Vittorio Messori - Życie jako dowód wiary\nstart Polecane Publikacje polecane Vittorio Messori - Życie jako dowód wiary\nVittorio Messori - Życie jako dowód wiary\nOpublikowano: 28 listopad 2009 | Drukuj\n„Tu stoję, inaczej nie mogę”/ I rozdział V. Messoriego: Życie jako dowód wiary/\nA.T. Na początku naszej drogi zadam ci proste, a zarazem trudne pytanie: Jak doszło do twojego spotkania z wiarą, po tym jak dorastałeś z dala od Kościoła?\nV.M. W tej rozmowie — do której, jak dobrze wiesz, ciężko mnie było przekonać — zastanawiając się nad tym, co wydarzyło się w Turynie w lecie 1964 roku, po raz pierwszy publicznie spróbuję odpowiedzieć na to pytanie.\nAżeby do tego dojść, będziemy musieli odwołać się do faktów dość odległych temu wydarzeniu. Wspomnę na przykład, że jakiś czas temu wraz z Rosanną udaliśmy się do miejsc związanych z Marcinem Lutrem. Byliśmy w Brandenburgii i w Saksonii, spędziliśmy parę dni w Wittenberdze, gdzie zostały wywieszone słynne „tezy”, które ku zdumieniu samego ich autora, magistra teologii, stały się iskrą zapalną (jego opinie nie były oryginalne, głosili je inni ludzie Kościoła; jest to sprawa tak dyskusyjna, jak rozpowszechnienie przez Galileusza systemu kopernikańskiego). Jak dobrze wiesz, idei nie da się narzucić zawsze i w każdych okolicznościach, ale tylko wtedy, gdy sprzyjają temu czasy. W Wormacji, w Nadrenii-Palatynacie widziałem pomnik (wiele razy czytałem o nim w książkach) upamiętniający wezwanie Lutra w 1521 roku przed sejm, na którym cesarz poprosił go osobiście, by odwołał swoją naukę, zważywszy na to, jaki uczyniono z niej użytek. Luter miał odpowiedzieć zdaniem, które stało się przysłowiowe i nadawało się, ażeby umieścić je na postumencie jego pomnika. Cesarz powiedział zbuntowanemu duchownemu: „Albo wycofasz się, albo też wyciągniemy z tego konsekwencje i przekażemy cię inkwizycji”. Augustianin (wtedy jeszcze wciąż nim był) odpowiedział, jak mówi tradycja: „Tu stoję, inaczej nie mogę”, dodając zaraz: „Boże, pomóż mi. Amen”. Oczywiście czołowi niemieccy uczeni poróżnili się na temat tego, co dokładnie powiedział wtedy Luter — nie dotyczy to jednak sedna sprawy.\nOczywiście, nie przywołuję tu postaci Marcina Lutra ani jako przykładu negatywnego, ani pozytywnego. Tak jak to bywa ze wszystkimi wielkimi postaciami historii, nie tylko religijnej. Im bardziej staram się zgłębić tego człowieka, tym lepiej rozumiem, dlaczego Jezus nie pozwolił nam go osądzać, pozostawiając sobie wydanie ostatecznego wyroku. Można, co więcej, trzeba poddawać pod osąd idee i, jeśli to konieczne, potępiać je. To nieprawda, że trzeba szanować poglądy wszystkich, jak chce tego biblia współczesnego konformisty, który pragnie pozyskać względy wszystkich i ze wszystkimi żyć dobrze. Są idee, którym trzeba się sprzeciwiać, a nawet zacięcie je zwalczać.\nTak naprawdę jednak, cóż możemy wiedzieć o tych osobach, które wyrażają czy ucieleśniają te idee? Wiesz, jestem przekonany, że aby ekumenizm był autentyczny i — podobając się Bogu — pożyteczny, potrzebuje prawdy, a nie uprzejmych ustępstw, oczywiście wszystkich na rzecz „braci w wierze”, podczas gdy od katolików zawsze oczekuje się tylko wyznania: moja wina. Obiektywnie rzecz biorąc, dzieło tego zakonnika było tragiczne w skutkach: na zawsze zburzył on jedność nie tylko religijną, ale także kulturalną Zachodu. Za jego sprawą Europa nie jest już jedną ojczyzną, jak to było w czasach średniowiecznego chrześcijaństwa. Jest winny śmierci tysięcy osób, wywołał lawinę zniszczeń, przyczynił się do wszystkich okrucieństw wojen religijnych, które przez dwa wieki budziły w ludziach tak wielkie przerażenie, że stały się zarodkiem agnostycyzmu i ateizmu Zachodu. Deklarując pragnienie odkrycia na nowo „wolności” chrześcijanina, w rzeczywistości poddał on go książętom, którymi stali się wówczas biskupi i papieże, niszcząc wyzwalające rozróżnienie, które Jezus uczynił między tym, co należy do Boga i tym, co cesarskie. Wybierając przeprowadzenie siłą rozłamu, doprowadził do skamienienia Kościoła, podczas gdy trzeba było kontynuować powolne oczyszczanie, które już się rozpoczęło; trzeba było wspierać ten proces przez wzmocnienie chrześcijańskiej broni, jaką jest trwająca nieustannie reforma. Reforma, którą każdy zaczyna od samego siebie; pragnienie i poszukiwanie osobistej świętości. Nic nie jest mniej chrześcijańskie od politycznego rewolucjonisty, który chce zmienić wszystko i wszystkich za wyjątkiem siebie. Do wielu innych nieszczęść przyczynił się ten człowiek, którego ostatnią prowokacją skierowaną przeciw papieżowi było poślubienie zakonnicy.\nSkutki tych wydarzeń — na podstawie faktów — obiektywnie może ustalić historyk; subiektywnie zaś — chrześcijanin, pozostawiając Ojcu Wiecznemu sąd nad człowiekiem. Wieczność, pod każdy względem, będzie miejscem (albo „stanem”, jeśli wolisz, by pozostawać poza czasem i przestrzenią) najróżniejszych niespodzianek. Także jeśli chodzi o rozmieszczenie gości w różnych sferach...\nNie jesteśmy tu jednak po to, by rozmawiać o Lutrze.\nIstotnie, właśnie zadawałem sobie pytanie, dlaczego przyszedł ci do głowy brat Marcin.\nBędziesz musiał pogodzić się z moimi dygresjami, które — mam nadzieję — nie są bezużyteczne. Potrzebuję ich, by podążać za pewnym tokiem myśli. Po wielu latach studiów, refleksji, rozważań idee są dla mnie jak ogniwa łańcucha, który rozwijam w poszukiwaniu prawdy, umieszczając ją w jej kontekście i próbując w ten sposób obalić mity oraz przypomnieć obiektywne fakty, nawet jeśli są one niewygodne dla kogoś „teologicznie poprawnego”. Wracając do brata Lutra: przypomniałem sobie o nim, ponieważ pomimo mojej opieszałości — gdyby mnie ktoś przycisnął — i ja musiałbym wyznać: „Tu stoję, inaczej nie mogę”. Godząc się na wszystkie konsekwencje takiego wyznania, nawet te ostateczne.\nChcę powiedzieć, że ja nie dokonałem żadnego wyboru, nie mam żadnej zasługi (ani też winy, jak sądzili moi uniwersyteccy nauczyciele...) w tym, co mi się przytrafiło. Dlatego też mogę uczynić moimi słowa tego nieszczęsnego brata. Robię to oczywiście z pokorą, daleki od jakiegokolwiek zarozumialstwa; co więcej, ze strachem i z lękiem. Zdaję sobie doskonale sprawę, że wiara jest tajemniczym darem, który został ofiarowany człowiekowi jako propozycja ustrzeżenia jego wolności. Nawet jeśli — takie jest moje doświadczenie — zdarzają się wyjątki, przypadki, kiedy zostajesz przyparty do muru. Mógłbyś powiedzieć „nie”, jasne, ale gdybyś to zrobił, byłbyś skończonym osłem, który zamyka nie tylko serce, ale też oczy, odrzucając to, co oczywiste. I przez to obciążając swe sumienie ogromnym ciężarem wyrzutów. Coś takiego właśnie mi się przytrafiło.\nWiele razy zastanawiałem się nad tym i — ze szczerością oraz prostotą — muszę stanowczo wyznać, że jeśli zaistniałyby takie warunki jak w ubiegłym stuleciu w Hiszpanii, w Rosji, w Chinach, Meksyku czy Kambodży i ktoś przyłożyłby mi pistolet do karku, grożąc: „Powiedz, że Ewangelia to tylko orientalne żydowskie i greckie mity; że nie ma w niej nic z prawdy; że jest to tylko wielka iluzja, jakieś kuriozum, które trwało zbyt długo. Albo się z tym zgodzisz, albo pociągnę za spust”, musiałbym bez wahania powiedzieć: „Strzelaj, śmiało. Przykro mi, że popełnisz zbrodnię i że dajesz w prezencie twoim nieprzyjaciołom jednego męczennika więcej, nie mogę jednak przyznać ci racji”.\nMówię to — jeszcze raz powtórzę — z całą pokorą i może nieco wystraszony. Nie mam i nigdy nie miałem zamiaru wznosić sobie popiersia z marmuru, nie cierpię zarozumialców. Bardzo boję się fanatyków, nawet jeśli, jak sądzę, wśród darów, które otrzymałem, jest pewna intelektualna odwaga, dzięki której — czasami sam albo prawie sam, często z wyprzedzeniem — angażowałem się w to, co uważałem za słuszne. Ale w tej sytuacji naprawdę nie wiedziałbym, co robić: śmiało, niech strzelają, tym gorzej dla nich, nie potrafiłbym wyprzeć się niczego, co jest w Credo. Hier stehe ich, ich kann nichts anders — jak jest napisane na pomniku na Lutherplaz w Wormacji, co oznacza: tu stoję, inaczej nie mogę. I niech Bóg mi dopomoże w tym czasie, który jest mi dany, bym stał się bardziej godnym tej prawdy.\nW porządku. Ty się nie wycofujesz nie dlatego, że nie chcesz, ale dlatego, że nie możesz. Tamten więc strzela. Co się dzieje dalej?\nCo za pytanie! Wiadomo... W murze powstaje szpara, która jest o wiele cieńsza niż to się wydaje. Idę dalej, podążając w ślady miliardów braci i sióstr w człowieczeństwie, którzy byli przede mną i poprzedzając tych, którzy pójdą za mną, aż do skończenia historii. Oddalam się do prawdziwego świata i prawdziwego życia, do których znany nam świat i codzienne życie są tylko prologiem, przygotowaniem.\nDzisiaj, z perspektywy wielu osób wizja ta jest to nie do pomyślenia. Żyjemy pochłonięci światem doczesnym...\nNie do pomyślenia? Nigdy nie mogłem zrozumieć, dlaczego. Pascal zadał pytanie: Co jest trudniejsze? Urodzić się, czy urodzić się na nowo? Tu chodzi o coś podobnego. To, co może uchodzić za bardziej nieprawdopodobne, mamy już za sobą: „ujrzeliśmy światło dzienne”, wyszliśmy z ciemności kobiecego łona, z zamknięcia w owodni, wyswobodziliśmy się z więzów pępowiny. Gdy się rodziliśmy, już wtedy dokonała się „pascha” (pascha w języku hebrajskim oznacza 'przejście'). Cóż więc dziwnego w tym, że wierzy się, iż dokonuje się ona także w chwili śmierci? Gdyby płód przebywający w brzuchu matki rozumiał nas, czy uwierzyłby, gdybyśmy mu opisali to, co znajduje się na zewnątrz? A przecież wszystko to, na co oboje patrzymy rozglądając się wokół, istnieje. Co jest więc bardziej prawdopodobne: życie, czy to, co jest po nim? Dlaczego nie mamy zdumiewać się przyjściem na świat, a jednocześnie wątpić w to, że można zmierzać ku innym narodzinom, ku światłu, które nigdy nie zgaśnie?\nZwróć uwagę, że znajdujemy się w dość licznym towarzystwie. Jeżeli archeologia przede wszystkim zajmuje się badaniem grobów, to tylko dlatego, że każda kultura, każdego miejsca i czasu, wierzyła, że zmarli nadal istnieją. Zanim jeszcze myślano o domach dla żywych, starano się o przybytki dla zmarłych. Po co, jeżeli byli oni tylko mięsem, które miało się rozłożyć? Istnieje pewna „demokracja” w historii, nad którą warto się zastanowić. Jeżeli ogromna większość ludzi zawsze wierzyła, że śmierć fizyczna nie kończy wszystkiego, czyż nie jest to jakiś instynkt, który rozbudza się w kontakcie z rzeczywistością? Wszyscy zgadzają się co do tego, że istnieją przekonania nie do usunięcia, powszechne (na przykład to, że zawsze i wszędzie kradzież, zabójstwo, kłamstwo, zdrada były potępiane), a więc przekonania, które odsyłają do „prawd naturalnych”, tkwiących we wnętrzu każdego, które nie wynikają ani ze zwyczajów, ani z tradycji. Tak też jest z powszechnym przekonaniem o życiu po śmierci, nawet jeśli dochodzi się do niego na różne sposoby.\nTo, co widzimy, to tylko życie ziemskie, podczas gdy nie dostrzegamy — cielesnymi oczami — tych, „którzy poszli naprzód”. Co to oznacza? To tak, jak z czasami przed wynalezieniem mikroskopu: czy wyobrażano sobie wówczas, że wszędzie jest ruch i niesamowite zamieszanie, nawet jeśli nie widać tego gołym okiem? A zanim pojawił się teleskop: czy ktoś mógł sobie wyobrazić miliony, a może nawet miliardy galaktyk, które krążą w nieskończoności? To dzięki energii elektrycznej współczesny świat może funkcjonować, to energia utrzymuje świat przy życiu, a przecież energii nikt nigdy nie zobaczył, a przez wiele wieków nikt sobie jej nawet nie mógł wyobrazić. Obecnie, gdziekolwiek jesteśmy, napotykamy na miliony słów, obrazów, sygnałów pochodzących z radia i telewizji, telefonów komórkowych. Wszystko to jest naszym światem, którego jednak bez odpowiednich przekaźników nikt nigdy nie widział ani też nie zobaczy. Czy nie uważano za skończonych szaleńców tych, którzy twierdzili, że za słupami Herkulesa, na końcu „Wielkiego Atlantyckiego Morza” nie ma wodospadu spadającego w kosmos z płaskiej ziemi, ale ogromne tereny zamieszkałe przez innych ludzi?\nJaki jest ten świat za Bramą?\nKościół zawsze z całym przekonaniem twierdził, że istnieje „tamten” świat, nigdy jednak nie rościł sobie prawa, by tłumaczyć, „jaki jest”. Ważne, żeby wiedzieć, że warto robić wszystko, co w naszej mocy, ażeby osiągnąć stan radości — nieskończonej, wiecznej; że wieczność — jeśli tego chcemy — otrzymaliśmy w darze. Jednocześnie musimy mieć świadomość, że warto robić wszystko, by uniknąć równie prawdopodobnego stanu nieskończonego i wiecznego cierpienia. Raj, piekło, a także czyściec — pozwól, niech mówią niektórzy nowi teolodzy, o tyle nowi, że pół tysiąca lat po fakcie odkryli tezy reformacji — a więc te trzy „stany” Wieczności istnieją, mamy dowody na ich istnienie i wiemy, po co są w takim stopniu, na ile odkrył to przed nami Chrystus. Nie jesteśmy jednak w stanie ich opisać. Dante jest podziwiany jako największy poeta oraz osoba głęboko wierząca, a nie jako topograf Nieba i Piekła. Ważne, żebyśmy nieustannie pragnęli nieskończonej radości, obiecywanej nam w Ewangelii, i lękali się wiecznego cierpienia, zachowując się w odpowiedni sposób. Reszta to sprawa drugorzędna. Liczy się to, że ten, kto ma Wielką Nadzieję, nie zawiedzie się.