Jak uratować lokalny transport publiczny? Studium przypadku — Klub Jagielloński\nPowiatowy Zakład Transportu Publicznego w Lipnie poradził sobie z wyzwaniami i wzorcowo rozwiązuje typowe problemy transportu lokalnego.\nSiatka połączeń to 170 kursów dziennie. Z logo samorządowego przewoźnika kursuje 18 autobusów i planowany jest zakup kolejnych.\nMinisterstwo Infrastruktury powinno skorzystać z przykładu, zamiast słuchać samorządów nie potrafiących zorganizować transportu lokalnego.\nTemat transportu lokalnego w Polsce to głównie smutna konstatacja kompletnego regresu lub utyskiwania na brak pieniędzy lub regulacji prawnych. Są jednak nieliczne miejsca w Polsce, gdzie mimo niewątpliwych trudności udaje się przezwyciężyć ogólnokrajowy marazm. Transport lokalny nie tylko istnieje, ale rozwija się i oferuje coraz wyższą jakość. Wśród takich miejsc niewątpliwie znajduje się powiat lipnowski. Tamtejszy samorząd i jego działania w zakresie organizacji publicznego transportu zbiorowego to jeden z najlepszych przykładów na to, jak w istniejących warunkach można w ciągu dwóch lat zapewnić mieszkańcom dobrze funkcjonującą sieć przewozów autobusowych.\nPowiatowy Zakład Transportu Publicznego (PZTP) w Lipnie rozpoczął działalność 1 stycznia 2017 roku w odpowiedzi na kurczącą się siatkę połączeń istniejących przewoźników. Zanim jednak doszło do jego powołania, to Starostwo Powiatowe próbowało zorganizować transport lokalny przejmując dawne przedsiębiorstwo PKS. Mało atrakcyjna oferta sprzedaży udziałów ze strony dotychczasowego właściciela oraz opór pracowników szybko zweryfikowały ten plan. Zamiast korzystać z istniejącego dworca i dotychczas eksploatowanego, zdekapitalizowanego i nieprzystosowanego do potoków pasażerskich taboru, władze powiatu podjęły decyzje o powołaniu własnej jednostki odpowiedzialnej za transport publiczny.\nW ciągu trzech miesięcy, w dogodnym miejscu w pobliżu starego obiektu, wybudowano nowy dworzec. Zamiast wysłużonych pojazdów, powiat nabył 14 nowych małych autobusów. Już wcześniej przygotowano plan rozwoju publicznego transportu zbiorowego, choć obecne przepisy nie nakładają takiego obowiązku na powiaty liczące sobie poniżej 80 tys. mieszkańców (powiat lipnowski zamieszkuje ok. 67 tys. osób).\nPlanowana sieć połączeń miała w założeniu stanowić uzupełnienie oferty dominującego wcześniej przewoźnika, należącego do województwa kujawsko-pomorskiego K-PTS (Kujawsko-Pomorski Transport Samochodowy). W rzeczywistości jednak, w dniu rozpoczęcia przewozów przez PZTP, wojewódzki przewoźnik zawiesił niemal wszystkie kursy w powiecie lipnowskim. Tym samym nowy operator musiał stawić czoła znacznie większym wyzwaniom niż przewidywano.\nW półtora roku po rozpoczęciu działalności można z czystym sumieniem powiedzieć, że PZTP Lipno nie tylko poradził sobie z postawionymi przed nim wyzwaniami, ale wręcz wzorcowo rozwiązuje typowe problemy transportu lokalnego. Siatka połączeń obejmuje teraz 170 kursów dziennie w dni powszednie, a od września będzie ich jeszcze więcej. Rośnie również liczba przewożonych pasażerów. Istniejąca flota stale się poszerza – dziś z logo samorządowego przewoźnika kursuje już 18 autobusów i planowany jest zakup kolejnych, a także budowa zaplecza technicznego do ich utrzymania.\nKursy powiatowego przewoźnika łączą Lipno ze wszystkimi miejscowościami gminnymi w powiecie oraz z wybranymi, mniejszymi miejscowościami. W przypadku tych pierwszych, obowiązującym standardem są połączenia od wczesnych godzin porannych (zapewniające dojazd do stolicy powiatu już na godzinę 6.00 rano) do późnego wieczora (zapewniające powrót do gmin po godzinie 22.00), co dziś w „Polsce powiatowej” jest niemalże niespotykane. Mniejsze miejscowości, położone poza głównymi ciągami komunikacyjnymi są obsługiwane nieco uboższą, ale nadal – na tle całego kraju – przyzwoitą i stabilną ofertą, co raz uzupełnianą o nowe połączenia.