Profesorskie Gadanie: kwietnia 2020\nZdalna edukacja pokazała nam jak ważne są kontakty bezpośrednie\n(Park w Kortowie, kampus uniwersytecki, zajęcia i dyskusja na trawniku. Szkoda, że to tylko ciekawostkowa a nie codzienność. Rok 2010 lub 2011).\nTak, teraz widzimy, że w edukacji kontakty bezpośrednie są bardzo ważne i niezastępowalne w pełni. Zarówno w odniesieniu do szkół jak i uniwersytetów. I nie chodzi mi tylko o zajęcia typowo laboratoryjne i eksperymentalne. Bezpośredni kontakt jest niezbędny do dyskusji i budowania relacji. Zdalne nauczanie może tylko uzupełniać taką edukację. Z pewnością przyszłością jest edukacja hybrydowa (blended learning), w które część przestrzeni mentalnej i edukacyjnej realizowanej przez tradycyjne książki i podręczniki zajmować będą media wirtualne (i e-boooki). Będziemy chodzi do szkoły by się spotykać w grupie rówieśniczej i społecznej, na uniwersytety by się spotykać z innymi młodymi ludźmi i z ekspertami. A nie tylko po to ,by zdobyć informacje (od wykładowcy czy z biblioteki). Nauczyciel i wykładowca bardziej będzie potrzebny nie jako jedyne źródło informacji i wiadomości ale jako ten, który pokaże sens, który pokaże do czego dana wiedza się przyda, pomoże odkryć co już na ten temat wiem, gdzie i jak mogę poszerzyć swoje wiedzą, jakie techniki zastosować by lepiej zapamiętać to, co chcę zapamiętać. Inne role. Czy jestesmy na to przygotowani? Czy już widzimy, że świat się zmienił? Ta zmiana powoli dokonuje się już od kilkudziesięciu lat.... Epidemia COVID-19 i zdalna edukacja w społecznej samoizolacji tylko wyraźniej nam to uwidoczniła. Choć i teraz, wielu nie dostrzeże... bo emocję zakłócają procesy percepcji, refleksji i analizy.\nSkoro namacalnie dostrzegamy wagą kontaktów bezpośrednich (to już mocno wybrzmiewa w wielu wypowiedziach rodziców, uczniów, nauczycieli, studentów, akademików), to dlaczego w dotychczasowej infrastrukturze kampusów uniwersyteckich brakuje przestrzeni do bezpośrednich i częstych spotkań pracowników z pracownikami, studentów ze studentami, pracowników ze studentami? Chodzi i o fizyczna przestrzeń, ułatwiającą spotykanie się, dyskutowanie, budowanie relacji i interakcji. Jest dużo budynków, dużo powierzchni ale bardzo mało do interakcji i poznawania czy uczenia się w relacjach z innymi.\nEdukacja zdalna nie zastąpi edukacji "tradycyjnej", tej w bezpośrednim kontakcie. Ale ją zmieni i może ją uzupełniać. Inną sprawą jest bardzo zły stan edukacji także na poziomie wyższym. Dydaktyka już dawno została zepchnięta na margines. Nasza tradycyjna dydaktyka jest bardzo słaba. Teraz, w czasie izolacji i zdalnego nauczania, widać to bardzo dobitnie: duże niedoinwestowanie technologiczne i merytoryczne (kapitału ludzkiego), bylejakość. Przynajmniej jeśli chcemy porównywać się z uniwersytetami z całego świata). Od dłuższego czasu liczą się tylko badania naukowe a w zasadzie tylko punkty za publikacje. Punkty mierzone w bardzo krótkiej perspektywie czasowej (do awansu i wskaźników). Dydaktyka toczyła się i toczy siłą rozpędu i przyzwyczajenia. Skupieni jesteśmy na wskaźnikach i tabelkach. Zdalne nauczanie obnażyło słabość zarówno szkoły jak i uniwersytetu. Ze strachu trudno o tym mówić, bo lepiej w sprawozdaniach i relacjach pisać o sukcesie, o 100% frekwencji i realizowaniu zakładanych rezultatów. Tak jest bezpieczniej, po co się wychylać, zaraz będą problemy, komentarze typu "że zły to ptak, co własne gniazdo kala", "że władza mówi o sukcesie więc jest to podważanie władzy i dywersja" itd. Czy i gdzie i jak mierzona jest jakość nauczania? Co uznajemy za jakość? Istnieją na papierze różne procedury, zespoły, komisje. Czy poza istnieniem na papierze coś się sensownego dzieje? Coś, co warto poddać refleksji i dyskusji?\nKampus uniwersytecki w Olsztynie budowany był i jest blisko 70 lat, głównie w czasach, gdy nie było żadnego e-learningu, żadnej zdalnej edukacji. Gdzie w Kortowie (miasteczku uniwersyteckim) można się spotykać? Jak jest zorganizowana przestrzeń dla pracowników i dla studentów? Jesteśmy poumieszczani niczym w klatkach, brak przestrzeni do swobodnych dyskusji, nawiązywania relacji. Spotykamy się tylko w wyznaczonych planem zajęć wykładach i ćwiczeniach, nieliczny w ramach rad naukowych (bo już nawet rad wydziałów nie ma?), czasem na konferencjach naukowych cyz okazjonalnych sympozjach, komisjach ds przewodów doktorskich. Brak nam dobrego środowiska edukacyjnego, zarówno tego analogowego jak i cyfrowego. Czy dopiero teraz dostrzeżemy wagę przestrzeni w budowaniu dobrego środowiska edukacyjnego? By sami studenci mogli łatwo i często wchodzić w interakcje. Teraz chyba najlepszą taką przestrzenią jest Biblioteka Uniwersytecka. By naukowcy różnych wydziałów i specjalności mieli możliwość spotykania się i dyskutowania? W tym ostatnim to paradoksalnie własnie zdalna komunikacja może pomóc.\nCałe Kortowo należałoby zupełnie inaczej zorganizować (przebudować). Z pewnością są to koszty. Ale najtrudniej dokonują się zmiany w naszych mózgach. Bariery nie do przebycia, mury nie do przeskoczenia, rowy nie do zasypania... Mamy duże budynki, wiele z nich to całkiem nowe. A przestrzeni do interakcji, dyskusji nie ma. W każdym razie jest jej bardzo mało, stanowczo zbyt mało co to wyzwań i potrzeb. Nawet w sensie gastronomii, pokojów socjalnych dla studentów (nieliczne jaskółki wiosny nie czynią). Nawet nie mamy zwyczaju siadać na trawie (póki jest jeszcze zielona, a zbliżająca się susza może to zmienić). A kończone inwestycje w rewitalizację parków w Kortowie także i tego nie uwzględniają. Jak w fabryce brojlerów: dobry dojazd samochodami, wszędzie parkingi, byle dobry dostęp do klatek.... Izolowani w swoich gabinetach, pokojach, byliśmy już od dawna. Paradoksalnie poprawa jakości pogorszyła możliwości interakcji. Bo teraz siedzimy osobno, pooddzielani ścianami i nieprzezroczystymi drzwiami.\nCo mnie zainspirowało do tej wypowiedzi? Taki mianowicie tekst: "schyłek uniwersytetów jakie znamy" Czy będzie nas stać przynajmniej na dyskusję wybiegającą w przyszłość? I czy jesteśmy w stanie świadomie do takich zmian się przygotowywać?\nJeśli nie dyskutujemy w sieci, to znaczy, że nie mamy nawyku do dyskutowania w przestrzeni analogowej. Izolacja i zdalna edukacja jest jak papierek lakmusowy - wyraźniej pokazuje nam stan naszej edukacji. Także tej na poziomie wyższym.\nOwszem, mogę być cicho (emigracja wewnętrzna nie jest taka trudna), mogę potakiwać, wypełniać tabelki i sprawozdania. I tak przeczekać jeszcze te kilka lat do emerytury.... Mogę piać tylko o owadach, roślinach, konektywizmie, filozofii przyrody. To nie jest trudne. Mogę także pisać pod pseudonimem, anonimowo. Przypomnę sobie czasy młodości...\n(Spotkanie edukacyjne i budowanie relacji.\nNiestety to nie jest uniwersytecki kampus, to Park Centralny w środku miasta)\nLeśne tulipany z Bystrzycy Kłodzkiej (i na Żuławach)\n(Bystrzyca Kłodzka, 20 kwietnia 2020, fot. Iwona Sakowicz)\nPo opublikowaniu pierwszej informacji o leśnych tulipanach w 2015 roku, przyszło do mnie sporo różnych doniesień o obecności tego gatunku w różnych miejscach Polskie. Wczoraj otrzymałem od pani Iwony Sakowicz zdjęcia i filmiki z małym poletkiem leśnych tulipanów z Bystrzycy Kłodzkiej (południowo-zachodnia Polska, Ziemia Kłodzka). Mały przykład nauki obywatelskiej. Publikuję i to małe doniesienie bo może się przyda botanikom. Przeciętnemu miłośnikowi przyrody łatwiej wyguglać informacje z bloga niż ze specjalistycznych publikacji. Pomysł na aktywność w czasie spacerów: obserwować przyrodę i dokumentować obecność różnych gatunków. Ważne jest to zwłaszcza w czasie zmian klimatycznych i związanych z tym zmian zasięgów występowania wielu gatunków.. Nawet tych "zwykłych".\n"Natknęłam.się na Pana teksty o dzikich tulipanach. Wczoraj znalazłam.ich stanowisko w okolicy Bystrzycy Kłodzkiej, gdzie mieszkam. (....) To jest nad Nysą Kłodzką. W tej chwili taki zdziczały teren na obrzeżu miasta. Nie Wiem, co tam było za Niemców. (...) Rosną też lilie złotogłów ale te akurat obserwuję od dawna (...). Przekazałem te informacje botanikom z Wrocławia ale jeszcze nie mam od nich odpowiedzi ."\nNa zdjęciach widać leśne tulipany pośród zawilców i innych roślin. "Całość zajmuje ok. 20 m2 (...) Jestem w kilku grupach roślinnych (jestem moderatorem grupy Działka i Ogród Naszą Pasją) ale amatorem, zawód- pedagog szkolny (...) To stanowisko znalazł w ubiegłym roku sąsiad mojej koleżanki w czasie spaceru z psem. Ale nie widziałam wtedy tych kwiatów i myślałam, że to może złoć. A określił to jako podobne do tulipana. Wczoraj koleżanka zadzwoniła, że zaczynają kwitnąć i poszłyśmy tam. Tu w okolicy chyba nikt inny o tym.nie wie. A może po prostu ktoś widział ale nie zainteresował się co to jest . Iwona Sakowicz".\nJeśli spotkasz gdzieś leśne tulipany, to zrób zdjęcie (by mieć pewność i by można było zweryfikować doniesienie) i umieść gdzieś w widocznych zasobach internetowych. Albo przyślij do mnie. Ja upowszechnię. Dopytaj się także o szczegóły, które pozwolą ustalić czy stanowisko jest stare czy też jest to efekt niedawnego wprowadzenia tej rośliny ze sklepowych cebulek.\nfot. Iwona Sakowicz\nPS. (24.04.2020) - stanowiska na Żuławach we wsi Tuja.\n(To stanowisko znalazłam w Tuji na Wielkich Żuławach Malborskich. Fot. Wiesława Nowakowska)\nEpidemia a leśne tulipany\n(Znalazłam stanowisko dzikiego tulipana w Gdańsku na stoku Biskupiej Górki. Połowa kwietnia 2020 r.\nFot. Wiesława Nowakowska)\nCo ma wspólnego epidemia z leśnymi tulipanami? Niewiele. Tylko tyle, że prawdopodobnie dawniej sok z leśnych tulipanów był wykorzystywany jako lekarstwo. Nie wiem nawet na jakie dolegliwości. Teraz też poszukujemy leków na różne choroby, nie tylko na COVID-19. Otaczająca nas różnorodność biologiczna to ogromna "apteka". Warto o nią zadbać by nie wyginęło zbyt dużo gatunków. One mogą się nam przydać. Dzisiaj jeszcze nie wiemy do czego. Ale za jakiś czas już może będziemy wiedzieli. Tak dużo zostało jeszcze do zbadania...\nKilka dni temu otrzymałem od pani Wiesławy Nowakowskiej zdjęcia dzikich, leśnych tulipanów, rosnących na stoku Biskupiej Górki w Gdańsku. Sądząc po liczbie rosnących tam leśnych tulipanów mają się tam dobrze. Ciekawe od kiedy tam się znajdują.\nWłaśnie jest okres kwitnięcia tych roślin. Dobry czas na poszukiwania. Może ktoś jeszcze wyśledzi u siebie te leśne, tajemnicze tulipany? I sprawdzi ich pochodzenie? Czy jest to dawne stanowisko czy też współczesne nasadzenia? Ja z sentymentu do tych tajemniczych, leśnych tulipanów jesienią dwa lata temu zasadziłem kilka cebulek pod moim blokiem, na tworzonej kwietnej łące. Właśnie po raz drugi zakwitają. Dały się im we znaki marcowe i kwietniowe, nocne przymrozki. Na dodatek gleba jeszcze słaba, z niewielką ilością próchnicy. Ale staram się by jak najwięcej martwej materii organicznej zostało na miejscu. I nie jest łatwo... Ostatnio spora część mojej łąki całkowicie wyschła. Najwyraźniej były wylewane tu jakieś płyny, może po myciu klatki schodowej? Może pływy zawierające środki odkażające? Rosnąca trawa uschła i zniszczone miejsce wyraźnie się odcina od reszty. Tulipany są nieco dalej. Na szczęście.\n(Fot. Wiesława Nowakowska)\nKiedy w marcu 2015 roku pierwszy raz pisałem o leśnych tulipanach (O żółtych tulipanach, soku z trujących roślin i zapiskach kucharza), to wydawało mi się, że będzie to pierwszy i ostatni raz. Wspominałem wtedy o zapiskach kucharza, poczynionych na marginesie książki, odnalezionych w aktach administracyjnych junkierskiej rodziny Finckensteinów (Drogosze pod Kętrzynem). Moją uwagę zwrócił przepis na sok z leśnych tulipanów.\nTulipan dziki zwany także tulipanem leśnym (Tulipa sylvestris) jest gatunkiem wieloletnim, występuje w całej Europie i północnej Afryce oraz w Turcji. Populacje dziko rosnące zagrożone są wyginięciem. Według Roślin Polski (Szafer, Kulczyński i Pawłowski, wyd. piąte z 1986 r.) w Polsce prawdopodobnie występują populacje tylko zdziczałe (czyli jako roślina, która „uciekła” z ogrodów). Stwierdzany był na Śląsku i północno-zachodnim podnóżu Tatr. Nie jestem botanikiem i nie wiem, czy leśne tulipany w Polsce występowały w stanie naturalnym. Na pewno były hodowane w ogrodach. Później być może „zdziczały” czyli są gatunkiem zawleczonym przez człowieka. Pozostaje jednak pytanie czy za sprawą człowieka skolonizował nowe tereny czy jedynie powrócił na pierwotne miejsca. Żeby to rozstrzygnąć potrzebne byłyby dedykowane badania łącznie z analizami genetycznymi. Najpierw trzeba by jednak zinwentaryzować miejsca współczesnego występowania. Zaskoczeniem dla mnie były informacje, które wskazują że leśne tulipany występują i to na północ od Śląska i podnóża Tatr. Otrzymałem informacje o utrzymywaniu się tego gatunku i to na północ od naturalnego zasięgu występowania.