostatnia noc, kiedy jego syn śpi nietrapiony absolutnie niczym.\nMarkowi zaczynało zwyczajnie brakować sił, a przecież to takie ludzkie być bezsilnym. I szukać ratunku. A że wybór środka doprowadzał cię do szału… Bycie rodzicem oznacza gotowość do poświęceń, Aniu. Chyba o tym zapomniałaś.\n– Już są! – Ania nie kryła podekscytowania. Wróciła z kuchni, której okna wychodziły na podjazd. – To nienormalne tyle jechać z Krakowa.\n– Pewnie wypadek. – Mimochodem odpowiedział Marek, kładąc łyżkę przy ostatnim talerzu.\nNieczęsto się zdarzało, by jeść w dużym pokoju. Śniadanie wielkanocne, obiad noworoczny, kolacja wigilijna. I parę innych, nielicznych okazji. Wizyta młodszej córki, na co dzień zajętej innym życiem na emigracji, zdecydowanie zasługiwała na miano małego święta.\n– Aj, guzdrzesz się, Mareczku, z tymi łyżkami. – Ania poprawiła położenie dwóch sztućców.\nGdy nachylała się nad stołem, dała ukochanemu skosztować ulotnego zapachu swoich włosów. Wyprostowała się. Spojrzała mu w oczy. Widziała, że miał ochotę skraść jej co najmniej całusa. Zmarnować jeszcze krótką chwilę.\n– Nakryte? – zawołała teściowa z kuchni i zatłukła garami. – Bo zaraz ziemniaki odcedzam!\nAle Ania stchórzyła, spłoszona wizją intymności.\nZadzwonił dzwonek do drzwi raz, drugi, trzeci i kolejny. Do przesady często, jakby dorwał się do niego małolat.\n– I cóż się tak dobijasz – krzyczała Ania, zbiegając po schodach, pewna, że słychać ją za drzwiami. – Już pewnie pół wsi wie, że przyjechałaś! Gościowymi drzwiami cię mamy teraz wpuszczać? Wielka Angielka!\n– Mogłabyś chociaż dziś wyciągnąć kij z tyłka, Anka! – fuknęła drobna, płowa blondyneczka zza drzwi.\n– No przecież żartuję… Chodź tutaj! – Po czym obie wpadły sobie w objęcia.\nMarek cierpliwie czekał z tyłu, na półpiętrze, na swoją kolej, aby się przywitać – a właściwie dopiero przedstawić nieznajomej. Pamiętał chłód zionący z parteru, gryzący się z wyjątkowym ciepłem tamtego majowego popołudnia. Uściski, przerywane siostrzanymi docinkami, ustąpiły po chwili. Blondynka dopiero wtedy zwróciła uwagę, że nie jest z Anią sama.\n– A cóż to za przystojnego pana tam chowasz za plecami, lisico jedna?\nNikt nigdy nie dał odczuć Markowi, że jest atrakcyjny lub nie. Ania zaś, przez blisko dwa lata znajomości nie reagowała na komplementy ani nie siliła się na nie. Wystarczało jej, że oboje z Markiem byli sobie najidealniej przeciętni. Tymczasem ta niepozorna dziewczyna, siostra Ani, od pierwszego zdania potrafiła łamać lody jak mało kto.\n– Uważaj, żebyś się w niego nie wpatrzyła, bo mój jest. – Ania zadarła głowę, zaśmiała się krótko i przepuściła chłopaka w progu, zadziornie się do niego łasząc. Jak nie ona. – W każdym razie mam nadzieję, że niedługo będzie już tylko mój.\n– Jestem Maja.\nŚwiat zastygł. Jej uśmiech, pewny i zawadiacki, przez moment przymgliło onieśmielenie. Jego oczy zaś, wpatrzone w dość pospolitą, ale niezaprzeczalną urodę, blokowały usta przed wypowiedzeniem choćby słowa. Pogoda ducha Mai deprymowała tylko z początku. Błogi paraliż szybko mijał, a Marek przemówił, rozradowany niczym głupiec:\n– Zdaje się, że w dobrą rodzinę próbuję się wkręcić!\nMaja zaniosła się śmiechem.\n– Patrzcie na niego! Jaki czaruś!\n– Majka! Anka! – Denerwowała się teściowa na piętrze. – Cóż wy się tyle czasu tam witacie?! Obiad stygnie!\n– Maruś! – zawołał z samochodu teść. To były czasy między jego pierwszym a ostatnim zawałem. – Pomóż no mi z tymi tobołami! Tyle tego nawiozła, że sam się przecież nie zabiorę!\nTrzymając kolana pod brodą, Marek zastanawiał się, jak wiele pamięta z wieczoru, kiedy poznał Anię. To był listopad, być może andrzejki. Czas, kiedy odlicza się godziny od niedzieli do piątku, by znowu pójść na balety, i wiek, w którym ciągle ma się jeszcze siłę na takie życie. Piło się, tańczyło, nieporadnie uwodziło, znowu piło, czasem obijało mordy, a czasem miało się mordę obitą. Wspomnienie ulatywało niby niesforny motyl, nie pozwalało przywołać w całości, a Marek unosił się niczym płód, rękami oplatając nogi.\nOboje nie mieli wówczas nikogo. Oboje nawet nikogo nie szukali. Ktoś uznał, że będą do siebie pasować i przynajmniej wtedy, przynajmniej na pierwszy rzut oka, się nie pomylił.\nMuzyka wibrowała, światło dopełniało dzieła. Marek tkwił zatopiony w zielonkawym błękicie, zupełnie jak teraz, choć wtedy z Anią. Tłum ludzi bawił się na tamtej dyskotece, lecz w pamięci pozostali tylko oni dwoje, ich drinki, kawałek blatu. A gdy obrazy zniknęły, ustąpiły miejsca strzępom rozmów z tej i innych dyskotek, ze spacerów zimnymi nocami do domu, dyskusji prowadzonych ukradkiem na niedzielnej mszy w przedsionku kościoła. Trzeźwe podejście do życia i rozsądny światopogląd Ani budziły nieśmiałe pojękiwania serca: „to jest to”!\nI to było to, Marek uwierzył. A jednak nie potrafił powiedzieć, o czym rozmawiali tamtej nocy, gdy ich sobie przedstawiono. Co miała na sobie. Jaki był wyraz jej twarzy. Nie pamiętał nic z rzeczy, które przy pierwszym spotkaniu Mai wryły się tak bezczelnie w pamięć.\nTylko błękit. Zieleń. I czerń…\nMarek wierzgnął i skonstatował, że oto unosi się nad dnem z szarego piachu. W martwym oceanie wierzgał sam, nie widząc w pobliżu zwierząt, roślin, niczego, co żywe. Jedynym mieszkańcem tej podłej otchłani była ciemność, nadchodząca równo z każdej strony – oprócz góry. Nad tonią lśniło coś nieoczywistego. Liche światło mętniało, przechodząc przez ciecz, niknąc przy dnie niemal doszczętnie.\nMarek zakrztusił się. Widział w mdłym blasku jedyny ratunek. Od powierzchni dzieliło go wiele metrów. Ale zdrętwiałe ciało tak bardzo nie chciało płynąć! Woda wdzierała się do płuc, siły ulatywały wraz z powietrzem…\nOtworzył oczy. Dzwony biły w oddali na prymarię. Marek ufał, że to ów stłumiony łomot wyrwał go z półsnu na salonowej kanapie, a nie ujrzany przed momentem koszmar.\nZa oknem wstawał kolejny, brudnoszary świt.\nPoduszka była cała we krwi.\nPo wydarzeniach zeszłej nocy Marek ani myślał przebywać w kościele inaczej niż na klęczkach. Szacunek do Boga próbowała wpoić mu matka, choć z wiekiem ulatywała z niej wiara, a z nią regularność w uczęszczaniu na nabożeństwa. To, co za dzieciaka wydawało się naturalne, po latach zaczęło budzić wątpliwości. Marek-konformista uznawał wiarę za nierozerwalny element krajobrazu jego wsi, będący gdzieś obok, który trwa, jak politycy kłócący się gdzieś daleko za szybką telewizora. Istnieją, choć go nie dotyczą. Mama z kolei była bardzo wierząca, a równocześnie potrafiła zniknąć na cały wieczór w lesie, rozmyślając, traktując naturę bardzo poważnie, z nieomal pogańską nabożnością.\nMarek został po majówce. Wpatrywał się w zwisające z krzyża ciało. Łudził się, że usłyszy odpowiedzi na niewypowiedziane pytania, jednak dobiegł go tylko głos dosiadającego się księdza Matuszewskiego, który wypaplał, że wie o odejściu Ani.\nJuż zdążyła się wyspowiadać? Raczej zwierzyła się z samych planów. Albo teściowa nie wytrzymała, że jej córka zamierza splunąć na sakrament małżeństwa.\n– Właściwie – Marek nie wytrzymał i zapytał, pomimo przypomnienia sobie, że Matuszewski choć był dobrym człowiekiem, to takim sobie księdzem – Przyjmijmy, że nawiedza mnie duch… duch z przeszłości. Nie daje spokoju… Jest jakikolwiek sposób, by się go pozbyć?\nMatuszewski w odpowiedzi przede wszystkim westchnął.\n– To zamknięty rozdział, mój drogi, i musisz dać odejść tym wspomnieniom. – Marek, słysząc to, pożałował, że nie zdążył ugryźć się w język – Bóg nieraz cię już w życiu doświadczył, ale spójrz, ile też dobra na ciebie zesłał. Masz przecież żonę, syna, rodzinę!\nI mnóstwo pytań bez odpowiedzi.\nWracając z kościoła, Marek wstąpił na cmentarz. Stojąc nad grobem, próbował zmówić jakąś modlitwę, ale teksty wszystkich mu znanych mieszały się i nie dawały przywołać w całości. Nieprzyjemny deszcz siąpił za kołnierz kurtki, a Marek wpatrywał się w wypalone znicze na płycie grobu.\nPrzed oczami stanęło mętne wspomnienie o wrzeszczącej mamie. Ciotka Marta próbowała ją uspokoić, ale mama była przekonana, że jacyś ludzie czekają na nią w lesie. Że słyszy ich błagania o pomoc. Wyciszyła się dopiero, gdy sąsiad sprowadził pogotowie.\nWówczas Markiem wstrząsnął dreszcz, ale bynajmniej nie z powodu zimna. Pochylił się, by przyjrzeć się uważniej, choć nie mogło być mowy o pomyłce. Z wąskiej szpary zionęła ciemność. Płyta była niedosunięta.\nCzy to możliwe, byśmy się wczoraj jednak spotkali, Maju?\nTamtego lata pogoda nie była łaskawa. Deszcz siąpił mniej lub bardziej obficie, choć końcówka lipca akurat udała się wtedy słoneczna. Trzeba mieć szczęście, by ze swoim krótkim urlopem wstrzelić się w tak wspaniałe warunki nad Bałtykiem.\nWesoła ferajna z południa wysiadła na nędznym dworcu jednej z pękających w szwach o tej porze roku nadmorskich mieścin. Marek chciwie wystawił twarz do słońca. Niby od niechcenia wsadził rękę do kieszeni spodni, by sprawdzić, czy małe, sześcienne pudełeczko nadal w niej było. Było.\nZ całej grupki, liczącej w sumie z osiem osób, tylko Ania zauważyła, że Maja kiepsko czuła się w towarzystwie dobrze niegdyś sobie znanych osób, które musiała poznawać na nowo po trzech latach nieobecności.\n– Co to za mina, siostrzyczko? Nie mów mi, że żałujesz, że nie zostałaś domu pilnować. Nie po to przyjeżdżasz do nas raz na ruski rok, żeby samej potem siedzieć.\nTeść zmarł wczesną wiosną. Teściowa, która ciągle nosiła żałobę, dała się wyrwać ciotce Helence na kilkudniową wizytę w nowo wybudowanym domu Kasieńki, wystawionym za brytyjskie funty.\n– Same pary tutaj przyjechały. Pasuję do was jak pięść do nosa i tyle.\nAnia aż jęknęła z udawanym współczuciem i objęła siostrę. Długo tak jednak nie wytrzymała, bo upał zaraz skleił ich skóry.\n– Nieprawda. Tomek przyjechał sam tak jak ty. Zakręć się może koło niego.\n– Ta, akurat Tomek przez te wszystkie lata nic się nie zmienił. Wiesz równie dobrze co ja, że przyjechał tu… zdobywać.\nSzczupłego i wysokiego turystę właśnie zaczepiały dwie dziewczyny w bikini. Ania skrzywiła się.\n– Spójrzcie tylko – wtrącił się Marek. – Ona ma kiłę, on rzeżączkę…\nTomek i jedna z nieznajomych właśnie się sobie przedstawiali.\n– …i podali sobie rączkę!\nNa furtce wisiał worek bobu. Ciotka Marta była niesamowita. Choć wiosna tego roku nie rozpieszczała ciepłem, pierwszy plon ze skromnego poletka jak zwykle dostał ulubiony siostrzeniec. Marek aż się uśmiechnął.\nNie odszedł od bramy, dostrzegając nadciągających od wsi gości. Piotruś wywijał urwaną po drodze wierzbową witką, a dwa kroki za nim spokojnie szła teściowa. Widać Ania wciąż nie czuła się gotowa na spotkanie.\nGdy byli już blisko, chłopiec rzucił się biegiem do furtki i otworzył ją sprytnie pomimo zacinającego się mechanizmu.