ekologia, gospodarka, finanse, samorządy, edukacja - PDF\nekologia, gospodarka, finanse, samorządy, edukacja\nDownload "ekologia, gospodarka, finanse, samorządy, edukacja"\n1 Miesięcznik, Warszawa marzec 2014 r., rok XXII, numer 3 (495)/14, ISSN: , nr indeksu ŚRODOWISKO ekologia, gospodarka, finanse, samorządy, edukacja EFEKTYWNIE I EKOLOGICZNIE Działania podejmowane przez NFOŚIGW w roku 2014 NADCHODZI REWOLUCJA W CIEPLE WĘGIEL KONKURENTEM DLA ŁUPKÓW? GMINY OSZCZĘDZAJĄ, METROPOLIE TRWONIĄ ORLIK PTAK JAKICH MAŁO\n3 Miesięcznik przeznaczony dla, przedsiębiorstw i jednostek administracji państwowej oraz samorządowej i osób zawodowo zajmujących się ochroną środowiska i edukacją ekologiczną. Rok dwudziesty drugi marzec 2014 r., nr 3(495)/2014 nakład egz. Wydawca: Dziennikarska Agencja Wydawnicza MAXPRESS ul. Przemysława II nr Warszawa-Ursus tel./fax: (22) tel.: REGON: NIP: Konto bankowe: Bank Ochrony Środowiska S.A Dyrektor wydawnictwa: Paweł Wójcik tel , fax: (22) , Redaktor naczelny: Jacek Zyśk tel , fax: (22) Adres redakcji: ul. Gałczyńskiego Piaseczno tel./fax (22) Stale współpracują: Adam Erechemla - Przemyśl Krystyna Forowicz Mariusz Gadomski - Lublin neostrada.pl), Katarzyna Kaczorowska Tomasz Kowalik Kazimierz Netka - Gdańsk prasa.gda.pl), Elżbieta Strucka (ela. Paweł Wójcik Aldona Zyśk Redakcja nie ponosi odpowiedzialności za treść ogłoszeń. Jednocześnie redakcja zastrzega sobie prawo do adiustacji tekstów, dokonywania skrótów oraz nadawania własnych tytułów, śródtytułów i leadów. Przedruk tekstów dozwolony jest bezpłatnie i bez ograniczeń pod warunkiem podania źródła. Skład, łamanie MAXPRESS Korekta: Elżbieta Strucka Druk i oprawa: Drukarnia offsetowa M&P ul. Łojewska 22 A, Warszawa Miesięcznik ŚRODOWISKO rozprowadzany jest wyłącznie w prenumeracie i niedostępny jest w detalicznej sieci sprzedaży. Prenumerata roczna (12 numerów) kosztuje 330,00 zł (w tym podatek VAT w wysokości 5%). Cena obejmuje koszt wysyłki na terenie Polski pocztą zwykłą. Informacje na temat prenumeraty można uzyskać w wydawnictwie lub redakcji. Wszelkie prawa zastrzeżone by MAXPRESS s.c. ISSN: numer indeksu: PKWiU: Tytuł zarejestrowany jest przez D.A.W. MAXPRESS s.c. w Sądzie Wojewódzkim w Warszawie pod numerem PR MAXPRESS jest również wydawcą periodyków: PRAWO i ŚRODOWISKO oraz ODPADY i ŚRODOWISKO. Od redaktora Zarząd Narodowego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej oraz nowy przewodniczący Rady Nadzorczej Funduszu Janusz Ostapiuk, podsekretarz stanu w Ministerstwie Środowiska spotkali się z dziennikarzami, aby przekazać informacje o działaniach podejmowanych przez Fundusz w roku 2014, roku jubileuszu 25-lecia Narodowego Funduszu. Podczas ostatniego posiedzenia Rady Nadzorczej przyjęto szereg dokumentów, które pozwolą uruchomić znaczną ilość pieniędzy. Przedmiotem finansowania będą przedsięwzięcia oczekiwane zarówno przez przedsiębiorstwa, samorządy, jak i przez osoby fizyczne powiedział Janusz Ostapiuk i dodał, że w tym systemie poczesne miejsce, takie jakie miał w przeszłości, powinien również zająć Bank Ochrony Środowiska. Prezes Zarządu NFOŚiGW Małgorzata Skucha przedstawiła plany Narodowego Funduszu na rok 2014 i zapowiedziała uproszczenie procedur, tak aby od wpłynięcia wniosku do Funduszu do podpisania umowy nie upływało dłużej niż 150 dni. Dlaczego warto stawiać na mikroźródła w energetyce odnawialnej? Bo to oszczędności w domowych budżetach, uniezależnienie od wzrostu cen energii na rynku, zmniejszenie emisji, a także poprawa komfortu życia. Europa inwestuje dzisiaj w rynek mikro OZE. Niemcy posiadali w roku 2012 ponad 30 mln sztuk paneli fotowoltaicznych, Wielka Brytania 4,4 mln, Czechy 450 tys., Polska jest na tej liście daleko w tyle. Podobnie dzieje się na rynku pomp ciepła, który w Polsce praktycznie nie istnieje, wyprzedza nas nawet Bułgaria, a to wielka szansa w realizacji naszych unijnych zobowiązań wynikających z pakietu klimatyczno-energetycznego. Tego, że mikroenergetyka jest już dostępna dla wszystkich ma dowieść przygotowany przez ekspertów BOŚ innowacyjny, kompleksowy program o nazwie BOŚ EKOsystem. Wykorzystuje najnowocześniejsze technologie w dziedzinie ekologii, dzięki którym możliwe jest istotne ograniczenie kosztów ogrzewania domów jednorodzinnych zarówno tych dopiero budowanych, jak i tych, które są już zamieszkane. Mamy pierwszych 28 prosumentów w Polsce. Osoby te legalnie sprzedają prąd i to bez działalności gospodarczej. Takie są najważniejsze efekty po kilku miesiącach obowiązywania nowych przepisów Prawa energetycznego. Dla wielu to przełom w biurokracji i fiskalizmie. Rewolucja nie tylko energetyczna, ekologiczna, ale i społeczna, bo dotyczy wszystkich. Dążenie Polaków do niezależności energetycznej jest ogromne, nawet jeśli się to prawie nie opłaca. To, co nie podoba się jeszcze prosumentom, to ustalona odgórnie cena, po której mogą odsprzedawać nadwyżki energii z odnawialnego mikroźródła. To tylko 80% ceny prądu z roku ubiegłego, czyli 18 groszy za kwh, ale na razie traktujmy to jako pierwszy krok mówi Stanisław Gawłowski, sekretarz stanu w Ministerstwie Środowiska. Zapraszamy Państwa do lektury całego numeru Środowiska. Spis treści EFEKTYWNIE I EKOLOGICZNIE Działania podejmowane przez NFOŚIGW w roku 2014 Jacek Zyśk W KOMISJI EUROPEJSKIEJ Ochrona środowiska w sprawozdaniu ogólnym UE za 2013 r. Adam Erechemla Zdaniem Europejczyków działania w dziedzinie klimatu sprzyjają naprawie gospodarki i zwiększaniu zatrudnienia Bartosz Zadura, Komisja Europejska Przedstawicielstwo w Polsce Parlament Europejski wzywa do ochrony Arktyki Greenpeace Polska WODA I ENERGIA Światowy Dzień Wody już po raz 20. J.Z NADCHODZI REWOLUCJA W CIEPLE J.Z. Energetyczna lawina już ruszyła Marcin Piasek Misja niska emisja Aldona Zyśk TRUDNA I KOSZTOWNA WALKA ZE SMOGIEM Mariusz Gadomski WĘGIEL KONKURENTEM DLA ŁUPKÓW? Paweł Wójcik Profilaktyka jest najważniejsza Chrońmy dzieci przed ołowiem i kadmem Wanda Jarosz Gminy oszczędzają, metropolie trwonią Krystyna Forowicz ELEKTRYFIKACJA MIASTA Paweł Wójcik Filety bez iperytu Kazimierz Netka Cittaslow miasta dobrego życia Krystyna Forowicz Las daje gniazda ludziom Kazimierz Netka ORLIK PTAK JAKICH MAŁO Aldona Zyśk Z NASZEJ POCZTY OWEJ EKOLOGIA NA ŚWIECIE Elżbieta Strucka BĄDŹ EKO WYBIERZ E-FAKTURĘ foto: Paweł Wójcik\n4 4 Działania podejmowane przez NFOŚiGW w roku 2014 EFEKTYWNIE I EKOLOGICZNIE Zarząd Narodowego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej oraz nowy przewodniczący Rady Nadzorczej Funduszu Janusz Ostapiuk, podsekretarz stanu w Ministerstwie Środowiska, spotkali się z dziennikarzami, aby przekazać informacje o działaniach podejmowanych przez Fundusz w roku 2014, roku jubileuszu 25-lecia Narodowego Funduszu. Podczas ostatniego posiedzenia Rady Nadzorczej przyjęto szereg dokumentów, które pozwolą uruchomić znaczną ilość pieniędzy. Przedmiotem finansowania będą przedsięwzięcia oczekiwane zarówno przez przedsiębiorstwa, samorządy, jak i przez osoby fizyczne. Zadaniem Rady Nadzorczej jest przekładanie filozofii i polityki ministra środowiska na zadania Narodowego Funduszu, odnawialnego źródła finansowania ochrony środowiska, koordynującego równocześnie różne źródła jej finansowania powiedział nowy wiceminister środowiska Janusz Ostapiuk i dodał, że w tym systemie poczesne miejsce, takie jakie miał w przeszłości, powinien również zająć Bank Ochrony Środowiska. do Funduszu do podpisania umowy nie upływało więcej niż 150 dni. Musimy też poprawić informatyzację, bo bez tego nie będziemy w stanie podnosić sprawności obsługi klientów mówiła prezes NFOŚiGW. Małgorzata Skucha poinformowała również, że podczas ostatniej Rady Nadzorczej NFOŚiGW został przyjęty program Prosument, przygotowywany od czerwca ub.r. W ramach tego programu gospodarstwa domowe i wspólnoty mieszkaniowe będą mogły ubiegać się o dofinansowanie na zakup domowych zestawów fotowoltaicznych, małych elektrowni wiatrowych, kolektorów słonecznych, pomp ciepła czy przydomowych biogazowni i bioelektrowni. Budżet programu, którego realizację przewidziano na lata , wyniesie 600 mln zł, a umowy o dofinansowanie będzie można zawierać najpóźniej do końca 2018 r. Fundusz wspierał będzie produkcję energii elektrycznej i cieplnej przez osoby fizyczne poprzez pożyczki oprocentowane w wysokości 1%, a także dotacje w wysokości 20% dla energii cieplnej i 40% dla energii elektrycznej wysokości kosztów kwalifikowanych. Wnioski będą dostępne na stronie internetowej Prezes Zarządu NFOŚiGW Małgorzata Skucha przedstawiła plany Narodowego Funduszu na rok Zależy nam na realizacji strategii, staramy się, żeby nasza instytucja była nastawiona na efekt ekologiczny i kosztowy, co powinno przełożyć się na skuteczne wykorzystanie zasobów finansowych będących w dyspozycji Funduszu. Będziemy dostosowywać programy priorytetowe do nowej perspektywy finansowej i starać się o to, żeby każda złotówka z naszych środków była wydana w sposób jak najbardziej efektywny powiedziała Małgorzata Skucha i zapowiedziała uproszczenie procedur, tak aby od wpłynięcia wniosku Funduszu już od 1 kwietnia 2014 r. Program będzie wdrażany na dwa sposoby: za pośrednictwem jednostek samorządu terytorialnego bądź za pośrednictwem banków. Wybór osób fizycznych, wspólnot mieszkaniowych lub spółdzielni mieszkaniowych chcących uczestniczyć w programie należeć będzie do samorządu. Minimalna kwota inwestycji to 1 mln zł, na taką sumę samorządy będą musiały zapewnić realizację jednostkowych przedsięwzięć. Środki będą też udostępnione bankowi, wybranemu w drodze przetargu, który będzie prowadził nabór wniosków od osób fizycznych, wspólnot i spółdzielni mieszkaniowych, w trybie ciągłym.\n5 5 Małgorzata Skucha poinformowała, że trwają ostatnie ustalenia z wojewódzkimi funduszami ochrony środowiska i gospodarki wodnej na temat ich zaangażowania w program Prosument. Ich udział w Prosumencie może pozwolić potencjalnym beneficjentom programu korzystającym z bezzwrotnej dotacji na ominięcie procedury kredytowej, a więc i na obniżenie kosztów udziału w programie. Od 1 stycznia b.r. ruszył także program BOCIAN z budżetem 420 mln zł (niskooprocentowane pożyczki), dedykowany inwestycjom w zakresie OZE (biogazownie, systemy fotowoltaiczne, wysokosprawne kogeneracje na biomasę, elektrownie wiatrowe, pozyskiwanie energii z wód geotermalnych). Barbara Koszułap, wiceprezes Zarządu odpowiedzialna za ochronę klimatu, przedsięwzięcia przemysłowe i wdrażanie funduszy norweskich, mówiła o działaniach podejmowanych przez Fundusz mających na celu poprawę jakości powietrza, rozwój OZE, poprawę efektywności energetycznej i racjonalne wykorzystanie zasobów. Zgodnie z zapowiedzią Fundusz skonsolidował programy, a jednym z takich zintegrowanych programów jest e-kumulator dedykowany przedsiębiorcom. Dotyczy nie tylko poprawy efektywności energetycznej w procesach technologicznych, ale również oszczędzania surowców i wykorzystywania odpadów w procesach technologicznych. Budżet tego programu to 25 mln zł (audyty) i 452 mln zł (część inwestycyjna). Ten program już ruszył, 10 marca został ogłoszony nabór wniosków. Poprawie efektywności energetycznej dedykowany jest również program SOWA, który ma za zadanie dofinansować inwestycje w zakresie oświetlenia miejskiego, a dokładniej mówiąc zamiany tego oświetlenia na bardziej energooszczędne, i instalacji inteligentnego sterowania tym oświetleniem. Pierwsza edycja już się zakończyła, podpisano 33 umowy dotacji na 88 mln zł i pożyczek na 51 mln zł. W Wałbrzychu