\nNawiasem mówiąc, przypomniałeś mi, że pewnej nocy, dawno temu z tych tajemniczych, a mimo wszystko tak rzeczywistych miejsc, zadzwonił do mnie wujek. Uspokoił mnie, żebym się o niego nie martwił, nie powiedział mi jednak, jak „tam” jest.\nPrzepraszam, dobrze zrozumiałem? Naprawdę mówisz o telefonie „Stamtąd”? Brakowało nam tylko, żeby Messori był „medium”...\nZdaję sobie sprawę, że kiepsko zaczynam. Wiem, że teraz zaczniesz podejrzewać, że się pomyliłeś, że tracisz czas na rozmowę z wizjonerem, zamiast rozmawiać z kolegą, który — jak wynika z napisanych przez niego książek i artykułów — wydawał się zdrowy na umyśle, kompetentny. No powiedzmy: przynajmniej „normalny”. Wiem, ale co na to poradzę?\nChodziłem wtedy do liceum w Turynie i byłem jeszcze daleko od przełomu, który skierował mnie na drogę wiary. W związku z pierwszą rocznicą śmierci krewnego mamy wujka Aldo, który zmarł na udar mózgu, rodzice i mały jeszcze brat pojechali do Sassuolo, skąd pochodzimy. Zostałem sam w domu, była noc. Spałem pogrążony w głębokim śnie zdrowego młodego chłopaka, gdy nagle zbudził mnie dźwięk telefonu. Z trudem się pozbierałem, zanim jednak dotarłem do telefonu, który znajdował się w drugiej części mieszkania, oprzytomniałem zupełnie. Wiesz, jak kiedyś wyglądał telefon: czarne pudełko zawieszone na ścianie tuż przy wejściu do mieszkania... Podniosłem słuchawkę: usłyszałem straszny zgiełk szumów, świstów, zgrzytów, zakłóceń, jak to zwykle, gdy dzwonił ktoś z daleka. Po kilku „Słucham! Słucham!” usłyszałem — wyraźny oraz dobrze rozpoznawalny — znajomy mi głos wujka. Zadyszany powiedział: „Vittorio! Vittorio! Tu Aldo! U mnie wszystko w porządku! W porządku!”. Pamiętam te słowa, jakby to było wczoraj. Zaraz potem usłyszałem hałas: rozmowa została przerwana, koniec połączenia. Spojrzałem na zegarek. Potem, po powrocie rodzice powiedzieli mi, że było to dokładnie o godzinie — zgadzało się co do minuty — o której rok wcześniej zmarł wujek.\nPróbowałem wszelkimi sposobami wyjaśnić to zdarzenie i w końcu doszedłem do wniosku — nie zachowując się jak ideolog, jak ateiści, którzy ponad fakty stawiają swój schemat a priori — że to był wujek Aldo, głos należał do niego. Podejrzenie o makabryczne żarty, pomyłkę, halucynacje nie wchodzi w grę. Nie był to też sen, zważywszy, że byłem przytomny zarówno w czasie rozmowy, jak i po telefonie. Tej nocy nie wróciłem już do łóżka, rozbudzony czekałem aż zrobi się jasno.\nWtedy byłeś jeszcze daleko od wiary. Ale czy zdarzenie tego rodzaju, niewątpliwie niezapomniane, nie wystarczyło, żebyś zaczął zadawać sobie pytania, żeby rozbudziło się w tobie zainteresowanie sprawami religijnymi?\nNie, nie wystarczyło. Minęło zaskoczenie, szybko zapomniałem o tamtej nocy, biorąc całe zajście za niewytłumaczalną osobliwość, która może przytrafić się każdemu. Przypominasz sobie, że sam Jezus ostrzegał nas przed taką postawą w przypowieści o biednym Łazarzu: zmarły bogacz prosi Abrahama, żeby mógł ostrzec swoich pięciu braci, by ci tak jak on nie skończyli w piekle. Abraham odpowiedział mu: „Jeśli Mojżesza i Proroków nie słuchają, to choćby kto z umarłych powstał, nie uwierzą” (Łk 16,31).\nTo jest jakieś tajemnicze zaślepienie, którego sam doświadczyłem. To samo tyczy się tych, którzy żalą się na „milczenie Boga”. Często to nie On milczy, ale my jesteśmy głusi. To prawda (porozmawiamy o tym później, bo warto), że Stwórca, szanując wolność stworzeń, wybrał „strategię światłocienia”. Ale — jak widać z samego słowa: światło-cień — obok ciemności jest także światło, właśnie to, którego często nie widzimy.\nPrzytrafiło ci się potem jeszcze coś podobnego?\nOsobiście nie. Wiele lat później pojechałem jednak do Voralbergu, małej wioski położonej w górach w zachodniej Austrii, ażeby spotkać się tam w ubogim domu z Marią Simmą, prostą wieśniaczką, która została pustelniczką, oddając swe życie na służbę Madonnie. Chciała ona wstąpić do zakonu klauzurowego, jednak ze względu na bardzo słabe zdrowie, nie przyjęto jej. Była to starowina, która żyła z owoców swojej pracy w ogródku (nie przyjmowała żadnych ofiar). Miała ona charyzmat rozmawiania ze zmarłymi. Po wielu trudnościach i niedowierzaniu — co jest zrozumiałe i jak najbardziej słuszne — w końcu jej biskup dał za wygraną i musiał uznać tajemnicę tej na pozór zwyczajnej, a jednak wybranej, aby wypełnić tak kontrowersyjną misję. Przychodzili do niej nieznani jej zmarli i wyjawiali szczegóły, które potem wprawiały ich krewnych (często zmarli wskazywali kobiecie, do kogo ma się udać) w osłupienie; były to bowiem sprawy, o których mogli wiedzieć tylko najbliżsi. Przychodzili prosić o pokutowanie za ich grzechy oraz o msze, aby w ten sposób mogli wydostać się z czyśćca; upominali też żyjących, by ci zmienili swe życie. Proboszcz parafii Marii Simmy zebrał jej świadectwa i opublikował w książce nie bez przyczyny zatytułowanej wymownie: Pomóżcie mi stąd wyjść.\nW ciągu całego życia badań i spotkań miałem czas i okazję natknąć się na wiele podobnych historii.\nJeszcze inne przykłady kontaktów świata żywych ze światem zmarłych? Zdajesz sobie sprawę, że jesteśmy na niebezpiecznym terenie. Nie mogę się jednak powstrzymać i nie poprosić cię, żebyś opowiedział coś jeszcze.\nW czasach, gdy pracowałem jako reporter, najbardziej niesamowita była historia pewnego zamożnego mieszkańca Turynu. Zachorował on i potrzebował opieki w nocy, zadzwonił więc do pewnego domu zakonnego z prośbą o przysłanie pielęgniarki. Wiesz, wtedy nie było jeszcze opiekunek przyjeżdżających z Rumunii czy z Mołdawii, a posługą chorym zajmowały się siostry zakonne. Następnego wieczora w domu zjawiła się siostra ubrana w prosty habit. Od tamtej pory przychodziła każdej nocy, by czuwać u wezgłowia chorego. Kiedy mężczyzna wyzdrowiał i mógł wychodzić z domu, zaraz postanowił iść do zakonnic, by ją odwiedzić i jeszcze raz podziękować za opiekę. Na portierni zdziwiono się, kiedy usłyszano imię siostry, której szukał. Powiedziano mu, że kiedyś mieszkała tu taka. Pamiętano o niej, bowiem przez całe życie w przykładny sposób z całym oddaniem posługiwała chorym. Nie żyła jednak od wielu lat. Małżeństwo nie mogło w to uwierzyć, dlatego też zaprowadzono ich na mały cmentarz, znajdujący się na tyłach klasztornego ogrodu. Tam pokazano im grób siostry, a na nim zdjęcie przedstawiające zmarłą stojącą pod krzyżem. Oczywiście mogło się to źle skończyć dla małżeństwa, zważywszy na ich wiek i zdrowie. Obydwoje natychmiast ją rozpoznali. To z pewnością była ona.\nO całym zajściu dowiedziałem się z krążących po mieście pogłosek (wiesz, że dobry reporter ma uszy otwarte). Na początku pomyślałem, że to swojego rodzaju miejscowa legenda, w końcu jednak postanowiłem sam poznać to małżeństwo. Bez wahania potwierdzili wszystko, choć z zawstydzeniem, bojąc się, że — jako cieszący się dużym poważaniem przedstawiciele burżuazji — zostaną uznani za nawiedzonych. Przyjęli mnie bardzo serdecznie, opowiedzieli dokładnie całą historię, zgodni co do najdrobniejszych szczegółów, ale równie zgodnie, mimo że nalegałem, prosili, żebym im obiecał, że nie rozpowszechnię tej historii na łamach prasy. Na koniec, dzięki znajomościom w środowisku duchownych, udało mi się zobaczyć grób siostry. Stanąłem nad nim poruszony, wtedy jednak odkrycie wiary miałem już za sobą.\nJeśli nie mogłem napisać o tym wszystkim wtedy, robię to teraz, bowiem prawdopodobnie — zważywszy na wiek tych ludzi — dawno już osobiście udali się w odwiedziny do tajemniczej pielęgniarki, by jej podziękować. Z tego, co udało mi się dowiedzieć, wydaje mi się, że już wiem, dlaczego doszło do tej wizyty. Dzięki cierpliwości, uprzejmości, przykładowi przebywającej już w Wieczności siostrze małżeństwo zbliżyło się do wiary. Dzięki niej na nowo odkryło sakramenty. Ta posługa była przedłużeniem apostolskiej działalności prowadzonej przez siostrę za życia.\nZauważ, w takich sytuacjach okazuje się, jak prawdziwie wolnym myślicielem jest osoba wierząca. Stwierdza ona fakty i, o ile są obiektywne i pewne, uznaje je, nawet jeśli nie mieszczą się one w racjonalistycznym schemacie i wykraczają poza powszechne doświadczenie. Niewierzący jest natomiast więźniem swojego ideologicznego schematu: jeśli fakty nie mieszczą się w nim, tym gorzej dla faktów; za każdą cenę trzeba szukać „naturalnego” wytłumaczenia, inaczej następuje kryzys przesądu. A wytłumaczenie? Jeśli nie teraz, to znajdzie się w przyszłości.\nJesteśmy więc zanurzeni w tajemnicy.\nTak. Uważajmy jednak, żeby nie stała się ona alibi. Nie zważajmy za bardzo na tych, którzy mówią, wzdychając i demonstrując — a może udając tylko? — przykładną zazdrość: „O, ty to masz dobrze! Możesz tak mówić, bo wierzysz”. Wiara proponuje swoje wytłumaczenie tajemnicy, która otacza nas z każdej strony, ale po to, by uznać, że jesteśmy w niej zanurzeni — i że tak będzie zawsze — nie potrzeba natchnień, wizji, medytacji, mistycznych objawień. Wystarczy powszechne odczucie, wystarczy realne stwierdzenie, na które stać każdego.\nKilka razy, wpatrując się w krzyż, który wskazuje cztery kierunki, pomyślałem, że te dwie belki, z ich czterema zakończeniami wskazują jakby tajemnicę, która otacza nas z każdej strony. W górze — Kosmos, Wszechświat, ze wszystkimi dosłownie: nie do zmierzenia wymiarami, których widzimy tylko namiastkę. I to nie tylko ze względu na nieskończone odległości, ale także dlatego, że tam, gdzie sięgają nasze przyrządy, większość przestrzeni zajmuje ciemna materia, niewidzialna, o której nie wiemy nic. Zaledwie przed trzydziestu laty odkryliśmy czarne dziury, które, jak się przypuszcza, są „wyrwami” we Wszechświecie i wydają się wskazywać, że za nim jest jakiś inny — ale jaki? W każdym razie także w tym Kosmosie, w którym jesteśmy — i zawsze będziemy — sami, ponieważ najbliższa planeta, na której możliwe byłoby życie (byłoby możliwe, założywszy, że znajdzie się miejsce, w którym sprawdzi się bardzo rzadka kombinacja substancji, dzięki której da się żyć), ta hipotetyczna planeta znajdowałaby się tak daleko, że życie astronautów musiałoby trwać wieki, żeby mogli się tam udać i stamtąd wrócić. Rozmnożyliby się w podróży i ich wnuki przesłałyby wiadomości przez radio lub przez telewizję? Odległość byłaby zbyt duża, by wymienić wiadomości w „ludzkim” czasie, zważywszy, że nie da się przekroczyć prędkości światła i że nawet poruszając się tak szybko, potrzeba by było wieków, by dotrzeć do Ziemi; kolejnych wieków natomiast, żeby dostarczyć naszą odpowiedź. Zgadzam się z Pascalem: „Przeraża mnie wieczne milczenie tych nieskończonych przestrzeni”, a także z Kantem: „Niebo gwiaździste nade mną, prawo moralne we mnie” — to właśnie napełnia mnie nieskończonym zdumieniem. Zgadzam się jednak także — co więcej i może przede wszystkim — ze zdrowego rozsądku bez zakłócania spokoju Wielkim Umysłom. To dzięki zdrowemu rozsądkowi wnuka rzemieślników i prawnuka wieśniaków z Niziny Padańskiej, którym jestem, z trudem pojmuję, jak można podnosić głowę do góry i nie zastanawiać się nad niezgłębioną tajemnicą, wewnątrz której dokonuje się nasza przygoda.\nWierzy pan w Boga? — zapytałem sławnego dwudziestowiecznego francuskiego pisarza. Czasami, nocą — odpowiedział. Nie tylko dlatego, że w ciemnościach często odkrywamy to, co w świetle dnia skrywamy w naszym wnętrzu, ale także dlatego, że sklepienie niebieskie jest zapiskiem tego, co budzi niepokój albo nadzieję, wątpliwości albo pewność. Nie pozostawia jednak, nie może pozostawiać nas obojętnymi.\nŻeby powrócić do ramion krzyża: belka pionowa ma również koniec zwrócony ku dołowi, przypomina on, że wędrujemy po sferze o promieniu liczącym ponad sześć tysięcy kilometrów. Możemy na jej temat stawiać tylko hipotezy, nie mogąc dokonać konkretnej weryfikacji. Naszymi ukłuciami igły możemy tylko zadrasnąć cienką powłokę. Możemy sobie wyobrazić, że w środku w temperaturze tysięcy, jeśli nie milionów stopni spala się jądro. Możemy jednak tylko się domyślać, czym naprawdę jest nasza Ziemia i na jakiej zasadzie istnieje. Jak wiesz, nie brakło takich (nie tylko wśród wariatów), którzy byli przekonani, że to „jaskinia”, w której wnętrzu kryje się wyższe życie. Oczywiście myślę, że to nie tak, ale te istoty ziemskie, wierzące, że nauka rozwiąże każdą zagadkę, nie biorą pod uwagę, że także naukowcy poruszają się po powierzchni, pod którą znajduje się niewiadoma, a przecież „wiadome”, zgodnie z założeniami scjentyzmu, jest tylko to, co można zobaczyć, zakwestionować, sprawdzić, a więc dokładnie to, czego nie możemy zrobić z Ziemią, na której żyjemy tak długo, jak długo trwa nasza krótka egzystencja.\nŻeby nie przedłużać, wracając do pionowej części naszego krzyża, jeden jej koniec wskazuje jakby początek życia w ogóle, a zarazem każdego z nas z osobna. To dopiero jest pytanie: Skąd przybywamy? Pytanie to, zanim odeśle nas do niewytłumaczalnej złożoności istot żywych, odsyła do innego pytania, które zadał nie kto inny, jak sam Einstein; jest ono naprawdę fundamentalne, poprzedzające każde inne: „Dlaczego jest 'coś', dlaczego istnieje Wszechświat, a w nim my, nie ma natomiast niczego?”