\nNajpierw pojawiła się informacja o występowaniu na Ziemi Lubuskiej – wieś Bożnów, koło Żagania, 50 km pod Zieloną Górą. Potem otrzymałem kilka informacji z Warmii i Mazur, częściowo w pobliżu miejsca pierwszej wzmianki w Drogoszach: Siemki koło Reszla, Smokowo koło Kętrzyna. Ale także w Kajnach nad Łyną i w miejscowości Karwiny, gmina Wilczęta („Pojawiają się w parku koło ruin kościoła i są piękne”) i Wójtowo koło Olsztyna („U mnie są od około 10 lat, Jak sobie kojarzę to Babcia przywiozła cebulki od koleżanki tylko której, albo z Olsztyna ul. Rataja albo z Żabiego Rogu. Nie wiedziałam, że to taki skarb. Są śliczne w słońcu potem się zamykają”). Potem sam znalazłem stanowisko leśnych tulipanów w Silginach (blisko Drogoszy), w miejscu gdzie na pewno od dawna występują, co najmniej kilkadziesiąt lat.\nTulipan dziki (leśny), pochodzi z Europy południowo-zachodniej. Nie wiadomo kiedy pojawił się na terenie Polski. Może na fali osiemnastowiecznej mody na tulipany wśród arystokracji? Najpewniej był hodowany w ogrodach, z których wnikał do siedlisk częściowo przekształconych przez człowieka.\nSok z leśnych tulipanów, w przepisie kucharza z Drogoszów, sugeruje, że prawdopodobnie była ta roślina wykorzystywana jako lecznicza lub jadalna. Dwa w jednym – i ładna i przydatna gospodarczo.\nPrzepis na sok z leśnych tulipanów jest następujący: „zerwij leśne tulipany skoro tylko się pojawią [zatem w kwietniu lub maju] zalej je wrzątkiem, odstaw na 36 godzin, po czym wyciśnij z nich sok. Weź trzy kwaterki miodu, gotuj tak długo, aż się wyklaruje, odszumuj. Wlej do tak przygotowanego miodu cztery lub pięć kwaterek soku, dobrze zagotuj, ostudź.” Według przepisu to bardziej „sok z miodu”. Może to taki wiosenny napój? A może coś na kształt ziołomiodu? I dlaczego ten dodatek tulipanów? Czy dla celów smakowych, czy dla leczniczych? A może to miała być trucizna?\nW książce prof. Mowszowicza pt. „Przewodnik do oznaczania krajowych roślin trujących i szkodliwych” znalazłem informację o tulipanie ogrodowym (Tullipa gesneriana), zawierającym alkaloid tulipinę. Działanie toksyczne: tulipany działają trująco na konie, bydło, muły (znane są przypadki zatrucia, gdy zwierzęta zjadały tulipany uprawiane w celach dekoracyjnych – krowy w ogrodzie zrobią szkodę nie tylko uprawom ale i sobie). Z informacji moich korespondentów internetowych wynika, że na pewno leśne tulipany były zjadane przez kozy i nic im się złego nie działo. Prawdopodobnie także przez krowy. Czyli, że nie jest trujący tak jak jego krewniak tulipan ogrodowy? Może zawartość tulipiny jest niewielka? Wiele informacji wskazuje, że same kwiaty nie są trujące. Tulipina znajduje się w liściach i cebulce. Aż się prosi „wziąć na laboratoryjny warsztat” leśne tulipany i sprawdzić, co mają w środku (jakie substancje).\nZaciekawia to utracone dziedzictwo i przyrodniczego i kulturowego (kulinarnego). Z dotychczasowej korespondencji wynika, że dzikie tulipany są u nas raczej „poniemieckie” (nie licząc tych, sadzonych współcześnie w ogrodach). Nie wiem z jakiego okresu pochodzą zapiski kucharza z Drogosz. Na pewno przed 1945 rokiem. A może jeszcze wcześniej, prawdopodobnie wiek XVIII. Zatem były na naszym terenie w czasach Prus Wschodnich. Kolejne wzmianki pochodzą z różnych miejscowości. Raczej były sobie przekazywane w celach ogrodniczych. Ale na pewno były stanowiska „zdziczałe”, z których także przenoszono tulipany do ogródków. Drugim intrygującym problemem jest to, gdzie one współcześnie u nas występują. Czy tylko w ogrodach przydomowych czy także w miejscach „dzikich”, wokół siedzib ludzkich, dawnych lub współczesnych.\nWłaśnie jest okres kwitnięcia tych roślin. Dobry czas na poszukiwania. Może ktoś jeszcze wyśledzi u siebie te leśne, tajemnicze tulipany? Jeszcze o tych tulipanach, z korespondencji, którą kilka lat temu otrzymałem: „pierwszy raz widziałam u sąsiadki w ogródku jakieś 30 lat temu, było ich kilka-kilkanaście, ładne były ale i na czarnoziemie (ta sąsiadka nie żyje od wielu lat, więc się nie dowiem skąd miała, od dawna ich nie ma na tamtym miejscu) więc się nie dziwię, że dobrze rosły, potem mama mi powiedziała, że na naszej łące też takie są. Były i są ciągle, nieco zmieniają „położenie” i zwiększa się obszar, na jakim są widoczne ale ogólnie w tym samym miejscu. Od kilku lat w coraz większej ilości są w innym miejscu – koło kaplicy, przypuszczam, że posadzone przypadkiem wraz z innymi cebulkowymi przez kolejną sąsiadkę (ale o niej za chwilę). Kaplica jest we wsi od 25 lat a wcześniej tam tulipanów na 100 % nie było, codziennie chodziłam tamtędy – obok- do szkoły, więc bym zauważyła. Są jeszcze w trzech ogródkach: u mnie -ale to wykopałam na łące i wsadziłam, u pani (…). w ogródku – też celowo je przesadziła do swojego ogrodu i u pani (…). w sadzie. Moja teoria jest taka, że wszystkie tulipany są z ogródka/sadu pani M.R. Tam jest ich najwięcej i Ona mówiła kiedyś, że są od kiedy pamięta. W tym sadku są jakieś bodajże poniemieckie groby (…) Faktem jest, że nigdzie poza wsią się nie spotkałam z tymi tulipanami, (…) Z tego co zauważyłam, zdecydowanie lepiej rosną na glebach lżejszych i wilgotnych, nasza łąka to glina (…) i tam są raczej małe/nędzne a bliżej rzeczki dorastają do 0,5 m wysokości- sama byłam zdziwiona – bo na górce łąki – z 20-30 cm wysokości łącznie z kwiatem a kilka metrów dalej takie wysokie. Podobnie wysokie rosną koło kaplicy. W ogródku mają średnio 40 cm wysokości. Jak zaczną kwitnąć to porobię zdjęcia łodyg przy np. centymetrze krawieckim aby było widać różnicę.”\nI moje, zakwitające leśne tulipany na podblokowej łące kwietnej (już przekwitły krokusy):\n(20 kwietnia 2020, fot. S. Czachorowski)\nPisanie bloga? Dlaczego warto? Dlaczego to robię? (odświeżone)\nDlaczego piszę, tu na blogu? Bo jest to sposób na wyrażanie myśli, które po głowie się kłębią i kiełkują niczym wiosenne kwiaty. Tak jak wiele innych osób i ja mam problem z wyrażaniem myśli. Z precyzyjnym formułowaniem, trafnym dobieraniem argumentów. Pisanie to jakaś forma pamięci zewnętrznej, pozaneuronowego zapisu. Kiedyś tylko na papierze a teraz w obwodach i sieciach, w pełni elektronicznie.\nCoraz mniej okazji do publicznych dyskusji na uniwersytecie – pozostają tylko te oficjalne, uroczyste a przez to rzadkie. Coraz bardziej brakuje codziennej, spokojne dyskusji. Bo być może brakuje odpowiedniej przestrzeni publicznej oraz zbyt bardzo stajemy się korporacją z wyścigiem szczurów.\nDyskutować? A po co, czy będą z tego jakieś punkty? Punkty żadne ale jest przecież zaspakajanie własnej ciekawości i społeczne obcowanie z innymi… Wiele osób w trakcie dyskusji wie, co chciałoby powiedzieć… tylko jak to ubrać w słowa? Myśl nie znajduje słownej konkretyzacji. Ponadto dochodzi strach, że może niechcący popełni się jakiś błąd językowy i inni będą głośno lub w duchu się śmiać? Przecież tak bardzo lubimy zaocznie obgadywać i wyszydzać innych. Więc milczymy z obawy. Ja także. Wielokrotnie.\nProwadzenie bloga (a w dawnych czasach dziennika-pamiętnika) to praktyka, która czyni mistrza. Ćwiczyć trzeba często a nie tylko na olimpiadzie raz na cztery lata. Takie pisanie wydaje się jałowe – przecież punktów z tego nie ma, żadnych impact factor, żadnego akademickiego uznania i nagród. Być może wzrastają tylko (aż!) umiejętności w formułowaniu myśli, argumentowaniu.\nBlogowanie-pisanie zmusza do czytania, poszukiwania, dokształcania się. Efekty w postaci umiejętności formułowania swoich wypowiedzi przydadzą się każdemu. Mnie na pewno. Jakże często dziwię się, gdy ludzie z tytułami, wykształceni mają ogromne trudności z napisaniem krótkiego tekstu, prostej informacji. Lub mają kłopoty ze składną i jasną wypowiedzią ustną, publiczną, na przykład przed kamerą, radiowym mikrofonem czy mediach społecznościowych. Przecież nie dlatego, że mają pustkę w głowie, że nie mają wiedzy i ciekawych przemyśleń. Chyba dlatego, że nie ćwiczą. Piszą tylko w hermetycznym stylu publikacje naukowe. One są niewątpliwie potrzebne. Ale zamykają świat naukowy w specyficznym getcie.\nDlatego piszę sobie, tu na blogu, choć wydaje się to bezcelowe i bezproduktywne (zabiera czas, który można byłoby przeznaczyć na robienie zawodowej kariery). Piszę by ćwiczyć się. Piszę, bo uważam, że świat nie jest jedną wielką korporacją. Pisanie niezawodowe, nie przekładające się na wymierny efekt finansowy czy karierę tym bardziej dostarcza satysfakcji. Piszę dla siebie i dla ludzi, nie oczekując gratyfikacji czy poklasku. Piszę by tworzyć i utrzymywać wieź.\nPierwsza wersja tego tekstu ukazała się 6 lat temu. Teraz nieco odświeżona (bo stary adres blogowy już nie istnieje) ukazuje się ponownie.\nPisanie nie jest jedyną formą wyrażania myśli. Malowanie także sprzyja ekspresji, przemyśleniom. A u góry efekty grupowego pleneru w Krośnie pod Ornetą. Efekt społecznej dyskusji nie tylko słowami.\nPisanie jest jakimś dodatkowym sposobem na myślenie. Wymuszona linearność, możliwość powrotu i wielokrotnego "wypowiadania" myśli, poprawianie, rekonstruowania, zmiany szyku a więc i efektu ostatecznego.\nPisanie jest sposobem myślenia, po części zewnętrznego, pozamózgowego. Myślimy neuronami ale zapisujemy na papierze lub w komunikatorach, stronach, blogach. Niejako nasze myśli wychodzą poza nasz mózg i możemy je zobaczyć. Spojrzeć z boku. Zdania i słowa, które chcemy zapisać, inaczej formułujemy niż te, które myślimy dla siebie (w cichości naszych neuronów, w niewidoczny dla innych sposób) lub w by ustnie wypowiedzieć (dla siebie, by usłyszeć swoje myśli lub dla innych). Słowa zapisane są bardziej linearnym myśleniem, uporządkowanym, możliwym do dopracowania. Nasze myśli krążą wokół nich wielokrotnie. Są swoistymi koleinami, do których wpadamy i nimi podążamy.\nA teraz, w dobie zdalnego nauczania, jeszcze bardziej przechodzimy na zewnętrzne nośniki pamięci i myślenia. Pisanie bloga pomaga mi myśleć, zapamiętywać, analizować, rekonstruować pojęcia, refleksje i myśli. A jeśli pojawiają się komentarze czy inne relacje, wtedy to myślenie staje się kolektywne i konektywne. Relacje zachodzą między ludźmi ale i ze sztuczną inteligencją (sygnalizowanie błędów literowych czy gramatycznych, korekta itd.), książkami, zasobami internetowymi. Fascynujące, nowe zjawisko cywilizacyjne.\nSystem posiada własności, których nie miały samodzielnie elementy składające się na ten system i relacje.\nEtykiety: filozofia przyrody, o blogu, sam o sobie\nMobilny poster i kształcenie pozaformalne z dygresjami do zdalnego nauczania\nPrzyszłość już jest. Wystarczy się rozejrzeć. Przygotowując się do zdalnych zajęć ze studentami wyszperałem pomysły i pierwsze realizacje sprzed pięciu lat. Teraz nazwałbym to blended learning, edukacją hybrydową. Te eksperymenty i propozycje sprzed kilku lat (prezentowane m.in. na konferencji Ideatorium w Gdańsku) warte są odkurzenia, ponownego przemyślenia i szerszego wdrażania. Mam nadzieję, że teraz to wieloletnie eksperymentowanie zyska większe zainteresowanie i liczniejsze próby wdrażania, modyfikowania, rozwijania.\nW czasie pobytu we Francji (przy okazji innej konferencji poświęconej zasobom wodnym) sprezentowałem „gadającą butelkę”, z QR Kodem, odsyłającym do odpowiedniego filmiku (umieszczony na własnym kanale You Tube). Ku mojemu lekkiemu zaskoczeniu zadziałały szybko i znakomicie. Starsze pokolenie posługuje się smartfomami z dostępnym internetem a młodego pokolenie pokazało jak z tego korzystać. To znaczy jak pobrać bezpłatny dekoder kodów QR i jak uruchomić. Mobilny internet jest bardziej dostępny niż mogłoby się zdawać. A skoro przetestowałem na wystawie fotograficznej (Olsztyńskiej Dni Nauki), na wystawie prezentującej duży projekt badawczy z energią odnawialną, na dachówkach i na butelkach…. to czemu nie wprowadzić jako rozwiązanie do konferencyjnych plakatów naukowych? Tym bardziej, że uczę studentów komunikacji naukowej (referaty, plakaty raporty, eseje). Uczyć ich rzeczy starych, przestarzałych i dostępnych w podręcznikach? Przecież uniwersytet to wspólnota poszukujących… a więc sprawdzam najpierw innowacji na sobie, by potem pokazywać studentom. I powiadać im o własnych błędach, potknięciach, krętych drogach. Niech się uczą na błędach swoich (by lepiej zrozumieć, by doświadczyć) i na błędach moim (wtedy zajdą dalej).