wymieniono np sztuk opraw, a w Białymstoku ponad 1000 mówiła Barbara Koszułap. Program termomodernizacji obiektów użyteczności publicznej doczekał się 6. edycji. W ubiegłym roku wypłacono na ten cel 407 mln zł, zakończono 250 umów, zmodernizowano 719 budynków. Ten program będzie kontynuowany. Podpisano też 43 umowy dotacji na 845 mln zł w zakresie efektywnej dystrybucji energii, z czego aż 601 mln dotyczyło przebudowy dystrybucji ciepła. Kontynuowany będzie również program KAWKA, wspierający samorządy w walce z zanieczyszczeniem powietrza. Barbara Koszułap poinformowała też, że aktualnie trwa nabór wniosków finansowanych z funduszu norweskiego na modernizację lub wymianę źródeł ciepła. Krystian Szczepański, wiceprezes Zarządu odpowiadający za Program Operacyjny Infrastruktura i Środowisko oraz za gospodarkę odpadami i gospodarkę wodno-ściekową, przypomniał, że Fundusz jest jedyną instytucją wdrażającą oś III (gospodarka wodno-ściekowa) i IV (przedsięwzięcia dostosowujące przedsiębiorstwa do wymogów ochrony środowiska) POIiŚ, a procent kontraktacji we wszystkich osiach programu wspieranych za pośrednictwem Funduszu przez POIiŚ waha się od 84 do 94. Opracowaliśmy skonsolidowany program Racjonalna gospodarka odpadami uwzględniający odpowiednie, zgodne z hierarchią, postępowanie z odpadami. Obejmuje on kilka części, m.in. wspieranie gminnych systemów gospodarki odpadami, budowy instalacji do sortowania i przetwarzania odpadów, organizacji punktów selektywnego zbierania odpadów komunalnych. Na ten cel Fundusz przeznaczy w latach ponad 820 mln zł w formie pożyczek powiedział wiceprezes Szczepański. Z programu Racjonalna gospodarka odpadami mogą oczywiście skorzystać, oprócz samorządów, także przedsiębiorcy. Program zakłada m.in. udzielanie pożyczek (na 1% w skali roku) na budowę punktów selektywnej zbiórki odpadów komunalnych (PSZOK). Pożyczkobiorcy będą mogli liczyć na sfinansowanie do 90% kosztów przedsięwzięcia i późniejsze umorzenie do 40% tych zobowiązań w przypadku, gdy PSZOK-i będą zbierały odpady w określonych w programie standardach, a tym samym poniosą wyższe koszty dostosowania się do tych standardów. W styczniu br. ruszył także program dotyczący gospodarki wodno-ściekowej. Budżet tego programu wynosi 392 mln zł. Pożyczki na ten cel mają stałe oprocentowanie 2,5% w skali roku. Program skierowany jest do gmin z przeznaczeniem na budowę i modernizację oczyszczalni ścieków i kanalizacji dla aglomeracji od 2 tys. RLM w ramach Krajowego programu oczyszczania ścieków komunalnych. Jacek Gdański, wiceprezes Zarządu odpowiedzialny za finanse, poinformował, że Fundusz odnotował w tym roku spadek przychodów o ponad 1 mld zł, przede wszystkim z powodu mniejszych wpłat z tytułu opłat i kar za korzystanie ze środowiska oraz z powodu mniejszych opłat zastępczych i kar związanych z egzekwowaniem Prawa energetycznego (wynika to z trudnej sytuacji na rynku zielonych certyfikatów). Mimo to był to rok rekordowy dla Narodowego Funduszu. Wpłynęło ponad 3700 wniosków, o ponad 1000 więcej niż w roku Zostało zawarte prawie 2000 umów o dofinansowanie (w zdecydowanej większości były to umowy finansowane ze środków krajowych, tylko kilkadziesiąt było finansowane ze środków zagranicznych). Wypłaciliśmy beneficjentom największą kwotę w 25-letniej historii działalności Funduszu, a mianowicie 5 mld 571 mln zł, o ponad 820 mln więcej niż rok wcześniej. Wydaliśmy w formie dotacji 1 mld 744 mln zł ze środków własnych, o 31% więcej niż w roku 2012 i aż o 80% więcej pożyczyliśmy (pożyczamy również pieniądze wojewódzkim funduszom, które mają ubytki w swoich przychodach, po to, aby mogły realizować projekty środowiskowe). Taki bilans sprawił, że Fundusz zakończył rok wykazując stratę 614 mln zł, ale nie przejmujemy się tym, możemy sobie na taką stratę pozwolić, bo strata w naszym przypadku oznacza większą aktywność, a będziemy ją mogli zniwelować nadwyżkami z lat poprzednich mówił wiceprezes Gdański. Plany na przyszły rok są równie optymistyczne. Narodowy Fundusz planuje wydać jeszcze więcej pieniędzy, ponad 6 mld 100 mln zł. Jacek Zyśk\n6 6 W KOMISJI EUROPEJSKIEJ Ochrona środowiska w sprawozdaniu ogólnym UE za 2013 r. 21 stycznia br. Komisja Europejska przyjęła Sprawozdanie ogólne z działalności Unii Europejskiej Komisja informuje, że w 2013 r. Europa zaczęła przezwyciężać kryzys finansowy i gospodarczy, ale uzdrowienie gospodarki nie jest na razie trwałe. Informacje dotyczące środowiska zamieszczone są w rozdziale 3 W kierunku ożywienia koniunktury, wzrostu gospodarczego i większego zatrudnienia. Rozpoczyna je krótkie przedstawienie siódmego programu działań w zakresie ochrony środowiska Dobrze żyć w granicach naszej planety, który wskazuje kierunki polityki środowiskowej do 2020 r. Podstawowe założenia programu to: zwiększenie odporności ekologicznej Europy i przekształcenie jej w gospodarkę ekologiczną, bardziej efektywne gospodarowanie zasobami i przyspieszenie przemian w gospodarkę niskoemisyjną.sprawozdanie odnosi się jedynie do kilku zagadnień środowiskowych: 1) jakości wody w kąpieliskach Europejska Agencja Środowiska stwierdza, że w 2013 r. aż 94% europejskich kąpielisk spełniało minimalne wymogi jakości wody, a 78% tych kąpielisk ma wodę o jakości doskonałej; we wszystkich kontrolowanych kąpieliskach doskonałą wodę mają Cypr i Luksemburg; 2) torby plastikowe tu sytuacja jest diametralnie różna w państwach członkowskich: w niektórych z nich obywatele zużywają rocznie po 500 jednorazowych toreb plastikowych, a w niektórych po 4; Komisja w listopadzie 2013 r. zaproponowała objęcie wszystkich państw członkowskich obowiązkiem zmniejszenia zużycia tych toreb; 3) zrównoważona gospodarka leśna 3 marca 2013 r. weszło w życie rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 995/2010 z 20 października 2010 r. ustanawiające obowiązki podmiotów wprowadzających do obrotu drewno i produkty z drewna; akt ten skutecznie ogranicza ryzyko handlu drewnem nielegalnego pochodzenia pozyskiwanego w UE oraz pochodzącego z przywozu; 4) inwazyjne gatunki obce zalicza się do nich gatunki, które na skutek działalności człowieka opuściły naturalne obszary występowania oraz rozmnażają się i rozprzestrzeniają ze skutkiem szkodliwym dla środowiska, gospodarki i społeczeństwa; 9 września 2013 r. Komisja przedstawiła wniosek legislacyjny zawierający projekt rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady w sprawie zapobiegania wprowadzaniu i rozprzestrzenianiu się inwazyjnych gatunków obcych i zarządzania nimi (COM(2013)620); proponowane rozporządzenie ma zapobiec negatywnemu wpływowi gatunków inwazyjnych na różnorodność biologiczną, gospodarkę i zdrowie ludzi; 5) oznakowanie ekologiczne jest to system promowania produktów i usług przyjaznych środowisku; system został poszerzony o armaturę łazienkową i urządzenia do przetwarzania obrazu; 6) ochrona powietrza mimo znacznej poprawy jakości powietrza w ostatnich dziesięcioleciach, jego zanieczyszczenie jest główną przyczyną chorób środowiskowych i szkodliwie wpływa na przyrodę; Komisja przyjęła nową strategię i program ochrony powietrza, a wraz z nimi przedstawiła wniosek zmieniający dyrektywę 2001/81/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z 23 października 2001 r. w sprawie krajowych poziomów emisji dla niektórych rodzajów zanieczyszczenia powietrza, wniosek zawierający projekt dyrektywy w sprawie ograniczenia emisji niektórych zanieczyszczeń do powietrza ze średnich obiektów energetycznego spalania; strategia zalicza do obszarów priorytetowych zanieczyszczenie powietrza w miastach oraz współpracę międzynarodową w zakresie ochrony powietrza. W sprawozdaniu, zgodnie z jego ogólnym charakterem, wskazano więc najważniejsze dokonania na rzecz ochrony środowiska, zrealizowane w 2013 r. Zwrócić należy uwagę na znaczący, jak na jeden rok, dorobek legislacyjny w obszarze ochrony środowiska. Adam Erechemla Zdaniem Europejczyków działania w dziedzinie klimatu sprzyjają naprawie gospodarki i zwiększaniu zatrudnienia Cztery na pięć osób w Unii Europejskiej uznają, że walka ze zmianą klimatu i wydajniejsze wykorzystywanie energii mogą stymulować gospodarkę i zatrudnienie. Wynika to z najnowszego specjalnego badania Eurobarometru na temat zmian klimatu. Wynik ten jest nieco wyższy niż w poprzednim badaniu, które przeprowadzono w 2011 r., kiedy z powyższym stwierdzeniem zgodziło się 78% ankietowanych. W kilku krajach najbardziej dotkniętych kryzysem gospodarczym i finansowym odnotowano bardzo wysoki odsetek obywateli uznających korzyści ekonomiczne działań w dziedzinie klimatu i efektywności energetycznej. W żadnym państwie członkowskim poparcie nie było niższe niż 65%. Badanie Eurobarometru przeprowadzone w 28 państwach członkowskich od 23 listopada do 2 grudnia 2013 r. wykazało również, że 70% obywateli zgadza się, że zmniejszenie importu paliw kopalnych spoza UE mogłoby przynieść korzyści gospodarcze. Przewodniczący Komisji Europejskiej José Manuel Barroso powiedział: Rozwoju gospodarczego i ochrony klimatu nie można traktować jak alternatyw; efektywne pod względem kosztów działanie w dziedzinie klimatu jest korzystne dla gospodarki. Bardzo mnie cieszy, że fakt ten uznają również europejscy obywatele. Badanie Eurobarometru jest wyraźnym sygnałem dla przywódców UE, którzy powinni podjąć odważne działania w dziedzinie klimatu, aby osiągnąć trwałe ożywienie gospodarcze. Wyniki tej ankiety są również zachętą dla nas, członków Komisji. Będziemy kontynuować starania o prowadzenie w Europie ambitnej polityki związanej z przeciwdziałaniem zmianie klimatu. Komisarz ds. działań w dziedzinie klimatu Connie Hedegaard powiedziała:\n7 7 Jak wykazało badanie, zdecydowana większość Europejczyków oczekuje od reprezentujących ich polityków podjęcia natychmiastowych działań w dziedzinie klimatu. Obywatele są świadomi tego, że problem zmiany klimatu nie rozwiązał się sam, podczas gdy politycy byli zajęci kryzysem gospodarczym. Wybór albo wzrost i konkurencyjność, albo klimat jest nieporozumieniem. Obie kwestie są równie ważne i obie są nam potrzebne. Mam nadzieję, że liderzy UE podejmą adekwatne działania w odpowiedzi na nasze propozycje w dziedzinie klimatu i energii do 2030 r., które przedstawimy w trakcie najbliższego szczytu Rady Europejskiej pod koniec miesiąca. A oto najważniejsze wyniki badania. 80% respondentów zgadza się, że walka ze zmianą klimatu i wydajniejsze wykorzystywanie energii może stymulować gospodarkę i zatrudnienie. 31% w pełni zgadza się z tym stwierdzeniem, a 49% raczej się z nim zgadza. Największy odsetek osób, które w pełni zgadzają się z tym stwierdzeniem, odnotowano w następujących krajach: Hiszpania (52%), Szwecja (50%), Malta (44%), Irlandia i Cypr (43%) oraz Grecja (42%). Najniższy udział respondentów, którzy w pełni zgadzają się lub raczej zgadzają się z tym stwierdzeniem, stwierdzono w Estonii (65%). Dziewięciu na dziesięciu Europejczyków uważa, że zmiana klimatu jest poważnym problemem. Znaczna większość 69% jest zdania, że problem jest bardzo poważny, a 21% uznaje go za dość poważny. Jedynie 9% uważa, że nie jest to poważny problem. W skali od 1 (niezbyt poważny) do 10 (bardzo poważny) wagę problemu zmiany klimatu oceniono na 7,3. Dla porównania, w 2011 r. średnia ocena wyniosła 7,4, a w 2009 r. 7,1. Zmiana klimatu jest uznawana za jeden z najpoważniejszych globalnych problemów po głodzie i sytuacji gospodarczej. W 2011 r. zmiana klimatu zajęła drugą pozycję, po ubóstwie, głodzie i braku wody, a przed stanem gospodarki. Obecnie połowa obywateli Europy wymienia zmianę klimatu wśród czterech najpoważniejszych problemów. Klimat jest najczęściej uznawany za najważniejszy problem na świecie przez obywateli Szwecji (39%), Danii (30%) i Malty (30%). 