. I niech nie rozśmieszają nas ci, którzy uważają się za rozumniejszych od wierzących, ponieważ zastępują Boga Stworzyciela absurdalnym idolem — to dopiero jest nieracjonalne — którym miałaby być Wieczna Materia! Jest jeszcze jeden koniec krzyża, ten, który przypomina nam dokąd zmierzamy, który wskazuje nam brązową bramę śmierci, tamten świat, w którym w najwyższym stopniu istnieje Tajemnica, na którą żadna nauka ani żaden naukowiec nigdy nie dadzą żadnej odpowiedzi.\nA więc, mój drogi: kto jest realistą, kto naprawdę używa rozumu? Czy ten, kto siebie i wszystko, co go otacza, traktuje poważnie, zastanawiając się nad tym, czy też ten — choćby był to nawet naukowiec — kto zapewnia, że nie ma żadnej tajemnicy, że wszystko jest wyjaśnione albo przynajmniej da się wyjaśnić?\nNawet jeśli mówisz to ze spokojnym uśmiechem na ustach, a nie ze spojrzeniem fanatyka, mogę cię zapytać, skąd ta pewność odnośnie do prawd zawartych w chrześcijańskim Credo? Naprawdę jesteś przekonany, że, jak mi mówiłeś, nie zawahałbyś się i wolałbyś umrzeć niż zaprzeć się wiary? Nie przesadzasz przypadkiem?\nPowtórzę jeszcze raz, że w żadnym wypadku nie zamierzam robić z siebie bohatera lub, co gorsze, kogoś, kto szuka męczeńskiej śmierci. Kościół nigdy nie dopuszczał do kanonizacji takich osób (przypomnij sobie choćby niektórych średniowiecznych duchownych, którzy udawali się do muzułmańskich krajów po to, by stanąć na środku bazaru i znieważyć Mahometa, nazywając go szalbierzem), ponieważ grzeszą oni przeciwko chrześcijańskiej cnocie, jaką jest roztropność. Cnocie, która powinna towarzyszyć każdej innej. A także dlatego, że taka śmierć byłaby rodzajem samobójstwa. Chrześcijańska perspektywa nie ma nic wspólnego z radykalnym islamem: zabić się, a razem z nami zabić również innych.\nWyznam ci, że rozumiem, dlaczego tylu ludzi przez wszystkie stulecia nie szukało męczeńskiej śmierci, ale jeśli zmuszały ich do tego okoliczności, przyjmowało ją jako dar, być może jako największy dar. Słowo 'męczennik', jak zapewne dobrze wiesz, oznacza 'świadka'. Ktoś, kto odczuwa potrzebę głoszenia prawd wiary, nie może dać wymowniejszego, bardziej przekonującego świadectwa, za które dostałby większą nagrodę. Tak też — Kościół uznawał to już od pierwszych wieków, tak bardzo dla niego krwawych — odpłatą za męczeństwo jest szczęśliwość życia wiecznego. Męczeńska śmierć gwarantuje miejsce pewne i „zarezerwowane”, a więc czymże są wszystkie grzechy i winy, jeśli Jezusa zapewnił: „Do każdego więc, który się przyzna do Mnie przed ludźmi, przyznam się i Ja przed moim Ojcem, który jest w niebie” (Mt 10,32).\nNie przypadkiem, aby ogłosić męczennika błogosławionym, nie wymaga się swojego rodzaju pieczęci Nieba, którą jest uznanie cudu dokonanego za wstawiennictwem takiej osoby. Cudem jest całkowity dar z samego siebie: „Nikt nie ma większej miłości od tej, gdy ktoś życie swoje oddaje za przyjaciół swoich” (J 15,13) — żeby powtórzyć za Ewangelią. Każda śmierć, nawet człowieka świętego, naznaczona jest tym niepokojem. Co zadecyduje o wieczności na Sądzie Ostatecznym? Zwycięży miłosierdzie czy też sprawiedliwość Najwyższego Sędziego? Pomyśl o niepokoju, o bojaźni Bożej, nawet jeśli towarzyszy mu to zaufanie, które ożywia dziewiętnaście strof przepięknej starożytnej liturgicznej sekwencji Dies irae, odśpiewywanej podczas każdego pogrzebu. Pomyśl też o błogim spokoju kogoś, kto nie mogąc zaprzeć się Chrystusa, oddaje swe krótkie życie. Z pewnością otrzyma on w zamian życie, które się nie kończy.\nW każdym razie, myśląc logicznie, prawdopodobnie mogę wykluczyć, że ktoś kiedyś przytknie mi do skroni pistolet, stawiając przed wyborem: albo zbezczeszczenie Ewangelii, albo kulka w łeb. Nigdy nie dojdzie do tego i nie zrobię nic, żeby doszło. Nie mam na przykład zamiaru szukać najprostszego dziś sposobu poniesienia męczeńskiej śmierci, ściągając na siebie fatwę, islamski wyrok śmierci. Nie zrobię tego przede wszystkim dlatego, że kto jako chrześcijanin wierzy, że wszystko jest Opatrznością, musi nie tyle wyrażać poparcie synkretysty, ale przynajmniej mieć poszanowanie dla religii istniejącej od 1400 lat, która ma ponad miliard wyznawców. Co więcej, ze względu na przyrost naturalny w ostatnich latach przewyższyli oni pod względem liczebności katolików.\nNie wyobrażając sobie Boga w postaci antropomorficznej; wierząc, że wie wszystko i wszystko może, nie mogę się zgodzić z tym, że było dla Niego niemiłą niespodzianką, której konsekwencji nie mógł zahamować, objawienie się Mahometa. Człowiek ten ogłosił się ostatnim prorokiem, a Jezusa Chrystusa zdegradował do roli zwykłego zwiastuna wychwalanego ponad miarę Mahometa, jedynego, który mógł objawić się w sposób pełny... „Człowieczy, zbyt człowieczy!” — powiedziałby Nietzsche o Stworzycielu Wszechświata, który jednocześnie jest uwikłany w historię. Zgodnie z chrześcijańską koncepcją, koncepcją opatrznościową, w której Ojciec swą — równie ukrytą, co nieomylną — ręką kieruje historią, ważna jest zasada: „Nie wszystko, co się wydarza, jest zgodne z wolą Boga, który postanowił uszanować wolność Swoich stworzeń. Nie wydarza się jednak nic, na co On by nie przyzwolił”.\nWszystko w historii ma znaczenie i należy się nad tym zastanawiać, ażeby zrozumieć lekcję. Nie po to jednak, by się smucić albo wątpić w Jego wszechmoc, której nie mogą pokonać nieprzewidziane i przykre wydarzenia! Nie bez powodu Jezus bez żadnych oporów nazywa nas „sługami nieużytecznymi” (Łk 17,10). Znaczy to, że całkowicie musimy oddać się naszej sprawie, świadomi jednak, że nie jesteśmy niezależni, że wzywa nas do współpracy, ponieważ traktuje nas poważnie i chce, żebyśmy ćwiczyli się w cnotach. On, tylko On trzyma w swym ręku sznurki tego wielkiego teatru marionetek, jakim jest historia. I to jest dłoń, której władza nie ma granic i której nikt nie może przeszkodzić.\nWedług ludzkich przewidywań raczej nie będzie dane mi doświadczyć śmierci męczeńskiej, nawet z ręki muzułmanina. Mogę ci jednak wyznać, że — mając już swoje lata i spodziewając się, że już niedługo, jak mówi Biblia, prawdopodobnie „nasycę się dniami” — jest mi trochę przykro z tego powodu, choćby tylko z egoistycznych pobudek, o których ci mówiłem. Świadomy wielu grzechów, które muszą mi zostać odpuszczone zadaję sobie pytanie: Czyż wymazanie ich z pamięci przez męczeńską śmierć, nie byłoby najbardziej uspokajającym rozwiązaniem?\nWracam do mojego pytania: skąd pochodzi ta pewność, że potrafiłbyś stawić czoła wyzwaniu i stanąć wobec przyłożonego ci do skroni pistoletu?\nRzecz w tym, że dla mnie wiara to coś oczywistego, co objawiło mi się ponad czterdzieści lat temu. Od tego czasu minęło całe życie! I nadal nie mogę powiedzieć, że brakuje mi czegoś, co ostatni marksiści nazywali „bodźcem napędowym”. Podczas gdy dla nieszczęsnych komunistów ideologia szybko wyczerpała ten bodziec i w końcu objawiła się jako tragiczna iluzja, w moim przypadku jest wręcz przeciwnie: chrześcijańska Nadzieja jawi mi się jako coś coraz bardziej pewnego i przekonywującego. A więc dzięki życiowemu doświadczeniu — i dociekaniom, i refleksji nad nim — ale przede wszystkim dzięki, jak to bywa z początkiem wszystkiego, tajemniczemu Spotkaniu z „inną” rzeczywistością, jestem przekonany o prawdziwości Ewangelii do tego stopnia, że nawet osławiona groźba śmierci nie mogłaby mnie od niej odłączyć. Wiem o tym, wiem dobrze, że podobne zapewnienia nie są przyjemne, wydają się graniczyć z arogancją, w czasach „słabej myśli”, odrzucenia dogmatyzmu, czasach relatywizmu, „katedr niewierzących”, których chcieli biskupi w swoich katedrach. Na świecie (i można by nieraz powiedzieć, że także w Kościele), gdzie rzeczą „teologicznie poprawną” jest wątpić; gdzie zawsze i mimo wszystko trzeba powiedzieć o sobie, że jest się „poszukującym”. Odkąd mi się to przydarzyło, ja nie „szukam”, gdzie jest Prawda. Gdzie jest, wiem od początku. Z całą pewnością. To, czego szukam, to pełniejsze zrozumienie, pogłębienie depozytu — depozytu wiary — który został mi powierzony, bez żadnej zasługi z mej strony, za sprawą samej łaski, jak powiedziałby luteranin.\nStawiasz się więc za przykład?\nDziękuję, że od razu pozwalasz mi uściślić i usunąć wszelkie dwuznaczności. Jak przytrafia się to wielu chrześcijanom, nie wyłączając Świętego Pawła, rozbrzmiewają tu słowa Owidiusza: „Video bona proboque, deteriora sequor” (Widzę to, co dobre, pochwalam to, proponuję innym). Pewny, że w ten sposób robię to, co jest dla nich dobre, ale często to ja w pierwszej kolejności nie potrafię za tym podążać. Dlatego też nie stawiam się jako przykład dla innych. Żeby pozostać przy „faryzeuszu, synu faryzeuszów”, Saulu, zwanym po łacinie Pawłem, który z pewnością miał inne godne wyjawienia zasługi, do wszystkich, a przede wszystkim do mnie odnoszą się jego słowa skierowane do Koryntian: „Przechowujemy zaś ten skarb w naczyniach glinianych, aby z Boga była owa przeogromna moc, a nie z nas” (2 Kor 4,7).\nKażdy więc niech zapyta sam siebie i niech nikt się nie przechwala. W moim przypadku, wyznaję to otwarcie, że tej podarowanej mi oczywistości, temu całkowicie darmowemu darowi, temu nawróceniu myśli nie zawsze towarzyszyło nawrócenie serca. I wiem z zupełnie uzasadnionym niepokojem, że zostanę poproszony o drobiazgowe rozliczenie, zgodnie z tym, co powiedział Jezus: „Komu wiele dano, od tego wiele wymagać się będzie” (Łk 12,48). Nie przypadkiem uważam, że konieczny jest codzienny wysiłek wierzącego, tak aby dostosowywał się on do ewangelicznej etyki — takiej, jaką proponuje Kościół katolicki, w tych kwestiach jestem przeciwny zasadzie „czyń, jak ci się podoba”; nigdy też nie chciałem przemawiać z ambony. Zawsze starałem się skupić uwagę tego, kto pragnął czytać albo słuchać o darze wiary; na tym, co jest przed moralnością; na tym haku, na którym koniecznie trzeba zawiesić etyczną gorliwość, bo w przeciwnym razie byłaby ona nieuzasadniona.\nW każdym razie, żeby było jasne: staram się proponować moją myśl, efekty moich poszukiwań prawdy Ewangelii. Zajmuję się apologetyką katolicyzmu, nigdy jednak nie przedstawiałem mojego życia jako spójnego, a tym bardziej modelowego świadectwa. Nie dorzucam więc swojej osoby jako ostatecznego „dowodu” na prawdziwość wiary! Z całym przekonaniem mogę jednak powiedzieć, że chrześcijański Bóg uniża się, wybierając na swoich świadków tych, których On chce, zgodnie z własnym niepoznawalnym dla nas planem. Zresztą Opatrzność, o której dopiero co rozmawialiśmy i która doskonale wie, co czyni — zawsze jest to z korzyścią dla nas — tak ułożyła wszystko, żeby moje życie było wystarczająco skomplikowane, by odwieść mnie od wstąpienia na ambonę w roli nauczyciela życia.\nJak zresztą wiesz, moje życie było także pogmatwane w związku z serią procesów kanonicznych prowadzonych w celu uznania nieważności mojego pierwszego małżeństwa. Myliłby się ten, kto by myślał, że moja pozycja w Kościele pomogła mi wtedy. Wręcz przeciwnie. Właśnie przez to, że chodziło o moją osobę, potrzeba było dwudziestu dwóch (sic!) lat i różnych instancji sądowych, ażeby wydano wyrok kończący pomyślnie całą sprawę. Wszystko to czasami stawało się kalwarią. Nieraz stawałem wobec problemów natury etycznej; często towarzyszyło mi zakłopotanie i skrępowanie.\nNigdy publicznie nie mówiłeś o swoim pierwszym małżeństwie. Mógłbyś powiedzieć o nim coś więcej?\nTak naprawdę nigdy tej sprawy nie ukrywałem i jeśli ktoś pytał, mówiłem, jak sprawa wyglądała. Zresztą zanim zacząłem pracować z ówczesnym kardynałem Prefektem do spraw Wiary, Josephem Ratzingerem, oraz z Janem Pawłem II, przedstawiłem im moją sytuację. Obydwaj powiedzieli mi, że nie ma problemu, zważywszy, że w czasie, gdy toczył się proces o uznanie nieważności małżeństwa, żyłem zgodnie z zasadami katolickiej moralności. I jeśli nie doszłoby do tego unieważnienia, cierpiałbym, ale zastosowałbym się do orzeczenia: nie jestem zwolennikiem moralności, którą każdy „dostosowuje” do swoich potrzeb. Ze względu na to, iż dotyczy to także drugiej osoby, która cierpiała podobnie jak ja, powiem ci tylko, że wszystko odbyło się uczciwie i bez zaciemniania. Świadczy o tym czas trwania postępowania, który mogłem skrócić, gdybym sprawy nie odczuwał jako sprawy sumienia, gdybym nie pragnął uczynić rozrachunku ze swoim życiem. Taka sama potrzeba prawdy, jeśli chcesz, kierowała mną i kieruje w obliczu idei i wydarzeń historycznych. Żadnych przywilejów (co więcej, wręcz na odwrót, jak mówiłem), żadnych sztuczek i wybiegów: niekończące się i bolesne wydarzenie, które jednak, gdy się nad nim zastanawiam, nie budzi we mnie żadnych wyrzutów sumienia.\nZ drugiej strony wierzący, nawet jeśli jest niespójny w tym, co mówi i w tym, co czyni, nie może i nie powinien przemilczać wymagań Ewangelii.