\nMarek przykucnął i wpadli sobie w objęcia. Wkrótce dziecku znudziły się czułości, ale ojciec i tak trzymał chłopca nie dalej niż na wyciągnięcie ręki.\n– Mama mówi, że teraz mieszkamy u babci. To głupie, przecież tu mamy nasz domek!\n– Nie mów tak… – Zmierzwił mu włosy. – Mama i ja… musimy sobie wyjaśnić parę rzeczy. Do tego czasu powinieneś zostać u babci.\nOdpowiedział dramatyczny jęk zawodu.\n– Ale tam jest nudno! Wszystkie zabawki są tutaj! Mama mówiła, że nie możemy zabrać tego super samolotu od cioci Kasieńki, bo jest za duży. Mogę się iść nim pobawić? Mogę?\nI już go nie było, już trzasnęły drzwi do domu.\nTymczasem teściowa także zdążyła dotrzeć. Obserwowała wszystko z ulicy, pilnując się, by nie wejść zbyt głęboko na podjazd. Marek zwrócił na nią uwagę dopiero, gdy syn zniknął mu z oczu.\n– Dziękuję, że przyszliście.\n– Przez dwa dni nawet nie zadzwoniłeś. Jak możesz im to robić, draniu?\n– To nie ja wyprowadziłem się z domu.\n– Jeśli jutro, gdy wrócę po Piotrusia, poczuję od ciebie wódę, to bądź pewien, zadzwonię na policję!\nPrzez lata Marek widywał odrazę na wielu twarzach. Przyzwyczaił się do tego, bo tak jak pokrace z cyrku, nie przeszkadzała mu skupiona na nim cudza uwaga. Oblicze teściowej wykrzywił i teraz podświadomy grymas, ale mężczyzna aż się wzdrygnął, bo dotarło do niego, że tym razem nie wywołała go pokaleczona fizjonomia.\nMarek planował wykorzystać wolne popołudnie na rąbanie drew, zawczasu przywiezionych przed zimą. Postanowienia dotrzymał, a na zabawę z synem miał nastać czas wieczorem. Mały zresztą świetnie sobie radził sam – zaaferowany dawno niewidzianą zabawką, gonił po podwórku jak fryga.\n– Nie biegaj mi tu, bo się nadziejesz na jakiegoś gwoździa! – Groźnie przestrzegał Marek.\nPiotruś przytakiwał, potem leciał swym odrzutowcem przed dom, by za chwilę znów kręcić się pomiędzy deskami, jak gdyby nikt go dotąd nie ostrzegał. I chociaż nie nadział się na żaden gwóźdź, to w końcu potknął się o sosnowy pieniek i rozwalił sobie kolano. Chłopcy w jego wieku rzadko kiedy słuchali mądrych uwag. Starsi zresztą wcale nie częściej.\nBiedak rozpłakał się, gdy ojciec polał ranę wodą utlenioną. Szczypanie jednak szybko ustało, kolano ozdobił plaster, a na dziecięcą twarzyczkę wróciła odrobina kolorytu.\n– Co to za mina, Piotrek? Trzeba być twardym. Chodź, pooglądamy jakąś bajkę i ugotuję trochę bobu, bo ciocia Marta przyniosła. Jadłeś kiedyś w ogóle bób?\n– Co to jest bób?\nMarek rozsupłał reklamówkę.\n– Wygląda jak groch. Fuj!\n– Właściwie to jak fasola… Jest naprawdę pyszny!\nSkrzywiona buźka zdradzała, że chłopiec nie uwierzył na słowo.\n– Tata by cię przecież nie otruł.\nKwadrans później, widząc, jak ojciec z egzaltowaną rozkoszą zajada się bobem, Piotruś także dał się skusić, i wkrótce w garnku pokazało się dno. Uczcie akompaniowały uśmiechające się z telewizora zwierzątka, których przygody chłopiec znał już na pamięć. Zasoby liczącej raptem trzy pozycje biblioteczki bajek na DVD w końcu uśpiły najpierw syna, a potem ojca. Marek był z siebie dumny, że tego wieczoru nie sięgnął nawet po piwo.\nKoła tłukły się miarowo, niosąc pociąg po torach. Marek zerwał się z niemal katatonicznego odrętwienia i skonstatował, że nie jest już w domu. Półleżał na podwójnym fotelu tuż obok drzwi w wagonie pełnym siedzeń po obu stronach ciasnego przejścia. Wnętrze, dość ciemne, bo ktoś pogasił wszystkie lampy, rozświetlały tylko migające za oknami słabe, zamglone neony, gubione pędem maszyny.\n– Nie sądziłam, że jeszcze kiedyś cię spotkam.\nPo wagonie niósł się stłumiony chichot. Niewinny. Dziecięcy. Nie budzący trwogi. Marek skupił się na dochodzącym go głosie. Na fotelu przed sobą ujrzał mysie włosy przewiązane bandażem. Kobieta siedziała do niego tyłem.\n– Później… Gdy mnie zabrali, w ogóle nie pomyślałabym, że będziemy mogli porozmawiać raz jeszcze. – Zawiesiła głos na moment. – I oto tu jesteśmy. Los ciągle śmieje mi się w twarz.\n– Maju… Ty żyjesz?\nZwróciła głowę ku ramieniu, niby chcąc się obejrzeć, tak jakby zapomniała o przepasce na oczach. Rozwarła wargi, lecz milczała. Szukała słów? Odezwała się po dłuższej chwili:\nMarek zacisnął pięści, by opanować dreszcz.\n– Co to za miejsce? Czyściec? Piekło?…\nChwila na opanowanie szalejących oddechów. Rozmyte neony hulały za szybami, wtórowała im gonitwa Markowych myśli.\n– Przecież byłeś już tutaj. Ocean chciał cię utopić. Ocean zawsze chce jeszcze. Ciebie, mnie…\n– Jak ocean może czegokolwiek chcieć?!\n– Och… Też nie umiałam tego pojąć. Gdy ocknęłam się na dnie, mogłam wypłynąć na powierzchnię i przedostać się do nieba, z powrotem do żywych czy diabli wiedzą, co jest po tamtej stronie… Był jeden warunek, ale ja za nic nie potrafiłam go spełnić. Nie potrafiłam… – Przez chwilę milczeli, gdy próbowała zapanować nad głosem. – Zostawić tego wszystkiego za sobą.\n– I utknęłaś.\nDziecięcy chichot stawał się coraz wyraźniejszy. Wagon otuliła mgła. Marek kompletnie to ignorował, w zamian drżącą dłonią chciał musnąć smukłą szyję kobiety, lecz palce przeszyły ją jak dym, nie poczuwszy przy tym niczego. I co gorsza, Maja nijak nie zareagowała na próbę kontaktu. Nic nie spostrzegła.\nMarek położył przedramię na oparciu siedzenia zjawy, oparł o nie głowę, zacisnął zęby. W ciszy zapłakał.\n– Jeśli nie potrafisz przejść dalej, zatracasz się w pustce, smutku i samotności. Beznadzieja cię niszczy, aż nie pozostaje po tobie nic prócz odrobiny ciekłego cienia. Bo widzisz, Marku, w tym oceanie nie ma ani kropli wody. Jest tylko żal.\n– Wtedy w łazience czegoś ode mnie chciałaś. – Otrzeźwiał. – Jak mogę ci pomóc? Jeśli to z mojego powodu nie możesz…\n– Wyleczyłam się już z ciebie – ucięła. – Problem jest inny. Jestem tu, bo coś mnie ciągle wiąże ze szczątkami. Ktoś tam, po drugiej stronie, coś zepsuł. A dopóki ciało nie spocznie, dusza też nie zazna spokoju. Wpadłam więc na taki szalony pomysł… Może, gdy przywrócisz porządek, nareszcie ucieknę z tego cmentarzyska? Znajdę siłę…\n– Ale skoro ocean to miejsce dla martwych, czy to oznacza… że ja nie żyję?\n– Żyjesz, choć igrasz ze śmiercią. Dlatego jesteś w stanie tu wejść.\nŚmiech przeszedł w gwar chóru dziecięcych głosów. Z mgły wyłoniły się przezroczyste, drobne postaci, mieniące się niewinną bielą i zajmujące wszystkie miejsca w wagonie.\nMarek jakby doznał olśnienia:\n– A Emilka? Też tutaj jest?\n– Widziałam, jak przechodzi przez toń. Krótko po tym, gdy jej ciało spoczęło w ziemi. Gdziekolwiek trafiła, z pewnością jest jej lepiej niż tutaj.\nPrzejęty nostalgią, z nieobecnymi, wciąż zaszklonymi oczami, Marek uśmiechnął się zatopiony przez krótką chwilę we wspomnieniach.\n– Ale musisz uważać na syna.\n– Na Piotrka?… Przecież to okaz zdrowia, całe życie przed nim!\n– To dlaczego jest z nami w tym pociągu?\nAdrenalina rozpaliła żyły na te słowa. Marek rozglądał się po wagonie pełnym dzieci i istotnie na jego końcu ujrzał widmo wyraźniejsze niż cała reszta. Piotruś trzymał się za ramiona, pocierał je. Patrzył dookoła niepewnie. Z trwogą zerkał w ciemność za otwartymi drzwiami wagonu.\nMarek poderwał się z miejsca.\n– Piotruś! Piotruś, tutaj!\nPrzeciskał się między siedzeniami w kierunku syna. Maja drgnęła, zdjęta chłodem coraz bardziej lepkiej mgły.\n– Co robisz? Ocean ci nie pozwoli…\nKoła wystukiwały narastającą szaleństwem kakofonię, gdy cień wypełzł z ciemności, pęczniał i z wolna wił się w stronę chłopca. Ten nie wiedział, jak powinien zareagować.\n– Nie! Piotrek, nie dotykaj tego! Uciekaj, Piotrek!\nAle Piotrek nie słyszał. Jego ojciec zbliżał się do połowy wagonu – cholerne toboły nie pozwalały brnąć szybciej.\nNiepewna rączka zetknęła się z ciemnością, a wówczas pociąg stanął. Porwany siłą bezwładności, Marek runął do tyłu. Minął Maję nasłuchującą w napięciu.\n– Sprawdź moje ciało! – zawołała.\nBez skutku próbował cokolwiek złapać.\n– Jeśli przywrócisz mi spokój, wyrwę go stąd ze sobą, ponad toń!\nSpodziewał się uderzenia w drzwi wagonu. Przeleciał jednak przez nie i istotnie uderzył, ale w odmęty oceanu. Otulony mglistymi neonami pociąg mknął naprzód przez mroczny bezmiar, a Marek, beznadziejnie wierzgając, truchlał od ryku skroplonych przez eony pokutników.\nWiedziony najprymitywniejszymi instynktami umysł szarpnął ciałem, by wyrwać je z trupiego letargu. Spazm rzucił Marka na skraj wersalki, z której za chwilę spadł. Powracającej bez pośpiechu świadomości nie sprzyjało jednostajne buczenie telewizora, który przypominał, że wszystkie odcinki kreskówki już dawno zostały odtworzone. Marek uniósł się na rękach, potarł stłuczoną nad lewym uchem głowę i spojrzał na syna. Piotruś spał.\nKto wie, może do listy lekarzy należało dopisać psychiatrę? Dziwaczne sny rodziły wyłącznie niepokój, choć widmo śmierci było w nich tak żywe, że aż namacalne.\nNim Marek wziął syna na ręce, by przenieść go do łóżka, zauważył, że chłopiec zrobił się cały żółty. Delikatnie potrząsnął dzieckiem. Kilkukrotnie wypowiedział jego imię. Potrząsnął mocniej. Aż coś zakłuło go za mostkiem. Przytomność nie powracała.\nMarek pobiegł do przedpokoju. Złapał za słuchawkę. Wystukał krótki numer. Sygnał oczekiwania trwał dłużej niż wieczność, wlewał się do ucha i mieszał w mózgu z bulgotem cwałującej naczyniami krwi.\n– Państwowe Ratownictwo Medyczne, słucham?\n– Przyślijcie pogotowie. Mój syn jest cały żółty…\nJucha znów pociekła z nosa. Marek spojrzał w kierunku pokoju. Liczył, że w drzwiach zobaczy zaspanego chłopca, być może rozbawionego zachowaniem ojca. Ale ujrzał tylko skrawek zmartwiałego ciała, leżącego tak, jak je zostawił.\n– Nie rusza się… – Łzy zaczęły mieszać się z krwią.\nPodał adres. Zdawkowo odpowiedział na kilka pytań. A potem, niczym uderzony obuchem, rozejrzał się, zdezorientowany. Naraz obraz rozdwoił się w oczach, świat zawirował, a bulgot przechodził w coraz niższy pomruk.\n– Wyślijcie dwie. Ja… chyba umieram. – Zdołał wystękać do słuchawki, nim padł nieprzytomny.\nAnia obejmowała sedes, a Marek pilnował, by naprędce związane włosy nazbyt się nie upaprały.\n– Może pojedziemy do lekarza?\n– Rzygasz od wczoraj.\n– Naprawdę nie masz pomysłu dlaczego?\nTrzy szybkie stuknięcia i do pokoju weszła Maja. Nie zastawszy nikogo wewnątrz, zajrzała do łazienki.\n– O kurde. Co jest, siostra?\n– Nic. – Ania odpowiedziała szybko, lecz bez typowej dla siebie stanowczości. – Musiałam się struć tą rybą wczoraj. Zachciało się nam pierwszej lepszej smażalni, psiakrew.\n– Nie no, wszyscy jedliśmy, ale tylko ty się pochorowałaś.\n– Sama widzisz, jakie mam szczęście.\nZapadłą ciszę przerwała, a jakże, Maja, zdejmując dżinsową, kusą kurteczkę i rzucając ją na łóżko w pokoju. Stanęła w progu i oznajmiła:\n– No trudno. Tutaj też się możemy dobrze bawić.\n– Daj spokój. Tylko na parę dni przyjechaliśmy. Naprawdę nie musicie siedzieć ze mną w pokoju.