70% Europejczyków zgadza się z twierdzeniem, że zmniejszenie importu paliw kopalnych mogłoby przynieść korzyści UE. W pełni zgadza się z tym stwierdzeniem 26%, a 44% raczej się zgadza. Największy odsetek osób, które w pełni zgadzają się z tym stwierdzeniem, odnotowano w następujących krajach: Hiszpania (45%), Austria (40%), Cypr (38%), Irlandia (37%), Portugalia (34%) i Malta (34%). Zdecydowana większość Europejczyków popiera krajowe działania w dziedzinie efektywności energetycznej i energii odnawialnej. 92% respondentów uważa, że ważne jest, aby ich rządy udzielały wsparcia na rzecz poprawy efektywności energetycznej do 2030 r., a nieco ponad połowa (51%) twierdzi, że jest to bardzo ważne. 90% ankietowanych uznaje, że ważne jest określenie przez rządy celów, służących zwiększeniu do 2030 r. wykorzystania energii ze źródeł odnawialnych, a 49% uznało wyznaczenie takich celów za bardzo ważne. Połowa Europejczyków twierdzi, że w ciągu ostatnich 6 miesięcy podjęło w tej dziedzinie jakieś działania (nieznacznie mniej niż w 2011 r., kiedy podejmowanie działań deklarowało 53% ankietowanych). Jednak gdy podano szczegółowy wykaz działań i usunięto ograniczenia czasowe, odsetek ten wzrósł do 89% (w 2011 r. 85%). Najczęściej podejmowane działania to recykling odpadów (69%) i ograniczanie stosowania przedmiotów jednorazowego użytku (51%). Bartosz Zadura Komisja Europejska Przedstawicielstwo w Polsce Parlament Europejski wzywa do ochrony Arktyki Parlament Europejski przyjął 12 marca 2014 r. rezolucję, w której wzywa Komisję Europejską, Europejską Służbę Działań Zewnętrznych oraz rządy państw członkowskich do ochrony wrażliwego ekosystemu Arktyki. Dokument ten wspiera ideę utworzenie rezerwatu wokół Bieguna Północnego oraz przyjęcie moratorium na połowy komercyjne na wodach arktycznych. Parlament podkreślił również potrzebę wiążącego porozumienia w Radzie Arktycznej na rzecz przeciwdziałania zanieczyszczeniom, które mogą być skutkiem planowanych odwiertów ropy. Idea utworzenia rezerwatu wokół Bieguna Północnego została poparta przez ponad 5 milionów ludzi na całym świecie. We wrześniu ub.r. potrzebę utworzenia takiego obszaru wyraziła Finlandia. Natomiast USA zainicjowały prace nad ustanowieniem moratorium na komercyjne połowy ryb na wodach arktycznych. Inicjatywa ta została poparta przez Danię, Grenlandię i Kanadę. Greenpeace Polska\n8 8 Światowy Dzień Wody już po raz 20. WODA I ENERGIA Światowy Dzień Wody jest okazją, aby przypomnieć, że czysta woda jest życiem, a dostęp do niej jest prawem każdego człowieka. Rosnące zapotrzebowanie na wodę powoduje wyczerpywanie się naturalnych zasobów wód gruntowych w pobliżu miast. Ponadto nieodpowiednie zarządzanie odpadami oraz brak sanitariatów powodują zanieczyszczenie gleb i skażenie wód gruntowych i powierzchniowych, które nie nadają się do użytku lub wymagają kosztownych instalacji oczyszczających. zgonów jest między innymi biegunka. Dramatyczna sytuacja panuje szczególnie w Afryce, jednak problem wody pitnej dotyczy także krajów europejskich. Według WHO, co roku z powodu spożywania wody niezdatnej do picia w krajach byłej Jugosławii i Europy Wschodniej umiera 13 tys. dzieci. 16% mieszkańców Unii Europejskiej, czyli 140 mln osób, nie ma bieżącej wody, a 5% mieszkańców Unii w ogóle nie ma dostępu do wody pitnej. Fakty ilustrujące stan ekologiczny wód na świecie, w Europie i w Polsce są wymowne. Globalnie zasoby wodne są oceniane na ok. 1 mld 350 mln km 3, ale tylko 130 tys. km 3 to rzeki i wody podziemne, które stanowią źródło zaopatrzenia człowieka. W Europie ponad 100 mln osób nie ma dostępu do zdrowej wody pitnej. Światowy Dzień Wody 2014 po raz pierwszy dotyczy nie tylko wody, lecz i energii, która staje się podobnie jak woda niezwykle istotnym czynnikiem rozwoju społecznego i gospodarczego świata. Nośnikiem energii o szczególnym znaczeniu staje się energia elektryczna. Przerwy w jej dostawie powodują obecnie kompletny Około połowy ludzkości ma utrudniony dostęp do wody, a ponad 800 mln ludzi bardzo utrudniony. W wielu krajach, przede wszystkim afrykańskich, ale też azjatyckich istnieje zagrożenie wojną o wodę. W Polsce poważnym zagrożeniem dla ekosystemu, oprócz powodzi, jest jakość wód. Jedynie 10% w dorzeczu Wisły i 5% w dorzeczu Odry to wody dobrej jakości. Również jakość wód gruntowych nie jest dobra. Według różnych prognoz, zagrożeniem narastającym w Polsce będą susze, tym groźniejsze, że w naszym kraju praktycznie nie prowadzi się nawadniania w rolnictwie. Światowy Dzień Wody został ustanowiony podczas Konferencji Narodów Zjednoczonych na temat Środowiska i Rozwoju (UNCED), która odbyła się 22 grudnia 1992 w Rio de Janeiro, w Brazylii. W 2004 roku, podczas 58. sesji Zgromadzenia Ogólnego NZ, lata ogłoszono Międzynarodową Dekadą Woda dla Życia. Jej inauguracja odbyła się 22 marca 2005 r. W rezolucji Zgromadzenie Ogólne NZ uznało, że dostępność czystej wody jest jednym z największych wyzwań, przed którymi stoi ludzkość, a dostęp do czystej wody jest jednym z najważniejszych czynników, decydujących w przyszłości o rozwoju społecznym i ekonomicznym krajów. 28 czerwca 2010 roku Zgromadzenie Ogólne NZ przyjęło rezolucję, w której dostęp do czystej wody i sanitariatów uznano za prawo człowieka. Podkreślono, że bez zapewnienia ludziom dostępu do czystej wody wiele praw człowieka nie może być realizowanych. Z danych Światowej Organizacji Zdrowia wynika, że z powodu spożywania brudnej wody co tydzień na świecie umiera 30 tys. osób, głównie dzieci. Powodem Corocznie Dzień Wody obchodzony jest pod innym hasłem: 1994 Troska o wodę jest obowiązkiem każdego człowieka 1995 Kobiety a woda 1996 Woda dla spragnionych miast 1997 Zasoby wodne świata: czy ich wystarczy? 1998 Wody podziemne niewidoczne zasoby 1999 Wszyscy mamy wpływ na wykorzystanie wody 2000 Woda dla XXI wieku 2001 Woda a zdrowie 2002 Woda dla rozwoju 2003 Woda dla przyszłości 2004 Woda i kataklizmy 2005 Woda dla życia 2006 Woda a kultura 2007 Radzić sobie z niedoborem wody 2008 Woda a warunki sanitarne 2009 Woda w zmieniającym się świecie 2010 Czysta woda dla zdrowego świata 2011 Woda dla miast. Odpowiedź na miejskie wyzwania 2012 Znaczenie wody dla produkcji żywności na świecie 2013 Międzynarodowy rok współpracy wodnej 2014 Woda i energia\n9 9 paraliż naszego życia. Woda i energia są ze sobą ściśle powiązane i wzajemnie zależne. Wytwarzanie energii i jej przesył oraz magazynowanie wymaga wykorzystania zasobów wodnych szczególnie w elektrowniach wodnych, elektrowniach cieplnych klasycznych i jądrowych oraz przy wydobyciu wielu surowców energetycznych. Obecnie około 8% wytworzonej energii elektrycznej jest wykorzystane na pompowanie, uzdatnianie, oczyszczanie i przesyłanie wody do różnych użytkowników (ludność, przemysł, energetyka, rolnictwo). W wielu miastach Polski zaplanowano rozmaite imprezy, których hasłem przewodnim była woda. W Warszawie MPWiK zaprosiło na plenerowy program artystyczny z udziałem gwiazd, na gry, konkursy, a także zwiedzanie oczyszczalni ścieków Czajka jednej z najbardziej nowoczesnych na świecie. Również ZWiK z Daliką Łódź i Grupowa Oczyszczalnia Ścieków przygotowały ciekawy program poświęcony wodzie. Na terenie łódzkiej Manufaktury wystąpił Big Band Jazzowy, były konkursy wiedzy o wodzie, występy artystów teatru V6. Można też było zwiedzić Dętkę pod placem Wolności i Stację Uzdatniania Wody Dąbrowa. idealna. Jest łatwa w obsłudze, barwna oraz niezwykle ciekawa, wobec czego trafia zarówno do młodzieży, jak i starszych odbiorców. Podróż rzeką idealną jest dobrą okazją do uatrakcyjnienia obchodów Światowego Dnia Wody nie tylko dla placówek oświatowych. Rozpoczyna się od rejsu rzeką idealną, podczas którego odbiorca może zapoznać się z siedliskami występującymi nad rzeką oraz gatunkami zwierząt i roślin z nimi związanych. Każde wyróżnione graficznie miejsce lub gatunek posiada dodatkowe, ciekawe informacje, które rozwiną się po kliknięciu. Dzięki tej animacji mamy okazję poznać m.in. niezwykły gatunek ptaka jakim jest pluszcz. Jest to jedyny ptak śpiewający, który potrafi również dobrze pływać chwytając się kamieni, a skrzydeł pod wodą używając jak wioseł oraz nurkować. Po przepłynięciu rejsu rzeką idealną zaczynamy rejs rzeką przekształconą u dołu ekranu pojawiają się symbole stanowiące zagrożenia. Kliknięcie kwadratu Z okazji Światowego Dnia Wody odbyła się też w Poznaniu III Konferencja Młodych Naukowców. Podczas konferencji mówiono m.in. o problemach ochrony przyrody Morza Bałtyckiego, o toksyczności osadów dennych w jeziorach, o oczyszczaniu i uzdatnianiu wody. Problemy światowych zasobów wody są przedmiotem uwagi jednego z największych programów naukowych UNESCO Międzynarodowego Programu Hydrologicznego (IHP), którego celem jest m.in. dokonywanie oceny stanu ekosystemów i zbiorników wodnych świata, a także dystrybucji i wykorzystania zasobów wody pitnej, jak również poprawa zarządzania nimi w rejonach, w których występuje niedobór wody. W rozwoju tego programu Polska ma znaczący udział dzięki pracom Europejskiego Regionalnego Centrum Ekohydrologii pod auspicjami UNESCO, działającego od 2006 roku w Łodzi. Do obchodów Światowego Dnia Wody włączyły się także ekologiczne organizacje pozarządowe. Od 2010 roku Stowarzyszenie Ekologiczno-Kulturalne Klub Gaja prowadzi Program Zaadoptuj rzekę, a w tym roku zaprasza również do interaktywnej animacji Rzeka powoduje zmiany w obrębie rzeki mówi Jacek Bożek, prezes Klubu Gaja. Czysta woda nie tylko w Polsce, ale na całym świecie staje się towarem poszukiwanym. Eksperci międzynarodowi prorokują, iż w przyszłości nastanie czas wojen o wodę, o którą będą rywalizować między sobą regiony i kraje korzystające z tych samych jej źródeł. Światowa Organizacja Meteorologiczna przypomina, że rezerwy słodkiej wody stanowią zaledwie 2,5% całej ilości wody na świecie, przy czym zaledwie połowa jest zdatna do picia. Jak w takiej sytuacji będzie w przyszłości wyglądało zaopatrzenie w wodę miast, zamieszkanych przez połowę mieszkańców Ziemi? Wystarczy przypomnieć, iż w ciągu ostatniego stulecia niepohamowany rozwój przemysłu i rolnictwa spowodował, że konsumpcja wody na skalę całej planety zwiększyła się dziesięciokrotnie. Tegoroczny Światowy Dzień Wody ma następujące cele: zwiększenie świadomości ludzi o istnieniu wzajemnych powiązań miedzy wodą i energią, pokazanie decydentom, że sfera wody i energii ma ścisłe powiązania i że współpraca tych sektorów może przynieść istotne efekty społeczne i gospodarcze, wskazanie ważnych obszarów współpracy w sektorach wody i energii po 2015 roku. J.Z.