\nRzeczywiście, wyznawszy z pokorą — co nie jest niczym innym, jak tylko prawdą — że my sami, chrześcijanie, jesteśmy grzesznikami, nie możemy jednak pozwolić się szantażować każdemu, kto chciałby zamknąć nam usta ze względu na to, że jesteśmy niewierni głoszonym przez nas zasadom. Jezus chciał powierzyć swoją sprawę ludziom, nawet jeśli — o czym sam nam przypomina — wszyscy jesteśmy grzesznikami. Począwszy od uczniów, których jednak osobiście wybrał.\nW całej historii Wspólnota ochrzczonych i wierzących nigdy nie była wolna od ograniczeń i win, dotyczy to nawet świętych. Co więcej, to właśnie oni — ci, którzy do głębi rozumieją wymagania wiary — nie odgrywali komedii, nie robili z siebie obłudników, wyznając wprost, że są grzesznikami. Oni mieli dużo większe poczucie winy niż my, ludzie przeciętni. Tylko dlatego, że wierzyli w to, że Chrystus może przebaczyć, opuszczeni umierali w końcu spokojnie. Świadomość grzechu nie przeszkodziła im głosić z zapałem Ewangelii, mimo że ta ich potępiała. Każdy, kto szerzy wiarę, głosi coś, co go przerasta.\nDlatego też musimy mieć świadomość, że Ewangelię głosimy nie my, ale Jezus Chrystus, „w którym nie ma żadnej zmazy”. Możemy więc — i musimy — „przemawiać”, nawet jeśli sami potrzebujemy słuchać prawienia morałów; wcielać je w życie. Nie jesteśmy niczym innym jak kruchymi, lichymi „glinianymi naczyniami”, ale nosimy w sobie „skarb”, który ukazuje się w swojej piękności, wychwalanej mimo kontrastu z tak bardzo nieodpowiednią dla niej otoczką. Chrześcijański Bóg nawet z tej nędznej i nieszczęsnej „gliny” może wydobyć w obfitości nadzwyczajne owoce. Czy to przypadkiem nie z tchórza, co więcej, z krzywoprzysięzcy, który publicznie i w sposób doprawdy żenujący wyparł się Go trzy razy — „Wtedy począł się zaklinać i przysięgać: Nie znam tego Człowieka” (Mt 26,72.74) — jak relacjonuje Mateusz. Czyż z tego „glinianego naczynia” Jezus nie chciał uczynić Skały i na niej zbudować Kościoła, Kościoła tak trwałego, że nawet „bramy piekielne go nie przemogą”? (Mt 16,18).\nPowiem więcej: kto postawiłby sobie za cel być idealnym i załamałby się, ponieważ nie dawałby rady, paradoksalnie nie byłby nawet chrześcijaninem, ponieważ straciłby wiarę, że wszyscy razem i każdy z osobna potrzebuje odkupienia oraz zbawienia. Niepojętą tajemnicą, zauważył to Blaise Pascal, jest grzech pierworodny i jego konsekwencje. Bez niego jednak chrześcijaństwo staje się niepojęte, a wraz z nim sama ludzka kondycja. Nie do naprawienia nie jest czynienie zła, ale utrata świadomości, że chodzi o zło i że naszą powinnością jest podejmowanie wysiłku, by czynić dobrze. Dziś potrzeba przede wszystkim rozdzielić — jakby to powiedzieć? — czarne od białego; przede wszystkim dzisiaj, kiedy to, co występne, ukazywane jest jako godne pochwały, jako zdobycz cywilizacyjna, jako ludzkie prawo. Myślę tu oczywiście o aborcji jako o przypadku modelowym, gdzie tak naprawdę problemem nie jest nieszczęsna kobieta, która jest „bohaterką” całego zamieszania, ale liberał, który usiłuje ją przekonać, że nieuzasadnione jest w tej sytuacji jakiekolwiek poczucie winy; że to pozostałości moralistycznego klerykalizmu; że „zdrowie” jednostki musi być zawsze i w każdych okolicznościach stawiane na pierwszym miejscu. Będąc świadomi dualizmu dobro-zło oraz naszej słabości, musimy zachować również pokorę człowieka umiejącego prosić o przebaczenie Miłosiernego. Różnica między Piotrem i Judaszem nie polega na tym, że pierwszy był bardziej cnotliwy od drugiego, ale na tym, że reakcją Piotra na upadek był „gorzki płacz” — tak pisze Mateusz — Judasz natomiast się powiesił.\nJeśli o mnie chodzi, potrafię tylko powtórzyć z pokorą, ale jednocześnie z zapałem: „Inaczej nie mogę”. Jeśli nie jestem w stanie zaproponować innym sposobu, w jaki żyłem wiarą, mogę przynajmniej spróbować opowiedzieć — na ile jest to możliwe w tych przypadkach — o tym, jak mi ona została podarowana. Po długim czasie rzeczywiście pewność, że chodzi o dar, najcenniejszy dar, nie tylko i w żaden sposób się nie zatarła, ale wręcz przeciwnie — z każdym dniem umacniała się, nie tylko na poziomie intelektualnym i refleksji, ale także doświadczenia. Osobiście nie udało mi się zawsze i w każdych okolicznościach żyć po chrześcijańsku w wersji najbardziej wymagającej, uchodzącej za kompletną, czyli katolicką; wiem jednak, że chrześcijaństwo „działa”: kiedy staram się wcielić je w życie, zaczynając od samego siebie, działa. Naprawdę. Sensem tej naszej rozmowy mogłaby być próba zrozumienia, dlaczego człowiek postmodernistyczny jest w stanie zdobyć się na wypowiedzenie z całą pokorą i bez żadnego wahania słów: „Pociągnij za spust, ja jednak nie mogę zaprzeć się wiary z prostego powodu, który dla mnie jest nie do odparcia: jest ona prawdziwa...”.\nPosłużyłem się terminem 'postmodernistyczny', ponieważ pomimo mojego wieku, nie jestem w stanie powiedzieć „za moich czasów”. Czasy, które są teraz, uważam także za moje, nawet jeśli nienawidzę jakiegokolwiek przejawu kultu młodości, i jestem świadomy swojej metryki, uważam, że żyję dniem dzisiejszym tak, jak możesz nim żyć ty, który przynależysz do następnego pokolenia. Zresztą ponad trzydzieści lat temu, już w swojej pierwszej książce próbowałem odpowiedzieć na ponadczasowe pytania (o prawdę Ewangelii, o traktowanie poważnie zawartych w niej słów, o konfrontację z innymi religiami), na pytania, które dopiero niedawno zostały zadane ponownie. Wtedy pozostając odrzucone, osądzone jako niestosowne. Duchowni byli wówczas zajęci prowadzeniem polemik między sobą. Mówili, że jestem anachroniczny. Mam jednak wrażenie, że — mówię to nie czując żadnego urazu, pełen zrozumienia dla tamtych braci w wierze, zaślepionych przez odkrywany przez nich „świat”, z którego ja właśnie przybywałem — to oni byli anachroniczni.\nTak, tak było. Nie dramatyzuję jednak i z pewnością nie uważam się za męczennika w znaczeniu, o którym mówiliśmy wcześniej. Natrafiałem na sprzeciwy, ale z nawiązką odpłaciło mi je każde przychylne przyjęcie. W każdym razie jest to budujący znak: wystarczająco dobrze znam historię, żeby wiedzieć, że nie ma takiego dzieła syna Kościoła, które nie napotkałoby na przeszkody i wrogość ze strony ludzi Kościoła. Wstyd mi nawet wspominać niektóre nazwiska i uważam, że mój przypadek jest naprawdę mało znaczący. By jednak poprzeć przykładem tę prawidłowość pojawiającą się w historii Kościoła, przychodzą mi na myśl Rosmini, ojciec Pio, ksiądz Bosco. Ten ostatni, mimo że żył w dziewiętnastym wieku, wieku masonów i antyklerykałów, muszę powiedzieć, w sposób najbardziej zajadły i najboleśniejszy był prześladowany przez swojego arcybiskupa, który zresztą został polecony na pasterza Kościoła Turynu przez samego papieża Piusa IX. Byłeś wtedy korespondentem twojej gazety w Australii, gdy Benedykt XVI udał się na grób siostry Mary MacKillop, pierwszej australijskiej beatyfikowanej, na którą jej biskup nałożył ekskomunikę i od której odsunęli się prawie wszyscy australijscy duchowni. W rzeczywistości, o ile uznać klerykalną nomenklaturę za macochę, Kościół jest matką, która w końcu wynosi do chwały zniesławiane swego czasu dzieci. W każdym razie także ta dialektyka ma pozytywne strony, przyczynia się bowiem do oczyszczenia zarówno „ofiar”, jak i ich idei oraz dzieł.\nJak ci mówiłem, ja ani nie jestem, ani też nie byłem ofiarą. Co więcej, dużo otrzymałem. Podejrzewam, że o wiele więcej niż na to zasługiwałem. Zresztą kupując moje książki w tak wielkich nakładach, czytelnicy przyznali mi pierwszą ze wszystkich wolności: ekonomiczną. Czyniąc mnie człowiekiem niezależnym materialnie, przyjmując mnie niejako do siebie na służbę, czytelnicy (którym naprawdę jestem za to wdzięczny) pozwolili mi być niezależnym od nikogo i niczego innego, jak tylko od prawdy, którą starałem się zgłębić ze względu na nich, ale także na siebie samego. W każdym razie, dla kogoś kto publicznie wyraża swoje opinie, wrogość jest nie tylko mytem, które musi zapłacić, ale także darem, wciąż obecnym bodźcem do tego, by egzaminować samego siebie. Poza tym, gdybym przejmował się tym, co też powiedzą krytycy, nie zrobiłbym nic, co dotychczas zrobiłem. Wiesz dobrze, że jeżeli mówisz o Tym, który powiedział o sobie, że jest „znakiem sprzeciwu”, a wszyscy zgadzają się z tobą, powinieneś natychmiast zadać sobie pytanie, gdzie popełniłeś błąd, o czym zapomniałeś powiedzieć.\nMusisz wiedzieć, wracając do początków, że gorąco odradzano mi napisanie Opinii o Jezusie i że po ukazaniu się książki tylko ogromne zainteresowanie, które wskazywało, jak wielkie jest zapotrzebowanie rynku na pozycje tego typu, uciszyło głosy sprzeciwu, które — jak przypuszczam — z publicznych stały się prywatnymi. Powtórzę jednak: tu stoję, inaczej nie mogę. Trwałem w spokojnym, ale uporczywym przekonaniu, że powinienem pisać w ten sam sposób podobne rzeczy. Może ci to potwierdzić Rosanna, z którą jestem na co dzień: to nie żadna zasługa, ale sprawa temperamentu. Jeśli sumienie podpowiada mi, że trzeba zrobić lub powiedzieć pewną rzecz, idę naprzód niczym czołg. Nie zniechęcają mnie wtedy gwizdy, nie wprawiają w egzaltację aplauzy. Nigdy nie zawróciło mi się w głowie z powodu jakiegoś sukcesu, nigdy też nie brałem środków uspokajających, żeby walczyć ze skutkami bezpodstawnej według mnie krytyki, a nawet złorzeczeń. Także dlatego, że z moim ironicznym i autoironicznym usposobieniem nigdy nie biorę siebie zbyt poważnie, a z pewnością nie uważam się za proroka oznajmiającego Bożą wolę. Daleko mi do guru, świętego czy wieszcza. Nie zapomnę, że na rynku w Loreto nastąpił okrutny epilog pewnego człowieka pochodzącego z Romanii, który nawet na murach kazał pisać, że miał „zawsze rację”.\nOczywiście były to pogróżki, które nie pochodziły „z zewnątrz”, ale od ludzi Kościoła. Nie jest to dziwne. Fanatyzm polityczny, który od dwóch wieków niszczy świat, nie jest niczym innym, jak laicką wersją napawającego strachem. Na parę miesięcy opuściłem Mediolan, w którym wtedy mieszkałem. Schroniłem się w domu zakonnym w górach (śmiechu warte: brakuje mi tylko partyzanckiej historii, historii ruchu oporu!), nie zostawiając adresu, ponieważ pogróżki nadal przychodziły, nawet nocą. Oczywiście ich autorami byli apostołowie dialogu, otwartości, tolerancji... Nie bałem się, wkurzało mnie tylko, że telefon dzwonił, gdy spałem; i te wszystkie anonimowe listy, bardziej groteskowe niż budzące strach. Poza tym były mało chwalebne dla ich autorów listów do kardynała, przekonywujące go, że wybrał nieodpowiedniego dziennikarza, że związał się z człowiekiem pozostającym w separacji, który prowadzi proces o uznanie nieważności małżeństwa. Anonimowi autorzy pogróżek nie mieli jednak racji, ponieważ uprzedziłem wcześniej Jego Eminencję o mojej sytuacji i nie miał on żadnych zastrzeżeń, zdając sobie sprawę, że byłem w położeniu kłopotliwym, ale nie naruszałem zasad katolickiej moralności. Chcieli dać mi lekcję, ponieważ byłem winny nie tylko tego, że pozwoliłem wypowiedzieć się „Wielkiemu Inkwizytorowi”, ale też ponieważ go nie wyśmiałem, nie sprzeciwiłem mu się i nie powiedziałem, że nie ma racji. Byłem winny, ponieważ nie ukrywałem, że stoję po jego stronie i że wytrwale dążyłem do powstania tej książki — co wszyscy uważali za rzecz niemożliwą (Prefekt byłego Świętego Oficjum udziela wywiadu!) — właśnie po to, by upublicznić poglądy tego mitycznego teologa, którego czarna legenda ukazywała jako Panzer-Kardinal. Żywili urazę do niego, ale także do niżej podpisanego reportera, który nie tylko poruszony, ale pozostający w solidarności z rozmówcą, nagrał słowa przyszłego papieża, definiującego marksizm jako „hańbę naszego wieku”.\nZwróć uwagę na typowe klerykalne zacofanie, anachronizm, o którym przed chwilą mówiliśmy. Był rok 1984, brakowało pięciu lat do chwalebnego upadku muru berlińskiego, ale pewna część kościelnego środowiska, z którą się liczono, odkryła i przylgnęła do marksizmu, podczas gdy ten umierał. Wzięto to za nowoczesność; uważano, że to nieunikniona przyszłość! Oczarowanie środowiska chrześcijańskiej (nie tylko katolickiej) było jeszcze tak żywe, że Teologia Wyzwolenia, również pod względem ideologicznym wyraźnie marksistowska, uważana była za nietykalną, świętą. Fakt, że Prefekt do spraw Doktryny Wiary ostrzegł środowisko, wydając w tym czasie w tej sprawie dokument, uznano za zniewagę „ducha Ewangelii”, i oczywiście „ducha II Soboru Watykańskiego”. Pięć lat, jak ci mówiłem, brakowało do haniebnego pożegnania komunizmu przez historię! A ty chcesz, żebym przejmował się krytykami?\nJak mówił mi pewnego razu szyderca Franco Cardini, katolicki mediewista, „łatwo jest być awangardą, wystarczy kierować się rozsądkiem i opierać na Tradycji; wcześniej czy później zawierucha ucichnie, a wtedy z ciemnego reakcjonisty, za jakiego cię uważano, staniesz się prekursorem i profetą...”. Powiedzmy, że tak samo było ze mną: spokojnie czekałem aż zakończy się ideologiczny karnawał, domniemane „awangardy nowego chrześcijaństwa” niespodziewanie (dla nich oczywiście, nie dla mnie) skończą wśród rupieci zamkniętego sezonu.