\n– Żaden problem. Zaraz skołuję od kogoś karty i zniszczę cię, siostrzyczko, w tysiąca.\nAnia roześmiała się na tyle, na ile mogła.\n– Nie będziecie grać w karty na urlopie. Idźcie, potańczcie, a rano mi opowiecie, czy coś w ogóle straciłam.\nRozum podpowiadał, by nie opuszczać chorej, ale serce jak szalone lgnęło w stronę rozhulanej promenady. I w stronę bliskości, która była udziałem tylko dwóch istnień. Na pytanie Marka „czy na pewno?”, Ania odpowiedziała jeszcze jednym wątłym potaknięciem. A gdy tylko wyszli, wreszcie zwymiotowała bez poczucia wstydu.\nPo północy na plaży tłok rzedł zauważalnie, choć nachlane i naćpane małolaty były głośniejsze niż rodziny w średnim wieku, nawet biorąc poprawkę na szalejące między parawanami dzieci. Marek i Maja uciekli w uliczki miasteczka – ciche, więc pewnie mało popularne wśród pensjonariuszy. Tutaj szum fal płynnie przechodził w szmer samochodów mknących po pobliskiej arterii szybkiego ruchu.\nLegli na ulicy, a naniesiony z plaży piach przestał chrzęścić dopiero, gdy skończyli się wiercić, wpatrzeni w gwiazdy przyćmione światłem latarni. Asfalt, nadal ciepły, rozwiązywał usta i dawał głos myślom, które kłębiły się w głowach obojga, odkąd Maja wróciła z Anglii.\n– Tak nie można… – Marek bronił się cichym szeptem, choć czuł się jak rozbitek próbujący kijem powstrzymać huragan.\n– Zrozumie. W końcu to moja siostra.\n– Kurwa… Byłem pewien, że zrobię, co trzeba. Ale teraz…\nJej palec musnął jego dłoń niby przypadkiem, choć w tej relacji nie było krztyny przypadku, a ów palący dotyk sprawił, że Marek zerwał się i spojrzał na Maję. Ta już wpatrywała się w niego z mocą, której nie powstydziłaby się jej siostra.\nPóźniej błąkali się po ulicach, naiwnie próbując uspokoić niespokojne sumienia. Późną nocą, choć bliżej świtu niż zmierzchu gdy przechodzili obok wiecznie czynnych bud z kebabami w radiu akurat lecieli „Chłopcy” Myslovitz. Wieczorami chłopcy wychodzą na ulice…\nMarek rozmyślał, na którą z czterech zwrotek przyszła kolej, bowiem każdą zaczynały te same słowa. Maja zaśpiewała równo z Rojkiem:\n– …siadają na chodniku i palą jointy. Robią wszystko, żeby stąd uciec. Kiedy wreszcie mogą, to wtedy nie mogą się ruszyć.\nNastępnego wieczoru Ania znów wygoniła ich oboje. Znów dyskotekowy szał szybko przestał kusić. Ulotnili się na plażę i spacerowali po niej, aż zaczęło szarzeć. Wówczas Maja zaproponowała, by usiąść na ostatnich palach drewnianego falochronu i stamtąd obserwować wschód słońca. Sama, niczym kotka, dotarła do celu nietknięta słoną kroplą, zaś Marek prezentował dużo mniej gracji i w połowie drogi wpadł do wyjątkowo spokojnego tego poranka morza. Podpłynął do ostatniego pala, na którym Maja już siedziała, wpatrzona w jarzącą się na wschodzie czerwień. Strząsnął wodę z głowy, by wyraźniej widzieć. Wówczas, obserwując tę nierealnie doskonałą postać, otuloną blaskiem, wciąż chichoczącą z jego nieporadności, Marek nabrał przeświadczenia, że każdy wschód i każdy zachód jest wart oglądania z tą tylko jedną osobą. Że Maja była ciszą między tym, co myślał, a tym, co mówił, w rozmowach z Anią. Że okrutnie się pomylił. Ale też, że nie wszystko było jeszcze stracone.\nGdy wrócił wczesnym rankiem do pokoju, Ania nie spała i poprosiła, by ją zabrać do szpitala. Czuła się fatalnie. Wrócili koło południa, gdy okazało się, że kilka kroplówek załatwiło sprawę, nadziewając się wprost na niespokojną Maję.\n– Nic się nie stało. Mówiłam, że nic mi nie jest.\n– Anka! Z niczym się po lekarzach nie chodzi!\n– No już, uspokój się, siostrzyczko. Po prostu wszystko wskazuje na to, że zostaniesz ciocią.\nMaja oniemiała. Spojrzała na Marka, lecz ten unikał wszelkich spojrzeń; błądził wzrokiem po podłodze, z zaciśniętymi wargami i pięściami. A Ania, bezmiernie dumna z nowiny, nie rozumiała reakcji siostry.\n– Nie cieszysz się? Ja jestem przeszczęśliwa!\n– Ja… – Zmusiła się do krótkiego uśmiechu. – Gratuluję. Przepraszam.\nWymknęła się na korytarz. Marek patrzył za nią z bólem, potęgowanym własną bezradnością. Ania ciężko opadła na łóżko i rzekła:\n– Idź za nią. Ja nie mam siły latać po schodach w tę i z powrotem.\nMarek wybiegł z pokoju. Złapał Maję dopiero na ulicy. Wyrwała się z jego uścisku. Nie chciała na niego patrzeć, a co dopiero go dotykać.\n– Powiedziała tylko, że okres jej się spóźnia.\nKręciła głową, osłupiała, nie mogąc nawet znaleźć odpowiednich słów. Potem zachciało jej się wrzeszczeć, ale tytanicznym wysiłkiem stłamsiła tę chęć.\n– Zostaw! Miałeś rację. Tak nie można. Co ja, głupia, sobie myślałam?\nUciekła, a Marek nie poszedł za nią. Następnego ranka wyjechała, pożegnawszy się listownie. Jeszcze tego samego dnia, by uciszyć niepokoje Anki i własne sumienie, Marek zabrał kobietę na promenadę i oświadczył jej się przy zachodzie słońca. Przy wielu świadkach, jakby nie ufał realności tej sceny, gdyby była udziałem tylko narzeczonych. Przy oklaskach wczasowiczów, w objęcia wpadli sobie najszczęśliwsza w tamtej chwili kobieta na świecie i najbardziej zdruzgotany mężczyzna.\n– Doktorze, doktor zobaczy – rzekł skrzekliwy alt. – Tak jest od paru godzin.\nGłowa bolała mocno, aż należało trzymać się przytomności jak kłody dryfującej po oceanie cierpkich doznań.\n– Panie Marku, słyszy mnie pan? – Tym razem odezwał się mężczyzna.\n– Spokojnie, jest pan w szpitalu. Pamięta pan, co się stało? Stracił pan przytomność.\nPowieki, ciężkie niby z kamieni, dały się wreszcie rozewrzeć, a załzawione oczy ujrzały rozmazany obraz lekarza i pielęgniarki.\n– Gdzie mój syn?\nMedycy spojrzeli po sobie.\n– Jest u góry, na dziecięcym – odezwał się lekarz. – Nie znam szczegółów.\nWyrzut hormonów zmroził Markowi krew. Przezwyciężył zawroty głowy i usiadł na łóżku.\n– Co pan wyprawia?! – Pielęgniarka podniosła larum. – Doktorze, niechże mi pan pomoże.\nMarek wyrwał się tęgiej kobiecie, ale wtedy lekarz rzekł:\n– Panie Marku, pana syn jest pod dobrą opieką. Puścimy pana do niego, ale musi pan najpierw zadbać o siebie.\n– Proszę się nie forsować! Wstępne wyniki sugerują, że może mieć pan nowotwór krwi. Pana żona twierdzi, że cierpiał pan ostatnimi czasy na częste krwotoki z nosa. To prawda?\nMarek już siedział na krawędzi łóżka, gdy wiadomość dotarła do niego – ot, niczym jeszcze jeden cios.\n– Proszę mnie wypisać. Na własne żądanie.\nMedycy nie puścili z oddziału podkrwawiającego pacjenta z uśmiechem na ustach, ale też niewiele mogli zrobić, by go zatrzymać. Tak szybko, jak pozwalało umęczone ciało, Marek pognał na oddział dziecięcy. Ujrzał Anię na korytarzu. Stała przygaszona, obejmowała własne ramiona. Wpatrywała się bez żadnego wyrazu we wnętrze sali zza szklanej szyby. Podchodząc, Marek ignorował żonę. Chciwie spojrzał tam, gdzie ona, lecz na widok chłopięcego ciała oblepionego czujnikami, pokłutego wenflonami i obłożonego elektroniką, serce mu pękło. Muskał szybę opuszkami palców, niby zapominając o jej istnieniu.\n– Bób? – szepnęła beznamiętnie. – Co ty sobie myślałeś?\n– Przecież ludzie jedzą bób. Od tego się nie umiera…\n– Lekarz twierdzi, że Piotrek ma jakiś fawizm. I że równie dobrze mogłeś mu podać cyjanek.\nMarek załkał. Przycisnął czoło do szyby.\n– Załatwiają transport do Prokocimia, bo tylko tam wiedzą, jak to leczyć. Kurwa… A wszystko przez garnek bobu.\n– Przecież ja nie chciałem…\n– Nie chciałeś! – nie wytrzymała. Lodowa maska uległa płomieniom wściekłej pasji. – Ty zawsze jesteś bez winy! Zabrałeś mi siostrę! Zabrałeś córkę!\n– Nie pozwolę, byś zabrał z mojego życia kogokolwiek jeszcze.\n– Przepraszam… Po prostu przy nim bądź.\nOddalił się powoli.\nGłos Ani jakby dobywał się z dna studni, lecz mężczyzna złapał się go z całej siły, pomny, że mnożąc w myślach własne winy, doprowadzi się wreszcie do szaleństwa.\n– Rozmawiałam z twoim lekarzem. Wróć na oddział. – Uniknęła jego spojrzenia, gdy tylko podniósł na nią wzrok. – Kto wie lepiej niż ty, jak trudno wychowywać się bez ojca?\nMarek, stojąc nad mogiłą, wpatrywał się w wyryte na kamieniu nazwisko i prócz katatonicznie obezwładniającej bezsilności nic nie czuł. Dosunął płytę grobu, aż szczelina zniknęła.\nCzy to deszcz zakłócił twój spokój, Maju? Czy może pogrzeb był nie taki, jak trzeba? Czego ty właściwie chcesz?\nZmierzając już ku domowi, na bramie cmentarza Marek dostrzegł kartkę, która kompletnie umknęła jego uwadze, gdy wychodził stamtąd poprzednim razem.\nProboszcz ostrzegał wiernych przez wandalami. Nie wymieniał nikogo z imienia, tylko bliżej nieokreślonym bezbożnikom przypisywał rozrzucanie kwiatów i stłukiwanie zniczy. Ksiądz prosił wiernych świadków o modlitwę, a podpisany niżej komendant – o kontakt z komisariatem.\nMarek wrócił do domu ogołoconego z mieszkańców. W dużym pokoju ciągle stał garnek z łupinami bobu. Pod telefonem na korytarzu czerniła się zaschnięta krew. Usiadł za stołem, na swoim miejscu, stawiając przed sobą flaszkę i oranżadę. Nalał bimbru. Rozcieńczyć się nie zdecydował. To nie był moment na drinka. Wypił. Powtórzył dwa razy.\nPiotruś się nie budził, ale lekarze nie panikowali, pewni, że organizm potrzebuje po prostu czasu. Ania i teściowa na zmianę pełniły wartę przy chłopcu i nie chciały nawet patrzeć na twarz jego ojca. Marek nie miał im tego za złe. Całe dnie spędzał w domu, na wciśniętym przez lekarza zwolnieniu, wyczekując telefonu z Krakowa. Nocą zaś wyruszał na łowy.\nJeszcze tego samego wieczoru zajrzał do grobu. Gdy opanował mdłości, stwierdził, że faktycznie trumna jest rozorana najpewniej łomem, a wśród szczątków Mai brakuje czaszki. Rozważał przeróżne warianty wydarzeń. I uzbrojony w cierpliwość, co noc czekał.\nWystarczyło być wytrwałym raptem kilka dni. Pojawili się we dwóch. Jeden większy i wyższy, drugi drobniejszy. Podjechali pod cmentarz rowerami po czwartej, gdy niebo zaczynało już szarzeć na wschodzie. Mieli upatrzony grób Daszkiewicza, który umarł niedługo po Mai, przygnieciony suwnicą w miejscowej hucie. Marek znał się z nim całkiem nieźle. Chodzili razem do podstawówki.\nZłodzieje wspólnie odsunęli płytę. Później większy owinął twarz jakąś szmatą i wszedł do środka. Mniejszy świecił lichą latarką i chyba miał stać na czatach. Marek poczekał, aż otworzą trumnę. Wówczas mniejszy nachylił się i o coś zapytał. Na krótki moment stracił czujność.\nMarek pociągnął delikwenta za ramię. Ten zesztywniał, odruchowo odwrócił się i wówczas przyjął cios pięścią prosto w nos. Pisnął przy tym bardzo cienkim głosikiem, zatoczył się i upadł. Cholera, to była kobieta.\nWyższy szybko wyskoczył z grobu z uniesionymi rękami. Wzdrygnął się, pewnie na widok szramy. Jego towarzyszka dała się pojmać bez oporu, wciąż ogłuszona ciosem. Żadne z nich nie odezwało się słowem, dopóki Marek nie złapał zakładniczki za fraki i nie docisnął jej do sąsiedniej mogiły, drugą z dłoni zaciskając w pięść.\n– Nie, nie… Boże nie… – piszczała i łkała na przemian.