\n10 10 Ogrzewanie domu i ciepła woda za darmo NADCHODZI REWOLUCJA W CIEPLE Dlaczego warto stawiać na mikroźródła w energetyce odnawialnej? Bo to oszczędności w domowych budżetach, uniezależnienie od wzrostu cen energii na rynku, zmniejszenie emisji, a także poprawa komfortu życia. Europa inwestuje dzisiaj w rynek mikro OZE. Niemcy posiadali w roku 2012 ponad 30 mln sztuk paneli fotowoltaicznych, Wielka Brytania 4,4 mln, Czechy 450 tys., Polska jest na tej liście daleko w tyle. Podobnie dzieje się na rynku pomp ciepła, który w Polsce praktycznie nie istnieje, wyprzedza nas nawet Bułgaria, a to wielka szansa w realizacji naszych unijnych zobowiązań wynikających z pakietu klimatyczno-energetycznego. Dlaczego tak się dzieje? Bank Ochrony Środowiska (BOŚ) zapytał o to swoich klientów. Ludziom wydaje się, że urządzenia mikro OZE, a szczególnie pompy ciepła są niezwykle skomplikowanymi i drogimi urządzeniami, a ponadto awaryjnymi. Aby je zainstalować trzeba przebudować pół domu. Ponadto skomplikowane są względy formalne związane z zakupem, modernizacją i instalacją takich urządzeń, ale także z uzyskaniem odpowiednich pozwoleń, zgłoszeniem instalacji do zakładu energetycznego itd. Nie ma świadomości, że mikroenergetyka jest już dostępna dla wszystkich i co najważniejsze, że się opłaca mówi Mariusz Klimczak, prezes Banku Ochrony Środowiska. Ma tego dowieść przygotowany przez ekspertów BOŚ innowacyjny, kompleksowy program o nazwie BOŚ EKOsystem. Wykorzystuje najnowocześniejsze technologie w dziedzinie ekologii, dzięki którym możliwe jest istotne ograniczenie kosztów ogrzewania domów jednorodzinnych zarówno tych dopiero budowanych, jak i tych, które są już zamieszkane. Prezes BOŚ na tle modułu kotłowego. To realne oszczędności w portfelach Polaków, a także większe szanse polskich rodzin na kupno własnego domu. Korzyści finansowe posiadaczy BOŚ EKOsystem przekładają się bowiem na ich wyższą zdolność kredytową. Produkt Banku Ochrony Środowiska łączy w sobie szereg elementów związanych z doborem odpowiednich instalacji ekologicznych, ich montażem, późniejszym serwisem i oczywiście finansowaniem. Po stronie klienta jest tylko decyzja o zakupie systemu pozostałe formalności finalizowane są za niego przez Bank i jego partnerów. Wychodzimy daleko poza obszar tradycyjnej bankowości. Stawiamy na zaspokojenie potrzeb klienta oferując mu kompletny produkt. Finansowanie jest tu tylko jednym z elementów mówi prezes Klimczak. Sercem BOŚ EKOsystem jest hybrydowy system grzewczy, który składa się z: niewielkiego gabarytowo modułu kotłowego (o wielkości średniej szafy) instalowanego w domu czy garażu, paneli słonecznych oraz pompy ciepła. Równie istotnym elementem jest mikroelektrownia słoneczna, czyli ogniwa fotowoltaiczne montowane na zewnątrz (np. na dachu domu). Współpraca wszystkich tych urządzeń w ramach BOŚ EKOsystem pozwala na radykalne obniżenie kosztów ogrzewania. Potrzeby cieplne gospodarstwa domowego zaspokaja pompa ciepła, a niezbędną dla jej pracy\n11 11 energię elektryczną bilansuje instalacja fotowoltaiczna. Dodatkowym wsparciem systemu są panele słoneczne służące do podgrzewania wody. Optymalizacji produkcji i rozdziału ciepła służy system sterowania. Rozwiązanie BOŚ EKOsystem pozwala obniżyć rachunki za ogrzewanie i zmniejszyć koszty ponoszone przez mieszkającą w średniej wielkości domu czteroosobową rodzinę nawet do zera zł miesięcznie. W porównaniu z kosztami generowanymi przez instalację opartą na węglu, gazie ziemnym, propanie-butanie czy oleju opałowym i wykorzystywanymi w takim samym domu, pozwala to na uzyskanie oszczędności przekraczających, w odniesieniu do oleju opałowego, nawet 8 tys. złotych w skali roku. Obniżenie miesięcznych wydatków za ogrzewanie ma także bezpośredni wpływ na zdolność kredytową. Dzięki temu minimalny wymagany dochód rodziny ubiegającej się o kredyt na dom, może być nawet o kilkaset złotych niższy. W przypadku kredytowania budowy domu o powierzchni ok. 100 m 2 wraz z zainstalowanym w nim systemem grzewczym, zgodnie z szacunkami BOŚ, ta sama czteroosobowa rodzina, która wybierze np. ogrzewanie olejowe, może liczyć na niewiele ponad 170 tys. zł 30-letniego kredytu hipotecznego. Gdy w grę wchodziłby gaz ziemny, jej maksymalna zdolność rośnie do ok. 200 tys. zł. Wybór BOŚ EKOsystem podnosi ten próg do ponad 270 tys. zł. Zastosowanie nowoczesnych ekorozwiązań zwiększa także komfort życia rodziny, bezpieczeństwo (znikają problemy związane z zatruciem czadem, wybuchem piecyka itp.), w znacznym stopniu uniezależnia ją od zmieniających się cen energii. Niewielkie rozmiary modułu kotłowego ograniczają też koszty budowy nowego domu bądź zwiększają przestrzeń użytkową domu już stojącego. W ramach rozwiązania BOŚ EKOsystem warte uwagi są też usługi dodatkowe. Klienci, którzy zdecydują się na to rozwiązanie otrzymają, w cenie pakietu, ubezpieczenie domu i zainstalowanych urządzeń. Dodatkowo BOŚ EKOsystem jako pierwszy na polskim rynku, objęty jest ochroną ubezpieczeniową od spadku zakładanej wydajności instalacji fotowoltaicznej (ubezpieczyciel Ergo Hestia, płaci za rachunki, które byłyby następstwem spadku wydajności). System umożliwia też mobilne zarządzanie instalacją grzewczą (w tym za pomocą tabletu lub smartfona). Dlatego posiadacze pakietu BOŚ EKOsystem, wraz z systemem grzewczym, otrzymują dostęp do internetu za pośrednictwem sieci Orange (z pakietu 6-gigowego, 1 giga będzie przeznaczone na zarządzanie instalacją, a reszta na dowolne połączenia z internetem). Z punktu widzenia całej gospodarki istotny jest efekt skali i jego przełożenie na korzyści gospodarcze oraz środowiskowe. Warto zwrócić uwagę na potencjalny popyt na nowoczesne rozwiązania grzewcze. Obecnie w Polsce tysiące gospodarstw domowych wykorzystuje piece węglowe do produkcji ciepła. Skutkuje to zanieczyszczeniem powietrza, często znacznie przekraczającym dopuszczalne normy. Tak jest choćby m.in. w województwie małopolskim, gdzie ruszyły już działania mające zaradzić temu problemowi tylko w tym roku władze Krakowa przeznaczą znaczne środki na dofinansowanie wymiany pieców węglowych na bardziej ekologiczne urządzenia grzewcze. To rynek, na którym z powodzeniem mogą przyjąć się rozwiązania proponowane przez BOŚ. Kolejną grupą odbiorców są inwestorzy stawiający nowe domy, zarówno klienci indywidualni, jak i deweloperzy. Rocznie wydawanych jest tys. pozwoleń na budowę domów jednorodzinnych, w których instalowane są źródła ogrzewania. W perspektywie roku 2020 całkowicie realne jest zatem, według szacunków ekspertów BOŚ, wyposażenie w ekologiczne źródła ciepła nawet 900 tys. domów. Przyniosłoby to niebagatelne korzyści. Montaż 900 tys. mikroinstalacji OZE dałby istotne wsparcie w realizacji zobowiązań wynikających z przyjętego przez Polskę pakietu klimatyczno-energetycznego. W 2020 r., zgodnie z Krajowym planem działań, łączna planowana krajowa produkcja energii elektrycznej i cieplnej z OZE ma wynosić ok. 101 TWh. Instalacje zamontowane w domach zapewniałyby około 14% tej produkcji. Odbywałoby się to, co warto podkreślić, przy kilkanaście razy niższych kosztach wsparcia niż w przypadku dużych instalacji OZE. Oznacza to, że koszty energii wytwarzanej w 2020 r. i latach kolejnych, dzięki wykorzystaniu mikroźródeł, byłyby o ponad 2 mld zł rocznie niższe niż w przypadku inwestycji opartych wyłącznie o duże instalacje OZE. Realizacja programu sprzyjałaby rozwojowi innowacyjnych gałęzi krajowego przemysłu wytwarzających urządzenia OZE. Jednocześnie wzrost nakładów finansowych w wyniku montażu 900 tys. mikroinstalacji dałby impuls do szybszego tempa wzrostu gospodarczego kraju nawet o 0,4 pkt procentowe rocznie. W rezultacie wzrosłyby też wpływy podatkowe budżetu państwa o ok. 3 mld zł do roku 2020 mówi Mariusz Klimczak. Dziennikarzy, którzy mieli możliwość zapoznania się z tą nietypową, jak na bank, ofertą interesowały oczywiście koszty modułu kotłowego wraz ze wszystkimi źródłami energii do niego podłączonymi. Koszty należy rozpatrywać w dwóch aspektach. W przypadku budowy nowego domu, trzeba je porównać z kosztami, które i tak musielibyśmy ponieść instalując tradycyjne urządzenia wykorzystujące konwencjonalne nośniki energii. Koszt takiego właśnie tradycyjnego systemu waha się od 30 do 50 tys. zł (pomieszczenie, piec, komin, przyłącza gazowe itp.). Nasz system jest o tys. droższy, ale możliwe jest uzyskanie dofinansowania, a wówczas różnice są już naprawdę niewielkie. Rekompensują je całkowicie koszty użytkowania systemu mówił prezes Klimczak. Nadchodzi więc rewolucja w produkcji ciepła dla naszych domów. Czy do tej rewolucji przekonają się klienci? Czas pokaże. Przykład instalacji solarnych dowodzi, że chętnie instalujemy innowacyjne rozwiązania, sprawdzone u sąsiadów, szczególnie gdy ekonomia przemawia na ich korzyść. Miejmy nadzieję, że tu będzie podobnie. Opr. J.Z.\n12 12 Energetyczna lawina już ruszyła Mamy pierwszych 28 prosumentów w Polsce. Osoby te legalnie sprzedają prąd i to bez działalności gospodarczej. Takie są najważniejsze efekty po kilku miesiącach obowiązywania nowych przepisów Prawa energetycznego. Dla wielu to przełom w biurokracji i fiskalizmie. Rewolucja nie tylko energetyczna, ekologiczna, ale i społeczna, bo dotyczy wszystkich. Dążenie Polaków do niezależności energetycznej jest ogromne, nawet jeśli się to prawie nie opłaca. Na podstawie znowelizowanej ustawy Prawo energetyczne z 11 września 2013 r. osoba fizyczna może podłączyć swoją instalację odnawialnych źródeł energii (do 40 kw) do sieci operatora dystrybucyjnego (OSD) i sprzedawać nadwyżki produkowanego prądu. To tzw. prosumument czyli konsument i producent jednocześnie. Wystarczy samo zgłoszenie do OSD. Nie trzeba rejestrować działalności gospodarczej, uzyskiwać warunków przyłączenia, koncesji, a nawet jest zwolnienie z opłat mówi w Programie 1 Polskiego Radia Katarzyna Szwed- Lipińska, dyrektor Departamentu Systemów Wsparcia w Urzędzie Regulacji Energetyki. Biorąc po uwagę skalę dotychczasowego oporu, biurokracji i fiskalizmu można to nazwać przełomem. Umożliwiono podłączenie mikroinstalacji OZE i uproszczono do minimum całą procedurę. Jednak dla wielu to ciągle za mało. Doświadczenia i opinie praktyków są bardzo różne, wręcz sprzeczne. To, co nie podoba się jeszcze prosumentom, to ustalona odgórnie cena, po której mogą odsprzedawać nadwyżki energii z odnawialnego mikroźródła. To tylko 80% ceny prądu z roku ubiegłego, czyli 18 groszy za kwh, ale na razie traktujmy to jako pierwszy krok mówi Stanisław Gawłowski, sekretarz stanu w Ministerstwie Środowiska. Każdy może być producentem prądu! Przykładowo, mała instalacja fotowoltaiczna (PV) o mocy 2 3 kwh, czyli na potrzeby przeciętnego gospodarstwa domowego kosztuje tys. złotych. Wystarczy 30 m 2 dachu czy działki i może mieć ją każdy. Zakłady energetyczne nawet sprawnie tu działają. Od daty zgłoszenia, w ciągu 2 3 tygodni operatorzy realizują procedurę i możemy sprzedawać prąd. Spodziewamy się szybkiego wzrostu tej branży, podobnie jak to było z instalacjami solarnymi do podgrzewania wody. Jeszcze kilka lat temu ten rynek raczkował, a teraz powstaje ich 100 tys. rocznie. Taka sama skala będzie niebawem z prosumentami sprzedającymi prąd ze swoich fotowoltaicznych mikroinstalacji, a także z pozostałych odnawialnych źródeł energii prognozuje Mariusz Klimczak, prezes Banku Ochrony Środowiska. Dodajmy, że Narodowy Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej uruchomił program Prosument, który umożliwia uzyskanie kredytu, pożyczki lub dotacji dla osób fizycznych chcących zainwestować w odnawialne źródła energii. Co równie istotne, ta oferta dotyczy nie tylko posiadaczy domów i działek, ale także innych podmiotów: spółdzielni, wspólnot mieszkaniowych i samorządów. Te również mogą z pomocą państwa inwestować w niezależność energetyczną, ekologię i uzyskać mniejsze koszty utrzymania dla swoich mieszkańców. Nawet na blokowych balkonach już coraz częściej zauważamy wiatraczki czy panele wystawione do słońca. Czy to się opłaca? Sprzedając prąd po 18 groszy za kilowatogodzinę, przy dodatkowo niekorzystnym systemie rozliczeń, jaki proponują operatorzy sieciowi to marny interes. Ale