Filip Bajon: Kamerdyner to film epicki, nie historyczny [WYWIAD] - naEKRANIE.pl\nKamerdyner - co o filmie mówi sam reżyser? Podczas 43. Festiwalu Polskich Filmów Fabularnych w Gdyni opowiedział mi o kulisach pracy nad nową produkcją.\nFilip Bajon to człowiek, którego nie trzeba przedstawiać wielbicielom polskiego kina. W ostatnich latach stworzył takie tytuły jak Panie Dulskie, Śluby panieńskie, Solidarność, Solidarność... oraz Przedwiośnie.\nW rozmowie jest skupiony, wyważony i zaskakująco otwarty. Porozmawialiśmy o filmie Kamerdyner, czyli o najnowszej wysokobudżetowej polskiej produkcji. Reżyser "Kamerdynera" zdradził kilka ciekawostek i to, jak kształtowały się niektóre pomysły.\nADAM SIENNICA: Jak oglądałem film, odniosłem wrażenie, że najważniejszy jest w nim wątek Kaszubów i ta cała otoczka, która im towarzyszy. To nadaje mu wyjątkowy klimat. Zastanawiam się, czy właśnie taki był cel w tworzeniu tej historii?\nFilip Bajon: Podejrzewałem, że tak może być. Znałem Kaszubów i jeździłem do nich. W sumie w Jastarni na Półwyspie Helskim spędziłem rok życia. To zawsze było coś innego. Dawno temu, gdy skończyłem szkołę filmową, miałem pomysł, by zrobić film o Kaszubach, ale kręcić go przez cały rok - tak, że robię lato, zimę, wiosnę. Scenariusz filmu przyszedł więc do kogoś, kto znał temat, lubił go i chciał się z nim zmierzyć. Potraktowałem go szeroko, jak tylko można. Jako kosmopolityczne miejsce, w którym najpierw żyje w przyjaźni i kohabitacji kilka narodów. Potem to zaczyna się zmieniać z zewnątrz w hekatombę. Chciałem opowiedzieć taką historię ku przestrodze. Kiedyś za czasów komuny zrobiłem taki film Limuzyna Daimler-Benz o tym, jak w Polsce rośnie faszyzm. Jest to pewien rodzaj widzenia i ostrzegania świata. Uważam, że kino nie tylko powinno spełniać taką rolę, ale spełniać ją bardzo dobrze. Z literaturą jest tak, że albo ktoś przeczyta, albo nie i długo to zajmuje, a kino ma pewien rodzaj natychmiastowości jako medium.\nGdy pierwszy raz widziałem zwiastun Kamerdynera, oczekiwałem, że wątek miłosny będzie odgrywać tutaj pierwsze skrzypce, ale tak nie jest...\nTe wątki się zmieniają. Wiedziałem, że tak tego nie można pokazać. Jeden z moich przyjaciół mi powiedział: Filip, tylko pamiętaj, to jest również film o miłości. Tworząc ten film, cały czas o tym pamiętałem. Nie tylko jest to film o historii, ale również o miłości. Dlatego wzmocniłem ten wątek romantyczny, ale wiedziałem, że nie jest on głównym wątkiem. Raczej ten przeklęty los tego miejsca. Są w Europie własnie takie miejsca, jak na przykład Kosowo, kraj Basków, Katalonia, kiedyś Alzacja i Lotaryngia oraz Macedonia. Mówimy o takich miejscach, które są piękne, cudne i na pozór spokojne. Powinien to być raj na ziemi. I potem idzie uderzenie z jednej strony, z drugiej strony, a ludzie, którzy tam mieszkają, nie mają na to wpływu.\nSą w centrum tych wydarzeń...\nDokładnie tak. Konkluzja jest taka, że działo się to wtedy, gdy nie było Unii Europejskiej. Nie było tego wspólnego porozumienia. Nie było żadnych barier i systemu ochronnego. Mój przyjaciel po obejrzeniu filmu stwierdził, że polskie władze powinny go obejrzeć, by zrozumieć, dlaczego Unia Europejska jest tak ważna. Dla mnie jednak była to historia świata na przełomie wieków, potem na przełomie historii. Być może ten film jest taki ciekawy, bo Kaszubi nigdy nie opowiadali się za żadną stroną. Oni mówili: Jô jem Kaszëba. Tak nawet mógłby się film nazywać.\nZachwyciło mnie w filmie Kamerdyner oparcie na długich ujęciach. Jak wyglądają kulisy tego pomysłu? To wyszło od pana, czy może od operatora?\nJeśli kiedykolwiek zobaczy pan w moim filmie długie ujęcia, to zawsze jest mój pomysł. Zawsze uczę moich studentów, aby nie robić zbliżeń. Jestem w tym bardzo radykalny, bo i tak wiem, że je zrobią i mnie nie posłuchają, ale gdzieś to będą mieli w podkorowym myśleniu. Długie ujęcia i pełne plany to był pomysł na ten film.\nTo naprawdę pasuje do tej opowieści.\nTego od razu nie wiedziałem. Gdy zaczynam kręcić film, wiem, z jaką materią mam do czynienia. To jest epika. To trzeba podkreślić, więc robiliśmy to długimi ujęciami i szerokimi planami. Robiliśmy sceny, które kręciliśmy w jednym ujęciu.\nTo widać w wielu momentach.\nZgadza się, ale jest tego więcej. Wszyscy mówią do mnie: Filip, ale nie zrobisz zbliżeń? Mówię, nie. Wtedy też ekipa się przyzwyczaja do takiego stylu. Dzięki temu czasami zdjęcia szły bardzo szybko.\nNiektóre takie sceny są naprawdę wymagające. Jak na przykład sekwencje, gdy kamera leci przez okopy Kaszubów podczas I wojny światowej.\nTutaj pomysł był taki, że robimy I wojnę światową w jednym ujęciu. Podobnie nakręciliśmy scenę, gdy Ula czytała lista od postaci Gajosa. Ja to potem przemontowałem, bo długie ujęcie zawsze można przeciąć i przemontować. Kieślowski mawiał, że ustawienie kamery jest sprawą światopoglądu i ja zgadzam się z nim w stu procentach. Dlatego chciałem film robić w pełnych planach, długich ujęciach i wiedziałem, gdzie stoi kamera, bo Łukasz Gutt, operator, mi w tym fantastycznie pomagał.\nfot. FILMICON/Rafał Pijanski\nGdy myślę o w filmach historycznych... kostiumowych...\nNie, to nie jest film historyczny. Zawsze to prostuję. To jest epicki film. Historycznym to są Krzyżacy. Kamerdyner to dokładnie epicki film kostiumowy z elementami melodramatu.\nTo powiedzmy... gdy myślę o polskich filmach osadzonych w innych czasach, zawsze mam problem z tym, by uwierzyć w przedstawienie okresu, w którym rozgrywa się akcja. Zbudowana iluzja nie jest pełna. Natomiast w Kamerdynerze wydaje się to dopracowane w najmniejszym detalu. Zastanawiam się, jak pan do tego podszedł, by ta autentyczność cały czas była obecna?\nNieskromnie powiem, że to polega na wiedzy. Jestem przygotowany do takich filmów. Zawsze robię duży research. Chcę się bardzo dużo dowiedzieć i poznać szczegóły. Chcę wiedzieć, jakie wtedy dowcipy opowiadali, jak wyglądały pieczątki, o czym pisały gazety. Tak się przygotowuję. Przed filmem Kamerdyner byłem przygotowany, ponieważ wcześniej pisałem projekt o hrabinie Donhoff, która w 1945 roku uciekła na koniu ze Sztynortu do Berlina. To słynna ucieczka hrabiny, która potem została redaktorem naczelnym "Zeitu," czyli opiniotwórczej, niemieckiej gazety. Napisałem do tego scenariusz. Dlatego mogę powiedzieć, że rodzajowość Prus Wschodnich i Zachodnich znałem bardzo dobrze.\nTo własnie może być największa zaleta Kamerdynera, która przyciągnie ludzi. Tu nie czuć tych braków budżetowych, jak w wielu innych polskich tytułach. To też zmusza do wniosku, że dawno takiego filmu w polskim kinie nie było.\nTeraz zastanawiamy się, jak to widz przyjmie. Czy zapomniał o tego typu filmach, czy czeka na takie propozycje? Powiedziałbym, że to takie nasze pytania realizacyjno-producenckie.\nW tym wszystkim najbardziej podobała mi się postać Bazylego Miotke granego przez Janusz Gajos. Czytałem, że częściowo oparty jest on na postaci Antoniego Abrahama. Może pan coś więcej powiedzieć o kulisach powstania tej postaci?\nTak, dokładnie. Z Januszem pracowałem siódmy raz. Wiem, że to jest wybitny aktor. Wiem, że jak dostaje ode mnie tekst dialogu, to układa go pod siebie. I zawsze zrobi to lepiej ode mnie. Natomiast jak on tworzy postać? Tego to nie wiem.\nCzyli pan nim nie kieruje na planie?\nMożna powiedzieć, że po prostu mu nie przeszkadzam.\nKamerdyner powstawał trzy lata i zmagał się z różnymi problemami, także natury finansowej. Ciekawi mnie, z czego to wynikało? Nie było chęci, by wesprzeć ten film?\nParadoks tego filmu polega na tym: gdyby Mirek Piepka nie skoczył z wieży do pustego basenu, to Kamerdyner nigdy by nie powstał. Po prostu nie zebrałby tych pieniędzy. To wszystko, co on robił, było działaniem ratunkowym. Nakręciliśmy jedną czwartą filmu, potem to był nasz dowód, że coś może z tego wyjść. A on na początku skoczył do pustego basenu, czyli gdy jeszcze nic nie było. Czasami w życiu zdarzają się happy endy.\nOczekiwania często są najważniejsze przy odbiorze filmu przez zwykłego widza. Czy pana zdaniem widz powinien oczekiwać po Kamerdynerze czegoś określonego?\nPowinien oczekiwać świata, którego nie zna, który działa na regułach, które zna.\nTo tak na koniec... ma pan jakieś plany na kolejny film?\nRobię fabularny film o Jarosławie Iwaszkiewiczu. Zacznę to kręcić jakoś w przyszłym roku w kwietniu lub w maju.\nŹródło: zdjęcie główne: Rafal Piajanski


Miami Beach | Kierunek Floryda\n4 czerwca 2021 4 sierpnia 2021 Karolina Moscicki0\nW ostatni weekend wybraliśmy się do Miami Beach. Z okazji Memorial Day organizowany tam był piknik lotniczy Air and Sea Show. Mój mąż jako miłośnik lotnictwa stwierdził, że nie może tego przegapić, szczególnie że parę lat temu na tym byliśmy i bardzo nam się podobało.\nOcean Five Hotel w Miami Beach\n31 lipca 2018 10 czerwca 2019 Karolina Moscicki0\nPodczas naszego ostatniego pobytu w Miami Beach nocowaliśmy w hotelu Ocean Five. Dlatego też postanowiliśmy się z Wami podzielić uwagami o tym konkretnym hotelu. :)\n22 maja 2018 29 marca 2019 Karolina Moscicki2\nZapraszamy do obejrzenia naszego najnowszego filmu nagranego z samochodu w Miami, Miami Beach i Key Biscayne.\n10 maja 2018 29 marca 2019 Karolina Moscicki0\nW czasie naszego ostatniego pobytu w Miami Beach, postanowiliśmy skorzystać z okazji, że możemy obejrzeć wschód słońca nad oceanem i jednego dnia wcześniej wstaliśmy, żeby tego doświadczyć. :)\nMiami Beach po raz kolejny :)\n7 lipca 2017 29 marca 2019 Karolina Moscicki0\nJednym z punktów do odwiedzenia podczas pobytu naszych gości z Polski było Miami Beach. Ponieważ z okazji Memorial Day odbywał się tam Air Show (o czym pisaliśmy wcześniej), postanowiliśmy to wykorzystać, żeby pokazać im znane na całym świecie miejsce. ;)\nAir Show w Miami Beach 2017\n31 maja 2017 29 marca 2019 Karolina Moscicki0\nZ okazji Memorial Day, w ostatni weekend w Miami Beach organizowany był Air Show. Ponieważ mój mąż jest fascynatem samolotów oraz korzystając z okazji, że mamy gości z Polski, postanowiliśmy zrobić sobie w niedzielę wycieczkę do Miami Beach.\n2 czerwca 2016 27 października 2019 Karolina Moscicki0\nO plaży South Beach słynnej nie tylko z różnych filmów i seriali telewizyjnych pewnie już słyszeliście. My już dawno mieliśmy się na nią wybrać i w końcu się udało. :) Na ten moment spośród wszystkich plaż, które widzieliśmy do tej pory, dajemy jej 2 miejsce, oczywiście po naszej plaży Siesta Key w Sarasocie. :)


Czarujący wieczór mikołajkowy - Miejsko-Gminna Biblioteka Publiczna w Radłowie\n6 grudnia 2017 Zbigniew Marcinkowski\tBrak komentarzy\n5 grudnia 2017 r. w Domu Kultury w Biskupicach Radłowskich było gwarnie, wesoło, kolorowo i bajecznie.\nTo wszystko za sprawą przedszkolanek z Zespołu Szkolno-Przedszkolnego w Biskupicach Radłowskich i rodziców, którzy wcielili się w role aktorów i przygotowali program artystyczny: „Gdzie jesteś święty Mikołaju”.\nPo pięknej, pomysłowej, pełnej humoru prezentacji przybył, nieco spóźniony Święty Mikołaj, który zasiadł na przygotowanym tronie i rozdawał dzieciom (tylko grzecznym) prezenty. Była to też okazja do zobaczenia z bliska Świętego Mikołaja, porozmawiania z nim, a nawet wykonania sobie pamiątkowej fotografii.\nSpotkaniu towarzyszył barwny kiermasz rękodzieła świątecznego przygotowany przez Klub Seniora „Złoty Krąg” oraz Publiczne Przedszkole w Biskupicach Radłowskich.\nRelaksacyjna zumba →\nDyskutowali o… robotach\n5 października 2016 Zbigniew Marcinkowski 0\n9 czerwca 2017 Zbigniew Marcinkowski 0\n15 lutego 2017 15 lutego 2017 Zbigniew Marcinkowski 0