\nPo co jest poster na konferencji? To forma krótkiego doniesienia, gdy w obliczu dużej liczby uczestników nie dla wszystkich jest czas by po kolei opowiedzieli o swoich odkryciach i aby uczestnicy-specjaliści, spośród dużej różnorodności, wybrali coś interesującego dla siebie… bez konieczności długiego oczekiwania na wybrany raport, nudząc się na tych z nieco innej działki (przecież jak na każdym „targowisku” interesuje nas w pełni jedynie fragment szerokiej oferty – ale każdego co innego). Istotą konferencji są przede wszystkim dyskusje (efektywna komunikacja). Na nie w tłumie zawsze brakuje czasu. Pretekstem (katalizatorem) dyskusji są referaty… i postery. A najciekawsze rzeczy toczą się w czasie dyskusji kuluarowych, w kameralnym nieco gronie.\nKrótkie jest życie referatu (nie każdy zdąży usłyszeć), krótkie jest życie plakatu konferencyjnego (można rzucić jedynie okiem lub sfotografować i spokojnie poczytać w dowolnym czasie). Chciałoby się, aby dotarła treść do jak największej liczby odbiorców. Doniesienie żyje więc na długo przed (np. w formie publikacji), i na długo po konferencji. Streszczenia referatów, doniesień, posterów drukowane są w specjalnych tomikach konferencyjnych a od jakiegoś czasu także w formie internetowej. Umożliwia to dostęp nawet tym, którzy na konferencję nie dojechali. Organizatorzy umieszczają także na stronach konferencyjnych nawet miniaturki posterów. A wspomagając ten proces i ja umieszczam miniaturki plakatów na swoim blogu, razem ze streszczeniami. Tym bardziej, że po powrocie będę musiał szybko przygotować zdalny e-wykład… o nowoczesnych formach komunikacji.\nPoster z mobilnym internetem czyli hybrydowe formy komunikacji w nauce\nSą nie tylko media hybrydowe ale i pojawiają się nowe, hybrydowe formy komunikacji naukowej (upowszechniania wyników), łączące tradycyjny tekst, plakat naukowy z … mobilnym internetem. Wszystkie elementy techniczne są już w zasięgu ręki w większości na wolnej licencji. Komputery i elektronika zmieniły wiele. Tekst już nie musi być linearny. Hipertekstowe przekierowania w jednym dokumencie elektronicznym, jak i odwołania do innych za pomocą internetu, stworzyły zupełnie nowe możliwości. Jednak w korzystaniu z zasobów internetowych łatwo zagubić się w gąszczu pobocznych informacji i stracić kontakt z właściwym tekstem. To, co kiedyś wynikało z ograniczeń, teraz musi być osiągane siłą woli i koncentracją. Zbyt duże możliwości rozpraszają.\nMobilny internet powszechnie dostępny zmienił jeszcze więcej. Media stały się hybrydowe. Prasa wymieszana została z radiem i telewizją a do tego z namiastką bezpośredniej rozmowy (aktywizujące komentarze i portale społecznościowe). Środowisko akademickie powoli odkrywa te możliwości. Zmieniają się tradycyjne formy komunikacji naukowej. Już nie tylko seminaria, referaty, publikacje i sesje posterowe (a przecież poster to naukowa nowinka, upowszechniona w naukach przyrodniczych zaledwie dociera do nauk humanistycznych). Nawet tradycyjny poster, jako połączenie publikacji naukowej z plakatem można ożywić i ozdobić filmem oraz szybkim dostępem do źródeł. Wystarczy skorzystać z QR Code lub innych aplikacji.\nHybrydowe formy komunikacji w nauce stają się faktem. Dla wielu jeszcze jako mglista fantazja, dla innych – rodząca się innowacja.\nKształcenie pozaformalne jako wyzwanie dla dydaktyki akademickiej\nDokonuje się przewrót kopernikański w edukacji. Dydaktyka akademicka najwyraźniej nie bardzo za tym procesem nadąża. Zmienia się rola uniwersytetów w edukacji bo zmienia się paradygmat kształcenia. Coraz bardziej wzrasta znaczenie kształcenia pozaformalnego i nieformalnego czy nawet ustawicznego. Nie zmienia się misja uniwersytetu, zmieniają się jedynie studenci.\nPrzekaz edukacyjny musi być dostosowany do słuchacza, jeśli ma być skuteczny (a nie tylko pustym rytuałem). Słychać głosy zaniepokojenia, że w dobie niżu demograficznego ubywa nam studentów a uczelniom grozi kryzys. Jednak chętnych do kształcenia jest równie wielu, a nawet może więcej. Zmienia się tylko forma. Powstają różnorodne centra nauki, popularne są pikniki naukowe, uniwersytety trzeciego wieku, wykłady otwarte, kawiarnie naukowe, popularyzatorskie mediach hybrydowych. To nie jest tylko rozrywka lecz formy edukacyjne. Transfer wiedzy odbywa się na wiele innych sposobów. Teraz tego doświadczamy w postaci zdalnej edukacji i to na masową skalę. W dużym stopniu środowiska akademickie (jak i edukacja szkolna) nie były na to przygotowane, ani sprzętowo ani merytorycznie. Mimo tego, że od co najmniej kilku lat byli ludzie, którzy takie formy rozwijają, głośno o tym mówią, pokazują, wdrążają. Przykładem mogą być nauczyciele skupieni w grupie Superbelfrzy RP.\nForma dydaktyki akademickiej musi nadążać za kontekstem miejsca i słuchacza. Zmiana formy kształcenia nie jest jeszcze dostrzegana w algorytmach finansowych, uczelnie dostają pieniądze na liczbę tradycyjnych studentów i typowe publikacje naukowe. Na razie coś ważnego jest gubione i niedostrzegane. Nie możemy patrzeć tylko na prosty efekt finansowy i zamykać tych szkół, wydziałów czy katedr w „niżu demograficznym”.\nCoraz częściej szkoła i uniwersytet przestają być postrzegane jako jedyne miejsce, w którym się uczymy, gdyż uczniowie/studenci/słuchacze otrzymują atrakcyjne propozycje edukacyjne spoza tradycyjnych instytucji edukacyjnych. Trzeba podjąć w dydaktyce akademickiej działalność korespondującą z edukacją pozaszkolną. Miejsce edukacji może być w każdym „tu i teraz”, a nie w tylko czterech ścianach uniwersytetu. Po epidemii i niezamierzonym eksperymencie z masowa edukacją zdalną, nic nie będzie w dydaktyce takie jak dawniej.\n(Plakat z konferencji Ideatorium w 2019 roku. QR kody nie tylko na plakacie ale i na nietypowych rekwizytach. W tym roku planowaliśmy powtórzyć tamte warsztaty. Niestety, z uwagi na epidemię trzeba przełożyć te plany na bliżej nieokreślona przyszłość)\nPo raz pierwszy tekst opublikowałem w 2015 roku: Mobilny poster i kształcenie pozaformalne na konferencji w Gdańsku Teraz pojawia się ponownie w wersji zaktualizowanej.\nWięcej o rozszerzonych plakatach: http://czachorowski1963.blogspot.com/search/label/plakaty\nEtykiety: edukacja, edukacja pozaformalna, studenci, uniwersytet, XX lat UWM\nŚcięga łąkowa czyli liczy się progres a nie perfekcja\nLiczy się progres nie perfekcja - to trafne stwierdzenie pojawiło się w komentarzu na Facebooku, pod moją wypowiedzią o uczeniu się blended learning. Mimo tego, że od dawna powoli uczyłem się nowych technologii i zdalnego nauczania to okazało się, że wiele się jeszcze muszę się nauczyć. I to szybko, bo wyzwanie i skala zdalnego nauczania okazały się ogromne.\nJednym z elementów mojego uczenia się jest wykorzystywanie Facebooka do tworzenia krótkich opowieści wideo. Codziennie opowieść o malowanej butelce. Przede wszystkim dlatego by oswoić technologie i tremę przy internetowych wypowiedziach publicznych.\nFacebookowe opowieści przy butelce mają swoją wersję blogową (Gadające Dachówki). To mój kolejny zeszyt ćwiczeń. Uczę się b-learningu. Najlepiej uczyć się w relacjach i w dialogu. I to, co chcę zaproponować studentom, najpierw sprawdzam na sobie. Mile widzialne wszelkie podpowiedzi, uwagi, komentarze.\nUczę się technologii (po kilku próba już mniej więcej wiem czego mi trzeba od strony sprzętowej), uczę się opowiadać i tworzyć krótkie opowieści, uczę się dykcji, oświetlenia i "szerowania" (udostępniania w innych miejscach, grupach, mediach społecznościowych - nie mylić z szabrowaniem). Typowa nauka przez działanie i nauka na błędach (błąd nie jest porażką, jest droga do sukcesu). Wytrwałość w poprawianiu. To są małe wprawki by potem umiejętności wykorzystać przy tworzeniu treści do e-learningu a raczej do b-learningu.\nNauczeństwo - w nowej rzeczywistość jest się uczniem i nauczycielem jednocześnie. Efektywniejsza nauka jest w dialogu, w dyskusji z innymi, w relacjach. Ćwiczę na sobie by rozumieć i stosować świadomie. Przyświeca mi idea konektywizmu. Sporo się muszę nauczyć. Ale jednocześnie od razu chcę wykorzystywać swoje umiejętności, nawet jeśli są niedoskonałe i pełne niedociągnięć. Można oczywiście inaczej (i tak robiłem w przeszłości): najpierw się uczyć długo a dopiero o osiągnięciu biegłości, zdobyciu dyplomu itd, stosować w praktyce. Tyle, że czasy takie, że świat się nieustannie zmienia. I jaki już się nauczyć... to się okazuje, że już jest to przestałe i niezbyt potrzebne. Lepsza niedoskonała aktywność przynosząca efekty niż ciągłe uczenie się i i nie wykorzystywanie wiedzy czy umiejętności. Jest jak ciągłe kupowanie coraz to nowocześniejszych samochodów, smartfonów itd. Doświadczyłem tego wielokrotnie. Na przykład na początku pracy zacząłem budować bogata bibliografię literatury specjalistycznej na papierowych fiszkach bibliotecznych. Myślałem, że posłuży mi przez wiele lat i zostanie dla następnych trichopterologów lu entomologów. Włożyłem dużo wysiłku i czasu, powstało wiele zapisanych fiszek. Liczyłem że to inwestycja, która zaowocuje w przyszłości. A gdy nadeszła ta przyszłość, cala praca okazała się daremna. Sam z tego nawet nie korzystam. Żeby lepiej sortować rozmącą bazę publikacji (a było to w czasach, gdy było ich znacznie mniej) zacząłem stosować perforowane karty (pierwowzór komputera). Zamówiłem nawet i stolarza specjalne pudło. I też nie wykorzystałem. Bo pojawiły się komputerem i obie wymienione metody okazały się przeżytkiem zanim je ukończyłem. Podobnie było z wieloma programami czy to tekstowymi czy graficznymi. Wszystko to wina zbyt intensywnego rozwoju cywilizacyjnego i ogromnego przyspieszenia.\nPod moim wpisem na blogu taki trafny komentarz się pojawił: "Rzeczywistość jest bezwzględna i nie czeka na dyplomy. Ważne jest tu i teraz. Należy zaczynać z tym co się ma i działać, nawet jeśli nie jest idealnie. Liczy się progres nie perfekcja" (Magdalena Markiewicz). Tak, nie czekaj aż opanujesz jakąś umiejętność do perfekcji. Zacznij działać i wykorzystywać od razu. Bo nie wiadomo jak długo będzie przydatna i adekwatna do otaczającej nas umiejętności.\nDlaczego pokazuję swoje błędy i prace niedoskonałe? Bo błędy są przejawem aktywności, przejawem podejmowanego ryzyka i gotowości do uczenia się. Bo chcę sam najpierw doświadczyć tego, do czego nakłaniam studentów. By powiedzieć "chodźmy" a nie "idźcie".\nNa koniec warto kilka słów napisać o samym owadzie, namalowanym na butelce. Ścięga łąkowa (Leptopterna dolobrata) do pluskwiak z rodziny tasznikowatych (Miridae). Dorosłe owady (stadium imago) osiągają wielkość 7-10 mm. Spotkać je można na terenach trawiastych (łąki, nieużytki) oraz na polach ze zbożami. Jak na pluskwiaka przystała swoją kłujką nakłuwa i wysysa soli z liści, źdźbeł i kłosów. Imagines najliczniej występują w lipcu i sierpniu. Zimują w stadium jaja.\nButelka ze ścięgą posłużyła mi to poćwiczenie szablony opowieści typu 1, 2, 3.\nMoje inne wideo próby:\nCzar pegeeru z dziewanną,\nŚmieci w lesie i butelka z niezapominajkami,\nTrzy niedźwiedziówki i butla z laboratorium\nLepnica biała na butli po lekarstwie\nButelka z grzybieniami\nButelka z głuszcem i Kłobukiem\nMarzymłódka na flakoniku laboratoryjnym\nWeselna butelka ze Skępego z porcelanką\nButelka z bocianami\nTo taki mój dzienniczek uczenia się, dzienniczek refleksji z procesu uczenia się.\nEtykiety: edukacja, owady\n(Noc Naukowców, jeden z wielu pikników naukowych i sposobów na nowoczesna edukację pozaformalną. Noc Naukowców to pomysł Unii Europejskiej, uczący na dodatek nas współpracy)\n10. kwietnia w telewizji i w mediach społecznościowych widziałem ostentacyjną głupotę, tak jak i wiele milionów innych Polaków. Łamanie procedur, buta, arogancja i ogromna głupota. Mózgi zaślepione złymi emocjami: pazernością, samozachwytem, arogancją. Tak, emocje potrafią stłumić w mózgu to, co racjonalne i dobre. To cecha mózgów społecznych, powstałych wiele milionów i setek tysięcy lat temu. W małych grupach, plemionach, hordach. Środowisko społeczne znacząco się zmieniło od tego czasu i niegdysiejsze dobre przystosowania w nowych warunkach są ewidentnie szkodliwe.