spójrzmy na to szerzej, jako na tzw. koszt uniknięty. Na razie możemy mówić raczej o oszczędnościach, a nie zarabianiu pieniędzy, ale to wcale niemało. Przede wszystkim zostawiamy w kieszeni około 65 groszy za kilowatogodzinę jeśli sami sobie ją wytworzymy, a nie kupimy z zakładu energetycznego. Optymalny jest zestaw składający się z instalacji fotowoltaicznej, solarnej oraz pompy ciepła. Taka kombinacja jest nawet 7 razy efektywniejsza od np. farmy wiatrowej i do tego powinniśmy dążyć wyjaśnia Mariusz Klimczak. Kto w Polsce rządzi? Rząd czy korporacje? W obliczu chociażby niestabilności na Ukrainie znowu myślimy o imporcie energii z odległych części świata (np. gazu z USA). Tymczasem własnych, odnawialnych i ekologicznych zasobów mamy pod dostatkiem. W czym jest więc problem, skoro możemy uzyskać całkowitą niezależność i bezpieczeństwo energetyczne nie tylko jako indywidualni odbiorcy, ale także jako cały kraj. Duże korporacje energetyczne nie chcą wpuścić na rynek małych producentów i szukają dziury w całym. Domaganie się przez zakłady energetyczne dodatkowych uprawnień, certyfikatów, by móc przyłączyć instalacje jest niedopuszczalnym nadużyciem i skandalem. Zapisy w ustawie i jej intencje są jednoznaczne: podłączenie mikroinstalacji OZE ma być tak samo proste jak np. anteny satelitarnej na dachu. Może to zrobić każdy z uprawnieniami energetycznymi. Oczekuję od zakładów energetycznych, że będą przestrzegały prawa, a od stosownych urzędów np. URE, że to wymuszą apeluje wiceminister Gawłowski. Mamy pierwszych w Polsce prosumentów Jak wygląda sytuacja u 5 największych operatorów systemu dystrybucyjnego obsługujących niemal 100% rynku? Na razie ustaliliśmy 28 już działających instalacji odnawialnych źródeł energii z obszaru obejmującego około 85% rynku (PGE, TAURON, ENEA, RWE Stoen i przyzakładowi dystrybutorzy). 228 wniosków od gospodarstw domowych jest w trakcie realizacji. Do tego dodajemy 2 firmy już zarabiające i 121 czekających na podłączenie do sieci (on grid). Do sieci TAURON Dystrybucja SA przyłączonych jest obecnie 18 mikroinstalacji, które wprowadzają do niej energię elektryczną. Ich właścicielami są osoby fizyczne nieprowadzące działalności gospodarczej. 90 podmiotów\n13 13 ubiega się o przyłączenie, z czego 50 to osoby fizyczne informuje Marcin Marzyński, szef Biura Komunikacji TAURON Dystrybucja SA. Mamy już przyłączone 12 mikroinstacji, w tym 10 od osób fizycznych. 172, w tym 120 od osób fizycznych jest w trakcie procedowania wyliczyła Iwona Stanisławek z Biura Komunikacji PGE Dystrybucja SA. Od wejścia w życie znowelizowanej ustawy Prawo energetyczne, tj. od 11 września 2013 roku roku spółka ENEA Operator uruchamia 58 mikroinstalacji osób fizycznych i 19 firmowych informuje Danuta Tabaka, kierownik Biura PR i Promocji ENEA Operator Sp. z o.o. Nie wiemy ile z tego już działa. Ze sprawozdania spółki za rok 2013 wynika, że wówczas jeszcze nie funkcjonowała żadna. Do RWE Stoen Operator wpłynęło 7 wniosków od osób fizycznych i firm, ale jeszcze żadna instalacja nie sprzedaje energii. Z Energa Operator na razie nie otrzymaliśmy danych. Operatorzy twierdzą, że nikomu nie odmawiają, ale URE zna takie przypadki. Jak na razie wiadomo nam, że w 2013 było 19 odmów przyłączenia mikroinstalacji informuje Agnieszka Głośniewska, rzecznik prasowy Urzędu Regulacji Energetyki. Firmy studzą optymizm Wśród przedsiębiorców opinie są znacznie bardziej sceptyczne co do rozwoju tej branży. Wielu z nich liczyło, że przełom nastąpi znacznie szybciej i zmiany będą odważniejsze. Wielu producentów OZE nie przetrwało na rynku. Z naszych klientów o przyłączenie mikroźródła OZE wystąpiło około 10 osób. Zainteresowanie jest spore, ale kiedy dochodzi do określenia szczegółów dotyczących warunków finansowych, to już sprawa przedstawia się gorzej. Główne przeszkody to ekonomia. Nie opłaca się podłączać fotoogniw do sieci, ponieważ prąd produkowany jest tylko w ciągu dnia. Rzadko kiedy prywatne osoby mogą wykorzystać go będąc np. w pracy. Wieczorem trzeba już płacić za ten sam prąd kupowany z zakładu energetycznego po stawce 3 razy większej. Zwrot z takiej instalacji będzie trwał 14 lat wylicza Piotr Duda z AirGenerator w Gdyni. Z pewnością niewiele się zmieni, jeśli ceny odbioru prądu pozostaną na poziomie 80%. Mędrcy w Warszawie myślą, że jak ktoś ma ogniwa fotowoltaiczne na dachu, to może wszystko sam zużyć i nie musi nic sprzedawać. Niestety, przy normalnym użytkowaniu instalacji PV, zużycie własne to tylko około 25% wyprodukowanego prądu. Dopiero dość skomplikowane i kosztowne przygotowanie instalacji i wyposażenie jej w magazyny energii, sterowanie odbiornikami prądu, odpowiednia instalacja grzewcza CO i CWU może ten bilans poprawić. Prostszym rozwiązaniem byłoby rozliczanie z operatorem w cyklach półrocznych, aby móc korzystać z prądu np. wieczorem, w zamian za oddany do sieci, w ciągu dnia. Ale na takim rozwiązaniu koncerny nie zarobią swoich podarowanych im 20% ceny prądu. W całej ustawie widać, że lobby energetyczne mocno trzyma w ręku ustawodawców i ma gdzieś obywateli żali się Witold Wawdysz, prezes Zarządu Sunpark Polska Sp. z o.o. z Poznania. By zakończyć bardziej optymistycznie dodajmy, że nadwyżki energii możemy sprzedawać również swoim sąsiadom albo je magazynować np. w samochodach. To także wstęp do rewolucji motoryzacyjnej. Powstają zalążki sąsiedzkich spółdzielni energetycznych, co również ma być prawnie uregulowane. Marcin Piasek


(sław) 5 października 2004, 10:15\nW sobotę koszykarze Polpaku wykorzystali atut własnej hali i pokonali Pyrę Poznań różnicą ośmiu punktów. Jednak kibice do ostatniej minuty drżeli o końcowy wynik.\nPierwsza kwarta rozpoczęła się od dwóch nieudanych akcji z każdej strony. Pierwszy do kosza trafił w 1 minucie Dariusz Cywiński i miejscowi objęli prowadzenie 2:0. Ten sam zawodnik dorzucił kolejne dwa kosze (przy jednym trafieniu gości) i w 3 minucie był wynik 6:2 dla Polpaku. Trzy minuty potem był remis 8:8, ale od tego momentu przewagę kilkupunktową uzyskał zespół ze Świecia (m.in. po "3" Jarosława Kalinowskiego i Marcina Twierdzińskiego), by pierwszą kwartę zakończyć przy prowadzeniu 22:12.\nOdrobili w końcówce\nNa początku drugiej kwarty świecianie przez dwie minuty nie zdobyli żadnego punktu (goście trafili tylko raz za sprawą Piotra Janowicza). W końcu za dwa trafił Twierdziński, a po nim za 3 pkt. Maciej Kowalczyk i Krzysztof Kalinowski i w 3 minucie tej kwarty było 30:14 dla miejscowych. Najwyższe prowadzenie Polpak uzyskał w 7 minucie, gdy po dwóch rzutach osobistych Krzysztofa Kalinowskiego (wcześniej 5 pkt. zdobył Tomasz Herman) wygrywał różnicą 20 punktów (37:17). W końcówce tej odsłony poznaniacy odrobili pięć "oczek" i na przerwę koszykarze schodzili przy wyniku 38:23 dla drużyny ze Świecia.\nW drugiej połowie, przede wszystkim dzięki lepszej grze Pyry, było więcej emocji. Goście z minuty na minutę odrabiali straty. Jeszcze w 2 minucie trzeciej kwarty Polpak prowadził 43:29, ale 4 minuty później było 48:38 (po dwóch celnych rzutach Karola Nowickiego). Kwarta ta zakończyła się wynikiem 59:50 dla Polpaku (równo z syreną trafił za 3 pkt. zawodnik gości Janowicz).\nW ostatniej kwarcie kibice zaczęli drżeć o końcowy wynik i zwycięstwo Polpaku.\nZaczęło się dobrze. Za 2 pkt. trafił Adam Gołąb, chwilę potem Jarosław Kalinowski wykorzystał jeden osobisty i było 62:50. Jednak kolejne 5 akcji gospodarzy nie przyniosły punktów (3 straty Roberta Małeckiego, po jednej Kalinowski i Gołąb). Za to celnie rzucali poznaniacy. W 5 min. po trzypunktowej akcji Janowicza (2+1 osobisty) było tylko 62:57 dla gospodarzy.\nWtedy o czas poprosił trener Aleksander Krutikow. Rozmowa ze szkoleniowcem podziałała mobilizującą na koszykarzy ze Świecia, którzy przez następne dwie minuty odzyskali 13-punktowe prowadzeniach 57:44. Za dwa trafili Cywiński i Andrzej Molenda, a "3" popisał się Gołąb. Poznaniacy jednak nie rezygnowali i na minutę przed końcem zmniejszyli prowadzenie miejscowych do 6 "oczek" (71:65).\nOstatnie 60 sekund lepiej jednak rozegrali świecianie. Na sekundę przed końcem trafił Adam Głowala i spotkanie zakończyło się zwycięstwem Polpaku 73:65. W sobotę Polpak zagra w Częstochowie z Tytanem.\nPolpak - Pyra 73:65\n(22:12, 16:11, 21:17, 14:15)\nPOPLAK: Gołąb 17 (3), Molenda 10, Morkowski 9 (1), Cywiński 8, Twierdziński 7 (1), K.Kalinowski 5 (1), Herman 5 (1), J.Kalinowski 4 (1), Kowalczyk 3 (1), Głowala 3, Małecki 2, Tracz 0.


You are here: Home / Medycyna / Dieta 50+\nPrevious Article Rodzaje niedoczynności tarczycy i ich leczenie\nNext Article Magiczna moc kwasów Omega 3\nKtoś kiedyś bardzo mądry powiedział, że jeśli kobieta zdrowo się odżywia i zdrowo postępuje będąc w ciąży to wówczas dziecko tyle nie choruje. każdy z nas zastanawia się czy jest to prawda i należy przyznać, ze jest to prawda. Kobieta, która prowadzi zdrowy tryb życia jest o wiele lepsza niż…\nBaby Boomers to nazwa pochodząca z języka angielskiego, określająca osoby urodzone w latach 1946 – 1964, czyli tzw. dzieci powojennego wyżu demograficznego. Po II Wojnie Światowej, która była najtragiczniejszym konfliktem zbrojnym na świecie i odcisnęła swe piętno na niemal wszystkich…


Profesjonalny doradca kredytowy – Porady\nObecnie z ciężką sytuacją kredytową boryka się ponad milion Polaków. Statystyki są w rzeczywistości przerażające, natomiast tak de facto wynikają one z naszego chęci prowadzenia normalnego, przyzwoitego życia. Wielu z nas pragnąc stworzyć generalny remont w swoim mieszkaniu albo nabywając nowy samochód wspomaga się kredytem.\nW innym razie nie byłoby nas po prostu stać na spełnienie tego podstawowego marzenia. O ile więc wasze auto praktycznie nie nadaje się już do użytku i zastanawiacie się nad nowym samochodem osobowym, to warto wziąć nowy kredyt. Obecnie na naszym rynku możecie spotkać specjalistycznych doradców kredytowych, którzy pomogą wam w uzyskaniu odpowiedniej pożyczki. Profesjonalny doradca kredytowy potrafi zdziałać prawdziwe cuda i odnaleźć dobrą propozycję, której na pewno się nie spodziewaliście. O ile więc potrzebujecie nowego kredytu, a niestety posiada już kilka umów na swoim koncie, to warto wybrać się do doradcy kredytowego. Na pewno pomoże wam wyszukać opłacalne rozwiązanie i znajdzie bank, który mimo waszego zadłużenia, pożyczy wam środki finansowe na nowy samochód osobowy.\nZ profesjonalnej pomocy doradcy kredytowego powinny skorzystać nie tylko i wyłącznie osoby zadłużone. Wielu z nas lekceważy tą instytucje uważając, że wszakże sami idealnie poradzimy sobie ze odnalezieniem najlepszej oferty dostępnej na naszym rynku. Rzeczywistość jest najczęściej w całości inna i wybieramy ofertę, którą poleca nam miła pani w banku, a nie tą, która jest dla nas najkorzystniejsza. W efekcie wielu z nas zamiast zdecydować się na tani kredyt bierze ten, w którym będą musieli spłacić znacznie wyższej odsetki. Najczęściej z zaistniałej sytuacji dociera do nas dopiero kilka tygodni później, gdy środki finansowe zostały już wydane, a my musimy zmierzyć się z pierwszą ratą. Jeżeli więc w najbliższym czasie planujecie zaciągnięcie kredytu na konkretny cel, to warto najpierw udać się do profesjonalnego doradcy kredytowego. Doświadczony specjalista pomoże wam wybrać doskonałą propozycję, która będzie zdecydowanie dla was najkorzystniejsza. Z jego pomocą bez problemu uda wam się uzyskać tani kredyt, dzięki któremu spełnicie swoje największe marzenie, a odsetki od pożyczki nie będą co miesiąc zaciskały pętli na waszej szyi.