\nRobiło się coraz jaśniej. Oni oboje mieli nie więcej niż po dwadzieścia lat.\n– Gdzie są czaszki z tego cmentarza? – wycedził Marek i spojrzał w oczy dryblasowi.\nTamten skonstatował, że napastnik nie ma ze sobą żadnej broni, więc tylko upewnił się, czy szmata na jego ustach i twarzy nie poluzowała się. Nie odezwał się słowem. A potem rzucił się w długą.\n– Zabiję ją! – Marek rzucił bez namysłu, choć szczerze nie miał pojęcia, czy byłby w stanie spełnić tę groźbę.\nAle złodziej już dopadł roweru i gnał byle dalej. Kobieta kwiliła niczym szczenię.\n– Mów, co wiesz. Mów albo nie ręczę za siebie.\n– My tylko mamy zdobywać towar, wygotowywać go i nic więcej. – Towar. Markiem wstrząsnęły mdłości. – On to później sprzedaje studentom medycyny.\n– Jacek. Nie wiem nawet, jak się nazywa.\n– Zaprowadzisz mnie do niego.\n– To niemożliwe. On jest kierowcą. Nie wiem, gdzie teraz jest. Czy jest w ogóle w kraju. Gdy ma odebrać towar, dzwoni.\n– Jaka jest szansa, że jeszcze nie sprzedał tych czaszek?\n– Mała. Niedługo są egzaminy, wtedy zawsze jest dużo zamówień.\nMężczyzna nawet nie wiedział, co na to odpowiedzieć.\n– Te czaszki mogą być teraz gdziekolwiek… Jezu, ty krwawisz!\nPięć długich lat zajął powrót do normalności. Perspektywa była oczywiście względna. Dla młodych rodziców Emilka rosła szybko, może za szybko. Chrzestną matką została Kasieńka, bo Maja zaszyła się w Anglii po pamiętnych wakacjach. Dzwoniła, głównie do teściowej, rzadziej do Ani. Nigdy nie zadzwoniła do Marka. Twierdziła, że znalazła sobie kogoś. Litwina imieniem Saulius, ale przyjechała do kraju sama\nRozmawiali naturalnie, zupełnie jak kiedyś. Większość uwagi skupiała na sobie Emilka, której bardzo spodobała się niewidziana dotąd wcześniej nowa ciotka. Praktycznie nie schodziła jej z kolan.\n– No dobra, kochani, mam niedługo pociąg. Zanim się doczłapię na lotnisko…\nAutobus do miasteczka, pociąg do Krakowa, z dworca głównego transport na lotnisko. Nie tak prosto wsiąść do samolotu, gdy mieszka się na prowincji.\n– Odwiozę cię – rzekł Marek i wstał od stołu.\n– Co… Nie, nie trzeba…\n– To bardzo dobry pomysł! – ogłosiła Ania. – Tyle lat cię nie było, że cię chociaż na lotnisko możemy podrzucić.\n– Tato, tato! Takie prawdziwe lotnisko z samolotami? Mogę też jechać? Mogę?\n– Pewnie. Zakładaj buty!\nJesienne słońce raziło niemal przez całą trasę. Emilka, utulona szumem pędu i warkotem silnika, zasnęła z tyłu. Nie miało jej co obudzić, wszak ojciec i ciotka wymieniali raptem zdawkowe słowa lub nie rozmawiali wcale.\nPrzed Krakowem zaświeciła kontrolka z paliwem. Marek zjechał na stację, Maja wyszła z samochodu, by kupić butelkę wody. W międzyczasie zaskoczyła ich szybka burza, grzmiąca cichutko, gdzieś bardzo daleko. Deszcz nie padał długo.\nStali pod daszkiem sklepowej budy w oczekiwaniu na przejaśnienie. Marek zerkał, czy grzmoty nie obudziły córki, ale ta sen miała twardy.\n– Świetnie sobie poradziłeś.\nDeszcz stukał o blachę daszku.\n– Czas leczy rany – rzucił Marek swobodnie.\n– Pozwól mi się pocałować. – Niemalże szepnęła.\nZesztywniał. Od razu spojrzał w kierunku samochodu, by sprawdzić, czy córka nie patrzy. Nadal spała.\nGdy się zbliżyła, złapał ją za ramiona. Starał się nie dopuścić jej do siebie, lecz stłumiona dawno iskra w sercu naraz eksplodowała pożarem, który zapraszał i mącił w głowie. Maja dosłownie musnęła jego usta, ale potem dobrowolnie odsunęła się. Pochyliła głowę, przystawiła dłoń do swej wargi i kontemplowała smak Markowych ust. Delektowała się nim niczym znów skosztowanym owocem po latach nieobecności w babcinym sadzie.\n– Chodźmy – ucięła ze świetnie markowanym uśmiechem. – Samolot ucieknie.\nPoszła pierwsza w kierunku samochodu.\nEmilka przebudziła się chwilę później i szybko zaczęła zamęczać ciotkę pytaniami. Głównie o to, dlaczego musi już jechać. Chmury rozpierzchły się i ustąpiły miejsca mocnemu słońcu. W jego promieniach droga przypominała najwyższej próby złoto.\nObie pasażerki coś szalenie rozbawiło. Marek nie słuchał, zajęty grzebaniem w przydrzwiowym schowku za okularami przeciwsłonecznymi i rozmyślaniem, co by było gdyby. „Teraz” mogło wyglądać właśnie tak. Blask pozbawiony cieni. W oddali do lądowania podchodził samolot.\nKlakson. Otrzeźwienie. Lewe koło przekroczyło podwójną ciągłą. Sporo. Jadący z naprzeciwka już odbijał w prawo, więc Marek szarpnął kierownicą w lewo.\nI tak się zderzyli.\nZbudziło go wiele bodźców jednocześnie. Światła błyskające na przemian błękitem i szkarłatem. Swąd spalenizny. Pokrzykiwania gdzieś z oddali. Zimno. Ale przede wszystkim – ból.\nGłowa Mai zwisała bezwładnie. Miała przymrużone oczy i rozchylone wargi – jak wtedy, gdy po raz pierwszy powiedziała „kocham”. Marek nie mógł się ruszyć. Tytanicznym wysiłkiem zwrócił wzrok maksymalnie w prawo i kątem oka dostrzegł nieruchomą dziecięcą nóżkę. Długo czekał na choćby jakiekolwiek jej drgnięcie. A potem zaczął się modlić.\nBoże, wyrwij serce z mego ciała. Jeśli nie mogą do mnie wrócić, to chociaż pozwól mi iść z nimi.\n– Chodźcie tutaj, jeden żyje! – zawołał strażak, strasznie głośno i strasznie blisko. – Dusi się? Czemu on tak sapie?\nBo gdy rozpalone powietrze podrażni krtań, inaczej krzyczeć po prostu się nie da.\nMarek znowu poczuł się jak ten gówniarz, który nic nie może i w swej bezradności chowa się między ścianą a regałem z przetworami w piwnicy. Tym razem obok stała ciotka Marta i jej kundel, Benek. Przed drzwiami przystanął Tomek, syn ciotki, a kuzyn Marka. Trzymał rower.\n– Jadę do miasta – oznajmił. – Masz z nikim nie rozmawiać.\n– Tomuś, z kim ja bym tu miała rozmawiać bez ciebie? Chyba tylko z Benkiem.\n– Ja się wszystkiego dowiem. Pamiętaj.\nWsiadł na rower i odjechał. A Marka mało nie trafił szlag. Tomek był taki od czasu wypadku na motorze dobre piętnaście lat temu. Mieszkali oboje z ciotką w ostatnim domu we wsi, tuż pod lasem.\n– Dziękuję, że się mu nie pokazałeś.\n– Jedno słowo, ciociu. – Marek próbował wygramolić się zza regału, ale stracił równowagę. Złapała go ciotka. – Ja mu dam!…\n– Źle wyglądasz, Maruś. Znowu piłeś.\nStwierdzała, nie pytała. Odór był dowodem niezaprzeczalnym.\n– Co tam u małego? No, mów mi natychmiast!\nMarek usiadł na progu komórki. Nie powiedział ciotce o związku choroby Piotrusia z bobem. I nie zamierzał tego robić. Głęboko i drżąco westchnął.\n– Bez zmian. Czekają.\n– Niech go Bóg ma w opiece – powiedziała przejęta. – Odmówię dziś za niego koronkę.\nMarek skrył twarz w dłoniach.\n– Bóg o nas zapomniał, ciociu.\n– Marek! Cóż ty pleciesz? Pomieszało ci się w głowie od tej wódy.\n– Byłem tam, gdzie dusza trafia po śmierci. I nie było tam Boga. Nic tam nie było.\nSpojrzał na nią wilgotnymi oczyma z taką mocą, że nie miała śmiałości odpowiadać.\n– Mogłem pomóc tym, których kocham, ale nie udało się. Wiem, to brzmi jak brednie. Ale kto inny mógłby mi w to uwierzyć, jeśli nie ty, ciociu?\n– Idź do księdza. Pomoże ci.\nOdwróciła wzrok, ale on nie pozwolił na ucieczkę. Odszukał jej spojrzenie. Znalazł w nim coś upiornego.\n– Odsyłasz mnie do księdza, nie do lekarza. Bo wiesz, że mówię prawdę.\nMarek nie chciał zbyt mocno naciskać, choć czuł, że trafił gdzieś bardzo blisko celu. Ciotka pogłaskała Benka, który właśnie przybiegł.\n– Pamiętasz historię z wojny? O Niemcu dezerterze?\nMama często opowiadała tę anegdotę. Dziadka nie było, wstąpił do armii. Babka została sama z dwoma córkami. Były zbyt łakomym i łatwym celem.\n– Zdążyłyśmy się ukryć nie dlatego, że zauważyłyśmy, że nadchodzi. Ktoś nas ostrzegł.\n– Kto? – Marek znał inną wersję tej historii.\n– Wracałyśmy tamtego dnia z mlekiem od ciotki Adeli. Szłyśmy na przełaj, przez las. Spotkałyśmy jakiegoś chłopa, który nas ostrzegł. Twoja mama twierdziła, że go zna. Twierdziła… To banialuki, Maruś. Straszne banialuki. Ona była chora…\n– Nieprawda! To ważne. Kim był ten człowiek?\nDobór słów przychodził kobiecie z trudem.\n– Był Żydkiem. Ponoć mieszkał za rzeką. I ponoć rozstrzelali go tydzień wcześniej.\nZachwyt i zaskoczenie. Niczym innym nie tryskało w tamtej chwili oblicze Marka. Widząc to, Marta szybko dodała:\n– Maruś, to mógł być ktokolwiek! Wystraszone byłyśmy, głupie trzpiotki. Ale twoja mama upierała się, że spotkała umartwioną duszę. Dlatego chodziła do lasu. Chciała jeszcze.\n– A więc wystarczy pójść do lasu? O jakiej to było porze?\nZłapała go za szorstką żuchwę, gładząc niby laleczkę.\n– Z jakiegoś powodu ci, którzy mieszkali tu przed nami, splunęli na te bujdy i zwrócili się do Boga. I ty też powinieneś się do Niego zwrócić. On cię wysłucha. Las jest kapryśny. Niebezpieczny. Odebrał rozum twojej matce.\nTym razem to Marek ujął głowę ciotki, a potem ucałował ją w czoło.\n– Dziękuję. Może nie wszystko jeszcze stracone.\nGdy kwadrans później stał pod ścianą lasu, usłyszał za sobą grzmot. Obejrzał się. Skłębiony granat pełzł ku niemu po niebie.\nMocny jak garść pyłu, Marek spoglądał na wszechobecny absolut. Nie dusił się. Nie dławił. Zanurzał stopy w szarości, by stanąć, choć zaraz potem znów dryfował. Przestrzeń przestawała być obca. Pomruk przestawał grozić.\nUniósł głowę. Mdłe światło osłabło, ale pozwoliło dostrzec dryfujące ciało. Maja nie miała już obandażowanej głowy i w bezruchu poddawała się prądom. Gdy Marek zauważył, że nawet tak wątły blask przewierca jej doczesną powłokę na wylot, struchlał. Jak kuriozalnie by to nie brzmiało, zdjęło go przekonanie, że ukochana po raz kolejny umarła.\n– Nie dałam rady… – szepnęła Maja prosto do umysłu kochanka. Myśl skleiła z myślą, by poczuć ciepło jego intencji. Wyzwolone, kiedy tylko usłyszał jej głos. – Stąd nie da się uciec samą siłą woli. Nie da…\n– Odnajdę twoją czaszkę. Zobaczysz, wszystko skończy się tak, jak trzeba.\nPomruk przychodził w regularnych falach. Znów jakieś dziecko zachichotało.\n– Wytrzymaj jeszcze chwilę. Jeszcze krótką chwilę…\n– Ratuj chłopca, póki jesteś w stanie. On potrzebuje pomocy żywej duszy.\nMarek zadarł głowę, mimo że światło rozbłysło szaleństwem, jakby ktoś tuż nad tonią zawiesił samo słońce. Piotruś biegł do góry nogami, podskakiwał, lecz jakże surrealistyczny był to widok. Ponad toń wystawały mu jedynie stopy. Chłopięcy cień hasał niby po ukwieconej łące, bez najmniejszego dyskomfortu, bez choćby cienia świadomości, że coś jest nie tak.\n– Piotrek! – zawołał Marek, nie wiedząc nawet po co.\nDziecko oczywiście go nie usłyszało. Mężczyzna rzucił się więc pędem ku projekcji syna. Ocean zadziwiał swą konsystencją – raz rzadką niczym powietrze, innym razem dużo gęstszą. Marek to biegł, to płynął, niepomny narastającego warkotu niezadowolenia, nadchodzącego z zewsząd.