\nRozmyślam jednocześnie o edukacji, w tym tej zdalnej. Edukacje jest niezwykle ważna. Dobre wykształcenie, oparte na dobrej edukacji może być zaporą dla szkodliwej indywidualnie i społecznie głupoty. W czasach kryzysu i masowej edukacji zdalnej warto myśleć o tym, że kryzys jest szansą na zmianę. Uczę się edukacji hybrydowej (blended learning, b-learning) także i po to, by na trwała wprowadzić do praktyki akademickiej i szkolnej.\nEwolucja kulturowa trwa wolno, ciągle popełniamy błędy z przeszłości. Dlatego refleksje z przeszłości są w wielu aspektach przydatne i aktualne. Statystki mogłaby nam pokazać procesy i tendencje zmian. Niewątpliwie się zmieniamy. W edukacji także.\nI ciągle się dziwimy, nie tylko w Polsce, jak to możliwie? Ta głupota z negatywnymi skutkami dla przyszłych pokoleń... Warto więc przypomnieć kilka odgrzebanych fragmentów "Buntu mas" Ortegi y Gasseta, z małym, entomologicznym akcentem.\n"Durnia nie sposób wyrwać z objęć własnej głupoty, tak samo jak pewnych owadów nie da się wydobyć z otworu, w którym żyją, nie sposób otworzyć mu chociaż na chwilę oczu i zmusić do porównania własnej skrzywionej wizji świata z bardziej subtelnymi i ostrymi sposobami widzenia otaczającej go rzeczywistości. Głupiec jest niezniszczalny i nieprzenikniony. Dlatego Anatol France zwykł był mawiać, że człowiek głupi jest znacznie bardziej szkodliwy niż człowiek zły, a to dlatego, że ten drugi czasami odpoczywa, podczas gdy głupiec nigdy."\nMyślenie racjonalne jest nam niezwykle potrzebne w życiu codziennym i społecznym. Kształtowanie tych umiejętności powinno mocno być osadzone w edukacji. Nie encyklopedyczne fakty co umiejętności pracy samodzielnej, motywacji i umiejętności selekcji informacji oraz ich weryfikowania. By umieć w przetrwać w świcie pełnym fałszywych i bezwartościowych informacji. Ewolucja kulturowa bardzo podobna jest do ewolucji biologicznej, podobne systemy, podobne mechanizmy. Pisałem wczesnej o pszczolinkach i pasożytujących na nich koczownicach czy bujankach. Podobnie jest w świecie kultury: faktoidy, fakenewsy, kamuflujące się i przemijające do naszych umysłów, niszczące zasoby i życie, zmieniające nasze zachowanie.\nNie ma jednej, oficjalnej definicji myślenia krytycznego – są rożne spojrzenia, różne konteksty i jest dialog, niezbędny w myśleniu krytycznym. Bo ważniejszy jest proces konektywnego dialogu (nawiązanie do konektywizmu jako teorii poznania i funkcjonowania wiedzy). Ważniejszy niż doraźnie zapisane "fakty"\nMyślenie krytyczne to postawa wyrażająca się w gotowości do rozpatrywania w przemyślany sposób problemów i przedmiotów, które wchodzą w zakres doświadczenia, znajomość logicznych metod rozumowania i dociekania, pewna wprawa w stosowaniu tych metod. Postawa krytycznego myślenia wymaga nieustającego wysiłku rewidowania każdego przekonania czy innej przypuszczalnej formy wiedzy w świetle dowodów ją wspierających i dalszych konkluzji, do których ona prowadzi. (Edward Glaser) (cytaty za: za Maciej Winiarek, wyszukane w portalu społecznościowym).\nJeśli więc patrzycie na hipokryzję, głupotę i arogancję, na egoistyczną pazerność i dworski koniunkturalizm, pomyślcie o widocznych trendach w ewolucji kulturowej i społecznej. Zmienia się wiele. Badziewie przemija. Zadbajmy o dobrą edukację... inaczej nie mamy przyszłości....\nKryzys jest znakomitą okazją na dezintegrację pozytywną, na społeczną metamorfozę. Jest wystarczająco silnym bodźcem by się chciało chcieć i znakomitą okazją by zbudować lepszy i mądrzejszy świat. Dla naszych dzieci i wnuków... Jest szansą na zbudowanie lepszej i dostosowanej do potrzeb i wyzwań współczesności,\nEtykiety: ewolucja, filozofia przyrody, społeczeństwo\nPszczolinka ruda, piaskowa i złocista\n(Pszczolinka ruda Andrena fulva, fot. Grzegorz Fiedorowicz)\nTrzy nazwy a o tę samą pszczolinkę chodzi. Nie tylko polskie nazwy nie są stałe, te naukowe także czasem ulegają zmianom: Andrena fulva syn. Andrena armata. Zatem w publikacjach i książkach z różnego okresy ten sam gatunek może kryć się pod różnymi nazwami. Niemniej w nauce się dba o jednoznaczność i obowiązuje jedna, poprawna nazwa. A w książkach podawane są także synonimiczne nazwy, by przeglądając starsze opracowania mieć pewność co do konkretnego gatunku.\nPszczolinka ruda (Andrena fulva), zwana także pszczolinką piaskową i pszczolinką złocistą, uwieczniona na zdjęciu, to pszczoła samotnica, która żyje na terenie ogródków działkowych w zakolu rzeki Łyny. Zupełnie niedaleko mojego domu, razem z innymi wiosennymi pszczolinkami i trzmielami. A także z pasożytujących na pszczolinkach bujankami oraz koczownicąmi (czyli samotną „pszczolinką” z rodzaju Nomada).\nPszczolinka ruda jest niewielkim owadem o długości ciała 10-13 mm, z bardzo charakterystycznym, rudym owłosieniem ciała. Głowa jest czarna. Spotkać ja można od marca do maja w ogrodach, parkach, widnych lasach oraz na terenach otwartych i murawach kserotermnicznych. Dobrze radzi sobie w warunkach miejskich. Dorosłe odżywiają się nektarem, w tym krzewów porzeczki, agrestu, wielu drzew owocowych oraz roślin ozdobnych. Pszczolinki rude mogą odwiedzić więcej kwiatów niż pszczoła miodna i w rezultacie zapylić więcej kwiatów. Z tego cieszą się ogrodnicy. Penetruje teren do 250 metrów od własnego gniazda.\nWejście do norki z komorami lęgowymi pszczolinki rudej otoczone jest małym kopczykiem ziemi lub piasku (wysokości ok. 3 cm), wynoszonego w trakcie budowy norki. Dla swojego potomstwa znosi nektar i pyłek kwiatowy. Rozwój trwa około trzech tygodni. Niemniej hibernują w stadium imago, pod ziemią w swoich „kolebkach”. Owad dorosły wychodzi na wiosnę gdy się ociepli. Samce pojawiają się na kilka dni wcześniej, latają nad otworami wylotowymi norek, z których wydostają się samice. Do zapłodnienia dochodzi nad drzewach. Po zapłodnieniu samica rozpoczyna budowę podziemnego gniazda. W cyklu życiowym występuje jedno pokolenia, dorosłe samice żyją 2-3 tygodnie. To, że widujemy je przez ponad dwa miesiące wynika z różnic w wyjściu z norek różnych osobników. Takie zróżnicowanie jest korzystne dla populacji, bo mimo ewentualnych zmian pogodowych jak i obecności pasożytujących bujanek czy koczownic, cześć osobników zawsze pojawi się "w porę” najbardziej sprzyjającą.\nPszczolinki rude swoje norki zakładają w ziemi, na ścieżkach, trawnikach, skarpach. Tunele mają średnicę ok. 9 mm, natomiast komórki larwalne usytuowane są do 50 cm pod ziemią. Na kilku metrach kwadratowych może być zlokalizowanych nawet od kilkudziesięciu do kilkuset gniazd. Każda samica wykopuje własną norkę lub wykorzystuje tunel wykonany wcześniej przez swoją matkę. Komory lęgowe tapetuje mieszaniną różnych substancji, które mają właściwości hydrofobowe, zabezpieczające przed wilgocią i rozwojem mikroorganizmów. W czasie jednego ciepłego dnia samica potrafi uformować jedną kompletną komorę.\nHeiko Bellmann, Błonkówki, Pszczoły, osy i mrówki środkowej Europy. Multico, Warszawa 2011.\nPszczolinka ruda, Wikipedia https://pl.wikipedia.org/wiki/Pszczolinka_ruda (dostęp: kwiecień 2020)\nAndrena fulva – Pszczolinka ruda, Insectaroim, https://insektarium.net/hymenoptera-2/andrenidae/andrena-fulva-pszczolinka-ruda/, (dostęp: kwiecień 2020)\nBujanka, nasz wiosenny, kosmaty prawie koliber\n(Na fotografii bujanka większa. Spotkać ją można na wiosennych kwiat oraz kwitnącej wierzbie.\nWiosenna przyroda zachwyca nie tylko kwiatami ale i pojawiającymi się owadami. Na te ostatnie nie zwracamy zbytnio uwagi. A warto nad nimi się pochylić, dosłownie i w przenośni. Wczesną wiosną pojawiają się m.in. pszczolinki, lepiarki oraz nomady. Do takich wiosennych owadów należy także bujanka. Życie pszczolinki nie jest łatwe. Nalata się za pyłkiem i nektarem dla własnego potomstwa i jeszcze musi ukrywać się przed pasożytami. O jednym takim pasożycie, owadziej kukułce, będzie opowieść.\nCzytałem o tych niezwykłych owadach już dawno ale dopiero kilka lat temu miałem okazję je zobaczyć w naturze, w Łężanach na plantacji wierzby. Mała włochata kulka, podobna trochę do trzmiela lub do włochatej pszczoły samotnicy, zawisająca w powietrzu jak koliber lub jak muchówka z rodziny bzygowatych. I ta charakterystyczna długa ssawka z przodu. Jest to przystosowanie do spijania nektaru z kwiatów o głębokim kielichu (podobnie jak niektóre motyle). Potem miałem okazję obserwować bujanki w ogrodzie dr Grzegorza Fiedorowicza. Teraz przysłał mi zdjęcia z wiosennego ogrodu, z pszczolinkami, kwitnącymi kwiatami wiosennymi i oczywiście z bujanką.\n(Bujanka większa. Fot. Grzegorz Fiedorowicz)\nNa zdjęciu jest chyba bujanka większa (Bombylius major) z rodziny bujankowatych (Bombyliidae). Larwy prowadzą pasożytniczy i drapieżny styl życia, dorosłe odżywiają się nektarem. W dziewiętnastowiecznym (z 1894 roku) Słowniku nazwisk zoologicznych i botanicznych polskich, Erazma Majewskiego przy rodzaju Bombylius można znaleźć takie nazwy: bujanka, trzmiel (to najpewniej efekt pomyłki), wlociesz (może od tego, że owad coś ważnego w locie robi: albo „w locie je” czyli spija nektar, albo w locie składa jaja), z rusińskiego: moszka, obłaczka, po chorwacku skorak, medenik, vunatica. Nazwa bujanka być może nawiązuje to specyficznego lotu. Niektórzy gołębiarze mówią na swoje ptaki, gdy fruwają nad gołębnikiem, że bujają.\nBujanka większa (Bombylius major) jak sama nazwa wskazuje jest stosunkowo duża. Oczywiście jak na bujanki. Ciało dorosłego owada ma długość 9-12 mm. Pokryte jest brunatnymi włoskami. Ssawka – w pozycji spoczynkowej wyciągnięta jest prosto do przodu – jest długa tak jak ciało owada. Gdybyśmy skojarzyli z jakimś owadem krwiopijnym to budziłaby grozę. Ale owady dorosłe odżywiają się nektarem a nie krwią zwierząt. Skrzydła są przezroczyste ale na przedniej krawędzi widoczne jest ciemne przebarwienia (ciemnobrązowy pas, zygzakowato powcinany). Owady dorosłe spotkać można od kwietnia do czerwca na nasłonecznionych skrajach lasów, czasami spotykana jest w ogrodach. Zapewne tam gdzie żyją pszczolinki lub lepiarki.\nSą doskonałymi lotnikami. A dlaczego są tak włochate? Może tak jak u trzmieli pomaga to utrzymać wysoką temperaturę ciała, niezbędną do sprawnego lotu. O poranku, gdy jest jeszcze chłodno, podobnie jak trzmiele bujanki wprawiają w wibracyjny ruch swoje mięśnie tułowiowe. Niczym samochód czy samolot rozgrzewający silnik. tak rozgrzana jest gotowa do lotu.\nSamica siada na piasku i końcem odwłoka szoruje po powierzchni gruntu (zbierając pył do specjalnego zagłębienia w ciele). W ten sposób obtacza pyłem i drobnym piaskiem jaja, niejako maskując je. Jaja składa (a w zasadzie zrzuca w locie) przed otworami wejściowymi norek pszczół samotnic, zwykle pszczolinek. Takie opylone jaja lepiej się maskują w terenie i są mniej narażone na znalezienie przez inne owady. Być może pszczolinki znajdując jaja innych owadów przezornie je usuwają. Byłaby to strategia obrony przed pasożytami.\nNiezwykle frapujący jest sposób składania jaj przez bujanki. Samice, niczym bombowce, zrzucają jaja w pobliże różnych otworków w ziemi. Nie wiem jak rozpoznaje, które są norkami pszczół samotnic. Zapewne często są także pomyłki bo robi to w pośpiechu. Ale strategią pasożyta jest składanie dużej ilości jaj (duża liczba oznacza, że jaja są małe – to strategia nie na jakość ale na ilość). Samica kołuje nad terenem zasiedlonym przez pszczoły samotnice, np. pszczolinki, zawisa na moment w powietrzu i zrzuca kilka jaj. Są tak małe, że nie zobaczymy ich. Na dodatek są obtoczone pyłem dla kamuflażu. Być może strategia nalotu bombowego i maskowania jaj jest sposobem na niezauważalne podrzucanie jaj, tak by pszczolinka się nie zorientowała.\nŚwieżo wylęgłe larwy wchodzą do wnętrza gniazda i przekształcają się tam w czerwie. Żywią się najpierw zgromadzonym pyłkiem i nektarem, potem pasożytują na larwie pszczolinki i w końcu ją zjadają. Larwy bujanki większej pasożytują w gazdach taki pszczół samotnic jak: pszczolinka (Andrena) i lepiarka (Colletes).