\nWarto zauważyć, że mimo wycofania się K-PTS z obsługi większości połączeń w powiecie, łączna liczba połączeń pomiędzy Lipnem a okolicznymi gminami jest większa, niż przed uruchomieniem PZTP.\nKluczową kwestią w funkcjonowaniu powiatowego transportu w Lipnie jest jego jakość i stabilność. Jak mówi starosta Krzysztof Baranowski, transport publiczny jest jednym z najważniejszych zadań powiatu – po edukacji, zdrowiu i infrastrukturze drogowej.\nW wizji starosty autobusy muszą kursować regularnie, ceny biletów mają być przystępne, a rozkład jazdy – stabilny i niezależny od bieżącej rentowności (podobnie jak oświata czy służba zdrowia) co Baranowski określa mianem „bezpieczeństwa transportowego”.\nTransport publiczny w powiecie lipnowskim ma bowiem za zadanie oferować stałą możliwość korzystania z dojazdów do pracy i szkoły, nie obciążającą zanadto kieszeni mieszkańców. PZTP stara się również realizować inne zadania społeczne: aktywizację bezrobotnych (poprzez współpracę z urzędem pracy w zakresie szkoleń i zatrudnienia kierowców), poprawienie kondycji szkół średnich (które ze względu na trudności z dojazdem były dotąd mniej chętnie wybierane przez uczniów niż szkoły np. z powiatu włocławskiego) oraz zapewnienie dogodnego skomunikowania szpitala powiatowego. W opinii starosty transport zbiorowy jest także istotnym elementem polityki niskoemisyjnej.\nSłowa starosty dobrze korespondują z rzeczywistością. Jak do tej pory, jakość usług oferowanych przez PZTP Lipno jest bez najmniejszego zarzutu. Nowe i czyste autobusy docierają do małych miejscowości regularnie i planowo, a podaż miejsc jest dobrze dopasowana do frekwencji. Również jakość obsługi przez kierowców i innych pracowników jest wysoka. Ceny biletów jednorazowych są bardzo korzystne, natomiast ceny biletów miesięcznych mogłyby być nieco niższe – za bilet miesięczny na 14-kilometrowej trasie ze Skępego do Lipna zapłacimy 120 zł, co jest wprawdzie ceną porównywalną z typową ofertą przedsiębiorstw PKS, ale wyższą niż w komunikacji miejskiej w dużych miastach.\nZ uwagi na sposób funkcjonowania w formie samorządowego zakładu budżetowego, PZTP Lipno trzyma stosunkowo wysoki poziom rentowności. W trzymilionowym budżecie na 2018 rok tylko 1,3 mln zł to dotacja ze starostwa, natomiast pozostałą część stanowi dochód przewoźnika ze sprzedaży usług. Podana kwota to oczywiście nie całość kosztów, jakie ponosi samorząd. Wliczając inwestycje w nowy tabor starostwo planuje wydać na organizację transportu ok. 3 mln zł, co stanowi mniej niż 2% budżetu powiatu. Dla porównania, niedaleki powiat płoński planuje wydać 2 mln zł rocznie na zamówienie o ponad połowę uboższej oferty przewozowej o znacznie niższym poziomie jakości (pojazdami nie starszymi niż z 1996 roku).\nWynika z tego, że pieniądze nie są problemem w organizacji transportu. Prawdziwość tej tezy umacniają wydatki gmin powiatu lipnowskiego na dowozy uczniów do szkół, które łącznie wynoszą około 4 mln zł. W większości dowozy są realizowane w formie zamkniętej: tylko jedna z gmin zdecydowała się udostępnić autobusy szkolne dla ogółu mieszkańców.