KOŃCZĄ SIĘ ZAJĘCIA ROZWIJAJĄCE WIED...\nKOŃCZĄ SIĘ ZAJĘCIA ROZWIJAJĄCE WIEDZĘ I UMIEJĘTNOŚCI Z PODSTAW MATEMATYKI ORAZ JĘZYKA OBCEGO ZAWODOWEGO, W RAMACH PROJEKTU KSZTAŁCIMY ZAWODOWO Od lutego 2019 r. w Zespole Szkół Ponadgimnazjalnych nr 1 w Łowiczu realizowany jest projekt KSZTAŁCIMY ZAWODOWO, w ramach którego młodzież ma okazję między innymi rozwijać swoje zainteresowania z przedmiotów matematyczno-przyrodniczych, a także języka angielskiego zawodowego. http://zspnr1.lowicz.pl/wydarzenia/rs2018-2019/20190607_KOCZ_SI_ZAJC_ROZW_WIED_I_/_aopis_20190607.html #zspnr1 #lowicz #technikum #elektryk #informatyk #mechatronik\nfot. Joanna Pokora i Anna Kucharek\nZajęcia z języka angielskiego, prowadzone przez p. Joannę Pokorę, odbyły się w lutym 2019 r. Uczniowie z klas technikum informatycznego doskonalili swoje umiejętności, w ramach swobodnego posługiwania się specjalistycznym słownictwem nazywającym oprogramowanie komputerowe oraz urządzenia zewnętrzne, opisywania procesu zakupów online oraz nazywania sposobów zapewnienia bezpieczeństwa transakcji. Po kursie uczniowie potrafią udzielić porady dotyczącej podstawowych problemów ze sprzętem komputerowym, a także przedstawić ofertę biznesową odpowiadającą potrzebom danej firmy.\nZajęcia z podstaw matematyki prowadzi p. Anna Kucharek, a zakończą się one w czerwcu 2019 r. Uczniowie technikum mają możliwość rozwijania i wykorzystywania myślenia matematycznego w celu rozwiązywania problemów z życia codziennego i rozwijania umiejętności liczenia. Pojawiło się, tak przydatne na wszystkich zajęciach lekcyjnych, nie tylko z matematyki, rozumienie terminów i pojęć matematycznych oraz znajomość miar i struktur. Uczestnicy ćwiczyli główne operacje i sposoby prezentacji matematycznej. Niezwykle przydatne w dalszym kształceniu i przygotowaniu do matury okazało się zapoznanie z formą egzaminu maturalnego z matematyki w zakresie podstawowym.\nZ końcem roku szkolnego uczestnicy otrzymają certyfikaty kompetencji zawodowych. Następna edycja kursów z matematyki podstawowej, języka angielskiego zawodowego oraz matematyki i geografii w zakresie rozszerzonym dla maturzystów będzie w nowym roku szkolnym.\n« 1/911 »\nUdział uczniów ZSP nr 1 w koncercie patriotycznym w Muzeum w Łowiczu\n14 września 2019 roku uczniowie naszej szkoły wraz z zespołem śpiewaczym ,,Ksinzoki’’ wzięli udział w programie słowno-muzycznym pt.,,Wrzesień 1939 roku nad Bzurą’’. Scenariusz programu powstał w oparciu o wspomnienia wojenne generała Romana Abrahama oraz pieśni patriotyczne wykonane przez zespół ,,Ksinzoki’’ gwarą łowicką.\nGenerał Roman Józef Abraham – żołnierz, prawnik, urodzony we Lwowie w 1891 roku. Syn profesora Uniwersytetu Lwowskiego i Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego. Kawaler orderu Virtuti Militari. W kampanii wrześniowej w 1939 dowodził Wielkopolską Brygadą Kawalerii w składzie Armii „Poznań” generała Tadeusza Kutrzeby. Po okresie walk odwrotowych, od 9 września w bitwie nad Bzurą dowodził m.in. atakami na... czytaj dalej »»\nMszą świętą w Bazylice Katedralnej uczniowie i nauczyciele ZSP nr 1 w Łowiczu rozpoczęli nowy rok szkolny. Zebrali się w świątyni, by podziękować Bogu za wakacyjny wypoczynek, a także modlić się o Boże błogosławieństwo na najbliższe 10 miesięcy wytężonej pracy. ... więcej»\nW pierwszym tygodniu lipca uczniowie Technikum Mechatronicznego uczestniczyli w kursie kwalifikacyjnym „operator programista obrabiarek sterowanych numerycznie CNC”. Kurs był realizowany w ramach projektu pn. „Kształcimy zawodowo” współfinasowanego ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego w ramach Osi Priorytetowej XI Edukacja, Kwalifikacje, ... więcej»\nTSMC trzykrotnie wydďż˝uďż˝yďż˝ czas realizacji zamďż˝wieďż˝ na chipy w procesie 7 nm\nCzyďż˝by szykowaďż˝y siďż˝ problemy dla AMD? Zapewnienie odpowiednich dostaw chipďż˝w to spore wyzwanie, o czym doskonale przekonaďż˝ siďż˝ Intel, nie mogďż˝c sprostaďż˝ zapotrzebowaniu na swoje procesory. Teraz przed podobnym problem mogďż˝ zostaďż˝ postawieni klienci TSMC, bo tajwaďż˝ska firma aďż˝ trzykrotnie wydďż˝uďż˝yďż˝a czas realizacji zamďż˝wieďż˝ na produkowane w jej zakďż˝adach chipy w litografii 7 nm.\nCorsair iCUE 465X - prezentacja obudowy z dwoma panelami z hartowanego szkďż˝a\nObudowy komputerowe to nie tylko sprzďż˝t typowo uďż˝ytkowy, bo dla duďż˝ej grupy osďż˝b liczy siďż˝ teďż˝ wyglďż˝d. Wďż˝aďż˝nie dla takich klientďż˝w Corsair przygotowaďż˝ produkty z serii iCUE 465X, charakteryzujďż˝ce siďż˝ niezďż˝ďż˝ funkcjonalnoďż˝ciďż˝ oraz ciekawym designem, w ktďż˝rym postawiono na jak najlepszďż˝ prezentacjďż˝ podďż˝wietlanych elementďż˝w i naszych podzespoďż˝ďż˝w.\nXiaomi: seria Redmi K20 z bardzo dobrďż˝ sprzedaďż˝ďż˝, nowy model w drodze\nTo byďż˝o do przewidzenia. Kiedy Xiaomi zapowiedziaďż˝o modele Redmi K20 i Redmi K20 Pro, w Polsce znane pod nazwami Mi 9T i Mi 9T Pro, urzďż˝dzenia spotkaďż˝y siďż˝ z bardzo duďż˝ym zainteresowaniem w sieci. Nic dziwnego - sprzďż˝t wyrďż˝niaďż˝ siďż˝ rewelacyjnym stosunkiem ceny do jakoďż˝ci, a droďż˝szy z telefonďż˝w, Redmi K20 Pro/Mi 9T Pro, zostaďż˝ nazwany nieoficjalnym nastďż˝pcďż˝ Pocophone'a F1.\nOracle Raspberry Pi Supercomputer - platforma zbudowana z 1060 minikomputerďż˝w Raspberry PI\nOd czasu do czasu firmy prezentujďż˝ specyficzne projekty, ktďż˝rych celem jest przede wszystkim pokazanie moďż˝liwoďż˝ci przedsiďż˝biorstwa. Podczas konwencji OpenWorld 2019, Oracle pokazaďż˝o wďż˝aďż˝nie tego typu sprzďż˝t, a konkretnie platformďż˝ o nazwie Raspberry Pi Supercomputer. Jak sama nazwa wskazuje, jest to superkomputer zbudowany w oparciu na komputerach Raspberry Pi. Uwagďż˝ zwraca nie tylko sam pomysďż˝, ale teďż˝ liczba wspomnianych urzďż˝dzeďż˝.\nCall of Duty: Modern Warfare za darmo z kartami graficznymi Nvidia GeForce RTX 20\nNvidia nie zwalnia tempa i od razu po zakoďż˝czeniu ostatniej promocji rusza z kolejnďż˝. Tym razem nabywcy kart GeForce RTX nie otrzymajďż˝ dwďż˝ch, a jednďż˝ grďż˝, ale za to takďż˝, ktďż˝ra na pewno bďż˝dzie biďż˝a rekordy popularnoďż˝ci. Chodzi o Call of Duty: Modern Warfare, ktďż˝ra jest zresztďż˝ tworzona przy pomocy ze strony zielonych. Przejdďż˝my zatem do szczegďż˝ďż˝w akcji.\nAOC 27G2U - specyfikacja niedrogiego monitora 144 Hz z FreeSync\nNiedrogi monitor o wysokiej czďż˝stotliwoďż˝ci odďż˝wieďż˝ania to marzenie wielu graczy. AOC postanowiďż˝ je speďż˝niďż˝, przygotowujďż˝c kilka nowych modeli wyďż˝wietlaczy z panelami IPS, w tym najwyďż˝szy w hierarchii model 27G2U. W dalszej czďż˝ci newsa sprawdzicie, czym moďż˝e pochwaliďż˝ siďż˝ ta konstrukcja i czy warto jest siďż˝ niďż˝ zainteresowaďż˝.\nIntel Tiger Lake - przecieki o nowych procesorach\nDo sieci wyciekďż˝ bootlog z informacjami o tajemniczym procesorze z rodziny Intel Tiger Lake-U. Materiaďż˝ zawiera sporo informacji o jednostce i zmianach, jakie niebiescy wprowadzďż˝ w nowej rodzinie CPU. Sprawdďż˝my, czym charakteryzowaďż˝ siďż˝ bďż˝dzie ta seria ukďż˝adďż˝w, ktďż˝ra juďż˝ przyszďż˝ym roku zawita na rynku.\nGears 5 najwiďż˝kszďż˝ premierďż˝ Microsoftu w tej generacji konsol\nByďż˝a premiera, a teraz jest czas do pochwalenia siďż˝ osiďż˝gniďż˝tym rezultatem. Microsoft ujawniďż˝, ďż˝e Gears 5 zanotowaďż˝ najlepszy start wďż˝rďż˝d wszystkich gier Xbox Game Studios wydanych na tej generacji konsol. Ogromna w tym zasďż˝uga usďż˝ugi Xbox Game Pass, bo tradycyjna sprzedaďż˝ „piďż˝tki” byďż˝a duďż˝o niďż˝sza niďż˝ jej poprzedniczki.\nZmiany w dniu 2019-09-17\nPodczas dnia prasowego targów Frankfurt Motor Show (IAA) 2019 miała miejsce premiera pierwszego elektrycznego samochodu wyścigowego Hyundai. Samochód ma brać udział w ETRC, nowej serii wyścigów samochodów turystycznych o napędzie elektrycznym. »\nHyundai zaprezentował koncept pojazdu elektrycznego 45 podczas Międzynarodowego Salonu Samochodowego (IAA) 2019 we Frankfurcie, który przedstawia przyszły kierunek projektowania samochodów elektrycznych marki. »\nPo modelach Hyundai i30, Hyundai i30 Fastback i Hyundai Tucson, Hyundai i10 Nowej Generacji to już czwarty model marki Hyundai, który będzie dostępny w wersji N Line »\nPodczas Salonu Samochodowego we Frankfurcie, Honda zaprezentowała wersję seryjną pojazdu elektrycznego nowej generacji - model Honda e. »\nOd siedmiu lat Renault Captur utrzymuje się na szczycie rankingów sprzedaży. Teraz producent przedstawia całkowicie odnowiony model: bardziej uniwersalny, o większych możliwościach personalizacji i wyższym poziomie bezpieczeństwa. »\nW 2019 roku SEAT ogłosił dwa elektryczne modele - SEAT Mii electric i SEAT el-Born. Na międzynarodowych targach we Frankfurcie dołączył do nich SEAT Tarraco FR PHEV, czyli hybrydowy SUV typu plug-in. »\nPodczas salonu samochodowego we Frankfurcie (10-22 września 2019 r.) producent ze Stuttgartu prezentuje wyzwania na przyszłość: zrównoważony rozwój staje się głównym elementem jego podejścia i istotnym aspektem strategii korporacyjnej. »\nNowy Jeep Renegade Plug-in Hybrid (PHEV) został zaprezentowany w samym sercu Paryża w ekskluzywnym Salonie Jeepa na Polach Elizejskich. »\n261 dzień roku\nzostało: 104 dni\n280 dni do wakacji\n17 dzień roku szkolnego\nWzmocniony Toughbook 55\nPanasonic zaprezentował nowy notebook klasy semi-rugged TOUGHBOOK 55. Smukły i lekki model ma poprawić elastyczność i wydajność pracy - twierdzi producent.


Moja mała córeczka jeździ na rowerze aż miło! Ba! Ona jeździ jak szalona. Przed wczoraj zaczęła jeździć, nagrałam filmiki na pamiątkę:) A wczoraj już jeździła jak szalona. Były już dwie kraksy. Jedna poważniejsza, bo Zu chciała pokazać jak szybko jeździ i się przewróciła, trochę krwi poleciało z paluszka ale na szczęście to nic poważnego. Powiem Wam moje Kobietki że czułam jak czas szybko mija i łzy napłynęły mi do oczu. Jeszcze niedawno wzruszałam się gdy Zuzia stawiała pierwsze kroki a wczoraj i przedwczoraj płakałam bo moja mała córeczka nauczyła się jeździć na rowerze. Przeraża mnie ten czas, to jak szybko płynie. Najgorsze jest to że za dwa lata będzie musiała iść do szkoły... Już za dwa lata! Przecież to zleci nawet nie będę wiedziała kiedy, chlip...\nDzisiaj dostała od taty pieniążki na lody, jaka dumna jest:) O 9 idzie na zakupy:)\nA Zosia? Zosia chodzi i rządzi:) Wczoraj rozstawiała wszystkich po kątach. Rozmawialiśmy sobie w kuchni a ona podchodziła do każdego i mówiła "Cicho bądź!" albo gdy babcia patrzy na nią podczas obiadu ona odpowiada z groźną miną "Nie patrz się!" Mi też się dostało bo patrzyłam na nią podczas kąpieli:)\nStraszny łobuziak się z Niej robi. Gdy jej coś nie pasuje rzuca się na wszystkie strony. Ale jest przesłodka. Ma w sobie tyle ciepła i miłości że aż się chce ją schrupać. Jest taka naturalna we wszystkim co robi że nie sposób się nie uśmiechać. Zuzia podczas wygłupów czasami wymusza śmiech albo na siłę wymyśla a Zośka nie, jej wszystko przychodzi tak naturalnie...:)\nRóżnią się od siebie te moje córy ale obie są wyjątkowe. I każdą kocham tak samo a jednocześnie inaczej :)\nPaulina Kwiatkowska 30 sierpnia 2013 07:01\nBrawo, ja na rowerze chyba dość długo się uczyłam ;)\nA. 30 sierpnia 2013 08:45\npewnie bym zadnej nie poznala :( musimy uskutecznic to spotkanie, serio. ale dopiero po 6 bo wtedy koncze te sesje. w koncu...\nAldamina 30 sierpnia 2013 09:26\nSama na rowerze? Super! Mój trzylatek dopiero na 4kółka wszedł i jeździ. A bardzo opornie mu to szło. A tak w ogóle to cieszę się, że wróciłaś do pisania:)\nMama Mrówek 30 sierpnia 2013 09:36\nOna ma 4 kółka:) co nie zmienia faktu że zasuwa jak szalona:) Cieszę się że się cieszysz :)\nżycie-przed-i-po 30 sierpnia 2013 09:40\nLubie czytać te Twoje notki :) Widać jak kochasz te Twoje dzieciaki Kochane :)\nczas strasznie szybko leci i najbardziej to widac po dzieciakach\nMoniqa 2 września 2013 11:35\n:) i super, niech jeździ:)\nMiłka 2 września 2013 12:30\nnie wiadomo kiedy to mija, wczoraj wierzgający klusek a dzisiaj rowerzystka. Za szybko jak dla mam!