\nDokładniej poznano cykl rozwojowy bujanki Bombylius pumilis, larwy której rozwijają się w gniazdach lepiarki (Colletes daviesanus). Larwa bujanki, wylęgająca się z jaja, ma wielkość 1,5 mm, jest czerwono-żółta, cienka i ruchliwa. Szybko dostaje się do norki i wnika do komórki, zrobionej przez pszczołę samotnicę (z pyłkiem, nektarem i złożonym swoim jajem). Pierwsze stadium larwalne bujanki żyje razem z larwą pszczoły odżywiając się pyłkiem. Można by powiedzieć, że jest prawie komensalem choć pasożytuje na zasobach pokarmowych, podjadając je. Larwa pszczoły rośnie szybciej. Niebawem czerw bujanki usadzania na większej od siebie larwie pszczolinki i zaczyna wieść pasożytniczy tryb życia. Po kolejnym linieniu, gdy już wielkością dorównuje larwie pszczelej, zmienia się w drapieżnika i całkowicie zjada swego gospodarza. Po czym rozpoczyna się przepoczwarczanie.\nBujankowate to rodzina muchówek z grupy prostorysych (Orthorrapha). Do prostorysych należą także bombowce, wojownicy i błysklenie (prawda, że już same nazwy są fascynujące?). Niektórzy naukowcy sugerują, że jest to grupa polifiletyczna więc możemy spodziewać się jakiejś rewizji i zmian w systematyce.\nNa świecie żyje ponad 4 tysiące gatunków bujanek, w Europie jest ponad 400 a w Polsce odnotowano występowanie 38 gatunków, spośród których cztery umieszczone są na „Czerwonej Liście Zwierząt Ginących i Zagrożonych w Polsce”. Wielkość ciała owadów dorosłych waha się, w zależności od gatunku, od 0,9 cm do 2 cm. Trudno je więc pomylić z kolibrami, niemniej sposób lotu, sposób spijania nektaru z kwiatów i długa ssawka przypominają zachowania kolibrów oraz motyli nocnych z grupy zawisaków.\nCiało dorosłych bujanek pokryte jest gęstymi włoskami lub/i łuskami (tak jak u motyli), u niektórych gatunków ciało nie ma owłosienia a powłoki są błyszczące. Skrzydła są przezroczyste, czasem przydymione lub z wyraźnym wzorem. Najłatwiej spotkać je w słoneczne dni, gdy odżywiają się nektarem lub wygrzewają się na słońcu. Nie wszystko o muchówkach wiemy, w tym o bujankach. Wiele informacji z ich cyklu życiowego wykonano jeszcze w XIX wieku. O wielu gatunkach wiemy bardzo mało więc może się zdążyć, że niektóre gatunki w swoim cyklu życiowym odbiegają od prezentowanych tutaj danych. Zachęcam zatem do obserwacji i badań terenowych, zawsze coś nowego dla wiedzy można odkryć.\nLarwy bujanek są pasożytami lub hiperpasożytami innych owadów: pszczół, grzebaczowatych, os, gąsieniczników, muchówek z rodziny Tachinidae, motyli sówek (Noctunidae) oraz szarańczaków (Saltatoria), niektóre zjadają jaja koników polnych. Mogą pasożytować na pasożytniczych gąsienicznikach (Ichneumonidae) i rączycowatych (Tachinidae). Wybierają gąsienice motyli, które już są zapożyczone przez wspomniane owady i zjadają zarówno gąsienice jak i pasożyta, stając się tym samym hiperpasożytami. Larwy pierwszego stadium aktywnie poszukują żywiciela. Zazwyczaj początkowe stania larwalne eksploatują swojego żywiciela (jak pasożyt) a potem zjadają całkowicie (jak typowy drapieżnik). Przepoczwarczają się w oskórku swojej ofiary. Poczwarka zaopatrzona jest w koce, które pomagają wyjść na zewnątrz.\nBujanki są (lub może, zważywszy na współczesne masowe wymieranie gatunków, były) liczne w przyrodzie a jako pasożyty ogrywają dużą rolę w regulacji liczebności swoich ofiar. Były pomysły wykorzystania ich do redukcji liczebności owadów „szkodliwych”, np. w gospodarce leśnej. Lecz ich hodowla nie została opracowana na tyle dobrze by wykorzystać je w skali przemysłowej.\nBujanka plamkoskrzydła (Bombylius discolor) jest wielkości 10-14 mm, owady dorosłe pojawiają się od kwietnia do czerwca. Jest nieco większa od bujanki większej a skrzydła ma prawie w całości pokryte ciemnymi plamami. Spotyka się w tych samych siedliskach co bujanka większa, niejednokrotnie razem współwystępują.\nBujanka czarna (Bombylius ater), owady dorosłe wielkości 6-11 mm obserwować można od maja do czerwca. Jak sama nazwa wskazuje jest czarna. Spotkać ją można na nasłonecznionych skrajach lasów i muraw kserotermicznych. Jest gatunkiem rzadkim.\nLarwy bujanek z rodzaju Villa są parazytoidami larw motyli i chrząszczy. Villa modesta – wyglądem przypomina pszczołę (np. jaką pszczolinkę), z zaokrągloną głową i ciałem pokrytym gęstymi włoskami w kolorze czarnym i żółtym. Słońcóka sówkówka (Villa hottentotta) - owady dorosłe, wielkości 12-16 mm, pojawiają się od lipca do września, są brązowo odbarwione z bardzo długą ssawką. Spotkać je można na kamienistych murawach kserotermicznych. Jest gatunkiem rzadkim. Larwy pasożytują na gąsienicach motyli nocnych z rodziny sówkowatych.\nŻałobnica białopasa (Hemipenthes maura), owady dorosłe o wielkości ciała 6-12 mm, spotkać można od czerwca do sierpnia na nasłonecznionych skrajach lasów i muraw kserotermicznych.\nDrogosz żałobny (Hemipenthes morio) – larwy rozwijają się w gąsienicach motyli porażonych parazytoidami.\n(Odpoczywająca bujanka większa. Fot. S. Czachorowski)\nPrzemysław Trojan, Bujanki Bombyliidae W: Fauna Polski. Charakterystyka i wykaz gatunków, tom II, Muzeum i Instytut Zoologii, PAN, 2007, strony: 91-92.\nMarek W. Kozłówski, Owady Polski, Multico, Warszawa 2008.\nGeorge C. McGavin, Kiesonkowy atlas owadów i pajęczaków, Solis, Warszawa, 2008.\nHeiko Bellmann, Owady (seria Spotkania z przyrodą), Multico, Warszawa 2007.\nLudzkość nigdy wcześniej nie miała takich możliwości współpracy !\n(Najczęstsze lokalizacje wejść na bloga Profesorskie Gadanie.\nStatystyki Bloggera, ostatnich dni, stan z dnia 27 lutego 2020 r.)\nW ostatnim tygodniu lutego mojego bloga czytano w takich oto miejscach świata (szczegóły na powyższej mapce). W innych tygodnia bywa podobnie. Czy tak rozproszona jest Polonia po świecie czy może tak dobrze działa Google translator? Dzięki nowym technologiom możemy utrzymywać więź i komunikację na nieznaną do tej pory skalę. Fascynujące! Przekraczanie przestrzeni, czasu i bariery językowej. Ludzkość nigdy wcześniej nie żyła w takich warunkach... Docieramy do ludzi, którzy są bardzo daleko. Dzięki translatorom i sztucznej inteligencji kontaktujemy się z ludźmi z innych kultur. Takiego społecznego kontaktu nie mieliśmy nigdy wcześniej.\nEpidemia zmusiła nas do samoizolacji i częstszych kontaktów internetowych. Coś nienaturalnego dla nas. To widać także w zdalnej edukacji. Bardzo wiele osób zmuszonych zostało do szybkiej nauki obsługi programów do zdalnej komunikacji. Źle się w tym czujemy nie dlatego, że to nowe środowisko technologiczne. A przynajmniej nie tylko z tego powodu. Przez co najmniej kilkaset tysięcy lat ludzie komunikowali się przez bezpośrednie kontakty, widząc się a nawet czując swoje zapachy. Do takich warunków ewolucyjnie przystosował się nasz mózg. I do znacznie mniejszej liczby znajomych.\nSzkoły, uniwersytety i inne placówki edukacyjne nie będą już nigdy takie jak przed epidemią koronawirusa. Ten proces cyfryzacji toczył się już od dawna ale teraz gwałtownie przyspieszył. W jakimś sensie życie przenosi się coraz bardziej do obwodów krzemowych, miedzianych i światłowodowych. A my sami uczymy się "iskać" wirtualnie. Uczymy się nowego języka ciała i nowych informacji zwrotnych od osób, z którymi wchodzimy w dyskusje i relację. Okazuję się, że nie tylko osób lecz i sztucznej inteligencji.\nJesteśmy w punkcie zwrotnym naszej cywilizacji. Zmiany społeczne nabrały przyspieszenia. Jaki będzie ten nowy świat? Po epidemii przyjdą kolejne kryzysowe momenty, m.in. związane z globalnym ociepleniem. Wstrząsy kulturowe i społeczne oraz transformacja trwać będzie jeszcze długo. Tak jak z trzęsienia ziemi wyłaniają się nowe góry, wyspy a może i nowy kontynent. Jest to zarazem fascynujące jak i przerażające. Świat, który znałem i w którym wyrosłem systematycznie znika. Spotykam go we wspomnieniach i w skansenie.\nEtykiety: ewolucja, filozofia przyrody, o blogu, społeczeństwo\nKamienna pustynia przed pięknym dworcem\nPlac przed pięknym dworcem w Iławie jest modernizowany. Byłem niedawno przejazdem. Jak widać będą i przystanki dla autobusów. To bardzo dobre rozwiązanie, bo dotychczasowy dworzec autobusowy był nieco na uboczu a autobusy zatrzymywały się przy ulicy.\nPatrząc na inwestycję chciałoby się z radością przyklasnąć funkcjonalnemu połączeniu węzła komunikacyjnego. Jednak już na początku widać błędy architektoniczne, wynikające z nieuwzględniania zmian klimatu. Nie dość, że wycięto piękne, duże drzewa (dające cień) to nie zaplanowano nowych nasadzeń. Zwykła granitowa pustynia jakich w ostatnim czasie wiele pojawiło się w polskich miasteczkach. Gdy przyjdzie lato, będzie jak na patelni, żadnego cienia, żadnego schronienia przed upałem. Wyjątkowo niekomfortowe warunki dla ludzi. A wystarczyło trochę wiedzy na etapie projektowania lub zatwierdzania projektu by uczynić miejsce przyjaznym dla ludzi. Drzewa dawałyby cień i obniżały temperaturę.\nWspółczesna choroba projektantów: budowanie beton-placów bez zieleni. Brak wyobraźni i wiedzy. I brak dostosowania do współczesności, w tym ocieplenia klimatu. Drzewa wycina się bardzo łatwo. Z nasadzeniami bywa znacznie trudniej, tym bardziej, że trzeba co najmniej 2030 lat by zasadzone drzewa osiągnęły wystarczająco duże rozmiary by spełniać funkcje poprawy warunków mikroklimatycznych i komfortu życia mieszkańców.\nNiekompetencja i brak wyobraźni są bardzo kosztowne.\n▼ kwietnia 2020 (11)\nZdalna edukacja pokazała nam jak ważne są kontakty...\nPisanie bloga? Dlaczego warto? Dlaczego to robię? ...\nMobilny poster i kształcenie pozaformalne z dygres...\nLudzkość nigdy wcześniej nie miała takich możliwoś...


Pracownicy, zleceniobiorcy, studenci Papieskiego Wydziału Teleologicznego we Wrocławiu mają możliwość dobrowolnego przystąpienia do ubezpieczenia NNW.Zapraszamy do zapoznania się z propozycją.\nUbezpieczyciel: InterRisk TU SA (Grupa Vienna Insurance Group).\nProgram ma wszystko, co powinno mieć takie ubezpieczenie, włącznie z ochroną Covid-19.\nUbezpieczenie działa 365 dni, 24h/dobę na całym świecie. Zawiera również ochronę podczas wyczynowego uprawiania sportu.\nKwestie techniczne dot. wystawiania polisy:\nZ uwagi na to, że jest to polisa grupowa, podczas wystawiania polisy trzeba zaznaczyć WSZYSTKIE zgody; m.in. zgodę na przystąpienie do Stowarzyszenia ODPOWIEDZIALNI.PL (nie wiąże się to z żadnymi konsekwencjami, czy kosztami – po prostu musi być „jakiś podmiot” zrzeszający ubezpieczonych grupowo).\nW przypadku młodych ludzi „nie uczniów, nie studentów” - do ubezpieczenia może przystąpić każdy człowiek w wieku do 25 lat, niekoniecznie uczący się. Ważne, aby w dniu przystąpienia do ubezpieczenia nie miał skończonych 25 lat\nlinki będą działać do 31-12-2021 (polisy generują się z odpowiedzialnością 2021-10-01 - 2022-09-30, a więc odpowiedzialność jest wsteczna).\n„Czy można rozsyłać linki dalej innym zainteresowanym?” – TAK, linki będą działać bez problemu po przesłaniu ich dalej.\nUbezpieczenie zawiera się indywidualnie za pośrednictwem poniższych linków (wybiera się składkę roczną, klika w link i dalej zgodnie z podpowiedziami, aż do wygenerowania polisy).\nPo dokonaniu opłaty, Ubezpieczony otrzymuje na podany adres e-mail certyfikat i pełną dokumentację z zakresem i informację jak zgłosić szkodę lub można od razu pobrać komplet dokumentów.\nSZKOŁY WYŻSZE (ochrona od 01-10-2021 do 30-09-2022)\nhttps://bit.ly/2021pwt1 Składka 40 zł\nhttps://bit.ly/2021pwt2 Składka 50 zł\nhttps://bit.ly/2021pwt3 Składka 60 zł\nhttps://bit.ly/2021pwt4 Składka 70 zł\nGratis OC Nauczycieli, Pracowników (odpowiedzialność cywilna deliktowa z tytułu wykonywania zawodu nauczyciela oraz odpowiedzialność pozostałych pracowników placówki oświatowej), OC Dyrektora, Z-cy Dyrektora, Osoby Pełniącej Obowiązki Dyrektora (odpowiedzialność cywilna deliktowa i kontraktowa Dyrektora placówki oświatowej) oraz OC Szkoły.\nPolisa wystawiana, gdy będzie więcej niż 30 ubezpieczonych – jeśli do ubezpieczenia przystąpi pow. 30 osób (liczy się łączna liczba/niezależnie od wybranego wariantu) wówczas Uczelnia otrzymuje dodatkowo (bez opłaty) Ubezpieczenie Odpowiedzialności Cywilnej Pracowników, Placówki Oświatowej. Ubezpieczenie obejmuje Nauczycieli Akademickich oraz wszystkich pozostałych pracowników PWT (w tym także umowy cywilnoprawne).\nJeśli ktoś potrzebowałby wsparcia/pomocy przy zakupie polisy proszę o kontakt z działem kadr.