\nGdy struchlały ojciec zdecydował się wreszcie popłynąć w górę, cała ta ciemność jakby na to czekała. Oto piekielny ryk huknął w intruza i sprawił, że całe skroplone cierpienie rezonowało. Wrzask robił się nieznośny. W pewnej chwili Marek aż zakrył uszy, bo poczuł owładający obłęd, a wtedy rzeczywistość zafalowała, zawirowała, a dno przeobraziło się w ścianę, z której szary piach opadał w nicość, odsłaniając nagą skałę. Ciecz znowu się rozrzedziła. Wstrząs zauważył nawet Piotruś, który naraz zaczął wierzgać, miotać się, zwyczajnie tonąć.\nMarek runął w ciemność, ale przytomnie zdążył chwycić się szczeliny w skale. Zmotywowany jak nigdy przedtem, wykrzykiwał co i rusz imię syna. Bez skutku.\nPoruszona tym krzykiem, Maja w bólach rozwarła powieki.\nBenek pierwszy zauważył ciało. Bardziej zainteresowała go rozlana po ściółce purpurowa kałuża, którą beztrosko zaczął zlizywać. Ciotka Marta nadeszła po chwili – z koszykiem na borówki, choć bez ani jednego owocu. Odrzuciła go, gdy tylko zobaczyła siostrzeńca. Ujrzała w jego przymrużonych oczach taką siłę, że z przejęcia aż usiadła. Położyła się na wilgotnym mchu, głową przy jego głowie. Jeśli on i jego matka naprawdę widzieli to, co widzieli, to żaden lekarz nie mógł tu teraz pomóc.\nOcean nie dawał za wygraną, na przemian gęstnąc i rzednąc, lecz Marek uparcie brnął w górę. Chłopiec właśnie przestawał się ruszać, gdy ojciec dopadł jego pleców i siłą rozpędu wypchnął ciało ponad toń.\n– Aniu… – Teściowej załamał się głos, gdy szturchnęła córkę przysypiającą obok szpitalnego łóżka. – To chyba cud.\nAnia rozglądała się, zdezorientowana. A potem dostrzegła, że syn patrzy na nią. Nie bezwiednie jak roślina, jak wieszczyli niektórzy lekarze, lecz z całą swą przenikliwością.\n– Gdzie tata? – Tak brzmiały pierwsze słowa małego. – Tata może przyjść?\nMatka uściskała chłopca i popłakała się. Nie mogła przestać. Ani tulić, ani ronić łez.\n– Oczywiście! Oczywiście że może! Przyjdzie, kiedy tylko zapragniesz!\nRadość z podołania zadaniu przesłoniła rozsądek, a wkrótce zaczęła wyłączać zmysły. Marek był tuż przy toni, tuż przy świetle, którego blask budził fascynację. Ale gdy ulga rozluźniła ciało, wszystkie jego członki zdrętwiały. Nie miał już ani krztyny siły. Tonął.\nZłapała go Maja, która w całej tej zawierusze znalazła jeszcze odrobinę woli, by przeciwstawić się absolutowi. Ciała dawnych kochanków splotły się, choć żadne z nich nie poczuło ciepła.\n– Dobrze zrobiłeś – szepnęła bardzo cicho, ale usłyszał ją dokładnie, bo w oceanie nic prócz ciszy i ciemności się nie ostało. – Jedyne, czego się tu nauczyłam, to że nie strach umrzeć. Strach umierać.\nCiała zastygły. Zatopiły się w czerni. Z dala od światła, od życia, od tego, co znały, pewne jedynie tego, że ludzie istnieją, by doświadczać wielu wspaniałych rzeczy.\nmężczyzna, Poznań | 08.10.20, g. 11:42\nHistoria napisania na świetnym poziomie. Nie robiłem łapanki, kilka rzeczy zgrzytnęło, ale ogólnie jest bardzo dobrze.\nFabularnie mnie nie zachwyciło, podejrzewam, że to raczej kwestia gustu. Dla mnie za dużo smutku, za dużo romantyzmu, za mało logiki zdarzeń (także tych paranormalnych) i za mało wpływu bohaterów na akcję. Być może tekst mówi o zwykłych ludziach i ich życiowych tragediach, myślę, że to podejście może się podobać, ja jako czytelnik mam proste wymagania – kij i marchewka, nagroda i kara, bohater i antybohater, świat przedstawiony, który zrozumiem. Nie chcę prozy życia w prozie ;)\nNie zrozumiałem czym jest ocean i dlaczego pojawia się łazienka w lustrze, pociąg, czy las. Nie połączyło mi się to w logiczną całość.\nBohaterowie skazują się na cierpienie trochę na własne życzenie, trudno mi ich polubić czy darzyć jakimikolwiek pozytywnymi uczuciami. Markiem właściwie, tak jak to widzę, powoduje poczucie przyzwoitości i odpowiedzialności (przynajmniej do pewnego momentu) oraz miłość do syna. Dla mnie to za mało. Czy jest odważny, dobry, inteligentny? Trudno powiedzieć.\nKońcówka jest trochę w stylu deus ex machina, ciotka mówi o lesie, Marek idzie do lasu i przenosi się znowu do między świata z oceanem. W jaki sposób uratował syna? Nie wiem. Chyba bardzo nie chciał umrzeć i to wystarczyło.\nTaki wstępniak ode mnie, gdybyś chciał, żebym coś rozwinął, na jakiś aspekt historii zwrócił uwagę – daj znać ;)\nAsfalt, nadal ciepły, rozwiązywał usta i dawał głos myślom, które kłębiły się w głowach obojga, odkąd Maja wróciła z Anglii.[ARW1] [M2]\nCoś tutaj się stało :/\nMarek był tuż przy toni, tuż przy świetle, którego blask budził fascynację[M3] .\nEdit: do biblio polecam.\nmężczyzna, 20 lat, Piaski | 08.10.20, g. 13:59\nZostało mi półtorej godziny jazdy pociągiem. Powinienem napisać ten komentarz i go napiszę, ale część mnie próbuje się burzyć, bo powinienem wszystko przemyśleć. Spróbować zebrać jakoś w całość te wszystkie rozrzucone elementy, tylko w zasadzie nie wiem jak. Nie chcę pisać zbyt patetycznie, więc po prostu powiem, że tekst jest zajebisty.\nZ tak nienachalnie wplecionymi retrospekcjami spotkałem się dwa, może trzy razy, przy czym ta nienachalność jest nieco inna, bo przecież rozdzielasz tekst na fragmenty. Opisy są po prostu tak dobre, że łatwo potrafisz wprowadzić nimi cokolwiek chcesz, te skoki w czasie wcale mi nie przeszkadzały, a to jak potrafisz oddać niektóre sceny…\nW pewnym momencie zatrzymywałem się przy lepszych opisach (czyli w sumie pomiędzy każdym dialogiem), próbując podłapać jakiś schemat. No pobawić w złodzieja się chciałem, podkraść to i owo, bo trochę przemawia przeze mnie zazdrość.\nO emocjach nie będę się rozpisywał, bo panujesz nad nimi tak dobrze, że na pewno masz tego pełną świadomość. Wyrwałeś empatię czytelnika z ciała, uplotłeś z niej struny i zaczepiłeś na skrzypce. Później po prostu grałeś.\nMam wrażenie, że w tym tekście nie chodzi tylko o wątek fantastyczny, on istnieje, jest bardzo widoczny, ale wydaję mi się, że pokazujesz tutaj postrzeganie śmierci i zaświatów przez człowieka złamanego. Człowieka, który tak naprawdę nigdy nie był zły, po prostu się zagubił. Człowiek, który wiecznie dobra pragnąc, nieumyślnie zło czynił. Świat kopał go po dupie, a on podjął jedną złą decyzję, a reszta runęła, kiedy próbował wszystko naprawić. Jeden z najlepiej skonstruowanych psychologicznie bohaterów literackich, jakich spotkałem, a przynajmniej tak mi się wydaje.\nChciałbym doszukać się tutaj ukrytego znaczenia, ale mam wrażenie, że go nie ma. I to właśnie jest piękne, cały przekaz jest pokazany w bohaterach, wyłożony na talerzu, za niczym nie ukryty. Śledziłem losy ludzi, którzy pogrążyli się w rozpaczy, człowieka, który ignorował swój stan zdrowotny i akcję, w której nikt nie był ani czarny, ani biały. Były tylko nierozważne decyzje, niekonsekwencja, upór, zaklinanie rzeczywistości, żal, poświęcenie. Byli tylko ludzie. Prawdziwi ludzie. I to jest moim zdaniem największe dobro tego opowiadania.\nTo by się nadawało na „umieranie to parszywa robota”, pisałeś najpierw ten tekst na ten nabór, prawda? A i w sumie na „(nie)długo i (nie)szczęśliwie” też by się nadawało.\nkobieta | 08.10.20, g. 14:07\nkobieta | 08.10.20, g. 16:58\nŁadnie budujesz napięcie i zarzucasz haczyki. I fajnie ‘przemycasz’ do tekstu własną wiedzę :) Bardzo mi się podobała scena, gdzie ojciec ma rąbać drzewo i ostrzega przed gwoździem – dałam się złapać, że zaraz młody oberwie niechcący siekierą albo coś ;) i rozwiązanie w bardzo pozytywny sposób mnie zaskoczyło. Historia wyłaniająca się z tych okruchów jest prozaiczna, ale bardzo zgrabnie podana. Metaforyczny ocean mi dobrze zagrał, momentami miałam skojarzenia z “Dark Water”. Trochę mniej mi podeszło to szukanie rozwiązania w lesie no i nieszczęsne wymioty – no wiadomo, jeśli w tekście/filmie kobieta rzyga, znaczy – jest w ciąży. Notabene, dwójkę dzieci mam, ani razu nie zrobiło mi się nawet niedobrze, nie mówiąc o wymiotach. Zakończenie ładne, do przewidzenia, ale ładne (znów “Dark Water” się kojarzy :)). Zdecydowany kliczek.\nmężczyzna, Bochnia | 08.10.20, g. 17:15\n@BasementKey Fajnie, że, jak rozumiem, przynajmniej technicznie Ci się podobało. Co do treści – rozumiem; nie jest to pisanina dla wszystkich. Po komentarzu wnioskuję, że oczekiwałeś historii nieco innej, być może bardziej przejrzystej, niemniej zależało mi na zachowaniu pewnej dozy niejednoznaczności. Sama koncepcja Oceanu jako miejsca “gdzieś pomiędzy” bazuje na niedopowiedzeniach – przecież żadna z postaci nie wie, co to tak naprawdę jest; jakie zasady panują w tym dziwnym miejscu. Tłumacząc tutaj zbyt wiele, myślę, że zatraciłoby się pewna doza niepokoju towarzysząca konfrontacji z nieznanym.\nCóż, opowiadanie stoi warstwą obyczajową i trudno mi polemizować z opinią “za dużo prozy życia”. Nie sądzę, że powinienem o tym przestrzegać np. w przedmowie, bo myślę, że opowiadanie jest wystarczająco fantastyczne, by znaleźć się tutaj. Gusta!\nZaskoczyłeś mnie tą deus ex machiną, bo nie bardzo widzę ten motyw w końcówce. Marek nie znalazł się w Oceanie dlatego, że poszedł do lasu, tylko dlatego, że znów był bliski śmierci. Poszedł tam wiedziony impulsem, gdy dowiedział się, że jego matka doświadczała podobnych rzeczy, co on.\nResztki z edycji wywaliłem, dzięki za zwrócenie uwagi. :)\n@MaSkrol Aż się zastanawiałem, czy znów zaatakowała mnie gorączka, czy zwyczajnie rumienię się od czytania takiego komentarza. Cieszę się, że udało mi się trafić w Twoją wrażliwość. To o konstrukcji postaci albo o didaskaliach – no coś pięknego. :p\nTego opka nie pisałem na żaden z tych konkursów, po prostu naszła mnie ochota i napisałem.\n@Bello Oj tam, kamuflowałem jak mogłem tę ciążę! Chociaż luba, czytając, oznajmiła mi, że każda kobieta w tym fragmencie tę ciążę i tak rozpozna. Ot, taki instynkt. :p\nCieszę się, że się podobało! Ten film muszę chyba nadrobić. :)\nkobieta, 29 lat | 08.10.20, g. 21:12\nTrochę się obawiałam, że tekst okaże się jak dla mnie zbyt obyczajowy, ale tak go napisałeś, że mimo tej obyczajowości udało mi się dotrwać do końca.\nPodoba mi się takie subtelne przedstawienie emocji, rozterek bohaterów i, o czym już wspomniała bellatrix, umiejętne przemycanie medycznej wiedzy. Rzyganko też od razu skojarzyło mi się z ciążą. :D\nCzytało się płynnie, opisy bardzo ładne.\nNie wiem, co ja jeszcze mogę tu dodać po Maskrolkowym komentarzu. ;)\nLecę do Biblio.\nmężczyzna, Bochnia | 08.10.20, g. 21:35\nTakie komentarze są jak rollercoaster. “Udało mi się dotrwać do końca” (czyt. o losie! Brnęła jak przez zaspy!) a potem jednak podpisałaś się pod MaSkrolowym komentarzem, który jest jak cud, miód i orzeszki.\nSuper, że się spodobało. Dzięki, że wpadłaś. ;)\nmężczyzna, Poznań | 09.10.20, g. 00:23\nTłumacząc tutaj zbyt wiele, myślę, że zatraciłoby się pewna doza niepokoju towarzysząca konfrontacji z nieznanym.\nJasne, Twoje prawo jako autora :)\nNie sądzę, że powinienem o tym przestrzegać np. w przedmowie, bo myślę, że opowiadanie jest wystarczająco fantastyczne, by znaleźć się tutaj. Gusta!