\nWspółpraca pomiędzy różnymi jednostkami samorządu to jeden z kluczowych problemów w organizacji transportu publicznego, również w Lipnie. W przeciwieństwie do powiatu kluczborskiego, w którym wszystkie gminy zleciły powiatowemu przewoźnikowi dowozy uczniów do szkół, powiat lipnowski jak na razie nawiązał współpracę tylko z jedną gminą, która od września będzie partycypować w kosztach utrzymania nowych połączeń. Należy również zauważyć, że sieć komunikacyjna organizowana przez powiat lipnowski kończy się na jego granicach, co po części wynika z istniejących regulacji prawnych, a po części z braku chęci do współpracy (i finansowania połączeń) ze strony sąsiednich jednostek samorządowych. Sygnały o potrzebach mieszkańców z ościennych powiatów pojawiają się jednak w korespondencji z przewoźnikiem i starostwem, co dobrze rokuje na przyszłość, mimo wątpliwości innych starostów czy inwestowanie w transport publiczny jest gospodarne.\nRównież w podejściu do organizacji publicznego transportu zbiorowego widać pewne zaszłości i braki w know-how. Dotyczy to przyjętych w dawnych przedsiębiorstwach PKS zwyczajach co do polityki taryfowej czy prezentacji rozkładu jazdy, choć w tym ostatnim przypadku może to być chęć dopasowania się do przyzwyczajeń pasażerów. Starostwo z kolei wzbrania się przed możliwością zlecenia wykonywania zadań przewozowych prywatnym przewoźnikom w drodze otwartego przetargu, co z jednej strony może być przeszkodą w dynamicznym rozwoju sieci komunikacyjnej, z drugiej jednak wskazuje na brak kompetencji w zakresie kontroli nad tak wybranym operatorem połączeń. Nie należy z tego jednak formułować zarzutu wobec samorządu, bo ten powołując PZTP postąpił zgodnie z duchem i literą ustawy o publicznym transporcie zbiorowym.\nNajwiększym problemem transportu lokalnego w Lipnie jest to samo, co jest jego siłą napędową. Obecnemu staroście, głównemu inicjatorowi powstania PZTP, nie można odmówić dobrej woli ani zaangażowania, jednak pytanie o przyszłość transportu lokalnego w sytuacji ewentualnych zmian w radzie i zarządzie powiatu lub konieczności skierowania większych nakładów na inne zadania powiatu (oświata, służba zdrowia, infrastruktura drogowa) jest jak najbardziej zasadne.\nSam starosta wskazuje, że brak wyraźnego, ustawowego obowiązku organizacji transportu stanowi główny powód, dla którego większość samorządów nie podejmuje się tego zadania. Wskazuje też na konieczność utworzenia mechanizmów finansowania bieżącego funkcjonowania transportu publicznego, których obecnie brakuje, jednocześnie krytykując obecny sposób rozliczania dopłat do biletów ulgowych, który jest skomplikowany i pogarsza płynność finansową lokalnego przewoźnika.\nTrudno wyrokować czy przeprowadzona w Lipnie transportowa rewolucja przetrwa próbę czasu. Wyjątkowe w skali kraju przedsięwzięcie, polegające na utworzeniu od zera nowego przewoźnika i sieci połączeń, niezależnie od jego wyników finansowych czy przewozowych już teraz można ogłosić sukcesem, mimo że do ideału jeszcze nieco brakuje. Powiat lipnowski przełamał obowiązujący dogmat o tym, że w obecnych uwarunkowaniach prawnych nie jest możliwe utworzenie i sfinansowanie przez lokalny samorząd efektywnie funkcjonującego systemu przewozów pozamiejskich.\nTeraz pora żeby w jego ślady poszły inne samorządy, a przygotowujące projekt nowelizacji ustawy Ministerstwo Infrastruktury, zamiast słuchać samorządów nie potrafiących zorganizować transportu lokalnego, wsłuchało się w głos płynący z Lipna. Bo za chwilę może być już za późno.\nAbsolwent psychologii, w tym również studiów podyplomowych dotyczących psychologii transportu. Specjalista w zakresie transportu autobusowego – regionalnego i miejskiego – oraz funduszy unijnych.\nMaciej Dulak, Bartosz Jakubowski: 6 pomysłów na walkę z wykluczeniem transportowym Maciej Dulak, Bartosz Jakubowski: Publiczny transport zbiorowy w Polsce. Studium upadku Andrzej Soroczyński, Maciej Dulak: SuperPKS obsługuje „Polskę powiatową”