ŁZS-czy leczyć biologicznie? - Strona 3 - Łuszczyca - forum dyskusyjne - luszczyce.pl\nŁZS-czy leczyć biologicznie?\nRe: ŁZS-czy leczyć biologicznie?#22468\nkreciq - 14 maja 2014, o 13:33\n- 14 maja 2014, o 13:33 #22468\njestem w podobnym wieku co Ty, ale choruję zaledwie od 1,5 roku, niestety od razu wpadłam w ostrą jak to nazwali - agresywną - postać tej choroby, nagle zaatakowało mi blisko 50 stawów rąk i nóg - możesz poczytać post z 29 października 2013 (CAŁKOWITE wyleczenie ŁZS?), i po tym rocznym leczeniu Metotreksatem (teraz Metexem), Equoralem i sterydami jest o niebo lepiej, ale wciąż nie jestem w pełni sprawna, mam obrzęki niektórych stawów i inne uciążliwości (paskudne skurcze rąk itd).\nWeszłam do programu i za dwa tygodnie będę miała podaną pierwszą dawkę leku biologicznego, nie ukrywam boję się. Boję się skutków ubocznych, boję się że to wnika we wszystkie komórki... że skutki tego leczenia poznam za 20-30 lat...\nGeneralnie te leczenie jest dla ludzi, takich którym inne leki niespecjalnie przynoszą oczekiwane skutki, jest dla mnie i mam nadzieję, że w końcu stanę prosto na nogi, i nie będę się na dzieciach podpierać wchodząc po schodach\nTakże odezwę się już po przyjęciu leku (serii?).\nPozdrawiam i głowa go góry!\nA i jeszcze jedno... rodzina, dzieci, to oni sprawiają, że zapomina się o swoich ułomnościach i ma się dla kogo żyć, a choroba (ta choroba) nie jest w żaden sposób przeszkodą do szczęścia.\nDlatego związek z kimś pozytywnie nastawionym do świata może być dla Ciebie najwspanialszą rehabilitacją, nie odmawiaj sobie tego\nRejestracja: 29 paź 2013, o 20:56\nRe: ŁZS-czy leczyć biologicznie?#22700\nkreciq - 4 lip 2014, o 13:21\n- 4 lip 2014, o 13:21 #22700\nJestem po 5-tej dawce leku. Przyjmuję Enbrel.\nDZIAŁANIE: już po 1 dawce obrzęki zaczęły mi ustępować, po drugiej właściwie wszystkie obrzęki mi zeszły, a ból znacznie osłabł na sile. SUPER, ale...\nSKUTKI UBOCZNE: Niestety z pierwszą dawką zaczęłam miewać silne i uciążliwe bóle głowy, zdecydowanie osłabłam i straciłam kondycję fizyczną, a po 4 dawce leku zaczęłam mieć problemy z jelitami - czterodniowe wymioty, biegunka i osłabienie. Miałam tygodniowa przerwę z podawaniem leku i w poprzednią środę przyjęłam następną dawkę i ... obrzęk w miejscu ukucia (jakby mi ktoś pod skórą zaszył twardą cytrynę) i świąd. Niestety jestem uczulona na ten lek.\nW przyszłym tygodniu z lekarką zadecydujemy co ze mną dalej.\nRe: ŁZS-czy leczyć biologicznie?#25272\nporcelanowa - 13 paź 2015, o 15:40\n- 13 paź 2015, o 15:40 #25272\nHej wszystkim, jakby ktoś z Was się zdecydował na leczenie biologiczne to w Poznaniu jest jeden ośrodek i właśnie mają tam badanie kliniczne. Ja się niestety nie dostałam ze względu na niskie CRP, ale będę próbować jeszcze raz i mam nadzieję, że tym razem się uda! Jakby ktoś chciał namiary to chętnie podam\nRejestracja: 13 paź 2015, o 15:25


Seks po porodzie - 5 sposobów, jak zwiększyć apetyt na seks po porodzie | Babyonline.pl\nMalwina Małecka/"Twój Maluszek" | aktualizacja: 06.12.2013 | 0\nZamiast wieczornych namiętnych pocałunków wolisz wtulić się w poduszkę? Drażnią cię zaloty męża? Oto twój plan działania.\n10 waszych ulubionych zdjęć\nZ małżeńskim seksem jest trochę jak z apetycznym daniem. Jest pyszne, ale z czasem przestajesz mieć na nie aż taką ochotę. Na szczęście, podobnie jak jedzenie, można go przyprawić, odpowiednio podać i smakuje wyśmienicie. Jak to zrobić? Oto przepis. Naprawdę działa!\nTo często dość trudne zadanie. Bo niby wszyscy TO robimy, ale jakoś wstydzimy się o tym mówić. Tymczasem partner po prostu może nie domyślać się, że pieszczoty piersi w ogóle na ciebie nie działają. Za to chętnie przyjęłabyś je w bardziej intymnym miejscu. Porozmawiaj z mężem również o tym, o jakiej porze lubisz się kochać najbardziej (po ciężkim dniu rzeczywiście możesz padać na nos). Powiedz, co cię podnieca (jaka pozycja, słowa wypowiadane, kiedy się kochacie, gadżety itp.).\nTakże mężowi pozwól mówić. I pamiętaj, że to nie ma być rozmowa jedna na całe życie. Podpowiadaj partnerowi, co ma robić także w czasie stosunków albo wtedy, gdy masz jakiś wyjątkowy pomysł. Upodobania ludzkie się przecież zmieniają – ujmując rzecz obrazowo: jeśli uwielbiasz pączki, to nie znaczy, że nie masz czasem ochoty na tort.\nIdź z koleżanką na plotki\nCo wspólnego mają babskie pogaduchy z seksem? Ano bardzo wiele. Zacznijmy od tego, że kobieta po prostu musi się wygadać. A kto nas wysłucha z takim skupieniem, jak nie najbliższe koleżanki? Facetowi nie wszystko można powiedzieć, bo czasem trudno nam się do czegoś przyznać albo po prostu czujemy, że nie jest w stanie nas zrozumieć. Za to przyjaciółka – jak najbardziej. Wygadanie się, czasem ponarzekanie na męża, innym razem opowiedzenie o swoich marzeniach, fantazjach i o tym, jak ten sąsiad z naprzeciwka dzisiaj na nas spojrzał – działa wprost terapeutycznie. To dobry wstęp do namiętnej nocy z mężem.\nWyjdźcie gdzieś razem\nNajlepiej do kawiarni czy klubu. Generalnie w takie miejsce, w którym masz szansę spotkać innych mężczyzn. Pytasz, po co ci są potrzebni inni, skoro to za mężem masz się oglądać? Po pierwsze dostaniesz od nich spory zastrzyk feromonów, czyli bardzo ogólnie mówiąc, substancji, które wdycha się razem z powietrzem, a które podnoszą nasz popęd seksualny. Po drugie, przeglądając się w oczach innych panów, poczujesz się atrakcyjniejsza, bardziej pobudzona, a twój mąż... bardziej o ciebie zazdrosny. I o to chodzi! Jego zazdrość, jeśli nawet będzie jedynie podświadoma, szybko przełoży się na większe starania o twoją osobę. Możesz więc liczyć na komplementy, kwiaty, czułość, zaproszenie na następną kolację... A zanim na nią pójdziesz, przygotujesz się jeszcze lepiej: założysz nową sukienkę, pomalujesz, wyperfumujesz. Wieczór będzie jeszcze bardziej udany, a jego dalszy ciąg przeniesie się do sypialni...\nCo przemieni mamę w kochankę?\nPamiętaj o nastroju\nCiastko zjedzone w barze na rogu nie smakuje już tak bardzo, jak takie samo wykwintnie podane na dużym talerzu ozdobionym czekoladową polewą, prawda? Z seksem jest podobnie. Im więcej wysiłku włożycie w stworzenie nastroju, tym większą macie gwarancję, że szybko nie zapomnicie o tej nocy. Dlatego pomyśl, jak wytworzyć sprzyjającą pieszczotom aurę. Może wystarczą świece, a może na początek obejrzycie jakiś film, który doda pikanterii i rozpali zmysły. To wcale nie musi być porno – „9 i pół tygodnia” to także doskonały wybór. I jeszcze jedno: nie zapomnij\no jakiejś dobrej muzyce. Naukowcy twierdzą, że odpowiednio dobrana do kobiety działa na nią jak afrodyzjak!\nObudź swoją wyobraźnię\nZdarzyło ci się kiedyś czytać opisy intymnych zbliżeń? Jeśli tak, to na pewno pamiętasz, jak się wtedy czułaś: pewnie trochę tak, jakbyś sama brała w nich udział. To twoja wyobraźnia zaczęła działać i pozwoliła odczuwać to, co przeżywała bohaterka namiętnie obejmowana przez kochanka. A więc? Czytaj miłosne historie, pozwól sobie na erotyczne fantazje, wymyślaj nowe sposoby na miłość. Seksuologowie twierdzą, że nawet jeśli bohaterem seksualnych fantazji nie jest własny partner, nie tylko nie są one powodem do niepokoju, ale co więcej, mogą pomóc odświeżyć związek. Zatem, niech żyje wyobraźnia!\n5 kłopotliwych pytań, które dręczą rodziców.\nWięcej na temat : seks po porodzie seks młodych rodziców związek po porodzie


Wzór pismo reklamacyjne - umowywzory.pl\nWzór pisma reklamacyjnego. Poniżej znajdziesz przykładowe pismo reklamacyjne utworzone za pomocą formularza, który znajdziesz tutaj. Warto z niego skorzystać.Pismo reklamacyjne należy złożyć lub wysłać wraz z reklamowanym towarem. Jak napisać reklamację? W reklamacji należy ująć zauważoną wadę oraz żądania, jakie mamy względem wybrakowanego towaru. Reklamacja z tytułu rękojmi daje nam prawo do: naprawy usterki, wymiany rzeczy na nową, zwrotu (lub obniżenia) ceny za towar.Reklamacja konsumencka - WZÓR PISMA Ustawa o szczególnych warunkach sprzedaży konsumenckiej przewiduje możliwość zgłoszenia reklamacji, gdy towar jest nie zgodny z warunkami umowy. Poniższe pismo jest przydatne w takich właśnie sytuacjach.Pismo powinno być bardziej rozbudowane i zawierać więcej szczegółów. Załączamy również poprzednie dokumenty oraz odpowiedzi instytucji. Rzecznik Finansowy - do tej instytucji należy kierować wnioski o pozasądowe postępowanie polubowne, czyli rozstrzygnięcie sporu między klientem a bankiem.Apr 23, 2011Zobacz jak łatwo możesz stworzyć pismo reklamacyjne wraz z podstawą prawną. Wejdź na ReklamacjaTowaru.pl i poznaj prawa konsumenta!Nasze strony korzystają z plików cookies Korzystanie z witryny bez zmiany ustawień Twojej przeglądarki oznacza, że będą one umieszczane w Twoim urządzeniu końcowym.Każde pismo reklamacyjne powinno zawierać dokładne oznaczenia stron.\nPodajemy swoje dane, po to by sklep lub serwis mogli się z nami skontaktować i poinformować o powziętej.\nTo samo dotyczy przedsiębiorcy, do którego składamy reklamacje. Niekiedy dość trudno jest to rozróżnić.Zobacz jak napisać reklamację, jaki układ elementów zastosować, zapoznaj się ze wzorem i przykładami reklamacji. Reklamacja. Reklamacja jest żądaniem klienta skierowanym do sprzedawcy lub wykonawcy usługi, w związku z niezadowalającą jakością towaru lub usługi.Reklamacja z tytułu rękojmi /wzór ma zastosowanie do umów zawartych po 24 grudnia 2014 roku / Wzór opracowany wspólnie z użytkownikiem Odwiedź profil: Dawding - WindowsMania.pl - Najlepsze Forum o systemach Windows i zastosowany ( #25) w temacie : Rękojmia a naprawa gwarancyjna z pominięciem Sprzedawcy.Sprawdź jak napisać odpowiedź na reklamację, zapoznaj się ze wzorami odpowiedzi na reklamację. Odpowiedź na reklamację. Odpowiedź na reklamację jest pismem, w którym dostawca towaru/usługi ustosunkowuje się do zarzutów stawianych mu w reklamacji.Postępowanie reklamacyjne nie ma charakteru obligatoryjnego. Klient może zatem od razu wystąpić na drogę sądową. Jednak warto zadać sobie pytanie, czy nie lepiej uniknąć długotrwałego i kosztownego procesu sądowego w sytuacji, gdy realne jest, że organizator imprezy turystycznej przychyli się do złożonej reklamacji.Umowy na większość usług powinny być zawierane na piśmie.\nIm więcej szczegółowych ustaleń w nich zawrzemy, tym lepiej.\nTo warto przeczytać! 1 Umowę o usługę najbezpieczniej zawrzeć .przykład reklamacji usługi przewozu osób komunikacja komunalną (plik: przyklad_reklamacji_uslugi_przewozu_osob_komunikacja_komunalna.docx, rozmiar pliku: 14.8 KB)Materiały przedstawione na stronie służą wyłącznie celom informacyjnym. Nie stanowią porady prawnej.Zasady składania reklamacji reguluje Ustawa o szczególnych warunkach sprzedaży konsumenckiej. Zgodnie z przepisami ustawy każdy konsument, który nabył wadliwy towar, jest uprawniony do zareklamowania tego towaru.Prosimy upewnić się, który z wzorów jest właściwy dla Państwa sytuacji (stanu faktycznego); jeśli macie Państwo wątpliwości, prosimy o telefon do prowadzonej przez nas Infolinii Konsumenckiej (22 290 8916, 801 440 220) - prawnik doradzi, który wzór wybrać.Pismo reklamacyjne wzór. Konsumencie! Skorzystaj z bezpłatnego generatora pisma reklamacyjnego! Leave a reply Anuluj pisanie odpowiedzi. Twój adres email nie .Poniższe pismo jest przydatne w takich właśnie sytuacjach. Pobierz wzór.Czy wiesz, że aby zareklamować towar w sklepie, nie jest wymagane dołączenie paragonu! Dowiedz się, jak napisać reklamację i pobierz darmowy wzór pisma reklamacyjnego!Wzór reklamacji Foto: UOKiK / materiały prasowe Wzór reklamacji do biura podróży Kolejny ważny aspekt, to dokładne określenie żądania - musimy wyraźnie zaznaczyć, czy interesuje nas obniżenie ceny wycieczki, czy odszkodowanie.Napisze mi ktoś wzór reklamacji do orange? Witam sytuacja jest taka. Przedłużałem umowe na internet abonament mial wynosić 33 zł a przychodzi mi 39zł. Albo konsultant sie pomylił lub beszczelnie mnie oszukał i podsunol inna oferte do podpisania niż bylo mówiaone.W umowie .Kategorie: Prawo dla sklepu, Wzory Tagi: jak napisać pismo reklamacyjne, niezgodność towaru z umową, niezgodność towaru z umową wzór, niezgodność towaru z umową wzór pisma, odpowiedź na pismo reklamacyjne, pismo reklamacyjne wzór, reklamacja, reklamacja towaru, reklamacja wzór, wzór pisma, wzór pisma reklamacyjnego, wzór pisma .reklamacja przesyłki kurierskiej wzór - ilość porad 1. Ciekawe porady nie tylko naszych użytkownikówPROCEDURA REKLAMACYJNA §1 Reklamację składa się z tytułu niewykonania lub nienależytego wykonania Usług świadczonych przez UPS Polska sp. z o.o. z siedzibą w Warszawie (dalej „UPS").Spółka skarbu państwa, zajmująca się świadczeniem usług pocztowych (listy i paczki), bankowo-ubezpieczeniowych - poprzez spółki z Grupy Kapitałowej Poczty Polskiej (Bank Pocztowy i Pocztowe Towarzystwo Ubezpieczeń Wzajemnych) oraz usług logistycznych.W związku ze stanowiskiem przyjętym przez Bank w odpowiedzi na pismo reklamacyjne złożone w dniu 23.01.2015r. (zwane dalej "reklamacją") jestem zmuszony zauważyć, co następuje.załatwia pismo reklamacyjne żący m h Reklamowana(a) przesyłka(e) Uwagi Podpis pracownika pocztowego idata załatwienia pisma reklama-cyjnego doręczono (wydano) uprawnio-nemu do odbioru dosłano adresatowi *) zwrócono nadawcy *) wysłano dalej *) Zapisywana zbiorowo, wraziejej nadejs´cia wysłana dalej ekspedycja (wypenic´ także rubr .Wzór odpowiedzi po jego uzupełnieniu i podpisaniu przez sprzedawcę należy przesłać klientowi - konsumentowi - takie pismo może być przesłane pocztą elektroniczna, ale dla zwiększenie skuteczności zalecamy jego przesłanie listem poleconym..\nWzór wniosku tauron