Jak pomóc dziecku poradzić sobie ze śmiercią zwierzątka? - Przewodnik Katolicki\nPrzewodnik Katolicki 38/2008\nPo co nam katolickie media?\nDlaczego drożeje energia\nJak pomóc dziecku poradzić sobie ze śmiercią zwierzątka?\nMłodzi pytają o teledyski\nRzeźbiąc, wielbi Boga\nMisyjni siewcy miłości\nPARAFIA ZA BETLEJEMSKIM MUREM\nRzecznik Miłosierdzia Bożego\nSpowiedź pierwszopiątkowa czy pierwszy piątek?\nKs. Waldemar Babicz\nZapalił świecę dialogu\nCzego unikać Niektórzy rodzice próbują ukryć problem. Mówią, że zwierzątko uciekło albo próbują podmienić pupila identycznym zwierzakiem. Pierwszy sposób nie jest zbyt właściwy, ponieważ większość dzieci będzie przekonana, że zwierzątko uciekło z ich powodu bo je źle traktowały. W efekcie zaczynają...\nNiektórzy rodzice próbują ukryć problem. Mówią, że zwierzątko uciekło albo próbują „podmienić” pupila identycznym zwierzakiem. Pierwszy sposób nie jest zbyt właściwy, ponieważ większość dzieci będzie przekonana, że zwierzątko uciekło z ich powodu – bo je źle traktowały. W efekcie zaczynają przeżywać niepotrzebne poczucie winy. Próba zastąpienia zwierzęcia innym z kolei niemal zawsze kończy się niepowodzeniem (znam tylko jeden przypadek skutecznej podmiany – dotyczyło to żółwia, a i tak dziecko poinformowało rodziców, że „Czaruś zmienił skorupę!”). Każde zwierzę ma swoje własne cechy osobnicze i dzieci od razu dostrzegają, że jest to inna papuga czy chomik. Niektórzy rodzice mówią, że zwierzę „zasnęło na zawsze” – tego zdecydowanie nie należy robić, bo dzieci potem boją się zasypiać ze strachu, że nigdy się nie obudzą.\nJak podejść do trudnego tematu?\nChoć jest to smutny czas dla całej rodziny, może też stać się okazją do nauki radzenia sobie ze stratą. Jako rodzice chcielibyśmy oczywiście ochronić nasze dzieci przed żalem i smutkiem, jednak na dłuższą metę jest to niemożliwe. Starajmy sięwięc nie wprowadzać dziecka w błąd – używajmy słów „śmierć” i „umieranie”, nawet jeśli małe dziecko nie rozumie w pełni nieodwracalności tego procesu. Czasami następuje konieczność uśpienia zwierzaka. To trudny temat – młodsze dzieci lepiej po prostu poinformować o śmierci. Ze starszymi (szkoła podstawowa) warto o tym rozmawiać. Ważne jest wtedy podkreślenie różnicy: gdy zwierzę mocno cierpi, można skrócić mu cierpienia, jednak nie wolno zrobić tego samego z cierpiącym człowiekiem, bo byłoby to morderstwo. To dobra okazja na zwrócenie uwagi dziecku, że zwierzątko, jakkolwiek urocze, nie jest osobą, a człowiek jest. Dziecko potrzebuje zgody i czasu na przeżycie żałoby po przyjacielu. Może np. namalować obrazek pt. „Moje życie bez Mruczka”. Opowiadajcie też o swoich uczuciach: „Jest mi smutno, brakuje mi go”. Jeżeli ukrywacie swój ból, dzieci zaczynają się zastanawiać, czy gdyby one umarły, byłoby wam smutno. Na koniec – nie warto na siłę szybko kupować nowego zwierzątka. Pozwólcie dzieciom na przeżycie żalu, okazujcie mu wsparcie. Zbyt szybkie kupowanie kolejnego zwierzaka ma ukryty przekaz: „każdego, nawet bardzo kochanego, można łatwo zastąpić”. Nie chcemy, żeby dziecko zaczęło w ten sposób myśleć.


Czym jest Dyrektywa Ecodesign, zwana Ekoprojektem?\nCzym jest Dyrektywa Ecodesign?\nZmiany klimatyczne w dużej mierze spowodowane są działalnością człowieka. Nic więc dziwnego, że rządy wielu państw zdecydowały się na wprowadzenie odgórnych norm, dzięki którym zmniejsza się stopień zanieczyszczania środowiska. Podobnie było z Dyrektywą Ecodesign uchwaloną przez Parlament Europejski, która obowiązuje od 1 stycznia 2020 roku. Czym jest tzw. ekoprojekt?\nEkoprojekt, czyli zmniejszenie emisyjności zanieczyszczeń\nDyrektywa Ecodesign obejmuje wszystkie produkty, które wykorzystują energię. Dotyczy to zarówno komputerów, lodówek, odkurzaczy, piekarników, oświetlenia, pralek, silników elektrycznych, jak i kotłów na paliwa stałe oraz wielu innych urządzeń codziennego użytku. Produkty wprowadzane na rynek muszą spełniać minimalne wymogi w zakresie efektywności energetycznej, a przed ich wprowadzeniem należy zagwarantować, że są zgodne z przepisami ekoprojektu. Zastosowanie się do wymogów ogólnych i szczególnych jest więc obowiązkowe dla wszystkich producentów, którzy chcą wprowadzić swoje produkty do obrotu i użytkowania na terenie Unii Europejskiej. A niezastosowanie się do minimalnych wymogów może grozić zakazem sprzedaży.\nDyrektywa Ecodesign a kotły na paliwa stałe\nDyrektywa Ecodesign określa normy emisji szkodliwych związków dla środowiska. I choć dotyczy wszystkich urządzeń wykorzystujących energię, w szczególności określa wymagania energetyczno-emisyjne dla kotłów C.O. Zgodnie z wymaganiami Ekoprojektu, kotły na paliwa stałe muszą cechować się wysokim poziomem sprawności, na poziomie nawet 90%. Jednocześnie urządzenie musi spełniać sezonowe normy zanieczyszczeń również wtedy, kiedy nie pracuje z pełną mocą.\nWymogi szczególne określają także maksymalne wartości emisji pyłów, organicznych związków gazowych oraz tlenku węgla. Wszystko po to, aby zapewnić jak najniższą emisyjność przy jednoczesnej wysokiej wydajności. A ponieważ zastosowanie się do wymogów Ekoprojektu jest obowiązkowe, wszystkie kotły producenta kotłów pelletowych Pellux mają certyfikat Ecodesign, przyznany przez akredytowane laboratoria badawcze kotłów i urządzeń grzewczych w Danii.\nCo warto dodać, użytkowanie spełniających restrykcyjne normy kotłów ma uzasadnienie nie tylko ekologiczne, ale również ekonomiczne. Kotły te, ze względu na wysoką wydajność, pozwalają zaoszczędzić nawet do 25% energii. Jednocześnie na wymianę starego, nieefektywnego pieca oraz zakup nowego kotła zgodnego z wymaganiami Dyrektywy, można otrzymać dofinansowanie, np. z programu Czyste Powietrze. Mniejsze zanieczyszczenie środowiska, a jednocześnie większa wydajność ogrzewania? Zastosowanie się do wymogów Dyrektywy opłaca się podwójnie.\nFTHU KOMA Wojciech Kozioł\nBudowlane maszyny woj. małopolskie\n33-151 Stare Żukowice 151c\nAndos S.Olejarz spółka jawna\nInstalacje - kompleksowe usługi woj. dolnośląskie\n59-920 Bogatynia, Skłodowskiej-Curie 4\nŁazienki - wyposażenie woj. opolskie\n49-300 Brzeg, Jana Pawła II 2\nPiotr Bała Firma Handlowa\nKleje, żywice woj. małopolskie\n31-217 Kraków, Grażyny 4A\nMała architektura w ogrodzie. Na co się zdecydować?\nOgrody to miejsca, w których można odpocząć, ciesząc się bliskim kontaktem z przyrodą i podziwiając piękno roślin i sposób ich wyeksponowania. Nieodłącznym elementem każdego ogrodu są różne elementy...\nKiedy warto zdecydować się na wideotelefon?\nRozmowy telefoniczne to jedna z najpopularniejszych form komunikacji międzyludzkiej. Staje się ona jednak jeszcze bardziej atrakcyjna w sytuacji, gdy do ich przeprowadzenia zostanie wykorzystany...\nCechy nowoczesnych profili okiennych\nStosowane obecne w produkcji okien profile okienne nieco się różnią od profili, które były stosowane przez producentów okien jeszcze np. pod koniec ubiegłego wieku. Jest to związane nie tylko z...\nOtuliny poliuretanowe. Przykładowe zastosowanie\nNa rynku dostępnych jest wiele materiałów, z których mogą być wykonywane izolacje rur, jednak na szczególną uwagę zasługują otuliny poliuretanowe, które skutecznie ograniczają straty ciepła,...


Rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 11 października 2019 r. zmieniające rozporządzenie w sprawie określenia szczegółowych zasad i trybu wstrzymywania i wycofywania z obrotu produktów leczniczych i wyrobów medycznych Ekoinfonet\nRozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 11 października 2019 r. zmieniające rozporządzenie w sprawie określenia szczegółowych zasad i trybu wstrzymywania i wycofywania z obrotu produktów leczniczych i wyrobów medycznych\nobowiązujący (spr: 2019-11-07 00:00:10) Dz.U. 2019 poz. 2094\npodstawa: Ustawa z dnia 6 września 2001 r. Prawo farmaceutyczne.\nRozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 12 marca 2008 r. w sprawie określenia szczegółowych zasad i trybu wstrzymywania i wycofywania z obrotu produktów leczniczych i wyrobów medycznych


Zmiana rektora sanktuarium na Górze Iglicznej | DKL24.pl - Aktualne informacje z ziemi kłodzkiej i okolic\nNapisano dnia: 2021-11-26 17:04:49\nGÓRA IGLICZNA - gm. Bystrzyca Kłodzka (inf. wł.). Dotychczasowy rektor sanktuarium na Górze Iglicznej ksiądz Andrzej Adamiak - jak dowiedzieliśmy się - odchodzi po 33 latach posługi duszpasterskiej w Masywie Śnieżnika. Jego miejsce ma zająć dotychczasowy wikarusz z Parafii św. Anny w Ząbkowicach Śląskich ksiądz Wojciech Iwanicki.\nJak podaje "Gość Niedzielny" - do powolania nowego rektora doszło dzisiaj, 26 bm. w Świdnicy.\nCzwartek, 2021-12-09 11:54\nGdzie teraz były honorowy obywatel Bystrzycy znajdzie taką drugą parafię, gdzie się ogrodzi i okameruje, gdzie będzie bił się z wiernymi, raził ich paralizatorem, ubliżał i toczył zacięte sprawy Sądowe.?\nAndrzeju A. jako mieszkańcy Gminy Bystrzyca Kłodzka, mamy nadzieję, że się już nigdy ciebie nie zobaczymy, a tam gdzie trafisz, parafianie pokażą ci twoje miejsce.\nBóg zapłać księdzu Biskupowi\nNiedziela, 2021-11-28 11:40\nPragnę podziękować Jego Ekscelencji za prawe i uczciwe działanie na rzecz ludzi I Kościoła Katolickiego.\nTo bardzo dobra decyzja pomimo sprzeciwu poprzednich hierarchów KK.\nJego eminencja KB wykazał się dużym wyczuciem realizując postulaty wielu środowisk.\nMiejmy nadzieję że K.Andrzej nie obejmie wyższego stanowiska, bo wówczas świadczyłoby, to że o KK jest tworem wręcz kokunalnym ( módlmy się aby nie było tak jak w Alternatywy 4 )- bo wówczas, to wywoła duże oburzenie Jego Ekscelencjo.\nNiech Bóg błogosławi Księdza Biskupowi za dobre decyzję.\nSobota, 2021-11-27 16:11\nNajwyższy czas Andrzeju było Ciebie pożegnać.\nCiebie będzie nam najmniej brakować.\nSzerokosci Wam życzymy.2482\nSobota, 2021-11-27 16:09\nBóg zapłać Jego Ekscelencjo.\nPiątek, 2021-11-26 18:37\nMam nadzieje , że ksiądz WOJCIECH zrobi to miejsce przyjazne wiernym jak również wędrowcom .\nPiątek, 2021-11-26 18:01\nMoże nareszcie w tym miejscu będzie normalnie, dla ludzi.....\nPiątek, 2021-11-26 17:35