\nJa tego tak nie odbieram, wygląda to dla mnie, jakby las był drogą do oceanu w tej scenie. Być może się mylę ;)\nEdit: a skoro las niepotrzebny do wejścia w ocean, to po co w ogóle się pojawia w fabule?\nDlatego chodziła do lasu. Chciała jeszcze.\nDodatkowo słowo grzmot i granat , przywodzą na myśl wybuch; jako czytelnik nie myślę tylko o burzy czy oceanie, ale również o ładunku wybuchowym ;)\nmężczyzna, Gdańsk | 09.10.20, g. 21:53\nNo, Mr.B, właśnie na to czekałem przez te wszystkie lata. Opowiadanie nie wymaga komentarza, zrobiłeś to, o czym kiedyś, i to chyba nie raz, rozmawialiśmy. Spisałeś się, moje gratulacje.\nmężczyzna, Bochnia | 09.10.20, g. 22:15\nCześć, Darconie, cieszę się, że wpadłeś! Miło mi to czytać. Przyznam, że to opowiadanie zaczęło powstawać gdzieś w połowie 2017go, stąd faktycznie jedną z motywacji mogły być nasze rozmowy. :)\n@Basement nie no, “skłębiony granat pełznący po niebie” to chmura burzowa. Myślałem, że to oczywiste, że to nie bomba. ;D\nmężczyzna, Poznań | 10.10.20, g. 00:53\nMój umysł mocno kojarzy słowa i ich powiązania. Oczywiście wiem, że to burza, ale także widzę (słyszę wręcz), że to potencjalnie wybuch, tak jak napisałem, a może i ocean (grzmot fal i granat wód):\njako czytelnik nie myślę tylko o burzy czy oceanie, ale również o ładunku wybuchowym ;)\nmężczyzna, Gdańsk | 10.10.20, g. 07:39\nNie, nie przypisuję sobie zasługi za to opowiadanie. To było zbyt dawno, by mogło mieć wpływ na Twoje pisanie, ale cieszę się, że wszedłeś w fazę pisania na papier. Bo takie jest powyższe opowiadanie. Płynne, trzymające w napięciu, mimo, że to przecież “czysta” obyczajówka. Pamiętam też Twoje komentarze pod moimi opowiadaniami. Ja też “lubię” poświęcać bohaterów, ale Ty, tu, zrobiłeś majstersztyk. Poza tym dołożyłeś sobie dodatkową trudność, biorąc za bohaterów “Janusza i Grażynę”, przynajmniej ja tak ich odbieram, a z tak charakterystycznym środowiskiem wcale nie łatwo się pracuje. No zaskoczyłeś mnie, i piszę to w tym miesiącu chyba już drugi lub trzeci raz, z czego dodatkowo się cieszę. Nie spodziewałem się u Ciebie aż takiego progresu. Może dlatego, że mało publikowałeś.\nJedynie temat uważam za niebyt popularny w obecnych czasach. To znaczy dużo było i jest podobnej literatury obyczajowej. Przyznaję, zrobiłeś to na swój sposób oryginalnie, ale to jednak wymęczone środowisko. Tak mi się wydaje.\nNadal pamiętam Ewolucję skrzydeł, i namawiałbym Cię do napisania coś w tamtym świecie, tylko ze zmienionym bohaterem, tamten był zbyt “polski”, wiesz, ten grymas na twarzy.;) Brak mi teraz bohaterów na poziomie Funky Kovala, dokładnie w takim świecie, jak Twój w Ewolucji. Świat zachłysnął się gender. Gdy widzę “super bohaterów” takich jak Robert Downey Jr, Jeremy Renner czy Tom Holland to nie sposób pomyśleć inaczej. Z umiejętnościami, jakie masz, chętnie przeczytałbym coś z bohaterem łączącym Funky Kovala z Brudnym Harrym. Nie wydaje m się, żebyś był zainteresowany, ale piszę to, bo nie każdy ma mentalność by stworzyć kogoś takiego. Tobie mogłoby się udać.\nmężczyzna, Bochnia | 11.10.20, g. 21:15\nO, “Ewolucję skrzydeł” wspominasz? Miłe zaskoczenie. :)\nJeśli dobrze zrozumiałem, to szukasz bohaterów raczej w starym stylu jako przeciwwagi dla mainstreamu? Cóż, nie wiem, czy będę w stanie spełnić w ten sposób postawione wymagania, ale na pewno nie zamierzam rezygnować z mocnego nacisku na realizm pokazania moich bohaterów.\nkobieta, Gdańsk | 12.10.20, g. 00:15\nJuż w biblio, należy się bezsprzecznie! Opowieść ciekawa pod względem fabularnym i co z tego wyniknie, ale ciągle pamiętam szpital i krótkie opko z dziewczyną, która zaledwie mignęła. Były dla mnie mocniejsze. Pytanie, czy trzeba walić obuchem w łeb? Może nie.\nTutaj jest fabularność i finezja, budowanie struktury, więc doceniam, gdyż o niebo trudniejsze niż przemykanie się półsłówkami. Poprawne, skomponowane, a jednak tamte były mocniejsze, zdaniem pojedynczego czytelnika.\nTutaj mamy kalkę, dobra jest, nie mogę zaprzeczyć, ale… ale… bohaterów mi brakuje, charakterystycznych, im sobie tylko właściwych, przeżywaniu.\nNajlepszy był Ocean. Dla mnie.\nmężczyzna, Gdańsk | 12.10.20, g. 09:21\nAleż ja Cię w tym realizmie mocno dopinguję. :) To właśnie stanowi największy atut opowiadania i być może Twoich umiejętności.\nI nie miałem na myśli bohaterów w “starym stylu”. Widzisz, mój super bohater były pewnie byczym osiłkiem o gołębim sercu i pewnej dozie naiwności (i chyba takiego miałem). Cobolda były rozmiłowany w literaturze i malarstwie, chodzący z rozmarzonym wzrokiem. Starucha ciągle nuciłby stare piosenki, a Marasa mówił tylko po rosyjsku. I to jest okej. To są charakterystyczni bohaterowie, zapamiętywali, ale to jest jednocześnie ich przekleństwem, bo nie będą zapamiętywani przez masy. Znajdują zainteresowanie w różnych kręgach, subkulturach, ale nie postawisz ich, jako modelu “open”, docenianego przez wszystkich. A Ty miałbyś, właśnie przez swój realizm, szansę zbudowania kogoś, kto te wymogi spełni.\nWracając jednak do Brudnego Harry’ego i Funky Kovala, to miałem na myśli coś zupełnie innego. Dzisiejsi superbohaterowie są niby różni, ale tak naprawdę wszyscy tacy sami. Różnią się tylko używanymi gadżetami i osiągniętymi skillami. Jak w grach. Ale zasada ich tworzenia jest identyczna, a to jest ostatecznie bardzo nudne. Sprawdza się w widowiskowym kinie, ale nie literaturze. To nie są bohaterowie, którzy będą sięgać po Oskary. Oni nawet zachowują się tak samo. To znaczy są takim naszym Lechem Wałęsą – “nie chcę, ale muszę”. Przez jedną trzecią akcji opierają się swoim “mocom”, nie chcą się angażować, odrzucają swoje atrybuty, by w końcu “musieć” stanąć przed decyzją, czy uratować świat. I oczywiście ratują. :(\nBrudny Harry nie miał gadżetów ani skilli, z rewolweru magnum ginie się tak samo, jak z małego kalibru. Był normalnym facetem, a o super bohaterskości decydował jego c h a r a k t e r. A to zupełnie coś innego. Był decyzyjny i konkretny. “Złapię cię żywego lub martwego”. Miał cel, który uświęcał środki i w sposób zdecydowany go realizował. Funky Koval też nie miał nadludzkich cech, ot był lubianym kumplem, dobrym gliną, ale niewiele poza tym. Ok. Też miał gołębie serce, kochał Lily, był czuły itd. Ale gdy już ktoś stanął mu na odcisk, to ujawniały się w nim cechy charakteru, takie jak chociażby determinacja, dzięki którym osiągał cel. A nie skille. Rozumiesz różnicę?\nW powyższym opku brakuje charakterystycznych bohaterów, to jego wada. Ale jestem pewien, że potrafiłbyś takich stworzyć, charakterystycznych w swym realizmie. I tego Ci życzę.\nkobieta | 17.10.20, g. 19:40\nA ja Ci się bohaterów nie czepnę. Wręcz przeciwnie, uważam, że udało Ci się ich świetnie wykreować, a w szczególności Marka. Nazwanie tej pary Januszem i Grażyną uważam za nieuprawnione i na dodatek głęboko niesprawiedliwe. To zwyczajni ludzie, ale ich zwyczajność nie ma konotacji pejoratywnej. To ludzie, którzy próbują żyć przyzwoicie, a życie ich za to nie nagradza, tylko daje kolejnego kopa w cztery litery.\nPodobało mi się, jak odkrywałeś przed czytelnikiem Marka, te kolejne retrospektywy dające coraz bardziej dołujący obraz jego życia. I za każdym razem próbował żyć dalej, oboje próbowali. Większość małżeństw nie przetrwałaby wypadku, który opisałeś, oni przetrwali, pojawiło się kolejne dziecko. Wbrew pozorom to naprawdę silni ludzie. Ale nawet najsilniejsi w pewnym momencie dochodzą do kresu wytrzymałości. I w takim momencie ich uchwyciłeś. Pięknie Ci się to udało :)\nWydaje mi się jednak, że w tym opku jest coś jeszcze. Marek zostaje sam, akurat w momencie, kiedy zdiagnozowano u niego ciężką chorobę. Nowotwór u człowieka, który ma oparcie w rodzinie i przyjaciołach to trochę inna choroba niż w wypadku osoby samotnej. A Marek nagle znalazł się nagle w tej drugiej grupie. Myślę, że go nie poświęciłeś, uratowałeś go, pozwoliłeś mu ocalić syna i uwolniłeś od umierania w samotności.\nMyślę, że to chyba najważniejsze zdanie w opowiadaniu. Może nawet dla niego je pisałeś.\nElement fantastyczny jest czytelny i wyraźny i jak najbardziej wystarczający. Fakt, opko na obyczajówce stoi, ale ja akurat lubię teksty, które wprowadzają odrobinę fantastyki w życie dookoła mnie. Nie wiem tylko, jak to odbiorą inni. Ostatnio wyszło tak średnio ;)\nmężczyzna, Bochnia | 18.10.20, g. 14:45\nO losie, wydawało mi się, że odpowiedziałem na poprzednie komentarze. :/\nAsylum, dzięki. Wspominasz o szorciaku na Kafkę? Nie mogę coś dopasować tej dziewczyny do czegokolwiek, co napisałem. Poza tym do kobiecych postaci podchodzę ostrożnie, wszak nie znam kobiecej perspektywy…\nA ocean, powiem szczerze, mi też się najbardziej tutaj podobał. :)\nDarconie, a wiesz, pomysł na to opko powstawał gdzieś w okolicy Twojego konkursu ze słuchowiskiem. Nawet trochę już miałem wtedy napisane, ale podjąłem decyzję, żeby dać tej historii czas i nie kończyć jej w biegu. Wydaje mi się, że dobrze zrobiłem.\nCo do zarzutu, że bohaterowie nie są charakterystyczni, to z jednej strony jest w tym trochę racji, ale z drugiej ta ich pospolitość była dla mnie cechą pożądaną, którą tkałem długie miesiące i z której jestem ostatecznie zadowolony, tak w przypadku sióstr, jak i Marka. Nudzą mnie bohaterowie, którzy są wspaniałymi detektywami, wspaniałymi lekarzami, wybitnymi żołnierzami czy magami.\nIrko, mi się podobało pisanie tego opka, Tobie, jak mniemam, podobało się jego czytanie. Więc co nas obchodzą inni? ;D A tak odkładając żarty na bok, to cieszę się, że trafiłem tym tekstem w Twoją wrażliwość. Ja wiem, że to nie jest opowieść dla wszystkich i że wiele osób reaguje nudnościami na historie obyczajowe. No i trudno, jakbym chciał pisać dla wszystkich, to pisałbym dla nikogo.\nŚlicznie dziękuję za kolejne komentarze. :)\nkobieta, 26 lat, Wrocław | 18.10.20, g. 20:13\nWpadam z komentarzem po przyjemnej lekturze. Przyjemnej, bo o ile na starcie pomyślałam “długie to, nie wiem czy nie zasnę” – a byłam naprawdę mocno zmęczona i nawet 5min Nolanowskiego filmu mogłoby mnie w tamtej chwili pokonać – to jednak przeczytałam całość, prawie nie mrugnąwszy okiem.\nLubię takie klimaty. Mieszanie pospolitego, szarego życia, wrzucanie problemów, które z powodzeniem mogłyby dotyczyć każdego człowieka z przeciętnymi, nie nieomylnymi bohaterami, których nawet nie trzeba obdarzać po drodze sympatią. Lubię to u Funa i Ty tutaj też bardzo fajnie sobie z tym poradziłeś. Kojarzę, że ogólnie preferujesz “obyczajówkę” – takie słowa pamiętam ;) i mnie również dorzucanie w rzeczywistość odrobiny fantastyki mocno odpowiada.