Guitar Tuning Kołki Tunery Biały Głowicy Maszyny Maszyny Do Gitary Klasycznej 1 para JUL15_25 kupować < Misc | Trailart.org\nGuitar Tuning Kołki Tunery Biały Głowicy Maszyny Maszyny Do Gitary Klasycznej 1 para JUL15_25\nStrona główna / misc / Guitar Tuning Kołki Tunery Biały Głowicy Maszyny Maszyny Do Gitary Klasycznej 1 para JUL15_25\nTagi: Tanie: Guitar Tuning Kołki Tunery Biały Głowicy Maszyny Maszyny Do Gitary Klasycznej 1 para JUL15_25, wysokiej jakości Guitar Tuning Kołki Tunery Biały Głowicy Maszyny Maszyny Do Gitary Klasycznej 1 para JUL15_25, dostawcy Guitar Parts & Accessories z Chin.\nGuitar Tuning Kołki Tunery Biały Głowicy Maszyny Maszyny dla Gitary Klasycznej 1 para JUL15_25 opis: 100% nowy i wysokiej jakości cechy: trzy na deski, the guitar tuning kołki jest świetny do strojenia gitary długość między dwa wału centra środki jest ok. 35mm wykonane z metalu i pearl white gumowe przyciski dostaniesz 2 sztuk tuning kołki klucze (jeden dla lewej, drugi jest do prawej) drewno Typ: Maple rozmiar: Ok. 11.2*4*1.5 cm (Jako obrazka przedstawienie) ilość: 1 PC uwaga: 1) Proszę pozwolić 1-3 cm różnice ze względu na pomiarze ręcznym. 2) Ze Względu na różnice między różnymi monitorami, obraz może nie odzwierciedlać rzeczywisty kolor rzecz. dziękuję! pakiet Zawiera: 1 x prawej linii gitara machine head 1 x lewy linii gitara machine head 8 sztuk x śruby\nNumer modelu: Guitar Tuning Pegs Machine Tuners\nOjczyzna 4mm Truss Rod Regulacji Klucz Sześciokątny Klucz Narzędzie Dla Folk Gitara Gitara Klasyczna Części I Akcesoria\nojczyzna 4mm Truss Rod Regulacji Klucz Sześciokątny Klucz Narzędzie dla Folk Gitara Gitara Klasyczna Części I Akcesoria cechy: kompatybilny dla folk gitara i gitary klasycznej 's truss rod regulacja . The koniec średnica wynosi 4mm . trwałe metal materiał , również lekki. wyposażony w drewnianą\ncechy: wysokiej jakości wiosna i śruby, zacisk mocno bez buzz lub utraty strojenia. wykonana ze stopu cynku, doskonała na dotyk uczucie i trwałe. wysokiej jakości krzemu poduszki, ochrona ciąg dobrze. łatwo zastosować i przeniesiony tylko z jednej strony. kolor: Srebrny Matowy/Błyszczący\nAromat AT-201 wysokiej jasności dwukolorowe klip tuner chromatyczny, gitara, bas, a skrzypce ukulele\nTuning Dokładności Wskaźnika: niska: wskaźnik punktów po lewej stronie, pokazując czerwony; wysoka: wskaźnik punktów w prawo, pokazując czerwony; w zgodzie: wskaźnik punktów do środkowej, pokazano zielone. dane techniczne: kolor: Czarny toczenie elementów? chromatyczny, gitara,\nHurtownie 5X Guitar Wrzeciennik Wybierz Plektron Holder + 2x Pośrednikiem Acoustic Electric Guitar Pick\nŁatwa instalacja na głowie na gitarze (między 3 i 4 łańcucha, D & G) otrzymasz CZTERY wyboru (abour 0.81mm) kolor zostanie wysłany do Losowo Łatwy montaż na głowie na gitarze (między 3 i 4 łańcucha, D & G) otrzymasz CZTERY wyboru (abour 0.81mm) kolor zostanie wysłany do Losowo pakiet zawiera: 1 X Guitar


Schemat płytki ze wzmacniaczami - Strona 2 - Sprawdzanie schematów - FORBOT\ngdybym chciała połączyć układ całkujący i różniczkujący w PID, to muszą oba działać dla tych samych częstotliwości.\nCzemu takich samych?\nNo bo na przyklad jakbym wzięła układ różniczkujący dla którego 1/R1C1=10kHz i całkujący dla którego 1/R2C2=10kHz i bym przepuściła sygnał o częstotliwości powiedzmy 1kHz, żeby było w zakresie poprawnego różniczkowania(bo mniejszy niż 10kHz), to by mi nie zadziałała poprawnie funkcja całkująca, bo ona działa tylko dla większych częstotliwosci niż 10kHz. Czy to nie tak działa?\nNiestety nie wiem do którego schematu się odnosisz pisząc o wartościach elementów. Na ostatnim np. R1 w ogóle nie ma No cóż, wyjdzie pewnie jak typowy projekt studencki. Coś się komuś wydawało i zrobił jak umiał, szkoda.\nTrochę martwi mnie to Twoje liczenie. Zwiększasz opornik 10 razy a stała czasowa maleje? Hm, dziwne. W drugim przypadku za to dokładnie odwrotnie...\nCo rozumiesz przez "zakres poprawnego różniczkowania"? Czy przyjmujesz za wzorcowe przesuniecie fazy 90° i szukasz częstotliwości przy której to przesunięcie jest jeszcze akceptowalnie bliskie temu?\nEDIT: Poza tym w dziedzinie częstotliwości raczej o całkowaniu się nie mówi. Zapuszczając na wejście czysty sygnał sinusoidalny masz do czynienia po prostu z filtrem o pewnej ch-ce częstotliwościowej i fazowej. Na wyjściu (niezależnie od częstotliwości) zawsze dostaniesz sinusoidę (zakładając, że układ jest liniowy, nieprzesterowany) tylko trochę przesuniętą w fazie i zmodyfikowaną w amplitudzie. Od f za to będą zależne amplituda i faza. Układ całkujący pokazuje swoje "całkowanie" raczej w dziedzinie w czasu. Zapuść skok jednostkowy a zobaczysz co to znaczy. Test jednej sinusoidy jest bezużyteczny i na jego podstawie nie możesz określić transmitancji toru - nie możecie w ten sposób badać swoich układów, chyba że zrobicie sweep przez całe pasmo.\nZakres poprawnego różniczkowania czyli ten zakres częstotliwości dla którego amplituda rośnie 20dB/dek, analogicznie dla całkowanie - charakterystyka maleje 20dB/dek.\nRany, faktycznie. Ja nie wiem, jak to policzyłam. W przypadku, gdy w układzie różniczkującym miałabym R2=1M to stała czasowa 10ms.\nNo tak, faktycznie nie odniosłam sie teraz do schematu tylko przyjęłam, że elementy z indeksami 2 są na pętli sprzężenia zwrotnego.\nCzy to nie tak działa?\nJeśli mówimy o PID to nie, bo wyjścia poszczególnych członów są ze sobą sumowane. Stałe czasowe dobiera się w zależności od sterowanego obiektu i parametrów regulacji i przebiegów jakie się chce uzyskać.\nNo ale przecież to wzmacniacz operacyjny sprawia, że te ch-ki częstotliwościowe są właśnie takie (równo + lub -6dB/oktawę) w całym zakresie pracy. Rozumiem przez to pasmo częstotliwości w których wzmacniacz zachowuje się jak idealny wzmacniacz a elementy dodatkowe nie psują tego. Tu nie masz żadnego załamania ch-ki amplitudowej a tylko jej przesuwanie w górę-dół w zależności od tau. To nie są pasywne filtry RC.\nPodobnie z fazą. Wszędzie jest płasko 90° aż do miejsca, gdzie wzmacniacz przestaje wyrabiać czysto technicznie.\nMożesz łączyć dowolne człony ze sobą o dowolnych stałych czasowych. Szeregowo lub równolegle do wzmacniacza sumującego (jak w PID). Zawsze zadziała i nic się nie popsuje a każdy człon będzie dokładał swoje do sumarycznej ch-ki amplitudowo-fazowej W torze szeregowym będzie zubażał sygnał o to czego nie przenosi, w równoległym będzie ubarwiał wyjście swoimi 3 groszami.\nChyba robi nam się mały miszmasz To o czym rozmawiamy?\nCzy możesz pokrótce streścić jak sobie wyobrażasz plan badań takiego kryptopołączonego toru? Bo zaczynam mieć obawy czy sobie to przemyślałaś. Nie wygląda byś czuła temat...\nPrzejrzałam sobie taki pdf - dodany w załaczniku, stad mój wywód na temat tych częstotliwości.\nNo właśnie co rusz zmieniam koncepcje i przez to, że nie trzymam się jednej wersji ciągle coś źle wymyślam. Faktycznie, początkowo uznałam, że najlepiej będzie dać jako sygnał wymuszający skok jednostkowy, później niestety stwierdziłam, że mając taki przebieg ciężko mi bedzie te parametry odczytać dla układu różniczkującego, dlatego stwierdziłam, że charakterystyki częstotliwościowe będą wygodniejsze, tu jednak jest ten problem, że trzeba by było bardzo dużo tych częstotliwości. Hmm... I teraz, faktycznie jednak ta pierwsza opcja wydaje mi się lepsza.\nOK, to co jak rozumiem próbujesz zrobić nazywają tutaj "integratorem stratnym" i "układem różniczkującym zmodyfikowanym". Ja z kolei założyłem, że człony będą tak idealne jak tylko się da z dokładnością do parametrów i ograniczeń wzmacniaczy. Wprowadzanie dodatkowych elementów "stratnych" powoduje, że transmitancja robi się bardziej pokrętna i trudniejsza do odkrycia w pomiarach. Do tego dochodzą same wzmacniacze. Te Twoje TLcośtam s camożesz spokojnie traktować jak idealne (czyli zapomnieć o ich wadach) gdy będziesz pracować do wzmocnień rzędu\nEDIT: Chyba nacisnąłem coś dziwnego i poszło w trakcie pisania... A Ty szybka jesteś Poprawny post poniżej\nDziękuję za odpowiedź. Ale nie mam pojęcia co napisałeś po "gdy będziesz pracować do wzmocnień rzędu". Strasznie sie tekst rozjechał.\nWłaśnie poważnie sie zastanawiałam, czy to na pewno dobry pomysł dawać wzmocnienie 100, bo wtedy będzie trzeba strasznie mała amplitudę sygnału wejściowego ustalać. Trochę to bez sensu. Muszę to zmienić.\nOK, to co jak rozumiem próbujesz zrobić nazywają tutaj "integratorem stratnym" i "układem różniczkującym zmodyfikowanym". Ja z kolei założyłem, że człony będą tak idealne jak tylko się da z dokładnością do parametrów i ograniczeń wzmacniaczy. Wprowadzanie dodatkowych elementów "stratnych" powoduje, że transmitancja robi się bardziej pokrętna i trudniejsza do odkrycia w pomiarach. Do tego dochodzą same wzmacniacze. Te Twoje TLcośtam są całkiem niezłe jeśli wziąć pod uwagę rok ich wynalezienia. Pamiętaj, ze mają GBP tylko 3MHz więc jeśli pociągniesz z częstotliwością wysoko, będziesz mogła testować do mniejszych wzmocnień i na odwrót. To szczególnie ważne w układzie różniczkującym. W całkującym z kolei ograniczeniem będzie maksymalne wzmocnienie TL-a, bo układ jest wymagający pod tym względem dla niskich częstotliwości.\nPodsumowując na pewno powinnaś:\n1. Dobrać stałe czasowe do możliwości wzmacniaczy (dla f=1/(omega*tau) wzmocnienie wynosi 0dB a wcześniej i później rośnie lub maleje ±6dB/okt).\n2. Badać układy w obszarach prawidłowego działania.\nJeżeli będziesz robić sweep, dolną częstotliwość trzeba ograniczyć z powodu wzmocnienia układu całkującego a górną z powodu GBP wzmacniacza. Przyjmując np. 10k/10nF trzymałbym się pasma audio 20Hz-20kHz. W tym zakresie oba układy będą działać poprawnie. Poniżej będziesz musiała bardzo zmniejszać amplitudę sygnału żeby nie nasycić układu całkującego a powyżej zacznie mieć kłopoty układ różniczkujący.\nZa to gdy będziesz bawić się skokiem jednostkowym, to ja bym ograniczył go pasmowo na wejściu (filtr analogowy) albo cyfrowo wygenerował taki którego pasmo zawiera się w paśmie 20Hz do 20kHz (ale filtr rekonstrukcyjny po DACu i tak będzie potrzebny). Podobnie na wyjściu: przed wejściem ADC dałbym filtr low-pass 20kHz. Inaczej będziesz karmiła swoje układy składowymi których one nie przeniosą (a raczej zrobią to w dziwny sposób) a to wprowadzi duże zakłopotanie i wyjdzie "cała prawda" o użytych wzmacniaczach. Zrobienie dobrego modelu "czarnej skrzynki" będzie wtedy bardzo trudne. Transmitancja będzie zawierać jakieś dziwne bieguny i zera i w żaden sposób nie będzie podobna do ślicznych wzorów na integrator i układ różniczkujący. Przemyśl to.\nTrochę upraszcza sprawę zastosowanie właśnie elementów stratnych, ale trzeba będzie o nich powiedzieć badającym, bo one de facto zamieniają każdy z układów (powyżej lub poniżej pewnej częstotliwości) w zwykły wzmacniacz. Który oczywiście też "zapadnie się" pod dojściu do fizycznych ograniczeń opampa.\nNapisz co o tym wszystkim myślisz\nEDIT: No ale przecież wzmocnienie ustawione "elementami stratnymi" będzie ograniczeniem górnym, maksymalnym dla danego bloku. Aktualne będzie takie jakie wynika z tau i częstotliwości pomiarowej. Po prostu mierz układy w węższym paśmie. Np. dla 10k/10nF masz F ok. 1600Hz. Mierz zatem np. od 400Hz do 6400Hz a dostaniesz wzmocnienie od -12 do +12dB i żadnych dziwnych artefaktów od wzmacniaczy Może policz/narysuj własne wykresy amplitudowe swoich rzeczywistych bloków i tak wpasuj się częstotliwościami by nie wchodzić na płaskie kawałki od oporników stratnych a jeździć tylko po tych skośnych odcinkach "prawdziwego" integratora czy ukł. różniczkującego.\nFaktycznie muszę to sobie rozrysować.\nW LabVIEW istnieje możliwość zaprogramowania filtrów, także myślę, że aplikacja będzie mogła w razie potrzeby przeprowadzać filtrację wejściowego sygnału.\nWłaśnie przez tą skomplikowaną transmitancję odstąpiłam od pomysłu analizowania charakterystyki czasowej. Pewnie spróbuję i tak i tak i zostanę przy tym, co mniej nie wychodzi... hmm... ale może będzie się można zadowolić identyfikacją modelu zastępczego tych ukladów...\nTylko dlaczego dla 10k/10nF f=1600Hz?\nA Tobie ile wychodzi? Bo stała czasowa to parametr układu w dziedzinie czasu a jej odwrotność to dopiero pulsacja (omega). Do częstotliwości brakuje jeszcze współczynnika 2*Pi:\nTrochę sobie zaokrągliłem żeby nie popadać w szczegóły\nDzięki. Rano policzę i porysuje to wszystko dla moich układów.\nJeszcze mam takie pytanie. Jeśli chcę żeby mój układ całkujący pracował jak układ inercyjny I rzędu to wystarczy, żeby dać duże tau?\nCzy Ty w ogóle sypiasz dziewczyno? Zaraz, muszę się skupić bo piszę jakiś program w okienku obok.. No więc nie, blok inercyjny to nie jest Twój integrator. Zauważ, że transmitancja bloku inercyjnego to 1/(s+1) a więc dla DC ma on wzmocnienie 1 i spada ze wzrostem częstotliwości. Tak działa koło zamachowe lub najprostszy układ RC low-pass (opornik szeregowo, kondensator do masy). A integrator ma 1/s czyli dla DC ma wzmocnienie nieskończone. To oczywiste gdy zastanowisz się jaka jest jego odpowiedź na skok: ciągle rośnie. Natomiast blok inercyjny o wzmocnieniu 1 najpierw szybko a potem coraz wolniej "dociąga" wyjście do wartości wejściowej. Nie da się zastąpić jednego drugim niezależnie od stałych czasowych. Przykro mi na dobranoc..\nEDIT: Poza tym, weź no przecież to jest forum robotyków amatorów. Ja nie wiem czy tu wolno pisać o takich sprawach, jeszcze na dodatek w "Zupełnie zieloni". Treker zaraz nas spuści do kosza i tyle będzie. Na elektrodzie to się ludzie na tym na pewno znają. Nie chcesz może jakiegoś silniczka do Arduino podłączyć czy coś?\nOk. Dobra, ustalilam dla ukladu rozniczkujacego wartosci kondensatorow i rezystorow tak, zeby R1C1 = 10k, zatem nie bede wykorzystywac jakichs wysokich czestotliwosci i przetworniki z sbRIO nie powinny miec problemow, z generowanym sygnalem, a stale czasowe 3 rozne: 10ms, 1ms i 0,1ms. Czyli czestotliwosci przeze mnie wykorzystywane beda oscylowac wokol 1/2pi*tau, tylko w przypadku 0,1ms czestotliwosci beda tylko mniejsze, bo tam akurat mam wzmocnienie 1.\nDla calkujacego tak samo, czyli zostaje to co ustalilam wczesniej + uklad o tau=10ms i w tym ostatnim przypadku sie zastanawiam, bo jesli mam w petli sprzezenia zwrotnego kondensator 10nF, to rezystor wejsciowy musialby miec opor 1M, troche mi sie wydaje to za duzo, ale to tylko moje odczucia, jako osoby niedoswiadczonej nie poparte niczym.\nSkoro czas narastania przy skoku 10us, to chyba tak dobrane stale czasowe beda ok? (Moze 0,1ms srednio, ale mam jeszcze do dyspozycji 1ms i 19ms, to najwyzej dla tamtych sie bedzie sprawdzalo odpowiedz).\nCo do tego ukladu calkujacego, no to wlasnie jest dla mnie sprawa troche zastanawiajaca, bo wlasnie calkator "stratny" ma transmitancje (r2/r2)*(1/(r1c2s + 1)) Czyli wlasciwieto moim zdaniem jest wlasnie transmitancja ukladu inercyjnego i dopiero jesli r1*c2*s jest duzo wieksze niz 1 to uklad pracuje jak uklad calkujacy. Hmm... to teraz sie zastanawiam, czy na pewno dobrze, dobralam w calkujacym to r1c3 :/\nNo przeciez to sa calkiem podstawowe sprawy chyba... przeciez jak tego nie rozkminie, to nie bedzie dzialac...\nA co do Arduino, to skoncze ten projekt i przemysle sprawe\nDo tego integratora, to jednak chyba to jest ok, bo przeciez czestotliwosci z ktorymi pracuje sa na tyle duze, ze ta 1 w mianowniku jest pomijalna. Chociaz z deugiej strony to w normalnym ukladzie inercyjnym 1 rzedu przeciez tez tak jest.