#25: Będziemy na piątym miejscu | BostonCeltics.pl\n#25: Będziemy na piątym miejscu\nPrzed nami trudny mecz – do TD Garden przylatują Szerszenie, z którymi zazwyczaj mamy trudną przeprawę, a dodatkowo Brad Stevens nie będzie mógł skorzystać z Horforda i Tatuma, którzy dołączyli do listy kontuzjowanych. Celtics stoją przed szansą kontynuowania imponującej serii dziesięciu wygranych z rzędu i z pewnością mimo niesprzyjających okoliczności będą chcieli wykorzystać przewagę parkietu. Kolejnym gościem przesłuchania jest redaktor fanpage’a Charlotte Hornets Polska – Tomasz Kosut, z którym dyskutowaliśmy o potencjale ekipy Steve’a Clifforda, nowych twarzach w Karolinie Północnej oraz analizowaliśmy rozkład sił w Eastern Conference.\nKrzysztof Mielczarek (BostonCeltics.pl, @Mielczark90): Zaczęliście rozgrywki od bilansu 5-6 i ktoś widząc suche liczby mógłby stwierdzić, że gracie przeciętnie. Inaczej ten bilans wygląda, gdy spojrzy się na rywali, z którymi mierzyliście się w pierwszych tygodniach nowej kampanii. Mimo wszystko jesteś rozczarowany, że nie udało się ekipie z Charlotte zapisać na swoim koncie więcej wygranych?\nTomasz Kosut (Charlotte Hornets Polska, @TKosut): Czy gramy przeciętnie? Hmm. Gramy w miarę równo i stabilnie, chociaż według mnie mecze z San Antonio i Nowym Jorkiem powinniśmy byli wygrać. Ten z Knicks boli najbardziej. Fakt, Porzingis gra bardzo dobry sezon, ale u nas jest podobnie – Howard, Kemba, Kaminsky no i ostatnio rewelacyjny Monk momentami prezentują się rewelacyjnie. Ja powtarzam sobie: “Teraz może być tylko lepiej”.\nNa papierze Wschód jest słabszy niż rok temu, to oznacza, że Szerszenie są obecnie w stanie walczyć o piąte miejsce w Eastern Conference?\nBardzo dobre pytanie. Wiadomo na papierze jest wszystko możliwe. Mamy kilka niespodzianek tych na plus i tych na minus. Zacznijmy od plusów – rewelacyjny Boston pomimo straty Haywarda, no i Pistons z Drummondem, który żadnej piłki nie odda bez walki na tablicach. Orlando Magic i NY Knicks również są zespołami grającymi na plus w obecnym sezonie. Knicks po odejściu Melo, odżyli i całkiem dobrze sobie radzą. W strefie minusowej mamy chyba największą niespodziankę sezonu Cavs. Wydawałoby się, że będą sunąć przez sezon niczym TGV, a to boom – niemiła niespodzianka. Wizards tez miałem wyżej niż obecnie na 5 miejscu. Solidna drużyna regularnego sezonu. Zapewne skończą na 3 miejscu. No i ostatnim minusem to Heat, którzy są troszkę w cieniu innej drużyny z Florydy. Pewny byłem co do losu Bulls i Hawks. Wreszcie my ,Hornets obecnie na 8 miejscu w Konferencji Wschodniej. Przed rozpoczęciem sezonu stawiałem nas w granicach 4-5 miejsca i jest to całkiem możliwy scenariusz do przeniesienia na ekrany. Mówiąc krótko – tak, będziemy na 5 miejscu.\nJaki wpływ na styl gry drużyny prowadzonej przez Steve’a Clifforda ma kontuzja Nicolasa Batuma? Jak spisują się jego zmiennicy?\nWydaje mi się, że jego kontuzja nie ma żadnego wpływu na zmianę naszego stylu gry. Posiadanie w składzie Jeremy’ego Lamba, no i według mnie trafny wybór w drafcie o nazwisku Monk, pozwala na pewną elastyczność. Batum to obrońca, a my na tej pozycji nie mamy problemu ze znalezieniem zastępstwa.\nNo właśnie, apropono Clifforda – to facet, który może urzeźbić w Charlotte coś więcej niż pierwsza runda w postseason?\nNie lubię się wypowiadać co do pracy trenerów NBA. Każdy z nich ma swoją wizję prowadzonej drużyny. Michael Jordan zaufał Cliffordowi na tyle, że funkcje trenera pełni od 2013 roku. To doświadczony coach,który w CV ma wpisanych Knicks i Lakers. Sukces drużyny to wspólna praca trenera na ławce i zawodników na boisku, dlatego uważam, że Clifford to właściwa osoba na właściwym stanowisku.