\nTekst jest równy, klimatyczny, przedstawione postaci przekonujące, nawet wcisnąłeś w usta zwykłego kowalskiego “raka krwi” xD Stopniowo odkrywasz karty, skrywające pokręcone i ponure dzieje rodziny. Dramat, za dramatem, jeszcze dobite kolejnym wypadkiem i na żadnym etapie nie wydało mi się to przesadzone. Motyw fantastyczny fajnie poprowadzony. Przyznam, że po względnie klasycznym zagraniu z lustrem w łazience, spodziewałam się trochę powiewu horroru, ale poszedłem w inną stronę i mogę temu jedynie przyklasnąć. Też złapałam się na haczyk z gwoździem :D\nZakończenie dość przewidywalne, im bliżej czytelnik się go znajduje. Jednocześnie przyjemnie niejednoznaczne. Idealna lektura na jesienny wieczór.\nmężczyzna, Bochnia | 18.10.20, g. 21:14\nCześć, Aryo! Dzięki za miłe słowa. Co do raka krwi, to aż sprawdziłem, czy ten potworek naprawdę mógłby się znaleźć w moim tekście i nie, tam jest nowotwór krwi. Co i tak jest wersją złagodzoną, bo oryginalnie miała być choroba Waldenströma. XD Ale przemyciłem już fawizm, więc stwierdziłem, że co za dużo, to niezdrowo. :)\nkobieta, Gdańsk | 18.10.20, g. 21:41\nNie, MrBrighside, z dziewczyną nie na kafkę, lecz Twoje piórkowe i nie postać dziewczyny lecz relacja do niej bohatera. :-)\nOcean – the best. xd\nkobieta | 19.10.20, g. 00:01\nPrzybyłam zwabiona polecajką.\nNo i w sumie sama nie wiem, co myśleć. Nie polubiłam głównego bohatera. Jego żony też, choć tu akurat rozumiem, dlaczego – mamy do czynienia z kobietą uwięzioną w nieszczęśliwym związku, nic pewnie dziwnego, że jest szara i smutna. Oczywiście Marek jest drugą stroną tego medalu, ale jakoś trudno mi znaleźć w sobie choć cień sympatii do alkoholika, który kręcił na boku z siostrą swojej dziewczyny i został z nią tylko dlatego, że zaciążyła.\nPoczątek jest mocno chaotyczny, a przynajmniej ja miałam kłopot ze zrozumieniem, kto jest kim. Wszystkie te ciocie, teściowe, Helenki, Heńki i tak dalej walnęły mi prosto w łeb na samym wstępie i nie wiedziałam, jakie między kim są powiązania rodzinne. To zniechęciło do lektury, tak ogólnie, bo te wszystkie koligacje nic nie wnoszą, a mącą.\nMiejscami nie mogłam też połapać gdzie, co i kiedy się dzieje. Ogólnie splata się to w całość, ale czasem na początkach fragmentów się gubiłam.\nLubię opowieści z tłem obyczajowym i Twoja również jest ciekawa, nie kupuję tu jednak wątku fantastycznego – ocean jak ocean, ale jak to się ma do lasu? I całe to zamieszanie z czaszką też wydaje się albo nie mieć znaczenia, albo po prostu pozostaje nierozwiązane, co pozostawia niedosyt.\nOgólnie mam mieszane uczucia.\n„pogoda jej oblicza była zaledwie fasadą w reakcji na przekomarzania wujostwa.” – podwójna spacja\n„Słabo ostatnio sypiał. Alkohol zarumienił blade policzki dużo słabiej, niż to robił jeszcze jakiś czas temu.”\n„To z utraty krwi, ale też od wódki mieniło mu się w oczach.” – Nie wydaje mi się, by „mienienie się” było tu dobrym określeniem. Bohater ma zwidy/halucynacje, widzi, że jego odbicie robi coś innego niż on. O mienieniu w oczach mówimy kiedy „ktoś widzi zamiast normalnego obrazu migające barwne błyski” (Wielki słownik języka polskiego); mienić się to „błyszczeć różnymi barwami” lub „rumienić się i blednąć na przemian” (Słownik PWN).\n„Jednak lepka, półprzezroczysta maź chłonęła go chciwie, przywodząc przed oczy sceny z całego życia…” – Z opisy wynika, że to Marek wchłania maź, a nie odwrotnie…\n„– Pewnie wypadek. – Mimochodem odpowiedział Marek” – Nie. Błędny zapis dialogu. Spójrz na zdanie: „Mimochodem odpowiedział Marek”. Czy Twoim zdaniem jest samodzielne i normalnie w opisie takie byś wstawił? Wątpię. Powinno być:\n– Pewnie wypadek – odpowiedział Marek mimochodem.\n„– Nakryte? – zawołała teściowa z kuchni i zatłukła garami.” – Tu może się czepiam, ale „wołanie” sugeruje podniesiony głos, a jak postać podnosi głos, to wypada dodać wykrzyknik. W powyższym przykładzie wykrzyknik brzmiałby dziwnie, więc najbardziej pasowałaby zamiana „wołania” na inną czynność gębową.\n„– I cóż się tak dobijasz – krzyczała Ania…” – A tu nie ma żadnych wątpliwości, że jeśli krzyczała, to brakuje wykrzyknika.\n„Ania zaś[-,] przez blisko dwa lata znajomości nie reagowała na komplementy ani nie siliła się na nie.”\n„– Majka! Anka! – Denerwowała się teściowa na piętrze.” – Kolejny przykład niezgrabnego zdania stanowiącego opis wtrącony w dialog. Czy gdyby to nie był dialog, tylko akapit ze zwykłym opisem czegoś, wcisnąłbyś w nie zdanie „Denerwowała się teściowa na piętrze”? Niby mógłbyś, ale brzmi nienaturalnie. Teściowa denerwowała się na piętrze. Na piętrze denerwowała się teściowa. Ale tutaj szyk przestawny szkodzi.\n„Wspomnienie ulatywało niby niesforny motyl, nie pozwalało przywołać w całości…” – zabrakło zaimka zwrotnego. Nie pozwalało się przywołać.\nW jednym akapicie piszesz, że matka Marka była bardzo wierząca i jednocześnie że z wiekiem ulatywała z niej wiara (a raczej piszesz to w odwrotnej kolejności, co nie ma wiele sensu).\n„…Albo teściowa nie wytrzymała, że jej córka zamierza splunąć na sakrament małżeństwa.\n– Właściwie – Marek nie wytrzymał i zapytał…”\n„– To zamknięty rozdział, mój drogi, i musisz dać odejść tym wspomnieniom. – Marek, słysząc to, pożałował, że nie zdążył ugryźć się w język[+.] – Bóg nieraz cię już w życiu doświadczył…”\n„…Bóg nieraz cię już w życiu doświadczył, ale spójrz, ile też dobra na ciebie zesłał. Masz przecież żonę, syna, rodzinę! (…)\nStojąc nad grobem, próbował zmówić jakąś modlitwę, ale teksty wszystkich mu znanych mieszały się i nie dawały przywołać w całości. (…) Ciotka Marta próbowała ją uspokoić, ale mama była przekonana, że jacyś ludzie czekają na nią w lesie. (…)\nWówczas Markiem wstrząsnął dreszcz, ale bynajmniej nie z powodu zimna.”\n„…choć końcówka lipca akurat udała się wtedy słoneczna.” – Dziwne sformułowanie.\n„Odpowiedział dramatyczny jęk zawodu.” – Brakuje „mu”.\n„– Nie biegaj mi tu, bo się nadziejesz na jakiegoś gwoździa! – Groźnie przestrzegał Marek.” → przestrzegał groźnie Marek.\n„Jadłeś kiedyś w ogóle bób?” – Ojciec nie wie, czy jego kilkuletni syn kiedykolwiek jadł bób? Dziwne.\n„Spazm rzucił Marka na skraj wersalki, z której za chwilę spadł.” – Nie za chwilę. Za chwilę coś się wydarzy w przyszłości – za chwilę spadnie. Po chwili spadł, ewentualnie, choć to brzmi kulawo. Zaraz potem spadł. Coś w ten deseń.\n„– Wyślijcie dwie. Ja… chyba umieram. – Zdołał wystękać do słuchawki, nim padł nieprzytomny.”\nBez kropki i „zdołał” małą literą.\n„Zapadłą ciszę przerwała, a jakże, Maja, zdejmując dżinsową, kusą kurteczkę i rzucając ją na łóżko w pokoju.”\nCzy ta cisza na pewno była „zapadła”?\n„Późną nocą, choć bliżej świtu niż zmierzchu[+,] gdy przechodzili obok wiecznie czynnych bud z kebabami[+,] w radiu akurat lecieli „Chłopcy” Myslovitz.”\n„– Ja… – Zmusiła się do krótkiego uśmiechu. – Gratuluję. Przepraszam.” – Brak dookreślenia podmiotu. Ostatnim była Maja.\n„Marek wyrwał się tęgiej kobiecie, ale wtedy lekarz rzekł:\n– Panie Marku, pana syn jest pod dobrą opieką. Puścimy pana do niego, ale musi pan najpierw zadbać o siebie.”\n„Litwina imieniem Saulius, ale przyjechała do kraju sama” – brak kropki na końcu zdania.\n„– Mogłem pomóc tym, których kocham, ale nie udało się. Wiem, to brzmi jak brednie. Ale kto inny mógłby mi w to uwierzyć, jeśli nie ty, ciociu?\nOdwróciła wzrok, ale on nie pozwolił na ucieczkę.”\nkobieta, Łódź | 19.10.20, g. 13:46\nkobieta, 26 lat, Wrocław | 19.10.20, g. 18:21\n– Opowiadasz banialuki, Hela! Ty to wszędzie tylko raki widzisz.\nI nie był to zarzut, ponieważ większość ludzi tego nie rozróżnia. Dlatego zabrzmiało “naturalnie”.\nCo i tak jest wersją złagodzoną, bo oryginalnie miała być choroba Waldenströma. XD\nA podejrzewałam pospolitą hemofilię :D Zwłaszcza na tle cmentarzy i ogólnego klimatu.\nJest to o tyle fajnie wplecione, że właśnie nasuwa się od razu dla tzw. ”obeznanych”, a nie jest kompletnie na siłę.\nmężczyzna, Bochnia | 21.10.20, g. 18:32\nMiło Cię widzieć (czytać?), Jose. Wydajesz się odbierać postać Marka jako jednoznacznie negatywną; w sumie podobne wrażenia sygnalizowała tylko Kam, która czytała jedną z wczesnych wersji tego opowiadania sto lat temu. Hm, wydawało mi się, że udało mi się go przedstawić w trochę bardziej wielowymiarowy sposób, że on też miał jakieś swoje racje. Niemniej to ciekawa obserwacja, z której wyciągnę lekcję w przyszłości.\nW pierwszej scenie występuje (moim zdaniem!) raptem pięć postaci i jestem pewien, że i tak jedną czy dwie od tego stołu wywaliłem. ;D Niby można by tę scenę jeszcze uprościć, wywalić np. teściową, zostawić tylko wujka lub tylko ciotkę. Ale sądzę, że zmniejszenie publiki nie motywowałoby tak małżonków do grania swoich ról. Nie wypadliby wiarygodnie, a wiarygodności nie chciałem tracić.\nWątek fantastyczny celowo jest taki skłębiony, ciemny i gęsty ;), natomiast w żadnym razie przejrzysty i logiczny. Żadna z postaci nie wie nic “na pewno” na temat oceanu i tamtego świata, każde z nich spekuluje i próbuje jakoś się przed nim bronić. Biorę na klatę ten zarzut, bo moim celem nie było zgłębianie istoty trupiego oceanu i tego, jak wiąże się z nim las.\nMimo, że komentarz zostawiłaś raczej cierpki, to cieszę się, że znalazłaś i pozytywy, jak chociażby część obyczajowa. Pamiętam, że potrafisz mieć dużo mniej litości. ;)\nReg, cudownie, że wreszcie nie skwitowałaś mojego opowiadania, że jest kiepskie niezłe! Cieszę się, że się podobało i że wątki medyczne nie okazały się nachalne. Cóż, polecam się na przyszłość. ^^\nArya, faktycznie tam pada rak w kontekście białaczki AAALE wypowiada te słowa wujek w średnik wieku, a więc kompletny laik. Lekarz później, w scenie, do której nawiązywałem, jest już dużo bardziej powściągliwy.\nDzięki za łapanki, babole poprawię w najbliższym czasie.\nkobieta, Łódź | 21.10.20, g. 18:52\nmężczyzna, Bochnia | 21.10.20, g. 19:13\nJest to kolejny komentarz, który niezmiernie miło mi czytać z Twojej strony! To jedno z tych zdań, które człowiek czyta pod cudzymi opowiadaniami i trochę go w boku kłuje, bo myśli, ze sam się na taki nie doczeka.\nDo tego bardzo się cieszę, że problemy zdrowotne odpuściły na tyle, że nadal do nas zaglądasz, czytasz, dzielisz się wrażeniami. Naprawdę. :)\nkobieta, Łódź | 21.10.20, g. 19:56\nmężczyzna, 23 lata, Dąbrowa Górnicza | 23.10.20, g. 21:53\nCześć :) Sorki, że tak późno, mam lekutki zapieprz ostatnio…\n– Opowiadasz banialuki, Hela! – zakładam, że to mówi Heniek, ale tak trochę się musiałem domyślać.\nOpowiadanie przechodzi do nowego podrozdziału, dziejącego się wcześniej – to spoko, ale ja strasznie nie lubię, kiedy nie wiem, o jakim przedziale czasowym mowa. Przydałoby mi się coś w rodzaju „n miesięcy przed tamtym wieczorem”. Ale to może tylko mi przeszkadza, idk.\nWizyta młodszej córki – to chyba naprawdę ze mną jest coś nie tak, ale znowu nie załapałem przez dobrych kilka akapitów, że nie chodzi o córkę Marka…\nTrzymając kolana pod brodą, Marek zastanawiał się, jak wiele pamięta z wieczoru, kiedy poznał Anię.