Gorączka wyprzedaży w Centrum Handlowym Osowa | wiadomości\nGorączka wyprzedaży w Centrum Handlowym Osowa\nAuthor prasa24h Published 15 stycznia 2013 Comments 0\nModny płaszcz w kolorze musztardowym a może cekinowa sukienka idealna na karnawał? Początek roku to doskonała okazja, aby skorzystać z szerokiego wachlarza ofert wyprzedażowych, które możemy spotkać we wszystkich galeriach handlowych. Centrum Handlowe Osowa również przygotowało super okazje dla swoich klientów. Teraz najnowsze kolekcje modowe i dodatki, a także kosmetyki i artykuły wyposażenia wnętrz można kupić już za połowę ceny.\nWraz z nadejściem Nowego Roku rozpoczyna się okres intensywnego buszowania po sklepach w poszukiwaniu produktów najpopularniejszych marek dostępnych w naprawdę przystępnych cenach. Monnarii, Orsay, Benetton, Big Star czy Jacqueline Riu to tylko niektóre firmy dostępne w CH Osowa, które włączyły się w wyprzedażowe szaleństwo.\nPodczas noworocznych okazji każdy znajdzie coś dla siebie. Wyjątkowych ofert możemy spodziewać się także w salonach obuwniczych – Bartek, Deichmann, Ray Obuwie, CCC, Venezia czy Wojas oraz perfumeriach i drogeriach – Sephora, Rossmann czy Yves Rocher. Fantastyczne ceny czekają również na miłośników dodatków m.in. w salonie Kemer oraz Apart lub u Jubilera Schuberta.\n„Styczeń to od lat jeden z najbardziej wyczekiwanych miesięcy w roku przez każdego, kto lubi być na bieżąco z modą i trendami. Tylko teraz ubrania i dodatki, które wcześniej kosztowały krociemożna znaleźć w naprawdę atrakcyjnych cenach. Najmodniejsze buty, torebki czy biżuteria dostępne są już za połowę ceny. Zapraszam wszystkich na super wyprzedaże w Centrum Handlowym Osowa oraz życzę udanych zakupów” – mówiAgnieszka Wojtaszczyk, Dyrektor Centrum Handlowego Osowa.\nTags centrum handlowe, Centrum Handlowe Osowa, CH Osowa, Osowa, wyprzedaż, wyprzedaże, zakupy Category Biznes, Moda i styl, Polecamy, Polecane wiadomości, Rozrywka Views 1436\nNieodśnieżony samochód? Uwaga na mandaty!\nMonitor dla graczy z odświeżaniem 144 Hz i czasem reakcji 1ms\nPortal www.opinieouczelniach.pl pomaga maturzystom w mądrym wyborze szkoły wyższej\nIle jajek można zjeść w ciągu tygodnia?\nSmartfon nowa zabawka Polaków\nNajwiększy dmuchany tor przeszkód w Europie wróci do Warszawy! „Planeta Gigantów w 19. Dzielnicy”\nOśrodek terapii inny, niż wszystkie


Energia z odzysku – ekologiczne źródła energii. Dbajmy o Ziemię | sentymentalny interesujacy poradnik\nNatychmiastowy rozwój gospodarki spowodował, iż ilość zużywanej energii przez nowoczesne społeczeństwa jest bardzo\nobszerna. To smutne ma to wybitnie ujemny wpływ na otoczenie poprzez intensywną eksploatację naturalnych złóż węgla, ropy naftowej, gazu oraz innych paliw kopalnych. Odbija się to negatywnie nie jedynie na środowisku, gdyż zanieczyszczone powietrze, wody gruntowe i same grunty uprawne oddziałują później negatywnie na organizm ludzki. Nie bez przesłania jest także wpływ na ocieplanie klimatu. Wolno tego uniknąć, przechodząc na alternatywne źródła energii.\nWszelkie z powyższych rodzajów elektrowni są w stanie występować w dwóch rodzajach. Są to zarówno znaczące oraz przemysłowe instalacje złożone z wielu hektarów pokrytych panelami fotowoltaicznymi, lub ewentualnie dziesiątkami wiatraków o wysokości kilkudziesięciu metrów, jak i przydomowe instalacje złożone z paru lub ewentualnie kilkunastu paneli montowanych na dachach, czy też w gruncie, lub też drobnych wiatraków.\nPragnąc samodzielnie dbać o środowisko oraz swój portfel, najswobodniej zdecydować się na swoją przydomową elektrownię – ma prawo to być turbina wiatrowa bądź też panele fotowoltaiczne. Inwestycja na poziomie od kilkunastu do kilkudziesięciu tysięcy złotych pozwoli na zbudowanie przydomowej elektrowni, jaka pod każdym względem pokryje zapotrzebowanie zwyczajnego gospodarstwa domowego.\nOpublikowano 19 kwietnia 2022 Autor zapnowe58Kategorie Inne\nPoprzednie Poprzedni wpis: Niesłychanie pracowitym procesem jest budowa domu.\nDalej Następny wpis: Firmy parają się produkcją maszyn posiadają w ofercie standardowe modele


Pielęgniarka anestezjologiczna napisała felieton w słusznej sprawie. Pod felietonem głosy poparcia, ale także… Autorka: "Nie dzielę pielęgniarek". Ciszy, że umiemy merytorycznie się wypowiadać, mimo różnych opinii. – Portal Pielęgniarek i Położnych Pielęgniarka anestezjologiczna napisała felieton w słusznej sprawie. Pod felietonem głosy poparcia, ale także… Autorka: "Nie dzielę pielęgniarek". Ciszy, że umiemy merytorycznie się wypowiadać, mimo różnych opinii. – Portal Pielęgniarek i Położnych\nStrona główna » Aktualności » Pielęgniarka anestezjologiczna napisała felieton w słusznej sprawie. Pod felietonem głosy poparcia, ale także… Autorka: "Nie dzielę pielęgniarek". Ciszy, że umiemy merytorycznie się wypowiadać, mimo różnych opinii.\nPielęgniarka anestezjologiczna napisała felieton w słusznej sprawie. Pod felietonem głosy poparcia, ale także… Autorka: "Nie dzielę pielęgniarek". Ciszy, że umiemy merytorycznie się wypowiadać, mimo różnych opinii.\n45 zł w Łodzi… Moja stawka to 5 dych – o takim tytule Monika Drobińska napisała felieton. Jego treść publikujemy tutaj…\nPoniżej pubikujemy komentarze użytkowników pielegniarki.info.pl\nKapitalnie babeczka pisze, pomijam fakt, że ma absolutną rację. Ciekawe, "w punkt" ujęte zwroty – super! Miło wiedzieć, że wśród pielęgniarek są takie mądre dziewczyny. Z każdym słowem – nawet przecinkiem i kropką w tym tekście się zgadzam! Od lat namawiam moje koleżanki aby rzuciły swoje dodatkowe prace, a jak już muszą pracować, to niech negocjują wyższe stawki, albo pracują gdzie indziej – nie w ochronie zdrowia. Jest to jakiś pomysł. Mam podobny stan umysłu jak koleżanka – mogę już tylko patrzeć i robić swoje. Pozdrawiam wszystkich i błagam zróbmy coś!\nJuż nie podniecaj sie ta anestezjologią. Na każdym odcinku i w każdej komórce pielegniarka powinna godziwie zarabiać.\nW szpitalu, w którym pracuję koleżanki z dwóch oddziałów napisały, formułki, w raporcie i miały, że się tak wyrażę delikatnie – przesrane.\nZachwycacie się brakami i w związku z tym nadchodzącymi lepszymi czasami. A ja wam powiem że będzie inaczej, obciążą Nas dodatkową pracą, będziemy bardziej obserwowane i mobbingowane ze strony dyrekcji. Będzie to trwało aż się powykańczamy fizycznie i zadziobiemy psychicznie. Czy aby już tak to nie wygląda?\nP. Moniko i po co te "podziały anestezjologiczne"? A co mają powiedzieć np. pielęgniarki neurologiczne, psychiatryczne, in. a nawet pielęgniarki szkolne gdzie wymagana jest p.w. duża samodzielność, stanowisko 1-osobowe, nie mam pomocy koleżanki czy lekarza a w szkołach się dzieje – wymieniał by jeszcze inne stanowiska. Na co się jeszcze podzielimy? – może np. w zależności od liczby posiadanych wnuków? (może żarcik ale bardzo obrazowy – pani też o wnukach pisze) a w każdej grupie zawodowej one są. Nie ograniczajmy się do podziałów, do "tu i teraz", proszę uruchomić myślenie perspektywiczne i czas zmienić naszą mentalność. Perspektywa aktywności politycznej, głodu codziennych informacji, publikacji własnych w najbliższej przyszłości spowoduje m.in.poczucie jedności w swoim środowisku a to podstawa. Uczmy się solidarności nawzajem, brońmy Siebie nawzajem w słusznej sprawie, gdzie tylko można! Bądżmy odważne, asertywne, wykazujmy swoją wiedzę i inteligencję jako tzw. edukatorzy zdrowotni, nie tylko pielęgnowanie samo w sobie.Zapracujmy sobie na szacunek i godność w tym tak bardzo niedocenianym obecnie w Polsce zawodzie.Bierzmy przykład z lekarzy, nauczycieli – potrafią skutecznie i inteligentnie zawalczyć o swoje. Ostatni protest pracowników sieciówek – też powinien pielęgniarkom otworzyć oczy. Wg wielu z was co mi tam jakaś walka jak mam 3 etaty.Eliminujmy takie koleżanki i kolegów z zespołów! Są zagrożeniem dla pacjentów i dla Was, gdyż pracują non-stop .Krzywdzą swoje rodziny i samych siebie. Zachowania żenujące, upokarzające, bez szacunku i godności! Powyższe wskazówki są istotą spodziewanych zmian – to tyle na razie w wielkim skrócie.pozdrawiam podobnie myślących.\nObyśmy takie były – super komentarz ! pozdrawiamy autorkę 🙂\nPewnie wsadze kij w mrowisko ale … pracuje na zachodzie i tutaj pielęgniarką anestezjologiczna jest wyżej ceniona niż pielęgniarką która pracuje na oddziale. Nikt się temu nie dziwi i nikt się przeciw temu nie buntuje. Już tłumacze dlaczego. Oddziały dzielone są tutaj na ogólne, chirurgiczne i specjalistyczne. Na każdym z wyjątkiem intensywnej terapii i anestezjologii (tudziez wysoce specjalistycznych) można podjąć pracę po studiach bez dodatkowych umiejetnosci/wiedzy/szkoleń. Często nas rotuja czego osobiście nie popieram ale prawda jest taka że jakoś tam sobie poradzisz. Jednak intensywna terapia czy anestezjologia to jedyny wyjątek oddziału na który żadna pielęgniarką nie zostanie wysłana jeśli nie ma dodatkowych kwalifikacji. I nikt nie ma nikomu za złe więc nie wiem skąd to wszechobecne oburzenie. Autorka artykułu właśnie tam pracuje i tak wycenia swoje usługi. Prywatny dyżur na intensywnej terapii tu na zachodzie wyceniany jest również na podstawie wyższej stawki urodzinowej, bo nie każda pielęgniarką może taki dyżur wykonac.\nKazda Pielegniarka i Pielegniarz jest równy, równa. Kazdy odwala kawał dobrej odpowiedzialnej pracy. Wiadomo ze sa rozne oddziały, mniej lub bardziej cięzkie. Ale krew mnie zalewa jak słysze ze Panie z Anestezjologii to maja dopiero prace, jak to one ciezko i odpowiedzialnie pracuja? Wyzyny pielegniarstwa. Niech ida do pampersow na interne lub neurologie to zobacza ty wyzyny. Po co te mniemanie o sobie, i pokazywanie wyzszosci?\nPrzyjedź do nas na wschód i w pojedynkę opraw 15 leżących zasranych tyłków to będziesz wielka.\nDrogie Koleżanki. Czytając wypowiedź pani Moniki, absolutnie nie odczułam, że wynosi na wyżyny pielęgniarki anestezjologiczne – wspomniała o nich, bo pisała o sobie, a sama jest pielęgniarką anestezjologiczną. Nie doszukujcie się nie wiadomo czego. Ps. Pani Moniko, zgadzam się z panią w 1000u % procentach !\nOprócz pielęgniarki anestezjologicznej, nikt też nie zastąpi pielęgniarki neurologiczne na dializach, albo pielęgniarki onkologicznej przy przygotowywaniu cytostatyków. Nie wspomina pani nr 17 o tym, bo w państwach cywilizowanych pielęgniarki nie robią chemii, tylko apteki szpitalne, a dializy robią lekarze.\nNefrologicznej. Błąd automatyczny – przepraszam.\nA co powiecie o pielęgniarkach i położnych, które uczą młode studentki, biorą ogromną odpowiedzialność za nie na oddziałach w czasie zajęć praktycznych i praktyk, a stawki ministerialne to 23 zł za h zajęć praktycznych i 7 zł za praktyki. Nikt nie chcę sobie brać takiego problemu na głowę. A jak nie mają wyjścia, bo są zmuszane przez dyrekcję, to robią niezbędne minimum. Dlatego obecne kształcenie personelu medycznego jest kiepskie.\nMonika Drobińska: Nie dzielę pielegniarek. Moja stawka dotyczy mojej anestezjologicznej działki. W tym jestem dobra. Nie mam pojęcia o pracy w innej specjalizacji i się tam pchać nie będę. Proste. Wszystkie powinnyśmy zarabiać więcej. Tu nie ma podziałów. Podział robi się, kiedy same sobie zanizamy stawki. Głośno gadamy i narzekamy A bierzemy zlecenie za 2 dychy brutto.To jest podział i działanie na niekorzyść środowiska. Mam prawo do własnego zdania .Państwo również. Różnica jest tylko w tym, ze ja oprócz tego ,ze piszę i mówię to jeszcze tak robię. Wspomoge anestezjologie w moim mieście za 5 dych na godzinę. Dwie doby w miesiącu.Za mniej nie ma mowy.\nPani Moniko mogę tylko żałować, że całe nasze środowisko nie przejawia Pani postawy. Szacunku dla siebie, swoich umiejętności, pracy i prezentowania swojego zdania. A jednocześnie kultury i poszanowania dla innych. Gdyby to było powszechne w naszej grupie zawodowej to bylibyśmy dzisiaj na innym etapie warunków pracy. Oby Pani odwaga i inteligencja dała do myślenia innym. Zacznijmy się same szanować, a z dnia na dzień zobaczymy pozytywne zmiany. Trzeba zacząć zmiany od siebie bez względu na miejsce pracy. Od wytykania błędów innym, i zanizania ich wartości nam nie przybędzie dochodu ani prestiżu. Pozdrawiam serdecznie.\nZgadzam się w 100%z autorka oraz z komentarzem nr 5 i 23. Nigdy nie było jedności i solidarności. Zawsze bałyśmy się o pracę i dalej się boimy nie wiem dlaczego. Jestem gotowa na pracę w jednym miejscu. Juz dawno mogliśmy zarabiać godnie i stawiać warunki za tak odpowiedzialna pracę. Jeszcze jedno: nie żal mi już nawet pacjentów bo oni też nigdy nie stanęli po Naszej stronie i rzadko Nas cenią. Każdy patrzy na siebie.tego nauczyło mnie 32 lata w zawodzie pielęgniarki.\nPrzecież ta dziewczyna niejako przy okazji pisze , że pracuje na anestezjologii , ważne jest meritum jej wypowiedzi – porzucenie dodatkowych prac . Jeśli je podejmować to za porządną stawkę . To wszystko ! Tak trudno to zrozumieć?