Ti amo Roma! - Centrum PRasowe\nTi amo Roma!\nWyrazista i stylowa jak Starożytny Rzym. Modna i unikatowa jak wieczne miasto dzisiaj. Kolekcja ROMA łączy w sobie przeszłość i teraźniejszość, eksponując kobiecość i elegancję.\nRoma to najnowsza kolekcja na sezon wiosna lato 2012, dostępna wyłącznie w salonach W.KRUK. Inspiracją do powstania kolekcji była sztuka i kultura Rzymu. Motywem przewodnim kolekcji jest wykorzystanie wzoru antycznych monet, które w czasach starożytnych były wysoko cenione poza granicami imperium.\nKolekcja Roma wykonana została w nowatorskiej technologii Gold Bonded, opracowanej przez W.KRUK wspólnie z włoskimi projektantami. Wyróżnia się wyrazistymi wzorami oraz oryginalnym wykończeniem.\nKolekcja dostępna jest w wybranych salonach W.KRUK oraz na wkruk.pl.


Kwesta na augustowskim cmentarzu – zebrano imponującą kwotę - Augustów - Gazeta Augustowski Reporter\nwtorek, 05 listopad 2019 14:43\nKwesta na augustowskim cmentarzu – zebrano imponującą kwotę\nDnia 1 listopada, w dzień Wszystkich Świętych, na augustowskim cmentarzu parafialnym po raz 11 – sty odbyła się kwesta. W tym roku wolontariuszom udało się zebrać naprawdę pokaźną sumę. Jest to kwota rekordowa, której do tej pory nie udało się jeszcze uzbierać w naszym mieście na ten cel.\nPubliczna zbiórka pieniędzy została zorganizowana przez Klub Historyczny im. Armii Krajowej w Augustowie. Celem kwesty, podobnie jak w latach ubiegłych, było zebranie funduszy, które pozwolą na renowację nagrobków znajdujących się na augustowskiej nekropolii. Chętnych do pomocy przy zbiórce było wielu. Wolontariusze zachęcali ludzi odwiedzających cmentarz do podzielenia się choć symboliczną kwotą, ponieważ każdy grosz pozwoli na odnowienie najbardziej zniszczonych, dotkniętych zębem czasu, zabytkowych nagrobków. Ofiarodawców, którzy chętnie wrzucali datki do puszek wolontariuszy również nie zabrakło. Dzięki ich pomocy i ofiarności udało się zebrać niebagatelną kwotę ponad 18 tysięcy złotych!\nWięcej w tej kategorii: « “Sport to najlepsza droga ...” Nie zwlekaj zostań Olimpijczykiem i wygraj indeks na wymarzoną uczelnię »


Wzmacniacz zasilany napięciem z Baterii. - elektroda.pl\nCboolinho27 29 Cze 2016 14:42 1095 4\n#1 29 Cze 2016 14:42\nWitam potrzebuje kogoś kto jest w stanie zrobić projekt wzmacniacza zasilanego bateria +1.5V. Na wejściu 1mV a na wyjściu powinno być 1.2V w programie Tina TI. Przeprowadzenie dokumentacji użytych elementów, czas realizacji do niedzieli wysokość wynagrodzenia do negocjacji płatne przelewem chętnych prosze o widomości priv na e-mail. Projekt już rozpocząłem ale okazały się występować błedy (może ktoś powie gdzie) dlatego zwracam się z taka prośbą.\n#2 29 Cze 2016 16:19\nna oko widać, że:\nOP1 ma dodatnie sprzężenie zwrotne, powinien mieć ujemne, czyli sygnał powinien wchodzić na wejście (+) a węzeł R5 / Rg powinien wchodzić na wejście (-), wygląda na to, że trzeba go obrócić "do góry nogami"\nZ połączenia OP3 wunika, że ten wzmacniacz odejmuje sygnał na zasadzie: dolna gałąź minus górna gałąź. W tym połączeniu górny wzmacniacz będzie z VG2 otrzymywał napięcie ujemne w stosunku do masy, opornik R4 trzeba przenieść do węzła "minus VG2 / wejście górnego wzmacniacza.\nMówiąc szczerze, narysowałeś wzmacniacz pomiarowy, tylko jakoś bez sensu, do góry nogami. Poszukaj pod hasłem "three opamp instrumentation amplifier" i po prostu dobrze przerysuj.\nDzięki za rade jednak podczas symulacji schematu ktory dodalem wykresy i wyjscie wychodzilo mi takie:\nNatomiast gdy zrobiłem układ tak jak mi doradziłeś :\nWykresy wyszly mi takie oraz na wyjsciu 0,75V :/ :\nMój nauczyciel powiedział mi że wykres taki jak mi wyszedl nie ma prawa wyjsc na minusie gdyż baterie sa tylko na +.... Wiec tak jakbym mial wstawic jakis stabilizator czy cos aby napiecie nie bylo na -... Juz kurde nie wiem doradźcie coś.\n#4 30 Cze 2016 16:09\npierwszy schemat z ostatniego postu (ten na lewo od sinusoidy) jest prawie w porządku. Chyba jednak popełniłeś pewne uchybienia formalne, ten symulator wymaga zapewne narysowania schematu według jakichś formalnych reguł. Na przykład opornik R6 nie trafia w węzeł, dla symulatora jest zapewne niepodłączony. W tabelce napięcie VP_5 jest zerowe, a to jest przecież zasilanie. Jak już pisałem, proponuję znaleźć "three opamp instrumentation amplifier", to jest klasyczny układ znany od lat, opisany w setkach albo i tysiącach publikacji. Trzeba go dokładnie przerysować, dbając o wymogi formalne symulatora (musisz zapewne trochę poczytać jego dokumentację), dotyczy to również zaprojektowania odpowiednich wymuszeń do symulacji.\nWejściowy sygnał różnicowy, czyli VG2 jest podłączony prawidłowo. Wyjściowe napięcie tego wzmacniacza jest opisane zależnością Vo = Kv * (V1 - V2), V1 jest napięciem podanym na wejście dolnego wzmacniacza, V2 na wejście górnego. Ten układ wzmacnia napięcia "ze znakiem", ponieważ Vo musi być dodatnie (bo jest tylko dodatnie zasilanie układu) więc musi być V1 > V2. Zatem VG2 jest dobrze podłączone: plus u dołu, minus u góry. Pisząc poprzednio o przeniesieniu opornika R4 nie miałem na myśli odwrócenia polaryzacji napięcia wejściowego, chodzi o coś innego. Ponieważ zastosowałeś opornik R4, zapewne już wiesz, że wzmacniaczowi różnicowemu nie wystarczy podanie na wejście wyłącznie napięcia różnicowego, trzeba jeszcze na sztywno ustalić pewien potencjał względem masy, tzw. napięcie wspólne ("common voltage"). U Ciebie robi to R4, ustalając potencjał zerowy (bardzo dobrze). Nawiasem mówiąc rezystancje na wejściach wzmacniaczy operacyjnych powinny być możliwie małe, na dużych rezystancjach odkładają się spadki napięcia powodowane przepływem wejściowego prądu polaryzującego wzmacniacza operacyjnego. W tym układzie nie ma to większego znaczenia, ten spadek napięcia jest wejściowym napięciem wspólnym, wzmacniacz różnicowy skutecznie tłumi to napięcie. Z drugiej strony wejściowe prądy polaryzacji współczesnych wzmacniaczy są bardzo małe, więc powodują małe spadki napięcia nawet na dużych wartościach rezystancji. Jednak, co do zasady, należy używać możliwie małych wartości rezystancji, możesz kiedyś projektować jakiś czuły układ, w którym nawet pojedyncze mikrowolty mogą mieć istotne znaczenie.\nZatem analizując obwód wejściowy:\n- na wejściu dolnego wzmacniacza jest potencjał zerowy, z R4\n- na wejściu górnego wzmacniacza jest potencjał ujemny, równy - VG2, nie można odwrócić VG2 (już opisane)\nPonieważ układ jest zasilany wyłącznie napięciem dodatnim, taka sytuacja jest niedopuszczalna, żadne z wyprowadzeń wzmacniacza nie może być na ujemnym potencjale (mówiąc dokładnie, nie może być poniżej dolnej szyny zasilania jak również powyżej górnej szyny zasilania, nawet we wzmacniaczach typu rail - to - rail, współczesne wzmacniacze to wytrzymują, ale nie pracują poprawnie).\nMożna więc R4 przenieść z wejścia dolnego wzmacniacza na wejście górnego wzmacniacza, wówczas sytuacja będzie następująca:\n- na wejściu górnego wzmacniacza będzie potencjał zerowy, z R4\n- na wejściu dolnego wzmacniacza będzie potencjał dodatni, równy + VG2\nProponuję jednak zrobić coś innego. W praktyce, nawet wzmacniacze typu r2r nie powinny pracować z dokładnie zerowym potencjałem na wejściu, działają wówczas na granicy swoich możliwości. Zamiast "gołego" opornika R4 należy zastosować dzielnik napięcia, zasilany na przykład z tego napięcia 1,5 V. Ten dzielnik wprowadzi na wejście pewne "sztuczne" napięcie wspólne, które zapobiegnie dokładnie zerowej lub zgoła ujemnej polaryzacji któregokolwiek wejścia. Tym napięciem nie ma się co przejmować, wzmacniacz różnicowy skutecznie tłumi napięcie wspólne. Z wartością tego napięcia oczywiście nie można przesadzić, pierwszy stopień tego wzmacniacza ma relatywnie duże wzmocnienie (ok. 120 V/V), napięcie nie może być zbyt duże, żeby nie przekroczyć dopuszczalnego napięcia wyjściowego pierwszych dwóch wzmacniaczy. Napięcie wyjściowe wzmacniacza operacyjnego musi być z bezpiecznym zapasem niższe od górnej szyny zasilania, czyli w tym przypadku od 1,5 V. Równie dobrze można inaczej rozłożyć wzmocnienia w układzie: zmniejszyć wzmocnienie pierwszego stopnia i odpowiednio zwiększyć wzmocnienie drugiego stopnia (iloczyn tych wzmocnień musi być taki jak obecnie czyli 1200 V/V). Wówczas będzie można zwiększyć wejściowe napięcie wspólne bez obawy przekroczenia dopuszczalnego napięcia wyjściowego wzmacniaczy w pierwszym stopniu.\nJeżeli nie będziesz zmieniał tych wzmocnień, możemy przyjąć, że napięcie wejściowe górnego wzmacniacza może być równe na przykład 9,5 mV, w konsekwencji napięcie wejściowe dolnego wzmacniacza będzie wyższe o 1 mV z VG2, czyli będzie równe 10,5 mV. Wówczas definicyjne wejściowe napięcie wspólne tego wzmacniacza, rozumiane jako średnia arytmetyczna tych dwóch, będzie równe 10 mV, powinno być ok. Jak łatwo się domyślić, jeżeli zastosujesz dzielnik "u góry" musi mieć 9,5 mV, jeżeli "u dołu, 10,5 mV. Oba te napięcia są niskie, około 150 razy mniejsze niż zasilanie 1,5 V, więc opornik "do masy" w tym dzielniku nie może mieć 1M, ten drugi miałby wówczas nienormalnie dużą wartość, proponuję zastosować opornik "do masy" rzędu kiloomów.\nReasumując, jeżeli prawidłowo narysujesz schemat układu i prawidłowo ustanowisz wymuszenia symulacji (zgodnie z formalnymi wymogami symulatora) oraz dołożysz opisany dzielnik do generacji napięcia wspólnego, powinno być wszystko w porządku.\nW powyższym rozumowaniu przyjąłem, że wejściowe napięcie różnicowe jest stałe, czyli DC. Jeżeli jest jednak zmienne, to wejściowy sygnał różnicowy jest zarówno dodatni jak i ujemny, wówczas napięcie wyjściowe również powinno być dodatnie oraz ujemne, co nie jest możliwe ze względu na pojedyncze zasilanie. Należałoby wówczas jeszcze wprowadzić offset do wyjściowego stopnia wzmacniającego. Jakby co, napisz, opiszę Ci jak to zrobić.\n#5 03 Lip 2016 00:49\nPo pierwsze bardzo dziękuje za to jak się udzielasz w moim temacie mimo że nie musisz tego robić, widać że z elektroniką nie jesteś na bakier Niestety w przeciwnym wypadku do mnie :/ Projekt który mam zrealizować ma napięcie AC i właśnie mojemu wykładowcy nie pasowało to że napięcie wyjściowe jest ujemne tak jak na wykresie. Czyli pewnie tak jak napisałeś trzeba "wprowadzić offset". Zapomniałem dodać że projekt robie pod aparature medyczną jeśli to coś zmienia, niestety nie rozumiem za bardzo jak mam podpiąć ten dzielnik napięć o którym pisałeś... :/\nPodobne tematy Wzmacniacz zasilany napięciem z Baterii.\nWitam! Planuję wzmacniacz na TDA2030 konkretnie KIT NE019. Wzmacniacz planuję zrobić ponieważ mam trafo TS50/16 i chcę je wykorzystać. Wzmacniacz miał... (30)\nPrzekaźnik z cewką na 3V.,Więc pewnie chodzi ci o PRZEKAŹNIK lub inny wyłącznik sterowany. Oczywiście. Tego typu podzespoły i problemy z wysterowaniem... (4)