\nTeraz jeszcze inaczej. Kiedy się zastanawiał – nie wiadomo, ale wiadomo, o jakim czasie myślał.\nAle tą krwią to mnie skutecznie utrzymujesz przy czytaniu…\nTeść zmarł wczesną wiosną. Teściowa, która ciągle nosiła żałobę, dała się wyrwać ciotce Helence na kilkudniową wizytę w nowo wybudowanym domu Kasieńki\nNormalnie aż zacznę drzewo genealogiczne zaraz rysować XD\nNie biegaj mi tu, bo się nadziejesz na jakiegoś gwoździa! – Groźnie przestrzegał Marek. – coś mi tu, coś mi tu nie bardzo… czy to aby na pewno dobrze jest? EDIT: nie jest, wspomina o tym jose :)\nJeszcze tego samego wieczoru zajrzał do grobu. – Poprzedni akapit jest w czasie ciągłym („nie budził”, „pełniły”, „spędzał”, „wyruszał”), więc teraz nie bardzo wiadomo, o którym wieczorze mowa.\nI tak się zderzyli. – this really hit me, man…\nKlimat jest świetny. Momentami sam miałem wrażenie, jakbym tonął… i ta krew…\nBohaterowie wydają się prawdopodobni, chociaż ja się na ludziach zupełnie nie znam.\nNatomiast wkurzyła mnie trochę ta chronologia. Pewno, liniowa jest nudna, ale perspektywę czasową zmieniasz w bardzo nieregularny sposób i dość często bez wyraźnego zaznaczenia, czy jesteśmy w „teraz”, „dawniej” albo „jeszcze dawniej” – to ostatnie chyba pojawia się tylko raz, kiedy Marek wspomina pierwsze spotkanie z Ania, ale jednak.\nNiemniej, podobało się.\nmężczyzna | 24.10.20, g. 21:14\nDobrze napisany początek, niby nic, a jednak wrzucający od razu w lekturę. Subtelna rzecz, która nie wszystkim i nie zawsze się udaje.\n"Celnym wyrzutem wyrwałaby wódkę z dłoni męża"\nNiezłe sformułowanie. To jest coś, co zawsze lubię w opowiadaniach – zdania, które są więcej niż słowami.\n"Paraliż z wolna ustępował."\nA ten dialog…\n"– Co to za miejsce? Czyściec? Piekło?…\n– Przecież byłeś już tutaj. Ocean chciał cię utopić. Ocean zawsze chce jeszcze. Ciebie, mnie…"\n… podoba mi się bardzo. Bardzo obrazowy, ukrywający naprawdę namacalną i odczuwalną wizję. Czegoś tajemniczego, mistycznego, do czego tłumaczenia nie trzeba i czego tłumaczyć się nie powinno, bo od razu jest jak coś w rodzaju żywiołu.\nCałość napisana niezłym językiem, jednocześnie z bardzo spójną osobowością głównego bohatera, wiarygodnego w mieszance swej przeciętności i zwykłych, ludzkich dylematów.\na jednak mimo to trochę przemęczyłem ponad połowę tekstu, to co jest do pierwszej wzmianki o szpitalu (a na oko jest tego około 40K) napisane jest pięknie, sprawnie, wszystko co powyżej wspomniałem o wiarygodności jest tam nieustannie. Nawet nie “budowane”, to jest “tak po prostu”, a to też nie jest łatwe – trzeba umieć właśnie w taki sposób przedstawić myśli i emocje.\nW czym więc problem? Hm, tam przecież nie ma wody, wszystko jest na swoim miejscu. Ale jednak w moim odczuciu tam zwyczajnie niewiele się zmienia. Przy czym określenie “nic się nie dzieje” byłoby błędne, bo dzieje się. Ale… jakby niewiele w związku z tym. Co jest o tyle zaskakujące, ze przecież są tu różne sceny, różne sytuacje. A język jak już wspomniałem dobry, ze zdaniami “przykuwającymi”. Tylko chyba spokojnie dałoby się te 40K spakować do 10K z tymi samymi wydarzeniami, a jednocześnie bez zmiany tempa. Chyba.\nZaznaczam to “chyba”, bo zdaję sobie sprawę, ze spokój i rozciągnięcie w czasie ma tu swoją rolę i swoje znaczenie dla odbioru tekstu. Możliwe, że zbyt szybkie dotarcie do momentu ze szpitalem mogłoby tu jednak zbyt wiele zmienić i oddalić odbiór tekstu od tego, jakim miał być w zamierzeniu. Mogłoby się tak stać. Lub nie. Cholera wie. W komentarzach widać, że czytelnicy są zadowoleni, więc wychodzi na to, że to tylko moje zdanie (w dodatku z poczuciem mocnej niepewności). Tym niemniej bez poleceń mógłbym nie dotrwać do odpowiedniej części tekstu (zaznaczam: nie z powodu jakości, styl jest ok). Jedno jest pewne w wiarygodne przedstawianie przemyśleń potrafisz (co pokazałeś mocno w Nieznajomych).\nA swoją drogą miałem w pewnym momencie skojarzenie z “Oceanem snów“ Monique.M. W sensie mroczniejszej, gęstszej, “niechroniącej” i pozbawionej strażników wersji Oceanu. Chociaż tak naprawdę to zupełnie inny koncept, przedstawiony w zupełnie innym stylu.


..wyjątkowa elegancja..w sukni na wyjątkowy ślub!! - Suknie ślubne - Ogłoszenie - Komis, baza ogłoszeń - Polki.pl\nwyjątkowa elegancja..w sukni na wyjątkowy ślub!!\n..wyjątkowa elegancja..w sukni na wyjątkowy ślub!!\nNr ogłoszenia: 19181\nJeśli cenisz elegancje,chcesz czuć się wyjątkowo w najpiękniejszy dzień..i lubisz dopasowany kształt sukni do ciała. Lubisz kolor ecru, ciekawe hafty...polecam tą właśnie suknie. Jest ona w kolorze ecru, jednoczęściowa, zdobiona haftem na całej powierzchni, fafty błyszczą się pod słońcem i w świetle reflektorów.Kupiona w renomowanym salonie sukien ślubnych. Suknia czyszczona chemicznie. W bardzo dobrym stanie. Materiał bardzo dobry gatunkowo! Do obejrzenia serdecznie zapraszam.Więcej informacji pod numerem telefonu: 506 08 57 82


Dla osób niepełnosprawnychDla pracodawców\tKim jest trener pracy\tTrener pracy\nto pracownik zatrudniony w ChSON „Ognisko”, który okresowo zostaje oddelegowany, aby towarzyszyć osobie niepełnosprawnej w jej miejscu pracy, najpierw szkoli się sam pracując na danym stanowisku, potem wprowadza osobę niepełnosprawną, towarzyszy jej w całym okresie adaptacji na miejscu pracy, odpowiada za wyszkolenie do pełnionych obowiązków i wsparcie w ułożeniu sobie relacji ze współpracownikami, jego działania mają na celu wspieranie trwałej zmiany w kierunku osobistego rozwoju osoby niepełnosprawnej w roli pracownika. Ale także\nwyszukuje miejsca pracy zgodne z preferencjami i możliwościami osób niepełnosprawnych, poznaje środowisko pracy u konkretnego pracodawcy, stale monitoruje przebieg pracy osoby niepełnosprawnej i w razie potrzeby prowadzi szkolenia uzupełniające, współpracuje z psychologiem i doradcą zawodowym, negocjuje z pracodawcą odpowiednie warunki zatrudnienia osoby niepełnosprawnej, zapewnia pomoc organizacyjną w zakresie potrzeb związanych z pracą wykonywaną przez osobę niepełnosprawną, szkoli załogę przedsiębiorstwa w zakresie współpracy i komunikacji z niepełnosprawnym pracownikiem, przeprowadza trening poruszania się po mieście udzielając pomocy w dojazdach do i z miejsca pracy. Trenerzy posiadają wykształcenie wyższe psychologiczne i pedagogiczne oraz szerokie doświadczenie w pracy, zarówno z osobami z niepełnosprawnością, jak też na różnych samodzielnych stanowiskach pracy.\nDzięki wsparciu trenera pracy niepełnosprawny pracownik może stać się wykwalifikowanym specjalistą w zakresie czynności, których się podejmuje.\nJego obecność powoduje, że nowy pracownik nie obciąża załogi koniecznością troszczenia się o niego i pomagania mu.\nPracujemy w oparciu o model zatrudnienia wspieranego – zgodnie z nim osoba niepełnosprawna zostaje zatrudniona na otwartym rynku pracy, na dobranym stanowisku z pomocą drugiej (sprawnej) osoby.\nOdbiorcą takiej formy pomocy może być osoba, która:\nchce pracować ale ma trudności w samodzielnym poszukiwaniu i utrzymaniu pracy, jej trudności wynikają z niepełnosprawności – trwałego naruszenia sprawności organizmu na skutek problemów rozwojowych, zdrowotnych, a także specyficznej sytuacji społecznej i życiowej.\nZatrudnienie wspierane oznacza, iż większość starań w celu utrzymania pracy odbywa się już po zatrudnieniu – w czasie szkolenie intensywnego, które ma na celu wesprzeć pracownika w jak najlepszej adaptacji w miejscu pracy oraz pomóc mu w tym, żeby nie stracił jej po okresie próbnym.\nCały ten proces można przedstawić za pomocą schematu:\nZATRUDNIENIE WSPIERANE = umieścić -> wyszkolić -> utrzymać\nNAUKA PRACY w PRACY\nStaramy się aby każda osoba niepełnosprawna, która zgłasza się do nas po pomoc otrzymywała tyle wsparcia ile jest konieczne i tyle samodzielności ile tylko możliwe.\nZ naszych doświadczeń wynika, iż osoby z niepełnosprawnością intelektualną i chorujące psychicznie pomimo, iż mają duże trudności w samodzielnym ubieganiu się o pracę – mogą pracować. Umieszczone na dobrze dobranym stanowisku pracy pomimo, że w początkowym okresie wymagają dużo wsparcia, po pewnym czasie są w stanie doskonale opanować wyznaczone czynności. Mogą pracować w pełni wydajnie i samodzielnie oraz utrzymać zatrudnienie.


Captain Cat – ahoj, koci wędkarze! | Bukmacherskie aplikacje mobilne\nBukmacherskie aplikacje-Bukmacherzy iOS-Captain Cat – ahoj, koci wędkarze!\nCaptain Cat – ahoj, koci wędkarze!\nPoczuwszy sentyment do popularnej niegdyś, polskiej gry zatytułowanej Kapitan Pazur, postanowiliśmy znaleźć w AppStore przynajmniej jeszcze jednego dzielnego kociego dowódcę statku. Ku naszemu zdziwieniu, udało nam zrealizować cel całkiem szybko. Drodzy Czytelnicy, poznajcie grę Captain Cat.\nW produkcji Captain Cat wcielamy się w postać kociego kapitana statku, który postanowił udać się na połów ryb. Mimo że nie jest to nigdzie powiedziane wprost, można się łatwo domyślić, że wspomniany bohater nie za bardzo zna się na wędkarstwie. Do złapania obiadu nie używa on bowiem profesjonalnego sprzętu, a tradycyjnej…kotwicy. Nie czepiajmy się jednak szczegółów. Najważniejsze powinno być dla nas po prostu to, że w grę od Digital Tentacle gra się bardzo przyjemnie!\nRozgrywka w opisywanej produkcji przypomina nieco tę zastosowaną w znanym Gold Minerze. Zadanie gracza polega na złowieniu ryby poprzez skierowanie kotwicy w stronę celu. Zadanie utrudnia fakt, iż marynarskie narzędzie cały czas się „buja”, a my musimy wyczuć, w którym momencie wprawić je w ruch.\nPoczątkowo do zdobycia obiadu dla kota wystarczą dwa-trzy ruchy kotwicą. Z biegiem czasu robi się jednak coraz trudniej. W morzu zaczynają występować kręte alejki oraz inne przeszkadzajki. Jakby tego było mało, przed rybką złapać najpierw musimy monety i skarby, dające nam dodatkowe punkty, co wcale do prostych zadań nie należy.\nNa chwilę obecną Captain Cat oferuje ponad 70 poziomów. Gra zsynchronizowana jest z usługą Game Center, dzięki czemu zabawa w łowienie rybek to także dla nas okazja do rywalizowania z innymi graczami z całego świata, a także wykonywania różnego rodzaju mniej lub bardziej skomplikowanych zadań.\nOprawa graficzna produkcji studia Digital Tentacle bardzo przypadła nam do gustu. Widać, że gra ta nie została stworzona „na odwal”, a ktoś po prostu przy niej nieźle się namęczył, co należy docenić.\nKapitana Kota spotkać można w porcie AppStore. Podróż z nim kosztuje niecałe dwa dolary.\nOcena AppsBlog.pl: 5/5\nappstore Captain Cat Gold Miner gry na iOS ios logiczne płatne polecamy wędkarstwo\nPONS Online - internetowy słownik na iOS-a i Androida\nSurvival Run with Bear Grylls - runner dla fanów programów Discovery