Simlock SAMSUNG A737N - zdejmij go szybko, skutecznie i tanio!\nJak usunąć simlock z telefonu SAMSUNG A737N\nOdblokowanie telefonu SAMSUNG A737N przy pomocy naszych usług jest najbezpieczniejszą i najmniej inwazyjną oraz najwygodniejszą metodą zdjęcia simlocka z tego modelu. Zarówno odblokowanie przy pomocy kodu który generujemy na podstawie numeru seryjnego IMEI jak i przy pomocy oryginalnego kabla USB, nastąpi prosto i szybko. Na stronie simlock.pl znajdziesz absolutnie wszystko co jest Ci potrzebne do zdjęcia simlocka z SAMSUNG A737N. Aby zdjąć simlocka w zasadzie musisz mieć tylko telefon z założoną blokadą, resztę załatwisz u nas. W celu zdjęcia simlocka z SAMSUNG A737N nie musisz ruszać się z domu, wszystko załatwimy zdalnie.\nJak wpisać kod w SAMSUNG A737N?\nWłącz telefon SAMSUNG A737N z kartą SIM, której telefon nie akceptuje (wpisz PIN jeśli karta go posiada),\nWłącz telefon SAMSUNG A737N z kartą SIM, której telefon nie akceptuje,\nCzy zdjęcie simlocka z SAMSUNG A737N jest bezpieczne?\nOferowane w naszym serwisie usługi które pozwalają na odblokowanie SAMSUNG A737N są w 100% bezpieczne. Sposób w jaki ściągamy simlock z SAMSUNG A737N został przewidziany przez producenta i nie ma żadnego negatywnego wpływu na działanie telefonu/modemu.\nCzy zdjęcie simlocka z SAMSUNG A737N spowoduje utratę gwarancji?\nZdjęcie simlocka z SAMSUNG A737N nie ma wpływu na gwarancję. Sposób w jaki zdejmujemy simlock z SAMSUNG A737N został przewidziany przez producenta i nie może to mieć wpływu na gwarancję. Wszystkie telefony/modemy fabrycznie są bez simlocków, blokada ta jest zakładana na potrzeby operatorów. Zdejmując simlock przywracasz stan pierwotny urządenia.\nPo co ściągać simlock z SAMSUNG A737Ns?\nPo zdjęciu blokady simlock z SAMSUNG A737N, telefon/modem ten będzie działał z każdą kartą sim. Przydatne to jest gdy, np. wyjeżdżasz za granicę i tam chcesz używać telefonu/modemu lub po prostu zmieniasz operatora. Często się zdarza też, że z jakiegoś powodu potrzebujesz do swojego telefonu/modemu włożyć kartę kogoś znajomego który korzysta z usług innego operatora. Gdy masz założoną blokadę sim-lock, nie jest to możliwe.\nCzy można zdjąć simlock z SAMSUNG A737N za darmo?\nW przypadku nowszych modeli takich jak SAMSUNG A737N, zdjęcie simlocka za darmo jest możliwe zazwyczaj jakimiś "kombinowanymi" metodami np. poprzez wgrywanie jakiegoś pachowanego oprogramowania. Może to prowadzić do uszkodzenia telefonu/modemu oraz utraty gwarancji. W sieci jest też sporo "kalkulatorów" do simlocków, większość z nich jest do bardzo starych modeli lub po prostu nie działają. Przed użyciem ich należy pamiętać ze większość telefonów/modemów ma ograniczoną liczbę prób wpisania kodu. Po przekroczeniu takiej liczby odblokowanie może być znacznie droższe, może wymagać wizyty w serwisie lub może być całkowicie nie możliwe. Dlatego czasem lepiej zapłacić i mieć GWARANCJĘ, że z telefonem/modemem nic się nie stanie.\nJak długo będę czekał na realizację usługi dla telefonu SAMSUNG A737N?\nCzas realizacji zamówionej usługi dla SAMSUNG A737N zależy od konkretnej usługi. Poniżej przy usługach podane są czasy ich realizacji.\nUsługi dostępne dla telefonu SAMSUNG A737N:


Receptura na imprezę | ZKWarszawa\n24 września 2018 25 maja 2021\nReceptura na imprezę\nPodczas cudownej okazji, takiej jak urodziny, wakacje czy parapetówka, dobrze jest uczcić ów istotny moment swego życia przede wszystkim wspaniałą zabawą. Jednak we współczesnych czasach pośpiech powoduje wielki i nagminny brak czasu. Z tego powodu źle przygotowane przygotowania do przyjęcia może być przyczyną niezwykłych trudności.\nCzasem takie urządzenie czasu, które pozwala jednocześnie radować się zabawą, jak i załatwi wszelkie potrzebne przygotowania, staje się realnym wyzwaniem. Dlatego też takie niby drobiazgi, jak pójście na zakupy jak również ugotowanie ciast może okazać się niebagatelną kwestią, kiedy nie posiadamy należytej ilości czasu lub gdy kucharzenie zajmuje nam więcej czasu, niż trzeba.\nJak myślisz? Czy ten temat jest interesujący? Jeśli tak, to kliknij w link i sprawdź praktyczne informacje (https://meanderstomatologia.pl/stomatologia-dziecieca) – wciągną Cię totalnie.\nZa to jest mnóstwo przepisów, dzięki którym absolutnie każdy smakosz będzie zachwycony zapachem znakomitych potraw, dla przykładu kuchni lokalnej, japońskiej lub indyjskiej.\nObecnie bowiem regionalne i orientalne potrawy zyskują na zainteresowaniu i stanowią ciekawy pomysł na danie. Na szczęście genialny wynalazek, jakim jest sieć internetowa, daje możliwość na wielu fachowych stronach poświęconych kucharzeniu wyszukanie interesujących, a zarazem nadzwyczajnie prostych i wyśmienitych dań. Wystarczy tylko parę kliknięć, by odnaleźć przepyszne, a niesamowicie proste przepisy kulinarne.\nPodczas imprezy genialnym urozmaiceniem jest posilenie się przepysznym i zdrowym jedzeniem razem z kolegami. Aby to im zapewnić, rozwiązanie jest w rzeczywistości wyjątkowo łatwe – jest wiele najróżniejszych przepisów, jakie mogą znacznie uprościć życie i zaproponować mnogość potraw, które podbiją serca naszych przyjaciół. Trzeba też wiedzieć, że nie tylko te najbardziej egzotyczne dania są najlepsze – na udanej imprezie nie może brakować nadzwyczaj treściwych i pysznych przekąsek.\nKliknij na odnośnik do strony (https://www.gaster-sol.pl/pl/o-soli/historia-soli), on przedstawi Ci temat, który Cię właśnie zainteresował. Przeczytaj artykuł, posiadający interesujące informacje.\nŁatwe przepisy (dowiedz się więcej: ) na kanapki z wybornymi paprykowymi pastami to interesujący pomysł na imprezę nie tylko ze względu na duże walory odżywcze, ale też nie do podrobienia smak i wysoka jakość pożywienia, różniąca się łatwo od pożywienia kupowanego. Dobrze jest systematycznie lub chociaż co jakiś czas przygotować tego typu smaczne i zdrowe przekąski, które stanowią niezrównaną alternatywę dla także smacznych, ale często drogich i tłustych potraw, które się kupuje w wielu fast-foodach i sklepach.\nPrzygotowanie własnoręcznie potraw jest zwykle rozwiązaniem o wiele tańszym i dostosowanych do potrzeb i możliwości finansowych normalnego człowieka, a sieć oraz rady uznanych kucharzy nierzadko są nadzwyczaj użyteczne, gdy poszukujemy wskazówek, jakie urozmaicą znane już wcześniej kulinarne przepisy (dodatkowe info: ).


Bytom. Muzeum Górnośląskie z branżowym Oscarem - Wiadomości ze Śląska WP\nBytomska placówka wyróżniona w 40. edycji konkursu na Wydarzenie Muzealne Roku Sybilla 2019. Za projekt „Pogotowie kulturalne” i znalezienie metody upowszechniania kultury wśród osób dorosłych z chorobą nowotworową.\nWystawy były otwarte wyłącznie dla pacjentów.Źródło: UM Bytom, fot: Archiwum UM Bytom\n- To najbardziej prestiżowa nagroda muzealna w&nbspPolsce. To odpowiednik filmowego Oscara –&nbspmówi Iwona Mohl, dyrektor Muzeum Górnośląskiego. Gala konkursu na Wydarzenie Muzealne Roku Sybilla 2019 odbyła się w&nbspponiedziałek w&nbspMinisterstwie Kultury i&nbspDziedzictwa Narodowego.\nMuzeum Górnośląskie zostało wyróżnione w&nbsptegorocznej 40. edycji za projekt „Pogotowie kulturalne” jako jeden z&nbsptrzech najlepszych programów edukacyjnych ubiegłego roku. To program pilotażowy, który miał na celu znalezienie metody upowszechniania kultury wśród osób dorosłych z chorobą nowotworową, wśród tych, którzy z&nbspprzyczyn zdrowotnych, z&nbsppowodu niskiej odporności i&nbspwielogodzinnych sesji w&nbspszpitalu nie mogą uczestniczyć w&nbspżyciu kulturalnym.\n-&nbspSama byłam pacjentką onkologiczną i&nbspzobaczyłam sytuację chorych "od środka" –&nbspmówi Iwona Mohl, dyrektor Muzeum Górnośląskiego. -&nbspW&nbsptrakcie leczenia mogłam pracować, ale wiele osób, które przechodzą chemioterapię, ma słabszą odporność. Pacjenci, którzy chorują na nowotwory, muszą unikać skupisk ludzkich, nie chodzą do kin, teatrów, muzeów, a&nbspczęsto są spragnieni kontaktu ze sztuką. Doszłam do wniosku, że trzeba zrobić, co w&nbspnaszej mocy, aby to kultura przyszła do nich –&nbsptłumaczy Mohl.\nPracownicy placówki odwiedzali pacjentów w&nbspUniwersyteckim Centrum Klinicznym Śląskiego Uniwersytetu Medycznego w&nbspKatowicach. Jak chorzy reagowali na zajęcia?\n- Jeździliśmy do kliniki z&nbspobrazami, rzemiosłem artystycznym, eksponatami archeologicznymi, przyrodniczymi, etnograficznymi, ciekawymi odznaczeniami, czy cennymi księgami. Widać było, że te spotkania z&nbspkulturą bardzo pacjentów interesowały. Zorganizowaliśmy także ich wizyty u&nbspnas w&nbspmuzeum, wystawy były wtedy otwarte wyłącznie dla nich, aby ograniczyć ryzyko infekcji. Cieszyli się też z&nbspkoncertów -&nbspopowiada dyrektor placówki.\n„Pogotowie kulturalne" jest kontynuowane w&nbsptym roku. -&nbspOtrzymaliśmy grant z&nbspministerstwa. Ze względu na pandemię projekt jest jednak prowadzony w&nbspinny sposób. Przygotowaliśmy i&nbspciągle realizujemy filmy o&nbspnaszych zbiorach, artystach, prądach w&nbspsztuce, archeologii, czy naukach przyrodniczych, nagrane zostały również koncerty. Szpital zakupił tablety i&nbspchorzy mogą za ich pośrednictwem oglądać dedykowane im filmy. Cały program dostępny jest także na stronie internetowej muzeum –&nbspprzyznaje dyrektor, zachęcając wszystkich do odwiedzenia strony muzeum.bytom.pl


Zasłona Pharell beżowa 140 x 280 cm na przelotkach Inspire - Zasłony - Homebook\nBeżowa zasłona Pharell 140 x 280 cm marki Inspire jest idealna do dekoracji okna, a także do wykorzystania jako przysłona w garderobie. Delikatna, jednolita faktura sprawia, że będzie ona pasować do różnych wnętrz, urządzonych w różnej stylistyce. Brak zobowiązującego wzornictwa nie ukierunkowuje nas i pozwala na jej użycie zarówno we wnętrzach nowoczesnych, jak i klasycznych. Zasłona półzaciemniająca, częściowo przepuszcza światło, natomiast z pewnością zadba o nasz komfort w słoneczne dni. Dodatkowe zadba o naszą prywatność, zwłaszcza jeśli okna sąsiadów są zbyt blisko. Zasłona na przelotkach to proste i funkcjonalne rozwiązanie, a także estetyczne. Stopień marszczenia jesteśmy w stanie sami wyregulować, w zależności od potrzeb.


Profil SinCaraWWE - Zapytaj.onet.pl -\nData urodzenia: 30/12/1990\ndOmI (John Cena)\noni są spox: dOml,OLA ;p LotosGdansk,EdgeWWE1999,pawlik i inni\nskomentował(a) 30.01.2012 19:56\nDotyczy pytania: "Który lepszy?" Pytanie było zadane w nieodpowiedniej kategorii - zostało przeniesione do kategorii właściwej.\nskomentował(a) 15.09.2011 14:39\nDotyczy pytania: "Czy podoba wam sie muzyka ''Rasiak song''?" Pytanie było zadane w nieodpowiedniej kategorii - zostało przeniesione do kategorii właściwej.\nskomentował(a) 22.08.2011 11:51\nskomentował(a) 23.07.2011 00:56\nTwoje pytanie: "Kto według was jest najlepszym piłkarzem Polski?" zostało usunięte przez moderatora. Wyjaśnienie: Zanim zadasz pytanie użyj funkcji wyszukiwania. Prawdopodobnie ktoś już zadał takie samo pytanie jak Ty!\nTwoje pytanie: "Czyja muzyka wejściowa najlepsza z wymienionych?" zostało usunięte przez moderatora. Wyjaśnienie: Zanim zadasz pytanie użyj funkcji wyszukiwania. Prawdopodobnie ktoś już zadał takie samo pytanie jak Ty!\nskomentował(a) 21.07.2011 00:51\nTwoje pytanie: "Która drużyna najlepsza?" zostało usunięte przez moderatora. Wyjaśnienie: Zanim zadasz pytanie użyj funkcji wyszukiwania. Prawdopodobnie ktoś już zadał takie samo pytanie jak Ty!\nskomentował(a) 20.07.2011 19:19\nJezu, jak nie słyszałaś/eś to czemu odpowiadasz?\nPS. A tak co do Twojej prezentacji.. Lubisz nasz klub czy naszego sposnsora? Jeśli klub, zmień na Wybrzeże Gdańsk, a jeśli lubisz sponsora, to zostaw.\nskomentował(a) 18.07.2011 21:32\nTwoje pytanie: "Który z nich jest najlepszym obroncą świata?" zostało usunięte przez moderatora. Wyjaśnienie: Zanim zadasz pytanie użyj funkcji wyszukiwania. Prawdopodobnie ktoś już zadał takie samo pytanie jak Ty!\nskomentował(a) 15.07.2011 21:07\nTwoje pytanie: "Która drużyna najlepsza z ligi polskiej?" zostało usunięte przez moderatora. Wyjaśnienie: Zanim zadasz pytanie użyj funkcji wyszukiwania. Prawdopodobnie ktoś już zadał takie samo pytanie jak Ty!\nskomentował(a) 14.07.2011 10:34\nMam pytanie co do Twojej odpowiedzi o telefonie LG Bali. Gdy czytałam o nim inne odpowiedzi na Zapytaj to niektórzy twierdzą, że się czasem zacina...Czy to prawda?