Raport: Układ o dostawach LNG z USA przez Polskę na Ukrainę czeka na modernizację polskiej infrastruktury - BiznesAlert.pl\nRaport: Układ o dostawach LNG z USA przez Polskę na Ukrainę czeka na modernizację polskiej infrastruktury\n8 kwietnia 2020, 16:15 Alert\n– Pomimo wzrostu dostaw LNG z USA do UE, Rosja dostarczała Europie więcej błękitnego paliwa niż Amerykanie w każdym miesiącu 2019 roku. Starała się utrzymać udziały na tym rynku, uzupełniając dostawy gazociągami i rosnącą podażą LNG – wynika z raportu Komisji Europejskiej o rynku gazu ziemnego z 2019 roku. – Aby zwiększyć import gazu z Zachodu, Polska musi również zmodernizować infrastrukturę przesyłową na południu kraju. Realizacja tych planów umożliwi Ukrainie import większego wolumenu gazu pochodzącego z LNG importowanego do Polski – czytamy w dokumencie.\nUSA rzucają wyzwanie Rosji i Katarowi w Europie\nZ raportu Komisji Europejskiej o rynku gazu ziemnego w 2019 roku wynika, że import błękitnego paliwa netto wzrósł o osiem procent w czwartym kwartale 2019 roku, czyli o 8,1 mld m sześc. więcej niż w analogicznym okresie poprzedniego roku. Dostawy gazu z Rosji stanowiły 39 procent całego importu gazu spoza Unii Europejskiej. LNG stało się drugim źródłem gazu w UE, odpowiadając za 28 procent całego importu w zeszłym roku. Trzeci kierunek to Norwegia. Import LNG w czwartym kwartale 2019 roku wzrósł o 42 procent rok do roku. USA zostały zaś największym źródłem LNG w tym kwartale, pokrywając 25 procent jego importu na kontynent. Był to udział dwa razy większy niż w poprzednim kwartale. Katar spadł na drugie miejsce pod względem wielkości dostaw LNG do UE, a jego udział rynkowy spadł do 23 procent. Jest to wynik najniższy od pięciu latach. Rosja zajęła trzecie miejsce z udziałem w wysokości 19 procent. Katar był największym źródłem gazu docierającego do Polski, pokrywając 70 procent importu.\n– Pomimo wzrostu dostaw LNG z USA do UE, Rosja dostarczała Europie więcej błękitnego paliwa niż Amerykanie w każdym miesiącu 2019 roku. Starała się utrzymać udziały na tym rynku, uzupełniając dostawy gazociągami i rosnącą podażą LNG – czytamy w raporcie.\nUkraina a kraje Europy Środkowo – Wschodniej\nW czwartym kwartale 2019 roku podobnie jak w poprzednich latach, spadł import gazu rosyjskiego przez Ukrainę do krajów UE. W czwartym kwartale 2019 roku, całkowity import gazu z Polski, Słowacji i Węgier na Ukrainę wyniósł 2,2 mld m sześc., notując spadek z 5,3 mld m sześć. w porównaniu z analogicznego okresu zeszłego roku.\nW czwartym kwartale 2019 roku, gaz importowany z zachodu na Ukrainę przepływał głównie przez Słowację w ilości 1,6 mld m sześc., a z Węgier i Polski jego wolumen wyniósł odpowiednio 0,4 mld i 0,2 mld m sześc. W całym zeszłym roku całkowity import gazu na Ukrainę poprzez te kraje wyniósł 12 mld m sześc., w porównaniu z 9,4 mld m sześc. w 2018 roku. Ukraina importowała 7,5 mld m sześc. gazu ze Słowacji, 3,2 mld m sześc. z Węgier i 1,3 mld m sześc. z Polski. W raporcie można przeczytać, że ten wynik jest skutkiem ryzyka wygaśnięcia umowy przesyłowej między Ukrainą i Rosją, które spowodowało, że Ukraińcy zwiększyli import z Zachodu.\nUkraina może importować więcej gazu przez Polskę\nKomisja Europejska przypomina, że operator systemu przesyłowego gazu na Ukrainie Ukrtransgaz, zakończył modernizację tłoczni Komarno w obwodzie lwowskim, która jest częścią połączenia ukraińsko-polskiego. Ta modernizacja zwiększa zdolność ukraińskiego systemu przesyłowego do odbioru paliwa z Polski do 6,6 mld m sześc. rocznie. Dzięki tej modernizacji powstała możliwość przesyłu gazu w obu kierunkach.\nWydajność projektowa zmodernizowanego odcinka rurociągu wynosi 15 mln m sześc. dziennie w kierunku wschód-zachód i 18 mln m sześć. dziennie w kierunku zachód-wschód. – Aby zwiększyć import gazu z Zachodu, Polska musi również zmodernizować infrastrukturę przesyłową na południu kraju. Realizacja tych planów umożliwi Ukrainie import większego wolumenu gazu pochodzącego z LNG importowanego do Polski – podaje Komisja w raporcie.\nenergetyka gaz Katar LNG Polska Układ Polska-Ukraina-USA Ukraina Unia Europejska USA


Nowe telefony LG - KG130 i KP202 - TELEPOLIS.PL\nWiadomości Nowe telefony LG - KG130 i KP202\nNowe telefony LG - KG130 i KP202\nsirmark 21 Czerwca 2007 01:15\nLG Electronics wprowadza na polski rynek dwa niedrogie modele telefonów: LG KG130 i LG KP202.\nNowe modele KG130 i KP202 to doskonała propozycja dla użytkowników poszukujących prostych, funkcjonalnych i przede wszystkim atrakcyjnych cenowo telefonów.\nLG KG130 to mały i zgrabny telefon typu "bar". Wyposażono go w czytelny, 1,5-calowy kolorowy wyświetlacz o palecie 65 tys. kolorów. Użytkownik oprócz podstawowych funkcji ma do dyspozycji także aparat cyfrowy VGA z zoomem. Klawiatura tego telefonu jest podzielona na klawisze nawigacyjno-funkcyjne i numeryczne - oddziela je połyskliwy, cienki pasek.\nZobacz: dane techniczne i zdjęcia telefonu LG KG130 w katalogu.\nLG KP202 to kompaktowy telefon z klapką (clamshell). Urządzenie posiada dwa wyświetlacze LCD: wewnętrzny o przekątnej 1,7 cala i rozdzielczości 128x160 pikseli oraz 1,1-calowy wyświetlacz zewnętrzny o rozdzielczości 96x64 piksele. Wszystko to ukryte jest w zgrabnej, 20-milimetrowej obudowie. Dodatkowo KP202 posiada funkcję PIM (Personal Information Manager - program do zarządzania informacją osobistą). Warte podkreślenia są także tryb głośnomówiący oraz wbudowany cyfrowy aparat VGA.\nZobacz: dane techniczne i zdjęcia telefonu LG KP202 w katalogu.\n1. ~ 2007-06-21 01:35:17 host: acxp3.neoplus.adsl.tpnet.pl\nAle brzydactwo ten pierwszy\n2. ~jojo 2007-06-21 01:47:50 host: eeg95.neoplus.adsl.tpnet.pl\nJa jakoś nie moge przekonać się do tej marki. Znaczek LG żle mi się kojarzy. Może w droższych modelach...\n3. ~PLANET 2007-06-21 03:14:45 host: gpy74.internetdsl.tpnet.pl\nMaja fajne telefony - niektore. Np. Shine albo Chocolate...\nNiedrogie chyba pisze się razem :). A foniki idealne do prepaid albo najniższych abo.\nJakieś takie niezbyt ciekawe... No ale może jeśli będą tanie to znajdą się na nie chętni.\n6. ~w 2007-06-21 09:23:02 host: hakone.magma-net.pl\nwybacz autorze-"dwa NIEDROGIE" winno być..\nW imieniu SirmarKa - fixed, dzięki! :)


Kiks sezonu Błaszczykowskiego - Dziennik.pl\nKiks sezonu Błaszczykowskiego\n21 listopada 2010, 08:05 Ten tekst przeczytasz w mniej niż minutę\nInne / LUKASZ GROCHALA CYFRASPORT\nTrener Borussii Dortmund Juergen Klopp przyznał po sobotnim wyjazdowym zwycięstwie jego zespołu nad Freiburgiem (2:1), że nie ma pretensji do Jakuba Błaszczykowskiego. Polski pomocnik w 83. minucie nie trafił do pustej bramki.\nO kiksie Błaszczykowskiego piszą już światowe agencje, m.in. Reuters. W 85. minucie - przy stanie 2:1 dla Borussii - reprezentant Polski znalazł się sam przed pustą bramką gości. Miał trochę czasu, mógł niemal wbiec z piłką do siatki, ale zdecydował się na strzał. Ku zdumieniu kibiców na stadionie, kopnął... nad poprzeczką.\n"Grałem w przeszłości jako napastnik. Sytuacja była naprawdę wyśmienita i Kuba mógł zrobić wszystko" - mówił z uśmiechem Klopp, dając wyraźnie do zrozumienia, że nie ma żalu do swojego piłkarza. "Takie rzeczy zdarzają się w futbolu. Nie ma problemu... Tak czy owak, obejrzymy sobie tę sytuację jeszcze kilka razy" - dodał jednak szkoleniowiec Borussii.\nJak podała agencja Reuters, mimo ograniczonych praw autorskich krótki film z zapisem kiksu Błaszczykowskiego trafił do internetu, gdzie szybko stał się przebojem.\nLepiej mecz z Freiburgiem będzie wspominał Robert Lewandowski, który zdobył jedną z bramek dla gości. Polski napastnik wszedł na boisko w 71. minucie i już po czterech minutach pokonał golkipera rywali. To czwarty gol Lewandowskiego w obecnym sezonie Bundesligi.\nBorussia jest zdecydowanym liderem. Po 13 kolejkach ma siedem punktów przewagi nad FSV Mainz.\nfutbol Niemcy Klopp liga Blaszczykowski\nBłaszczykowski wygrał plebiscyt "Sportu"\nW Niemieckiej lidze grają jacyś Niemcy? Bo tylko polskie nazwiska słyszę/czytam\nTypowy polski debil\nTypowy polski debil, czyli piłkarz a może raczej pałkarz\nZdarzają się takie piłkarskie lapsusy. Wystarczy, że piłka w ostatniej chwili lekko podskoczy, stopa niewłaściwie ułożona i kicha gotowa. Tak czy siak Kuba, to znakomity zawodnik - będzie strzelał piękne bramki.\nMessi też mógłby spudować.\nDzien dobry...To byl pilkarski ---ludzki kiks!!!Wstyd mi za redaktora tego artykulu i "kibicow"..ktorzy kpia z naszego pilkarza.Wysmiac..zniszczyc..ponizyc!!to jest nasza metoda..metoda ludzi prymitywnych i zawistnych.Prosze zauwazyc w jaki sposob zachowal sie po zakonczeniu meczu trener Borusii.Podszedl do naszego zawodnika z slowami pocieszenia i to swiadczy o profesjonalizmie i klasie czlowieka.Uczmy sie i stosujmy w zyciu codziennym.Pozdrawiam...kibic.\nZdarza się, był w pełnym biegu, chybił minimalnie\nPrzecież to typowy medialny przekaz: Polacy to w ogóle nieudacznicy, nawet trafić do pustej bramki nie potrafią. Karmią was tym od tylu lat i dalej im wierzycie.\nKopnąć celnie w pełnym pędzie, a kopnąć celnie w statycznej pozycji to zupełnie die różne sprawy.\nMimo wszystko życzę mendzikarzowi, żeby ktoś kiedyś skiksował chcąc go kopnąć w cztery litery.\nWy dziennikarze potraficie tylko krytykować , dlaczego nie piszecie że w naszej piłce klubowej jest żle, liga słaba wprost beznadziejna, siedzicie przy kawce i mówicie o pierdołach które wszyscy kibice znają, w gronie tych ekspertów którzy mieli przebłyski w grze daleko nie zajdziecie , dlaczego... bo was nikt nie ogląda kibic wie swoje i zna na wylot bolączki naszej ligi, piętnować należy wybory władz PZPN które się odbyły i będą odbywać na przyszłość, albo są dla dobra piłki w Polsce albo dla układzików w Związkach.\nKuba nie przejmuj się. Kiksy zdarzały sie w karierze największych piłkarzy. Prawdę mówiąc tą sytuację wykorzystałaby nawet moja 65 letnia i 100 kilogramowa tesciowa ale po prostu rozumiem że to był kiks sezonu - natomiast kuba jako piłkarz jesteś świetny ( moja teściowa zapewne nie dobiegłaby do takiej pozycji od połowy boiska ). Pozdrawiam i czekam na bramki w kadrze Polski. :):)\nkopacz od piłki\nUłańska szarża. Głowa zostawiona w d-pie. Bezmyślność.\nkibic Polaków i Niemców\nMasz w zupełności rację ~Real2010-11-21 12:09 .Bardzo często właśnie dają ośmieszające tytuły by nas POLAKÓW ośmieszać , ponizać .O naszych kobietach Polkach również piszą niby przez przypadek ale obraźliwie .Na przykład tak ;dając w cudzysłów "Piękna posłanka Mucha "przecież każdy, to odczyta tak jak oni napisali .A później jakiś rzekomo o nicku(stary Polak ) udaje zdziwienie .komentarze krytyczny o takim sposobie wykonywania zawodu dziennikarza –OCZYWIŚCIE KASUJĄ !!!pozostawiają wulgarne i obrażające !!!\n"Shit happens" chciał przybombić w siate i nie trafił przez swój pęd, ale był tam gdzie być powinien gdy kolega stracił piłkę\nKak eta można . To jedyny trafny komentarz :-)))\nW boksie, w pilce noznej, w koszykowce itd. sportowcy polscy chca osiagnac sukces jak najmniejszym wysilkiem. Mogl wbiec do bramki razem z pilka, ale to by go kosztowalo dodatkowy wysilek przebiegniecia kilkudziesieciu metrow.\nW NBA koszykarze popisuja sie wsadami, ze niemal glowa uderzaja o obrecz lub robia piruety choc i bez tego trafiliby do kosza i nie martwia sie, ze to jest meczace. Blaszczykowski jest bardzo dobrym pilkarzem, ale w naszej polskiej mentalnosci jest takie uzalanie sie na zmeczeniem czy to w sporcie czy to w pracy.W USA zmeczenie nie jest tematem do rozmowy ani w sporcie ani w pracy\nz Holandi i Niemiec\nCzłowieku nie pisz kłamstw takich jak to:"ale w naszej polskiej mentalnosci jest takie uzalanie sie na zmeczeniem czy to w sporcie czy to w pracy."CZŁOWIEKU KLAMIESZ!!!Pisz , ze ty takimi cechami jesteś obdarzony , nie wypowiadaj się za nas Polaków !!!WŁAŚNIE TERAZ WSZEDZIE UDOWADNIAMY , ŻE JESTEŚMY DUŻO LEPIEJ WYKSZTALCENI I BARDZIEJ WSZECHSTRONNI NIŻ W USA czy STAREJ UNI EUROPEJSKIEJ !!!Te swoje banialuki pozostaw dla takich jak ty nierobów i próżniaków .\nNatomiast niewątpliwie gafą sezonu jest przemówienie prezydenta RP na zakończenie Konkursu Szopenowskiego.\nRobert Schumann powiedział, że muzyka Chopina to armaty ukryte w kwiatach.\nPan komorowski powiuedział, ze to armaty ukryte w KRZAKACH...\nCały świat za wyjątkiem Polski rechotał sie z tego do rozpuku.\n...żenada = krytycy...widać wyrażnie, że piłka podskoczyła Kubie...najlepiej, jakby został na połówce i nie podłączał sie z Lewym...deb.-.le...\nWszystko zalezy od kasy, pewnie za nietrafienie do bramy zgarnal wiecej kasy.\nDajcie spokój z dowalaniem Błaszczowi. Kuszczak też miał fatalną interwencję (chyba mecz towarzyski Polska - Kolumbia, gdy bramkarz przeciwników wrzucił mu piłkę za kołnierz. Bramka kuriozalna, a Kuszczak gra ManUtd.To nie maszyny, takie rzeczy się zdarzają.Co więcej, jeśli piłkarz ma mocną psyche, to jeszcze może go umocnić, by już nigdy więcej takich błędów nie popełniać. Jeśli słabą, no to nie za dobrze. Jednak wierzę w Kubę (choć jestem z W-wy + żeby było jasne Czarne Koszule). To w tej chwili nasz największy reprezentacyjny fighter, Trzymaj się Kuba, jest ok. Jeden kiks to nic.