Indra Navy 2018: rosyjsko-indyjskie manewry morskie dobiegły końca | Portal Stoczniowy\nPosted on 20/12/2018 20/12/2018 |\tMarynarka, Bezpieczeństwo, Wiadomości\n16 grudnia zakończyły się wspólne ćwiczenia marynarek wojennych Indii i Rosji o nazwie Indra Navy 2018. Były to już dziesiąte takie manewry w historii, co pokazuje niesłabnące zaangażowanie obu państw we wspólne szkolenie. Podczas fazy morskiej ćwiczenia łącznie 10 okrętów obu marynarek wojennych operowało razem jako wspólna grupa zadaniowa.\nPrzeprowadzone na wodach Zatoki Bengalskiej, niedaleko indyjskiego portu Visakhapatnam manewry trwały łącznie siedem dni i zaangażowały setki marynarzy. – Głównym celem ćwiczenia było zwiększenie interoperacyjności pomiędzy okrętami obu marynarek wojennych oraz wzrost wzajemnego zrozumienia i stworzenie procedur operacji związanych z bezpieczeństwem morskim – podalo w komunikacie prasowym Ministerstwo Obrony Indii.\nĆwiczenia Indra Navy 2018 składały się z dwóch faz. Pierwsza, tzw. faza portowa odbyła się w dniach 9-12 grudnia we wspomnianym porcie morskim Visakhapatnam i objęła konferencje, seminaria, wizyty kulturowe, imprezy sportowe i oficjalne rozmowy pomiędzy oficerami flagowymi i starszymi oficerami obydwu marynarek wojennych. Był to zatem typowy element budowy zaufania wśród marynarzy i oficerów oraz wzajemnego poznania się, m.in. poprzez wspólne planowanie.\nDruga, morska faza manewrów miała miejsce na wodach Zatoki Bengalskiej w dniach 13-16 grudnia. Ćwiczono podczas niej wspólne procedury i symulowane działania w zakresie zwalczania okrętów podwodnych (ZOP), obrony przeciwlotniczej, strzelań na powierzchni, a także działań abordażowych i zajmowania wrogich jednostek. Jak wynika z informacji podawanych przez Marynarkę Wojenną Indii, faza morska odbyła się pomimo pogarszających się warunków pogodowych, co dodatkowo służyło wzmacnianiu interoperacyjności jednostek obu stron.\n– Rosyjsko-indyjskie manewry Indra Navy 2018 zostały dzisiaj zakończone w pobliżu indyjskiego portu Visakhapatnam w Zatoce Bengalskiej. Ich celem było przećwiczenie współpracy marynarzy obu państw w zakresie ochrony żeglugi i innych działań na morzu – poinformowało 16 grudnia dowództwo rosyjskiej Floty Pacyficznej w komunikacie prasowym. – W czasie ich trwania marynarze z rosyjskiej Floty Pacyficznej i indyjskiej Floty Wschodniej wzmacniali umiejętności prowadzenia wspólnych działań taktycznych, uzupełniania paliwa z tankowca w ruchu, a także prowadzenia inspekcji podejrzanych jednostek morskich – dodano w komunikacie.\n– Z zainicjowane w 2003 rorku manewry Indra Navy dojrzewały przez lata zarówno pod względem zasięgu, złożoności, jak i poziomu zaangażowania – wynika z informacji prasowej wydanej przez wschodnie dowództwo indyjskiej marynarki wojennej.\nIndyjska marynarka wojenna reprezentowana była przez niszczyciel rakietowy INS Ranvir, fregatę INS Satpura, korwetę ZOP INS Kadmatt, korwety rakietowe INS Kuthar i INS Khanjar, tankowiec INS Jyoti, a także okręt podwodny typu Sindhughosh oraz samoloty i śmigłowce należące do Marynarki Wojennej Indii. Całością jednostek indyjskich dowodził kontradmirał Dinesh K. Tripathi. Z kolei ze strony rosyjskiej w manewrach wzięły udział: krążownik rakietowy Varyag, niszczyciel Admiral Panteleyev i okręt zaopatrzeniowy (tankowiec) Boris Butoma. Dowodzącym rosyjskich jednostek został kontradmirał Mikhailov Edward Evgenievich.\nManewry Indra Navy 2018 miały przyczynić się do wzmocnienia i tak już rozbudowanych więzi militarnych pomiędzy państwami oraz wzrostu zaufania i interoperacyjności, jak również wymianie doświadczeń pomiędzy załogami uczestniczących okrętów. Warto zaznaczyć, że Marynarka Wojenna Indii współdziała z Marynarką Wojenną Federacji Rosyjskiej na wielu płaszczyznach. Wspólne interakcje obejmują działania operacyjne, szkolenia, współpracę hydrograficzną i wymianę ekspertów z różnych dziedzin.\nNależy wspomnieć, że manewry Indra mają również swój komponent lądowy. Trwające w dniach 19-28 listopada ćwiczenia odbyły się na terenie poligonu Babina w indyjskim stanie Uttar Pradesh i zostały zrealizowane przez rosyjski batalion piechoty zmotoryzowanej oraz indyjski 5. batalion zmechanizowany będący częścią 31. dywizji pancernej. Podobnie jak ich morski odpowiednik, także lądowa część Indra miała na celu wzmocnienie interoperacyjności biorących w nich udział jednostek, a także wymianę doświadczeń oraz zapoznanie się przez żołnierzy obu stron ze sprzętem i bronią, wykorzystywanymi w siłach rosyjskich i indyjskich.\nIndie i Rosję łączą silne relacje w obszarze obronności, sięgające jeszcze czasów Zimnej Wojny. New Delhi jest największym importerem rosyjskiej broni na świcie, a obie strony prowadzą regularne ćwiczenia różnych rodzajów sił zbrojnych. Co więcej, oba państwa intensywnie współpracują w zakresie wspólnych programów zbrojeniowych, do których zaliczyć można m.in. ponaddźwiękowy pocisk manewrujący PJ-10 BrahMos, czy myśliwiec przyszłości 5. generacji FGFA/PMF. Kooperacja obu państw jest tak daleko posunięta, że Indie są w stanie wypożyczyć okręt podwodny od swojego rosyjskiego partnera, o czym niedawno pisaliśmy tutaj.\nTak daleko idąca współpraca w obszarze obronności pomiędzy Moskwą a New Delhi jest niepokojąca zarówno z punktu widzenia Chin jak i Stanów Zjednoczonych, jednak zarówno fakt dobrych relacji rosyjsko-chińskich, czy amerykańsko-indyjska wspólnota państw demokratycznych, jak dotąd, nie były w stanie zagrozić kooperacji Indii i Rosji.\nTagsindieindraindra navymarynarka wojennaokrętyprzemysł stoczniowyrosastatkistocznie\nPoprzedniPrevious post:Prototypowa korweta rakietowa typu Karakurt włączona do służby w rosyjskiej marynarce\nNastępnyNext post:Szczecińskie stocznie idą do cywila. Umowa przejęcia podpisana


Referencje Anika K. (anikak) - fotograf Kraków Racibórz Rybnik , portfolio, zdjęcia - maxmodels.pl\nMaxmodels »Portfolia » Fotograf » anikak » Referencje\nEdytuj Usuń Dodaj Odwiedzin 5617 Ocena ogólna 6.0\nKraków Racibórz Rybnik , małopolskie\nSzukam osób chętnych do współpracy;) Chętnie współpraca z stylistami i wizażystami! Z powodu mojej niechęci do nowego interfejsu MM, proszę pisać na: http://www.facebook.com/AnikaKasza Publikacje w Inspired Magazine, Photovogue Poszukuję dziewczyn do aktów- artystycznych...\nOtrzymane Od 16 osób 17 referencji Wystawione 17 osobom 21 referencji\n28 grudnia 2016 WitKasperek Model\nPozytywna: Współpracy z takim fotografem się nie zapomina! Pełen profesjonalizm połączony z wyjątkowo pozytywną osobliwością Aniki. Na sesji panowała wspaniała atmosfera i od razu się dogadaliśmy. Polecam serdecznie!\nEdytuj 6.0 0 WitKasperek Model\n30 listopada 2015 Yaomi93 Modelka\nPozytywna: Cud dziewczę :) :*\ni jako fotograf i jako osóbka, ubóstwiam w każdej postaci:D dla takiego fotografa warto dawać z siebie wszystko ;) efekty mówią same za siebie, że współpraca z nią, to całkowita przyjemność i żadna strata czasu :)\nLiczę na więcej i więcej :* tak więc POLECAM <3 :)\nEdytuj 6.0 0 Yaomi93 Modelka\n24 listopada 2015 paulinakkk Wizażysta\nPozytywna: Jak zawsze ogromny profesjonalizm i genialne efekty. Polecam!!!\nEdytuj 6.0 1 paulinakkk Wizażysta\n22 listopada 2015 AlonaYurkova Modelka\nPozytywna: Wspaniała fotograf! Wszystko było profesjonalnie, kreatywnie, w miłej atmosferze. Wie jak zrobic dobre zdjęcia, czuje modelkę, zawsze pomaga i mówi jak lepiej. Bardzo dziękuję za współpracę. Polecam!!!\nEdytuj 6.0 1 AlonaYurkova Modelka\nPozytywna: Świetna i bardzo profesjonalna fotograf z ogromnym talentem. Polecam!!!\nEdytuj 6.0 0 paulinakal Projektant\nPozytywna: Rewelacyjna współpraca, efekty sesji są po prostu nie do opisania! :) Polecam wszystkim i liczę że jeszcze się kiedyś spotkamy!\nEdytuj 6.0 0 ppp1990 Modelka\nPozytywna: cudowna fotograf i wizażystka. na pewno to nie koniec naszej współpracy. polecam cieplutko!\nEdytuj 0.0 0 nindehoward Modelka\n11 sierpnia 2014 annaprotas Projektant Wszystkie referencje od tej osoby: 2 (Zobacz)\nPozytywna: Z Aniką się świetnie współpracuje! Bardzo ciepła, dobra osoba i kreatywna fotografka! Czuje to, co fotografuje i każde jej zdjęcie ma w sobie coś z magii. Polecam każdemu kto potrzebuje zdjęcia z duszą!\nEdytuj 6.0 1 annaprotas Projektant\nPozytywna: Wspaniała kobieta z artystyczną duszą i świetnym okiem! Konkretna, wie czego chce i wie jak komunikować się z modelką, by efekty sesji wyszły niesamowicie! :) DUuużyyy talent! :)\nEdytuj 6.0 2 rumbitka8 Modelka\nPozytywna: Idealna współpraca, świetne zdjęcia, cudowna dziewczyna :)


Anita się nudzi: Kurs na rożki z siatki metalowej\nKurs na rożki z siatki metalowej\nW tym roku stawiam na szaro - biały wystrój świąteczny. Do tego kropelka czerwieni i metalowe elementy. Postanowiłam zrobić kilka rożków z siatki hodowlanej i wypełnić je słodyczami. Efekt końcowy na choince pokażę po ubraniu drzewka. Dzisiaj jak zrobić takie rożki :\nPotrzebujemy siatkę hodowlaną metalową i małe obcążki. Ja użyłam obcążek do biżuterii i drugich do zaginania drutu.\nNajpierw najlepiej zrobić sobie formę papierową na rożek o pożądanej wielkości, potem wycinamy z siatki podobny kształt :\nwyginamy do docelowej formy\nluźne końce skręcamy ze sobą\nteraz wystające końce obcinamy i doginamy jak najbardziej je chowając, żeby nie raniły dłoni\npozostaje nam dorobić uszko i pomalować. Można tez uszyć wkład z materiału i dowolnie go ozdobić. Ja wykorzystałam już rożki jako dekorację na Wielkanoc :\nale uważam,że nadają się jako dekoracja na wiele okazji :]\nEtykiety: dekoracje, kurs, Stroiki świąteczne, świątecznie\nscraperka 12 grudnia 2013 10:01\nAnitko , ale śliczności! i jakie ładne zawieszki widzę na pierwszym zdjęciu! :)\nanita sie nudzi 13 grudnia 2013 13:42\nto 'nietłukące bombeczki"\ndeliratio 12 grudnia 2013 10:46\nElle 12 grudnia 2013 11:05\nŚwietne są Anitko! :)\nRenata Slusarska-Szczepanik 12 grudnia 2013 12:11\nTak jest, proste i ładne, choć ja przy swoim namęczyłam się dość mocno. Te wystające ogonki nie chciały się schować, ale .... już od kilku lat wisi i zdobi. I tak jak piszesz, nie tylko na święta.\nLubię proste pomysły :)))\nanita sie nudzi 13 grudnia 2013 13:41\ntak ja też, jest jeszcze metoda z przepleceniem jednego druta od góry do dołu-cos jak założenie szwu i zaciągnięcie-ale mi to nie wychodzi\nBrydzia 12 grudnia 2013 12:47\nŚliczne!!! I mają takie wszechstronne zastosowanie!!! Muszę kiedyś zrobić jak dopadnę gdzieś siatkę :D\nproponuje szukać w sklepie ogrodniczym\npracownia garderoba 12 grudnia 2013 12:48\nAnito, bardzo fajny pomysł i bardzo uniwersalny a to lubię w ozdobach najbardziej, więc na pewno skorzystam! :)\nqlkowa 12 grudnia 2013 18:01\nW życiu nie widziałam takiej siatki w sprzedaży!\nSuper wygląda z tymi wrzosami, ciekawa jestem, jak na choince.\nach! 13 grudnia 2013 13:21\nTa siatka chodzi mi po głowie od jakiegoś czasu! Rożki wyglądają świetnie! Kupię ją w markecie budowlanym? ach!\ntrudno mi powiedziec,koleżanka kupiła w ogrodniczym\nArkadiusz Lenart 13 grudnia 2013 13:22\nŚwietny pomysł :) bardzo ładnie wygląda :)\nAnna Kotkiewicz 15 grudnia 2013 22:55\nTaki świąteczny róg obfitości :)\npracownia kasi 3 stycznia 2014 17:56\nśliczne w tych stylizacjach :)