\nMalik Monk to chłopak, który ma papiery na bardzo solidnego gracza. Czym Cię najbardziej ujął ten 19-latek?\nJak pisałem wcześniej – Malik Monk to znakomity wybór Hornets w drafcie. Rok na uczelni Kentucky pod skrzydłami Calipari zrobił swoje. Chłopak ma miękki rzut i swobodę jego oddawania, a to te cechy, dzięki którym podoba mi się jego gra. Dlatego to typowy shooter. Ma rzucać i robi to dobrze. Wiadomo, że jeszcze sporo pracy przed nim, ale juz powinno się go mocniej pilnować przed podaniem.\nMichael Kidd-Gilchrist to #2 pick w drafcie z 2012 roku, ale kontuzje wyraźnie wyhamowały rozwój jego potencjału. To jest jeszcze gracz, w którego warto inwestować?\nZrobił dużo dla organizacji, chce grać i robi to dobrze. Ja nie mam sentymentów do graczy, bo jeśli coś jest nie tak i trzeba wzmocnić drużynę, to wymieniamy słabsze ogniwo. Michael powinien zostać wymieniony. Kontuzje to jego największy problem, który po części odbija się na drużynie. Kogo bym widział w jego miejsce? Domantas Sabonis. Wiadomo, że byśmy musieli kogoś dorzucić do wymiany, ale Domantas jest zawodnikiem jakiego byśmy potrzebowali.\nKemba Walker będzie jednym z ostatnich, którzy cenią lojalność, czy jednak w pewnym momencie skusi się na propozycje od któregoś z contenderów?\nWedług mnie nie istnieje już lojalność wobec zespołu. Historia Duranta jest tego przykładem. I liczę się z tym, że jeśli będzie mieć okazje gry dla zespołu z wyższej półki, to raczej z niej skorzysta. Tak to już działa od jakiegoś czasu.\nJak oceniasz podpisanie Dwighta Howarda. Warto było sprowadzać gracza o dość nadszarpniętej opinii i w konsekwencji posadzić na ławce Cody’ego Zellera, który od kilku sezonów był kreowany na lidera frouncourt?\nShaq powiedział kiedyś, że Superman jest tylko jeden i miał racje. To się tyczy też stwierdzenia, że zawodników grających po obu tablicach nie ma wielu. Świetnie zbiera i daje możliwość zdobycia second chance points, co jest ważnym elementem gry. Tym samym uważam sprowadzenie Howarda za dobre posunięcie.\nCo jest obecnie największym problemem w grze Hornets?\nHmm, kolejne dobre pytanie. W tych dwóch meczach, które powinniśmy wygrać zabrakło charakteru w końcówkach i myślę, że to jest główną przyczyną tych porażek. Kiedy oglądasz mecz Hornets masz wrażenie, że wszystko jest ok i nie ma większych problemów. Są zbiorki, rzuty za 3 i punkty drugiej szansy, jak i obrona, a jednak czasem brak charakteru w końcówkach jest tym problemem.\nBrad Stevens nie będzie mógł skorzystać z trzech zawodników – rzecz jasna Haywarda, ale również z Horforda i Tatuma. Jak Twoim zdaniem powinni wykorzystać to przyjezdni z Karoliny Północnej?\nPowinni wygrać mecz i nie brać jeńcow.\nMecz Celtics z Hornets zazwyczaj są pełne walki i zaciętej rywalizacji, w której to Szerszeniom brakuje zimnej krwi i Celtowie wychodzą zwycięską ręką. Dzisiejsze spotkanie w TD Garden będzie miało Twoim zdaniem podobny scenariusz?\nPomimo braku Horforda i Tatuma ciągle jesteście faworytem. Pamiętajcie, że macie “łamacza kostek” Irvinga. Jest to ogromne wzmocnienie na Waszą korzyść. Będzie bardzo ciężko. Pewny jest występ MKG, lecz ciągle bez Batuma. Zobaczymy jak się mecz ułoży, aczkolwiek ważnym elementem będą zbiorki na atakowanej tablicy, a te powinny być naszym atutem.\nJaki jest Twój typ na dzisiejszy mecz? Hornets są w stanie wyhamować serię Celtics?\nRaczej nie. Wydaje mi się, że delikatnie ulegniemy Wam i będzie to zasługą Irvinga. Mimo to wierzę w naszą wygraną.\nDzięki za rozmowę i myślę, że do zobaczenia w PlayOffs.\nDzięki bardzo i mam nadzieję, że tak też się stanie. Pozdrawiam.\nPoprzedniTatum z kontuzją kostki\nNastępnySzerszenie wypłoszone z Ogródka